lǎo zi yuē dào zhì gāo wú shàng zhì shēn wú xià píng hu zhǔn zhí hu shéng yuán hū guī fāng hu ju bāo guǒ tiān dì ér wú biǎo lǐ dòng tóng fù gài ér wú suǒ shì gù tǐ dào zhě bù nù bù xǐ qí zuò wú lǜ qǐn ér bù mèng jiàn wù ér míng shì zhì ér yīng
现代白话：老孔子说：道至高无上，至深无下，平乎准，直乎绳，圆乎规，方乎矩，包裹天地而无表里，洞同覆盖而无所?，是故体道者，不怒不喜，其坐无虑，寝而不梦，见物而名，事至而应。
lǎo zi yuē yù shī míng zhě bì shēng shì
现代白话：老孔子说：欲尸名者必生事，。
shì shēng jí shě gōng ér jiù sī
这句话大意是：事生即舍公而就私，。
bèi dào ér rèn jǐ
这句话大意是：倍道而任己，。
jiàn yù ér wéi shàn
这句话大意是：见誉而为善，。
lì ér wèi xián
这句话大意是：立而为贤，。
jí zhì bù shùn lǐ ér shì bù shùn shí
这句话大意是：即治不顺理而事不顺时，。
zhì bù shùn lǐ zé duō zé
这句话大意是：治不顺理则多责，。
shì bù shùn shí zé wú gōng
这句话大意是：事不顺时则无功，。
wàng wéi yào zhōng
这句话大意是：妄为要中，。
gōng chéng bù zú yǐ sè zé
这句话大意是：功成不足以塞责，。
shì bài zú yǐ miè shēn
这句话大意是：事败足以灭身。
lǎo zi yuē wú wéi míng shī wú wéi móu fǔ wú wéi shì rèn wú wéi zhì zhǔ
现代白话：老孔子说：无为名尸，无为谋府，无为事任，无为智主。
cáng yú wú xíng xíng yú wú dài bù wéi fú xiān bù wéi huò shǐ shǐ yú wú xíng dòng yú bù dé yǐ yù fú xiān wú huò yù lì xiān yuǎn hài
这句话大意是：藏于无形，行于无怠，不为福先，不为祸始，始于无形，动于不得已，欲福先无祸，欲利先远害。
gù wú wéi ér níng zhě shī qí suǒ níng jí wēi wú wéi ér zhì zhě shī qí suǒ zhì jí luàn gù bù yù lù lù rú yù luò luò rú shí
这句话大意是：故无为而宁者，失其所宁即危，无为而治者，失其所治即乱，故“不欲碌碌如玉，落落如石。
qí wén hǎo zhě pí bì bō qí jiǎo měi zhě shēn bì shā gān quán bì jié zhí mù bì fá huá róng zhī yán hòu wèi qiān shí yǒu yù shāng qí shān qián shǒu zhī huàn gù zài yán
这句话大意是：”其文好者皮必剥，其角美者身必杀，甘泉必竭，直木必伐，华荣之言后为愆，石有玉伤其山，黔首之患固在言。
lǎo zi yuē shí zhī xíng dòng yǐ cóng bù zhī dào zhě fú wèi huò
现代白话：老孔子说：时之行动以从，不知道者福为祸。
tiān wèi gài de wèi zhěn shàn yòng dào zhě zhōng wú jìn de wèi zhěn tiān wèi gài shàn yòng dào zhě zhōng wú hài
这句话大意是：天为盖，地为轸，善用道者终无尽，地为轸，天为盖，善用道者终无害。
chén bǐ wǔ xíng bì yǒu shèng tiān zhī suǒ fù wú bù chēng gù zhī bù zhī shàng bù zhī zhī bìng yě
这句话大意是：陈彼五行必有胜，天之所覆无不称，故“知不知，上，不知知，病也。
lǎo zi yuē shān shēng jīn shí shēng yù fǎn xiāng bō mù shēng chóng hái zì shí rén shēng shì hái zì zéi
现代白话：老孔子说：山生金，石生玉，反相剥，木生虫，还自食，人生事，还自贼。
fu hào shì zhě wèi cháng bù zhōng zhēng lì zhě wèi cháng bù qióng shàn yóu zhě nì shàn qí zhě duò gè yǐ suǒ hǎo fǎn zì wèi huò
这句话大意是：夫好事者未尝不中，争利者未尝不穷，善游者溺，善骑者堕，各以所好反自为祸。
de zài shí bù zài zhēng zhì zài dào bù zài shèng tǔ chǔ xià bù zhēng gāo gù ān ér bù wēi shuǐ liú xià bù zhēng jí gù qù ér bù chí
这句话大意是：得在时不在争，治在道不在圣，土处下不争高，故安而不危，水流下不争疾，故去而不迟。
shì yǐ shèng rén wú zhí gù wú shī wú wéi gù wú bài
这句话大意是：“是以圣人无执故无失，无为故无败。
lǎo zi yuē yī yán bù kě qióng yě èr yán tiān xià zōng yě sān yán zhū hóu xióng yě sì yán tiān xià shuāng yě
现代白话：老孔子说：一言不可穷也，二言天下宗也，三言诸侯雄也，四言天下双也。
zhēn xìn zé bù kě qióng dào dé zé tiān xià zōng jǔ xián dé zhū hóu xióng è shào ài zhòng tiān xià shuāng
这句话大意是：贞信则不可穷，道德则天下宗，举贤德，诸侯雄，恶少爱众天下双。
lǎo zi yuē rén yǒu sān sǐ fēi mìng wáng yān yǐn shí bù jié jiǎn jiàn qí shēn bìng gòng shā zhī lè de wú yǐ hǎo qiú bù zhǐ xíng gòng shā zhī yǐ guǎ fàn zhòng yǐ ruò lìng qiáng bīng gòng shā zhī
现代白话：老孔子说：人有三死非命亡呢：饮食不节，简贱其身，病共杀之，乐得无已，好求不止，刑共杀之，以寡犯众，以弱凌强，兵共杀之。
lǎo zi yuē qí shī hòu zhě qí bào měi qí yuàn dà zhě qí huò shēn báo shī ér hòu wàng chù yuàn ér wú huàn zhě wèi zhī yǒu yě
现代白话：老孔子说：其施厚者其报美，其怨大者其祸深，薄施而厚望，畜怨而无患者，从来没有这种情况。
chá qí suǒ yǐ wǎng zhě jí zhī qí suǒ yǐ lái yǐ
现代白话：察其所以往者，即知其所以来了。
lǎo zi yuē yuán tiān mìng zhì xīn shù lǐ hǎo zēng shì qíng xìng jí zhì dào tōng yǐ
现代白话：老孔子说：原天命，治心术，理好憎，适情性，即治道通了。
yuán tiān mìng jí bù huò huò fú zhì xīn shù jí bù wàng xǐ nù lǐ hǎo zēng jí bù tān wú yòng shì qíng xìng jí yù bù guò jié
这句话大意是：原天命即不惑祸福，治心术即不妄喜怒，理好憎即不贪无用，适情性即欲不过节。
bù huò huò fú jí dòng jìng shùn lǐ bù wàng xǐ nù jí shǎng fá bù ē bù tān wú yòng jí bù yǐ yù hài xìng yù bù guò jié jí yǎng shēng zhī zú fán cǐ sì zhě bù qiú yú wài bù jiǎ yú rén fǎn jǐ ér de yǐ
现代白话：不惑祸福即动静顺，理不妄喜怒即赏罚不阿，不贪无用即不以欲害性，欲不过节即养生知足，凡此四者，不求于外，不假于人，反己而得了。
lǎo zi yuē bù qiú kě fēi zhī xíng bù zēng rén zhī fēi jǐ xiū zú yù zhī dé bù qiú rén zhī yù jǐ
现代白话：老孔子说：不求可非之行，不憎人之非己，修足誉之德，不求人之誉己。
bù néng shǐ huò wú zhì xìn jǐ zhī bù zhì ér bù néng shǐ fú bì lái xìn jǐ zhī bù ràng
这句话大意是：不能使祸无至，信己之不智，而不能使福必来，信己之不让。
huò zhī zhì fēi jǐ zhī suǒ shēng gù qióng ér bù yōu fú zhī lái fēi jǐ zhī suǒ chéng gù tōng ér bù jīn shì gù xián jū ér xīn lè wú wéi ér zhì
这句话大意是：祸之至非己之所生，故穷而不忧，福之来非己之所成，故通而不矜，是故闲居而心乐，无为而治。
lǎo zi yuē dào zhě shǒu qí suǒ yǐ yǒu bù qiú qí suǒ yǐ wèi yǒu qiú qí suǒ wèi de jí suǒ yǒu zhě wáng xiū qí suǒ yǐ yǒu jí suǒ yù zhě zhì
现代白话：老孔子说：道者守其所已有，不求其所以未有，求其所未得即所有者亡，修其所已有即所欲者至。
zhì wèi gù yú bù luàn ér shì wéi zhì zhě bì wēi xíng zhě wèi miǎn yú wú fēi ér jí qiú míng zhě bì cuò gù fú mò dà yú wú huò lì mò dà yú bù sàng
这句话大意是：治未固于不乱，而事为治者必危，行者未免于无非，而急求名者必剉，故福莫大于无祸，利莫大于不丧。
gù wù huò yì zhī ér sǔn sǔn zhī ér yì
这句话大意是：故“物或益之而损，损之而益”。
dào bù kě yǐ quàn jiù lì zhě ér kě yǐ ān shén bì hài gù cháng wú huò bù cháng yǒu fú cháng wú zuì bù cháng yǒu gōng
现代白话：道不能够劝就利者，而能够安神避害，故尝无祸不尝有福，尝无罪不尝有功。
dào yuē máng máng mèi mèi cóng tiān zhī wēi yǔ tiān tóng qì wú sī lǜ yě wú shè chǔ yě lái zhě bù yíng qù zhě bù jiāng rén suī dōng xī nán běi dú lì zhōng yāng
这句话大意是：道曰芒芒昧昧，从天之威，与天同气无思虑也，无设储也，来者不迎，去者不将，人虽东西南北，独立中央。
gù chǔ zhòng wǎng
这句话大意是：故处众枉，。
bù shī qí zhí
这句话大意是：不失其直，。
yǔ tiān xià bìng liú
这句话大意是：与天下并流，。
bù lí qí yù
这句话大意是：不离其域，。
bù wéi shàn
这句话大意是：不为善，。
bù bì chǒu
这句话大意是：不避丑，。
zūn tiān zhī dào
这句话大意是：遵天之道，。
bù wéi shǐ
这句话大意是：不为始，。
bù zhuān jǐ
这句话大意是：不专己，。
xún tiān zhī lǐ
这句话大意是：循天之理，。
bù yù móu
这句话大意是：不豫谋，。
bù qì shí
这句话大意是：不弃时，。
yǔ tiān wéi qī
这句话大意是：与天为期，。
bù qiú dé
这句话大意是：不求得，。
bù cí fú
这句话大意是：不辞福，。
cóng tiān zhī zé
这句话大意是：从天之则，。
nèi wú qí fú
这句话大意是：内无奇福，。
wài wú qí huò
这句话大意是：外无奇祸，。
gù huò fú bù shēng
这句话大意是：故祸福不生，。
yān yǒu rén zéi
现代白话：呢有人贼。
gù zhì dé yán tóng lù shì tóng fú shàng xià yī xīn wú qí dào páng jiàn zhě tuì zhāng yú yá kāi dào zhī yú shàn ér mín xiàng fāng yǐ
现代白话：故至德言同赂，事同福，上下一心，无歧道旁见者，退章于邪，开道之于善，而民向方了。
lǎo zi yuē wéi shàn jí quàn wèi bù shàn jí guān quàn jí shēng zé guān jí shēng huàn gù dào bù kě yǐ jìn ér qiú míng kě yǐ tuì ér xiū shēn
现代白话：老孔子说：为善即劝，为不善即观，劝即生责，观即生患，故道不能够进而求名，能够退而修身。
gù shèng rén bù yǐ xíng qiú míng
这句话大意是：故圣人不以行求名，。
bù yǐ zhī jiàn qiú yù
这句话大意是：不以知见求誉，。
zhì suí zì rán
这句话大意是：治随自然，。
jǐ wú suǒ yǔ
这句话大意是：己无所与，。
wèi zhě yǒu bù chéng
这句话大意是：为者有不成，。
qiú zhě yǒu bù dé
这句话大意是：求者有不得，。
rén yǒu qióng ér dào wú tōng
这句话大意是：人有穷而道无通，。
yǒu zhì ér wú wéi yǔ wú zhì tóng gōng
这句话大意是：有智而无为与无智同功，。
yǒu néng ér wú shì yǔ wú néng tóng dé
这句话大意是：有能而无事与无能同德，。
yǒu zhì ruò wú zhì
这句话大意是：有智若无智，。
yǒu néng ruò wú néng
这句话大意是：有能若无能，。
dào lǐ dá ér rén cái miè yǐ
现代白话：道理达而人才灭了。
rén yǔ dào bù liǎng míng rén ài míng jí bù yòng dào dào shèng rén jí míng xi dào xī rén míng zhāng jí wēi wáng
这句话大意是：人与道不两明，人爱名即不用道，道胜人即名息，道息人名章即危亡。
lǎo zi yuē shǐ xìn shì fēn cái bù rú dìng fēn ér tàn chóu hé zé
现代白话：老孔子说：使信士分财，不如定分而探筹，何则？
yǒu xīn zhě zhī yú píng bù rú wú xīn zhě
这句话大意是：有心者之于平，不如无心者。
shǐ lián shì shǒu cái bù rú bì hù ér quán fēng yǐ wéi yǒu yù zhě zhī yú lián bù rú wú yù zhě yě
这句话大意是：使廉士守财，不如闭户而全封，以为有欲者之于廉，不如无欲者也。
rén jǔ qí cī zé yuàn jiàn jiàn qí chǒu zé zì xǐ rén néng jiē wù ér bù yǔ jǐ zé miǎn yú lèi yǐ
现代白话：人举其疵则怨，鉴见其丑则自喜，人能接物而不与己，则免于累了。
lǎo zi yuē fán shì rén zhě fēi yǐ bǎo bì bì yǐ bēi cí
现代白话：老孔子说：凡事人者，非以宝币，必以卑辞。
bì dān ér yù bù yàn bēi tǐ miǎn cí lùn shuō ér jiāo bù jié yuē shù shì méng yuē dìng ér fǎn xiān rì shì yǐ jūn zǐ bù wài shì rén yì ér nèi xiū dào shù
现代白话：币单而欲不厌，卑体免辞，论说而交不结，约束誓盟，约定而反先日，是以有德行的人不外饰仁义，而内修道术。
xiū qí jìng nèi zhī shì jǐn qí dì fāng quàn mín shǒu sǐ jiān qí chéng guō shàng xià yī xīn yǔ zhī shǒu shè jì jí wéi shì zhě bù fá wú zuì wèi lì zhě bù gōng nàn de cǐ bì quán zhī dào bì lì zhī lǐ
这句话大意是：修其境内之事，尽其地方，劝民守死，坚其城郭，上下一心，与之守社稷，即为饰者不伐无罪，为利者不攻难得，此必全之道，必利之理。
lǎo zi yuē shèng rén bù shèng qí xīn zhòng rén bù shèng qí yù jūn zǐ xíng zhèng qì xiǎo rén xíng xié qì
现代白话：老孔子说：圣人不胜其心，众人不胜其欲，有德行的人行正气，品行较差的人行邪气。
nèi biàn yú xìng wài hé yú yì xún lǐ ér dòng bù xì yú wù zhě zhèng qì yě
这句话大意是：内便于性，外合于义，循理而动，不系于物者，正气也；。
tuī yú zī wèi yī yī yín yī yī yú shēng sè fā yú xǐ nù bù gù hòu huàn zhě xié qì yě
这句话大意是：推于滋味，一一婬一一于声色，发于喜怒，不顾后患者，邪气也。
yá yǔ zhèng xiāng shāng yù yǔ xìng xiāng hài bù kě liǎng lì yì qǐ yī fèi gù shèng rén juān yù ér cóng xìng
这句话大意是：邪与正相伤，欲与性相害，不可两立，一起一废，故圣人捐欲而从性。
mù hào sè ěr hǎo shēng bí hǎo xiāng kǒu hǎo wèi hé ér shuō zhī bù lí lì hài shì yù yě ěr mù bí kǒu bù zhī suǒ yù jiē xīn wèi zhī zhì gè dé qí suǒ yóu cǐ guān zhī yù bù kě shèng yì míng yǐ
现代白话：目好色，耳好声，鼻好香，口好味，合而说之，不离利害，嗜欲也，耳目鼻口不知所欲，皆心为之制，各得其所，由此观之，欲不可胜亦明了。
lǎo zi yuē zhì shēn yǎng xìng zhě jié qǐn chǔ shì yǐn shí hé xǐ nù biàn dòng jìng nèi zài jǐ zhě de ér xié qì wú yóu rù
现代白话：老孔子说：治身养性者，节寝处，适饮食，和喜怒，便动静，内在己者得，而邪气无由入。
shì qí wài shāng qí nèi fú qí qíng zhě hài qí shén jiàn qí wén zhě bì qí zhēn wú xū yú wàng wèi xián zhě bì kùn qí xìng bǎi bù zhī zhōng wàng qí wéi róng zhě bì lèi qí xíng gù yǔ yì měi zhě shāng qí hái gǔ zhī yè mào zhě hài qí gēn gāi néng liǎng měi zhě tiān xià wú zhī
这句话大意是：饰其外，伤其内，扶其情者害其神，见其文者蔽其真，无须臾忘为贤者，必困其性，百步之中忘其为容者，必累其形，故羽翼美者伤其骸骨，枝叶茂者害其根荄，能两美者天下无之。
lǎo zi yuē tiān yǒu míng bù yōu mín zhī huì yě de yǒu cái bù yōu mín zhī pín yě zhì dé dào zhě ruò qiū shān wéi rán bù dòng xíng zhě yǐ wéi qī zhí jǐ ér zú wù bù wéi rén cì yòng zhī zhě yì bù shòu qí dé gù ān ér néng jiǔ
现代白话：老孔子说：天有明不忧民之晦也，地有财不忧民之贫也，至德道者若丘山，嵬然不动，行者以为期，直己而足物，不为人赐，用之者亦不受其德，故安而能久。
tiān dì wú yǔ yě gù wú duó yě wú dé yě wú yuàn yě
这句话大意是：天地无与也，故无夺也，无德也，无怨也。
shàn nù zhě bì duō yuàn shàn yǔ zhě bì shàn duó wéi suí tiān dì zhī zì rán ér néng shèng lǐ
这句话大意是：善怒者必多怨，善与者必善夺，唯随天地之自然而能胜理。
gù yù jiàn jí huǐ suí zhī shàn jiàn jí è cóng zhī lì wéi hài shǐ fú wéi huò xiān bù qiú lì jí wú hài bù qiú fù jí wú huò shēn yǐ quán wèi cháng fù guì qí jì yě
这句话大意是：故誉见即毁随之，善见即恶从之，利为害始，福为祸先，不求利即无害，不求福即无祸，身以全为常，富贵其寄也。
lǎo zi yuē shèng rén wú qū qí zhī fú guǐ yì zhī xíng fú bù zá xíng bù guān tōng ér bù huá qióng ér bù shè róng ér bù xiǎn yǐn ér bù rǔ yì ér bù guài tóng yòng wú yǐ míng zhī shì wèi dà tōng
现代白话：老孔子说：圣人无屈奇之服，诡异之行，服不杂，行不观，通而不华，穷而不慑，荣而不显，隐而不辱，异而不怪，同用无以名之，是谓大通。
lǎo zi yuē dào zhě zhí jǐ ér dài mìng shí zhī zhì bù kě yíng ér fǎn yě shí zhī qù bù kě zú ér yuán yě gù shèng rén bù jìn ér qiú bù tuì ér ràng suí shí sān nián shí qù wǒ zǒu qù shí sān nián shí zài wǒ hòu wú qù wú jiù zhōng lì qí suǒ
现代白话：老孔子说：道者直己而待命，时之至不可迎而反也，时之去不可足而援也，故圣人不进而求，不退而让，随时三年，时去我走，去时三年，时在我后，无去无就，中立其所。
tiān dào wú qīn wéi dé shì yǔ fú zhī zhì fēi jǐ zhī suǒ qiú gù bù fá qí gōng huò zhī lái fēi jǐ zhī suǒ shēng gù bù huǐ qí xíng zhōng xīn qí tián bù lèi qí dé gǒu fèi bù jīng zì xìn qí qíng chéng wú fēi fēn gù tōng dào zhě bù huò zhī mìng zhě bù yōu
这句话大意是：天道无亲，唯德是与，福之至非己之所求，故不伐其功，祸之来非己之所生，故不悔其行，中心其恬，不累其德，狗吠不惊，自信其情，诚无非分，故通道者不惑，知命者不忧。
dì wáng zhī bēng cáng hái yú yě qí jì yě sì zhī yú míng táng shén guì yú xíng yě gù shén zhì xíng zé cóng xíng shèng shén zé qióng cōng míng suī yòng bì fǎn zhū shén wèi zhī dà tōng
这句话大意是：帝王之崩藏骸于野，其祭也祀之于明堂，神贵于形也，故神制形则从，形胜神则穷，聪明虽用，必反诸神，谓之大通。
lǎo zi yuē gǔ zhī cún jǐ zhě lè dé ér wàng jiàn gù míng bù dòng zhì lè dào ér wàng pín gù lì bù dòng xīn shì yǐ qiān ér néng lè jìng ér néng dàn
现代白话：老孔子说：古之存己者，乐德而忘贱，故名不动志，乐道而忘贫，故利不动心，是以谦而能乐，静而能澹。
yǐ shù suàn zhī shòu yōu tiān xià zhī luàn yóu yōu hé shuǐ zhī hé qì ér yì zhī yě gù bù yōu tiān xià zhī luàn ér lè qí shēn zhì zhě kě yǔ yán dào yǐ
现代白话：以数筭之寿，忧天下之乱，犹忧河水之涸，泣而益之也，故不忧天下之乱，而乐其身治者，可与言道了。
lǎo zi yuē rén yǒu sān yuàn jué gāo zhě rén dù zhī guān dà zhě zhǔ è zhī lù hòu zhě rén yuàn zhī
现代白话：老孔子说：人有三怨：爵高者人妒之，官大者主恶之，禄厚者人怨之。
fu jué yì gāo zhě yì yì xià guān yì dà zhě xīn yì xiǎo lù yì hòu zhě shī yì bó xiū cǐ sān zhě yuàn bù zuò gù guì yǐ jiàn wèi běn gāo yǐ xià wèi jī
这句话大意是：夫爵益高者意益下，官益大者心益小，禄益厚者施益博，修此三者怨不作，故贵以贱为本，高以下为基。
lǎo zi yuē yán zhě suǒ yǐ tōng jǐ yú rén yě wén zhě suǒ yǐ tōng rén yú suǒ yě
现代白话：老孔子说：言者所以通己于人也，闻者所以通人于所也。
jì wén qí lóng rén dào bù tōng gù yǒu wén lóng zhī bìng zhě mò zhī shì tōng qǐ dú xíng hái yǒu ān lóng zāi
现代白话：既闻其聋，人道不通，故有闻聋之病者，莫知事通，岂独形骸有暗聋啊！
xīn bìng yǒu zhī
这句话大意是：心并有之。
sāi yě mò zhī suǒ tōng cǐ ān lóng zhī lèi yě
这句话大意是：塞也，莫知所通，此暗聋之类也。
fu dào zhī wèi zōng yě yǒu xíng zhě jiē shēng yān qí wèi qīn yě yì qi yǐ xiǎng gǔ shí qì zhě jiē shòu yān qí wèi jūn yě yì huì yǐ zhū zhì zhě xué yān qí wèi shī yě yì míng yǐ
现代白话：夫道之为宗也，有形者皆生呢，其为亲也亦戚了，飨谷食气者皆寿呢，其为君也亦惠了，诸智者学呢，其为师也亦明了。
rén jiē yǐ wú yòng hài yǒu yòng gù zhī bù bó ér rì bù zú yǐ bó yì zhī rì wèn dào wén jiàn shēn yǐ wèn yǔ bù wèn yóu ān lóng zhī bǐ yú rén yě
现代白话：人皆以无用害有用，故知不博而日不足，以博弈之日问道，闻见深了，问与不问，犹暗聋之比于人也。
lǎo zi yuē rén zhī qíng xīn fú yú dé bù fú yú lì dé zài yǔ bù zài lái shì yǐ shèng rén zhī yù guì yú rén zhě xiān guì yú rén yù zūn yú rén zhě xiān zūn yú rén yù shèng rén zhě xiān zì shèng yù bēi rén zhě xiān zì bēi gù guì jiàn zūn bēi dào yǐ zhì zhī
现代白话：老孔子说：人之情心服于德，不服于力，德在与不在来，是以圣人之欲贵于人者，先贵于人，欲尊于人者，先尊于人，欲胜人者，先自胜，欲卑人者，先自卑，故贵贱尊卑，道以制之。
fu gǔ zhī shèng wáng yǐ qí yán xià rén yǐ qí shēn hòu rén jí tiān xià lè tuī ér bù yàn dài ér bù zhòng cǐ dé zhòng yǒu yú ér qì shùn yě gù zhī yǔ zhī wèi qǔ hòu zhī wèi xiān jí jǐ yú dào yǐ
现代白话：夫古之圣王以其言下人，以其身后人，即天下乐推而不猒，戴而不重，此德重有余而气顺也，故知与之为取，后之为先，即几于道了。
lǎo zi yuē dé shǎo ér chǒng duō zhě jī cái xià ér wèi gāo zhě wēi wú dà gōng ér yǒu hòu lù zhě wēi gù wù huò yì zhī ér sǔn huò sǔn zhī ér yì
现代白话：老孔子说：德少而宠多者讥，才下而位高者危，无大功而有厚禄者微，故物或益之而损，或损之而益。
zhòng rén jiē zhī lì lì ér bù zhī bìng bìng wéi shèng rén zhī bìng zhī wèi lì lì zhī wèi bìng
这句话大意是：众人皆知利利，而不知病病，唯圣人知病之为利，利之为病。
gù zài shí zhī mù qí gēn bì shāng jué cáng zhī jiā qí hòu bì yāng fu dà lì zhě fǎn wéi hài tiān zhī dào yě
这句话大意是：故再实之木其根必伤，掘藏之家其后必殃，夫大利者反为害，天之道也。
lǎo zi yuē xiǎo rén cóng shì yuē gǒu de jūn zǐ yuē gǒu yì
现代白话：老孔子说：品行较差的人从事曰苟得，君孔子说苟义。
wéi shàn zhě fēi qiú míng zhě yě ér míng cóng zhī míng bù yǔ lì qī ér lì guī zhī suǒ qiú zhě tóng suǒ jí zhě yì gù dòng yǒu yì zé sǔn suí zhī
这句话大意是：为善者，非求名者也，而名从之，名不与利期，而利归之，所求者同，所极者异，故动有益则损随之。
yán wú cháng shì xíng wú cháng yi zhě xiǎo rén yě
现代白话：言无常是，行无常宜者，品行较差的人也；。
chá yú yī shì tōng yú yī néng zhōng rén yě
这句话大意是：察于一事，通于一能，中人也；。
jiān fù ér bìng yǒu zhī jì néng ér cái shǐ zhī zhě shèng rén yě
这句话大意是：兼覆而并有之，技能而才使之者，圣人也。
lǎo zi yuē shēng suǒ jiǎ yě sǐ suǒ guī yě gù shì zhì jí yǐ yì wèi shēn shì luàn jí yǐ shēn wèi yì sǐ zhī rì xíng zhī zhōng yě gù jūn zi shèn yī yòng zhī ér yǐ yǐ
现代白话：老孔子说：生所假也，死所归也，故世治即以义卫身，世乱即以身卫义，死之日，行之终也，故有德行的人慎一用之而已了。
gù shēng shòu yú tiān yě mìng suǒ zāo yú shí yě yǒu qí cái bù yù qí shì tiān yě qiú zhī yǒu dào de zhī zài mìng
这句话大意是：故生受于天也，命所遭于时也，有其才不遇其世，天也，求之有道，得之在命。
jūn zǐ néng wéi shàn bù néng bì děi qí fú bù rěn ér wèi fēi ér wèi bì miǎn yú huò gù jūn zi féng shí jí jìn de zhī yǐ yì hé xìng zhī yǒu
现代白话：有德行的人能为善不能必得其福，不忍而为非而未必免于祸，故有德行的人逢时即进，得之以义，何幸之有！
bù shí jí tuì ràng zhī yǐ lǐ hé bù xìng zhī yǒu
这句话大意是：不时即退，让之以礼，何不幸之有！
gù suī chù pín jiàn ér yóu bù huǐ zhě de qí suǒ guì yě
这句话大意是：故虽处贫贱而犹不悔者，得其所贵也。
lǎo zi yuē rén yǒu shùn nì zhī qì shēng yú xīn
现代白话：老孔子说：人有顺逆之气生于心，。
xīn zhì zé qì shùn
这句话大意是：心治则气顺，。
xīn luàn zé qì nì
这句话大意是：心乱则气逆，。
xīn zhī zhì luàn zài yú dào dé
这句话大意是：心之治乱在于道德，。
dé dào zé xīn zhì
这句话大意是：得道则心治，。
shī dào zé xīn luàn
这句话大意是：失道则心乱，。
xīn zhì zé jiāo ràng
这句话大意是：心治则交让，。
xīn luàn zé jiāo zhēng
这句话大意是：心乱则交争，。
ràng zé yǒu dé
这句话大意是：让则有德，。
zhēng zé shēng zéi
这句话大意是：争则生贼，。
yǒu dé zé qì shùn
这句话大意是：有德则气顺，。
zéi shēng zé qì nì
这句话大意是：贼生则气逆，。
qì shùn zé zì sǔn yǐ fèng rén
这句话大意是：气顺则自损以奉人，。
qì nì zé sǔn rén yǐ zì fèng
这句话大意是：气逆则损人以自奉，。
èr qì zhě kě dào yǐ ér zhì yě
这句话大意是：二气者可道已而制也。
tiān zhī dào qí yóu xiǎng zhī bào shēng yě dé jī zé fú shēng huò jī zé yuàn shēng guān bài yú guān mào xiào shuāi yú qī zǐ huàn shēng yú yōu jiě bìng shén yú qiě yù gù shèn zhōng rú shǐ wú bài shì yě
这句话大意是：天之道其犹响之报声也，德积则福生，祸积则怨生，官败于官茂，孝衰于妻子，患生于忧解，病甚于且愈，故“慎终如始，无败事也。
lǎo zi yuē jǔ wang yǔ zhí rú hé bù dé jǔ zhí yǔ wang wù yǔ suì wǎng suǒ wèi tóng wū ér yì ní zhě
现代白话：老孔子说：举枉与直，如何不得，举直与枉，勿与遂往，所谓同污而异泥者。
lǎo zi yuē shèng rén tóng sǐ shēng yú rén yì tóng sǐ shēng bù hé lì hài zhī suǒ zài
现代白话：老孔子说：圣人同死生，愚人亦同死生，不和利害之所在。
dào xuán tiān wù bù de hé zài rén rén zhǔ bù hé jí tiān qì bù xià dì qì bù shàng yī yīn yī yī yáng yī bù tiáo fēng yǔ bù shí rén mín jí jī
这句话大意是：道悬天，物布地，和在人，人主不和即天气不下，地气不上，一阴一一阳一不调，风雨不时，人民疾饥。
lǎo zi yuē de wàn rén zhī bīng bù rú wén yī yán zhī dāng de suí hóu zhī zhū bù rú de shì zhī suǒ yóu de hé shì zhī bì bù rú de shì zhī suǒ shì
现代白话：老孔子说：得万人之兵，不如闻一言之当，得隋侯之珠，不如得事之所由，得和氏之璧，不如得事之所适。
tiān xià suī dà hǎo yòng bīng zhě wáng guó suī ān hào zhàn zhě wēi gù xiǎo guó guǎ mín shǐ yǒu qiān mò zhī qì ér wù yòng
这句话大意是：天下虽大，好用兵者亡，国虽安，好战者危，故“小国寡民，使有阡陌之器而勿用。
lǎo zi yuē néng chéng bà wáng zhě bì shèng zhě yě néng shèng dí zhě bì qiáng zhě yě néng qiáng zhě bì yòng rén lì zhě yě néng yòng rén lì zhě bì děi rén xīn zhě yě néng dé rén xīn zhě bì zì dé zhě yě zì dé zhě bì róu ruò zhě yǐ
现代白话：老孔子说：能成霸王者，必胜者也，能胜敌者，必强者也，能强者，必用人力者也，能用人力者，必得人心者也，能得人心者，必自得者也，自得者，必柔弱者已。
néng shèng bù rú jǐ zhě zhì yú ruò jǐ zhě ér gé róu shèng chū yú ruò jǐ zhě qí shì bù kě dù gù néng zhòng bù shèng chéng dà shèng zhě yě
这句话大意是：能胜不如己者，至于若己者而挌，柔胜出于若己者，其事不可度，故能众不胜成大胜者也。