旧五代史 · 李九龄 · Chapter 86 of 151

后晋·列传一

PinyinModern Translation
Size

àn jìn hòu fēi chuán yǒng lè dà diǎn yǐ yì jīn cǎi wǔ dài huì yào tōng jiàn qì dān guó zhì wén xiàn tōng kǎo suǒ zài jìn hòu fēi shì fēn zhù yǐ bǔ shì shū zhī quē

这句话大意是:案:《晋后妃传》,《永乐大典》已佚,今采《五代会要》、《通鉴》、《契 丹国志》、《文献通考》所载晋后妃事,分注以补是书之阙。

gāo zǔ huáng hòu lǐ shì

这句话大意是:高祖皇后李氏。

wǔ dài huì yào gāo zǔ huáng hòu lǐ shì táng míng zōng dì sān nǚ

这句话大意是:《五代会要》:高祖皇后李氏,唐明宗第三女。

tiān chéng sān nián sì yuè fēng yǒng níng gōng zhǔ

这句话大意是:天成三年四月, 封永宁公主;。

cháng xīng sì nián jiǔ yuè jìn fēng wèi guó gōng zhǔ

这句话大意是:长兴四年九月,进封魏国公主;。

qīng tài èr nián jiǔ yuè gǎi fēng jìn guó cháng gōng zhǔ

这句话大意是:清泰二年九月,改封晋国长公主;。

zhì tiān fú liù nián shí yī yuè zūn wèi huáng hòu

这句话大意是:至 天福六年十一月,尊为皇后;。

qī nián liù yuè zūn wèi huáng tài hòu

这句话大意是:七年六月,尊为皇太后。

kāi yùn sì nián sān yuè yǔ shǎo dì tóng qiān yú qì dān zhī huáng lóng fǔ

这句话大意是:开运四年三月,与少帝同迁 于契丹之黄龙府。

hàn qián yòu sān nián bā yuè èr shí wǔ rì bēng yú fán zhōng zhī jiàn zhōu

这句话大意是:汉干祐三年八月二十五日,崩于蕃中之建州。

wén xiàn tōng kǎo yún tiān fú èr nián yǒu sī qǐng lì huáng hòu dì yǐ zōng miào wèi lì qiān yì wèi huáng

这句话大意是:《文献通考》云: 天福二年,有司请立皇后,帝以宗庙未立,谦抑未遑。

dì bēng chū dì jí wèi nǎi zūn wèi huáng tài hòu

这句话大意是:帝崩,出帝即位,乃尊为皇 太后。

qì dān guó zhì zài huáng tài hòu jiàng biǎo yún jìn shì huáng tài hòu xí fù lǐ shì qiè yán zhāng yàn zé fù zhū li děng zhì fú méng huáng dì ā wēng jiàng shū ān fǔ zhě

这句话大意是:《契丹国志》载皇太后降表云:“晋室皇太后媳妇李氏妾言:张彦泽、富珠 哩等至,伏蒙皇帝阿翁降书安抚者。

qiè fú niàn xiān huáng dì qǐng zài bìng fén shì féng tún nán wēi tóng lèi luǎn jí ruò dào xuán zhì yǒng jù qióng zhāo xī bù bǎo

这句话大意是:妾伏念先皇帝顷在并、汾,适逢屯难,危同累 卵,急若倒悬,智勇俱穷,朝夕不保。

huáng dì ā wēng fā zì jì běi qīn dǐ hé dōng bá lǚ shān chuān yú yuè xiǎn zǔ lì píng jù niè suì dìng zhōng yuán

这句话大意是:皇帝阿翁发自冀北,亲抵河东,跋履山川, 逾越险阻,立平巨孽,遂定中原。

jiù shí shì zhī fù wáng lì jìn cháo zhī shè jì

这句话大意是:救石氏之覆亡,立晋朝之社稷。

bù xìng xiān dì yàn dài sì zi chéng tiāo bù néng jì hǎo xī mín ér fǎn kuī ēn gū yì bīng gē lǚ dòng sì mǎ nán zhuī qi shí zì yí jiù jiāng shuí zhí

这句话大意是:不幸先帝厌代, 嗣子承祧,不能继好息民,而反亏恩辜义,兵戈屡动,驷马难追,戚实自贻,咎将 谁执。

jīn qióng mín zhèn nù zhōng wài xié lí shàng jiàng qiān yáng liù shī jiě jiǎ

这句话大意是:今穹旻震怒,中外携离,上将牵羊,六师解甲。

qiè jǔ zōng fù xìn shì jǐng tōu shēng

这句话大意是:妾举宗负衅,视景偷生。

huáng huò zhī zhōng fǔ wèn sī zhì míng xuān ēn zhǐ qǔ cì hán róng wèi yù dīng níng shén shuǎng fēi yuè

这句话大意是:惶 惑之中,抚问斯至,明宣恩旨,曲赐含容,慰谕丁宁,神爽飞越。

qǐ wèi yǐ chuí zhī mìng hū méng gēng shēng zhī ēn shěng zuì zé gōng jiǔ sǐ wèi bào

这句话大意是:岂谓已垂之命, 忽蒙更生之恩,省罪责躬,九死未报。

jīn qiǎn sūn nán yán xù yán bǎo fèng biǎo qǐng zuì chén xiè yǐ wén

这句话大意是:今遣孙男延煦、延宝奉表请罪,陈谢以闻。

yòu dì jì yún huì tóng shí yī nián zhēng yuè shuò chū dì tài hòu yíng liáo dì yú fēng qiū mén wài dì cí bú jiàn guǎn yú fēng shàn sì qiǎn qí jiāng cuī tíng xūn yǐ bīng shǒu zhī

这句话大意是:” 又,《帝纪》云:会同十一年正月朔,出帝、太后迎辽帝于封丘门外,帝辞不见, 馆于封禅寺,遣其将崔廷勋以兵守之。

shì shí yǔ xuě lián xún wài wú gòng yì shàng xià dòng něi

这句话大意是:是时雨雪连旬,外无供亿,上下冻馁。

tài hòu shǐ rén wèi sì sēng yuē wú cháng yú cǐ fàn sēng shù wàn jīn rì qǐ bù xiāng mǐn yé

现代白话:太后 使人谓寺僧曰:“我尝于此饭僧数万,今日岂不相悯耶?

sēng cí yǐ liáo dì zhī yì nán cè bù gǎn xiàn shí

这句话大意是:”僧辞以辽帝之意难测, 不敢献食。

shǎo dì yīn qí shǒu zhě nǎi shāo de shí

这句话大意是:少帝阴祈守者,乃稍得食。

liáo jiàng shǎo dì wèi guāng lù dài fu jiǎn jiào tài wèi fēng fù yì hóu qiān yú huáng lóng fǔ jí mù róng shì hé lóng chéng yě

这句话大意是:辽降少帝为光禄大夫,检校太尉,封负义侯, 迁于黄龙府,即慕容氏和龙城也。

dì shǐ rén wèi tài hòu yuē wú wén ěr zi zhòng guì bù cóng mǔ jiào ér zhì yú cǐ kě qiú zì biàn wù yǔ jù xíng

现代白话:帝使人谓太后曰:“我闻你子重贵,不从母教而 至于此,可求自便,勿与俱行。

tài hòu dá yuē zhòng guì shì qiè shén jǐn suǒ shī zhě wéi xiān jūn zhī zhì jué liǎng guó zhī huan

这句话大意是:”太后答曰:“重贵事妾甚谨,所失者违先君之志, 绝两国之欢。

rán zhòng guì cǐ qù xìng méng dà huì quán shēn bǎo jiā mǔ bù suí zi yù hé suǒ guī

这句话大意是:然重贵此去,幸蒙大惠,全身保家,母不随子,欲何所归?

yú shì tài hòu yǔ féng shì huáng dì zhòng ruì

这句话大意是:”于是太 后与冯氏、皇弟重睿。

zi yán xù yán bǎo jǔ zú cóng jìn hóu ér běi

这句话大意是:子延煦延宝,举族从晋侯而北。

tiān lù yuán nián sì yuè dì zhì liáo yáng jìn hòu bái yī shā mào yǔ tài hòu huáng hòu shàng yè yú zhàng zhōng

这句话大意是:天禄元年四月,帝至辽阳, 晋侯白衣纱帽与太后、皇后上谒于帐中。

wǔ yuè dì shàng xíng qǔ jìn hóu suǒ cóng huàn zhě shí wǔ rén dōng xī bān shí wǔ rén jí huáng zǐ yán xù ér qù

这句话大意是:五月,帝上陉,取晋侯所从宦者十五人、 东西班十五人及皇子延煦而去。

bā yuè dì xià xíng tài hòu zì chí zhì bà zhōu yè dì qiú yú hàn r chéng cè cì de gēng mù yǐ wéi shēng

这句话大意是:八月,帝下陉,太后自驰至霸州谒帝,求于汉儿城 侧赐地耕牧以为生。

xǔ zhī

这句话大意是:许之。

dì yǐ tài hòu zì xíng shí yú rì qiǎn yǔ yán xù jù hái liáo yáng

这句话大意是:帝以太后自行十余日,遣与延煦俱还辽阳。

èr nián xǐ jìn hóu tài hòu yú jiàn zhōu

这句话大意是:二年,徙晋 侯、太后于建州。

sān nián qiū bā yuè jìn li tài hòu bìng wú yī yào yǎng tiān hào qì jǐ shǒu mà dù zhòng wēi li shǒu zhēn yuē wú sǐ bù zhì rǔ

现代白话:三年秋八月,晋李太后病,无医药,仰天号泣,戟手骂杜重威、 李守贞曰:“我死不置你。

bìng jí wèi jìn hóu yuē wú sǐ fén qí gǔ sòng fàn yáng fó sì wú shǐ wú wèi biān dì guǐ yě

现代白话:”病亟,谓晋侯曰:“我死,焚其骨送范阳佛寺,无使 我为边地鬼也。

tài fēi ān shì

这句话大意是:太妃安氏。

wén xiàn tōng kǎo ān tài fēi dài běi rén bù zhī qí shì jiā

这句话大意是:《文献通考》:安太妃,代北人,不知其世家。

shēng chū dì dì lì zūn wèi huáng tài fēi

这句话大意是:生出帝,帝立,尊 为皇太妃。

qì dān guó zhì yún tiān lù èr nián chūn èr yuè xǐ jìn hóu tài hòu yú jiàn zhōu zhōng tú ān tài fēi zú yí mìng jìn hóu yuē fén gǔ wèi huī nán xiàng yáng zhī shù jī yí hún de fǎn zhōng guó yě

这句话大意是:《契丹国志》云:天禄二年春二月,徙晋侯、太后于建州,中途安太妃 卒,遗命晋侯曰:“焚骨为灰,南向扬之,庶几遗魂得返中国也。

shǎo dì huáng hòu zhāng shì

这句话大意是:少帝皇后张氏。

àn wǔ dài huì yào tiān fú bā nián shí yuè zhuī cè

这句话大意是:案《五代会要》:天福八年十月追册。

kǎo shì shū shǎo dì jì yún zhuī cè gù fēi zhāng shì wèi huáng hòu

这句话大意是:考是书《少帝纪》云: 追册故妃张氏为皇后。

zhāng cóng xùn chuán yì yún gāo zǔ zhèn tài yuán wèi shǎo dì qǔ cóng xùn cháng nǚ wèi fēi

这句话大意是:《张从训传》亦云,高祖镇太原,为少帝娶从训长女为妃。

huáng hòu féng shì

这句话大意是:皇后冯氏。

àn wǔ dài huì yào kāi yùn sān nián shí yuè cè

这句话大意是:案《五代会要》:开运三年十月册。

tōng jiàn yún tiān fú bā nián dōng shí yuè wù shēn lì wú guó fū rén féng shì wèi huáng hòu

这句话大意是:《通鉴》云:天福八年冬十月 戊申,立吴国夫人冯氏为皇后。

chū gāo zǔ ài shǎo dì zhòng yǔn yǎng yǐ wéi zi

这句话大意是:初,高祖爱少弟重允,养以为子。

jí liú shǒu yè dōu qǔ fù liú shǒu féng méng nǚ wèi qí fù zhòng yǔn zǎo zú féng fū rén guǎ jū yǒu měi sè dì jiàn ér yuè zhī

这句话大意是:及留守邺都,娶 副留守冯蒙女为其妇,重允早卒,冯夫人寡居,有美色,帝见而悦之。

gāo zǔ bēng zǐ gōng zài bìn dì suì nà zhī

这句话大意是:高祖崩,梓 宫在殡,帝遂纳之。

qún chén jiē hè dì wèi féng dào děng yuē huáng tài hòu zhī mìng yǔ qīng děng bù rèn dà qìng

这句话大意是:群臣皆贺,帝谓冯道等曰:“皇太后之命,与卿等不任大庆。

qún chén chū dì yǔ fū rén hān yǐn guò zǐ gōng qián zhuì ér gào yuē huáng tài hòu zhī mìng yǔ xiān dì bù rèn dà qìng

这句话大意是:” 群臣出,帝与夫人酣饮,过梓宫前,醊而告曰:“皇太后之命,与先帝不任大庆。

zuǒ yòu shī xiào dì yì zì xiào wèi zuǒ yòu yuē wǒ jīn rì zuò xīn xù hé rú

现代白话:” 左右失笑,帝亦自笑,谓左右曰:“我今日作新婿怎么样?

fū rén yǔ zuǒ yòu jiē dà xiào

这句话大意是:”夫人与左右皆大笑。

tài hòu suī huì ér wú rú zhī hé

这句话大意是:太 后虽恚,而无如之何。

jì zhèng wèi zhōng gōng pō yù zhèng shì

这句话大意是:既正位中宫,颇预政事。

hòu xiōng yù shí wéi lǐ bù láng zhōng yán tiě pàn guān dì zhòu zhuó yòng zhì duān míng diàn xué shì hù bù shì láng yǔ yì zhèng shì

这句话大意是:后兄玉,时为礼部郎中、盐铁判官, 帝骤擢用至端明殿学士、户部侍郎,与议政事。

wén xiàn tōng kǎo yún qì dān rù jīng shī hòu suí dì běi qiān bù zhī suǒ zhōng

这句话大意是:《文献通考》云:契丹入京师,后 随帝北迁,不知所终。

yòu àn wǔ dài huì yào zài jìn nèi zhí yún gāo zǔ yǐng chuān jùn fū rén cài shì tiān fú sān nián bā yuè chì

这句话大意是:又,案《五代会要》载晋内职云:高祖颍川郡夫人蔡氏,天 福三年八月敕。

shǎo dì bǎo shěng lǐ shì fēng lǒng xī jùn fū rén

这句话大意是:少帝宝省李氏封陇西郡夫人;。

zhāng shì fēng chūn gōng fū rén chōng huáng hòu shàng gōng bìng tiān fú bā nián shí èr yuè èr rì chì

这句话大意是:张氏封春宫夫人,充皇后尚宫,并天 福八年十二月二日敕。

qián zuǒ yù zhèng qí guó fū rén wú shì jìn fēng yān guó fū rén

这句话大意是:前左御正齐国夫人吴氏进封燕国夫人,。

shū shěng wèi guó fū rén cuī shì jìn fēng liáng guó fū rén

这句话大意是:书省魏国夫人崔氏进 封梁国夫人,。

qián yòu yù zhèng tiān shuǐ jùn fū rén zhào shì fēng wèi guó fū rén

这句话大意是:前右御正天水郡夫人赵氏封卫国夫人,。

sī bù mèng shì fēng qiān guó fū rén

这句话大意是:司簿孟氏封汧国夫人,。

qián sī bù lǐ shì fēng lǒng xī jùn fū rén

这句话大意是:前司簿 李氏封陇西郡夫人,。

dì zǐ yuàn shǐ qí shì dà shǐ guō shì fù shǐ gǔ shì bìng fēng běn xiàn jūn

这句话大意是:弟子院使齐氏、大使郭氏、副使贾氏并封本县君,。

tài hòu gōng shàng gōng chén liú jùn fū rén hé shì jìn fēng zōu guó fū rén

这句话大意是:太后宫尚宫 陈留郡夫人何氏进封邹国夫人,。

hé nán jùn fū rén yuán shì jìn fēng qí guó fū rén

这句话大意是:河南郡夫人元氏进封齐国夫人,。

zhī kè chū shǐ fū rén shí shì fēng wǔ wēi jùn fū rén

这句话大意是:知客出使夫人石氏 封武威郡夫人,。

chūn gōng yáo shì cháng shì jiāo shì wáng shì táo shì wèi shì zhào shì qī rén bìng chāo fēng jùn fu rén

这句话大意是:春宫姚氏、常氏、焦氏、王氏、陶氏、魏氏、赵氏七人并超封郡夫 人,。

bǎo shěng wǎn měi zhào shì fēng tiān shuǐ jùn fū rén

这句话大意是:宝省婉美赵氏封天水郡夫人,。

wǔ shì yǐ xià shí yī rén bìng shòu chūn gōng

这句话大意是:武氏以下十一人并授春宫,。

tiān fú bā nián shí yī yuè chì

这句话大意是:天福八年十一月敕。

qīng hé jùn fū rén zhāng shì péng chéng jùn fū rén liú shì bìng chōng tài hòu gōng sī bǎo nán yáng jùn fū rén lù shì chū shǐ fū rén zhào shì bái shì bìng chōng huáng hòu gōng sī bīn kāi yùn èr nián bā yuè chì

这句话大意是:清河郡夫人张氏、彭城郡夫人刘氏并充太后宫司宝,南阳郡夫人路氏、出使夫人赵 氏白氏并充皇后宫司宾,开运二年八月敕。

yòu àn shì shū bù zài wài qī chuán jù wǔ dài huì yào yún jìn gāo zǔ cháng nǚ cháng ān gōng zhǔ jiàng yáng chéng zuò tiān fú èr nián wǔ yuè fēng zhì liù nián wǔ yuè zú zhuī fēng qín guó gōng zhǔ zhì qī nián jiǔ yuè yòu zhuī fēng liáng guó cháng gōng zhǔ

这句话大意是:又,案是书不载外戚传,据《五代会要》 云:晋高祖长女长安公主降杨承祚,天福二年五月封,至六年五月卒,追封秦国公 主,至七年九月,又追封梁国长公主。

cóng cháng nǚ gāo píng xiàn zhǔ dì èr nǚ xīn píng xiàn zhǔ dì sān nǚ qiān shèng xiàn zhǔ sūn nǚ yǒng qìng xiàn zhǔ bìng tiān fú qī nián wǔ yuè fēng

这句话大意是:从长女高平县主、第二女新平县主、第三女 千乘县主、孙女永庆县主,并天福七年五月封。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →