旧五代史 · 李九龄 · Chapter 99 of 151

后汉·高祖纪上

PinyinModern Translation
Size

gāo zǔ ruì wén shèng wǔ zhāo sù xiào huáng dì xìng liú shì huì gǎo běn míng zhī yuǎn jí jí wèi gǎi jīn huì

这句话大意是:高祖睿文圣武昭肃孝皇帝,姓刘氏,讳暠,本名知远,及即位改今讳。

qí xiān běn shā tuó bù rén yě

这句话大意是:其先本 沙陀部人也。

sì dài zǔ huì tuān dì yǒu tiān xià zhuī zūn wèi míng yuán huáng dì miào hào wén zǔ líng yuē yì líng

这句话大意是:四代祖讳湍,帝有天下,追尊为明元皇帝,庙号文祖,陵曰懿陵;。

wǔ dài huì yào tuān wèi dōng hàn xiǎn zōng dì bā zi huái yáng wáng bǐng zhī hòu

这句话大意是:《五代会要》:湍为东汉显宗第八子淮阳王昞之后。

gāo zǔ mǔ lǒng xī lǐ shì zhuī shì míng zhēn huáng hòu

这句话大意是:高祖母陇西李氏,追谥明贞皇 后。

zēng zǔ huì áng jìn zèng tài bǎo zhuī zūn wèi gōng xī huáng dì cháo hào dé zǔ líng yuē pèi líng

这句话大意是:曾祖讳昂,晋赠太保,追尊为恭僖皇帝,朝号德祖,陵曰沛陵;。

wǔ dài huì yào yì líng pèi líng jiē wú líng suǒ yáo shēn cháo bài

这句话大意是:《五代会要》: 懿陵、沛陵皆无陵所,遥申朝拜。

zēng zǔ mǔ guó guó tài fū rén yáng shì zhuī shì gōng huì huáng hòu

这句话大意是:曾祖母虢国太夫人杨氏,追谥恭惠皇后。

zǔ huì zhuàn jìn zèng tài fù zhuī zūn wèi zhāo xiàn huáng dì miào hào yì zǔ líng yuē wēi líng

这句话大意是:祖讳僎, 晋赠太傅,追尊为昭献皇帝,庙号翼祖,陵曰威陵;。

zǔ mǔ lǔ guó tài fū rén lǐ shì zhuī shì wèi zhāo mù huáng hòu

这句话大意是:祖母鲁国太夫人李氏,追谥为 昭穆皇后。

huáng kǎo huì tiǎn shì hòu táng wǔ huáng dì wèi liè xiào jìn zèng tài shī zhuī zūn wèi zhāng shèng huáng dì miào hào xiǎn zǔ líng yuē sù líng

这句话大意是:皇考讳琠,事后唐武皇帝为列校,晋赠太师,追尊为章圣皇帝,庙号显 祖,陵曰肃陵;。

huáng bǐ wú guó tài fū rén ān shì zhuī shì zhāng yì huáng hòu

这句话大意是:皇妣吴国太夫人安氏,追谥章懿皇后。

hòu yǐ táng qián níng èr nián suì zài yǐ mǎo èr yuè sì rì shēng dì yú tài yuán

这句话大意是:后以唐干宁二年,岁在乙卯, 二月四日生帝于太原。

dì ruò bù hǎo nòng yán zhòng guǎ yán jí zhǎng miàn zǐ sè mù jīng duō bái

这句话大意是:帝弱不好弄,严重寡言,及长,面紫色,目睛多白。

chū shì táng míng zōng liè yú huī xià

这句话大意是:初事唐明宗,列于麾下。

míng zōng yǔ liáng rén duì zhà yú dé shèng shí jìn gāo zǔ wèi liáng rén suǒ xí mǎ jiǎ lián gé duàn dì chuò qí yǐ shòu zhī qǔ duàn gé zhě zì kuà zhī xú diàn qí hòu jìn gāo zǔ gǎn ér zhuàng zhī

这句话大意是:明宗与梁人对栅于德胜,时晋高祖为梁人所袭,马甲连革断,帝辍骑以授之,取断 革者自跨之,徐殿其后,晋高祖感而壮之。

míng zōng jiàn zuò jìn gāo zǔ wèi běi jīng liú shǒu yǐ dì qián yǒu hù yuán zhī lì zòu yí huī xià shǔ wèi yá mén dōu xiào

这句话大意是:明宗践阼,晋高祖为北京留守,以帝前 有护援之力,奏移麾下,署为牙门都校。

yīng shùn chū jìn gāo zǔ zhèn cháng shān táng míng zōng zhào fù quē huì mǐn dì chū bēn yǔ jìn gāo zǔ xiāng yù yú tú suì jù rù wèi zhōu pō yú yóu shè

这句话大意是:应顺初,晋高祖镇常山,唐明宗召赴阙, 会闵帝出奔,与晋高祖相遇于途,遂俱入卫州,泊于邮舍。

mǐn dì zuǒ yòu móu hài jìn gāo zǔ dì mì qiǎn yù shì shí gǎn xiù chuí lì yú jìn gāo zǔ hòu jí yǒu biàn gǎn yōng jìn gāo zǔ rù yī shì yǐ jù mù sāi mén gǎn xín sǐ yān

现代白话:闵帝左右谋害晋高祖, 帝密遣御士石敢袖锤立于晋高祖后,及有变,敢拥晋高祖入一室,以巨木塞门,敢 寻死呢。

dì lǜ zhòng jǐn shā mǐn dì zuǒ yòu suì miǎn jìn gāo zǔ yú nán

这句话大意是:帝率众尽杀闵帝左右,遂免晋高祖于难。

tōng jiān kǎo yì yǐn hàn gāo zǔ shí lù yún shì yè zhēn zhī shǎo dì fú jiǎ yù yǔ cóng chén móu hài jìn gāo zǔ zhà píng rén duì yǔ fāng zuò tíng wǔ

这句话大意是:《通监考异》引《汉高祖实录》 云:是夜,侦知少帝伏甲,欲与从臣谋害晋高祖,诈屏人对语,方坐庭庑。

dì mì qiǎn yù shì shí gǎn xiù chuí lì yú hòu é qǐng fú jiǎ zhě qǐ gǎn yǒu yǒng lì yōng jìn gāo zǔ rù yī shì yǐ jù mù sāi mén gǎn lì dāng qí fēng sǐ zhī

这句话大意是:帝密遣 御士石敢袖锤立于后,俄顷伏甲者起,敢有勇力,拥晋高祖入一室,以巨木塞门, 敢力当其锋,死之。

dì jiě pèi dāo yù yè huì yǐ zài dì wěi jù wèi rán zhě fèn jī zhī zhòng wèi duǎn bīng yě suì sàn zǒu

这句话大意是:帝解佩刀,遇夜晦,以在地苇炬未然者奋击之,众谓短兵也, 遂散走。

dì nǎi nì shēn cháng yuán xià wén dì qīn jiāng li hóng xìn wèi rén yuē shí tài wèi sǐ yǐ

现代白话:帝乃匿身长垣下,闻帝亲将李洪信谓人曰:“石太尉死了。

dì gé yuán hū hóng xìn yuē tài wèi wú yàng

这句话大意是:”帝隔垣呼洪 信曰:“太尉无恙。

nǎi yú yuán chū jiù hóng xìn bīng gòng hù jìn gāo zǔ shā jiàn móu zhě yǐ shǎo zhǔ shòu wáng hóng zhì

这句话大意是:”乃逾垣出就洪信兵,共护晋高祖,杀建谋者,以少主授王宏 贽。

qīng tài yuán nián jìn gāo zǔ fù zhèn hé dōng

这句话大意是:清泰元年,晋高祖复镇河东。

sān nián xià yí zhèn wèn yáng

这句话大意是:三年夏,移镇汶阳。

dì quàn jìn gāo zǔ jǔ yì zàn chéng mì jì jīng lún zhī shǐ zhōng wài lài zhī

这句话大意是:帝劝晋高祖举义,赞成密计, 经纶之始,中外赖之。

jìn gāo zǔ yǐ dì wèi běi jīng mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ

这句话大意是:晋高祖以帝为北京马步军都指挥使。

jí qì dān yǐ quán jūn fù nàn dà pò zhāng jìng dá zhī zhòng yú jìn yáng chéng xià yǒu jiàng jūn qiān yú rén jìn gāo zǔ jiāng zhì zhī yú qīn wèi dì jǐn shā zhī

这句话大意是:及契丹以全军赴难,大 破张敬达之众于晋阳城下,有降军千余人,晋高祖将置之于亲卫,帝尽杀之。

jìn guó chū jiàn jiā jiǎn jiào sī kōng chōng shì wèi mǎ bù dōu zhǐ huī shǐ quán diǎn jiǎn suí jià liù jūn zhū wèi shì xún gǎi shǎn zhōu jié dù shǐ chōng shì wèi qīn jūn mǎ bù dōu yú hòu

这句话大意是:晋国 初建,加检校司空,充侍卫马步都指挥使,权点检随驾六军诸卫事,寻改陕州节度 使,充侍卫亲军马步都虞候。

qì dān zhǔ sòng jìn gāo zǔ zhì shàng dǎng zhǐ dì wèi gāo zǔ yuē cǐ dōu jūn shén cāo là wú dà gù bù kě qì zhī

这句话大意是:契丹主送晋高祖至上党,指帝谓高祖曰:“此都军甚 操剌,无大故不可弃之。

jìn gāo zǔ rù luò wěi dì xún jǐng dū yì sù rán wú gǎn fàn lìng

这句话大意是:”晋高祖入洛,委帝巡警,都邑肃然,无敢犯令。

tiān fú èr nián xià sì yuè jiā jiǎn jiào tài bǎo

这句话大意是:天福二年夏四月,加检校太保。

bā yuè gǎi xǔ zhōu jié dù shǐ diǎn jūn rú gù

这句话大意是:八月,改许州节度使,典军如故。

sān nián xià sì yuè jiā jiǎn jiào tài fù

这句话大意是:三年夏四月, 加检校太傅。

dōng shí yuè shòu shì wèi qīn jūn mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ

这句话大意是:冬十月,授侍卫亲军马步军都指挥使。

shí yī yuè yí shòu sòng zhōu jiā jiǎn jiào tài wèi

这句话大意是:十一月,移授宋州,加检校太 尉。

shí èr yuè jiā tóng píng zhāng shì

这句话大意是:十二月,加同平章事。

shí dì yǔ dù zhòng wēi tóng zhì jiā ēn dì fèn rán bù lè kěn ràng bù shòu dù mén bù chū zhě shù rì

这句话大意是:时帝与杜重威同制加恩,帝愤然不乐,恳让不受,杜门 不出者数日。

tōng jiān zhī yuǎn zì yǐ yǒu zuǒ mìng gōng zhòng wēi qǐ yú wài qī wú dà gōng chǐ yǔ zhī tóng zhì

这句话大意是:《通监》:知远自以有佐命功,重威起于外戚,无大功,耻与之同制。

zhì xià shù rì dù mén sì biǎo cí bù shòu

这句话大意是:制下数日,杜门四表辞不受。

jìn gāo zǔ nù zhào zǎi xiàng zhào yíng děng yì luò dì bīng quán rèn guī sī dì

这句话大意是:晋高祖怒,召宰相赵莹等议落帝兵权,任归私第。

yíng děng yǐ wéi bù kě nǎi qiǎn duān míng diàn xué shì hé níng jiù dì xuān yù dì nǎi chéng mìng

这句话大意是:莹 等以为不可,乃遣端明殿学士和凝就第宣谕,帝乃承命。

wǔ nián sān yuè gǎi yè dōu liú shǒu jiān shì wèi qīn jūn mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ

这句话大意是:五年三月,改邺都留守兼 侍卫亲军马步军都指挥使。

jiǔ yuè fèng zhào fù quē jìn gāo zǔ xìng qí dì

这句话大意是:九月,奉诏赴阙,晋高祖幸其第。

liù nián qī yuè shòu běi jīng liú shǒu hé dōng jié dù shǐ

这句话大意是:六年七月,授北京留 守、河东节度使。

qī nián zhēng yuè jiā shì zhōng

这句话大意是:七年正月,加侍中。

shí tiān xià dà huáng wéi bù rù hé dōng jiè

这句话大意是:时天下大蝗,惟不入河东界。

liù yuè jìn gāo zǔ bēng yú yè gōng shǎo dì jí wèi jiā dì jiǎn jiào tài shī

这句话大意是:六月,晋高祖 崩于邺宫,少帝即位,加帝检校太师。

bā nián sān yuè jìn wèi zhōng shū lìng

这句话大意是:八年三月,进位中书令。

kāi yùn yuán nián zhēng yuè qì dān nán xià qì dān zhǔ yǐ dà jūn zhí dǐ chán zhōu qiǎn fán jiāng wěi wáng lǜ bīng rù yàn mén

这句话大意是:开运元年正月,契丹南下,契丹主以大军直抵澶州,遣蕃将伟王率兵入雁门。

cháo tíng yǐ dì wèi yōu zhōu dào héng yíng zhāo tǎo shǐ dì dà pò wěi wáng yú xīn kǒu

这句话大意是:朝廷以帝为幽州道行营招讨使,帝大破伟王于忻口。

xún fèng zhào qǐ bīng zhì tǔ mén jūn zhì lè píng huì qì dān tuì nǎi hái

这句话大意是:寻奉诏起兵至土门,军至乐平, 会契丹退,乃还。

sān yuè fēng tài yuán wáng

这句话大意是:三月,封太原王。

qī yuè jiān běi miàn xíng yíng dū tǒng

这句话大意是:七月,兼北面行营都统。

èr nián sì yuè fēng běi píng wáng

这句话大意是:二年四月,封北平王。

sān nián wǔ yuè jiā shǒu tài wèi

这句话大意是:三年五月,加守太尉。

shì yuè dì zhū tǔ hún bái chéng fú děng wǔ zú fán sì bǎi rén yǐ bié bù wáng yì zōng tǒng qí yú zhòng

这句话大意是:是月,帝诛吐浑白承福等五族凡四百人,以别部王义宗统其 余众。

jiǔ yuè àn cǐ xià yǒu tuō wén

这句话大意是:九月,案:此下有脱文。

fàn sāi dì qīn lǜ yá bīng zhì shuò zhōu nán yáng wǔ gǔ dà pò zhī

这句话大意是:犯塞,帝亲率牙兵至朔州南阳武谷,大破之。

dōng dōu shì lüè guō jìn chuán qì dān tú ān yáng gāo zǔ qiǎn jìn jù zhàn qì dān bài zǒu yǐ gōng chú cì lì

这句话大意是:《东 都事略·郭进传》:契丹屠安阳,高祖遣进拒战,契丹败走,以功除刺吏。

shí yī yuè qì dān zhǔ lǜ fán hàn dà jūn yóu yì dìng dǐ zhèn zhōu dù zhòng wēi děng zhù jūn yú zhōng dù qiáo yǐ yù zhī

这句话大意是:十一月, 契丹主率蕃汉大军由易、定抵镇州,杜重威等驻军于中渡桥以御之。

shí èr yuè shí rì dù zhòng wēi děng yǐ quán jūn jiàng yú qì dān

这句话大意是:十二月十日, 杜重威等以全军降于契丹。

shí qī rì xiāng zhōu jié dù shǐ zhāng yàn zé shòu qì dān mìng xiàn jīng chéng qiān shǎo dì yú kāi fēng fǔ

这句话大意是:十七日,相州节度使张彦泽受契丹命,陷京城,迁少帝 于开封府。

dì wén zhī dà hài fēn bīng shǒu jìng yǐ bèi kòu huàn

这句话大意是:帝闻之大骇,分兵守境,以备寇患。

tiān fú shí èr nián chūn zhēng yuè dīng hài shuò qì dān zhǔ rù dōng jīng

这句话大意是:天福十二年春正月丁亥朔,契丹主入东京。

guǐ sì jìn shǎo dì meng chen yú fēng shàn sì

这句话大意是:癸巳,晋少帝蒙尘于封禅寺。

guǐ mǎo shǎo dì běi qiān

这句话大意是:癸卯, 少帝北迁。

èr yuè dīng sì shuò qì dān zhǔ jù hàn fǎ fú yù chóng yuán diàn shòu cháo zhì gǎi jìn guó wèi dà liáo guó dà shè tiān xià hào huì tóng shí nián

这句话大意是:二月丁巳朔,契丹主具汉法服,御崇元殿受朝,制改晋国为大辽国,大 赦天下,号会同十年。

shì yuè dì qiǎn yá jiāng wáng jùn fèng biǎo yú qì dān qì dān zhǔ cì zhào bāo měi hū dì wèi r yòu cì mù guǎi yī

这句话大意是:是月,帝遣牙将王峻奉表于契丹,契丹主赐诏褒美,呼帝为 儿,又赐木拐一。

fán fǎ guì zhòng dà chén fāng de cǐ cì yì yóu hàn yí cì jǐ zhàng zhī bǐ yě

这句话大意是:蕃法,贵重大臣方得此赐,亦犹汉仪赐几杖之比也。

wáng jùn chí guǎi ér guī qì dān wàng zhī jiē bì lù

这句话大意是:王峻持拐而 归,契丹望之皆避路。

jí jùn zhì tài yuán dì zhī qì dān zhèng luàn nǎi yì jiàn hào yān

现代白话:及峻至太原,帝知契丹政乱,乃议建号呢。

shì yuè qín zhōu jié dù shǐ hé jiàn yǐ qí dì rù yú shǔ

这句话大意是:是月,秦州节度 使何建以其地入于蜀。

wù chén hé dōng xíng jūn sī mǎ zhāng yàn wēi yǔ wén wǔ jiāng lì děng yǐ zhōng yuán wú zhǔ dì wēi wàng rì lóng qún qíng suǒ shǔ shàng jiān quàn jìn dì qiān ràng bù yǔn

这句话大意是:戊辰,河东行军司马张彦威与文武将吏等,以中原无主,帝 威望日隆,群情所属,上笺劝进,帝谦让不允。

zì shì qún guān sān shàng jiān zhū jūn jiāng lì zī huáng qí dié xiāng cì pò qǐng jiào dā yǔn zhī

这句话大意是:自是群官三上笺,诸军将吏、缁黄 耆耋,相次迫请,教答允之。

gēng wǔ shǎn fǔ tún zhù fèng guó zhǐ huī shǐ zhào huī hóu zhāng dū tóu wáng yàn shā qì dān jiān jūn jí fù shǐ liú yuàn huī zì chēng liú hòu

这句话大意是:庚午,陕府屯驻奉国指挥使赵晖、侯章、都头王晏杀 契丹监军及副使刘愿,晖自称留后。

qì dān yīn shòu huī shǎn zhōu bīng mǎ liú hòu hóu zhāng wèi běn zhōu mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ wáng yàn wèi fù dōu zhǐ huī shǐ huī děng bù shòu mìng

这句话大意是:契丹因授晖陕州兵马留后,侯章为本州马步军 都指挥使,王晏为副都指挥使,晖等不受命。

sòng shǐ wáng yàn chuán kāi yùn mò yǔ běn jūn dōu xiào zhào huī zhōng wèi dōu xiào hóu zhāng děng shù shǎn zhōu

这句话大意是:《宋史·王晏传》:开运末,与本军 都校赵晖、忠卫都校侯章等戍陕州。

huì qì dān zhì biàn qiǎn qí jiāng liú yuàn jù shǎn zì xíng bào nüè

这句话大意是:会契丹至汴,遣其将刘愿据陕,恣行暴虐。

yàn yǔ huī děng móu yuē jīn qì dān nán qīn tiān xià xiōng xiōng yīng xióng háo jié gù dāng chéng shí zì fèn

这句话大意是:晏 与晖等谋曰:“今契丹南侵,天下汹汹,英雄豪杰固当乘时自奋。

qiě wén tài yuán liú gōng wēi dé yuǎn bèi rén xīn guī fú ruò shā yuàn sòng kuǎn hé dōng wèi tiān xià chàng shǒu zé qǔ fù guì rú fǎn zhǎng ěr

这句话大意是:且闻太原刘公, 威德远被,人心归服,若杀愿送款河东,为天下倡首,则取富贵如反掌耳!

huī děng rán zhī

这句话大意是:”晖等 然之。

yàn nǎi lǜ gǎn sǐ shì shù rén yè yú chéng rù fǔ shǔ jié kù bīng gěi qí tú

这句话大意是:晏乃率敢死士数人,夜逾城入府署,劫库兵给其徒。

chí míng zhǎn yuàn shǒu xuán fǔ mén wài

这句话大意是:迟明,斩愿首悬府门外。

zhòng qǐng huī wèi shuài zhāng wèi běn chéng fù zhǐ huī shǐ nèi wài xún jiǎn shǐ jiān dōu yú hòu nǎi qiǎn qí zi hàn lún fèng biǎo jìn yáng

这句话大意是:众请晖为帅,章为本城副指挥使、内外巡检使兼都虞候,乃遣其子汉伦奉表晋阳。

xīn wèi dì yú tài yuán gōng shòu cè jí huáng dì wèi zhì gǎi jìn kāi yùn sì nián wèi tiān fú shí èr nián

这句话大意是:辛未,帝于太原宫受册,即皇帝位,制改晋开运四年为天福十二年。

qì dān guó zhì yún hàn zǔ réng chēng tiān fú nián hào yuē yǔ wèi rěn wàng jìn yě

这句话大意是:《契丹国 志》云:汉祖仍称天福年号,曰:“予未忍忘晋也。

jiǎ xū dì yǐ jìn dì jǔ zú běi qiān fèn wǎn jiǔ zhī

这句话大意是:”甲戌,帝以晋帝举族北迁, 愤惋久之。

shì rì lǜ qīn bīng qū tǔ mén lù yāo yíng jìn dì zhì shòu yáng wén qí yǐ guò nǎi hái

这句话大意是:是日,率亲兵趋土门路,邀迎晋帝至寿阳,闻其已过,乃还。

qì dān wén dì jiàn hào wěi zhì xuē duó dì guān jué

这句话大意是:契丹闻帝 建号,伪制削夺帝官爵。

yǐ tōng shì gěng chóng měi wèi lù zhōu jié dù shǐ gāo táng yīng wèi xiāng zhōu jié dù shǐ cuī tíng xūn wèi hé yáng jié dù shǐ yǐ è yào hài zhī de

这句话大意是:以通事耿崇美为潞州节度使,高唐英为相州节度使,崔廷 勋为河阳节度使,以扼要害之地。

dīng chǒu cí zhōu zéi shuài liáng huī jù xiāng zhōu

这句话大意是:丁丑,磁州贼帅梁晖据相州。

jǐ mǎo dì qiǎn dōu jiāng shǐ hóng zhào lǜ bīng tǎo dài zhōu píng zhī

这句话大意是:己卯,帝遣都将史 宏肇率兵讨代州,平之。

chū dài zhōu cì shǐ wáng huī pàn guī qì dān hóng zhào yī gǔ ér bá zhī zhǎn huī yǐ xùn

这句话大意是:初,代州刺史王晖叛归契丹,宏肇一鼓而拔之,斩晖以徇。

gēng chén quán jìn zhōu bīng mǎ liú hòu zhāng yàn hóng zòu jūn luàn shā zhī zhōu fù shǐ luò cóng lǎng jí kuò qián shǐ jiàn yì dài fū zhào xī yǐ chéng guī shùn

这句话大意是:庚辰,权晋州兵马留后张晏洪奏,军乱,杀知州副使骆从朗及括钱使、谏议大夫赵 熙,以城归顺。

shí jìn zhōu liú hòu liú zài míng fù dōng jīng cháo yú qì dān cóng lǎng zhī jūn zhōu shì dì fāng qiǎn shǐ zhāng yàn hóng xīn chù míng děng gào yù dēng jí cóng lǎng qiú zhī běn chéng

这句话大意是:时晋州留后刘在明赴东京,朝于契丹,从朗知军州事,帝方遣使张 晏洪、辛处明等告谕登极,从朗囚之本城。

dà jiàng yào kě chóu shā cóng lǎng yú lǐ suǒ zhōu mín xiāng shuài hài zhào xī sān jūn qǐng yàn hóng wèi liú hòu chù míng wèi dōu jiān

这句话大意是:大将药可俦杀从朗于理所,州民相率害 赵熙,三军请晏洪为留后,处明为都监。

xīn sì quán shǎn zhōu liú hòu zhào huī quán lù zhōu liú hòu wáng shǒu ēn bìng shàng biǎo guī shùn

这句话大意是:辛巳,权陕州留后赵晖、权潞州留后王守 恩,并上表归顺。

guǐ wèi chán zhōu zéi shuài wáng qióng yǔ qí zhòng duàn běn zhōu fú qiáo qióng bài sǐ zhī

这句话大意是:癸未,澶州贼帅王琼与其众断本州浮桥,琼败,死之。

shí qì dān yǐ zú rén lǎng è wèi chán zhōu jié dù shǐ lǎng è xìng tān nüè lì mín kǔ zhī

这句话大意是:时契丹以 族人朗鄂为澶州节度使,朗鄂性贪虐,吏民苦之。

qióng wèi shuǐ yùn shí cháng nǎi gòu xià jīn zéi shuài zhāng yǐ de qiān yú rén yán hé ér shàng zhōng yè qiè fā zì nán chéng shā shǒu jiāng jué fú háng rù běi chéng lǎng wù jù yá chéng yǐ jù zhī

这句话大意是:琼为水运什长,乃构夏津贼帅张 乙,得千余人,沿河而上,中夜窃发,自南城杀守将,绝浮航,入北城,朗悟据牙 城以拒之。

shù rì huì qì dān jiù zhì qióng bài sǐ yān

现代白话:数日,会契丹救至,琼败死呢。

qì dān zhǔ chū wén qí biàn yě jù shén yóu shì dà hé zhī nā mó jiǔ liú zhī yì xún qiǎn tiān xióng jūn jié dù shǐ dù zhòng wēi guī zhèn

这句话大意是:契丹主初闻其变也,惧甚,由是大河之 南无久留之意,寻遣天雄军节度使杜重威归镇。

sān yuè bǐng xū shuò zhào hé dōng guǎn nèi zì qián shuì wài zá sè zhēng pèi yī qiè chú fàng

这句话大意是:三月丙戌朔,诏河东管内,自前税外,杂色征配一切除放。

shì rì qì dān zhǔ zuò chóng yuán diàn xíng rù gé zhī lǐ qì dān zhǔ yǐ jiù xiāo hàn wèi xuān wǔ jūn jié dù shǐ

这句话大意是:是日,契丹主坐崇 元殿行入阁之礼,契丹主以舅萧翰为宣武军节度使。

xīn mǎo quán yán zhōu liú hòu gāo yǔn quán qiǎn pàn guān li bīn zòu běn dào jié dù shǐ zhōu mì wèi sān jūn suǒ zhú yǐ yǔn quán zhī liú hòu shì shàng biǎo guī shùn

这句话大意是:辛卯,权延州留后高允权遣判 官李彬奏:本道节度使周密为三军所逐,以允权知留后事,上表归顺。

wèi jǐ dì zhào mì fù xíng zài

这句话大意是:未几,帝召 密赴行在。

rén chén dān zhōu dū zhǐ huī shǐ gāo yàn xún shā qì dān suǒ mìng cì shǐ jù chéng guī mìng

这句话大意是:壬辰,丹州都指挥使高彦珣杀契丹所命刺史,据城归命。

rén yín qì dān zhǔ fā zì dōng jīng huán běn guó

这句话大意是:壬寅,契丹主 发自东京还本国。

shì rì sù yú chì gǎng zhì bū yǒu dà shēng rú léi qǐ yú dí zhàng zhī xià

这句话大意是:是日,宿于赤岗,至晡,有大声如雷,起于敌帐之下。

qì dān zì lí yáng jì hé suì qū xiāng zhōu

这句话大意是:契丹自黎 阳济河,遂趋相州。

gēng xū

这句话大意是:庚戌,。

dì yǐ běi jīng mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ sì zhōu fáng yù shǐ jiǎn jiào tài bǎo liú chóng wèi tài yuán yǐn jiǎn jiào tài wèi

这句话大意是:帝以北京马步军都指挥使、泗州防御使、检校太保刘崇 为太原尹、检校太尉,。

yǐ běi jīng mǎ bù jūn dōu yú hòu guō cóng yì wèi zhèng zhōu fáng yù shǐ jiǎn jiào tài bǎo

这句话大意是:以北京马步军都虞候郭从义为郑州防御使、检校太保,。

yǐ běi jīng xìng jié zuǒ xiāng dōu zhǐ huī shǐ li hóng xìn wèi chén zhōu cì shǐ jiǎn jiào sī tú

这句话大意是:以北 京兴捷左厢都指挥使李洪信为陈州刺史、检校司徒,。

yǐ xìng jié yòu xiāng dōu zhǐ huī shǐ shàng hóng qiān wèi dān zhōu cì shǐ jiǎn jiào sī tú

这句话大意是:以兴捷右厢都指挥使尚洪迁为 单州刺史、检校司徒,。

yǐ běi jīng wǔ jié zuǒ xiāng dōu zhǐ huī shǐ gài wàn wèi cài zhōu cì shǐ

这句话大意是:以北京武节左厢都指挥使盖万为蔡州刺史,。

yǐ wǔ jié yòu xiāng dōu zhǐ huī shǐ zhōu huī wèi pú zhōu cì shǐ

这句话大意是:以武节右厢都指 挥使周晖为濮州刺史,。

yǐ bǎo níng dōu zhǐ huī shǐ zhū fèng qiān wèi suí zhōu cì shǐ

这句话大意是:以保宁都指挥使朱奉千为随州刺史。

xīn hài tǔ hún jié dù shǐ wáng yì zōng jiā jiǎn jiào tài wèi yǐ qián xīn zhōu cì shǐ qín xí wèi yào zhōu tuán liàn shǐ

这句话大意是:辛亥,吐浑节度使王义 宗加检校太尉,以前忻州刺史秦习为耀州团练使。

guǐ chǒu yǐ běi jīng fù liú shǒu jiǎn jiào sī tú bái wén kē wèi hé zhōng jié dù shǐ jiǎn jiào tài wèi

这句话大意是:癸丑,以北京副留守、检校司徒 白文珂为河中节度使、检校太尉。

xià sì yuè jǐ wèi yǐ běi jīng mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ jí zhōu cì shǐ liú xìn wèi huá zhōu jié dù shǐ chōng shì wèi mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ jiǎn jiào tài fù

这句话大意是:夏四月己未,以北京马军都指挥使、集州刺史刘信为滑州节度使,充侍卫马军 都指挥使、检校太傅;。

yǐ běi jīng suí shǐ yòu dōu yā yá yáng bīn wèi quán shū mì shǐ jiǎn jiào tài bǎo

这句话大意是:以北京随使、右都押衙杨邠为权枢密使、检校太保;。

yǐ běi jīng wǔ jié dōu zhǐ huī shǐ léi zhōu cì shǐ hóng zhào wéi xǔ zhōu jié dù shǐ chōng dài wèi bù jūn dōu zhǐ huī shǐ jiǎn jiào tài fù

这句话大意是:以北京 武节都指挥使、雷州刺史宏肇为许州节度使,充待卫步军都指挥使、检校太傅;。

yǐ běi jīng láo chéng dōu zhǐ huī shǐ bì zhōu cì shǐ cháng sī wèi dèng zhōu jié dù shǐ jiǎn jiào tài fù jiān quán běi jīng mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ sān chéng xún jiǎn shǐ

这句话大意是:以 北京牢城都指挥使、壁州刺史常思为邓州节度使、检校太傅兼权北京马步军都指挥 使、三城巡检使;。

yǐ hé dōng xíng jūn sī mǎ zhāng yàn wēi wèi tóng zhōu jié dù shǐ jiǎn jiào tài bǎo

这句话大意是:以河东行军司马张彦威为同州节度使、检校太保;。

yǐ fán hàn bīng mǎ dōu kǒng mù guān guō wēi wèi quán shū mì shǐ jiǎn jiào sī tú

这句话大意是:以蕃汉兵马都 孔目官郭威为权枢密使、检校司徒;。

yǐ hé dōng zuǒ dōu yā yá hù yàn kē wèi xuān huī nán yuàn shǐ jiǎn jiào sī tú

这句话大意是:以河东左都押衙扈彦珂为宣徽南院使、检校司 徒;。

yǐ yòu dōu yā yá wáng hào wèi xuān huī běi yuàn shǐ jiǎn jiào sī tú

这句话大意是:以右都押衙王浩为宣徽北院使、检校司徒;。

yǐ liǎng shǐ dōu kǒng mù guān wáng zhāng wèi quán sān sī shǐ jiǎn jiào tài bǎo

这句话大意是:以两使都孔目官王章为权三司使、 检校太保。

shì rì qì dān zhǔ qǔ xiāng zhōu shā liú hòu liáng huī

这句话大意是:是日,契丹主取相州,杀留后梁晖。

sòng shǐ li gǔ chuán qián qiǎn hé shuò qiú háo huī rù jù ān yáng qì dān zhǔ huàn zhī jí móu běi xuán huì yǒu gào qì dān yǐ chéng zhōng xū ruò zhě qì dān hái gōng ān yáng xiàn qí chéng

这句话大意是:《宋史·李谷传》:潜遣河朔酋豪 晖入据安阳,契丹主患之,即谋北旋,会有告契丹以城中虚弱者,契丹还攻安阳, 陷其城。

huī cí zhōu fǔ yáng rén shǎo wèi dào huì qì dān rù biàn huī shōu jí tú dǎng xiān rù cí zhōu wú suǒ qīn fàn qiǎn shǐ sòng kuǎn yú dì

这句话大意是:晖,磁州滏阳人,少为盗,会契丹入汴,晖收集徒党,先入磁州,无所侵 犯,遣使送款于帝。

huī zhēn zhī xiāng zhōu pō jī bīng zhàng qiě wú shǒu bèi suì yǐ sān yuè èr shí yī rì yè yǔ qí tú yú yuán ér rù shā qì dān shù shí rén duó qì jiǎ shù wàn jì suì jù qí chéng

这句话大意是:晖侦知相州颇积兵仗,且无守备,遂以三月二十一日夜与其徒 逾垣而入,杀契丹数十人,夺器甲数万计,遂据其城。

qì dān zhǔ xiān qiǎn xiāng zhōu jié dù shǐ gāo táng yīng lǜ bīng tǎo zhī

这句话大意是:契丹主先遣相州节度使高唐 英率兵讨之。

wèi jǐ qì dān zhǔ zhì chéng xià shì yuè sì rì gōng bá zhī suì tú qí chéng

这句话大意是:未几,契丹主至城下,是月四日攻拔之,遂屠其城。

yì rì qì dān zhǔ běi qù mìng gāo táng yīng zhèn zhī táng yīng yuè chéng zhōng yí mín de nán nǚ qī bǎi rén ér yǐ

这句话大意是:翼日,契丹主北 去,命高唐英镇之,唐英阅城中遗民,得男女七百人而已。

qián yòu zhōng wáng jì hóng zhèn xiāng zhōu zòu yú chéng zhōng de dú lóu shí yú wàn shā rén zhī shù cóng kě zhī yě

这句话大意是:干祐中,王继宏镇相州, 奏于城中得髑髅十余万,杀人之数,从可知也。

gēng shēn

这句话大意是:庚申,。

yǐ shí zhōu cì shǐ yì quán zhāng wèi míng zhōu tuán liàn shǐ

这句话大意是:以石州刺史易全章为洺州团 练使,。

yǐ qián liáo zhōu cì shǐ ān zhēn wèi sù zhōu tuán liàn shǐ

这句话大意是:以前辽州刺史安真为宿州团练使,。

yǐ lán zhōu cì shǐ mèng xíng chāo wèi yǐng zhōu tuán liàn shǐ

这句话大意是:以岚州刺史孟行超为颍州团练使,。

yǐ fén zhōu cì shǐ wǔ yàn hóng wèi cáo zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:以汾州 刺史武彦宏为曹州防御使,。

yǐ qián xiàn zhōu cì shǐ mù róng xìn wèi qí zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:以前宪州刺史慕容信为齐州防御使,。

yǐ liáo zhōu cì shǐ xuē qióng wèi bó zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:以辽州刺史薛琼为 亳州防御使,。

yǐ qìn zhōu cì shǐ li hàn tāo wèi rǔ zhōu fáng yù shǐ

现代白话:以沁州刺史李汉韬为你州防御使。

guǐ hài cè wèi guó fū rén lǐ shì wèi huáng hòu

这句话大意是:癸亥,册魏国夫人李氏为皇后。

jiǎ zi yǐ huáng zhǎng zǐ chéng xùn wèi zuǒ wèi shàng jiàng jūn dì èr zi chéng yòu wèi zuǒ wèi dà jiàng jūn dì sān zi chéng xūn wèi yòu wèi dà jiāng jūn huáng nǚ péng chéng jùn jūn sòng shì fēng yǒng níng gōng zhǔ huáng zhí chéng yūn wèi yòu wèi shàng jiàng jūn

这句话大意是:甲 子,以皇长子承训为左卫上将军,第二子承祐为左卫大将军,第三子承勋为右卫大 将军,皇女彭城郡君宋氏封永宁公主,皇侄承赟为右卫上将军。

yǐ hé dōng jié dù pàn guān sū féng jí wèi zhōng shū shì láng tóng píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì yǐ hé dōng guān chá pàn guān sū yǔ guī wèi zhōng shū shì láng tóng píng zhāng shì

这句话大意是:以河东节度判官苏 逢吉为中书侍郎、同平章事、集贤殿大学士,以河东观察判官苏禹珪为中书侍郎、 同平章事。

shēng fǔ zhōu wèi jié zhèn jiā yǒng ān jūn é

这句话大意是:升府州为节镇,加永安军额。

yǐ zhèn wǔ jié dù shǐ fǔ zhōu tuán liàn shǐ zhé cóng yuán wèi yǒng ān jūn jié dù shǐ xíng fǔ zhōu cì shǐ jiǎn jiào tài wèi

这句话大意是:以振武节度使、府州团练使折从阮为永安 军节度使,行府州刺史、检校太尉;。

yǐ běi jīng suí shǐ zuǒ dōu yā yá liú zhū wèi hé yáng jié dù shǐ

这句话大意是:以北京随使、左都押衙刘铢为河阳节度使;。

yǐ hé dōng zhī shǐ hán zuò wèi zuǒ jiàn yì dài fū chōng shū mì zhí xué shì

这句话大意是:以 河东支使韩祚为左谏议大夫,充枢密直学士。

yǐ chǒu qiǎn shǐ hóng zhào lǜ bīng yī wàn rén qū lù zhōu

这句话大意是:乙丑,遣史宏肇率兵一万人趋潞州。

bǐng yín yǐ quán zhī lù zhōu jūn zhōu shì zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn wáng shǒu ēn wèi lù zhōu jié dù shǐ jiǎn jiào tài bǎo

这句话大意是:丙寅,以权知潞州军州事、左骁卫大将军王守恩为潞州节度使、检校太保;。

yǐ quán diǎn jiǎn yán zhōu jūn zhōu shì gāo yǔn quán wèi yán zhōu jié dù shǐ jiǎn jiào tài bǎo

这句话大意是:以权点 检延州军州事高允权为延州节度使、检校太保;。

yǐ kě lán jūn shǐ zhèng qiān wèi xīn zhōu cì shǐ yáo lǐng yīng zhōu jié dù shǐ chōng xīn dài èr zhōu yì jūn dōu bù shǔ

这句话大意是:以岢岚军使郑谦为忻州刺史,遥领 应州节度使,充忻、代二州义军都部署。

dīng mǎo yǐ hé dōng dōu xún guǎn yì yán hé xún jiǎn shǐ yán wàn jìn wèi lán zhōu cì shǐ lǐng shuò zhōu jié dù shǐ chōng lán xiàn èr zhōu yì jūn dōu zhì zhì

这句话大意是:丁卯,以河东都巡馆驿、沿河巡检使阎万 进为岚州刺史,领朔州节度使,充岚、宪二州义军都制置。

wù chén quán hé yáng liú hòu wǔ xíng dé yǐ chéng lái guī

这句话大意是:戊辰,权河阳留后武行 德以城来归。

chū qì dān zhǔ jiàng fā dōng jīng chuán zài wǔ kù bīng zhàng zì biàn fú hé yù zhì zhī yú běi dì qiǎn fèng guó dōu yú hòu wǔ xíng dé bù sòng yǔ jūn shì qiān yú rén bìng jiā shǔ jù xíng

这句话大意是:初,契丹主将发东京,船载武库兵仗,自汴浮河,欲置之于北地,遣 奉国都虞候武行德部送,与军士千余人并家属俱行。

zhì hé yīn jūn luàn duó bīng zhàng shā qì dān jiān lì zhòng tuī xíng dé wèi shuài yǔ hé yīn tún zhù jūn shì hé nǎi zì sì shuǐ dǐ hé yáng

这句话大意是:至河阴,军乱,夺兵仗,杀契 丹监吏,众推行德为帅,与河阴屯驻军士合,乃自汜水抵河阳。

hé yáng wěi mìng jié dù shǐ cuī tíng xūn lǜ bīng jù zhī bīng bài xíng dé děng zhuī niè zhī tíng xūn qì chéng ér dùn xíng dé yīn jù qí chéng

这句话大意是:河阳伪命节度使崔 廷勋率兵拒之,兵败,行德等追蹑之,廷勋弃城而遁,行德因据其城。

lóng píng jí wǔ xíng dé chuán xíng dé xiàn yú qì dān wěi qǐng zì xiào yīn qiǎn sòng jiàng xiào shù shí rén hù suǒ qǔ shàng fāng kǎi jiǎ hái qì dān

这句话大意是:《隆平集· 武行德传》:行德陷于契丹,伪请自效,因遣送将校数十人护所取尚方铠甲还契丹。

zhì hé yīn xíng dé wèi zhòng yuē wǒ yǔ ruò děng néng wéi biān dì guǐ yé

这句话大意是:至河阴,行德谓众曰:“我与若等能为边地鬼耶?

zhòng sù fú qí wēi míng jiē yuē wéi mìng

这句话大意是:”众素伏其威名,皆曰:“惟命。

suì gōng mèng zhōu zǒu qí jié dù shǐ cuī tíng xūn xī yǐ fǔ kù fēn zhū xiào ér quán lǐng zhōu shì

这句话大意是:” 遂攻孟州,走其节度使崔廷勋,悉以府库分诸校,而权领州事。

qiǎn qí dì xíng you yì tài yuán quàn jìn

这句话大意是:遣其弟行友诣太原 劝进。

wěi mìng xī jīng liú shǒu liú xī qì luò chéng nán zǒu xǔ zhōu suì bēn dōng jīng luò jīng xún jiǎn shǐ fāng tài zì shǔ zhī liú shǒu shì

这句话大意是:伪命西京留守刘晞弃洛城,南走许州,遂奔东京,洛京巡检使方太自署知留 守事。

wèi jǐ tài wèi wǔ xíng dé suǒ hài

这句话大意是:未几,太为武行德所害。

shì rì fán jiāng gěng chóng měi zhūn zé zhōu shǐ hóng zhào qiǎn xiān fēng jiāng mǎ huì lǜ bīng jī zhī chóng měi tuì bǎo huái zhōu

这句话大意是:是日,蕃将耿崇美屯泽州,史宏肇遣先锋将马诲率 兵击之,崇美退保怀州。

cuī tíng xūn yǐ qì dān zhòng gōng wǔ xíng dé yú hé yáng xíng dé chū zhàn wèi tíng xūn suǒ bài

这句话大意是:崔廷勋以契丹众攻武行德于河阳,行德出战,为廷勋所败。

biàn zhōu xiāo hàn qiǎn fán jiāng gāo móu hàn jiàng bīng yuán sòng liú xī fù guī yú luò

这句话大意是:汴州萧翰遣蕃将高牟翰将兵援送刘晞复归于洛。

móu hàn zhì shā qián chán zhōu jié dù shǐ pān huán yú luò yáng

这句话大意是:牟翰至,杀前澶州节度使潘环于洛 阳。

xīn wèi yǐ hé yáng dōu bù shǔ wǔ xíng dé wèi hé yáng jié dù shǐ jiǎn jiào tài wèi chōng yī xíng mǎ bù jūn dōu bù shǔ

这句话大意是:辛未,以河阳都部署武行德为河阳节度使、检校太尉,充一行马步军都部署。

jiǎ xū lù zhōu jié dù shǐ wáng shǒu ēn jiā jiǎn jiào tài wèi yǐ qián dì zhōu cì shǐ mù róng yàn chāo wèi chán zhōu jié dù shǐ jiǎn jiào tài bǎo

这句话大意是:甲戌,潞州节度使王守恩加检校太尉,以前棣州刺史慕容彦超为澶州节度使、检校 太保。

bǐng zǐ qì dān zhǔ yē lǜ dé guāng zú yú zhèn zhī luán chéng

这句话大意是:丙子,契丹主耶律德光卒于镇之栾城。

zhào yán shòu yú zhèn zhōu zì chēng quán zhī guó shì

这句话大意是:赵延寿于镇州自称权知国事。

xīn sì

这句话大意是:辛巳,。

shǎn zhōu jié dù shǐ zhào huī jiā jiǎn jiào tài wèi

这句话大意是:陕州节度使赵晖加检校太尉,。

huá zhōu jié dù shǐ jiān shǎn zhōu mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ hóu zhāng jiā jiǎn jiào tài fù

这句话大意是:华州节度使兼陕州马步军都指挥使侯章加检校太傅,。

yǐ shǎn fǔ mǎ bù jūn fù dōu zhǐ huī shǐ jiān jiàng zhōu fáng yù shǐ wáng yàn wèi jìn zhōu jié dù shǐ jiǎn jiào tài fù

这句话大意是:以陕府马步军副都指挥使兼绛州防御使王晏为晋州节度使、检校太傅,。

yǐ dān zhōu dū zhǐ huī shǐ quán zhī jūn zhōu shì gāo yàn xún wèi dān zhōu cì shǐ

这句话大意是:以丹州都指 挥使、权知军州事高彦珣为丹州刺史。

lóng píng jí wáng yàn chuán yún hàn zǔ wēi míng wèi zhèn ér yàn děng guī zhī shén xǐ jí shòu yǐ jié dù shǐ

这句话大意是:《隆平集·王晏传》云:汉祖威名未振,而 晏等归之,甚喜,即授以节度使。

✦ You read 后汉·高祖纪上

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.