说苑 · 刘向 · Chapter 2 of 20

臣术

PinyinModern Translation
Size

rén chén zhī shù shùn cóng ér fù mìng wú suǒ gǎn zhuān yì bù gǒu hé wèi bù gǒu zūn

这句话大意是:人臣之术,顺从而复命,无所敢专,义不苟合,位不苟尊;。

bì yǒu yì yú guó bì yǒu bǔ yú jūn

这句话大意是:必有益于国,必有补于君;。

gù qí shēn zūn ér zǐ sūn bǎo zhī

这句话大意是:故其身尊而子孙保之。

gù rén chén zhī xíng yǒu liù zhèng liù xié xíng liù zhèng zé róng fàn liù xié zé rǔ fu róng rǔ zhě huò fú zhī mén yě

这句话大意是:故人臣之行有六正六邪,行六正则荣,犯六邪则辱,夫荣辱者,祸福 之门也。

hé wèi liù zhèng liù xié

这句话大意是:何谓六正六邪?

liù zhèng zhě yī yuē méng yá wèi dòng xíng zhào wèi jiàn zhāo rán dú jiàn cún wáng zhī jǐ dé shī zhī yào yù jìn hu bù rán zhī qián shǐ zhǔ chāo rán lì hu xiǎn róng zhī chù tiān xià chēng xiào yān rú cǐ zhě shèng chén yě

现代白话:六正者:一曰萌芽未动,形兆未见,昭然独见存亡之几,得失之 要,预禁乎不然之前,使主超然立乎显荣之处,天下称孝呢,如此者圣臣也。

èr yuē xū xīn bái yì jìn shàn xìn dào miǎn zhǔ yǐ tǐ yì yù zhǔ yǐ cháng cè jiāng shùn qí měi kuāng jiù qí è gōng chéng shì lì guī shàn yú jūn bù gǎn dú fá qí láo rú cǐ zhě liáng chén yě

这句话大意是:二曰虚心白 意,进善信道,勉主以体谊,谕主以长策,将顺其美,匡救其恶,功成事立,归善于君,不 敢独伐其劳,如此者良臣也。

sān yuē bēi shēn jiàn tǐ sù xīng yè mèi jìn xián bù jiě shù chēng yú wǎng gǔ zhī dé xíng shì yǐ lì zhǔ yì shù jī yǒu yì yǐ ān guó jiā shè jì zōng miào rú cǐ zhě zhōng chén yě

这句话大意是:三曰卑身贱体,夙兴夜寐,进贤不解,数称于往古之德行事以 厉主意,庶几有益,以安国家社稷宗庙,如此者忠臣也。

sì yuē míng chá yōu jiàn chéng bài zǎo fáng ér jiù zhī yǐn ér fù zhī sāi qí jiān jué qí yuán zhuǎn huò yǐ wéi fú shǐ jūn zhōng yǐ wú yōu rú cǐ zhě zhì chén yě

这句话大意是:四曰明察幽,见成败早,防而救 之,引而复之,塞其间,绝其源,转祸以为福,使君终以无忧,如此者智臣也。

wǔ yuē shǒu wén fèng fǎ rèn guān zhí shì cí lù ràng cì bù shòu zèng yí yī fú duān qí yǐn shí jié jiǎn rú cǐ zhě zhēn chén yě

这句话大意是:五曰守文奉 法,任官职事,辞禄让赐,不受赠遗,衣服端齐,饮食节俭,如此者贞臣也。

liù yuē guó jiā hūn luàn suǒ wéi bù dào rán ér gǎn fàn zhǔ zhī yán miàn yán jūn zhī guò shī bù cí qí zhū shēn sǐ guó ān bù huǐ suǒ xíng rú cǐ zhě zhí chén yě shì wèi liù zhèng yě

这句话大意是:六曰国家昏 乱,所为不道,然而敢犯主之颜面,言君之过失,不辞其诛,身死国安,不悔所行,如此者 直臣也,是为六正也。

liù xié zhě yī yuē ān guān tān lù yíng yú sī jiā bù wu gōng shì huái qí zhì cáng qí néng zhǔ jī yú lùn kě yú cè yóu bù kěn jìn jié róng róng hu yǔ shì shěn fú shàng xià zuǒ yòu guān wàng rú cǐ zhě jù chén yě

这句话大意是:六邪者:一曰安官贪禄,营于私家,不务公事,怀其智,藏其能,主 饥于论,渴于策,犹不肯尽节,容容乎与世沈浮上下,左右观望,如此者具臣也。

èr yuē zhǔ suǒ yán jiē yuē shàn zhǔ suǒ wéi jiē yuē kě yǐn ér qiú zhǔ zhī suǒ hǎo jí jìn zhī yǐ kuài zhǔ ěr mù tōu hé gǒu róng yǔ zhǔ wéi lè bù gù qí hòu hài rú cǐ zhě yú chén yě

这句话大意是:二曰主所 言皆曰善,主所为皆曰可,隐而求主之所好即进之,以快主耳目,偷合苟容与主为乐,不顾 其后害,如此者谀臣也。

sān yuē zhōng shí pō xiǎn wài róng mào xiǎo jǐn qiǎo yán lìng sè yòu xīn jí xián suǒ yù jìn zé míng qí měi ér yǐn qí è suǒ yù tuì zé míng qí guò ér nì qí měi shǐ zhǔ wàng xíng guò rèn shǎng fá bù dàng hào lìng bù xíng rú cǐ zhě jiān chén yě

这句话大意是:三曰中实颇险,外容貌小谨,巧言令色,又心嫉贤,所欲进则明其 美而隐其恶,所欲退则明其过而匿其美,使主妄行过任,赏罚不当,号令不行,如此者奸臣 也。

sì yuē zhì zú yǐ shì fēi biàn zú yǐ xíng shuì fǎn yán yì cí ér chéng wén zhāng nèi lí gǔ ròu zhī qīn wài dù luàn cháo tíng rú cǐ zhě chán chén yě

这句话大意是:四曰智足以饰非,辩足以行说,反言易辞而成文章,内离骨肉之亲,外妒乱朝廷,如此 者谗臣也。

wǔ yuē zhuān quán shàn shì chí zhāo guó shì yǐ wéi qīng zhòng yú sī mén chéng dǎng yǐ fù qí jiā yòu fù zēng jiā wēi shì shàn jiáo zhǔ mìng yǐ zì xiǎn guì rú cǐ zhě zéi chén yě

这句话大意是:五曰专权擅势,持招国事以为轻重于私门,成党以富其家,又复增加威势,擅矫 主命以自显贵,如此者贼臣也。

liù yuē chǎn yán yǐ yá

这句话大意是:六曰谄言以邪,。

zhuì zhǔ bú yì

这句话大意是:坠主不义,。

péng dǎng bǐ zhōu

这句话大意是:朋党比周,。

yǐ bì zhǔ míng

这句话大意是:以蔽主明,。

rù zé biàn yán hǎo cí

这句话大意是:入则辩言 好辞,。

chū zé gèng fù yì qí yán yǔ

这句话大意是:出则更复异其言语,。

shǐ bái hēi wú bié

这句话大意是:使白黑无别,。

shì fēi wú jiàn

这句话大意是:是非无间,。

cì hòu kě tuī

这句话大意是:伺侯可推,。

ér yīn fù rán

这句话大意是:而因附然,。

shǐ zhǔ è bù yú jìng nèi

这句话大意是:使主恶布于境 内,。

wén yú sì lín

这句话大意是:闻于四邻,。

rú cǐ zhě wáng guó zhī chén yě

这句话大意是:如此者亡国之臣也,。

shì wèi liù xié

这句话大意是:是谓六邪。

xián chén chù liù zhèng zhī dào bù xíng liù xié zhī shù gù shàng ān ér xià zhì shēng zé jiàn lè sǐ zé jiàn sī cǐ rén chén zhī shù yě

这句话大意是:贤臣处六正之道,不行六邪之术,故上安而 下治,生则见乐,死则见思,此人臣之术也。

tāng wèn yī yǐn yuē sān gōng jiǔ qīng dài fū liè shì qí xiāng qù hé rú

现代白话:汤问伊尹曰:“三公九卿大夫列士,其相去怎么样?

yī yǐn duì yuē sān gōng zhě zhī tōng yú dà dào yìng biàn ér bù qióng biàn yú wàn wù zhī qíng tōng yú tiān dào zhě yě

这句话大意是:”伊尹对曰:“三公者,知通于大 道,应变而不穷,辩于万物之情,通于天道者也;。

qí yán zú yǐ diào yīn yáng zhèng sì shí jié fēng yǔ rú shì zhě jǔ yǐ wéi sān gōng gù sān gōng zhī shì cháng zài yú dào yě

这句话大意是:其言足以调阴阳,正四时,节风雨,如是 者举以为三公,故三公之事,常在于道也。

jiǔ qīng zhě bù shī sì shí tōng yú gōu qú xiū dī fáng shù wǔ gǔ tōng yú dì lǐ zhě yě

这句话大意是:九卿者,不失四时通于沟渠,修堤防,树五谷, 通于地理者也;。

néng tōng bù néng tōng néng lì bù néng lì rú cǐ zhě jǔ yǐ wéi jiǔ qīng gù jiǔ qīng zhī shì cháng zài yú dé yě

这句话大意是:能通不能通,能利不能利,如此者举以为九卿,故九卿之事,常在于德也。

dài fū zhě chū rù yǔ mín tóng zhòng qǔ qù yǔ mín tóng lì tōng yú rén shì xíng yóu jǔ shéng bù shāng yú yán yán zhī yú shì bù hài yú shēn tōng yú guān liáng shí yú fǔ kù rú shì zhě jǔ yǐ wéi dài fū gù dài fū zhī shì cháng zài yú rén yě

这句话大意是:大夫者,出入与民同众,取去与民同利,通于人事,行犹举绳,不伤于言,言之于世,不害 于身,通于关梁,实于府库,如是者举以为大夫,故大夫之事常在于仁也。

liè shì zhě zhī yì ér bù shī qí xīn shì gōng ér bù dú zhuān qí shǎng zhōng zhèng qiáng jiàn ér wú yǒu jiān zhà qù sī lì gōng ér yán yǒu fǎ dù rú shì zhě jǔ yǐ wéi liè shì gù liè shì zhī shì cháng zài yú yì yě

这句话大意是:列士者,知义而 不失其心,事功而不独专其赏,忠政强谏而无有奸诈,去私立公而言有法度,如是者举以为 列士,故列士之事,常在于义也。

gù dào dé rén yì dìng ér tiān xià zhèng fán cǐ sì zhě míng wáng chén ér bù chén

这句话大意是:故道德仁义定而天下正,凡此四者明王臣而不臣。

tāng yuē hé wèi chén ér bù chén

这句话大意是:”汤 曰:“何谓臣而不臣?

yī yǐn duì yuē jūn zhī suǒ bù míng chén zhě sì zhū fù chén ér bù míng zhū xiōng chén ér bù míng xiān shēng zhī chén chén ér bù míng shèng dé zhī shì chén ér bù míng shì wèi dà shùn

这句话大意是:”伊尹对曰:“君之所不名臣者四:诸父、臣而不名,诸兄、臣而不 名,先生之臣、臣而不名,盛德之士、臣而不名,是谓大顺。

tāng wèn yī yǐn yuē gǔ zhě suǒ yǐ lì sān gōng jiǔ qīng dài fū liè shì zhě hé yě

这句话大意是:汤问伊尹曰:“古者所以立三公、九卿、大夫、列士者,何也?

yī yǐn duì yuē sān gōng zhě suǒ yǐ cān wǔ shì yě

这句话大意是:”伊尹对曰:“三公 者,所以参五事也;。

jiǔ qīng zhě suǒ yǐ cān sān gōng yě

这句话大意是:九卿者,所以参三公也;。

dài fū zhě suǒ yǐ cān jiǔ qīng yě

这句话大意是:大夫者,所以参九卿也;。

liè shì zhě suǒ yǐ cān dài fū yě

这句话大意是:列士者,所以参大夫 也。

gù cān ér yǒu cān shì wèi shì zōng

这句话大意是:故参而有参,是谓事宗;。

shì zōng bù shī wài nèi ruò yī

这句话大意是:事宗不失,外内若一。

zǐ gòng wèn kǒng zǐ yuē jīn zhī rén chén shú wèi xián

现代白话:子贡问孔孔子说:“今之人臣孰为贤?

kǒng zǐ yuē wú wèi shi yě wǎng zhě qí yǒu bào shū zhèng yǒu zi pí xián zhě yě

现代白话:”孔孔子说:“我未识也,往者齐有鲍叔,郑有子 皮,贤者也。

zǐ gòng yuē rán zé qí wú guǎn zhòng zhèng wú zǐ chǎn hu

这句话大意是:”子贡曰:“然则齐无筦仲,郑无子产吗?

zǐ yuē cì rǔ tú zhī qí yī bù zhī qí èr rǔ wén jìn xián wèi xián yé

现代白话:”孔子说:“赐,你徒知其一,不知 其二,你闻进贤为贤耶?

yòng lì wèi xián yé

这句话大意是:用力为贤耶?

zǐ gòng yuē jìn xián wèi xián

这句话大意是:”子贡曰:“进贤为贤?

zǐ yuē rán wú wén bào shū zhī jìn guǎn zhòng yě wén zǐ pí zhī jìn zǐ chǎn yě wèi wén guǎn zhòng zǐ chǎn yǒu suǒ jìn yě

现代白话:”孔子说:“然,我闻鲍叔之 进筦仲也,闻子皮之进子产也,未闻筦仲子产有所进也。

wèi wén hóu qiě zhì xiāng zhào li kè ér wèn yān yuē guǎ rén jiāng zhì xiāng zhì yú jì chéng zi yǔ dí chù wǒ shú zhì ér kě

现代白话:”魏文侯且置相,召李克而问呢, 曰:“寡人将置相,置于季成子与翟触,我孰置而可?

li kè yuē chén wén zhī jiàn bù móu guì wài bù móu nèi shū bù móu qīn chén zhě shū jiàn bù gǎn wén mìng

这句话大意是:”李克曰:“臣闻之,贱不谋贵,外 不谋内,疏不谋亲,臣者疏贱,不敢闻命。

wén hóu yuē cǐ guó shì yě yuàn yǔ xiān shēng lín shì ér wù cí

这句话大意是:”文侯曰:“此国事也,愿与先生临事而勿 辞。

li kè yuē jūn bù chá gù yě kě zhī yǐ guì shì qí suǒ jǔ fù shì qí suǒ yǔ pín shì qí suǒ bù qǔ qióng shì qí suǒ bù wéi yóu cǐ guān zhī kě zhī yǐ

现代白话:”李克曰:“君不察故也,可知了,贵视其所举,富视其所与,贫视其所不取,穷视其 所不为,由此观之,可知了。

wén hóu yuē xiān shēng chū yǐ guǎ rén zhī xiāng dìng yǐ

现代白话:”文侯曰:“先生出了,寡人之相定了。

li kè chū guò dí huáng dí huáng wèn yuē wú wén jūn wèn xiāng yú xiān shēng wèi zhī guǒ shú wèi xiāng

现代白话:”李克出,过翟黄, 翟黄问曰:“我闻君问相于先生,未知果孰为相?

li kè yuē jì chéng zi wèi xiāng

这句话大意是:”李克曰:“季成子为相。

dí huáng zuò sè bù shuō yuē chù shī wàng yú xiān shēng

这句话大意是:”翟黄作色不 说曰:“触失望于先生。

li kè yuē zi hé jù shī wàng yú wǒ wǒ yú zi zhī jūn yě qǐ yǔ wǒ bǐ zhōu ér qiú dà guān zāi

现代白话:”李克曰:“子何遽失望于我,我于子之君也,岂与我比周而求大 官啊?

jūn wèn xiāng yú wǒ chén duì yuē jūn bù chá gù yě guì shì qí suǒ jǔ fù shì qí suǒ yǔ pín shì qí suǒ bù qǔ qióng shì qí suǒ bù wéi yóu cǐ guān zhī kě zhī yě

这句话大意是:君问相于我,臣对曰:‘君不察故也,贵视其所举,富视其所与,贫视其所不取,穷 视其所不为,由此观之可知也。

jūn yuē chū yǐ guǎ rén zhī xiāng dìng yǐ

现代白话:’君曰:‘出了,寡人之相定了。

yǐ shì zhī jì chén zǐ wèi xiāng

这句话大意是:’以是知季臣子为相。

dí huáng bù shuō yuē chù hé jù bù wéi xiāng hu

这句话大意是:” 翟黄不说曰:“触何遽不为相吗?

xī hé zhī shǒu chù suǒ rèn yě

这句话大意是:西河之守,触所任也;。

jì shì nèi shǐ chù suǒ rèn yě

这句话大意是:计事内史,触所任也;。

wáng yù gōng zhōng shān wú jìn lè yáng

现代白话:王欲攻中 山,我进乐羊;。

wú shǐ zhì zhī chén wú jìn xiān shēng

现代白话:无使治之臣,我进先生;。

wú shǐ fu qí zi wú jìn qū hòu fù

现代白话:无使傅其子,我进屈侯附。

chù hé fù yú jì chéng zi

这句话大意是:触何负于季成子?

li kè yuē bù rú jì chéng zi jì chéng zi shí cǎi qiān zhōng shí jiǔ jū wài yī jū zhōng

这句话大意是:”李 克曰:“不如季成子,季成子食采千钟,什九居外一居中;。

shì yǐ dōng de bǔ zi xià tián zǐ fāng duàn gàn mù bǐ qí suǒ jǔ rén zhǔ zhī shī yě zi zhī suǒ jǔ rén chén zhī cái yě

这句话大意是:是以东得卜子夏,田子方,段干 木,彼其所举人主之师也,子之所举,人臣之才也。

dí huáng fāng rán ér cán yuē chù shī duì yú xiān shēng qǐng zì xiū rán hòu xué

这句话大意是:”翟黄方然而惭曰:“触失对于先生, 请自修,然后学。

yán wèi zú ér zuǒ yòu yán jì chéng zi lì wèi xiāng yǐ yú shì dí huáng mò rán biàn sè nèi cán bù gǎn chū sān yuè yě

现代白话:”言未卒,而左右言季成子立为相了,于是翟黄默然变色内惭,不敢出, 三月也。

chu lìng yǐn sǐ jǐng gōng yù chéng gōng gàn yuē lìng yǐn jiāng yān guī

现代白话:楚令尹死,景公遇成公干曰:“令尹将呢归?

chéng gōng gàn yuē dài yú qū chūn hu

这句话大意是:”成公干曰:“殆于屈春乎!

jǐng gōng nù yuē guó rén yǐ wéi guī yú wǒ

这句话大意是:”景公怒 曰:“国人以为归于我。

chéng gōng gàn yuē zi zī shǎo qū chūn zī duō zi yì huò tiān xià zhī zhì yōu yě ér yǐ wéi you

这句话大意是:”成公干曰:“子资少,屈春资多,子义获天下之至忧也,而以为 友;。

míng hè yǔ chú gǒu qí zhī shén shǎo ér zi wán zhī

这句话大意是:鸣鹤与刍狗,其知甚少,而子玩之。

chī yí zǐ pí rì shì yú qū chūn sǔn pō wéi you èr rén zhě zhī zhì zú yǐ wéi lìng yǐn bù gǎn zhuān qí zhì ér wěi zhī qū chūn gù yuē zhèng qí guī yú qū chūn hu

这句话大意是:鸱夷子皮日侍于屈春,损颇为友,二人者之智,足 以为令尹,不敢专其智而委之屈春,故曰:政其归于屈春乎!

tián zǐ fāng dù xī hé

这句话大意是:田子方渡西河,。

zào dí huáng

这句话大意是:造翟黄,。

dí huáng chéng xuān chē

这句话大意是:翟黄乘轩车,。

zài huá gài huáng jīn zhī lēi

这句话大意是:载华盖黄金之勒,。

yuē zhèn diàn xí

这句话大意是:约镇簟席,。

rú cǐ zhě qí sì bā shí chéng

这句话大意是:如此者其驷八十 乘,。

zi fāng wàng zhī yǐ wéi rén jūn yě

这句话大意是:子方望之以为人君也,。

dào xiá xià dǐ chē ér dài zhī

这句话大意是:道狭下抵车而待之,。

dí huáng zhì ér dǔ qí zi fāng yě

这句话大意是:翟黄至而睹其子方也,。

xià chē ér qū

这句话大意是:下车而趋,。

zì tóu xià fēng

这句话大意是:自投下 风,。

yuē chù

这句话大意是:曰:“触”,。

tián zǐ fāng yuē zi yǔ

这句话大意是:田子方曰:“子与!

wú xiàng zhě wàng zǐ yí yǐ wéi rén jūn yě zi zhì ér rén chén yě jiāng hé yǐ zhì cǐ hu

现代白话:我向者望子疑以为人君也,子至而人臣也,将凭什么至 此吗?

dí huáng duì yuē cǐ jiē jūn zhī suǒ yǐ cì chén yě jī sān shí suì gù zhì yú cǐ shí yǐ jiān xiá zǔ zhī kuàng yě zhèng féng xiān shēng

这句话大意是:”翟黄对曰:“此皆君之所以赐臣也,积三十岁故至于此,时以间暇祖之旷野,正逢 先生。

zi fāng yuē hé zi cì chē yú zhī hòu yě

这句话大意是:”子方曰:“何子赐车轝之厚也?

dí huáng duì yuē xī zhě xī hé wú shǒu chén jìn wú qǐ

这句话大意是:”翟黄对曰:“昔者西河无守,臣进吴起;。

ér xī hé zhī wài níng qiū wú lìng chén jìn xī mén bào

这句话大意是:而西河 之外,宁邺无令,臣进西门豹;。

ér wèi wú zhào huàn suān zǎo wú lìng chén jìn běi mén kě

这句话大意是:而魏无赵患,酸枣无令,臣进北门可;。

ér wèi wú qí yōu wèi yù gōng zhōng shān chén jìn lè yáng ér zhōng shān bá

这句话大意是:而魏无齐忧,魏欲攻 中山,臣进乐羊而中山拔;。

wèi wú shǐ zhì zhī chén chén jìn li kè ér wèi guó dà zhì

这句话大意是:魏无使治之臣,臣进李克而魏国大治。

shì yǐ jìn cǐ wǔ dài fū zhě jué lù bèi yǐ gù zhì yú cǐ

这句话大意是:是以进此五大夫者,爵禄 倍以故至于此。

zi fāng yuē kě zi miǎn zhī yǐ wèi guó zhī xiāng bù qù zi ér zhī tā yǐ

现代白话:”子方曰:“可,子勉之了,魏国之相不去子而之他了。

dí huáng duì yuē jūn mǔ dì yǒu gōng sūn jì chéng zhě

这句话大意是:”翟黄对曰:“君 母弟有公孙季成者,。

jìn zi xià ér jūn shī zhī

这句话大意是:进子夏而君师之,。

jìn duàn gàn mù ér jūn you zhī

这句话大意是:进段干木而君友之,。

jìn xiān shēng ér jūn jìng zhī

这句话大意是:进先生而君敬之,。

bǐ qí suǒ jìn

这句话大意是:彼其所进,。

shī yě

这句话大意是:师 也,。

you yě

这句话大意是:友也,。

suǒ jìng zhě yě

这句话大意是:所敬者也,。

chén zhī suǒ jìn zhě

这句话大意是:臣之所进者,。

jiē shǒu zhí shǒu lù zhī chén yě

这句话大意是:皆守职守禄之臣也,。

hé yǐ zhì wèi guó xiāng hu

现代白话:凭什么至魏国相吗?

zi fāng yuē wú wén shēn xián zhě xián yě néng jìn xián zhě yì xián yě zi zhī wǔ jǔ zhě jǐn xián zi miǎn zhī yǐ zi zhōng qí cì yě

现代白话:”子方曰:“我 闻身贤者贤也,能进贤者亦贤也,子之五举者尽贤,子勉之了,子终其次也。

qí wēi wáng yóu yú yáo tái chéng hóu qīng lái zòu shì cóng chē luó qǐ shén zhòng wáng wàng zhī wèi zuǒ yòu yuē lái zhě hé wéi zhě yě

这句话大意是:齐威王游于瑶台,成侯卿来奏事,从车罗绮甚众,王望之谓左右曰:“来者何为者 也?

zuǒ yòu yuē chéng hóu qīng yě

这句话大意是:”左右曰:“成侯卿也。

wáng yuē guó zhì pín yě hé chū zhī shèng yě

这句话大意是:”王曰:“国至贫也,何出之盛也?

zuǒ yòu yuē yú rén zhě yǒu yǐ zé zhī yě shòu rén zhě yǒu yǐ yì zhī yě

这句话大意是:”左右曰:“与人者有以 责之也,受人者有以易之也。

wáng shì wèn qí shuō chéng hóu qīng zhì shàng yè yuē jì yě

这句话大意是:”王试问其说,成侯卿至,上谒曰:“忌也。

wáng bù yīng

这句话大意是:”王不应。

yòu yuē jì yě

这句话大意是:又 曰:“忌也。

wáng bù yīng

这句话大意是:”王不应。

yòu yuē jì yě

这句话大意是:又曰:“忌也。

wáng yuē guó zhì pín yě hé chū zhī shèng yě

这句话大意是:”王曰:“国至贫也,何出之盛也?

chéng hóu qīng yuē shè qí sǐ zuì shǐ chén de yán qí shuō

这句话大意是:”成侯卿曰: “赦其死罪,使臣得言其说。

wáng yuē nuò

这句话大意是:”王曰:“诺”。

duì yuē jì jǔ tián jū zi wèi xī hé ér qín liáng ruò

这句话大意是:对曰:“忌举田居子为西河而秦梁弱,。

jì jǔ tián jiè zǐ wèi nán chéng

这句话大意是:忌举 田解子为南城,。

ér chu rén bào luó qǐ ér cháo

这句话大意是:而楚人抱罗绮而朝,。

jì jǔ qián zhuō zi wèi míng zhōu

这句话大意是:忌举黔涿子为冥州,。

ér yàn rén gěi shēng

这句话大意是:而燕人给牲,。

zhào rén gěi shèng

这句话大意是:赵人给盛,。

jì jǔ tián zhǒng shǒu zǐ wèi jí mò

这句话大意是:忌举田种 首子为即墨,。

ér yú qí zú jiū

这句话大意是:而于齐足究,。

jì jǔ běi guō diāo bó zi wèi dà shì

这句话大意是:忌举北郭刁勃子为大士,。

ér jiǔ zú yì qīn

这句话大意是:而九族益亲,。

mín yì fù

这句话大意是:民益富,。

jǔ cǐ shù liáng rén zhě

这句话大意是:举此数良人者,。

wáng zhěn ér wò ěr

这句话大意是:王枕而卧耳,。

hé huàn guó zhī pín zāi

现代白话:何患国之贫啊?

qín mù gōng shǐ gǔ rén zài yán zhēng zhū gǔ rén gǔ rén mǎi bǎi lǐ xī yǐ wǔ gǔ yáng zhī pí shǐ jiāng chē zhī qín qín mù gōng guān yán jiàn bǎi lǐ xī niú féi yuē rèn zhòng dào yuǎn yǐ xiǎn ér niú hé yǐ féi yě

现代白话:秦穆公使贾人载盐,征诸贾人,贾人买百里奚以五羖羊之皮,使将车之秦,秦穆公观 盐,见百里奚牛肥,曰:“任重道远以险,而牛凭什么肥也?

duì yuē chén yǐn shí yǐ shí shǐ zhī bù yǐ bào

这句话大意是:”对曰:“臣饮食以时,使之不 以暴;。

yǒu xiǎn xiān hòu zhī yǐ shēn shì yǐ féi yě

这句话大意是:有险,先后之以身,是以肥也。

mù gōng zhī qí jūn zǐ yě lìng yǒu sī qí mù yù wèi yì guān yǔ zuò gōng dà yuè yì rì yǔ gōng sūn zhī lùn zhèng gōng sūn zhī dà bù níng yuē jūn ěr mù cōng míng sī lǜ shěn chá jūn qí de shèng rén hu

现代白话:”穆公知其有德行的人也,令有司其沐浴为衣冠与坐,公大 悦,异日与公孙支论政,公孙支大不宁曰:“君耳目聪明,思虑审察,君其得圣人乎!

gōng yuē rán wú yuè fu xī zhī yán bǐ lèi shèng rén yě

现代白话:”公 曰:“然,我悦夫奚之言,彼类圣人也。

gōng sūn zhī suì guī qǔ yàn yǐ hè yuē jūn de shè jì zhī shèng chén gǎn hè shè jì zhī fú

这句话大意是:”公孙支遂归取鴈以贺曰:“君得社稷之圣臣,敢 贺社稷之福。

gōng bù cí zài bài ér shòu míng rì gōng sūn zhī nǎi zhì shàng qīng yǐ ràng bǎi lǐ xī yuē qín guó chù pì mín lòu yǐ yú wú zhī wēi wáng zhī běn yě chén zì zhī bù zú yǐ chù qí shàng qǐng yǐ ràng zhī

这句话大意是:”公不辞,再拜而受,明日,公孙支乃致上卿以让百里奚曰:“秦国处僻,民 陋以愚无知,危亡之本也,臣自知不足以处其上,请以让之。

gōng bù xǔ gōng sūn zhī yuē jūn bù yòng bīn xiāng ér de shè jì zhī shèng chén jūn zhī lù yě

这句话大意是:”公不许,公孙支曰:“君不 用宾相而得社稷之圣臣,君之禄也;。

chén jiàn xián ér ràng zhī chén zhī lù yě

这句话大意是:臣见贤而让之,臣之禄也。

jīn jūn jì dé qí lù yǐ ér shǐ chén shī lù kě hu

现代白话:今君既得其禄了,而使臣失 禄可吗?

qǐng zhōng zhì zhī

这句话大意是:请终致之!

gōng bù xǔ

这句话大意是:”公不许。

gōng sūn zhī yuē chén bù xiào ér chù shàng wèi shì jūn shī lún yě bù xiào shī lún chén zhī guò jìn xián ér tuì bù xiào jūn zhī míng yě jīn chén chù wèi fèi jūn zhī dé ér nì chén zhī xíng yě chén jiāng táo

这句话大意是:公孙支曰:“臣不肖而处上位是君失伦也,不肖失伦,臣之 过,进贤而退不肖,君之明也,今臣处位,废君之德而逆臣之行也,臣将逃。

gōng nǎi shòu zhī

这句话大意是:”公乃受之。

gù bǎi lǐ xī wéi shàng qīng yǐ zhì zhī gōng sūn zhī wèi cì qīng yǐ zuǒ zhī yě

这句话大意是:故百里奚为上卿以制之,公孙支为次卿以佐之也。

zhào jiǎn zhǔ cóng jìn yáng zhī hán dān zhōng lù ér zhǐ yǐn chē lì jìn wèn hé wéi zhǐ jiǎn zhǔ yuē dǒng ān yú zài hòu

这句话大意是:赵简主从晋阳之邯郸,中路而止,引车吏进问何为止,简主曰:“董安于在后。

lì yuē cǐ sān jūn zhī shì yě jūn nài hé yǐ yī rén liú sān jūn yě

现代白话:”吏 曰:“此三军之事也,君奈凭什么一人留三军也?

jiǎn zhǔ yuē nuò

这句话大意是:”简主曰:“诺。

qū zhī bǎi bù yòu zhǐ lì jiāng jìn jiàn dǒng ān yú shì zhì jiǎn zhǔ yuē qín dào zhī yǔ jìn guó jiāo zhě wú wàng lìng rén sāi zhī

现代白话:”驱之百步又止,吏将进 谏,董安于适至,简主曰:“秦道之与晋国交者,我忘令人塞之。

dǒng ān yú yuē cǐ ān yú zhī suǒ wéi hòu yě

这句话大意是:”董安于曰:“此安于之 所为后也。

jiǎn zhǔ yuē guān zhī bǎo bì wú wàng lìng rén zài zhī

现代白话:”简主曰:“官之宝璧我忘令人载之。

duì yuē cǐ ān yú zhī suǒ wéi hòu yě

这句话大意是:”对曰:“此安于之所为后也。

jiǎn zhǔ kě wèi nèi xǐng wài zhī rén yǐ zāi

现代白话:”简主可 谓内省外知人了啊!

gù shēn yì guó ān yù shǐ dài fū zhōu chāng yuē rén zhǔ chéng néng rú zhào jiǎn zhǔ cháo bù wēi yǐ

现代白话:故身佚国安,御史大夫周昌曰:“人主诚能如赵简主,朝不危了。

yàn zǐ shì yú jǐng gōng cháo hán qǐng jìn rè shí duì yuē yīng fēi jūn zhī chú yǎng chén yě gǎn cí

这句话大意是:晏子侍于景公,朝寒请进热食,对曰:“婴非君之厨养臣也,敢辞。

gōng yuē qǐng jìn fú qiú

这句话大意是:”公曰:“请进服 裘。

duì yuē yīng fēi tián zé zhī chén yě gǎn cí

这句话大意是:”对曰:“婴非田泽之臣也,敢辞。

gōng yuē rán fū zǐ yú guǎ rén xī wèi zhě yě

现代白话:”公曰:“然,孔子于寡人奚为者也?

duì yuē shè jì zhī chén yě

这句话大意是:”对曰: “社稷之臣也。

gōng yuē hé wèi shè jì zhī chén

这句话大意是:”公曰:“何谓社稷之臣?

duì yuē shè jì zhī chén néng lì shè jì biàn shàng xià zhī yi shǐ de qí lǐ

这句话大意是:”对曰:“社稷之臣,能立社稷,辨上下之宜, 使得其理;。

zhì bǎi guān zhī xù shǐ de qí yi

这句话大意是:制百官之序,使得其宜;。

zuò wéi cí lìng kě fēn bù yú sì fāng

这句话大意是:作为辞令,可分布于四方。

zì shì zhī hòu jūn bù yǐ lǐ bú jiàn yàn zǐ yě

这句话大意是:”自是之后,君不以礼不见 晏子也。

qí hóu wèn yú yàn zǐ yuē zhōng chén zhī shì qí jūn hé ruò

现代白话:齐侯问于晏孔子说:“忠臣之事其君何若?

duì yuē yǒu nán bù sǐ chū wáng bù sòng

这句话大意是:”对曰:“有难不死,出亡不送。

jūn yuē liè dì ér fēng zhī shū jué ér guì zhī

这句话大意是:”君曰: “裂地而封之,疏爵而贵之;。

wú yǒu nán bù sǐ chū wáng bù sòng kě wèi zhōng hu

现代白话:我有难不死,出亡不送,可谓忠吗?

duì yuē yán ér jiàn yòng zhōng shēn wú nán chén hé sǐ yān

现代白话:”对曰:“言而见用,终 身无难,臣何死呢;。

móu ér jiàn cóng zhōng shēn bù wáng chén hé sòng yān

现代白话:谋而见从,终身不亡,臣何送呢。

ruò yán bú jiàn yòng yǒu nán ér sǐ zhī shì wàng sǐ yě

这句话大意是:若言不见用,有难而死之,是妄死 也;。

jiàn ér bú jiàn cóng chū wáng ér sòng shì zhà wèi yě

这句话大意是:谏而不见从,出亡而送,是诈为也。

gù zhōng chén zhě néng nà shàn yú jūn ér bù néng yǔ jūn xiàn nán zhě yě

这句话大意是:故忠臣者能纳善于君而不能与君陷难者也。

yàn zǐ cháo chéng bì chē jià nú mǎ jǐng gōng jiàn zhī yuē xī

这句话大意是:晏子朝,乘敝车,驾驽马,景公见之曰:“嘻!

fū zǐ zhī lù guǎ yé

现代白话:孔子之禄寡耶!

hé chéng bù rèn zhī shén yě

这句话大意是:何乘不任之甚也!

yàn zi duì yuē lài jūn zhī cì dé yǐ shòu sān zú jí guó jiāo yóu jiē de shēng yān chén de nuǎn yī bǎo shí bì chē nú mǎ yǐ fèng qí shēn yú chén zú yǐ

现代白话:”晏 子对曰:“赖君之赐,得以寿三族及国交游皆得生呢,臣得暖衣饱食,敝车驽马,以奉其 身,于臣足了。

yàn zǐ chū gōng shǐ liáng qiū jù yí zhī lù chē chéng mǎ sān fǎn bù shòu gōng bú yuè qù zhào yàn zǐ yàn zǐ zhì gōng yuē fū zǐ bù shòu guǎ rén yì bù chéng

现代白话:”晏子出,公使梁丘据遗之辂车乘马,三返不受,公不悦,趣召晏子,晏子 至,公曰:“孔子不受,寡人亦不乘。

yàn zǐ duì yuē jūn shǐ chén lín bǎi guān zhī lì jié qí yī fú yǐn shí zhī yǎng yǐ xiān qí guó zhī rén rán yóu kǒng qí chǐ mí ér bù gù qí xíng yě

这句话大意是:”晏子对曰:“君使臣临百官之吏,节其衣服饮食之 养,以先齐国之人,然犹恐其侈靡而不顾其行也;。

jīn lù chē chéng mǎ jūn chéng zhī shàng chén yì chéng zhī xià mín zhī wú yì chǐ qí yī shí ér bù gù qí xíng zhě chén wú yǐ jìn zhī

这句话大意是:今辂车乘马,君乘之上,臣亦乘之下,民 之无义,侈其衣食而不顾其行者,臣无以禁之。

suì ràng bù shòu yě

这句话大意是:”遂让不受也。

jǐng gōng yǐn jiǔ chén huán zi shì wàng jiàn yàn zǐ ér fù yú gōng yuē qǐng fú yàn zǐ

这句话大意是:景公饮酒,陈桓子侍,望见晏子而复于公曰:“请浮晏子。

gōng yuē hé gù yě

现代白话:”公曰:“为什么也?

duì yuē yàn zǐ yī zī bù zhī yī mí lù zhī qiú zhàn zhěn zhī chē ér jià nú mǎ yǐ cháo shì yǐn jūn zhī cì yě

这句话大意是:”对 曰:“晏子衣缁布之衣,糜鹿之裘,栈轸之车,而驾驽马以朝,是隐君之赐也。

gōng yuē nuò

这句话大意是:”公曰: “诺。

zhuó zhě fèng shāng ér jìn zhī yuē jūn mìng fú zǐ

这句话大意是:”酌者奉觞而进之曰:“君命浮子。

yàn zǐ yuē hé gù yě

现代白话:”晏孔子说:“为什么也?

chén huán zǐ yuē jūn cì zhī qīng wèi yǐ zūn qí shēn chǒng zhī bǎi wàn yǐ fù qí jiā qún chén zhī jué mò zūn yú zi lù mò hòu yú zi

现代白话:”陈桓孔子说:“君赐之卿 位以尊其身,宠之百万以富其家,群臣之爵,莫尊于子,禄莫厚于子;。

jīn zǐ yī bù yī zhī yī mí lù zhī qiú zhàn zhěn zhī chē ér jià nú mǎ yǐ cháo zé shì yǐn jūn zhī cì yě gù fú zǐ

这句话大意是:今子衣布衣之衣,糜 鹿之裘,栈轸之车而驾驽马以朝,则是隐君之赐也,故浮子。

yàn zǐ bì xí yuē qǐng yǐn ér hòu cí hu

这句话大意是:”晏子避席曰:“请饮而后辞 吗?

qí cí ér hòu yǐn hu

这句话大意是:其辞而后饮吗?

gōng yuē cí rán hòu yǐn

这句话大意是:”公曰:“辞然后饮。

yàn zǐ yuē jūn cì qīng wèi yǐ xiǎn qí shēn yīng bù gǎn wèi xiǎn shòu yě wéi xíng jūn lìng yě

现代白话:”晏孔子说:“君赐卿位以显其身,婴不敢为显受 也,为行君令也;。

chǒng zhī bǎi wàn yǐ fù qí jiā yīng bù gǎn wèi fù shòu yě wèi tōng jūn cì yě

这句话大意是:宠之百万以富其家,婴不敢为富受也,为通君赐也;。

chén wén gǔ zhī xián chén yǒu shòu hòu cì ér bù gù qí guó zú zé guò zhī

这句话大意是:臣闻古之贤臣有受厚 赐而不顾其国族,则过之;。

lín shì shǒu zhí bù shèng qí rèn zé guò zhī

这句话大意是:临事守职不胜其任,则过之;。

jūn zhī nèi lì chén zhī fù xiōng ruò yǒu lí sàn zài yú yě bǐ zhě cǐ chén zhī zuì yě

这句话大意是:君之内隶,臣之父兄,若有离散在 于野鄙者,此臣之罪也;。

jūn zhī wài lì chén zhī suǒ zhí ruò yǒu bō wáng zài sì fāng zhě cǐ chén zhī zuì yě

这句话大意是:君之外隶,臣之所职,若有播亡在四方者,此臣之罪也;。

bīng gé bù wán zhàn chē bù xiū cǐ chén zhī zuì yě

这句话大意是:兵革不 完,战车不修,此臣之罪也。

ruò fú bì chē nú mǎ yǐ cháo zhǔ zhě fēi chén zhī zuì yě qiě chén yǐ jūn zhī cì chén fù zhī dǎng wú bù chéng chē zhě mǔ zhī dǎng wú bù zú yǐ yī shí zhě qī zhī dǎng wú dòng něi zhě guó zhī jiǎn shì dài chén ér hòu jǔ huǒ zhě shù bǎi jiā rú cǐ wèi yǐn jūn zhī cì hu

这句话大意是:若夫敝车驽马以朝主者,非臣之罪也,且臣以君之赐,臣父之 党无不乘车者,母之党无不足以衣食者,妻之党无冻馁者,国之简士待臣而后举火者数百 家,如此为隐君之赐吗?

zhāng jūn zhī cì hu

这句话大意是:彰君之赐吗?

gōng yuē shàn wèi wǒ fú huán zi yě

这句话大意是:”公曰:“善,为我浮桓子也。

yàn zǐ fāng shí jūn zhī shǐ zhě zhì fēn shí ér shí zhī yàn zǐ bù bǎo shǐ zhě fǎn yán zhī jǐng gōng jǐng gōng yuē xī fu zi zhī jiā ruò shì qí pín yě guǎ rén bù zhī yě shì guǎ rén zhī guò yě

这句话大意是:晏子方食,君之使者至,分食而食之,晏子不饱,使者返言之景公,景公曰:“嘻,夫 子之家若是其贫也,寡人不知也,是寡人之过也。

lìng lì zhì qiān jiā zhī xiàn yī yú yàn zǐ yàn zǐ zài bài ér cí yuē yīng zhī jiā bù pín yǐ jūn zhī cì zé fù sān zú yán jí jiāo yóu yǐ zhèn bǎi xìng jūn zhī cì yě hòu yǐ yīng zhī jiā bù pín yě

现代白话:”令吏致千家之县一于晏子,晏子再拜而 辞,曰:“婴之家不贫,以君之赐,泽覆三族,延及交游,以振百姓,君之赐也厚了,婴之 家不贫也!

yīng wén zhī hòu qǔ zhī jūn ér hòu shī zhī rén dài jūn wèi jūn yě zhōng chén bù wéi yě

这句话大意是:婴闻之,厚取之君而厚施之人,代君为君也,忠臣不为也;。

hòu qǔ zhī jūn ér cáng zhī shì kuāng jiā cún yě rén rén bù wéi yě

这句话大意是:厚取之君而藏之,是 筐䇲存也,仁人不为也;。

hòu qǔ zhī jūn ér wú suǒ shī zhī shēn sǐ ér cái qiān zhì zhě bù wéi yě

这句话大意是:厚取之君而无所施之,身死而财迁,智者不为也。

yīng yě wén wéi rén chén jìn bù shì shàng yǐ wéi zhōng tuì bù kè xià yǐ wéi lián bā shēng zhī bù yī dòu zhī shí zú yǐ

现代白话:婴也闻为人臣, 进不事上以为忠,退不克下以为廉,八升之布,一豆之食,足了。

shǐ zhě sān fǎn suì cí bù shòu yě

这句话大意是:”使者三返,遂辞不受也。

chén chéng zi wèi chī yí zǐ pí yuē hé yǔ cháng yě

这句话大意是:陈成子谓鸱夷子皮曰:“何与常也?

duì yuē jūn sǐ wú bù sǐ jūn wáng wú bù wáng

现代白话:”对曰:“君死我不死,君亡我不亡。

chén chéng zi yuē rán zi hé yǐ yǔ cháng

现代白话:”陈成子 曰:“然子凭什么与常?

duì yuē wèi sǐ qù sǐ wèi wáng qù wáng qí yǒu hé sǐ wáng yǐ

现代白话:”对曰:“未死去死,未亡去亡,其有何死亡了!

cóng mìng lì jūn wèi zhī shùn cóng mìng bìng jūn wèi zhī yú nì mìng lì jūn wèi zhī zhōng nì mìng bìng jūn wèi zhī luàn jūn yǒu guò bù jiàn zhèng jiāng wēi guó yǔn shè jì yě yǒu néng jìn yán yú jūn yòng zé liú zhī bù yòng zé qù zhī wèi zhī jiàn

这句话大意是:从命利君谓之顺, 从命病君谓之谀,逆命利君谓之忠,逆命病君谓之乱,君有过不谏诤,将危国殒社稷也,有 能尽言于君,用则留之,不用则去之,谓之谏;。

yòng zé kě shēng bù yòng zé sǐ wèi zhī zhèng

这句话大意是:用则可生,不用则死,谓之诤;。

yǒu néng bǐ hé tóng lì lǜ qún xià xiāng yǔ qiáng jiáo jūn jūn suī bù ān bù néng bù tīng suì jiě guó zhī dà huàn chú guó zhī dà hài chéng yú zūn jūn ān guó wèi zhī fǔ

这句话大意是:有能比和同 力,率群下相与强矫君,君虽不安,不能不听,遂解国之大患,除国之大害,成于尊君安国 谓之辅;。

yǒu néng gāng jūn zhī mìng fǎn jūn zhī shì qiè jūn zhī zhòng yǐ ān guó zhī wēi chú zhǔ zhī rǔ gōng fá zú yǐ chéng guó zhī dà lì wèi zhī bì

这句话大意是:有能亢君之命,反君之事,窃君之重以安国之危,除主之辱攻伐足以成国之大利, 谓之弼。

gù jiàn zhèng fǔ bì zhī rén shè jì zhī chén yě míng jūn zhī suǒ zūn lǐ ér ān jūn yǐ wéi jǐ zéi

这句话大意是:故谏诤辅弼之人,社稷之臣也,明君之所尊礼,而暗君以为己贼;。

gù míng jūn zhī suǒ shǎng ān jūn zhī suǒ shā yě

这句话大意是:故明君之所赏, 暗君之所杀也。

míng jūn hǎo wèn ān jūn hǎo dú míng jūn shàng xián shǐ néng ér xiǎng qí gōng

这句话大意是:明君好问,暗君好独,明君上贤使能而享其功;。

ān jūn wèi xián dù néng ér jiǎn qí yè fá qí zhōng ér shǎng qí zéi fu shì zhī wèi zhì àn jié zhòu zhī suǒ yǐ wáng yě

这句话大意是:暗君畏贤妒能而减其业,罚 其忠,而赏其贼,夫是之谓至暗,桀纣之所以亡也。

shī yún céng shì mò tīng dà mìng yǐ qīng cǐ zhī wèi yě

这句话大意是:诗云:‘曾是莫听,大命以倾’,此之 谓也。

jiǎn zǐ yǒu chén yǐn chāo shè jué

这句话大意是:简子有臣尹绰、赦厥。

jiǎn zǐ yuē jué ài wǒ jiàn wǒ bì bù yú zhòng rén zhōng

现代白话:简孔子说:“厥爱我,谏我必不于众人中;。

chāo yě bù ài wǒ jiàn wǒ bì yú zhòng rén zhōng

这句话大意是:绰也不爱我,谏我必于 众人中。

yǐn chāo yuē jué yě ài jūn zhī chǒu ér bù ài jūn zhī guò yě chén ài jūn zhī guò ér bù ài jūn zhī chǒu

这句话大意是:”尹绰曰:“厥也爱君之丑而不爱君之过也,臣爱君之过而不爱君之丑。

kǒng zǐ yuē jūn zǐ zāi

现代白话:”孔子 曰:“有德行的人啊!

yǐn chāo miàn zǐ bù yù yě

这句话大意是:尹绰,面訾不誉也。

gāo liáo shì yú yàn zǐ yàn zǐ zhú zhī zuǒ yòu jiàn yuē gāo liáo zhī shì fū zǐ sān nián céng wú yǐ jué wèi ér zhú zhī qí yì kě hu

现代白话:高缭仕于晏子,晏子逐之,左右谏曰:“高缭之事孔子,三年曾无以爵位,而逐之,其 义可吗?

yàn zǐ yuē yīng zè lòu zhī rén yě sì wéi zhī rán hòu néng zhí jīn cǐ zi shì wú sān nián wèi cháng bì wú guò shì yǐ zhú zhī yě

现代白话:”晏孔子说:“婴仄陋之人也,四维之然后能直,今此子事我三年,未尝弼我过,是 以逐之也。

zǐ gòng wèn kǒng zǐ yuē cì wéi rén xià ér wèi zhī suǒ yǐ wéi rén xià zhī dào yě

现代白话:子贡问孔孔子说:“赐为人下,而未知所以为人下之道也?

kǒng zǐ yuē wéi rén xià zhě qí yóu tǔ hu

现代白话:”孔孔子说:“为人下者,其犹 土乎!

zhǒng zhī zé wǔ gǔ shēng yān jué zhī zé gān quán chū yān cǎo mù zhí yān qín shòu yù yān shēng rén lì yān sǐ rén rù yān duō qí gōng ér bù yán wéi rén xià zhě qí yóu tǔ hu

现代白话:种之则五谷生呢,掘之则甘泉出呢,草木植呢,禽兽育呢,生人立呢,死人入呢,多 其功而不言,为人下者,其犹土乎!

sūn qīng yuē shǎo shǐ cháng jiàn shì guì bù xiào shì xián cǐ tiān xià zhī tōng yì yě

这句话大意是:孙卿曰:“少使长,贱事贵,不肖事贤,此天下之通义也。

yǒu rén guì ér bù néng wéi rén shàng jiàn ér xiū wéi rén xià cǐ jiān rén zhī xīn yě shēn bù lí jiān xīn ér xíng bù lí jiān dào rán ér qiú jiàn yù yú zhòng bù yì nán hu

现代白话:有人贵而不能为人上,贱而 羞为人下,此奸人之心也,身不离奸心,而行不离奸道,然而求见誉于众,不是也很难吗?

gōng shū wén zi wèn yú shǐ sōu yuē wǔ zi shèng shì zhào jiǎn zǐ jiǔ yǐ qí chǒng bù jiě xī yě

现代白话:公叔文子问于史叟曰:“武子胜事赵简子久了,其宠不解,奚也?

shǐ sōu yuē wǔ zi shèng bó wén duō néng ér wèi jiàn jūn qīn ér jìn zhī zhì mǐn yǐ xùn miǎo ér shū zhī zé gōng ér wú yuàn sè rù yǔ móu guó jiā chū bú jiàn qí chǒng jūn cì zhī lù zhī zú ér cí gù néng jiǔ yě

这句话大意是:”史叟曰:“武子 胜,博闻多能而位贱,君亲而近之,致敏以𢙏,藐而疏之,则恭而无怨色,入与谋国家,出 不见其宠,君赐之禄,知足而辞,故能久也。

tài shì yuē fù xià ér wǎng shàng zhě sǐ fù shàng ér wǎng xià zhě xíng

这句话大意是:泰誓曰:“附下而罔上者死,附上而罔下者刑;。

yù wén guó zhèng ér wú yì yú mín zhě tuì zài shàng wèi ér bù néng jìn xián zhě zhú

这句话大意是:与闻国政而无益于民者退,在上位而不 能进贤者逐。

cǐ suǒ yǐ quàn shàn ér chù è yě

这句话大意是:”此所以劝善而黜恶也。

gù chuán yuē shāng shàn zhě guó zhī cán yě bì shàn zhě guó zhī chán yě sù wú zuì zhě guó zhī zéi yě

这句话大意是:故传曰:“伤善者国之残也,蔽善者国之谗也,愬无 罪者国之贼也。

wáng zhì yuē jiǎ yú guǐ shén shí rì bǔ shì yǐ yí yú zhòng zhě shā yě

这句话大意是:王制曰:“假于鬼神时日卜筮以疑于众者杀也。

zǐ lù wèi pú lìng

这句话大意是:”子路为蒲令,。

bèi shuǐ zāi

这句话大意是:备水灾,。

yǔ mín chūn xiū gōu dú

这句话大意是:与民春修沟 渎,。

wéi rén fán kǔ

这句话大意是:为人烦苦,。

gù yǔ rén yī dān sì

这句话大意是:故予人一箪食,。

yī hú jiāng

这句话大意是:一壶浆,。

kǒng zǐ wén zhī

这句话大意是:孔子闻之,。

shǐ zǐ gòng fù zhī

这句话大意是:使子贡复之,。

zǐ lù fèn rán bú yuè

这句话大意是:子路忿然不悦,。

wǎng jiàn fū zǐ yuē yóu yě yǐ bào yǔ jiāng zhì

现代白话:往见孔子 曰:“由也以暴雨将至,。

kǒng yǒu shuǐ zāi

这句话大意是:恐有水灾,。

gù yú rén xiū gōu dú yǐ bèi zhī

这句话大意是:故与人修沟渎以备之,。

ér mín duō kuì yú shí

这句话大意是:而民多匮于食,。

gù yú rén yī dān sì yī hú jiāng

这句话大意是:故与人一箪食一 壶浆,。

ér fū zǐ shǐ cì zhǐ zhī

现代白话:而孔子使赐止之,。

hé yě

这句话大意是:何也?

fū zǐ zhǐ yóu zhī xíng rén yě fū zǐ yǐ rén jiào ér jìn qí xíng rén yě yóu yě bù shòu

现代白话:孔子止由之行仁也,孔子以仁教而禁其行仁也,由也不 受。

zǐ yuē ěr yǐ mín wèi è hé bù gào yú jūn fā cāng lǐn yǐ gěi shí zhī

现代白话:”孔子说:“你以民为饿,何不告于君,发仓廪以给食之;。

ér yǐ ěr sī kuì zhī shì rǔ bù míng jūn zhī huì jiàn rǔ zhī dé yì yě sù yǐ zé kě yǐ fǒu zé ěr zhī shòu zuì bù jiǔ yǐ

现代白话:而以你私馈之,是你不明君之 惠,见你之德义也,速已则可了,否则你之受罪不久了。

zǐ lù xīn fú ér tuì yě

这句话大意是:”子路心服而退也。

✦ You read 臣术

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.