呻吟语 · 吕坤 · Chapter 18 of 18

卷六·数集·词章

PinyinModern Translation
Size

liù jīng zhī wén bù xiāng shī yě ér hòu shì bù gǎn xuān zhì

这句话大意是:六经之文不相师也,而后世不敢轩轾。

hòu zhī wéi wén zhě wú huò yǐ

现代白话:后之为文者,我惑了。

nǐ hán lín liǔ xiào mǎ xué bān dài xiāng zǔ shù qiè qí zāo pò miù yǐ

现代白话:拟韩临柳,效马学班,代相祖述,窃其糟粕,谬了。

fu wén yǐ zài dào yě gǒu wén zú yǐ míng dào wèi wú zhī wén wèi liù jīng kě yě

现代白话:夫文以载道也,苟文足以明道,谓我之文为六经可也。

hé yě

这句话大意是:何也?

yǔ liù jīng bù xiāng pàn yě

这句话大意是:与六经不相叛也。

fǒu zé fā míng shēn hán zhī xué shù shì yǐ liù jīng zhī wén fǎ yǒu dào jūn zǐ yǐ zhī fù bù yǐ

现代白话:否则,发明申、韩之学术,饰以六经之文法,有道有德行的人以之复瓿了。

shī cí wén fù dōu yào yǒu gè yōu jūn ài guó zhī yì jì rén lì wù zhī xīn chūn fēng wǔ yú zhī qù dá tiān jiàn xìng zhī jīng

这句话大意是:诗、词、文、赋,都要有个忧君爱国之意,济人利物之心,春风舞雩之趣,达天见性之精;。

bù wéi zhuì yán bù xí yú xù bù dào bǐ yū bù yán yōu pì bù shì kè xuē bù xún piān zhí

这句话大意是:不为赘言,不袭馀绪,不道鄙迂,不言幽僻,不事刻削,不徇偏执。

yī xiān dá wéi wén shì yǔ lìng gǎi zhī yǔ qiān ràng

这句话大意是:一先达为文示予,令改之,予谦让。

xiān dá yuē mǒu bù hù duǎn jí lìng gōng xiào wǒ zhǐ shì yī rén xiào

这句话大意是:先达曰:“某不护短,即令公笑我,只是一人笑。

ruò wéi wǒ huí hù shì lìng tiān xià xiào yě

这句话大意是:若为我回护,是令天下笑也。

yǔ jí fú qí chéng yòu fú qí zhì

这句话大意是:”予极服其诚,又服其智。

jiē fū

这句话大意是:嗟夫!

è yī rén miàn zhǐ ér ān shòu tiān xià zhī bèi xiào zhě qǐ dú wén zāi

现代白话:恶一人面指,而安受天下之背笑者,岂独文啊?

qǐ dú yī èr rén zāi

现代白话:岂独一二人啊?

guān cǐ kě yǐ wù yǐ

现代白话:观此能够悟了。

yì lùn zhī jiā páng yǐn gēn jù rán ér jù chuán mò rú jù jīng jù jīng mò rú jù lǐ

这句话大意是:议论之家,旁引根据,然而,据传莫如据经,据经莫如据理。

gǔ jīn zǎi jí zhī yán lǜ yǒu qī zhǒng yī yuē tiān fèn yǔ

这句话大意是:古今载籍之言率有七种:一曰天分语。

shēn wéi dào zhù xīn shì lǐ chéng zì rán ér rán háo wú suǒ wéi shēng zhī ān xíng zhī shèng rén

这句话大意是:身为道铸,心是理成,自然而然,毫无所为,生知安行之圣人。

èr yuē xìng fēn yǔ

这句话大意是:二曰性分语。

lǐ suǒ dāng rán zhí suǒ dāng jǐn wu mǎn fēn liàng bì ér hòu yǐ xué zhī lì xíng zhī shèng rén

这句话大意是:理所当然,职所当尽,务满分量,毙而后已,学知利行之圣人。

sān yuē shì fēi yǔ

这句话大意是:三曰是非语。

wéi shàn zhě wèi jūn zǐ wèi è zhě wèi xiǎo rén yǐ quàn xián zhě

现代白话:为善者为有德行的人,为恶者为品行较差的人,以劝贤者。

sì yuē lì hài yǔ

这句话大意是:四曰利害语。

zuò shàn jiàng zhī bǎi xiáng zuò bù shàn jiàng zhī bǎi yāng yǐ cè zhòng rén

这句话大意是:作善降之百祥,作不善降之百殃,以策众人。

wǔ yuē quán biàn yǔ

这句话大意是:五曰权变语。

tuō cí huà cè yǐ yìng wù

这句话大意是:托词画策以应务。

liù yuē wēi lìng yǔ

这句话大意是:六曰威令语。

wǔ xíng yǐ fáng yín

这句话大意是:五刑以防淫。

qī yuē wú nài yǔ

这句话大意是:七曰无奈语。

wǔ bīng yǐ jìn luàn

这句话大意是:五兵以禁乱。

cǐ yǔ zhī wài jiē luàn dào zhī tán yě xué zhě zhī suǒ wu biàn yě

这句话大意是:此语之外,皆乱道之谈也,学者之所务辨也。

shū kuáng zhī rén duō háo xìng qí shī xióng dú zhī lìng rén sǎ luò yǒu qǐ nuò zhī gōng

这句话大意是:疏狂之人多豪兴,其诗雄,读之令人洒落,有起懦之功。

qīng yì zhī rén duō fāng xìng qí shī jùn dú zhī lìng rén zì ài tuō cū bǐ zhī tài

这句话大意是:清逸之人多芳兴,其诗俊,读之令人自爱,脱粗鄙之态。

chén qián zhī rén duō yōu xīng qí shī dàn dú zhī lìng rén jì jìng dòng shēn yuǎn zhī sī

这句话大意是:沉潜之人多幽兴,其诗淡,读之令人寂静,动深远之思。

chōng dàn zhī rén duō yǎ xìng qí shī lǎo dú zhī lìng rén píng yì xiāo tóng zhì zhī qì

这句话大意是:冲淡之人多雅兴,其诗老,读之令人平易,消童稚之气。

chóu hóng yuàn lǜ shì ér nǚ yǔ duì bái chōu huáng shì sāo mò yǔ tàn lǎo jiē bēi shì hán suān yǔ mù shān fù xīng shì qǐ gài yǔ

这句话大意是:愁红怨绿,是儿女语,对白抽黄,是骚墨语,叹老嗟卑,是寒酸语,慕膻附腥,是乞丐语。

jiān yǔ shēn cí xiǎn jù guài zì wén zhāng zhī yāo ér dào zhī zéi yě hòu xué zhī yāng ér mù zhī zāi yě

这句话大意是:艰语深辞,险句怪字,文章之妖而道之贼也,后学之殃而木之灾也。

lù běn píng ér shān xī zhī rì yuè běn míng ér yún wù zhī

这句话大意是:路本平,而山溪之,日月本明,而云雾之。

wú yì lǐ yǒu yì yán wú shēn qíng yǒu shēn yǔ

这句话大意是:无异理,有异言,无深情,有深语。

shì rén bù jiè ér shì shū bù fén yǒu shì jiào zhī zé zhě zhī zuì yě

这句话大意是:是人不诫,而是书不焚,有世教之责者之罪也。

ruò yuē qí rén xué bó ér shi shēn yì ào ér yǔ qí rán zé kǒng yú zhī yán qiǎn bǐ shén yǐ

现代白话:若曰其人学博而识深,意奥而语奇,然则孔、盂之言浅鄙甚了。

shèng rén bù zuò wú yòng wén zhāng qí lùn dào zé wèi yǒu dé zhī yán qí lùn shì zé wèi yǒu jiàn zhī yán qí xù shù gē yǒng zé wèi yǒu yì shì jiào zhī yán

这句话大意是:圣人不作无用文章,其论道则为有德之言,其论事则为有见之言,其叙述歌咏则为有益世教之言。

zhēn zì yào rú shèng rén yàn jū wēi zuò duān zhuāng ér hé qì zì zài cǎo zì yào rú shèng rén yìng wù jìn tuì cún wáng cí shòu qǔ yǔ biàn huà bù cè yīn shì yì shī ér bù shī qí zhōng

这句话大意是:真字要如圣人燕居危坐,端庄而和气自在,草字要如圣人应物,进退存亡,辞受取予,变化不测,因事异施而不失其中。

yào zhī tóng guī yú rèn qí zì rán bù shì zào zuò

这句话大意是:要之同归于任其自然,不事造作。

shèng rén zuò jīng yǒu zhǐ shí wù zhě yǒu zhǐ shí shì zhě yǒu zhǐ fāng shì zhě yǒu lùn xīn shì zhě dāng shí jīng yì yǔ shēn wǎng yǐ

现代白话:圣人作经,有指时物者,有指时事者,有指方事者,有论心事者,当时精意与身往了。

huà yán suǒ yí bù néng xiě xīn zhī shí yī ér rú zhě yǐ hòu shì zhī shì wù yī jǐ zhī yì jiàn dù zhī bù dé zé qiáng wèi xùn gǔ

这句话大意是:话言所遗,不能写心之十一,而儒者以后世之事物,一己之意见度之,不得则强为训诂。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

hàn sòng zhū rú bù shēng zé xiān shèng jīng zhǐ hòu shì chéng bù dé shí yī rán yǐ qiān hé fù huì ér shī qí zì rán zhī zhǐ zhě yì bù shǎo yě

这句话大意是:汉宋诸儒不生,则先圣经旨后世诚不得十一,然以牵合附会而失其自然之旨者,亦不少也。

shèng rén chuí shì zé wèi chí héng zhī yán jiù shì zé yǒu piān zhòng zhī yán

这句话大意是:圣人垂世则为持衡之言,救世则有偏重之言。

chí héng zhī yán dá zhī tiān xià wàn shì zhě yě kě yǐ shì jí piān zhòng zhī yán yīn shì yīn rén zhě yě kě yǐ jiǎo wǎng

现代白话:持衡之言达之天下万世者也,能够示极,偏重之言因事因人者也,能够矫枉。

ér bù shàn dú shū zhě měi yǐ piān zhòng zhī yán chuí xùn luàn dào yě fū

这句话大意是:而不善读书者,每以偏重之言垂训,乱道也夫!

wū shèng yě fū

这句话大意是:诬圣也夫!

yán yǔ zhě shèng rén zhī zāo pò yě

这句话大意是:言语者,圣人之糟粕也。

shèng rén bù kě yán zhī miào fēi yán yǔ suǒ néng xíng róng

这句话大意是:圣人不可言之妙,非言语所能形容。

hàn sòng yǐ lái jiě jīng zhū rú ní wén jū zì pò suì qiān hé shī shèng rén tiān rán zì dé zhī qù huì tiān xià běn rán zì zài zhī dào bù jìn rén qíng bù hé wù lǐ shǐ hòu shì xué zhě wú suǒ shì cóng

这句话大意是:汉宋以来,解经诸儒泥文拘字,破碎牵合,失圣人天然自得之趣,晦天下本然自在之道,不近人情,不合物理,使后世学者无所适从。

qiě qí fù yī shì zhī gāo míng xì qiān gǔ zhī zhòng wàng suì chéng bǎi shì bù kān zhī diǎn

这句话大意是:且其负一世之高明,系千古之重望,遂成百世不刊之典。

hòu xué zhě qǐ wú qiān lǜ yī dé fā qián shèng zhī xīn chuán ér jiù xiān rú zhī xiǎo shī

这句话大意是:后学者岂无千虑一得,发前圣之心传,而救先儒之小失?

rán yī xià bǐ kāi huì fǔ rú sú shì bù biàn shì fēi shì zhǐ ér jīng yǎn kǒu ér xiào qiě yuē cí xiān zhé zhī míng xùn yě ān dé wàng yì

这句话大意是:然一下笔开喙,腐儒俗士不辨是非,噬指而惊,掩口而笑,且曰:“兹先哲之明训也,安得妄议?

ǎi

这句话大意是:”噫!

cǐ chéng xìn ér hào gǔ zhī yì yě

这句话大意是:此诚信而好古之义也。

ní chuán lí jīng miǎn cóng qiáng xìn shì xiān rú ē yì qǔ cóng zhī zǐ yě

这句话大意是:泥传离经,勉从强信,是先儒阿意曲从之子也。

xī zhū zǐ jiāng zhōng shàng gǎi chéng yì zhù shuō shǐ zhū zǐ xiān yī nián ér zú zé chéng yì zhāng bì fēi jīng dào zhī yǔ

这句话大意是:昔朱子将终,尚改诚意注说,使朱子先一年而卒,则诚意章必非精到之语;。

shǐ tiān jiǎ zhū zǐ shù nián suǒ gǎi níng zhǐ chéng yì zhāng zāi

现代白话:使天假朱子数年,所改宁止诚意章啊?

shèng rén zhī yán jiǎn dàn míng zhí zhōng yǒu wú qióng zhī wèi dà gēng xuán jiǔ yě

这句话大意是:圣人之言,简淡明直中有无穷之味,大羹玄酒也;。

xián rén zhī yán yī jiàn biàn tòu ér lǐ qù chōng yì dú zhī shǐ rén huò rán kuài zhì zhēn xiū yě

这句话大意是:贤人之言,一见便透,而理趣充溢,读之使人豁然,脍炙珍羞也。

shèng rén zhōng rì xìn kǒu kāi hé qiān yán wàn yǔ suí shì wèn dá wú yī zì bù kě wèi xun

这句话大意是:圣人终日信口开阖,千言万语,随事问答,无一字不可为训。

xián zhě shēn chén ér sī jī liú ér yīng píng qì ér yán yì xīn ér yǔ shǐ miǎn yú guò

这句话大意是:贤者深沉而思,稽留而应,平气而言,易心而语,始免于过。

chū cǐ èr zhě ér zì kǒu fàng yán jiē kuáng mí zuì mèng yǔ yě zhōng rì yán wú yī zì jìn dào hé yǐ duō wèi

现代白话:出此二者,而恣口放言,皆狂迷醉梦语也,终日言无一字近道,凭什么多为?

shī dī chù zài mì gù shì xún duì tóu gāo chù zài xiě xiōng zhōng zì dé zhī qù shuō yǎn qián jiàn zài zhī jǐng

这句话大意是:诗低处在觅故事寻对头,高处在写胸中自得之趣,说眼前见在之景。

zì kǒng zǐ shí biàn shuō shǐ bù quē wén yòu yuē wén shèng zhì zé shǐ bǎ shǐ zì jiù zuò le yī wěi zì kàn

这句话大意是:自孔子时便说“史不阙文”,又曰“文胜质则史”,把史字就作了一伪字看。

rú jīn dú shǐ zhǐ kàn tā zhì luàn xīng wáng zú wéi fǎ jiè zhì yú shì fēi zhēn wěi zǒng shì chú wài dǐ

这句话大意是:如今读史只看他治乱兴亡,足为法戒,至于是非真伪,总是除外底。

pì zhī tīng xì wén yì bān hé xū wèn tā zhēn jiǎ zhǐ shì zú wèi gǎn chuàng biàn yú fēng huà yǒu guān

这句话大意是:譬之听戏文一般,何须问他真假,只是足为感创,便于风化有关。

dàn yǒu yī zhuāng kě hèn chù zhī yuán dàng zhēn kàn bǎ wěi dǐ dàng zhēn zhī yuán dāng wěi kàn yòu bǎ zhēn dǐ dāng wěi

这句话大意是:但有一桩可恨处,只缘当真看,把伪底当真,只缘当伪看,又把真底当伪。

zhè lǐ pián yí le duō shǎo xiǎo rén kuī wǎng le duō shǎo jūn zǐ

现代白话:这里便宜了多少品行较差的人,亏枉了多少有德行的人。

shī cí yào rú kū xiào fā hu qíng zhī bù róng yǐ zé zhēn qiè ér yǒu wèi

这句话大意是:诗辞要如哭笑,发乎情之不容已,则真切而有味。

guǒ zhēn yǐ bù bì jiào gōng zhuō

现代白话:果真了,不必较工拙。

hòu shì zhǐ yào xué shī cí rán gōng ér shī zhēn fēi shī cí zhī běn yì yǐ

现代白话:后世只要学诗辞,然工而失真,非诗辞之本意了。

gù shī cí yǐ qíng zhēn qiè yǔ zì rán zhě wèi dì

这句话大意是:故诗辞以情真切、语自然者为第-。

gǔ rén wú wú yì zhī wén zhāng qí míng dào yě bù dé bù xíng ér wéi yán qí fā yán yě bù dé bù chéng ér wéi wén

这句话大意是:古人无无益之文章,其明道也不得不形而为言,其发言也不得不成而为文。

suǒ wèi yīn wén jiàn dào zhě yě qí wén zhī gǔ jīn gōng zhuō wú lùn

这句话大意是:所谓因文见道者也,其文之古今工拙无论。

táng sòng yǐ lái jiàn shàng wén zhāng rán yóu yǐ dào shì wén yì suī fēi gǔ ér wén yóu kě chuán hòu shì zé zhuān wéi wén zhāng yǐ

现代白话:唐宋以来,渐尚文章,然犹以道饰文,意虽非古,而文犹可传,后世则专为文章了。

gōng qí cí yǔ huàn qí bō lán liàn qí zì jù guài qí jī zhóu shēn qí yì zhǐ ér dào zé pò suì zhī lí huì máng pǐ sè yǐ shì dào zhī zéi yě

现代白话:工其辞语,涣其波澜,炼其字句,怪其机轴,深其意指,而道则破碎支离,晦盲否塞了,是道之贼也。

ér wú shí zhě yóu yǐ wén zhāng chóng shàng zhī āi zāi

现代白话:而无识者犹以文章崇尚之,哀啊!

wén zhāng yǒu bā yào jiǎn qiè míng jǐn zhèng dà wēn yā

这句话大意是:文章有八要,简、切、明、尽、正、大、温、雅。

bù jiǎn zé shī zhī fán rǒng bù qiè zé shī zhī fú fàn bù míng zé shī zhī hán hu bù jìn zé shī zhī shū yí bù zhèng zé lǐ bù zú yǐ fú rén bù dà zé shī guān miǎn zhī tǐ bù wēn zé bào lì kè xuē bù yǎ zé bǐ lòu qiǎn sú

这句话大意是:不简则失之繁冗,不切则失之浮泛,不明则失之含糊,不尽则失之疏遗,不正则理不足以服人,不大则失冠冕之体,不温则暴厉刻削,不雅则鄙陋浅俗。

miào táng wén yào yǒu tiān fù dì zǎi shān lín wén yào yǒu xiān fēng dào gǔ zhēng fá wén yào yǒu tūn xiàng shí niú zòu duì wén yào yǒu zhōng gān yì dǎn

这句话大意是:庙堂文要有天覆地载,山林文要有仙风道骨,征伐文要有吞象食牛,奏对文要有忠肝义胆。

zhū rú cǐ lèi kě yǐ lì qiú

现代白话:诸如此类,能够例求。

xué zhě dú shū zhǐ tì qián rén jiě shuō quán bù xiàng zì jiā shēn shàng zhào yī zhào

这句话大意是:学者读书只替前人解说,全不向自家身上照一照。

pì zhī xiǎo láng tì rén fù huò nǔ jǐn jīn lì mì de jǐ wén qián gèng bù zhī cǐ zhōng shì hé xì ruǎn zhēn zhòng

这句话大意是:譬之小郎替人负货,努尽筋力,觅得几文钱,更不知此中是何细软珍重。

tài xuán suī zhōng shēn bù kàn yì kě

这句话大意是:《太玄》虽终身不看亦可。

zì xiāng jǔ lǐ xuǎn zhī fǎ fèi ér hòu shì lǜ shàng cí zhāng

这句话大意是:自乡举里选之法废,而后世率尚词章。

táng yǐ shī fù qiú zhēn cái gèng wéi kě tàn

这句话大意是:唐以诗赋求真才,更为可叹。

sòng yǐ jīng yì qǔ shì ér wǒ cháo yīn zhī

这句话大意是:宋以经义取士,而我朝因之。

fu qǔ shì yǐ wén yǐ wéi yán jǔ rén yǐ

现代白话:夫取士以文,已为言举人了。

rán yóu yuē yán xīn shēng yě

这句话大意是:然犹曰:言,心声也。

yīn wén kě de qí xīn yīn xīn kě zhī qí rén

这句话大意是:因文可得其心,因心可知其人。

qí wén shuǎng liàng zhě qí xīn bì guāng míng ér chá qí cū qiǎn zhī bìng

这句话大意是:其文爽亮者,其心必光明,而察其粗浅之病;。

qí wén jìng zhí zhě qí rén bì gāng fāng ér chá qí háo hàn zhī bìng

这句话大意是:其文劲直者,其人必刚方,而察其豪悍之病;。

qí wén zǎo lì zhě qí rén bì wén cǎi ér chá qí mí màn zhī bìng

这句话大意是:其文藻丽者,其人必文采,而察其靡曼之病;。

qí wén zhuāng zhòng zhě qí rén bì duān yán ér chá qí liáo luò zhī bìng

这句话大意是:其文庄重者,其人必端严,而察其寥落之病;。

qí wén piāo yì zhě qí rén bì liú dòng ér chá qí fú bó zhī bìng

这句话大意是:其文飘逸者,其人必流动,而察其浮薄之病;。

qí wén diǎn yā zhě qí rén bì zhì shí ér chá qí piáo dùn zhī bìng

这句话大意是:其文典雅者,其人必质实,而察其朴钝之病;。

qí wén xióng chàng zhě qí rén bì huī huò ér chá qí chí tuò zhī bìng

这句话大意是:其文雄畅者,其人必挥霍,而察其弛跅之病;。

qí wén wēn rùn zhě qí rén bì hé shùn ér chá qí xùn ruǎn zhī bìng

这句话大意是:其文温润者,其人必和顺,而察其巽软之病;。

qí wén jiǎn jié zhě qí rén bì xiū jǐn ér chá qí jū luán zhī bìng

这句话大意是:其文简洁者,其人必修谨,而察其拘挛之病;。

qí wén shēn chén zhě qí rén bì jīng xì ér chá qí yīn xiǎn zhī bìng

这句话大意是:其文深沉者,其人必精细,而察其阴险之病;。

qí wén chōng dàn zhě qí rén bì tián yǎ ér chá qí lǎn sǎn zhī bìng

这句话大意是:其文冲淡者,其人必恬雅,而察其懒散之病;。

qí wén biàn huà zhě qí rén bì yuán tōng ér chá qí jī xiè zhī bìng

这句话大意是:其文变化者,其人必圆通,而察其机械之病;。

qí wén qí qiǎo zhě qí rén bì cōng míng ér chá qí guài dàn zhī bìng

这句话大意是:其文奇巧者,其人必聪明,而察其怪诞之病;。

qí wén cāng lǎo zhě qí rén bì bù sú ér chá qí yū fǔ zhī bìng

这句话大意是:其文苍老者,其人必不俗,而察其迂腐之病。

yǒu wén zhī zhǎng ér wú wén zhī bìng zé qí rén kě zhī yǐ wén jí wèi chún bì bù kě qì

现代白话:有文之长,而无文之病,则其人可知了,文即未纯,必不可弃。

jīn yě dàn qǔ qí wén ér yǐ

这句话大意是:今也但取其文而已。

jiàn yù shēn suì diào yù xīn tuō yì yù qí tè jù yù dìng dòu duàn liàn yù gōng tài dù yù qiào fěn dài yù nóng miàn pí yù hòu

这句话大意是:见欲深邃,调欲新脱,意欲奇特,句欲饤饾,锻炼欲工,态度欲俏,粉黛欲浓,面皮欲厚。

shì yǐ yè jǔ zhī jiā qì lǐ ér gōng cí wàng wǒ ér xùn shì piāo qiè còu bó quán wú zì jǐ shén qíng kǒu yǔ bǐ duān yíng hé zhǔ sī hào shàng

这句话大意是:是以业举之家,弃理而工辞,忘我而徇世,剽窃凑泊,全无自己神情,口语笔端,迎合主司好尚。

yán xí zhī diào jì chéng běn rán zhī tiān bù lù ér xiào wén zhě yì mí yú shì diào qǔ qí wén ér wàng qí rén hé yì àn mō ér biàn cāng huáng gé bì ér chá yán chī

这句话大意是:沿习之调既成,本然之天不露,而校文者亦迷于世调,取其文而忘其人,何异暗摸而辨苍黄,隔壁而察妍媸?

yù de zhēn cái qǐ bù nán zāi

现代白话:欲得真才,岂不难啊?

lóng qìng wù chén yǒng chéng hú jūn gé chéng dēng dì sān chǎng wén zì jiē tú mǒ guò bàn xī ān zhèng gěi jiàn dà jīng suǒ qǔ shì yě rén jiē xiào zhī

这句话大意是:隆庆戊辰,永城胡君格诚登第,三场文字皆涂抹过半,西安郑给谏大经所取士也,人皆笑之。

hòu yú yuè qí juǎn nǎi tàn yuē tú mǒ jí jǐn qì zhì bù néng hé zhě

这句话大意是:后余阅其卷,乃叹曰:“涂抹即尽,弃掷不能,何者?

qí huāng shū kuáng dàn shéng zhī yǐ jǔ yè zì dāng luò dì ér yī duàn xióng wěi qì dù shuǎng lǎng jīng shén yīng yīng rán yī shì háo jié rú duì qí miàn qí rén zhī kě shōu zì zài wén zhāng zhī wài ěr

这句话大意是:其荒疏狂诞,绳之以举业,自当落地,而一段雄伟器度、爽朗精神,英英然一世豪杰如对其面,其人之可收,自在文章之外耳。

hú jūn bù jī zhī cái nán cuò zhī qì tūn niú shí xiàng dào hǎi chōng shān zì fēi xún cháng yōng zhòng rén

这句话大意是:胡君不羁之才,难挫之气,吞牛食象,倒海冲山,自非寻常庸众人。

xī yě

这句话大意是:惜也!

yǐ bù hé shì diào jìng shǐ chén lún

这句话大意是:以不合世调,竟使沉沦。

yú yīn niān chū yǐ wéi qǔ shì zhě bù zhuān zài shù piān gōng zhuō dāng de zhī pìn mǔ lí huáng zhī wài yě

这句话大意是:”余因拈出以为取士者不专在数篇工拙,当得之牝牡骊黄之外也。

wàn lì bǐng xū ér hòu jǔ yè wén zì rú huì yè nóng yīn fēng dì xué bì mù méng bèi miè dēng guāng

这句话大意是:万历丙戌而后,举业文字如晦夜浓阴封地穴,闭目蒙被灭灯光;。

yòu rú mù zhōng rén shuō guǐ huà diān kuáng rén shuō fēng huà fú zhāng rén shuō tiān huà yòu rú lèng yán kǒng què zhòu yǔ zhēn yán shì dào zhī dà yāo yě

这句话大意是:又如墓中人说鬼话,颠狂人说风话,伏章人说天话,又如楞严孔雀,咒语真言,世道之大妖也。

qí míng jiā yún wén dào rén bù xǐng de chù cái zhōng dào zì jiā bù xǐng de chù cái gāo zhōng

这句话大意是:其名家云:“文到人不省得处才中,到自家不省得处才高中。

bù zhòng qí fǎ rén xīn rì qū yú chī mèi wǎng liǎng yǐ

现代白话:”不重其法,人心日趋于魑魅魍魉了。

huò yuē wén zhāng guān shèn me rén xīn shì dào

这句话大意是:或曰:“文章关甚么人心世道?

jiē jiē

这句话大意是:”嗟嗟!

cǐ zuì shēng mèng sǐ yǔ yě

这句话大意是:此醉生梦死语也。

guó jiā yǐ wén qǔ shì fēi qǔ qí wén yīn wén ér zhī qí xīn yīn xīn ér zhī qí rén gù qǔ zhī ěr

这句话大意是:国家以文取士,非取其文,因文而知其心,因心而知其人,故取之耳。

yán ruò cǐ yǐ wèi qí rén yuē guāng míng zhèng dà zhī jūn zǐ wú bù xìn yě

现代白话:言若此了,谓其人曰光明正大之有德行的人,我不信也。

qiě lù qí rén yuē zhōng shì jìn chéng qí wén yuē zhōng shì zhī wén shì wèn qí shì ān zài nǎi

这句话大意是:且录其人曰中式,进呈其文曰中式之文,试问其式安在乃?

gāo huáng dì suǒ wèi wén lǐ píng tōng míng shùn diǎn shí zhě yě jīn yǐ biān zào huì sè wàng dàn fàng cī zhī cí wèi shì bèi diǎn shén yǐ

现代白话:高皇帝所谓文理平通,明顺典实者也,今以编造晦涩妄诞放恣之辞为式,悖典甚了。

jīn zhī xuǎn shì guān zhě bì yǐ gāo kē qí gāo kē suǒ zhōng biàn fēi míng shùn diǎn shí zhī wén

这句话大意是:今之选试官者,必以高科,其高科所中,便非明顺典实之文。

qí diǎn shì yě ān dé bù chù míng shùn diǎn shí zhī shì hu

这句话大意是:其典试也,安得不黜明顺典实之士吗?

rén xīn qiǎo wěi jiē cǐ wén wèi zhī suì ěr

这句话大意是:人心巧伪,皆此文为之祟耳。

ǎi

这句话大意是:噫!

shì yán yě xiàng shuí rén dào

这句话大意是:是言也,向谁人道?

bù guò yǎng wū cháng tài xī ér yǐ

这句话大意是:不过仰屋长太息而已。

shǐ lǐ cáo lǐ kē de zhèng dà guāng míng zhí chí fēng lì zhī shì wú suǒ wèi xùn zhòng yī chéng chuàng yī liǎng kē hòu wú liú jǐ yǐ

现代白话:使礼曹礼科得正大光明、执持风力之士,无所畏徇,重一惩创,一两科后,无刘几了。

zuǒ zhuàn guó yǔ zhàn guó cè chūn qiū zhī shí wén yě wèi cháng jiàn chūn qiū shí rén xué sān dài

这句话大意是:《左传》、《国语》、《战国策》,春秋之时文也,未尝见春秋时人学三代。

shǐ jì hàn shū xī hàn zhī shí wén yě wèi cháng jiàn bān mǎ xué guó zuǒ

这句话大意是:《史记》、《汉书》,西汉之时文也,未尝见班、马学《国》、《左》。

jīn zhī shí wén ān zhī fēi hòu shì zhī gǔ wén

这句话大意是:今之时文,安知非后世之古文?

ér bù nǐ guó zuǒ zé nǐ shǐ hàn lòu yǐ rén zhī qì jǐ ér xí rén yě

现代白话:而不拟《国》、《左》,则拟《史》、《汉》,陋了,人之弃己而袭人也!

liù jīng sì shū sān dài yǐ shàng zhī gǔ wén yě ér bù nǐ zhě hé

这句话大意是:六经四书,三代以上之古文也,而不拟者何?

xí jiàn yě

这句话大意是:习见也。

shén yǐ rén zhī yàn cháng ér xǐ yì yě

现代白话:甚了人之厌常而喜异也!

yú yǐ wéi wén guì lǐ shèng de lǐ hé gǔ hé jīn

这句话大意是:余以为文贵理胜,得理,何古何今?

gǒu lǐ bù rú rén ér mó fǎng yú jù zì zhī jiān yǐ xī bó qià zhī yù yǒu shí zhě chǐ zhī

这句话大意是:苟理不如人而摹仿于句字之间,以希博洽之誉,有识者耻之。

shī jiā wú jū bǐ zhī qì rán lìng rén fàng kuàng

这句话大意是:诗家无拘鄙之气,然令人放旷;。

cí jiā wú bào lì zhī qì rán lìng rén yín mǐ

这句话大意是:词家无暴戾之气,然令人淫靡。

dào xué zì yǒu tài ér bù jiāo lè ér bù yín qì xiàng suī jì yì yú shī cí ér zhui jǐng yán qíng jiē zì yì lǐ zhōng liú chū suǒ wèi yín fēng nòng yuè yǒu wú yǔ diǎn yě zhī yì

现代白话:道学自有泰而不骄、乐而不淫气象,虽寄意于诗词,而缀景言情皆自义理中流出,所谓吟风弄月,有“我与点也”之意。

✦ You read 卷六·数集·词章

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.