北史 · 李延寿 · Chapter 25 of 100

列传·卷十三

PinyinModern Translation
Size

gǔ bì zhāng lí liú jié qiū duī é qīng yī yǐ guī zhōu jǐ dòu dài tián chē yī luò wáng luò r chē lù tóu lú lǔ yuán chén jiàn lái dà gàn sù shí wàn ān guó zhōu guān wèi bō lù zhēn lǚ luò bá xuē biāo zi zi chù wèi yuán mù róng bái yào hé qí nú gǒu tuí yǔ wén fú

这句话大意是:古弼 张黎 刘洁 丘堆 娥清 伊 乙瑰 周几 豆代田 车伊洛 王洛儿 车路头 卢鲁元 陈建来大干 宿石 万安国 周观 尉拨 陆真 吕洛拔 薛彪 子子琡 尉元 慕容白曜 和其奴 苟颓 宇文福。

gǔ bì dài rén yě

这句话大意是:古弼,代人也。

shǎo zhōng jǐn shàn qí shè

这句话大意是:少忠谨,善骑射。

chū wèi liè láng mén xià zòu shì yǐ mǐn zhèng chēng

这句话大意是:初为猎郎,门下奏事,以敏正称。

míng yuán jiā qí zhí ér yǒu yòng cì míng yuē bǐ

这句话大意是:明元嘉其 直而有用,赐名曰笔。

hòu gǎi míng bì yán qí yǒu fǔ zuǒ cái yě

这句话大意是:后改名弼,言其有辅佐才也。

lìng diǎn xī bù yǔ liú jié děng fēn wǎn jī yào fū zòu bǎi kuí

这句话大意是:令典西部,与刘洁等分绾机要, 敷奏百揆。

tài wǔ jí wèi yǐ gōng bài lì jié jiāng jūn cì jué líng shòu hóu

这句话大意是:太武即位,以功拜立节将军,赐爵灵寿侯。

lì wèi shì zhōng lì bù shàng shū diǎn nán bù zòu shì

这句话大意是:历位侍中、吏部尚书,典南 部奏事。

hòu zhēng féng hóng

这句话大意是:后征冯弘。

hóng jiāng bēn gāo lí gāo lí jiù jūn zhì hóng nǎi suí zhī lìng fù rén bèi jiǎ jū zhōng qí jīng zú jí gāo lí chén bīng yú wài

这句话大意是:弘将奔高丽,高丽救军至,弘乃随之,令妇人被甲居中,其精 卒及高丽陈兵于外。

bì bù jiàng gāo gǒu zi jī zéi jūn

这句话大意是:弼部将高苟子击贼军。

bì jiǔ zuì bá dāo zhǐ zhī gù hóng de dōng bēn

这句话大意是:弼酒醉,拔刀止之,故弘得东奔。

tài wǔ dà nù chù wèi guǎng xià mén zú

这句话大意是:太武 大怒,黜为广夏门卒。

xún fù wèi shì zhōng yǔ shàng shū li shùn shǐ liáng zhōu

这句话大意是:寻复为侍中,与尚书李顺使凉州。

cì jué jiàn xìng gōng zhèn cháng ān shén yǒu wēi míng

这句话大意是:赐爵建兴公,镇长安,甚 有威名。

jí yì zhēng liáng zhōu bì yǔ shùn xián yán liáng zhōu fá shuǐ cǎo bù yí xíng dì bù cóng

这句话大意是:及议征凉州,弼与顺咸言凉州乏水草,不宜行,帝不从。

jì kè gū zāng wēi xián zhī yǐ qí yǒu jiàng lüè fú zhī zé

这句话大意是:既克姑臧,微嫌 之,以其有将略,弗之责。

sòng jiāng péi fāng míng kè chóu chí lì yáng xuán shù zǐ bǎo chì

这句话大意是:宋将裴方明克仇池,立杨玄庶子保炽。

yú shì jiǎ bì jié dū lǒng yòu zhū jūn tǎo chóu chí píng zhī

这句话大意是:于是假弼节,督陇右诸军讨仇池,平之。

wèi jǐ zhū dǐ fù tuī yáng wén dé wéi zhǔ wéi chóu chí

这句话大意是:未几,诸氐复推杨文德为主,围仇池。

bì gōng jiě qí wéi wén dé zǒu hàn chuān

这句话大意是:弼攻解其围,文德走汉川。

shí dōng dào jiāng pí bào zi wén chóu chí wéi jiě yì yù hái jūn

这句话大意是:时东道将皮豹子 闻仇池围解,议欲还军。

bì shǐ wèi yuē ruò qí bān shī kòu zhòng fù zhì hòu jǔ wéi nán

这句话大意是:弼使谓曰:“若其班师,寇众复至,后举为难。

bù chū qiū dōng nán kòu bì lái yǐ yì dài láo bǎi shèng zhī cè yě

这句话大意是:不出秋冬, 南寇必来,以逸待劳,百胜之策也。

bào zi nǎi zhǐ

这句话大意是:”豹子乃止。

tài wǔ wén zhī yuē bì yán cháng cè yě

这句话大意是:太武闻之曰:“弼言长策也。

zhì yǒu nán qín bì móu duō yǐ

现代白话:制 有南秦,弼谋多了。

jǐng mù zǒng shè wàn jī zhēng wèi dōng gōng sì fǔ yǔ yí dū wáng mù shòu bìng cān zhèng shì

这句话大意是:”景穆总摄万机,征为东宫四辅,与宜都王穆寿并参政事。

qiān shàng shū lìng

这句话大意是:迁 尚书令。

bì suī shì wù yīn còu ér dú shū bù chuò

这句话大意是:弼虽事务殷凑,而读书不辍。

duān jǐn shèn mì kǒu bù yán jìn zhōng shì

这句话大意是:端谨慎密,口不言禁中事。

gōng míng děng yú zhāng lí ér lián bù jí yě

这句话大意是:功名等于张黎, 而廉不及也。

shàng gǔ rén shàng shū yán yuàn yòu guò dù rén wú tián yè yi jiǎn dà bàn yǐ cì pín zhě

这句话大意是:上谷人上书,言苑囿过度,人无田业,宜减大半,以赐贫者。

bì rù yù chén zòu yù dì yǔ jǐ shì zhōng liú shù qí zhì bù tīng shì

这句话大意是:弼入欲陈奏,遇 帝与给事中刘树棋,志不听事。

bì shì zuò liáng jiǔ bù huò shēn wén

这句话大意是:弼侍坐良久,不获申闻。

nǎi qǐ yú dì qián zuó shù tóu chè xià chuáng yǐ shǒu bó qí ěr yǐ quán ōu qí bèi yuē cháo tíng bù lǐ shí ěr zhī zuì

现代白话:乃起,于帝前捽树头,掣 下床,以手搏棋耳,以拳殴其背,曰:“朝廷不理,实你之罪!

dì shī róng fàng qí yuē bù tīng zòu shì guò zài zhèn shù hé zuì

这句话大意是:”帝失容,放棋曰: “不听奏事,过在朕,树何罪?

zhì zhī

这句话大意是:置之!

bì jù zhuàng yǐ wén

这句话大意是:”弼具状以闻。

dì qí bì gōng zhí jiē kě qí zòu yǐ yǔ bǎi xìng

这句话大意是:帝奇弼公直,皆可其奏,以 与百姓。

bì yuē wéi chén chěng zhì yú jūn qián zhě fēi wú zuì yě

这句话大意是:弼曰:“为臣逞志于君前者,非无罪也。

nǎi yì gōng chē miǎn guān tú xiǎn zì hé qǐng zuì

这句话大意是:”乃诣公车,免冠徒跣,自劾请 罪。

dì zhào zhī wèi yuē qīng qí guān lǚ

这句话大意是:帝召之,谓曰:“卿其冠履。

wú wén zhù shè zhī yì jiǎn juě ér zhù zhī duān miǎn ér shì zhī shén yǔ zhī fú

现代白话:我闻筑社之役,蹇蹶而筑之,端冕而事之,神与 之福。

rán zé qīng yǒu hé zuì

这句话大意是:然则卿有何罪?

zì jīn yǐ hòu gǒu lì shè jì yì guó biàn rén zhě suī fù diān pèi zào cì qīng zé wèi zhī wú suǒ gù yě

这句话大意是:自今以后,苟利社稷,益国便人者,虽复颠沛造次,卿则为 之,无所顾也。

tài wǔ dà yuè jiàng xiào liè yú hé xī bì liú shǒu

这句话大意是:太武大阅,将校猎于河西,弼留守。

zhào yǐ féi mǎ gěi qí rén bì mìng gěi ruò zhě

这句话大意是:诏以肥马给骑人,弼命给弱者。

tài wǔ dà nù yuē jiān tóu nú gǎn cái liàng zhèn yě

这句话大意是:太武大怒 曰:“尖头奴敢裁量朕也!

zhèn hái tái xiān zhǎn cǐ nú

这句话大意是:朕还台,先斩此奴!

bì tóu jiān dì cháng míng zhī yuē bǐ tóu shí rén hū wèi bǐ gōng

这句话大意是:”弼头尖,帝常名之曰:“笔头”, 时人呼为“笔公”。

shǔ guān jù zhū

这句话大意是:属官惧诛。

bì gào zhī yuē wú wèi shì jūn shǐ tián liè bù guò pán yóu qí zuì xiǎo yě

现代白话:弼告之曰:“我谓事君使田猎不过盘游,其罪小也。

bù bèi bù yú shǐ róng guān zì yì qí zuì dà yě

这句话大意是:不备不虞,使戎冠恣逸,其罪大也。

jīn běi dí kǒng chì nán lǔ wèi miè jiǎo yān zhī zhì kuī sì biān jìng shì wú yōu yě

现代白话:今北狄孔炽,南虏未灭,狡呢之志,窥伺边境, 是我忧也。

gù xuǎn féi mǎ bèi jūn shí wèi bù yú zhī yuǎn lǜ

这句话大意是:故选肥马备军实,为不虞之远虑。

gǒu shǐ guó jiā yǒu lì wú níng bì sǐ hu

现代白话:苟使国家有利,我宁避死吗?

míng zhǔ kě yǐ lǐ gàn cǐ zì wú zuì

现代白话:明主可 以理干,此自我罪。

dì wén ér tàn yuē yǒu chén rú cǐ guó zhī bǎo yě

这句话大意是:”帝闻而叹曰:“有臣如此,国之宝也。

cì yī yī xí mǎ èr shū lù shí tóu

这句话大意是:”赐衣一袭,马二疋, 鹿十头。

hòu chē jià tián yú shān běi huò mí lù shù qiān tóu zhào shàng shū fā chē niú wǔ shí chéng yùn zhī

这句话大意是:后车驾田于山北,获麋鹿数千头,诏尚书发车牛五十乘运之。

dì xún wèi cóng zhě yuē bǐ gōng bì bù yǔ wǒ rǔ bèi bù rú mǎ yùn zhī sù

现代白话:帝寻谓从者 曰:“笔公必不与我,你辈不如马运之速。

suì hái

这句话大意是:”遂还。

xíng bǎi yú lǐ ér bì biǎo zhì yuē jīn qiū gǔ xuán huáng má shū bù yě zhū lù qiè shí niǎo yàn qīn fèi fēng bō suǒ hào zhāo xī cān bèi

这句话大意是:行百余里而弼表至,曰:“今 秋谷悬黄,麻菽布野,猪鹿窃食,鸟雁侵费,风波所耗,朝夕参倍。

qǐ cì jīn huǎn shǐ de shōu zǎi

这句话大意是:乞赐矜缓,使 得收载。

dì wèi zuǒ yòu yuē bǐ gōng guǒ rú zhèn bo kě wèi shè jì zhī chén

这句话大意是:”帝谓左右曰:“笔公果如朕卜,可谓社稷之臣。

chū yáng nán dāng zhī lái yě zhào bì xī sòng qí zǐ dì yú jīng shī

这句话大意是:”初,杨难当之来也, 诏弼悉送其子弟于京师。

yáng xuán shǎo zǐ wén dé yǐ huáng jīn sān shí jīn lù bì

这句话大意是:杨玄少子文德,以黄金三十斤赂弼。

bì shòu jīn liú wén dé ér yù zhī wú lǐ wén dé wáng rù sòng

这句话大意是:弼受金留文德,而遇 之无礼,文德亡入宋。

tài wǔ yǐ qí zhèng zhí yǒu zhàn gōng fú jiā zuì zé

这句话大意是:太武以其正直,有战功,弗加罪责。

tài wǔ bēng wú wáng lì yǐ bì wèi sī tú

这句话大意是:太武崩,吴王立,以弼 为司徒。

wén chéng jí wèi yǔ zhāng lí bìng zuò yì bù hé zhǐ jù miǎn

这句话大意是:文成即位,与张黎并坐议不合旨,俱免。

yǒu yuàn bàng zhī yán qí jiā rén gào wū gǔ jù fú fǎ

这句话大意是:有怨谤之言,其家人告巫蛊,俱 伏法。

shí rén yuān zhī

这句话大意是:时人冤之。

zhāng lí yàn mén píng yuán rén yě

这句话大意是:张黎,雁门平原人也。

shàn shū jì dào wǔ zhī dài zhī

这句话大意是:善书计,道武知待之。

míng yuán qì qí zhōng liàng cì jué guǎng píng gōng guǎn zōng jī yào

这句话大意是:明元器其忠亮,赐爵广平公,管 综机要。

tài wǔ yǐ qí gōng jiù rèn yǐ fǔ bì chú dà sī nóng qīng

这句话大意是:太武以其功旧,任以辅弼,除大司农卿。

jūn guó dà yì lí cháng yǔ yān

现代白话:军国大议,黎常与呢。

yǐ zhēng hè lián dìng gōng jìn hào zhēng běi dà jiāng jūn

这句话大意是:以征赫连 定功,进号征北大将军。

yǔ lè ān wáng fàn jǐ nán gōng cuī huī zhèn cháng ān

这句话大意是:与乐安王范、济南公崔徽镇长安。

qīng yuē gōng píng shén zhe shēng chēng dài xià zhī rì jiā wú yú cái

这句话大意是:清约公平,甚著声称, 代下之日,家无余财。

tài wǔ zhēng liáng zhōu rú rú wú tí chéng xū rù kòu lí yǔ sī kōng zhǎng sūn dào shēng jù jī zǒu zhī

这句话大意是:太武征凉州,蠕蠕吴提乘虚入寇,黎与司空长孙道生拒击走 之。

jǐng mù chū zǒng bǎi kuí lí yǔ cuī hào děng fǔ zhèng zhōng yú fèng shàng fēi gōng shì bù yán

这句话大意是:景穆初总百揆,黎与崔浩等辅政,忠于奉上,非公事不言。

zhào cì hào lí bù bó gè qiān shū yǐ bāo jiù xūn

这句话大意是:诏赐浩、黎布帛各 千疋,以褒旧勋。

wú wáng yú lì yǐ lí wèi tài wèi

这句话大意是:吴王余立,以黎为太尉。

hòu wén chéng jí wèi yǔ gǔ bì jù zhū

这句话大意是:后文成即位,与古弼俱诛。

liú jié cháng lè xìn dōu rén yě

这句话大意是:刘洁,长乐信都人也。

zhāo chéng shí mù róng shì xiàn nǚ jié zǔ fù shēng wèi gōng zhǔ jiā chén nǎi suí rù wèi

这句话大意是:昭成时,慕容氏献女,洁祖父生为公主家臣,乃随入魏。

cì yǐ qī qiè shēng zǐ dī wèi lè líng tài shǒu fēng xìn dōu nán

这句话大意是:赐以妻妾,生子堤,位乐陵太守,封信都男。

这句话大意是:卒。

jié xí dī jué

这句话大意是:洁袭堤爵。

shù cóng zhēng tǎo jìn jué kuài jī gōng

这句话大意是:数从征讨,进爵会稽 公。

hòu yǔ yǒng ān hóu wèi qín jí gōng láo jiāng jūn yuán qū děng jī tǔ jīng pàn hú wèi qí suǒ zhí sòng hè lián qū gài

这句话大意是:后与永安侯魏勤及功劳将军元屈等击吐京叛胡,为其所执,送赫连屈丐。

jié shēng qì bù náo hū qí zì ér yǔ zhī yán shén sè zì ruò

这句话大意是:洁声 气不挠,呼其字而与之言,神色自若。

qū gài zhuàng ér shì zhī

这句话大意是:屈丐壮而释之。

hòu de hái guó diǎn dōng bù shì

这句话大意是:后得还国,典东部事。

míng yuán qǐn jí tài wǔ jiān guó jié yǔ gǔ bì děng xuǎn shì dōng gōng duì zōng jī yào

这句话大意是:明元 寝疾,太武监国,洁与古弼等选侍东宫,对综机要。

tài wǔ jí wèi qí qí yǒu zhù shí yòng wěi yǐ dà rèn

这句话大意是:太武即位,奇其有柱石用,委以大任。

jí yì jūn guó cháo chén xián tuī qí néng

这句话大意是:及议军国,朝臣咸推其能。

qiān shàng shū lìng gǎi wéi jù lù gōng

这句话大意是:迁尚书令, 改为钜鹿公。

chē jià xi fá jié wèi qián fēng

这句话大意是:车驾西伐,洁为前锋。

jǔ qú mù jiān dì dǒng lái jù zhàn yú chéng nán jié xìn bǔ zhě zhī yán yǐ rì chén bù xié jī gǔ què zhèn gù dǒng lái de rù chéng

这句话大意是:沮渠牧犍弟董来距战于城南,洁信卜者之言, 以日辰不协,击鼓却阵,故董来得入城。

tài wǔ wēi xián zhī

这句话大意是:太武微嫌之。

jié jiǔ zài shū mì shì chǒng zì zhuān dì xīn shāo bù píng

这句话大意是:洁久在枢密,恃宠自专,帝 心稍不平。

shí yì fá rú rú jié yán bù rú guǎng nóng jī gǔ

这句话大意是:时议伐蠕蠕,洁言不如广农积谷。

yǐ dài qí lái qún chén jiē cóng qí yì

这句话大意是:以待其来,群臣皆从其议。

dì jué xíng nǎi cóng cuī hào yì

这句话大意是:帝决行, 乃从崔浩议。

jì chū yǔ zhū jiāng qī huì lù hún gǔ

这句话大意是:既出,与诸将期会鹿浑谷。

ér jié hèn qí jì bù yòng yù jū zhū jiāng nǎi jiǎo zhào gēng qī zhū jiāng bù zhì

这句话大意是:而洁恨其计不用,欲沮诸将,乃矫诏更期, 诸将不至。

shí lǔ zhòng dà luàn jǐng mù yù jī zhī jié zhí bù kě

这句话大意是:时虏众大乱,景穆欲击之,洁执不可。

tíng lù hún gǔ liù rì zhū jiāng yóu bù jí zéi yǐ yuǎn dùn zhuī zhì shí shuǐ bù jí ér hái

这句话大意是:停鹿浑谷六日,诸将犹不集,贼 已远遁,追至石水,不及而还。

shī cì mò zhōng liáng jǐn shì zú duō sǐ

这句话大意是:师次漠中,粮尽,士卒多死。

jié yīn shǐ rén jīng jūn quàn dì qì jūn qīng hái dì bù cóng

这句话大意是:洁阴使人惊军,劝帝 弃军轻还,帝不从。

jié yǐ jūn xíng wú gōng zòu guī zuì yú cuī hào

这句话大意是:洁以军行无功,奏归罪于崔浩。

dì yuē zhū jiāng hòu qī jí zéi bù jī zuì zài zhū jiāng qǐ zài yú hào

这句话大意是:帝曰:“诸将后期,及贼不击, 罪在诸将,岂在于浩?

yòu jié jiǎo zhào shì suì fā yú jià zhì wǔ yuán shōu jié yōu zhī

这句话大意是:”又洁矫诏事遂发,舆驾至五原,收洁幽之。

tài wǔ zhī zhēng yě jié sī wèi qīn rén yuē ruò jūn chū wú gōng chē jià bù fǎn jí wú dāng lì lè píng wáng

现代白话:太武之征也,洁私谓亲人曰:“若军出无功,车驾不返,即我当立乐平王。

jié yòu shǐ yòu chéng zhāng sōng qiú tú chèn wèn liú shì yìng wáng jì guó jiā hòu wǒ shěn yǒu míng xìng bù

这句话大意是:” 洁又使右丞张嵩求图谶,问:“刘氏应王,继国家后,我审有名姓不?

sōng duì yuē yǒu xìng ér wú míng

这句话大意是:”嵩对曰: “有姓而无名。

qióng yàn kuǎn yǐn sōu sōng jiā guǒ de chèn shū

这句话大意是:”穷验款引,搜嵩家,果得谶书。

jié yǔ nán kāng gōng qiū lín jí sōng děng jiē yí sān zú sǐ zhě bǎi yú rén

这句话大意是:洁与南康公秋邻及嵩等皆夷三族, 死者百余人。

jié jì jū shì yào nèi wài dàn zhī cè mù ér shì

这句话大意是:洁既居势要,内外惮之,侧目而视。

jí qí jiā cái chǎn jù wàn

这句话大意是:籍其家,财产钜万。

tài wǔ zhuī fèn yán zé qiè chǐ

这句话大意是:太武追忿, 言则切齿。

qiū duī dài rén yě

这句话大意是:丘堆,代人也。

měi róng yí

这句话大意是:美容仪。

chū yǐ zhōng jǐn rù shì

这句话大意是:初以忠谨入侍。

míng yuán jí wèi shí yí zuǒ yòu shāo qiān sàn qí cháng shì

这句话大意是:明元即位,拾遗左右,稍迁散骑常侍。

tài wǔ jiān guó lín cháo duī yǔ tài wèi mù guān děng wéi yòu bì

这句话大意是:太武监国临朝,堆与太尉穆观等为右弼。

jí jí wèi cì jué lín huái gōng wèi tài pú

这句话大意是:及即位,赐爵临淮公,位太仆。

yǔ zōng zhèng é qīng lüè dì guān yòu ér yí chéng wáng xī jīn biǎo liú duī hé jūn yǔ hè lián chāng xiāng jù

这句话大意是:与宗正娥 清略地关右,而宜城王奚斤表留堆,合军与赫连昌相拒。

jīn jìn jī hè lián dìng liú duī shǒu zī zhòng

这句话大意是:斤进击赫连定,留堆守辎 重。

jīn wèi dìng qín duī wén ér qì jiǎ zǒu cháng ān

这句话大意是:斤为定禽,堆闻而弃甲走长安。

dì dà nù qiǎn xī píng gōng ān jié zhǎn duī

这句话大意是:帝大怒,遣西平公安颉斩堆。

é qīng dài rén yě

这句话大意是:娥清,代人也。

shǎo yǒu jiàng lüè lèi zhe zhàn gōng shāo qiān jǐ shì huáng mén shì láng

这句话大意是:少有将略,累著战功,稍迁给事黄门侍郎。

míng yuán nán xún xìng yè yǐ qīng wèi zhōng lǐng jūn jiāng jūn

这句话大意是:明元南巡,幸邺, 以清为中领军将军。

yǔ sòng bīng jiāng jūn zhōu jǐ děng dù hé lüè dì zhì hú lù yǐ gōng cì jué xū chāng hòu

这句话大意是:与宋兵将军周几等度河,略地至湖陆,以功赐爵须昌侯。

yǔ jǐ děng suì zhèn fāng tóu

这句话大意是:与几 等遂镇枋头。

tài wǔ chū nǎi hái jīng shī jìn wèi dōng píng gōng

这句话大意是:太武初,乃还京师,进为东平公。

hòu cóng píng tǒng wàn suì yǔ xī jīn tǎo hè lián chāng zhì ān dìng

这句话大意是:后从平统万,遂与奚斤讨赫连昌, 至安定。

jí chāng dì dìng xī zǒu jīn zhuī zhī

这句话大意是:及昌弟定西走,斤追之。

qīng yù xún shuǐ wǎng jīn bù cóng suì yǔ jīn jù wèi dìng qín

这句话大意是:清欲寻水往,斤不从,遂与斤俱为定禽。

kè píng liáng nǎi de hái

这句话大意是:克平凉, 乃得还。

hòu yǔ gǔ bì děng dōng tǎo féng hóng yǐ bù jí zhàn hóng bēn gāo lí

这句话大意是:后与古弼等东讨冯弘,以不急战,弘奔高丽。

jiàn chē zhēng chù wèi mén zú ér zú yú jiā

这句话大意是:槛车征,黜为门卒而卒于家。

zi yán cì jué nán píng gōng

这句话大意是:子延,赐爵南平公。

yī xǔ dài rén yě

这句话大意是:伊珝,代人也。

shǎo yǒng jiàn zǒu jí bēn mǎ shàn shè lì yè niú què xíng

这句话大意是:少勇健,走及奔马,善射,力曳牛却行。

shén chū zhuó wèi shì láng

这句话大意是:神初,擢为侍郎。

zhuǎn sān láng cì jué fén yáng zi

这句话大意是:转三郎,赐爵汾阳子。

tài wǔ jiàng tǎo liáng zhōu yì zhě xián yǐ wú shuǐ cǎo jiàn wéi sī tú cuī hào quàn xíng

这句话大意是:太武将讨凉州,议者咸以无水草谏,唯司徒崔浩劝行。

qún chén chū hòu xǔ yuē liáng zhōu ruò wú shuǐ cǎo hé de wèi guó

这句话大意是:群臣 出后,珝曰:“凉州若无水草,何得为国?

yi cóng hào yán

这句话大意是:宜从浩言。

dì shàn zhī

这句话大意是:”帝善之。

jí kè liáng zhōu dà huì yú gū zāng

这句话大意是:及克凉州,大会 于姑臧。

dì wèi qún chén yuē cuī gōng zhì jì yǒu yú wú yì bù fù qí zhī

现代白话:帝谓群臣曰:“崔公智计有余,我亦不复奇之。

zhèng qí xǔ gōng mǎ shì suǒ jiàn néng yǔ cuī tóng ěr

这句话大意是:正奇珝弓马士,所见能与 崔同耳。

gù wèi hào yuē xǔ zhì lì rú cǐ zhōng zhì gōng xiāng

这句话大意是:”顾谓浩曰:“珝智力如此,终至公相。

hào yuē hé bì dú shū rán hòu wéi xué

这句话大意是:”浩曰:“何必读书,然后为学。

wèi qīng huò qù bìng yì bù dú shū ér zhì gōng fǔ

这句话大意是:卫青、霍去病亦不读书而致公辅。

dì yù yǐ xǔ wèi shàng shū fēng jùn gōng

这句话大意是:”帝欲以珝为尚书,封郡公。

xǔ yǐ shàng shū wu yīn gōng jué zhì zhòng cí zhī

这句话大意是:珝以尚书务殷,公 爵至重,辞之;。

zhōng mì èr shěng duō zhū wén shì qǐng cān qí cì

这句话大意是:中、秘二省,多诸文士,请参其次。

dì xián zhī suì bài mì shū jiān cì jué hé nán gōng

这句话大意是:帝贤之,遂拜秘书监,赐爵河 南公。

bài sī kōng

这句话大意是:拜司空。

qīng yuē zì shǒu wéi zhèng jǔ dà gāng ér yǐ bù wéi kē suì

这句话大意是:清约自守,为政举大纲而已,不为苛碎。

dà ān èr nián lǐng tài zǐ tài bǎo

这句话大意是:大安二年,领太子太保。

sān nián yǔ sī tú lù lì děng bìng píng shàng shū shì

这句话大意是:三年,与司徒陆丽等并平尚书事。

hōng

这句话大意是:薨。

zi lán xí jué wèi kù bù shàng shū

这句话大意是:子兰袭爵,位库部尚书。

这句话大意是:卒。

zi pén shēng xiāo yǒng yǒu dǎn qì lèi yǒu zhàn gōng suì wèi míng jiàng

这句话大意是:子盆生,骁勇有胆气,累有战功,遂为名将。

yǐ xūn cì jué píng chéng zi

这句话大意是:以勋赐爵平城子。

wèi xī dào dū du zhàn mò

这句话大意是:为西道都督, 战殁。

zèng yōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:赠雍州刺史。

yǐ guī dài rén yě

这句话大意是:乙瑰,代人也。

qí xiān shì tǒng bù luò

这句话大意是:其先世统部落。

tài wǔ shí guī fù pǐ zhī qiǎn guī rù gòng dì liú zhī

这句话大意是:太武时,瑰父匹知遣瑰入贡,帝留之。

guī shàn qí shè shǒu gé měng shòu

这句话大意是:瑰善骑 射,手格猛兽。

shàng tài wǔ nǚ shàng gǔ gōng zhǔ chú fù mǎ dū wèi cì jué xī píng gōng

这句话大意是:尚太武女上谷公主,除驸马都尉,赐爵西平公。

cóng jià nán zhēng dū du qián fēng zhū jūn shì yǒng guàn sān jūn

这句话大意是:从驾南征,都督前 锋诸军事,勇冠三军。

hòu jìn jué wèi wáng yòu wèi xī dào dōu jiāng

这句话大意是:后进爵为王,又为西道都将。

hōng nián èr shí jiǔ zèng tài wèi gōng shì yuē gōng

这句话大意是:薨,年二十九,赠太尉公,谥 曰恭。

zi qián guī xí jué

这句话大意是:子干归袭爵。

qián guī yǒu qì gàn pō xí shū shū yóu hǎo bīng fǎ

这句话大意是:干归有气干,颇习书疏,尤好兵法。

shàng jǐng mù nǚ ān lè gōng zhǔ chú fù mǎ dū wèi shì zhōng

这句话大意是:尚景穆女安乐公主,除驸马都尉、侍中。

xiàn wén chū wèi qín zhōu cì shǐ yǒu huì zhèng

这句话大意是:献文初,为秦州刺史,有惠政。

xiào wén jí wèi wèi zhōng dào dōu jiāng

这句话大意是:孝文即位,为中道都将。

zú shì yuē kāng

这句话大意是:卒,谥曰康。

zi hǎi zì huái rén wèi sàn qí shì láng

这句话大意是:子海,字怀 仁,位散骑侍郎。

zú shì yuē xiào

这句话大意是:卒,谥曰孝。

hǎi zǐ yuàn zì yā zhēn shàng xiào wén nǚ huái yáng gōng zhǔ chú fù mǎ dū wèi lèi qiān xī yǎn zhōu cì shǐ

这句话大意是:海子瑗,字雅珍,尚孝文女淮阳公主,除驸马都尉,累迁西兖州刺史。

tiān píng yuán nián jǔ bīng yīng fán zi gǔ zhàn bài sǐ

这句话大意是:天平元 年,举兵应樊子鹄,战败死。

zhōu jǐ dài rén yě

这句话大意是:周几,代人也。

shǎo yǐ shàn shè wèi liè láng

这句话大意是:少以善射为猎郎。

míng yuán jí wèi wèi zuǒ bù shàng shū yǐ jūn gōng fēng jiāo zhǐ hóu

这句话大意是:明元即位,为左部尚书,以军功封交趾侯。

tài wǔ yǐ jǐ yǒu zhì yǒng qiǎn zhèn hé nán wēi xìn zhe yú wài jìng

这句话大意是:太武以几有智勇,遣镇河南,威信著于外境。

jǐ cháng xián xī jīn děng suí fǔ guān zhōng shī hé měi zhì yán lùn xíng yú shēng sè jīn děng dàn yān

现代白话:几常嫌奚斤等绥抚关中失和,每至言 论,形于声色,斤等惮呢。

jìn hào sòng bīng jiāng jūn lǜ luò zhōu cì shǐ yú lì dī yǐ wàn rén xí shǎn chéng zú yú jūn jūn rén wú bù tàn xī zhī

这句话大意是:进号宋兵将军,率洛州刺史于栗䃅以万人袭陕城,卒于 军,军人无不叹惜之。

guī zàng jīng shī

这句话大意是:归葬京师。

shì yuē huán

这句话大意是:谥曰桓。

zi bù xí jué

这句话大意是:子步袭爵。

dòu dài tián dài rén yě

这句话大意是:豆代田,代人也。

míng yuán shí yǐ shàn qí shè wèi nèi xì shè

这句话大意是:明元时,以善骑射为内细射。

cóng gōng wǔ láo zhào dài tián dēng lóu shè zéi shǐ bù xū fā

这句话大意是:从攻武牢,诏代田登楼射贼, 矢不虚发。

yǐ gōng qiān nèi sān láng

这句话大意是:以功迁内三郎。

cóng tǎo hè lián chāng chéng shèng zhuī zéi rù qí gōng mén

这句话大意是:从讨赫连昌,乘胜追贼,入其宫门。

mén bì dài tián yú gōng ér chū

这句话大意是:门闭,代田逾宫而 出。

tài wǔ zhuàng zhī bài yǒng wǔ jiāng jūn

这句话大意是:太武壮之,拜勇武将军。

hòu cóng tǎo píng liáng pò hè lián dìng de xī jīn děng yǐ dìng qī cì zhī

这句话大意是:后从讨平凉,破赫连定,得奚斤等,以定妻赐之。

zhào jīn xī xíng shòu jiǔ yú dài tián

这句话大意是:诏 斤膝行授酒于代田。

chì jīn yuē quán ěr shēn mìng zhě dài tián gōng yě

现代白话:敕斤曰:“全你身命者,代田功也。

yǐ cóng tǎo hé lóng zhàn gōng fēng zhǎng guǎng gōng

这句话大意是:”以从讨和龙战功,封长 广公。

zú yú tǒng wàn zhèn dà jiàng

这句话大意是:卒于统万镇大将。

zèng zhǎng guǎng wáng shì yuē gōng

这句话大意是:赠长广王,谥曰恭。

zi zhōu qiú xí jué

这句话大意是:子周求袭爵。

chē yī luò yān qí hú yě

现代白话:车伊洛,呢耆胡也。

shì wèi dōng jìng bù luò shuài héng xiū zhí gòng

这句话大意是:世为东境部落帅,恒修职贡。

yán hé zhōng shòu píng xī jiāng jūn fēng qián bù wáng

这句话大意是:延和中,授平西将军,封前 部王。

yī luò guī yù guī quē wèi jǔ qú wú huì duàn lù yī luò lián zhàn pò zhī

这句话大意是:伊洛规欲归阙,为沮渠无讳断路,伊洛连战破之。

wú huì zú

这句话大意是:无讳卒。

yī luò qián hòu qiǎn shǐ zhāo yù qí zi qián shòu děng jí qí hù wǔ bǎi yú jiā sòng zhī jīng shī

这句话大意是:伊洛前后遣使招 喻其子干寿等,及其户五百余家,送之京师。

yòu lǜ bù zhòng èr qiān yú rén fá gāo chāng tǎo pò yān qí dōng guān qī chéng

现代白话:又率部众二千余人伐高昌,讨破呢耆 东关七城。

zhèng píng èr nián yī luò cháo jīng shī bài dōu guān shàng shū jiāng jūn wáng rú gù

这句话大意是:正平二年,伊洛朝京师,拜都官尚书,将军、王如故。

zú shì kāng wáng zàng lǐ yī lú lǔ yuán gù shì

这句话大意是:卒,谥康王,葬 礼依卢鲁元故事。

zi xiē xí jué

这句话大意是:子歇袭爵。

wáng luò r jīng zhào rén yě

这句话大意是:王洛儿,京兆人也。

míng yuán zài dōng gōng yǐ shàn qí shè jǐ shì zhàng xià jǐn yuàn wèi cháng yǒu guò

这句话大意是:明元在东宫,以善骑射给事帐下,谨愿未尝有过。

míng yuán cháng liè yú shui lěi nán bīng xiàn méi mǎ

这句话大意是:明元尝 猎于氵垒南,冰陷没马。

luò r tóu shuǐ fèng dì chū dài jiāng dòng sǐ

这句话大意是:洛儿投水奉帝出,殆将冻死。

dì jiě yī cì zhī zì shì ēn chǒng rì lóng

这句话大意是:帝解衣赐之,自是恩宠日隆。

tiān cì mò dì bì nàn jū wài luò r chén yè shì wèi gōng qín fā yú zhì chéng

这句话大意是:天赐末,帝避难居外,洛儿晨夜侍卫,恭勤发于至诚。

yuán shào zhī nì dì zuǒ yòu wéi luò r yǔ chē lù tóu

这句话大意是:元绍之逆,帝左右唯洛儿与 车路头。

zhòu jū shān lǐng yè hái luò r jiā

这句话大意是:昼居山岭,夜还洛儿家。

luò r lín rén li dào qián xiāng fèng gěi chen fù huán shān

这句话大意是:洛儿邻人李道潜相奉给,晨复还山。

zhòng shù pō zhī xǐ ér xiāng gào

这句话大意是:众庶颇知, 喜而相告。

shào wén shōu dào zhǎn zhī

这句话大意是:绍闻,收道斩之。

luò r yóu mào nán wǎng fǎn jīng dū tōng wèn yú dà chén dà chén suì chū fèng yíng bǎi xìng bēn fù

这句话大意是:洛儿犹冒难往返京都,通问于大臣,大臣遂出奉迎, 百姓奔赴。

míng yuán hái gōng shè jì huò quán luò r yǒu gōng yān

现代白话:明元还宫,社稷获全,洛儿有功呢。

míng yuán jí wèi bài sàn qí cháng shì cì jué xīn xī gōng jiā zhí yì jiāng jūn

这句话大意是:明元即位,拜散骑常侍,赐爵新息 公,加直意将军。

yòu zhuī zèng qí fù wèi liè hóu cì tóng lì wǔ shí hù

这句话大意是:又追赠其父为列侯,赐僮隶五十户。

这句话大意是:卒。

zèng tài wèi jiàn píng wáng

这句话大意是:赠太尉、建平王。

cì wēn míng mì qì zài yǐ chán liáng chē shǐ diàn zhōng wèi shì wèi zhī dǎo cóng qīn lín āi tòng zhě sì yān

现代白话:赐温 明秘器,载以巉辌车,使殿中卫士为之导从,亲临哀恸者四呢。

nǎi zhèn qí qī zhōu shì yǔ hé zàng

这句话大意是:乃鸩其妻周氏,与 合葬。

zǐ cháng chéng xí jué

这句话大意是:子长城袭爵。

chē lù tóu dài rén yě

这句话大意是:车路头,代人也。

shǎo yǐ zhōng hòu xuǎn gěi dōng gōng wèi zhàng xià shuài

这句话大意是:少以忠厚选给东宫,为帐下帅。

tiān cì mò míng yuán chū yú wài lù tóu suí shì jié lì

这句话大意是:天赐末,明元出于外,路头 随侍竭力。

jí jí wèi fēng xuān chéng gōng zhōng yì jiāng jūn

这句话大意是:及即位,封宣城公、忠意将军。

dì xìng míng chá qún chén duō yǐ zhí shì yù qiǎn zhì yǒu zhàng fá gù lù tóu yōu yóu bù rèn shì

这句话大意是:帝性明察,群臣多以职事遇谴,至有杖 罚,故路头优游不任事。

xìng wú hài měi píng yù chǔ lǐ cháng xiàn kuān shù zhī yì yǐ cǐ jiàn zhòng yú cháo dì yì jìng nà zhī

这句话大意是:性无害,每评狱处理,常献宽恕之议,以此见重于朝,帝 亦敬纳之。

zú míng yuán qīn lín āi tòng zèng tài bǎo xuān chéng wáng shì yuē zhōng zhēn

这句话大意是:卒,明元亲临哀恸,赠太保、宣城王,谥曰忠贞。

sāng lǐ yī yī ān chéng wáng shū sūn jùn gù shì

这句话大意是:丧礼一依安城王叔孙 俊故事。

péi zàng jīn líng

这句话大意是:陪葬金陵。

zi juàn xí jué

这句话大意是:子眷袭爵。

lú lǔ yuán chāng lí tú hé rén yě

这句话大意是:卢鲁元,昌黎徒河人也。

zēng zǔ fù jiū shì mù róng shì wèi shàng shū lìng lín zé gōng

这句话大意是:曾祖副鸠,仕慕容氏,为尚书令、临泽公。

zǔ fù bìng zhì dà guān

这句话大意是:祖、父并 至大官。

lǔ yuán kuān hé yǒu yǎ dù

这句话大意是:鲁元宽和有雅度。

míng yuán shí xuǎn wèi tōng zhí láng yǐ zhōng jǐn gěi shì dōng gōng tài wǔ qīn ài zhī

这句话大意是:明元时,选为通直郎,以忠谨给侍东宫,太武亲爱之。

jí wèi yǐ wéi zhōng shū shì láng chǒng dài mí wò

这句话大意是:即位,以为中书侍郎,宠待弥渥。

ér lǔ yuán yì jiā jǐn sù dì yù qīn dài zhī

这句话大意是:而鲁元益加谨肃,帝愈亲待之。

nèi wài dà chén mò bù jìng dàn

这句话大意是:内外大臣,莫不 敬惮。

xìng duō róng nà shàn yǔ rén jiāo hǎo yǎn rén guò yáng rén měi yóu shì gōng qīng xián qīn fù zhī

这句话大意是:性多容纳,善与人交,好掩人过扬人美,由是公卿咸亲附之。

yǐ gōng shū yǒu wén cái lèi qiān zhōng shū jiān lǐng mì shū shì

这句话大意是:以工书有文才, 累迁中书监,领秘书事。

cì jué xiāng chéng gōng zèng qí fù wèi xìn dōu hóu

这句话大意是:赐爵襄城公,赠其父为信都侯。

cóng zhēng hè lián chāng tài wǔ qīn zhuī jī rù qí chéng mén lǔ yuán suí dì chū rù

这句话大意是:从征赫连昌,太武亲追击, 入其城门,鲁元随帝出入。

shì rì wēi lǔ yuán jī zhì wēi dài

这句话大意是:是日微鲁元,几至危殆。

hòu qiān tài bǎo lù shàng shū shì

这句话大意是:后迁太保、录尚书事。

dì guì yì zhī lín xìng qí dì bù chū xún rì

这句话大意是:帝贵异 之,临幸其第,不出旬日。

yù qí jū jìn yì wǎng lái nǎi cì jiǎ dì yú gōng mén nán

这句话大意是:欲其居近,易往来,乃赐甲第于宫门南。

yī shí chē mǎ jiē chéng yú zhī fù

这句话大意是:衣食车马皆乘 舆之副。

zhēn jūn sān nián jià xìng yīn shān lǔ yuán yǐ jí bù cóng

这句话大意是:真君三年,驾幸阴山,鲁元以疾不从。

shì chén wèn jí yī yào chuán yì xiāng zhǔ yú lù

这句话大意是:侍臣问疾,医药传驿,相属于路。

jí hōng dì shén dào xī zhī hái lín qí sàng kū zhī āi tòng

这句话大意是:及薨,帝甚悼惜之,还临其丧,哭之哀恸。

dōng xī èr gōng mìng dà guān rì sòng diàn

这句话大意是:东西二宫,命大官日送奠。

chén hūn kū lín qì zé bèi zòu zhōng gǔ jì lè

这句话大意是:晨昏哭临, 讫则备奏钟鼓伎乐。

yú jià bǐ zàng sān lín zhī

这句话大意是:舆驾比葬三临之。

sāng lǐ yī ān chéng wáng shū sūn jùn gù shì ér fèng sòng yǒu jiā

这句话大意是:丧礼依安城王叔孙俊故事而赗送有加。

zèng xiāng chéng wáng shì yuē xiào

这句话大意是:赠襄 城王,谥曰孝。

zàng yú guō shān wèi jiàn bēi quē

这句话大意是:葬于崞山,为建碑阙。

zì wèi xìng guì chén ēn chǒng wú yǔ wéi bǐ

这句话大意是:自魏兴,贵臣恩宠,无与为比。

zi tǒng xí jué yǐ fù rèn shì dōng gōng

这句话大意是:子统袭爵,以父任,侍东宫。

tài wǔ yǐ yuán jiù yáng píng wáng dù chāo nǚ nán ān cháng gōng zhǔ suǒ shēng qī zhī

这句话大意是:太武以元舅阳平王杜超女南安长公主所生妻之。

chē jià qīn zì lín sòng tài guān shè gòng jù shǎng lài qiān jì

这句话大意是:车驾亲自临送,太官设供具,赏赉千计。

wén chéng jí wèi diǎn xuǎn bù zhǔ kè èr cáo

这句话大意是:文成即位,典选部、主客二曹。

zú zèng xiāng chéng wáng shì yuē jǐng

这句话大意是:卒,赠襄 城王,谥曰景。

wú zi

这句话大意是:无子。

dì mí é xí

这句话大意是:弟弥娥袭。

zú zèng xiāng chéng wáng shì yuē gōng

这句话大意是:卒,赠襄城王,谥曰恭。

lǔ yuán shǎo zǐ nèi gěi shì dōng gōng

这句话大意是:鲁元少子内,给侍东宫。

jǐng mù shēn nì zhī cháng yǔ wò qǐ tóng yī shí

这句话大意是:景穆深昵之,常与卧起,同衣食。

fù zǐ yǒu chǒng liǎng gōng shì qīng tiān xià

这句话大意是:父子有宠两宫,势 倾天下。

nèi xìng kuān hòu yǒu fù fēng ér gōng shèn bù jí

这句话大意是:内性宽厚,有父风,而恭慎不及。

zhèng píng chū gōng chén fú zhū

这句话大意是:正平初,宫臣伏诛。

tài wǔ yǐ lǔ yuán gù wéi shā nèi ér hòu fǔ qí xiōng dì

这句话大意是:太武以鲁元故,唯 杀内而厚抚其兄弟。

chén jiàn dài rén yě

这句话大意是:陈建,代人也。

yǐ shàn qí shè zhuó wèi sān láng qiān xià dài fū nèi háng zhǎng

这句话大意是:以善骑射擢为三郎,迁下大夫、内行长。

tài wǔ tǎo shān hú bái lóng qīng zhī dān jiāng qí shù shí měi zì dēng shān

这句话大意是:太武讨山胡白龙,轻 之,单将骑数十,每自登山。

bái lóng fú zhuàng shì chū bù yì

这句话大意是:白龙伏壮士,出不意;。

dì zhuì mǎ jī zhì bù cè

这句话大意是:帝坠马,几至不测。

jiàn yǐ shēn hàn zéi fèn jī shā shù rén bèi shí yú chuāng

这句话大意是:建以身捍 贼,奋击,杀数人,被十余疮。

dì zhuàng zhī cì bié hù èr shí

这句话大意是:帝壮之,赐别户二十。

wén chéng chū chū wèi yōu zhōu cì shǐ jiǎ qín jùn gōng

这句话大意是:文成初,出为幽州刺史,假 秦郡公。

dì yǐ jiàn tān bào nuò ruò qiǎn shǐ jiù zhōu fá zhàng wǔ shí

这句话大意是:帝以建贪暴懦弱,遣使就州罚杖五十。

xiào wén chū zhēng wèi shàng shū yòu pú yè jiā shì zhōng jìn jué zhào jùn gōng

这句话大意是:孝文初,征为尚书右仆射,加侍中, 进爵赵郡公。

jiàn yǔ jìn yáng hòu yuán xian dé cháng lè wáng mù liàng píng yuán wáng lù ruì mì biǎo qǐ nán fá dì jiā zhī

这句话大意是:建与晋阳侯元仙德、长乐王穆亮、平原王陆睿密表启南伐,帝嘉之。

qiān sī tú jìn jué wèi jùn wáng

这句话大意是:迁司徒,进爵魏郡王。

dì yǔ wén míng tài hòu pín xìng jiàn dì cì jiàn qī yàn yú hòu tíng

这句话大意是:帝与文明太后频幸建第,赐建妻宴于后庭。

hōng zi niàn shēng xí

这句话大意是:薨,子念生袭。

yǒu zuì jué chú

这句话大意是:有罪,爵除。

lái dà gàn dài rén yě

这句话大意是:来大干,代人也。

fù chū zhēn cóng dào wǔ bì nàn huà hou shān cān chuàng yè gōng

这句话大意是:父初真,从道武避难叱候山,参创业功。

guān zhì hòu jiāng jūn wǔ yuán hóu yǔ zài bā yì

这句话大意是:官至后将军,武原 侯,与在八议。

dà gàn xiāo guǒ shàn qí shè

这句话大意是:大干骁果善骑射。

yǒng xīng chū xí jué wèi zhōng sàn

这句话大意是:永兴初,袭爵,位中散。

zhì yú cháo hè zhī rì dà gàn cháng zhe yù kǎi pán mǎ diàn tíng cháo chén mò bù jiē tàn

这句话大意是:至于朝贺之日,大干常 著御铠,盘马殿庭,朝臣莫不嗟叹。

qiān nèi sān láng zhuàng jiāng diǎn sù wèi jìn lǚ

这句话大意是:迁内三郎、幢将,典宿卫禁旅。

dà gàn yòng fǎ yán míng shàng xià qí sù

这句话大意是:大干用法严明, 上下齐肃。

cháng cóng míng yuán xiào liè jiàn shòu zài gāo yán shàng chí shuò zhí qián cì zhī yìng shǒu ér sǐ dì jiā qí yǒng zhuàng

这句话大意是:尝从明元校猎,见兽在高岩上,持槊直前刺之,应手而死,帝嘉其勇壮。

tài wǔ jiàn zuò yǔ xiāng chéng gōng lú lǔ yuán děng qī rén jù wèi cháng shì cháng chí zhàng shì wèi zhòu yè bù lí zuǒ yòu

这句话大意是:太武践阼,与襄城公卢鲁元等七人俱为常侍,常持仗侍卫,昼夜不离左右。

lèi cóng zhēng fá yǐ zhàn gōng cì jué lú líng gōng zhèn yún zhōng jiān tǒng bái dào jūn shì

这句话大意是:累从征 伐,以战功赐爵庐陵公,镇云中,兼统白道军事。

tài wǔ yǐ qí zhuàng yǒng shù yǒu zhàn gōng jiān xī běi jìng xiǎn yào zhào shǐ xún fǔ liù zhèn yǐ fáng kòu lǔ

这句话大意是:太武以其壮勇,数有战功,兼悉 北境险要,诏使巡抚六镇,以防寇虏。

jīng lüè bù zhì shén de shì yí

这句话大意是:经略布置,甚得事宜。

hòu tǔ jīng hú fǎn yǐ dà gàn wèi dōu jiāng tǎo píng zhī

这句话大意是:后吐京胡反,以大干 为都将,讨平之。

zài tǔ jīng zú

这句话大意是:在吐京卒。

sàng hái tíng yú píng chéng nán

这句话大意是:丧还,停于平城南。

tài wǔ chū yóu hái jiàn ér wèn zhī zuǒ yòu yǐ duì dì dào tàn zhě liáng jiǔ

这句话大意是:太武出游还,见而问之,左右以 对,帝悼叹者良久。

zhào tīng qí sàng rù bìn chéng nèi

这句话大意是:诏听其丧入殡城内。

zèng sī kōng shì zhuāng gōng

这句话大意是:赠司空,谥庄公。

zi qiū tuí xí jué jiàng wèi jìn xìng hóu

这句话大意是:子丘颓袭爵,降为晋兴 侯。

sù shí shuò fāng rén hè lián qū gài dì wén chén zhī zēng sūn yě

这句话大意是:宿石,朔方人,赫连屈丐弟文陈之曾孙也。

tiān xìng zhōng wén chén fù zǐ guī wèi dào wǔ jiā zhī yǐ zōng nǚ qī yān bài shàng jiāng jūn

现代白话:天兴中,文陈父子归魏,道武嘉之, 以宗女妻呢,拜上将军。

zǔ ruò dòu gēn míng yuán shí cì xìng sù shì xí shàng jiàng jūn

这句话大意是:祖若豆根,明元时赐姓宿氏,袭上将军。

fù tà gàn cóng tài wǔ zhēng píng liáng yǒu gōng cì jué hàn ān nán

这句话大意是:父沓干,从太武 征平凉有功,赐爵汉安男。

hòu cóng tǎo rú rú zhàn méi

这句话大意是:后从讨蠕蠕,战没。

shí nián shí sān xí jué zhuó wèi zhōng sàn qiān nèi háng lìng

这句话大意是:石年十三袭爵,擢为中散,迁内行 令。

cóng yú yuàn zhōng yóu liè shí zǒu mǎ yǐn qián dào jùn mǎ dào yǔn jué jiǔ zhī nǎi sū

这句话大意是:从于苑中游猎,石走马引前,道峻马倒,殒绝,久之乃苏。

yóu shì yù mǎ de zhì

这句话大意是:由是御马得制。

wén chéng jiā zhī cì yǐ mián bó jùn mǎ gǎi jué yì yáng zǐ

这句话大意是:文 成嘉之,赐以绵帛、骏马,改爵义阳子。

yòu cháng cóng liè wén chéng qīn yù shè měng shòu

这句话大意是:又常从猎,文成亲欲射猛兽。

shí kòu mǎ jiàn yǐn dì zhì gāo yuán shàng

这句话大意是:石叩马谏, 引帝至高原上。

hòu měng shòu téng yuè shā rén

这句话大意是:后猛兽腾跃杀人。

bāo měi qí zhōng xǔ hòu yǒu fàn zuì yòu ér wù zuò cì jùn mǎ yī shū

这句话大意是:褒美其忠,许后有犯罪,宥而勿坐,赐骏马一疋。

shàng shàng gǔ gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi

这句话大意是:尚上谷公主,拜驸马都尉。

wèi lì bù shàng shū jìn jué tài shān gōng wèi běi zhēng zhōng dào dōu dà jiāng

这句话大意是:位吏部尚书,进爵太山公,为北征中道都大将。

zú zhuī zèng tài yuán wáng shì kāng zàng lǐ yī lú lǔ yuán gù shì

这句话大意是:卒,追 赠太原王,谥康,葬礼依卢鲁元故事。

tài hé chū zi ní xí jué

这句话大意是:太和初,子倪袭爵。

wàn ān guó dài rén yě

这句话大意是:万安国,代人也。

shì wèi qiú shuài

这句话大意是:世为酋帅。

fù zhèn shàng gāo yáng cháng gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi wèi cháng ān zhèn jiāng jué féng yì gōng

这句话大意是:父振,尚高阳长公主,拜驸马都尉,位长安镇将, 爵冯翊公。

ān guó shǎo míng mǐn yǐ guó shēng fù shàng hé nán gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi

这句话大意是:安国少明敏,以国甥复尚河南公主,拜驸马都尉。

xiàn wén tè qīn chǒng zhī yǔ tóng wò qǐ

这句话大意是:献文特亲宠之,与同 卧起。

bài dà sī mǎ dà jiàng jūn fēng ān chéng wáng

这句话大意是:拜大司马、大将军,封安城王。

ān guó xiān yǔ shén bù zhǎng xī mǎi nú bù píng chéng míng chū jiǎo zhào shā mǎi nú yú yuàn zhōng

这句话大意是:安国先与神部长奚买奴不平,承明初,矫诏 杀买奴于苑中。

xiào wén wén zhī dà nù suì cì sǐ nián èr shí sān

这句话大意是:孝文闻之,大怒,遂赐死,年二十三。

zi yì xí wáng jué

这句话大意是:子翼袭王爵。

yǒu jī gēn zhě shì wèi hé xī bù shuài

这句话大意是:有嵇根者,世 为纥奚部帅。

huáng shǐ chū lǜ bù guī wèi shàng zhāo chéng nǚ

这句话大意是:皇始初,率部归魏,尚昭成女。

shēng zǐ bá wèi shàng shū lìng

这句话大意是:生子拔,位尚书令。

bá shàng huá yīn gōng zhǔ shēng zǐ jìng

这句话大意是:拔尚华阴公主, 生子敬。

yuán shào zhī nì yě zhǔ yǒu gōng chāo shòu jìng dà sī mǎ fēng cháng lè wáng

这句话大意是:元绍之逆也,主有功,超授敬大司马,封长乐王。

hōng zi hù xí bài wài dōu dà guān

这句话大意是:薨,子护袭,拜外都大 官。

gēn shì jì yí luò gù lüè fù yún

这句话大意是:根事迹遗落,故略附云。

zhōu guān dài rén yě xiāo yǒng yǒu lǚ lì

这句话大意是:周观,代人也,骁勇有膂力。

tài wǔ yǐ jūn gōng cì jué jīn chéng gōng wèi gāo píng zhèn jiāng

这句话大意是:太武以军功赐爵金城公,位高平镇将。

shàn fǔ shì zú hào yǒu wēi míng

这句话大意是:善抚士卒, 号有威名。

hòu bài nèi dōu dà guān chū wèi qín zhōu cì shǐ

这句话大意是:后拜内都大官,出为秦州刺史。

fǔ yù shī hé bù rén xuē yǒng zōng jù zhòng fén qǔ yǐ pàn

这句话大意是:抚驭失和,部人薛永宗聚众汾曲以叛。

guān tǎo yǒng zōng wèi liú shǐ suǒ zhōng

这句话大意是:观讨永宗,为流矢所中。

tài wǔ xìng pú bǎn guān wén dì zhì jīng bù ér qǐ chuāng zhòng suì zú

这句话大意是:太武幸蒲坂,观闻帝至,惊怖而起,疮重遂卒。

dì nù jué qí jué yún

这句话大意是:帝怒,绝 其爵云。

wèi bō dài rén yě

这句话大意是:尉拨,代人也。

fù nà pú yáng tài shǒu

这句话大意是:父那,濮阳太守。

bō wèi tài xué shēng mù cóng yǎn zhōu cì shǐ luō niǔ jī zéi yú chén rǔ yǒu gōng cì jué jiè xiū nán

现代白话:拨为太学生,募从兖州刺史罗忸击贼于陈、 你,有功,赐爵介休男。

tǎo hé lóng jī tǔ yù hún jiē yǒu jūn gōng jìn jué wèi zi

这句话大意是:讨和龙,击吐谷浑,皆有军功,进爵为子。

lèi qiān xìng chéng zhèn jiāng dà dé rén hé

这句话大意是:累迁杏城镇将, 大得人和。

wén chéng yǐ bō qīng píng yǒu huì jī cì yǐ yī fú

这句话大意是:文成以拨清平有惠绩,赐以衣服。

xiàn wén jí wèi wèi běi zhēng dōu jiāng

这句话大意是:献文即位,为北征都将。

nán gōng xuán hù

这句话大意是:南攻悬瓠。

jìn jué ān chéng hóu wèi běi yù zhōu cì shǐ

这句话大意是:进爵安城侯,位北豫州刺史。

zú shì jìng hóu

这句话大意是:卒,谥敬侯。

lù zhēn dài rén yě

这句话大意是:陆真,代人也。

fù luò hóu qín zhōu cì shǐ

这句话大意是:父洛侯,秦州刺史。

zhēn shǎo shàn qí shè

这句话大意是:真少善骑射。

tài wǔ yǐ zhēn lǚ lì guò rén bài nèi sān láng

这句话大意是:太武以真膂力过人,拜内三 郎。

zhēn jūn zhōng cóng tǎo rú rú yǐ gōng cì jué guān nèi hóu

这句话大意是:真君中,从讨蠕蠕,以功赐爵关内侯。

hòu gōng xuán hù dēng lóu lín shè chéng zhōng xián bù xū fā

这句话大意是:后攻悬瓠,登楼临射城中,弦不虚发。

cóng tài wǔ zhì jiāng hái gōng xū yí zhēn gōng jū duō

这句话大意是:从太武至江,还攻盱眙,真功居多。

wén chéng jí wèi jìn jué dū chāng hóu wèi xuǎn bù shàng shū

这句话大意是:文成即位,进爵都昌侯,位选部尚书。

hòu bài zhǎng ān píng zhèn jiāng

这句话大意是:后拜长 安平镇将。

shí chū zhì cháng shé zhèn zhēn shuài zhòng zhù chéng wèi qì ér dǐ háo chóu nù tán děng fǎn pàn

这句话大意是:时初置长蛇镇,真率众筑城未讫,而氐豪仇傉檀等反叛。

zhēn jī píng zhī zú chéng cháng shé ér hái

这句话大意是:真击平之,卒 城长蛇而还。

dōng píng wáng dào fú fǎn yú cháng ān yǐ zhēn wèi cháng ān zhèn jiāng cì jué hé nán gōng

这句话大意是:东平王道符反于长安,以真为长安镇将,赐爵河南公。

cháng ān píng bīng rén sù fú qí wēi xìn jí zhì jiē tiē rán ān jìng

这句话大意是:长安平兵人素 伏其威信,及至,皆怗然安静。

zài zhèn shù nián shén zhe wēi chēng

这句话大意是:在镇数年,甚著威称。

zú shì yuē liè

这句话大意是:卒,谥曰烈。

zi yán zì qì hú tí pō yǒu qì gàn

这句话大意是:子延,字契胡提,颇有气干。

xí jué hé nán gōng lì jiàng gǎi fēng rǔ yáng hóu

现代白话:袭爵河南公,例降,改封你阳侯。

wèi huái shuò zhèn dà jiàng tài pú qīng

这句话大意是:位怀朔镇大将、 太仆卿。

shòu shǐ suí wèi xiù róng wèi mù zǐ suǒ hài

这句话大意是:受使绥慰秀容,为牧子所害。

lǚ luò bá dài rén yě

这句话大意是:吕洛拔,代人也。

zēng zǔ kě hóu zhāo chéng shí lǜ hù wǔ qiān guī wèi

这句话大意是:曾祖渴侯,昭成时率户五千归魏。

fù pǐ zhī tài wǔ shí wéi xī bù zhǎng fēng róng yáng gōng

这句话大意是:父匹知,太武时为西部长, 封荣阳公。

luò bá yǐ zhuàng yǒng zhī míng

这句话大意是:洛拔以壮勇知名。

wén chéng mò wèi píng yuán zhèn dōu jiāng

这句话大意是:文成末,为平原镇都将。

suí wèi yuán gōng sòng jiāng zhāng yǒng dà bài zhī cì jué chéng wǔ hóu

这句话大意是:随尉元攻宋将张永,大败之, 赐爵成武侯。

这句话大意是:卒。

zhǎng zǐ wén zǔ xiàn wén yǐ qí xūn chén zi bǔ lóng mù cáo zòu shì zhōng sàn

这句话大意是:长子文祖,献文以其勋臣子,补龙牧曹奏事中散。

yǐ mù chǎn bù zī zuò xǐ wǔ chuān zhèn

这句话大意是:以牧产不滋,坐徙武川镇。

hòu wén zǔ yǐ jiù yǔ yì zhù huáng gào cí yì tōng biàn wèi wài dōu cáo zòu shì zhōng sàn

这句话大意是:后文祖以旧语译注皇诰,辞义通辩,为外都曹奏事中散。

hòu zuò shì fú fǎ

这句话大意是:后坐事伏法。

xuē biāo zi dài rén yě

这句话大意是:薛彪子,代人也。

zǔ dá tóu zì yáo cháng shí lǜ bù luò guī wèi

这句话大意是:祖达头,自姚苌时率部落归魏。

dào wǔ cì jué liáo chéng hóu dài yǐ shàng kè lǐ cì qī zhèng shì

这句话大意是:道武赐爵聊城侯,待以上客 礼,赐妻郑氏。

zú zèng jì zhōu cì shǐ shì yuē dào

这句话大意是:卒,赠冀州刺史,谥曰悼。

fù yě zhě bìng tài èr zhōu cì shǐ fēng hé dōng gōng yǒu shēng chēng

这句话大意是:父野者,并、太二州刺史,封河东公, 有声称。

zú shì yuē jiǎn

这句话大意是:卒,谥曰简。

biāo zi zī mào zhuàng wěi míng duàn yǒu fù fēng

这句话大意是:彪子姿貌壮伟,明断有父风。

wèi nèi háng zhǎng diǎn zòu zhū cáo shì

这句话大意是:为内行长,典奏诸曹事。

dāng guān zhèng zhí nèi wài dàn zhī

这句话大意是:当官 正直,内外惮之。

jí wén míng tài hòu lín cháo chū wèi fāng tóu zhèn jiāng

这句话大意是:及文明太后临朝,出为枋头镇将。

sù gāng jiǎn wèi jìn chén suǒ jí

这句话大意是:素刚简,为近臣所嫉;。

yīn xiǎo guò chù wèi zhèn mén shì

这句话大意是:因小过, 黜为镇门士。

jí xiàn wén nán xún cì shān yáng biāo zi bài su yú lù fù chú fāng tóu zhèn jiāng

这句话大意是:及献文南巡,次山阳,彪子拜诉于路,复除枋头镇将。

lèi qiān kāi fǔ xú zhōu cì shǐ

这句话大意是:累迁开府、徐 州刺史。

zài zhōu shén duō huì zhèng bǎi xìng biàn zhī

这句话大意是:在州甚多惠政,百姓便之。

pèi jùn tài shǒu shào ān xià pī tài shǒu zhāng pān xián yǐ zāng wū biāo zi àn zhī yú fǎ

这句话大意是:沛郡太守邵安、下邳太守张攀,咸以赃污,彪 子案之于法。

ān děng qiǎn zǐ dì shàng shū wū biāo zi nán tōng zéi lǔ

这句话大意是:安等遣子弟上书,诬彪子南通贼虏。

xiào wén yuē cǐ wàng yǐ

现代白话:孝文曰:“此妄了。

tuī àn guǒ xū

这句话大意是:”推案果虚。

zú shì yuē wén

这句话大意是:卒,谥曰文。

zi chù

这句话大意是:子琡。

chù zì yù zhēn xíng mào guī wěi

这句话大意是:琡字昙珍,形貌瑰伟。

shǎo yǐ gàn yòng wèi diǎn kè lìng

这句话大意是:少以干用为典客令。

měi yǐn jiàn yí wàng shén měi

这句话大意是:每引见,仪望甚美。

xuān wǔ wèi yuē qīng fēng dù jùn zhěng zī mào xiù yì hòu dāng shēng jìn hé yǐ chù guān

现代白话:宣武谓曰: “卿风度峻整,姿貌秀异,后当升进,凭什么处官?

chù dá yuē zōng miào zhī lǐ bù gǎn bù jìng

这句话大意是:”琡答曰:“宗庙之礼,不敢不 敬;。

cháo tíng zhī shì bù gǎn bù zhōng

这句话大意是:朝廷之事,不敢不忠。

zì cǐ zhī wài fēi yōng chén suǒ jí

这句话大意是:自此之外,非庸臣所及。

zhèng guāng zhōng xíng luò yáng lìng bù nèi sù rán

这句话大意是:”正光中,行洛阳令,部内肃 然。

shí yǐ jiǔ hàn jīng shī jiàn qiú xī zhào jí yú dū tíng lǐ wèn yuān zhì

这句话大意是:时以久旱,京师见囚悉召集于都亭,理问冤滞。

luò yáng yù wéi yǒu sān rén

这句话大意是:洛阳狱唯有三人。

xiào míng jiā zhī cì jiān bǎi shū

这句话大意是:孝明嘉之, 赐缣百疋。

chù běn fù yuán chā chā fèi yōu jù yóu shì zhèng jiào fèi chí zuò miǎn guān

这句话大意是:琡本附元叉,叉废,忧惧,由是政教废弛,坐免官。

li shén guǐ yǒu chǒng yú líng tài hòu chù fù shì zhī

这句话大意是:李神轨有宠于灵太 后,琡复事之。

lèi qiān lì bù láng zhōng

这句话大意是:累迁吏部郎中。

xiān shì lì bù shàng shū cuī liàng zòu lì tíng nián gé bù jiǎn rén cái zhuān wèn láo jiù

这句话大意是:先是,吏部尚书崔亮奏立停年格,不简人才,专问劳旧。

chù nǎi shàng shū yuē chén wén jǐn hú suī qīng bù wěi zhī yǐ xué gē

这句话大意是:琡乃上书曰:“臣闻 锦縠虽轻,不委之以学割;。

hú liǎn rèn zhòng qǐ jì zhī yǐ ruò lì

这句话大意是:瑚琏任重,岂寄之以弱力。

ruò shǐ xuǎn cáo wéi qǔ nián láo bù jiǎn xián fǒu shǐ yì jūn xíng yàn

这句话大意是:若使选曹唯取年劳,不简贤 否,使义均行雁。

cì ruò guàn yú kān bù hū míng yī lì zú yǐ

现代白话:次若贯鱼,勘簿呼名,一吏足了。

shù rén ér yòng hé wèi quán héng

这句话大意是:数人而用,何谓铨衡?

jīn lí yuán zhī mìng xì yú shǒu cháng

这句话大意是:今黎元 之命系于守长。

ruò qí dé rén zé sū xī yǒu de

这句话大意是:若其得人,则苏息有地;。

rèn fēi qí qì wéi huàn gēng shēn

这句话大意是:任非其器,为患更深。

qǐng jùn xiàn zhī zhí lì bù xiān jǐn zé cái bìng xué tōng gǔ jīn xiǎo dá zhèng zhí zhě yǐ yīng qí xuǎn

这句话大意是:请郡县之职,吏部 先尽择才,并学通古今晓达政职者,以应其选。

bù jū rù zhí yuǎn jìn nián xūn duō shǎo qí jī láo zhī zhōng yǒu cái kān mù rén zhě zì zài xiān yòng zhī xiàn

这句话大意是:不拘入职远近,年勋多少,其积劳 之中,有才堪牧人者,自在先用之限。

qí yú bù kān zhě jì zhuàng jiè qí lì qǐ róng lǎo ér qì zhī

这句话大意是:其余不堪者,既壮藉其力,岂容老而弃之。

jiàng zuǒ chéng wèi qù rén shāo yuǎn xiǎo xiǎo dāng fǒu wèi wèi duō shī yi yī cì bǔ xù yǐ chou qí láo

这句话大意是:将佐丞尉去人稍远,小小当否,未为多失,宜依次补叙,以酬其劳。

shū zòu bù bào

这句话大意是:”书奏,不报。

hòu yīn yǐn jiàn fù chén zhī yuē jīn sì fāng chū dìng wu zài yǎng rén

这句话大意是:后因引见,复陈之曰:“今四方初定,务在养人。

chén qǐng yī hàn shì gēng lì sì kē lìng sān gōng zǎi guì gè jiàn shí xián yǐ bǔ jùn xiàn

这句话大意是:臣请依汉氏更立四科,令三公宰 贵各荐时贤,以补郡县。

míng lì tiáo gé fáng qí ē dǎng zhī duān

这句话大意是:明立条格,防其阿党之端。

zhù lìng tú tàn zhī yú dài yǎng yǒu de

这句话大意是:庶令涂炭之余,戴仰有地。

zhào xià gōng qīng yì zhī shì yì qǐn

这句话大意是:” 诏下公卿议之,事亦寝。

yuán tiān mù tǎo xíng gǎo yǐ chù wéi xíng tái shàng shū

这句话大意是:元天穆讨邢杲,以琡为行台尚书。

jūn cì dōng jùn shí yuán hào yǐ jù zàn fù chéng xíng gǎo yòu bī lì xià tiān mù yì qí suǒ xiān

这句话大意是:军次东郡,时元颢已据赞阝城,邢杲又逼历 下,天穆议其所先。

yì zhě xián yǐ gǎo shèng yi xiān jīng lüè

这句话大意是:议者咸以杲盛,宜先经略。

wéi chù yǐ gǎo wèi jù zhòng wú míng suī qiáng yóu zéi

这句话大意是:唯琡以杲为聚众无名,虽强犹贼。

yuán hào huáng shì nì qīn lái chēng yì jǔ

这句话大意是:元颢皇室昵亲,来称义举。

zì hé yīn zhī yì rén qíng hài yuàn jīn yǒu jì huì yì shēng gǎn dòng

这句话大意是:自河阴之役,人情骇怨,今有际会,易生感动。

dài hào shì jué rán hòu huí shī

这句话大意是:待颢事 决,然后回师。

tiān mù yǐ qún qíng suǒ yuàn suì xiān tǎo gǎo

这句话大意是:天穆以群情所愿,遂先讨杲。

gǎo jiàng jūn hái zhì dìng táo tiān mù liú chù xíng xi yǎn zhōu shì

这句话大意是:杲降,军还至定陶,天穆留琡行西兖 州事。

xún wèi yuán hào suǒ xiàn

这句话大意是:寻为元颢所陷。

hào zhí chù zì suí

这句话大意是:颢执琡自随。

ěr zhū róng pò hào tiān mù wèi chù yuē bù yòng jūn yán nǎi zhì yú cǐ

现代白话:你朱荣破颢,天穆谓琡曰:“不用君言,乃至 于此!

tiān píng chū bài qī bīng shàng shū

这句话大意是:天平初,拜七兵尚书。

qí shén wǔ yǐn wèi chéng xiàng fǔ zhǎng shǐ jūn guó zhī shì duō suǒ guān zhī

这句话大意是:齐神武引为丞相府长史,军国之事,多所关知。

shū yì tuī chéng jìn jié lǚ jìn zhōng dǎng

这句话大意是:叔亦推 诚尽节,屡进忠谠。

shén wǔ dà jǔ xi fá jiāng dù pú jīn

这句话大意是:神武大举西伐,将度蒲津。

chù jiàn yuē xi zéi lián nián jī jǐn gù mào sǐ lái rù shǎn zhōu

这句话大意是:琡谏曰:“西贼连年饥馑,故冒死 来入陕州。

dàn yi zhì bīng zhū dào wù yǔ yě zhàn

这句话大意是:但宜置兵诸道,勿与野战。

bǐ jí lái nián mài qiū rén yīng è sǐ bǎo jù hēi tǎ zì rán guī xiáng

这句话大意是:比及来年麦秋,人应饿死,宝炬、黑獭自然 归降。

yuàn wú dù hé

这句话大意是:愿无渡河。

hóu jǐng yì yuē jīn jǔ bīng jí dà wàn bù yī jié zú nán shōu liǎn

这句话大意是:”侯景亦曰:“今举兵极大,万不一捷,卒难收敛。

bù rú fēn wéi èr jūn xiāng jì ér jìn qián jūn ruò shèng hòu jūn hé lì

这句话大意是:不如分为二 军,相继而进,前军若胜,后军合力;。

qián jūn ruò bài hòu jūn chéng zhī

这句话大意是:前军若败,后军承之。

shén wǔ jiē fú nà suì yǒu shā yuàn zhī bài

这句话大意是:”神武皆弗纳,遂有 沙苑之败。

hòu fàn yáng lú zhòng lǐ fǎn chù yǔ zhū jūn tǎo píng zhī

这句话大意是:后范阳卢仲礼反,琡与诸军讨平之。

zhuǎn yīn zhōu cì shǐ

这句话大意是:转殷州刺史。

wéi zhèng yán kù lì rén kǔ zhī

这句话大意是:为政严酷,吏人苦之。

hòu lì wèi dù zhī diàn zhōng èr shàng shū

这句话大意是:后历 位度支、殿中二尚书。

tiān bǎo yuán nián zú yú jiān shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:天保元年,卒于兼尚书右仆射。

lín zhōng chì qí zi liǎn yǐ shí fú

这句话大意是:临终,敕其子敛以时服。

yú yuè biàn zàng bù tīng gàn qiú zèng guān

这句话大意是:逾 月便葬,不听干求赠官。

zì zhì sàng chē bù jiā diāo shì dàn yòng má wèi liú sū shéng wǎng luò ér yǐ

这句话大意是:自制丧车,不加雕饰,但用麻为旒苏,绳网络而已。

míng qì děng wù bìng bù lìng zhì

这句话大意是:明器 等物,并不令置。

chù jiǔ zài shěng tà míng xián bù lǐng dāng guān pōu duàn mǐn sù rú liú

这句话大意是:琡久在省闼,明闲簿领,当官剖断,敏速如流。

rán tiān xìng xiǎn jì qíng yì bù dǔ

这句话大意是:然天性险忌,情义不笃。

wài ruò fāng gé nèi shí fú dòng

这句话大意是:外若 方格,内实浮动。

shòu nà huò huì qū lǐ wǔ fǎ shēn wén kè bó duō suǒ shāng hài

这句话大意是:受纳货贿,曲理舞法,深文刻薄,多所伤害。

rén shì wèi è zhī

这句话大意是:人士畏恶之。

wèi dōng píng wáng yuán kuāng qiè zhāng shì yín yì fàng cī

这句话大意是:魏东 平王元匡妾张氏,淫逸放恣。

chù chū yǔ jiān tōng hòu nà yǐ wéi fù

这句话大意是:琡初与奸通,后纳以为妇。

huò qí chán yán suì qì qián qī yú shì bù rěn qí zi yǔn

这句话大意是:惑其谗言,遂弃前妻于氏, 不忍其子允。

jiā rén nèi fèn jìng xiāng gào liè shēn wéi shì suǒ jī bǐ

这句话大意是:家人内忿,竞相告列,深为世所讥鄙。

zèng kāi fǔ yí tóng sān sī shàng shū zuǒ pú yè qīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:赠开府仪同三司、尚书左仆射、 青州刺史。

shì yuē wēi gōng

这句话大意是:谥曰威恭。

zi yǔn sì

这句话大意是:子允嗣。

wèi yuán zì gǒu rén dài rén yě

这句话大意是:尉元,字苟仁,代人也。

shì wèi háo zōng

这句话大意是:世为豪宗。

fù mù jīn yǒng lüè wén yú dāng shí wèi zhōng shān tài shǒu

这句话大意是:父目斤,勇略闻于当时,位中山太守。

yuán yǐ shàn shè chēng wèi yǔ lín zhōng láng yǐ fěi xiè jiàn zhī

这句话大意是:元 以善射称,为羽林中郎,以匪懈见知。

shāo qiān jià bù jǐ shì zhōng cì jué fù chéng nán

这句话大意是:稍迁驾部给事中,赐爵富城男。

hé píng zhōng qiān běi bù shàng shū jìn jué tài chāng hòu

这句话大意是:和平中,迁 北部尚书,进爵太昌侯。

tiān ān yuán nián xuē ān dōu yǐ xú zhōu nèi fù xiàn wén yǐ yuán wèi chí jié dū du dōng dào zhū jūn shì yǔ chéng yáng gōng kǒng bó gōng fù zhī

这句话大意是:天安元年,薛安都以徐州内附,献文以元为持节、都督东道诸军事,与城阳公 孔伯恭赴之。

sòng yǎn zhōu cì shǐ bì zhòng jìng qiǎn dōng píng tài shǒu zhāng chóu guī kuǎn yuán bìng nà zhī suì zhǎng qū ér jìn

这句话大意是:宋兖州刺史毕众敬遣东平太守章仇归款,元并纳之,遂长驱而进。

sòng qiǎn jiàng zhāng yǒng chén yōu zhī děng zhūn yú xià gài

这句话大意是:宋遣将张永、沈攸之等屯于下盖。

ān dōu chū chéng jiàn yuán

这句话大意是:安都出城见元。

yuán yī cháo zhǐ shòu qí xú zhōu cì shǐ qiǎn zhōng shū shì láng gāo lǘ li càn děng yǔ ān dōu jù hái rù chéng

这句话大意是:元依朝旨,授其徐州刺史,遣 中书侍郎高闾、李璨等与安都俱还入城。

bié lìng kǒng bó gōng fǔ ān nèi wài rán hòu yuán rù péng chéng

这句话大意是:别令孔伯恭抚安内外,然后元入彭城。

yuán yǐ yǒng réng jù xiǎn yào nǎi mìng ān dōu yǔ càn děng tóng shǒu

这句话大意是:元 以永仍据险要,乃命安都与璨等同守。

shēn lǜ jīng ruì yáng bīng yú wài fēn jī lǚ liáng jué qí liáng yùn

这句话大意是:身率精锐,扬兵于外,分击吕梁,绝其粮运。

yǒng suì juān chéng yè dùn

这句话大意是:永遂捐城夜遁。

yú shì qiǎn gāo lǘ yǔ zhāng dǎng duì wèi dōng xú zhōu cì shǐ

这句话大意是:于是遣高闾与张谠对为东徐州刺史;。

li càn yǔ bì zhòng jìng duì wèi dōng yǎn zhōu cì shǐ

这句话大意是:李璨与毕众敬对为东兖州刺史。

bài yuán kāi fǔ dū du xú zhōu cì shǐ huái yáng gōng

这句话大意是:拜元开府、都督、徐州刺史、淮阳公。

tài hé chū zhēng wèi nèi dōu dà guān

这句话大意是:太和初,征为内都大官。

jì ér chū wèi shǐ chí jié zhèn xi dà jiàng jūn kāi fǔ tǒng wàn zhèn dōu jiāng shén de yí rén zhī xīn

这句话大意是:既而出为使持节、 镇西大将军、开府、统万镇都将,甚得夷人之心。

sān nián jìn jué huái yáng wáng yǐ jiù lǎo jiàn lǐ tīng chéng bù wǎn zhàng yú cháo

这句话大意是:三年,进爵淮阳王,以旧老见礼, 听乘步挽,杖于朝。

qí gāo dì jì lì duō qiǎn jiàn dié shān dòng xīn rén

这句话大意是:齐高帝既立,多遣间谍,扇动新人;。

bù chěng zhī tú suǒ zài fēng qǐ

这句话大意是:不逞之徒,所在蜂起。

yǐ yuán wēi míng sù zhèn shǐ zǒng lǜ zhū jūn yǐ tǎo zhī

这句话大意是:以 元威名夙振,使总率诸军以讨之。

dōng nán qīng yàn yuǎn jìn tiè rán

这句话大意是:东南清晏,远近帖然。

rù wèi shì zhōng dōu cáo shàng shū qiān shàng shū lìng jìn wèi sī tú

这句话大意是:入为侍中、都曹尚书,迁 尚书令,进位司徒。

shí nián lì jiàng shù xìng wáng jué fēng shān yáng jùn gōng

这句话大意是:十年,例降庶姓王爵,封山阳郡公。

qí nián pín biǎo yǐ lǎo qǐ shēn zhào xǔ zhī

这句话大意是:其年,频表以老乞身,诏许之。

yuán yì què xiè lǎo yǐn jiàn yú tíng

这句话大意是:元诣阙谢 老,引见于庭;。

mìng shēng diàn láo yàn cì xuán guān sù fú

这句话大意是:命升殿劳宴,赐玄冠、素服。

yòu zhào yuē qián sī tú shān yáng jùn gōng wèi yuán qián dà hóng lú qīng xīn tài bó yóu míng gēn bìng yuán hēng lì zhēn míng yǔn chéng sù wèi xiǎn tái sù guī lǎo sī dì

这句话大意是:又诏曰:“前司徒山阳郡公尉元、前 大鸿胪卿新泰伯游明根,并元亨利贞,明允诚素,位显台宿,归老私第。

kě wèi zhī shǐ zhī zú xī shì zhī xián yě

这句话大意是:可谓知始 知卒,希世之贤也。

gōng yǐ bā shí zhī nián yi chù sān lǎo zhī zhòng

这句话大意是:公以八十之年,宜处三老之重;。

qīng yǐ qī shí zhī líng kě chōng wǔ gēng zhī xuǎn

这句话大意是:卿以七十之龄,可充五更之选。

yú shì yǎng sān lǎo wǔ gēng yú míng táng guó lǎo shù lǎo yú jiē xià

这句话大意是:” 于是养三老、五更于明堂,国老、庶老于阶下。

xiào wén zài bài sān lǎo qīn tǎn gē shēng zhí jué ér kuì

这句话大意是:孝文再拜三老,亲袒割牲,执爵而 馈;。

yú wǔ gēng xíng sù bài zhī lǐ

这句话大意是:于五更行肃拜之礼;。

cì guó lǎo shù lǎo yī fú yǒu chà

这句话大意是:赐国老、庶老衣服有差。

jì ér yuán yán yuē zì tiān dì fēn pàn wǔ xíng shī zé rén zhī suǒ chóng mò zhòng yú xiào shùn

这句话大意是:既而元言曰:“自天地分判,五 行施则,人之所崇,莫重于孝顺。

rán wǔ xiào liù shùn tiān xià zhī suǒ xiān yuàn bì xià zhòng zhī yǐ huà sì fāng

这句话大意是:然五孝六顺,天下之所先,愿陛下重之,以化四 方。

chén jì nián shuāi bù jiù yuǎn qù xīn ěr suǒ jí gǎn bù jǐn chéng

这句话大意是:臣既年衰,不究远趣,心耳所及,敢不尽诚。

dì yuē xiào shùn zhī dào tiān dì zhī jīng

这句话大意是:”帝曰:“孝顺之道,天地之经。

jīn chéng sān lǎo míng yán míng zhī yú huái

这句话大意是:今承三老明言,铭之于怀。

míng gēn yán yuē fu zhì xiào tōng líng zhì shùn gǎn yōu gù shī yún xiào tì zhī zhì tōng yú shén míng guāng yú sì hǎi

这句话大意是:”明根言曰:“夫至孝通灵,至顺感幽,故《诗》云: ‘孝悌之至,通于神明,光于四海。

rú cǐ zé xiào shùn zhī dào wú suǒ bù gé

这句话大意是:’如此则孝顺之道,无所不格。

yuàn bì xià niàn zhī yǐ jì lí shù

这句话大意是:愿陛下念之, 以济黎庶。

chén nián zhì xiǔ bì shí jiàn mèi rán zài yú yú lǜ bù gǎn bù jìn

这句话大意是:臣年志朽弊,识见昧然,在于愚虑,不敢不尽。

dì yuē wǔ gēng zhù sān lǎo yǐ yán zhì fàn fū zhǎn dé yīn

这句话大意是:”帝曰:“五更助三老 以言至范,敷展德音。

dāng kè jǐ fù lǐ yǐ xíng lái shòu

这句话大意是:当克己复礼,以行来授。

lǐ bì nǎi cì bù wǎn yī chéng

这句话大意是:”礼毕,乃赐步挽一乘。

zhào yuē fu zūn lǎo shàng gèng liè shèng tóng zhì qīn nián jìng dé mián zhé qí guǐ

这句话大意是:诏曰: “夫尊老尚更,列圣同致,钦年敬德,绵哲齐轨。

zhèn suī dào xiè xuán fēng shi mèi ruì zé rán yǎng bǐng xiān huì qǐ zūn yóu zhǐ

这句话大意是:朕虽道谢玄风,识昧睿则,然仰 禀先诲,企遵猷旨。

gù tuī lǎo yǐ dé lì gèng yǐ yuán

这句话大意是:故推老以德,立更以元;。

fù yān sī zhāng xiōng yān sī xiǎn yǐ

现代白话:父呢斯彰,兄呢斯显了。

qián sī tú gōng yuán qián hóng lú qīng míng gēn bìng yǐ chōng dé xuán chē yì liàng guī lǎo gù zūn lǎo yǐ sān shì gèng yǐ wǔ

这句话大意是:前司徒公元、 前鸿胪卿明根,并以冲德悬车,懿量归老,故尊老以三,事更以五。

suī lǎo gèng fēi guān mào dié wǎng lù rán kuàng shì jì gāo yi jiā shū yǎng

这句话大意是:虽老、更非官, 耄耋罔禄,然况事既高,宜加殊养。

sān lǎo kě gěi shàng gōng lù wǔ gēng kě shí yuán qīng fèng

这句话大意是:三老可给上公禄,五更可食元卿俸。

gōng shí zhī wèi yì tóng qí lì

这句话大意是:供食之味, 亦同其例。

shí qī nián yuán jí dǔ dì qīn shěng jí

这句话大意是:”十七年,元疾笃,帝亲省疾。

hōng shì jǐng huán gōng zàng yǐ shū lǐ gěi yǔ bǎo gǔ chuī jiǎ huáng yuè bān jiàn sì shí rén

这句话大意是:薨,谥景桓公,葬以殊礼,给羽葆鼓吹, 假黄钺,班剑四十人。

zi yì xí jué

这句话大意是:子翊袭爵。

qiān luò yǐ shān yáng zài jī nèi gǎi wéi bó líng jùn gōng

这句话大意是:迁洛,以山阳在畿内,改为博陵郡公。

zú yú héng zhōu cì shǐ shì yuē shùn

这句话大意是:卒于恒州刺史,谥曰顺。

mù róng bái yào mù róng huang zhī xuán sūn yě

这句话大意是:慕容白曜,慕容晃之玄孙也。

fù jū lì guān yǐ lián qīng zhù chēng cì jué gāo dōu hóu

这句话大意是:父琚,历官以廉清著称,赐爵高都侯。

zhōng shàng shū zuǒ chéng shì yuē jiǎn

这句话大意是:终尚书左 丞,谥曰简。

bái yào shǎo wèi zhōng shū lì yǐ dūn zhí jǐ shì gōng zhōng

这句话大意是:白曜少为中书吏,以敦直给事宫中。

xí jué shāo qiān běi bù shàng shū

这句话大意是:袭爵,稍迁北部尚书。

wén chéng bēng yǔ yǐ hún gòng zhí cháo zhèng qiān shàng shū yòu pú yè jìn jué nán xiāng gōng

这句话大意是:文成崩, 与乙浑共执朝政,迁尚书右仆射,进爵南乡公。

sòng xú zhōu cì shǐ xuē ān dōu yǎn zhōu cì shǐ bì zhòng jìng bìng yǐ chéng nèi fù zhào zhèn nán dà jiāng jūn wèi yuán zhèn dōng jiāng jūn kǒng bó gōng fù zhī

这句话大意是:宋徐州刺史薛安都、兖州刺史毕众敬并以城内附,诏镇南大将军尉元、镇东将 军孔伯恭赴之。

ér sòng dōng píng tài shǒu shēn zuǎn zhūn wú yán bīng zhōu cì shǐ fáng chóng jí zhūn dòu chéng è jué wáng shǐ

这句话大意是:而宋东平太守申纂屯无盐,并州刺史房崇吉屯斗城,遏绝王使。

huáng xìng chū jiā bái yào shǐ chí jié dū du jūn shì zhēng nán dà jiàng jūn jìn jué shàng dǎng gōng

这句话大意是:皇 兴初,加白曜使持节、都督军事、征南大将军,进爵上党公。

zhūn qiāo áo wèi zhū jūn hòu jì

这句话大意是:屯碻磝,为诸军后继。

bái yào gōng zuǎn yú wú yán bá qí dōng guō

这句话大意是:白曜攻纂于无盐,拔其东郭。

zuǎn dùn qiǎn bīng zhuī zhí zhī

这句话大意是:纂遁,遣兵追执之。

huí gōng dòu chéng

这句话大意是:回攻斗城。

féi chéng shù zhǔ wén jūn zhì qì chéng dùn zǒu huò sù sān shí wàn dàn

这句话大意是:肥城戍主闻军至,弃 城遁走,获粟三十万石。

yòu xià xí pò mí gōu yuán miáo èr shù de sù shí yú wàn hú

这句话大意是:又下袭破麋沟、垣苗二戍,得粟十余万斛。

yóu shì jūn liáng chōng zú

这句话大意是:由是军粮充足。

xiān shì huái yáng gōng pí bào zi zài zhēng yuán miáo bù kè bái yào yī xún nèi pín bá sì chéng wēi zhèn qí tǔ

这句话大意是:先是,淮阳公皮豹子再征垣苗不克,白曜一旬内频拔四城,威震齐土。

xiàn wén xià zhào bāo měi zhī

这句话大意是:献文下诏褒 美之。

dòu chéng bù jiàng bái yào zòng bīng líng chéng shā shù bǎi rén chóng jí yè dùn

这句话大意是:斗城不降,白曜纵兵陵城,杀数百人,崇吉夜遁。

bái yào fǔ qí rén bǎi xìng huái zhī

这句话大意是:白曜抚其人,百姓怀之。

huò chóng jí mǔ qī dài zhī yǐ lǐ

这句话大意是:获崇吉母妻,待之以礼。

sòng qiǎn jiàng wú xǐ gōng yù guān péng chéng zhèn nán dà jiāng jūn wèi yuán qǐng jì shī xiàn wén zhào bái yào fù zhī

这句话大意是:宋遣将吴喜公欲冠彭城,镇南大将军尉元请济师,献文诏 白曜赴之。

bái yào dào xiá qiū yù huàn yīn tíng

这句话大意是:白曜到瑕丘,遇患,因停。

huì chóng jí yǔ cóng dì fǎ shòu dào sòng pán yáng chéng yǐ shú mǔ qī

这句话大意是:会崇吉与从弟法寿盗宋盘阳城以赎母妻。

bái yào qiǎn jiàng jūn zhǎng sūn guān děng lǜ qí rù zì mǎ ěr guān fù zhī

这句话大意是:白 曜遣将军长孙观等率骑入自马耳关赴之。

guān zhì pán yáng zhū xiàn xī jiàng

这句话大意是:观至盘阳,诸县悉降。

bái yào zì xiá qiū jìn gōng lì chéng

这句话大意是:白曜自瑕丘进攻历 城。

èr nián cuī dào gù jí yǎn zhōu cì shǐ liáng zōu shǒu jiāng liú xiū bīn bìng miàn fù ér jiàng

这句话大意是:二年,崔道固及兖州刺史梁邹守将刘休宾并面缚而降。

bái yào jiē shì zhī

这句话大意是:白曜皆释之。

sòng dào gù xiū bīn jí qí liáo shǔ yú jīng shī

这句话大意是:送道固、 休宾及其僚属于京师。

hòu nǎi xǐ èr chéng rén wàng yú xià guǎn cháo tíng zhì píng qí jùn huái níng guī ān èr xiàn yǐ jū zhī

这句话大意是:后乃徙二城人望于下馆,朝廷置平齐郡怀宁、归安二县以居 之。

zì yú xī wèi nú bì fēn cì bǎi guān

这句话大意是:自余悉为奴婢,分赐百官。

bái yào suī zài jūn lǚ ér jiē dài rén wù kuān hé yǒu lǐ

这句话大意是:白曜虽在军旅,而接待人物,宽和有礼。

suǒ huò chóng jí mǔ qī shēn zuǎn fù nǚ jiē bié yíng ān zhì bù lìng shì zú xuān zá

这句话大意是:所获崇吉 母妻、申纂妇女,皆别营安置,不令士卒喧杂。

jí jìn kè dōng yáng qín chén wén xiù

这句话大意是:及进克东阳,擒沈文秀。

fán huò cāng sù bā shí wǔ wàn hú

这句话大意是:凡获仓粟 八十五万斛。

shǐ mò sān nián zhù wéi gōng jī suī shì zú sǐ shāng wú duō yuàn pàn

这句话大意是:始末三年,筑围攻击,虽士卒死伤,无多怨叛。

sān qí xīn rán ān dǔ lè yè

这句话大意是:三齐欣然,安堵乐业。

kè chéng zhī rì yǐ chén wén xiù kàng jù bù wéi zhī bài fèn ér wō tà wéi yǐ cǐ jiàn jī

这句话大意是:克城之日,以沈文秀抗倨不为之拜,忿而挝挞,唯以此见讥。

yǐ gōng bài kāi fǔ yí tóng sān sī dū du qīng zhōu cì shǐ jìn jué jǐ nán wáng

这句话大意是:以功拜开府仪同三司、 都督、青州刺史,进爵济南王。

chū yǐ hún zhuān quán bái yào pō suǒ xié fù hòu yuán cǐ yǐ wèi zé

这句话大意是:初,乙浑专权,白曜颇所挟附,后缘此以为责。

sì nián jiàn zhū yún móu fǎn pàn shí lùn yuān zhī

这句话大意是:四 年,见诛,云谋反叛,时论冤之。

bái yào shǎo zǐ zhēn ān nián shí yī wén fù bèi zhí jiāng zì shā

这句话大意是:白曜少子真安,年十一,闻父被执,将自杀。

jiā rén zhǐ zhī yuē qīng zhòng wèi kě zhī

这句话大意是:家人止之曰:“轻重未可知。

zhēn ān yuē wáng wèi gāo gōng zhòng ruò xiǎo zuì zhōng bù zhì cǐ

这句话大意是:” 真安曰:“王位高功重,若小罪,终不至此。

wǒ bù rěn jiàn fù zhī sǐ

这句话大意是:我不忍见父之死。

suì zì yì

这句话大意是:”遂自缢。

tài hé zhōng zhù zuò zuǒ láng chéng yān shàng biǎo lǐ bái yào xiào wén lǎn biǎo jiā mǐn zhī

这句话大意是:太和中, 著作佐郎成淹上表理白曜,孝文览表嘉愍之。

bái yào dì zǐ qì qīng bó wú jiǎn

这句话大意是:白曜弟子契,轻薄无检。

tài hé chū yǐ míng jiā zǐ zhuó wèi zhōng sàn qiān zǎi guān zhōng sàn

这句话大意是:太和初,以名家子擢为中散,迁宰官中散。

nán ān wáng zhēn yǒu tān bào zhī xiǎng qiǎn zhōng sàn lǘ wén zǔ yì cháng ān chá zhī

这句话大意是:南安王桢 有贪暴之响,遣中散闾文祖诣长安察之。

wén zǔ shòu zhēn jīn bǎo zhī lù wèi zhēn yǐn ér bù yán

这句话大意是:文祖受桢金宝之赂,为桢隐而不言。

shì fā tài hòu yǐn jiàn qún chén wèi yuē qián lùn tān qīng jiē yún kè xiū

这句话大意是:事发, 太后引见群臣,谓曰:“前论贪清,皆云克修。

wén zǔ shí yì zài zhōng hòu jìng fàn fǎ

这句话大意是:文祖时亦在中,后竟犯法。

yǐ cǐ yán zhī rén xīn xìn bù kě zhī

这句话大意是:以此言 之,人心信不可知。

xiào wén yuē qīng děng zì shěn bù shèng tān xīn zhě tīng cí wèi guī dì

这句话大意是:”孝文曰:“卿等自审不胜贪心者,听辞位归第。

qì jìn yuē xiǎo rén zhī xīn wú dìng ér dì wáng zhī fǎ yǒu cháng

现代白话:”契进曰: “品行较差的人之心无定,而帝王之法有常。

yǐ wú héng zhī xīn fèng yǒu cháng zhī fǎ fēi suǒ kè kān

这句话大意是:以无恒之心奉有常之法,非所克堪。

qǐ chuí tuì miǎn

这句话大意是:乞垂退免。

dì yuē qì ruò zhī xīn bù kě cháng jí zhī tān zhī è yǐ hé wéi qiú tuì

现代白话:” 帝曰:“契若知心不可常,即知贪之恶了,何为求退?

qiān zǎi guān lìng cì jué dìng táo nán

这句话大意是:”迁宰官令,赐爵定陶男。

hòu zú yú dū dū shuò zhōu cì shǐ shì yuē kè

这句话大意是:后卒于都督、朔州刺史,谥曰克。

chū mù róng shì pò hòu zhǒng zú réng fán

这句话大意是:初,慕容氏破后,种族仍繁。

tiān cì mò pō jì ér zhū zhī

这句话大意是:天赐末,颇忌而诛 之。

shí yǒu miǎn zhě bù gǎn fù xìng jiē yǐ yú wèi shì

这句话大意是:时有免者,不敢复姓,皆以舆为氏。

yán chāng mò zhào fù jiù xìng

这句话大意是:延昌末,诏复旧姓。

ér qí zǐ nǚ xiān rù yè tíng zhě yóu hào mù róng tè duō yú tā zú

这句话大意是:而其子女先入掖庭者, 犹号慕容,特多于他族。

hé qí nú dài rén yě

这句话大意是:和其奴,代人也。

shǎo yǒu cāo xíng shàn shè yù

这句话大意是:少有操行,善射御。

chū wèi sān láng

这句话大意是:初为三郎。

wén chéng chū fēng píng chāng gōng lèi qiān shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:文成初,封平昌公,累迁尚 书左仆射。

yòu yǔ hé dōng wáng lǘ pí tài zǎi cháng yīng děng bìng píng shàng shū shì

这句话大意是:又与河东王闾毗、太宰常英等并平尚书事。

zài guān shèn fǎ bù shòu sī qǐng

这句话大意是:在官慎法,不受私请。

qiān sī kōng jiā shì zhōng

这句话大意是:迁司 空,加侍中。

wén chéng bēng yǐ hún yǔ lín jīn lǘ shàn shā shàng shū yáng bǎo nián děng

这句话大意是:文成崩,乙浑与林金闾擅杀尚书杨保年等。

shí diàn zhōng shàng shū yuán yù lǜ diàn zhōng sù wèi shì yù jiā bīng yú hún

这句话大意是:时殿中尚书元郁率殿中宿 卫士欲加兵于浑。

hún jù guī jiù yú jīn lǘ zhí yǐ fù yù

这句话大意是:浑惧,归咎于金闾,执以付郁。

shí qí nú yǐ jīn lǘ zuì è wèi fēn chū zhī wèi dìng zhōu cì shǐ

这句话大意是:时其奴以金闾罪恶未分,出之为 定州刺史。

huáng xìng yuán nián cháng ān zhèn jiāng dōng píng wáng dào fú fǎn zhào qí nú tǎo zhī wèi zhì ér dào fú bài

这句话大意是:皇兴元年,长安镇将东平王道符反,诏其奴讨之,未至而道符败。

jūn hái hōng nèi wài tàn xī zhī

这句话大意是:军还, 薨,内外叹惜之。

zèng píng chāng wáng shì yuē xuān

这句话大意是:赠平昌王,谥曰宣。

zi shòu xí jué

这句话大意是:子受袭爵。

gǒu tuí dài rén yě

这句话大意是:苟颓,代人也。

běn xìng ruò gān

这句话大意是:本姓若干。

fù luò bá nèi háng zhǎng

这句话大意是:父洛拔,内行长。

tuí hòu zhòng guǎ yán shǎo yán yì qīng zhí wǔ lì guò rén

这句话大意是:颓厚重寡言,少严毅清直,武力 过人。

zhuó wèi zhōng sàn xiǎo xīn jǐn jìng

这句话大意是:擢为中散,小心谨敬。

tài wǔ zhì jiāng cì jué jiàn dé nán

这句话大意是:太武至江,赐爵建德男。

lèi qiān sī wèi jiān luò zhōu cì shǐ

这句话大意是:累迁司卫监、洛州刺史。

yì qiáng fú ruò shān mán wèi wēi bù gǎn wèi kòu

这句话大意是:抑 强扶弱,山蛮畏威,不敢为寇。

tài hé zhōng lì wèi shì zhōng dōu cáo shàng shū jìn jué hé nán gōng

这句话大意是:太和中,历位侍中、都曹尚书,进爵河南公。

tuí fāng zhèng hǎo zhí yán suī wén míng tài hòu shēng shā bù yǔn tuí yì yán zhì kěn qiè

这句话大意是:颓方 正好直言,虽文明太后生杀不允,颓亦言至恳切。

li huì li zhī zhū tuí bìng zhì jiàn

这句话大意是:李惠、李之诛,颓并致谏。

qiān sī kōng jìn jué hé dōng wáng

这句话大意是:迁 司空,进爵河东王。

yǐ jiù lǎo tīng chéng bù wǎn zhàng yú cháo

这句话大意是:以旧老,听乘步挽,杖于朝。

dà jià xíng xìng sān chuān tuí liú shǒu jīng shī

这句话大意是:大驾行幸三川,颓留守京师。

shā mén fǎ xiù móu fǎn tuí lǜ jìn lǚ shōu yǎn bì huò nèi wài yàn rán

这句话大意是:沙 门法秀谋反,颓率禁旅收掩毕获,内外晏然。

hōng shì xī wáng

这句话大意是:薨,谥僖王。

zhǎng zǐ kǎi xí jué hé dōng wáng lì jiàng wèi gōng

这句话大意是:长子恺袭爵河东王,例 降为公。

yǔ wén fú qí xiān nán chán yú zhī yuǎn shǔ yě

这句话大意是:宇文福,其先南单于之远属也。

shì wèi yōng bù dà rén

这句话大意是:世为拥部大人。

zǔ huó bō shì mù róng chuí wèi táng jùn nèi shǐ liáo dōng gōng

这句话大意是:祖活拨,仕慕容垂为唐郡内史、 辽东公。

dào wǔ zhī píng mù róng shì huó bō rù wèi wèi dì yī kè

这句话大意是:道武之平慕容氏,活拨入魏,为第一客。

fú shǎo xiāo guǒ yǒu lǚ lì

这句话大意是:福少骁果,有膂力。

tài hé zhōng lèi qiān dū mù jǐ shì

这句话大意是:太和中,累 迁都牧给事。

jí qiān luò chì fú jiǎn mù mǎ suǒ

这句话大意是:及迁洛,敕福检牧马所。

fú guī shí jì yǐ xī hé nèi yǐ dōng jù huáng hé nán běi qiān lǐ wèi mù dì jīn zhī mǎ chǎng shì yě

这句话大意是:福规石济以西,河内以东,拒黄河南北千里 为牧地,今之马场是也。

jí xǐ dài yí zá xù mù yú qí suǒ fú shàn yú jiāng yǎng bìng wú sǔn hào

这句话大意是:及徙代移杂畜牧于其所,福善于将养,并无损耗。

xiào wén jiā zhī

这句话大意是:孝文嘉 之。

xún bǔ sī wèi jiān

这句话大意是:寻补司卫监。

hòu yǐ xūn fēng xiāng lè xiàn nán lì wèi tài pú qīng dōu guān shàng shū yíng zhōu dà zhōng zhèng yíng zhōu cì shǐ

这句话大意是:后以勋封襄乐县男,历位太仆卿、都官尚书、营州大中正、瀛州 刺史。

xìng zhōng qīng zài gōng yán yì yǐ xìn yù rén shén de shēng yù

这句话大意是:性忠清,在公严毅,以信御人,甚得声誉。

hòu chú dū du huái shuò wò yě wǔ chuān sān zhèn zhū jūn shì huái shuò zhèn jiāng

这句话大意是:后除都督怀朔、沃野、武川三镇 诸军事、怀朔镇将。

zhì zhèn zú shì yuē zhēn huì

这句话大意是:至镇卒,谥曰贞惠。

zi yán zì qìng shòu tǐ mào kuí àn méi mù shū lǎng

这句话大意是:子延,字庆寿,体貌魁岸,眉目疏朗。

wèi yuán wài sàn qí shì láng

这句话大意是:位员外散骑侍郎。

yǐ fù lǎo zhào tīng suí shì zài yíng zhōu

这句话大意是:以父老,诏听随侍在 瀛州。

shǔ dà chéng yāo dǎng tū rù zhōu chéng yán lǜ nú kè nì zhàn shēn bèi zhòng chuāng

这句话大意是:属大乘妖党突入州城,延率奴客逆战,身被重疮。

zéi zòng huǒ shāo zhāi gé fú shí zài nèi

这句话大意是:贼纵火烧斋阁,福时在内。

yán tū huǒ rù bào fú chū wài zhī tǐ zhuó làn bìn fà jǐn jiāo

这句话大意是:延突火入,抱福出外,支体灼烂,鬓发尽焦。

yú shì lēi zhòng yǔ zéi kǔ zhàn zéi nǎi sàn zǒu yǐ cǐ jiàn chēng

这句话大意是:于是勒众与贼苦战,贼乃散走,以此 见称。

lèi qiān zhí qǐn

这句话大意是:累迁直寝。

yǔ mò qí guǐ nú zhàn méi

这句话大意是:与万俟鬼奴战,没。

lùn yuē gǔ bì jūn móu jīng guó yǒu zhù shí zhī liàng

这句话大意是:论曰:古弼军谋经国,有柱石之量;。

zhāng lí chéng jǐn lián fāng yǐ xūn jiù jiàn zhòng

这句话大意是:张黎诚谨廉方,以勋旧见重。

bìng xiān jiè zhī jiān yī zhāo yǔn fù

这句话大意是:并纤介之间, 一朝陨覆。

yòu jí shí shì nǎi tú yán ěr

这句话大意是:宥及十世,乃徒言耳。

liú jié jiù zhī tú yě

这句话大意是:刘洁咎之徒也;。

qiū duī bài yǐ wáng shēn

这句话大意是:丘堆败以亡身。

é qīng yī xǔ jù yǐ cái lì jiàn yòng ér xǔ yǐ móu yóu qǔ yì qí dài yōu hu

这句话大意是:娥清、伊珝俱以 材力见用,而珝以谋猷取异,其殆优吗。

yǐ guī zhī xiāo měng zhōu jǐ zhī zhì yǒng dài tián zhī qí shè qí wèi yù qǐ tú rán yě

这句话大意是:乙瑰之骁猛,周几之智勇,代田之骑射, 其位遇岂徒然也。

chē yī luò zhái xīn zì yuǎn qǐ cháng róng hu

这句话大意是:车伊洛宅心自远,岂常戎吗。

wáng luò r chē lù tóu lú lǔ yuán chén jiàn lái dà gàn sù shí huò chéng fā yú zhōng jié jié wēi nàn

这句话大意是:王洛儿、车路头、卢鲁元、陈建、 来大干、宿石,或诚发于衷,竭节危难;。

huò zhōng cún wèi zhǔ yì zú gǎn rén

这句话大意是:或忠存卫主,义足感人。

gǒu fēi zhì liè yì hé néng ruò cǐ

这句话大意是:苟非志烈,亦何 能若此。

yi qí shēng shòu ēn yù mò jìn āi róng

这句话大意是:宜其生受恩遇,殁尽哀荣。

zhì rú ān guó yǐ zhì fù wáng hài yíng zhī yì yě

这句话大意是:至如安国,以至覆亡,害盈之义也。

zhōu guān wèi bō lù zhēn lǚ luò bá děng xián yǐ yǒng yì zì jìn ér guān jìng zhì biǎn chù yì fu shù zi zhě yǐ

现代白话:周观、尉 拨、陆真、吕洛拔等,咸以勇毅自进,而观竟致贬黜,异夫数子者了。

xuē biāo zi shì zǎi qiáng zhèng yù zhēn kè shèng jiā shēng měi yǐ hū

现代白话:薛彪子世载 强正,昙珍克盛家声,美了乎!

wèi zhī zhū jiāng hǎn fāng miàn zhī jī

这句话大意是:魏之诸将,罕方面之绩。

wèi yuán yǐ kuān yǎ zhī fēng yīng jiàng shuài zhī rèn wēi míng yuǎn bèi wèi jí gōng lǎo zì zhì qǐ yán zhī de wú nǎi jìn dài zhī yī rén yú

这句话大意是:尉元以宽雅之风,膺将帅 之任,威名远被,位极公老,自致乞言之地,无乃近代之一人欤!

bái yào chū zhuān báo fá xí juǎn sān qí kǎo jì tú láo gù bù xì yǐ

现代白话:白曜出专薄伐, 席卷三齐,考绩图劳,固不细了。

ér gōng míng nán chǔ zhuī cāi yīng lù

这句话大意是:而功名难处,追猜婴戮。

yòu xián yì qín wèi wén yú sī rì yě

这句话大意是:宥贤议勤,未闻于斯日 也。

hé qí nú zhī zhēn zhèng gǒu tuí zhī gāng zhí yǔ wén fú zhī qì gàn xián yì yǒu yòng zhī shì hu

这句话大意是:和其奴之贞正,苟颓之刚直,宇文福之气干,咸亦有用之士乎!

✦ You read 列传·卷十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.