北史 · 李延寿 · Chapter 68 of 100

列传·卷五十六

PinyinModern Translation
Size

dòu lú níng zǐ jī sūn yù yáng shào zi xióng wáng yā zi shì jī hán xióng zǐ qín hè ruò dūn zi bì dì yì

这句话大意是:豆卢宁子𪟝 孙毓 杨绍子雄 王雅子世积 韩雄子禽 贺若 敦子弼 弟谊。

dòu lú níng zì yǒng ān chāng lí tú hé rén

这句话大意是:豆卢宁,字永安,昌黎徒何人。

qí xiān běn xìng mù róng shì yàn běi dì wáng jīng zhī hòu yě

这句话大意是:其先本姓慕容氏,燕北地王精之后也。

gāo zǔ shèng yǐ yàn

这句话大意是:高祖胜, 以燕。

huáng shǐ chū guī wèi shòu cháng lè jùn shǒu cì xìng dòu lú shì

这句话大意是:皇始初归魏,授长乐郡守,赐姓豆卢氏。

huò yún běi rén wèi guī yì wèi dòu lú yīn shì yān yòu yún bì nàn gǎi yān wèi xiáng shú shì

现代白话:或云北人谓归义为“豆卢”,因氏 呢,又云避难改呢,未详孰是。

fù cháng wèi róu xuán zhèn jiāng yǒu wēi zhòng jiàn chēng yú shí

这句话大意是:父苌,魏柔玄镇将,有威重,见称于时。

wǔ chéng zhōng yǐ níng xūn zhuī zèng zhù guó dà jiàng jūn shǎo bǎo fú líng jùn gōng

这句话大意是:武成中, 以宁勋,追赠柱国大将军、少保、涪陵郡公。

níng shǎo xiāo guǒ yǒu zhì qì shēn cháng bā chǐ měi zī róng shàn qí shè

这句话大意是:宁少骁果,有志气,身长八尺,美姿 容,善骑射。

wèi yǒng ān zhōng yǐ bié jiāng suí ěr zhū tiān guāng rù guān

现代白话:魏永安中,以别将随你朱天光入关。

yǐ pò mò qí chǒu nú gōng cì jué líng shòu xiàn nán

这句话大意是:以破万俟丑奴功,赐爵灵寿县男。

cháng yǔ liáng dìng yù yú píng liáng chuān xiāng yǔ yì shè nǎi xiāng qù bǎi bù xuán suō cǎo yǐ shè zhī qī fā wǔ zhōng

这句话大意是:尝与梁GC定遇于平凉川,相与肄射,乃相去百步悬莎草以射之,七发五中。

dìng fú qí néng zèng yí shén hòu tiān guāng bài cóng hòu mò chén yuè

这句话大意是:GC 定服其能,赠遗甚厚,天光败,从侯莫陈悦。

jí zhōu wén tǎo yuè níng yǔ li bì lái guī

这句话大意是:及周文讨悦,宁与李弼来归。

xiào wǔ xī qiān yǐ fèng yíng xūn fēng hé yáng xiàn bó hòu jìn jué wèi gōng

这句话大意是:孝武西迁,以奉迎勋,封河阳县伯,后进爵为公。

cóng qín dòu tài fù hóng nóng pò shā yuàn chú wèi dà jiàng jūn jiān dà dū dū

这句话大意是:从禽窦泰,复弘农,破沙苑, 除卫大将军、兼大都督。

dà tǒng qī nián cóng yú jǐn pò jī hú shuài liú píng fú yú shàng jùn

这句话大意是:大统七年,从于谨破稽胡帅刘平伏于上郡。

jí liáng dìng fǎn yǐ níng wèi jūn sī jiān lǒng yòu zhū jūn shì

这句话大意是:及梁GC定反, 以宁为军司,监陇右诸军事。

zéi píng jìn wèi shì zhōng shǐ chí jié piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:贼平,进位侍中、使持节、骠骑大将军、开府仪同三 司。

jiǔ nián cóng zhōu wén yíng gāo zhòng mì yǔ dōng wèi zhàn yú máng shān

这句话大意是:九年,从周文迎高仲密,与东魏战于芒山。

qiān zuǒ wèi jiāng jūn jìn jué fàn yáng jùn gōng

这句话大意是:迁左卫将军,进爵范阳郡公。

shí liù nián bài dà jiàng jūn

这句话大意是:十六 年,拜大将军。

qiāng shuài bàng qǐ tiě cōng jí zhèng wǔ chǒu děng fǎn pàn níng tǎo píng zhī

这句话大意是:羌帅傍乞铁匆及郑五丑等反叛,宁讨平之。

gōng dì èr nián gǎi fēng wǔ yáng jùn gōng qiān shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:恭帝二年,改封武阳郡 公,迁尚书右仆射。

zhōu xiào mǐn dì jiàn zuò shòu zhù guó dà jiàng jūn

这句话大意是:周孝闵帝践祚,授柱国大将军。

wǔ chéng chū chū wèi tóng zhōu cì shǐ

这句话大意是:武成初,出为同州刺史。

qiān dà sī kòu jìn fēng chǔ guó gōng yì wàn hù bié shí yán tíng xiàn yī qiān hù shōu qí zū fù

这句话大意是:迁大 司寇,进封楚国公,邑万户,别食盐亭县一千户,收其租赋。

bǎo dìng sì nián shòu qí zhōu cì shǐ

这句话大意是:保定四年,授岐州刺 史。

shǔ dà bīng dōng tǎo níng yú jí cóng jūn

这句话大意是:属大兵东讨,宁舆疾从军。

hōng yú tóng zhōu

这句话大意是:薨于同州。

zèng tài bǎo shí zhōu zhū jūn shì tóng zhōu cì shǐ shì yuē zhāo

这句话大意是:赠太保、十州诸军事、同州刺史,谥曰 昭。

chū níng wèi yǒu zi yǎng dì yǒng ēn zi jī

这句话大意是:初,宁未有子,养弟永恩子𪟝。

jí shēng zǐ zàn qīn shǔ jiē qǐng zàn wèi sì

这句话大意是:及生子赞,亲属皆请赞为嗣。

níng yuē xiōng dì zhī zi yóu zǐ yě wú hé zé yān

现代白话:宁曰:“兄弟之 子犹子也,我何择呢。

suì yǐ jī sì

这句话大意是:”遂以𪟝嗣。

shí yǐ cǐ duō zhī

这句话大意是:时以此多之。

jí níng hōng jī xí jué

这句话大意是:及宁薨,𪟝袭爵。

jī zì dìng dōng

这句话大意是:𪟝字定东。

shēng shí zhōu wén qīn xìng níng jiā chēng qìng shí yù xīn pò qí jūn zhōu wén yīn zì yuē dìng dōng

这句话大意是:生时,周文亲幸宁家称庆,时遇新破齐军,周文因字曰定东。

jī cōng wù yǒu qì jú

这句话大意是:𪟝聪 悟,有器局。

chū yǐ xūn chén zi fēng yì ān xiàn hóu

这句话大意是:初以勋臣子封义安县侯。

zhōu mǐn dì shòu shàn shòu shāo bó xià dài fū kāi fǔ yí tóng sān sī gǎi fēng dān yáng jùn gōng

这句话大意是:周闵帝受禅,授稍伯下大夫、开府仪同三司, 改封丹阳郡公。

míng dì shí wèi zuǒ wǔ bó zhōng dài fū

这句话大意是:明帝时,为左武伯中大夫。

jī zì yǐ jīng yè wèi tōng qǐng jiě zhí yóu lù mén xué

这句话大意是:𪟝自以经业未通,请解职游露门学。

dì jiā zhī chì yǐ běn guān jiù xué

这句话大意是:帝 嘉之,敕以本官就学。

qí wáng xiàn nà jī mèi wèi fēi ēn lǐ yù hòu

这句话大意是:齐王宪纳𪟝妹为妃,恩礼愈厚。

wǔ dì sì wèi wèi yuán shāo dāng qiāng yīn jī zuò luàn yǐ jī yǒu cái lüè bài wèi zhōu cì shǐ

这句话大意是:武帝嗣位,渭源烧当羌因饥 作乱,以𪟝有才略,拜渭州刺史。

shén yǒu huì zhèng huá yí yuè fú dà zhì xiáng ruì

这句话大意是:甚有惠政,华夷悦服,大致祥瑞。

wū shǔ shān sú hū wèi gāo wǔ lǒng qí xià wèi shuǐ suǒ chū

这句话大意是:乌鼠山俗呼为 高武陇,其下渭水所出。

qí shān jué bì qiān xún yóu lái fá shuǐ zhū qiāng kǔ zhī

这句话大意是:其山绝壁千寻,由来乏水,诸羌苦之。

jī mǎ zú suǒ jiàn hū fēi quán yǒng chū

这句话大意是:𪟝马足所践,忽飞 泉涌出。

yǒu bái wū xiáng zhǐ qián rǔ zǐ ér hòu qù yǒu bái láng jiàn yú xiāng wǔ rén wéi zhī yáo yuē wǒ yǒu dān yáng shān chū yù jiāng

这句话大意是:有白乌翔止前,乳子而后去,有白狼见于襄武,人为之谣曰:“我有丹 阳,山出玉浆。

jì wǒ rén yí shén wū lái xiáng

这句话大意是:济我人夷,神乌来翔。

bǎi xìng yīn hào qí quán yuē yù jiāng quán

这句话大意是:”百姓因号其泉曰玉浆泉。

hòu dīng fù jiān huǐ cuì guò lǐ

这句话大意是:后丁父艰,毁瘁 过礼。

xí jué chǔ guó gōng

这句话大意是:袭爵楚国公。

dà xiàng èr nián lèi qiān lì zhōu zǒng guǎn xún bài zhù guó

这句话大意是:大象二年,累迁利州总管,寻拜柱国。

suí wén dì wèi chéng xiàng yì zhōu zǒng guǎn wáng qiān zuò luàn jī yīng chéng gù shǒu

这句话大意是:隋文帝为丞相,益州总 管王谦作乱,𪟝婴城固守。

qiān jiāng dá xī jì děng gōng zhī qǐ tǔ shān záo chéng wèi qī shí yú xué yàn jiāng yǐ guàn zhī

这句话大意是:谦将达奚惎等攻之,起土山,凿城为七十余穴,堰江以 灌之。

jī shí zhàn shì bù guò èr qiān zhòu yè xiāng jù

这句话大意是:𪟝时战士不过二千,昼夜相拒。

jīng sì xún liáng ruì jūn qiě zhì zéi jiě qù shòu shàng zhù guó cì yī zǐ jué zhōng shān xiàn gōng

这句话大意是:经四旬,梁睿军且至,贼解去,授上柱国, 赐一子爵中山县公。

kāi huáng zhōng wèi xià zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:开皇中,为夏州总管。

dì yǐ qí jiā guì shèng xūn xiào kè zhāng hòu wèi hàn wáng liàng nà qí nǚ wèi fēi ēn yù mí hòu

这句话大意是:帝以其家贵盛,勋效克彰,后为汉王谅 纳其女为妃,恩遇弥厚。

qī nián zhuī shǒu lì zhōu gōng zhào shí shǐ zhōu lín jīn xiàn yì qiān hù

这句话大意是:七年,追守利州功,诏食始州临津县邑千户。

shí nián yǐ jí zhēng hái jīng shī zhào zhū wáng bìng zhì jī dì zhōng shǐ gù wèn dào lù bù jué

这句话大意是:十年,以疾 征还京师,诏诸王并至𪟝第,中使顾问,道路不绝。

zú shì yuē xiāng

这句话大意是:卒,谥曰襄。

zi xián sì

这句话大意是:子贤嗣。

wèi xiǎn zhōu cì shǐ dà lǐ shǎo qīng wǔ bēn láng jiàng

这句话大意是:位显州刺史、大理少卿、武贲郎将。

cì zǐ yù

这句话大意是:次子毓。

yù zì dào shēng shǎo yīng guǒ yǒu qì jié

这句话大意是:毓字道生,少英果,有气节。

hàn wáng liàng chū zhèn bīng zhōu yù yǐ fēi xiōng wèi wáng fǔ zhǔ bù

这句话大意是:汉王谅出镇并州,毓以妃兄为王府主簿。

yǐ zhēng tū jué gōng shòu yí tóng sān sī

这句话大意是:以征突 厥功,授仪同三司。

jí yáng dì jí wèi liàng nà zī yì wáng kuǐ móu zuò luàn

这句话大意是:及炀帝即位,谅纳谘议王𫠆谋作乱。

yù kǔ jiàn bù cóng yīn wèi qí dì yì yuē wú pǐ mǎ guī cháo zì dé miǎn huò

现代白话:毓苦谏不从,因谓其弟懿 曰:“我匹马归朝,自得免祸。

cǐ nǎi shēn jì fēi wéi guó yě

这句话大意是:此乃身计,非为国也。

jīn qiě wěi cóng yǐ sī hòu jì

这句话大意是:今且伪从,以思后计。

yù xiōng xiǎn zhōu cì shǐ xián yán yú dì yuē chén dì yù sù huái zhì jié bì bù cóng luàn dàn bī xiōng wēi bù néng kè suì

这句话大意是:”毓 兄显州刺史贤言于帝曰:“臣弟毓素怀志节,必不从乱,但逼凶威,不能克遂。

chén qǐng cóng jūn yǔ yù wèi biǎo lǐ liàng bù zú tú yě

这句话大意是:臣 请从军,与毓为表里,谅不足图也。

dì xǔ zhī

这句话大意是:”帝许之。

xián mì qiǎn jiā rén jī chì shū zhì yù suǒ yǔ zhī jì

这句话大意是:贤密遣家人赍敕书至毓所,与之计。

liàng jiāng wǎng jiè zhōu lìng yù yǔ zǒng guǎn shǔ zhū tāo liú shǒu

这句话大意是:谅将往介州,令毓与总管属朱涛留守。

yù yǔ tāo yì jù zhī tāo fú yī bù cóng yù zhuī zhǎn zhī

这句话大意是:毓与涛议拒之,涛拂衣不从,毓追斩之。

shí liàng sī mǎ huáng fǔ dàn yǐ jiàn bèi qiú yù chū zhī yǔ xié jì jí kāi fǔ pán shí hóu sù qín wǔ děng bì chéng jù liàng

这句话大意是:时 谅司马皇甫诞以谏被囚,毓出之,与协计,及开府,盘石侯宿勤武等闭城拒谅。

bù fēn wèi dìng yǒu rén gào liàng

这句话大意是:部 分未定,有人告谅。

liàng gōng zhī chéng xiàn jiàn hài shí nián èr shí bā

这句话大意是:谅攻之,城陷,见害,时年二十八。

liàng píng zèng dà jiàng jūn fēng zhèng yì xiàn gōng shì yuē mǐn

这句话大意是:谅平,赠大将军,封正义 县公,谥曰愍。

zi yuàn shī sì

这句话大意是:子愿师嗣。

bài yí tóng sān sī

这句话大意是:拜仪同三司。

dà yè chū xíng xīn lìng wǔ děng bìng chú

这句话大意是:大业初,行新令,五等并除。

wèi jǐ dì fù xià zhào gǎi fēng yōng qiū hóu fù yǐ yuàn shī xí

这句话大意是:未几,帝复下诏改封雍 丘侯,复以愿师袭。

zàn yǐ níng xūn jiàn dé chū cì jué huá yīn xiàn hòu

这句话大意是:赞以宁勋,建德初,赐爵华阴县侯。

lèi qiān kāi fǔ yí tóng dà jiàng jūn jìn jué wǔ yáng jùn gōng

这句话大意是:累迁开府仪同大将军,进爵武阳郡公。

yǒng ēn shǎo yǒu shí dù yǔ níng jù guī zhōu wén

这句话大意是:永恩少有识度,与宁俱归周文。

yǐ yíng xiào wǔ gōng fēng xīn xīng bó

这句话大意是:以迎孝武功,封新兴伯。

lǚ cóng zhēng tǎo jiē yǒu gōng jìn wèi piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:屡从征讨,皆有功, 进位骠骑大将军、开府仪同三司。

zhōu xiào mǐn dì jiàn zuò shòu shàn zhōu cì shǐ gǎi fēng wò yě xiàn gōng

这句话大意是:周孝闵帝践祚,授鄯州刺史,改封沃野县公。

bǎo dìng yuán nián rù wèi sī huì zhōng dài fū

这句话大意是:保 定元年,入为司会中大夫。

níng fēng chǔ guó gōng qǐng yǐ xiān fēng wǔ yáng jùn sān qiān hù yì wò yě zhī fēng zhào xǔ yān

现代白话:宁封楚国公,请以先封武阳郡三千户益沃野之封,诏许 呢。

zú yú guān

这句话大意是:卒于官。

zèng shǎo bǎo shì yuē jìng

这句话大意是:赠少保,谥曰敬。

zi tōng sì

这句话大意是:子通嗣。

tōng zì píng dōng yī míng huì hóng hòu yǒu qì jú

这句话大意是:通字平东,一名会,弘厚有器局。

zài zhōu yǐ fù gōng cì jué lín zhēn xiàn hòu gǎi fēng wò yě xiàn gōng

这句话大意是:在周,以父功赐爵临贞县侯,改封沃野县公。

wèi kāi fǔ běi xú zhōu cì shǐ

这句话大意是:位开府、北徐州刺史。

kāi huáng chū jìn jué nán chén jùn gōng shàng suí wén dì mèi chāng lè xiàn cháng gōng zhǔ

这句话大意是:开皇初,进爵南陈郡公,尚隋文帝妹昌乐县长公主。

lì dìng xiāng èr zhōu cì shǐ xià hóng èr zhōu zǒng guǎn bìng yǐ kuān huì chēng

这句话大意是:历定相 二州刺史、夏洪二州总管,并以宽惠称。

zú guān

这句话大意是:卒官。

shì yuē ān

这句话大意是:谥曰安。

zi kuān sì

这句话大意是:子宽嗣。

yáng shào zì zǐ ān hóng nóng huá yīn rén yě zǔ xìng wèi xīn píng jùn shǒu

这句话大意是:杨绍,字子安,弘农华阴人也,祖兴,魏新平郡守。

fù guó zhōng sàn dài fū

这句话大意是:父国,中散大夫。

shào shǎo kāng kǎi yǒu zhì lüè lǚ cóng zhēng fá lì zhàn yǒu gōng

这句话大意是:绍少慷 慨有志略,屡从征伐,力战有功。

pǔ tài chū fēng píng xiāng xiàn nán

这句话大意是:普泰初,封平乡县男。

dà tǒng yuán nián jìn jué guàn jūn xiàn gōng

这句话大意是:大统元年,进爵冠军县公。

sì nián wèi fū chéng jùn shǒu

这句话大意是:四年,为鄜城郡守。

shào xìng shù zhí jiān yǒu wēi huì bǎi xìng ān zhī

这句话大意是:绍性恕直,兼有威惠,百姓安之。

lèi qiān piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī fū zhōu cì shǐ cì xìng chì lǚ yǐn shì

这句话大意是:累迁骠骑大将军、开府仪同 三司、鄜州刺史,赐姓叱吕引氏。

zhōu xiào mǐn dì jiàn zuò jìn jué tǎng chéng jùn gōng wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:周孝闵帝践祚,进爵傥城郡公,位大将军。

zú zèng chéng wén děng bā zhōu cì shǐ

这句话大意是:卒, 赠成、文等八州刺史。

shì yuē xìn

这句话大意是:谥曰信。

zi xióng sì

这句话大意是:子雄嗣。

xióng chū míng huì měi zī róng yǒu qì dù yōng róng xián yǎ jìn zhǐ kě guān

这句话大意是:雄初名惠,美姿容,有器度,雍容闲雅,进止可观。

zhōu wǔ dì shí wèi tài zǐ sī lǚ xià dài fū

这句话大意是:周武帝时,为太子司旅下 大夫。

dì xìng yún yáng gōng wèi wáng zhí zuò luàn xí sù zhāng mén xióng nì jù pò zhī

这句话大意是:帝幸云阳宫,卫王直作乱,袭肃章门,雄逆拒破之。

fēng wǔ yáng jùn gōng qiān yòu wèi shàng dài fū

这句话大意是:封武阳郡公,迁右卫上 大夫。

dà xiàng zhōng jìn jué yú guó gōng

这句话大意是:大象中,进爵邘国公。

suí wén dì wèi chéng xiàng yōng zhōu mù bì wáng xián gòu zuò nán xióng shí wéi bié jià zhī qí móu yǐ gào wén dì

这句话大意是:隋文帝为丞相,雍州牧、毕王贤构作难,雄时为别驾, 知其谋,以告文帝。

xián fú zhū yǐ gōng shòu zhù guó yōng zhōu mù réng lǐng xiāng fǔ yú hòu

这句话大意是:贤伏诛,以功授柱国、雍州牧,仍领相府虞候。

zhōu xuān dì zàng bèi zhū wáng yǒu biàn lìng xióng lǜ liù qiān jì sòng zhì líng suǒ

这句话大意是:周宣帝葬,备 诸王有变,令雄率六千骑送至陵所。

jìn wèi shàng zhù guó

这句话大意是:进位上柱国。

wén dì shòu shàn chú zuǒ wèi jiāng jūn jiān zōng zhèng qīng

这句话大意是:文帝受禅,除左卫将军,兼宗正卿。

qiān yòu wèi dà jiàng jūn cān yù cháo zhèng

这句话大意是:迁右卫大将军,参预朝政。

fēng guǎng píng wáng yǐ yú gōng bié fēng yī zi

这句话大意是:封广平王,以 邘公别封一子。

xióng qǐng fēng dì shì guì cháo tíng xǔ zhī

这句话大意是:雄请封弟士贵,朝廷许之。

huò zòu gāo jiǒng péng dǎng zhě dì yán zhī yú cháo xióng shēn míng qí xū dì yì yǐ wéi rán

这句话大意是:或奏高颎朋党者,帝言之于朝,雄深明 其虚,帝亦以为然。

xióng shí guì chǒng guàn jué yī shí yǔ gāo jiǒng yú qìng zé sū wēi chēng wéi sì guì

这句话大意是:雄时贵宠,冠绝一时,与高颎、虞庆则、苏威称为“四贵”。

xióng kuān róng xià shì cháo yě gù shǔ

这句话大意是:雄宽容下士,朝野顾属。

dì yīn jì zhī bù yù qí diǎn bīng mǎ nǎi gǎi shòu sī kōng wài shì yōu chóng ér nèi shí duó qí quán yě

这句话大意是:帝阴忌之,不欲其典兵马,乃改授司空,外示优崇,而内 实夺其权也。

xióng nǎi bì mén bù tōng bīn kè

这句话大意是:雄乃闭门不通宾客。

xún gǎi fēng qīng zhāng wáng

这句话大意是:寻改封清漳王。

rén shòu chū dì yǐ qīng zhāng bù yǔn shēng wàng mìng zhí fāng jìn dì tú zhǐ ān dé jùn shì qún chén yuē cǐ hào zú wèi míng dé xiāng chèn

这句话大意是:仁寿初,帝以清漳不允声望,命 职方进地图,指安德郡示群臣曰:“此号足为名德相称”。

nǎi gǎi fēng ān dé wáng

这句话大意是:乃改封安德王。

dà yè chū shòu tài zǐ tài fù

这句话大意是:大业初,授太子太傅。

yuán dé tài zǐ hōng jiǎn jiào zhèng zhōu cì shǐ

这句话大意是:元德太子薨,检校郑州刺史。

qiān huái zhōu cì shǐ jīng zhào yǐn

这句话大意是:迁怀州刺史、京兆尹。

dì qīn zhēng tǔ yù hún zhào xióng zǒng guǎn jiāo hé dào zhū jūn

这句话大意是:帝 亲征吐谷浑,诏雄总管浇河道诸军。

jí hái gǎi fēng guān wáng

这句话大意是:及还,改封观王。

liáo dōng zhī yì jiǎn jiào zuǒ yì wèi dà jiàng jūn chū liáo dōng dào

这句话大意是:辽东之役,检校左翊卫大将 军,出辽东道。

cì lú hé zhèn gòu jí sǐ dì wèi zhī fèi cháo zhào hóng lú jiān hù sāng shì

这句话大意是:次泸河镇,遘疾死,帝为之废朝,诏鸿胪监护丧事。

yǒu sī qǐng shì yuē yì dì yuē wáng dào gāo yǎ sú dé guān shēng líng

这句话大意是:有司请谥曰懿, 帝曰:“王道高雅俗,德冠生灵。

nǎi shì yuē dé

这句话大意是:”乃谥曰德。

zèng sī tú xiāng guó děng shí jùn tài shǒu

这句话大意是:赠司徒、襄国等十郡太守。

zi gōng rén wèi lì bù shì láng

这句话大意是:子恭仁,位吏部侍郎。

gōng rén dì chēn xìng hé hòu pō yǒu wén xué

这句话大意是:恭仁弟𬘭,性和厚,颇有文学。

lì yì zhōu cì shǐ huái nán jùn tài shǒu

这句话大意是:历义州刺史、淮南郡太守。

jí fù hōng qǐ wèi sī lì dài fū

这句话大意是:及父薨,起为司隶 大夫。

liáo dōng zhī yì yáng xuán gǎn fǎn qí dì xuán zòng zì dì suǒ táo fù qí xiōng lù féng chēn chēn bì rén ǒu yǔ jiǔ zhī

这句话大意是:辽东之役,杨玄感反,其弟玄纵自帝所逃赴其兄,路逢𬘭,𬘭避人偶语久之。

sī lì cì shǐ liú xiū wén zòu zhī shí gōng rén jiàng bīng yú wài dì qǐn qí shì

这句话大意是:司隶刺史刘休文奏之,时恭仁将兵于外,帝寝其事。

chēn yōu fā bìng ér zú

这句话大意是:𬘭忧,发病而卒。

xióng dì dá zì shì dá yǒu xué xíng shì zhōu wèi yí tóng nèi shǐ xià dài fū fēng suì níng xiàn nán

这句话大意是:雄弟达,字士达,有学行,仕周,位仪同、内史下大夫,封遂宁县男。

wén dì shòu chán bài jǐ shì huáng mén shì láng jìn jué wèi zi

这句话大意是:文帝受 禅,拜给事黄门侍郎,进爵为子。

qiān jiān lì bù shì láng jiā kāi fǔ

这句话大意是:迁兼吏部侍郎,加开府。

zhuǎn nèi shǐ shì láng shàn zhèng zhào sān zhōu cì shǐ jù yǒu néng míng

这句话大意是:转内史侍郎、鄯郑赵三 州刺史,俱有能名。

píng chén hòu dì chà pǐn tiān xià mù zǎi dá wèi dì yī zhuó bài gōng bù shàng shū jiā shàng kāi fǔ

这句话大意是:平陈后,帝差品天下牧宰,达为第一,擢拜工部尚书,加上开 府。

dá wéi rén hóng hòu yǒu jú dù yáng sù měi yuē yǒu jūn zǐ mào jiān jūn zǐ xīn zhě wéi yáng dá ěr

现代白话:达为人弘厚,有局度,杨素每曰:“有有德行的人貌兼有德行的人心者,唯杨达耳。

xiàn huáng hòu jí wén dì shān líng zhì dù dá bìng cān yù yān

现代白话:”献皇 后及文帝山陵制度,达并参预呢。

yáng dì sì wèi zhuǎn nà yán lǐng yíng dōng dōu fù jiān

这句话大意是:炀帝嗣位,转纳言,领营东都副监。

liáo dōng zhī yì lǐng yòu wǔ wèi jiāng jūn

这句话大意是:辽东之役, 领右武卫将军。

jìn wèi zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:进位左光禄大夫。

zú yú shī

这句话大意是:卒于师。

zèng lì bù shàng shū shǐ ān hóu shì yuē gōng

这句话大意是:赠吏部尚书、始安侯,谥曰恭。

wáng yā zì dù róng chǎn xī xīn zhù rén yě

这句话大意是:王雅,字度容,阐熙新纻人也。

shǎo shěn yì mù nè guǎ yán

这句话大意是:少沈毅,木讷寡言。

yǒu dǎn yǒng shàn qí shè

这句话大意是:有胆勇,善骑射。

zhōu wén wén qí míng zhào rù jūn yǐ gōng cì jué jū yōng xiàn zǐ

这句话大意是:周文闻 其名,召入军,以功赐爵居庸县子。

cóng qín dòu tài yú tóng guān

这句话大意是:从禽窦泰于潼关。

shā yuàn zhī zhàn yā wèi suǒ bù yuē bǐ jūn dài yǒu bǎi wàn jīn wǒ bù mǎn wàn rén cháng lǐ lùn zhī shí nán yǔ dí

这句话大意是:沙苑之战,雅谓所部曰: “彼军殆有百万,今我不满万人,常理论之,实难与敌。

dàn xiàng gōng shén wǔ yǐ shùn tǎo nì qǐ jì zhòng guǎ

这句话大意是:但相公神武,以顺讨逆, 岂计众寡?

dà zhàng fū bù yǐ cǐ shí pò zéi hé yòng shēng wèi

这句话大意是:大丈夫不以此时破贼,何用生为!

nǎi huàn jiǎ chū zhàn suǒ xiàng pī mǐ zhōu wén zhuàng zhī

这句话大意是:”乃擐甲出战,所向披靡,周文壮之。

yòu cóng zhàn máng shān

这句话大意是:又从战芒山。

shí dà jūn shī lì zhū jiāng jiē tuì yā dú jù zhī

这句话大意是:时大军失利,诸将皆退,雅独拒之。

dí rén jiàn qí wú jì bù qí jìng jìn

这句话大意是:敌人见其无继,步骑竞进。

yā zuǒ yòu fèn jī zhǎn jiǔ jí dí zhòng shāo tuì yā nǎi hái

这句话大意是:雅左 右奋击,斩九级,敌众稍退,雅乃还。

zhōu wén tàn yuē wáng yā jǔ shēn xī shì dǎn yě

这句话大意是:周文叹曰:“王雅举身悉是胆也!

jìn jué wèi bó

这句话大意是:”进爵为 伯。

lèi qiān piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:累迁骠骑大将军、开府仪同三司。

míng dì chū chú fén zhōu cì shǐ

这句话大意是:明帝初除汾州刺史。

lì jīng wéi zhèng rén shù yuè fù zì yuǎn zhì zhě qī bǎi yú jiā

这句话大意是:励精为政,人庶悦附, 自远至者七百余家。

zú yú xià zhōu cì shǐ

这句话大意是:卒于夏州刺史。

zi shì jī sì

这句话大意是:子世积嗣。

shì jī róng mào kuí àn yāo dài shí wéi fēng shén shuǎng bá yǒu rén jié zhī biǎo

这句话大意是:世积容貌魁岸,腰带十围,风神爽拔,有人杰之表。

zài zhōu yǐ gōng bài shàng yí tóng fēng cháng zǐ xiàn gōng

这句话大意是:在周,以功拜上仪同,封 长子县公。

suí wén dì shòu shàn jìn fēng yí yáng jùn gōng

这句话大意是:隋文帝受禅,进封宜阳郡公。

gāo jiǒng měi qí cái néng shén shàn zhī

这句话大意是:高颎美其才能,甚善之。

cháng wèi yǐng yuē wú bèi jù zhōu chén zǐ shè jì lún mò ruò hé

现代白话:尝谓颖曰:“我 辈俱周臣子,社稷沦没,若何?

jiǒng shēn jù zhī

这句话大意是:”颎深拒之。

wèi jǐ shòu qí zhōu zǒng guǎn píng chén zhī yì yǐ zhōu shī zì qí shuǐ qù jiǔ jiāng

这句话大意是:未几,授蕲州总管,平陈之役,以舟 师自蕲水趣九江。

yǐ gōng jìn wèi zhù guó jīng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:以功进位柱国、荆州总管。

hòu guì zhōu rén li guāng shì zuò luàn shì jī yǐ xíng jūn zǒng guǎn tǎo píng zhī jìn wèi shàng zhù guó shén jiàn lóng zhòng

这句话大意是:后桂州人李光仕作乱,世积以行军总 管讨平之,进位上柱国,甚见隆重。

shì jī jiàn dì xìng jì kè gōng chén duō huò zuì yóu shì zòng jiǔ bù yǔ zhí zhèng yán jí shí shì

这句话大意是:世积见帝性忌刻,功臣多获罪,由是纵酒,不与执政言及时事。

shàng yǐ wéi yǒu jiǔ jí shě zhī gōng nèi lìng yī zhě liáo zhī

这句话大意是:上以为有酒疾, 舍之宫内,令医者疗之。

shì jī guǐ chēng jí yù shǐ de jiù dì

这句话大意是:世积诡称疾愈,始得就第。

jí zhēng liáo dōng shì jī yǔ hàn wáng bìng wéi xíng jūn yuán shuài

这句话大意是:及征辽东,世积与汉王并为行 军元帅。

zhì liǔ chéng yù jí ér hái

这句话大意是:至柳城,遇疾而还。

bài liáng zhōu zǒng guǎn lìng qí shì qī bǎi rén sòng zhī guān

这句话大意是:拜凉州总管,令骑士七百人送之官。

wèi jǐ qí qīn xìn ān dìng huáng fǔ xiào xié yǒu zuì lì bǔ zhī wáng dǐ shì jī bù nà yóu shì yǒu hàn

这句话大意是:未几,其亲信安定皇甫孝谐有罪,吏捕之,亡抵世积,不纳,由是有憾。

xiào xié jìng pèi fáng guì zhōu shì zǒng guǎn líng hú xī xī yòu bù lǐ yān

现代白话:孝谐 竟配防桂州,事总管令狐熙,熙又不礼呢。

shén kùn qióng yīn jiǎo xìng shàng biàn chēng shì jī cháng lìng dào rén xiāng qí guì bù dào rén yún dāng wèi guó zhǔ

这句话大意是:甚困穷,因徼幸上变,称:“世积尝令 道人相其贵不,道人云:‘当为国主。

wèi qí qī yuē fū rén dāng wèi huáng hòu

这句话大意是:’谓其妻曰:‘夫人当为皇后。

yòu jiāng zhī liáng zhōu qí suǒ qīn wèi shì jī yuē hé xī tiān xià jīng bīng chù kě tú dà shì

这句话大意是:’又将之凉 州,其所亲谓世积曰:‘河西天下精兵处,可图大事。

shì jī yuē liáng zhōu tǔ kuàng rén xī fēi yòng wǔ guó

这句话大意是:’世积曰:‘凉州土旷人稀, 非用武国。

yóu shì bèi zhēng àn qí shì

这句话大意是:’”由是被征,案其事。

yǒu sī zòu zuǒ wèi dà jiàng jūn yuán mín yòu wèi dà jiàng jūn yuán zhòu zuǒ pú yè gāo jiǒng bìng yǔ shì jī jiāo tōng shòu qí míng mǎ zhī zèng

这句话大意是:有司奏:“左卫大将军元旻、右卫大将军元胄、 左仆射高颎,并与世积交通,受其名马之赠。

shì jī jìng zuò zhū mín zhòu děng miǎn guān bài xiào xié wéi shàng dà jiàng jūn

这句话大意是:”世积竟坐诛,旻胄等免官,拜孝谐 为上大将军。

hán xióng zì mù lán hé nán dōng yuán rén yě

这句话大意是:韩雄,字木兰,河南东垣人也。

zǔ jǐng xiào wén shí wéi zhě yáng jùn shǒu

这句话大意是:祖景,孝文时为赭阳郡守。

xióng shǎo gǎn yǒng lǚ lì jué rén gōng qí shè yǒu jiāng lǜ cái lüè

这句话大意是:雄少敢勇,膂力绝 人,工骑射,有将率材略。

jí xiào wǔ xī qiān xióng biàn kāng kǎi yǒu lì gōng zhī zhì

这句话大意是:及孝武西迁,雄便慷慨有立功之志。

dà tǒng chū suì yǔ qí shǔ liù shí yú rén yú luò xi jǔ bīng shù rì jiān zhòng zhì qiān rén yǔ hé nán xíng tái yáng jū gòng wèi jǐ jiǎo

这句话大意是:大统初,遂与其属 六十余人于洛西举兵,数日间,众至千人,与河南行台杨琚共为掎角。

měi chāo lüě dōng wèi suǒ xiàng kè huò

这句话大意是:每抄掠东魏, 所向克获。

dōng wèi luò zhōu cì shǐ hán xián yǐ zhuàng wén yè nǎi qiǎn qí jūn sī mù róng shào zōng yǔ xián hé shì tǎo xióng

这句话大意是:东魏洛州刺史韩贤以状闻,邺乃遣其军司慕容绍宗与贤合势讨雄。

zhàn shù shí hé xióng zhòng lüè jìn xiōng jí qī zǐ jiē wèi xián suǒ huò jiāng yǐ wéi lù

这句话大意是:战数 十合,雄众略尽,兄及妻子皆为贤所获,将以为戮。

nǎi qiǎn rén gào xióng yuē ruò xióng zhì jiē miǎn zhī

这句话大意是:乃遣人告雄曰:“若雄至,皆 免之。

xióng nǎi yì xián jūn

这句话大意是:”雄乃诣贤军。

jí suí xián hái luò

这句话大意是:即随贤还洛。

qián yǐn xián dǎng móu yù xí zhī

这句话大意是:潜引贤党,谋欲袭之。

shì xiè dùn miǎn

这句话大意是:事泄,遁免。

yè zhōu wén yú hóng nóng fēng wǔ yáng xiàn hòu qiǎn hái xiāng lǐ gèng tú jìn qǔ

这句话大意是:谒周文于 弘农,封武阳县侯,遣还乡里,更图进取。

xióng nǎi zhāo jí yì zhòng cóng dú gū xìn rù luò yáng

这句话大意是:雄乃招集义众,从独孤信入洛阳。

máng shān zhī yì zhōu wén mìng xióng yāo qí shén wǔ yú ài dào

这句话大意是:芒山 之役,周文命雄邀齐神武于隘道。

shén wǔ nù mìng sān jūn bài bìng lì qǔ xióng xióng tū wéi de miǎn

这句话大意是:神武怒,命三军拜并力取雄,雄突围得免。

chú dōng xú zhōu cì shǐ

这句话大意是:除东 徐州刺史。

dōng wèi yōng zhōu cì shǐ guō shū lüè jiē jìng pō wéi biān huàn

这句话大意是:东魏雍州刺史郭叔略接境,颇为边患。

xióng mì tú zhī qīng jiāng shí qí yè rù qí jìng fú yú dào cè qiǎn dū du hán shì yú lüè chéng fú dōng wèi rén yī fú zhà ruò zì hé yáng pàn tóu guān xī zhě lüè chū chí zhī

这句话大意是:雄密图之,轻将十骑,夜入其境, 伏于道侧,遣都督韩仕于略城服东魏人衣服,诈若自河阳叛投关西者,略出驰之。

xióng zì hòu shè zhī zài fā xián zhōng suì zhǎn lüè shǒu

这句话大意是:雄自后射之,再发咸中,遂斩略首。

chú hé nán yǐn jìn jué wèi gōng

这句话大意是:除河南尹,进爵为公。

xún jìn piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī shì zhōng hé nán yì zhōng zhèng

这句话大意是:寻进骠骑大将军、开府 仪同三司、侍中、河南邑中正。

zhōu xiào mǐn dì jiàn zuò jìn jué xīn yì jùn gōng cì xìng yǔ wén shì

这句话大意是:周孝闵帝践祚,进爵新义郡公,赐姓宇文氏。

míng dì èr nián chú dū du zhōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:明帝 二年,除都督、中州刺史。

xióng jiǔ zài biān jù zhī dí rén xū shí měi lǜ zhòng shēn rù bù bì jiān nán

这句话大意是:雄久在边,具知敌人虚实,每率众深入,不避艰难。

qián hòu jīng sì shí wǔ zhàn suī shí yǒu shèng fù ér xióng zhì qì yì zhuàng dōng wèi shēn dàn zhī

这句话大意是:前 后经四十五战,虽时有胜负,而雄志气益壮,东魏深惮之。

zú yú zhèn

这句话大意是:卒于镇。

zèng dà jiàng jūn wǔ zhōu zhū jūn shì

这句话大意是:赠大将军、五 州诸军事。

shì yuē wēi

这句话大意是:谥曰威。

zi qín sì

这句话大意是:子禽嗣。

qín zì zi tōng shǎo kāng kǎi yǐ dǎn lüè chēng

这句话大意是:禽字子通,少慷慨,以胆略称。

róng mào kuí àn yǒu xióng jié zhī biǎo

这句话大意是:容貌魁岸,有雄杰之表。

xìng yòu hǎo shū jīng shǐ bǎi jiā jiē lüè zhī dà zhǐ

这句话大意是:性又好书,经史百家 皆略知大旨。

zhōu wén jiàn ér yì zhī lìng yǔ zhū zǐ yóu jí

这句话大意是:周文见而异之,令与诸子游集。

yǐ jūn gōng shāo qiān yí tóng sān sī xí jué xīn yì jùn gōng

这句话大意是:以军功稍迁仪同三司,袭爵新义郡公。

wǔ dì fá qí qín shuō xià dú gū yǒng yè yú jīn yōng chéng

这句话大意是:武帝伐齐,禽说下独孤永业于金墉城。

jí píng fàn yáng jiā shàng yí tóng yǒng zhōu cì shǐ

这句话大意是:及平范阳,加上仪同、永州刺史。

suí wén dì zuò xiāng qiān hé zhōu cì shǐ

这句话大意是:隋文帝作 相,迁和州刺史。

chén jiāng zhēn qìng rèn mán nú xiāo mó hē děng gòng wèi shēng yuán pín kòu jiāng běi qián hòu rù jiè

这句话大意是:陈将甄庆、任蛮奴、萧摩诃等共为声援,频寇江北,前后入界。

qín lǚ cuò qí fēng chén rén duó qì

这句话大意是:禽屡挫其锋,陈人夺气。

kāi huáng chū wén dì qián yǒu tūn jiāng nán zhì bài qín lú zhōu zǒng guǎn wěi yǐ píng chén zhī rèn shèn wéi dí rén suǒ dàn

这句话大意是:开皇初,文帝潜有吞江南志,拜禽庐州总管,委以平陈之任,甚为敌人所惮。

jí dà jǔ fá chén yǐ qín wèi xiān fēng

这句话大意是:及大举伐陈,以禽为先锋。

qín lǐng wǔ bǎi rén xiāo jì xí cǎi shí shǒu zhě jiē zuì suì qǔ zhī

这句话大意是:禽领五百人宵济,袭采石,守者皆醉,遂取之。

jìn gōng gū shú bàn rì ér bá

这句话大意是:进攻姑 熟,半日而拔。

cì yú xīn lín

这句话大意是:次于新林。

jiāng nán fù lǎo sù wén qí wēi xìn lái yè jūn mén zhòu yè bù jué qí jiāng fán xún lǔ shì zhēn tián ruì děng xiāng jì jiàng

这句话大意是:江南父老素闻其威信,来谒军门,昼夜不绝,其将樊巡、 鲁世真、田瑞等相继降。

jìn wáng qiǎn xíng jūn zǒng guǎn dù yàn yǔ qín hé jūn

这句话大意是:晋王遣行军总管杜彦与禽合军。

chén shū bǎo qiǎn lǐng jūn cài zhēng shǒu zhū què háng wén qín jiāng zhì zhòng jù ér kuì

这句话大意是:陈叔宝遣领军蔡征守朱雀 航,闻禽将至,众惧而溃。

rèn mán nú wèi hè ruò bì suǒ bài qì jūn jiàng qín

这句话大意是:任蛮奴为贺若弼所败,弃军降禽。

qín yǐ jīng qí zhí rù zhū què mén

这句话大意是:禽以精骑直入朱雀门。

chén rén yù zhàn mán nú zǒng zhī yuē lǎo fū shàng jiàng zhū jūn hé shì

这句话大意是:陈人欲战,蛮奴捴之曰:“老夫尚降,诸君何事!

zhòng jiē sàn zǒu

这句话大意是:”众皆散走。

suì píng jīn líng zhí chén zhǔ shū bǎo

这句话大意是:遂平金陵,执陈主 叔宝。

shí hè ruò bì yì yǒu gōng nǎi xià zhào jìn wáng yuē cǐ èr gōng zhě zhèn běn wěi zhī xī rú zhèn yì

这句话大意是:时贺若弼亦有功,乃下诏晋王曰:“此二公者,朕本委之,悉如朕意。

yǐ míng chén zhī gōng chéng tài píng zhī yè tiān xià shèng shì hé yòng guò cǐ

这句话大意是:以名 臣之功,成太平之业,天下盛事,何用过此!

yòu xià yōu zhào yú qín bì yuē shēn guó wēi yú wàn lǐ xuān cháo huà yú yī yú shǐ dōng nán zhī rén jù chū tāng huǒ shù bǎi nián zéi xún rì kuò qīng zhuān shì gōng zhī gōng yě

这句话大意是:”又下优诏于禽、弼曰:“申国威于 万里,宣朝化于一隅,使东南之人俱出汤火,数百年贼旬日廓清,专是公之功也。

gāo míng sāi yú yǔ zhòu shèng yè guāng yú tiān rǎng

这句话大意是:高名塞于宇宙,盛业光于天壤。

tì tīng qián gǔ hǎn wén qí pǐ

这句话大意是:逖听前古,罕闻其匹。

bān shī kǎi rù chéng zhī fēi yuǎn xiāng sī zhī shén cùn yīn ruò suì

这句话大意是:班师凯入,诚知非远,相思 之甚,寸阴若岁。

jí zhì jīng bì yǔ qín zhēng gōng yú shàng qián bì yuē chén zài jiǎng shān sǐ zhàn pò qí ruì zú qín qí xiāo jiàng zhèn yáng wēi wǔ suì píng chén guó

这句话大意是:”及至京,弼与禽争功于上前,弼曰:“臣在蒋山死战,破其锐 卒,禽其骁将,震扬威武,遂平陈国。

qín lüè bù jiāo zhèn qǐ chén zhī bǐ

这句话大意是:禽略不交阵,岂臣之比!

qín yuē běn fèng míng zhǐ lìng chén yǔ bì tóng qǔ wěi dōu

这句话大意是:”禽曰:“本奉明 旨,令臣与弼同取伪都。

bì nǎi gǎn xiān qī féng zéi suì zhàn zhì jiàng shì shāng sǐ shén duō

这句话大意是:弼乃敢先期,逢贼遂战,致将士伤死甚多。

chén yǐ qīng jì wǔ bǎi bīng bù xuè rèn zhí qǔ jīn líng jiàng rèn mán nú zhí chén shū bǎo jù qí fǔ kù qīng qí cháo xué

这句话大意是:臣以轻骑五百, 兵不血刃,直取金陵,降任蛮奴,执陈叔宝,据其府库,倾其巢穴。

bì zhì xī fāng kòu běi yè mén chén qǐ guān ér nà zhī

这句话大意是:弼至夕方扣北 掖门,臣启关而纳之。

sī nǎi jiù zuì bù xiá ān dé yǔ chén wéi bǐ

这句话大意是:斯乃救罪不暇,安得与臣为比!

shàng yuē èr jiāng jù hé shàng xūn

这句话大意是:”上曰:’二将俱合上勋。

yú shì jìn wèi shàng zhù guó cì wù bā qiān duàn

这句话大意是:” 于是进位上柱国,赐物八千段。

yǒu sī hé qín zòng shì zú yín wū chén gōng

这句话大意是:有司劾禽纵士卒淫污陈宫。

zuò cǐ bù dé guó gōng jí zhēn shí yì

这句话大意是:坐此不得国公及真食邑。

dà jūn zhī shǐ chū yě shàng chì yǒu sī yuē wáng guó wù wǒ yī bù yǐ rù fǔ kě yú yuàn nèi zhù wǔ duǒ dāng xī cì wén wǔ bǎi guān dà shè yǐ qǔ zhī

这句话大意是:大军之始出也,上敕有司曰:“亡国物,我一不以入府,可于苑内筑五垛,当 悉赐文武百官大射以取之。

jí shì shàng yù xuán táng dà zhèn chén zhī nú bì huò huì huì wáng gōng wén wǔ guān qī pǐn yǐ shàng wǔ zhí lǐng bīng dū du yǐ shàng jí zhū kǎo shǐ yǐ shè zhī

这句话大意是:”及是,上御玄堂,大阵陈之奴婢货贿,会王公文武官 七品已上,武职领兵都督已上,及诸考使以射之。

xiān shì jiāng dōng yáo yuē huáng bān qīng cōng mǎ fā zì shòu yáng sì lái shí dōng qì mò qù rì chūn fēng shǐ

这句话大意是:先是,江东谣曰:“黄斑青骢马,发自寿阳涘,来时冬气末,去日春风始。

jiē bù zhī suǒ wèi

这句话大意是:” 皆不知所谓。

qín běn míng qín wǔ píng chén zhī jì yòu chéng qīng cōng mǎ wǎng fǎn shí jié yǔ gē xiāng yìng zhì shì fāng wù

这句话大意是:禽本名禽武,平陈之际,又乘青骢马,往返时节与歌相应,至是方悟。

hòu tū jué lái cháo shàng wèi yuē rǔ wén jiāng nán yǒu chén guó tiān zǐ hu

现代白话:后突厥来朝,上谓曰:“你闻江南有陈国天子吗?

duì yuē wén zhī

这句话大意是:”对曰:“闻之。

shàng mìng zuǒ yòu yǐn tū jué yì qín qián yuē cǐ shì zhí de chén guó tiān zǐ zhě

这句话大意是:”上命左右引 突厥诣禽前,曰:“此是执得陈国天子者。

qín lì rán gù zhī tū jué huáng kǒng bù gǎn yǎng shì

这句话大意是:”禽厉然顾之,突厥惶恐不敢仰视。

qí wēi róng rú cǐ

这句话大意是:其 威容如此。

bié fēng shòu guāng xiàn gōng zhēn shí qiān hù

这句话大意是:别封寿光县公,真食千户。

yǐ xíng jūn zǒng guǎn zhūn jīn chéng yù bèi hú kòu jí bài liáng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:以行军总管屯金城,御备胡寇,即拜凉州总 管。

é zhēng hái jīng ēn lǐ shū hòu

这句话大意是:俄征还京,恩礼殊厚。

wú hé qí lín mǔ jiàn qín mén xià yí wèi shén shèng yǒu tóng wáng zhě mǔ yì ér wèn zhī

这句话大意是:无何,其邻母见禽门下仪卫甚盛,有同王者,母异而问 之。

qí zhōng rén yuē wǒ lái yíng wáng

这句话大意是:其中人曰:“我来迎王。

hū bú jiàn

这句话大意是:”忽不见。

yòu yǒu rén jí dǔ hū jīng zǒu zhì qín jiā yuē wǒ yù yè wáng

这句话大意是:又有人疾笃,忽惊走至禽家曰:“我欲谒 王。

zuǒ yòu wèn hé wáng yuē yán luó wáng

这句话大意是:左右问何王,曰:“阎罗王。

qín zǐ dì yù tà zhī qín zhǐ zhī yuē shēng wéi shàng zhù guó sǐ zuò yán luó wáng yì zú yǐ

现代白话:”禽子弟欲挞之,禽止之曰:“生为上柱国,死 作阎罗王,亦足了。

yīn qǐn jí zú

这句话大意是:”因寝疾卒。

zi shì è sì

这句话大意是:子世谔嗣。

shì è tì tǎng xiāo jié yǒu fù fēng

这句话大意是:世谔倜傥骁捷,有父风。

yáng xuán gǎn luàn yǐn wèi jiāng měi zhàn xiān dēng

这句话大意是:杨玄感乱,引为将,每战先登。

xuán gǎn bài wèi lì suǒ jū

这句话大意是:玄感败,为吏所拘。

shí dì zài gāo yáng sòng yì xíng zài suǒ

这句话大意是:时帝在高阳,送诣行在所。

shì è rì lìng shǒu zhě shì jiǔ yáo yǐ hān chàng yáng yán yuē wú sǐ zài cháo xī bù zuì hé wéi

现代白话:世谔日令守者市酒肴以酣畅,扬言曰:“我死在朝夕, 不醉何为!

jiàn yǐ jiǔ jìn shǒu zhě shǒu zhě xiá zhī suì yǐn lìng zuì yīn de táo bèn shān zéi bù zhī suǒ zhōng

这句话大意是:”渐以酒进守者,守者狎之,遂饮令醉,因得逃奔山贼,不知所终。

qín mǔ dì sēng shòu zì xuán qìng yì yǐ yǒng liè zhī míng

这句话大意是:禽母弟僧寿,字玄庆,亦以勇烈知名。

zhōu wǔ dì shí wèi shì bó zhōng lǚ xià dài fū

这句话大意是:周武帝时,为侍伯中旅下大夫。

suí wén dì de zhèng cóng wéi xiào kuān píng yù chí jiǒng

这句话大意是:隋文帝 得政,从韦孝宽平尉迟迥。

yǐ gōng shòu dà jiàng jūn

这句话大意是:以功授大将军。

fēng chāng lè xiàn gōng

这句话大意是:封昌乐县公。

kāi huáng chū bài ān zhōu cì shǐ

这句话大意是:开皇初,拜安州刺史。

shí qín wèi lú zhōu zǒng guǎn cháo tíng bù yù qí xiōng dì tóng zài huái nán zhuǎn xióng wèi èr zhōu cì shǐ jìn jué guǎng líng jùn gōng

这句话大意是:时 禽为庐州总管,朝廷不欲其兄弟同在淮南,转熊、蔚二州刺史,进爵广陵郡公。

xún yǐ xíng jūn zǒng guǎn jī pò tū jué yú jī tóu shān

这句话大意是:寻 以行军总管击破突厥于鸡头山。

hòu zuò shì miǎn

这句话大意是:后坐事免。

shù suì fù bài wèi zhōu cì shǐ

这句话大意是:数岁,复拜蔚州刺史。

tū jué shén dàn zhī

这句话大意是:突厥甚惮之。

hòu jiǎn jiào líng zhōu zǒng guǎn shì

这句话大意是:后 检校灵州总管事。

cóng yáng sù pò tū jué jìn wèi shàng zhù guó gǎi fēng jiāng dū jùn gōng

这句话大意是:从杨素破突厥,进位上柱国,改封江都郡公。

yáng dì jí wèi fēng xīn cài jùn gōng zì shì bù fù rèn yòng

这句话大意是:炀帝即位,封新蔡郡公,自是不复任用。

dà yè wǔ nián cóng xìng tài yuán

这句话大意是:大业五年,从幸太原。

shí yǒu jīng zhào rén dá xī tōng qiè wáng shì néng qīng gē cháo chén duō xiāng mìng guān zhī sēng shòu yì yù yān

现代白话:时有京兆人达 奚通妾王氏,能清歌,朝臣多相命观之,僧寿亦预呢。

zuò chú míng

这句话大意是:坐除名。

xún mìng fù wèi zú yú jīng shī

这句话大意是:寻命复位,卒于京 师。

zi xiào jī

这句话大意是:子孝基。

sēng shòu dì hóng zì shū míng shǎo xiāo yǒng shàn qí shè lǚ lì guò rén

这句话大意是:僧寿弟洪,字叔明,少骁勇,善骑射,膂力过人。

shì zhōu yǐ jūn gōng bài dà dū dū

这句话大意是:仕周,以军功拜大都督。

duò wén wèi chéng xiàng cóng wéi xiào kuān pò yù chí jiǒng jiā shàng kāi fǔ fēng gān táng xiàn hòu

这句话大意是:隋 文为丞相,从韦孝宽破尉迟迥,加上开府,封甘棠县侯。

jí dì shòu shàn jìn jué wèi gōng

这句话大意是:及帝受禅,进爵为公。

kāi huáng jiǔ nián píng chén zhī hòu shòu xíng jūn zǒng guǎn

这句话大意是:开 皇九年,平陈之后,授行军总管。

jí chén píng jìn wáng guǎng dà liè yú jiǎng shān yǒu měng shòu zài wéi zhōng zhòng jiē jù hóng chí mǎ shè zhī yìng xián ér dǎo

这句话大意是:及陈平,晋王广大猎于蒋山,有猛兽在围中,众 皆惧,洪驰马射之,应弦而倒。

chén shì zhū jiāng liè guān jiē tàn fú yān

现代白话:陈氏诸将列观,皆叹伏呢。

wáng dà xǐ cì jiān bǎi pǐ

这句话大意是:王大喜,赐缣百匹。

xún yǐ gōng jiā zhù guó bài jiǎng zhōu cì shǐ zhuǎn lián zhōu

这句话大意是:寻 以功加柱国,拜蒋州刺史,转廉州。

shí tū jué lǚ wèi biān huàn cháo tíng yǐ hóng xiāo yǒng lìng jiǎn jiào shuò zhōu zǒng guǎn shì

这句话大意是:时突厥屡为边患,朝廷以洪骁勇,令检校朔州总管事。

xún bài dài zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:寻拜代州总管。

rén shòu yuán nián tū jué dá tóu kè hán fàn sāi hóng lǜ wèi zhōu cì shǐ liú lóng dà jiàng jūn li yào wáng jù zhī

这句话大意是:仁寿元 年,突厥达头可汗犯塞,洪率蔚州刺史刘隆、大将军李药王拒之。

yù lǔ yú héng ān zhòng guǎ bù dí hóng sì miàn bó zhàn shēn bèi zhòng chuāng jiàng shì jǔ qì

这句话大意是:遇虏于恒安,众 寡不敌,洪四面搏战,身被重创,将士沮气。

lǔ xī zhòng wéi zhī shǐ xià rú yǔ

这句话大意是:虏悉众围之,矢下如雨。

hóng wěi yǔ lǔ hé wéi shǎo xiè

这句话大意是:洪伪与虏和, 围少懈。

hóng lǜ suǒ lǐng kuì wéi ér chū

这句话大意是:洪率所领溃围而出。

sǐ zhě tài bàn shā lǔ yì bèi

这句话大意是:死者太半,杀虏亦倍。

hóng jí yào wáng chú míng lóng jìng zuò sǐ

这句话大意是:洪及药王除名,隆竟坐死。

yáng dì běi xún zhì héng ān jiàn bái gǔ bèi yě yǐ wèn shì chén yuē wǎng hán hóng yǔ lǔ zhàn chù yě

这句话大意是:炀 帝北巡,至恒安,见白骨被野,以问侍臣,曰:“往韩洪与虏战处也。

dì mǐn rán shāng zhī shōu zàng hái gǔ mìng wǔ jùn shā mén wèi shè zhāi gōng bài hóng lǒng xī tài shǒu

这句话大意是:”帝悯然伤 之,收葬骸骨,命五郡沙门为设斋供,拜洪陇西太守。

wèi jǐ zhū yá rén wáng wàn chāng zuò luàn zhào hóng píng zhī

这句话大意是:未几,朱崖人王万昌作乱,诏洪平之。

yǐ gōng jiā jīn zǐ guāng lù dài fu lǐng jùn rú gù

这句话大意是:以功加金紫光禄大夫,领郡如故。

é ér wàn chāng dì zhòng tōng fù pàn yòu zhào hóng píng zhī

这句话大意是:俄而 万昌弟仲通复叛,又诏洪平之。

hái shī wèi jǐ xuán yù jí zú

这句话大意是:还师未几,旋遇疾卒。

hè ruò dūn hé nán luò yáng rén yě

这句话大意是:贺若敦,河南洛阳人也。

qí xiān jū mò běi shì wèi bù luò dà rén

这句话大意是:其先居漠北,世为部落大人。

zēng zǔ dài wèi xiàn wén shí rù guó wèi dōu guān shàng shū fēng ān fù xiàn gōng

这句话大意是:曾祖贷,魏献文时入国, 为都官尚书,封安富县公。

zǔ fú lián shì wèi wèi yún zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖伏连,仕魏,位云州刺史。

fù tǒng yǒng jiàn bù hǎo wén xué yǐ zǔ yìn wèi mì shū láng

这句话大意是:父统,勇健不好文学,以 祖荫为秘书郎。

yǒng ān chū cóng tài zǎi yuán tiān mù tǎo xíng gǎo yǐ gōng fēng dāng tíng zi

这句话大意是:永安初,从太宰元天穆讨邢杲,以功封当亭子。

qí shén wǔ chū qǐ yǐ tǒng wèi yǐng zhōu zhǎng shǐ

这句话大意是:齐神武初起,以统 为颍州长史。

zhí cì shǐ tián xùn yǐ zhōu jiàng bài yǎn zhōu cì shǐ cì jué dāng tíng xiàn gōng

这句话大意是:执刺史田迅,以州降,拜兖州刺史,赐爵当亭县公。

lì wèi běi yōng héng èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:历位北雍、恒二 州刺史。

zú zèng sī kōng gōng shì yuē āi

这句话大意是:卒,赠司空公,谥曰哀。

dūn shǎo yǒu qì gàn

这句话大意是:敦少有气干。

tǒng zhī jiāng zhí tián xùn yě lǜ shì bù guǒ yòu yǐ lèi ruò jì duō nán yǐ zì bá shěn yín zhě jiǔ zhī dūn nián shí qī jìn cè zàn chéng qí móu

这句话大意是:统之将执田迅也,虑事不果,又以 累弱既多,难以自拔,沈吟者久之,敦年十七,进策赞成其谋。

tǒng liú tì cóng zhī suì dìng móu guī xī

这句话大意是:统流涕从之,遂定 谋归西。

shí qún dào fēng qǐ dà guī shān zéi zhāng shì xiǎn qián lái xí tǒng dūn tǐng shēn fù zhàn shǒu zhǎn qī bā rén zéi nǎi zǒu

这句话大意是:时群盗蜂起,大龟山贼张世显潜来袭统,敦挺身赴战,手斩七八人,贼乃 走。

tǒng dà yuè wèi zuǒ yòu liáo shǔ yuē wǒ shǎo cóng jūn lǚ zhàn zhèn fēi yī rú cǐ r nián shí dǎn lüè wèi jiàn qí rén

这句话大意是:统大悦,谓左右僚属曰:“我少从军旅,战阵非一,如此儿年时胆略,未见其 人。

fēi wéi chéng wǒ mén hù yì dāng wèi guó míng jiàng

这句话大意是:非唯成我门户,亦当为国名将。

míng nián cóng hé nèi gōng dú gū xìn yú luò yáng bèi wéi dūn wān sān shí gōng jiàn bù xū fā

这句话大意是:明年,从河内公独孤信于洛阳被围,敦弯三石弓,箭不虚发。

xìn nǎi yán yú zhōu wén yǐn zhì huī xià shòu dū du fēng ān líng xiàn bó

这句话大意是:信乃言于周文, 引至麾下,授都督,封安陵县伯。

cháng cóng xiào liè gān quán gōng shí wéi rén bù qí shòu duō yuè yì

这句话大意是:尝从校猎甘泉宫,时围人不齐,兽多越逸。

zhōu wén dà nù rén jiē gǔ zhàn

这句话大意是:周文 大怒,人皆股战。

wéi nèi wéi yǒu yī lù é yì tū wéi ér zǒu

这句话大意是:围内唯有一鹿,俄亦突围而走。

dūn yuè mǎ chí zhī lù shàng dōng shān

这句话大意是:敦跃马驰之,鹿上东山。

dūn qì mǎ bù zhú zhì shān bàn biàn nǎi chè zhī ér xià

这句话大意是:敦弃马 步逐,至山半,便乃掣之而下。

zhōu wén dà yuè zhū jiāng yīn de miǎn zé

这句话大意是:周文大悦,诸将因得免责。

lèi qiān tài zǐ shù zǐ

这句话大意是:累迁太子庶子。

fèi dì èr nián bài yòu wèi jiāng jūn

这句话大意是:废帝二 年,拜右卫将军。

é jiā piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī jìn jué guǎng xiāng xiàn gōng

这句话大意是:俄加骠骑大将军、开府仪同三司,进爵广乡县公。

shí mín shǔ chū kāi rén qíng shàng gěng

这句话大意是:时岷蜀初开, 人情尚梗。

bā xī rén qiáo yān jù nán liáng zhōu yǔ liáng xī jiāng zhōu cì shǐ wáng kāi yè gòng wèi biǎo lǐ shān dòng qún mán

这句话大意是:巴西人谯淹据南梁州,与梁西江州刺史王开业共为表里,扇动群蛮。

zhōu wén lìng dūn tǎo píng zhī jìn jué wǔ dū jùn gōng bài diǎn sì zhōng dài fū

这句话大意是:周 文令敦讨平之,进爵武都郡公,拜典祀中大夫。

xún wèi jīn zhōu dū dū

这句话大意是:寻为金州都督。

mán shuài xiàng bái biāo xiàng wǔ zi wáng děng jù zhòng wèi kòu wéi bī xìn zhōu

这句话大意是:蛮帅向白彪、向五 子王等聚众为寇,围逼信州。

zhào dūn yǔ kāi fǔ tián hóng fù jiù wèi zhì ér chéng yǐ xiàn

这句话大意是:诏敦与开府田弘赴救,未至而城已陷。

nǎi jìn jūn zhuī tǎo suì píng xìn zhōu

这句话大意是:乃进军追讨, 遂平信州。

shì suì jīng zhōu mán shuài wén zi róng zì hào rén zhōu cì shǐ fù lìng dūn yǔ kāi fǔ pān zhāo tǎo qín zi róng bìng lǔ qí zhòng

这句话大意是:是岁,荆州蛮帅文子荣自号仁州刺史,复令敦与开府潘招讨禽子荣,并 虏其众。

wǔ chéng yuán nián rù wèi jūn sī mǎ

这句话大意是:武成元年,入为军司马。

chén jiāng hóu tiàn hóu ān dōu děng wéi bī xiāng zhōu è jué liáng yuán nǎi lìng dūn dù jiāng fù jiù

这句话大意是:陈将侯瑱、侯安都等围逼湘州,遏绝粮援,乃令敦度 江赴救。

dūn lián zhàn pò tiàn chéng shèng suì cì xiāng zhōu

这句话大意是:敦连战破瑱,乘胜遂次湘州。

é ér qiū shuǐ xùn yì jiāng lù suì duàn

这句话大意是:俄而秋水汛溢,江路遂断。

liáng yuán jì jué kǒng tiàn děng zhī qí liáng shǎo nǎi yú yíng nèi duō wèi tǔ jù fù zhī yǐ mǐ zhào cè jìn cūn rén yáng yǒu suǒ fǎng wèn suí jí qiǎn zhī

这句话大意是:粮援既绝,恐瑱 等知其粮少,乃于营内多为土聚,覆之以米,召侧近村人,阳有所访问,随即遣之。

tiàn děng wén zhī liáng yǐ wéi shí

这句话大意是:瑱等闻之,良以为实。

dūn yòu zēng xiū yíng lěi zào lú shè shì yǐ chí jiǔ

这句话大意是:敦又增修营垒,造庐舍,示以持久。

xiāng luō zhī jiān suì fèi nóng yè

这句话大意是:湘、罗之间遂废农业。

tiàn děng wú rú zhī hé

这句话大意是:瑱等无如之何。

chū tǔ rén jí chéng qīng chuán zài mǐ sù jí lóng jī yā yǐ xiǎng tiàn jūn

这句话大意是:初,土人亟乘轻船,载米粟及笼鸡鸭以饷瑱军。

dūn huàn zhī nǎi wěi wèi tǔ rén zhuāng chuán fú jiǎ shì yú zhōng

这句话大意是:敦患之,乃伪为土 人,装船伏甲士于中。

tiàn jūn rén wàng jiàn wèi xiǎng chuán zhī zhì nì lái zhēng qǔ dūn jiá shì suì qín zhī

这句话大意是:瑱军人望见,谓饷船之至,逆来争取,敦甲士遂禽之。

yòu dūn jūn shù yǒu pàn rén chéng mǎ tóu tiàn tiàn zhé nà zhī

这句话大意是:又敦 军数有叛人乘马投瑱,瑱辄纳之。

dūn yòu bié qǔ yī mǎ qiān yǐ qù chuán lìng chuán zhōng nì yǐ biān biān zhī

这句话大意是:敦又别取一马,牵以趣船,令船中逆以鞭鞭之。

rú shì zhě zài sān mǎ biàn wèi chuán bù shàng

这句话大意是:如是者再三,马便畏船不上。

hòu fú bīng yú jiāng àn shǐ rén chéng wèi chuán mǎ yǐ zhāo tiàn jūn

这句话大意是:后伏兵于江岸,使人乘畏船马以招瑱军。

zhà yún tóu fù

这句话大意是:诈云投附。

tiàn biàn qiǎn bīng yíng jiē jìng lái qiān mǎ

这句话大意是:瑱便遣兵迎接,竞来牵马。

mǎ jì wèi chuán bù shàng fú bīng fā jǐn shā zhī

这句话大意是:马既畏船不上,伏兵发,尽杀之。

cǐ hòu shí yǒu kuì xiǎng jí wáng bēn tiàn zhě yóu wèi dūn zhī zhà bìng bù gǎn shòu

这句话大意是:此后实有馈饷及亡奔 瑱者,犹谓敦之诈,并不敢受。

xiāng chí suì yú tiàn bù néng zhì qiú jiè chuán sòng dūn dù jiāng

这句话大意是:相持岁余,瑱不能制,求借船送敦度江。

dūn lǜ qí huò zhà wèi yuē shě wǒ bǎi lǐ dāng wèi rǔ qù

现代白话:敦虑其或 诈,谓曰:“舍我百里,当为你去。

tiàn děng suì liú chuán yú shì jiàng bīng qù jīn lù bǎi lǐ

这句话大意是:”瑱等遂留船,于是将兵去津路百里。

dūn chān zhī fēi zhà lēi zhòng ér hái

这句话大意是:敦觇之 非诈,勒众而还。

zài jūn bìng sǐ zhě shí wǔ liù

这句话大意是:在军病死者十五六。

jìn gōng hù yǐ dūn shī dì wú gōng chú qí míng

这句话大意是:晋公护以敦失地无功,除其名。

bǎo dìng wǔ nián lèi qiān zhōng zhōu cì shǐ zhèn hán gǔ

这句话大意是:保定五年,累迁中州刺史,镇函谷。

dūn shì gōng fù qì gù qí liú bèi jiē wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:敦恃功负气,顾其流辈皆为大将军。

dūn dú wèi de jiān yǐ xiāng zhōu zhī yì quán jūn ér fǎn fān bèi chú míng měi chū yuàn yán

这句话大意是:敦独 未得,兼以湘州之役,全军而反,翻被除名,每出怨言。

jìn gōng hù nù zhēng hái bī lìng zì shā

这句话大意是:晋公护怒,征还,逼令自 杀。

lín xíng hū zi bì wèi yuē wú bì yù píng jiāng nán rán xīn bù guǒ rǔ dàng chéng wú zhì

现代白话:临刑,呼子弼谓曰:“我必欲平江南,然心不果,你当成我志。

wú yǐ shé sǐ rǔ bù kě bù sī

现代白话:我以舌死,你 不可不思。

yīn yǐn zhuī cì bì shé chū xuè jiè yǐ shèn kǒu

这句话大意是:”因引锥刺弼舌出血,诫以慎口。

jiàn dé chū zhuī zèng dà jiàng jūn

这句话大意是:建德初,追赠大将军。

shì yuē liè

这句话大意是:谥曰烈。

bì zì fǔ bó

这句话大意是:弼字辅伯。

shǎo yǒu dà zhì xiāo yǒng biàn gōng mǎ jiě zhǔ wén bó shè shū jì yǒu zhòng míng

这句话大意是:少有大志,骁勇便弓马,解属文,博涉书记,有重名。

zhōu qí wáng xiàn wén ér jìng zhī yǐn wèi jì shì

这句话大意是:周齐王宪闻 而敬之,引为记室。

fēng dāng tíng xiàn gōng qiān xiǎo nèi shǐ

这句话大意是:封当亭县公,迁小内史。

yǔ wéi xiào kuān fá chén gōng bá shù shí chéng bì jì jū duō

这句话大意是:与韦孝宽伐陈,攻拔数十城,弼计居 多。

bài shòu zhōu cì shǐ gǎi fēng xiāng yì xiàn gōng

这句话大意是:拜寿州刺史,改封襄邑县公。

suí wén dì wèi chéng xiàng yù chí jiǒng zuò luàn dì kǒng bì wèi biàn qiǎn zhǎng sūn píng chí yì dài zhī

这句话大意是:隋文帝为丞相,尉迟迥作乱,帝恐弼为变,遣长 孙平驰驿代之。

jí dì shòu shàn yīn yǒu píng jiāng nán zhì fǎng kě rèn zhě gāo jiǒng jiàn bì yǒu wén wǔ cái gàn yú shì bài wú zhōu zǒng guǎn wěi yǐ píng chén shì bì xīn rán yǐ wéi jǐ rèn

这句话大意是:及帝受禅,阴有平江南志,访可任者,高颎荐弼有文武才干,于是拜吴州总管, 委以平陈事,弼忻然以为己任。

yǔ shòu zhōu zǒng guǎn yuán xióng bìng wéi zhòng zhèn

这句话大意是:与寿州总管源雄并为重镇。

bì yí xióng shī yuē jiāo hé biāo qí mù hé pǔ fú bō yíng wù shǐ qí lín shàng wú wǒ èr rén míng

这句话大意是:弼遗雄诗曰:“交河骠 骑幕,合浦伏波营,勿使骐𬴊上,无我二人名。

xiàn qǔ chén shí cè shàng chēng shàn cì yǐ bǎo dāo

这句话大意是:”献取陈十策,上称善,赐以宝刀。

kāi huáng jiǔ nián dà jǔ fá chén yǐ bì wéi xíng chē zǒng guǎn

这句话大意是:开皇九年,大举伐陈,以弼为行车总管。

jiāng dù jiāng lèi jiǔ zhù yuē bì qīn chéng miào lüè yuǎn zhèn guó wēi ruò shǐ fú shàn huò yín dà jūn lì shè

这句话大意是:将渡江,酹酒祝曰:“弼亲承庙略, 远振国威,若使福善祸淫,大军利涉;。

rú shì yǒu guāi wéi de zàng jiāng yú fù zhōng sǐ qiě bù hèn

这句话大意是:如事有乖违,得葬江鱼腹中,死且不恨。

xiān shì bì qǐng yuán jiāng fáng rén měi jiāo dài jì bì jí lì yáng

这句话大意是:” 先是,弼请缘江防人每交代际,必集历阳。

yú shì dà liè qí zhì yíng mù bèi yě chén rén yǐ wéi dà bīng zhì xī fā guó zhōng shì mǎ

这句话大意是:于是大列旗帜,营幕被野,陈人以为大 兵至,悉发国中士马。

jì zhī fáng rén jiāo dài qí zhòng fù sàn

这句话大意是:既知防人交代,其众复散。

hòu yǐ wéi cháng bù fù shè bèi

这句话大意是:后以为常,不复设备。

jí cǐ bì yǐ dà jūn jì jiāng chén rén fú jué

这句话大意是:及此,弼 以大军济江,陈人弗觉。

xí chén nán xú zhōu bá zhī zhí qí cì shǐ huáng kè

这句话大意是:袭陈南徐州,拔之,执其刺史黄恪。

jūn lìng yán sù qiū háo bù fàn yǒu jūn shì yú rén jiān gū jiǔ zhě bì lì zhǎn zhī

这句话大意是:军令严肃,秋毫不犯, 有军士于人间酤酒者,弼立斩之。

jìn tún jiǎng shān zhī bái tǔ gāng chén jiāng lǔ guǎng dá zhōu zhì ān rèn mán nú tián ruì kǒng fàn xiāo mó hē děng yǐ jìn bīng jù zhàn

这句话大意是:进屯蒋山之白土冈,陈将鲁广达、周智安、任蛮 奴、田瑞、孔范、萧摩诃等以劲兵拒战。

tián ruì xiān fàn jī zǒu zhī

这句话大意是:田瑞先犯,击走之。

lǔ guǎng dá děng xiāng jì dì jìn bì jūn lǚ què

这句话大意是:鲁广达等相继递进, 弼军屡却。

bì chuāi zhī qí jiāo shì zú qiě duò yú shì dū wàn jiàng shì shū sǐ zhàn suì dà pò zhī

这句话大意是:弼揣知其骄,士卒且惰,于是督万将士,殊死战,遂大破之。

huī xià shì kāi fǔ yuán míng qín huī hē zhì bì mìng zuǒ yòu qiān zhǎn zhī

这句话大意是:麾下士开 府员明禽麾诃至,弼命左右牵斩之。

mó hē sè zì ruò bì shì ér lǐ zhī

这句话大意是:摩诃色自若,弼释而礼之。

cóng běi yè mén rù

这句话大意是:从北掖门入。

shí hán qín yǐ zhí chén shū bǎo

这句话大意是:时韩 禽已执陈叔宝。

bì zhì hū shū bǎo shì zhī

这句话大意是:弼至,呼叔宝视之。

shū bǎo huáng jù liú hàn gǔ lì zài bài

这句话大意是:叔宝惶惧流汗,股栗再拜。

bì wèi yuē xiǎo guó zhī jūn dāng dà guó qīng bài lǐ yě

这句话大意是:弼谓曰:“小国之 君当大国卿,拜,礼也。

rù cháo bù shī zuò guī mìng hóu wú láo kǒng jù

这句话大意是:入朝不失作归命侯,无劳恐惧。

jì ér bì huì hèn bù huò shū bǎo yú shì yǔ qín xiāng gòu tǐng rèn ér chū

这句话大意是:既而弼恚恨不获叔宝,于是与禽相訽,挺刃而出。

lìng cài zhēng wèi shū bǎo zuò jiàng jiān mìng chéng luó chē guī jǐ shì bù guǒ

这句话大意是:令蔡征为叔宝作降笺,命乘 骡车归己,事不果。

shàng wén bì yǒu gōng dà yuè xià zhào bāo yáng zhī

这句话大意是:上闻弼有功,大悦,下诏褒扬之。

jìn wáng yǐ bì xiān qī jué zhàn wéi jūn mìng yú shì yǐ bì shǔ lì

这句话大意是:晋王以弼先期决战,违军命, 于是以弼属吏。

shàng yì zhào zhī jí jiàn

这句话大意是:上驿召之,及见。

yíng láo yuē kè dìng sān wú gōng zhī gōng yě

这句话大意是:迎劳曰:“克定三吴,公之功也。

mìng dēng yù zuò cì wù bā qiān duàn jiā wèi shàng zhù guó

这句话大意是:”命登御坐, 赐物八千段,加位上柱国。

jìn jué sòng guó gōng zhēn shí xiāng yì sān qiān hù jiā bǎo jiàn bǎo dài jīn wèng jīn pán gè yī bìng zhì wěi shàn qǔ gài zá cǎi èr qiān duàn nǚ lè èr bù yòu cì chén shū bǎo mèi wèi qiè

这句话大意是:进爵宋国公,真食襄邑三千户,加宝剑、宝带、金瓮、 金盘各一,并雉尾扇、曲盖,杂彩二千段,女乐二部,又赐陈叔宝妹为妾。

bài yòu lǐng jūn dà jiàng jūn

这句话大意是:拜右领 军大将军。

píng chén hòu liù nián bì zhuàn qí huà cè shàng zhī wèi wéi yù shòu píng chén qī cè

这句话大意是:平陈后六年,弼撰其画策上之,谓为《御授平陈七策》。

shàng fú shěng yuē gōng yù fā yáng wǒ míng wǒ bù qiú míng gōng yi zì zài jiā chuán

这句话大意是:上弗省,曰:“公欲 发扬我名,我不求名,公宜自载家传。

qī cè qí yī qǐng guǎng líng dùn bīng yī wàn fān dài wǎng lái

这句话大意是:”七策:“其一,请广陵顿兵一万,番代往 来。

chén rén chū jiàn shè bèi hòu yǐ wéi cháng jí dà bīng nán fá bù fù yí yě

这句话大意是:陈人初见设备,后以为常,及大兵南伐,不复疑也。

qí èr shǐ bīng yuán jiāng shí liè rén mǎ xuān zào

这句话大意是:其二,使兵缘江时猎,人 马喧噪。

jí bīng lín jiāng chén rén yǐ wéi liè yě

这句话大意是:及兵临江,陈人以为猎也。

qí sān yǐ lǎo mǎ duō mǎi chén chuán ér nì zhī mǎi bì chuán wǔ liù shí sōu yú dú nèi

这句话大意是:其三,以老马多买陈船而匿之,买弊船五六十 艘于渎内。

chén rén chān yǐ wéi nèi guó wú chuán

这句话大意是:陈人觇以为内国无船。

qí sì jī wěi huò yú yáng zi jīn qí gāo bì jiàn

这句话大意是:其四,积苇获于扬子津,其高蔽舰。

jí dà bīng jiāng dù nǎi zú tōng dú yú jiāng

这句话大意是:及大兵将度, 乃卒通渎于江。

qí wǔ tu zhàn chuán yǐ huáng yǔ kū dí tóng sè gù chén rén bù yù jué zhī

这句话大意是:其五,涂战船以黄,与枯荻同色,故陈人不预觉之。

qí liù xiān qǔ jīng kǒu cāng chǔ sù jù bái tǔ gāng zhì bīng sǐ de gù yī zhàn ér kè

这句话大意是:其六,先取京 口仓储,速据白土冈,置兵死地,故一战而克。

qí qī chén fèng chì bīng yǐ yì jǔ

这句话大意是:其七,臣奉敕,兵以义举。

jí píng jīng kǒu fú wǔ qiān yú rén biàn xī gěi liáng láo qiǎn fù qí chì shū mìng bié dào xuān yù

这句话大意是:及平京 口,俘五千余人,便悉给粮劳遣,付其敕书,命别道宣喻。

shì yǐ dà bīng dù jiāng mò bù cǎo yǎn shí qī rì zhī jiān nán zhì lín yì dōng zhì cāng hǎi xi zhì xiàng lín jiē xī píng dìng

这句话大意是:是以大兵度江,莫不草 偃,十七日之间,南至林邑,东至沧海,西至象林,皆悉平定。

zhuǎn yòu wǔ hou dà jiàng jūn

这句话大意是:转右武候大将军。

bì shí guì shèng wèi wàng lóng zhòng qí xiōng lóng wèi wǔ dū jùn gōng dì jiǎn wàn róng jùn gōng bìng cì shǐ liè jiāng

这句话大意是:弼时贵盛,位望隆重,其兄隆为武都郡公,弟柬万荣郡公, 并刺史、列将。

bì jiā zhēn wán bù kě shèng jì bì qiè yè qǐ luó zhě shù bǎi shí rén róng zhī

这句话大意是:弼家珍玩不可胜计,婢妾曳绮罗者数百,时人荣之。

bì zì wèi gōng míng chū cháo chén zhī yòu měi yǐ zǎi xiàng zì xǔ

这句话大意是:弼自谓功名出朝臣之右,每以宰相自许。

jì ér yáng sù wèi yòu pú yè bì réng wèi jiāng jūn shén bù píng xíng yú yán sè yóu shì miǎn guān bì yuàn wàng yù shén

这句话大意是:既而杨素为右仆射,弼仍为将军,甚 不平,形于言色,由是免官,弼怨望愈甚。

hòu shù zài xià bì yù shàng wèi yuē wǒ yǐ gāo jiǒng yáng sù wèi zǎi xiàng rǔ měi chāng yán cǐ èr rén wéi kān dàn fàn ěr shì hé yì yě

现代白话:后数载,下弼狱,上谓曰:“我以高颎、 杨素为宰相,你每昌言此二人唯堪啖饭耳,是何意也?

bì yuē jiǒng chén zhī gù rén sù chén zhī jiù zǐ chén bìng zhī qí wéi rén chéng yǒu cǐ yǔ

这句话大意是:”弼曰:“颎,臣之故人, 素,臣之舅子,臣并知其为人,诚有此语。

gōng qīng zòu bì yuàn wàng zuì dāng sǐ shàng yuē chén xià shǒu fǎ bù yí gōng kě zì qiú huó lǐ

这句话大意是:”公卿奏弼怨望,罪当死,上曰:“臣 下守法不移,公可自求活理。

bì yuē chén shì zhì zūn wēi líng jiāng bā qiān bīng dù jiāng jí qín chén shū bǎo qiè yǐ cǐ wàng huó

这句话大意是:”弼曰:“臣恃至尊威灵,将八千兵度江,即禽陈叔 宝,窃以此望活。

shàng yuē cǐ yǐ gé wài chóu shǎng hé yòng zhuī lùn

这句话大意是:”上曰:“此已格外酬赏,何用追论!

bì yuē píng chén zhī rì zhū gōng yì bù xǔ chén xíng

这句话大意是:”弼曰:“平陈之日,诸 公议不许臣行。

tuī xīn wèi guó yǐ méng gé wài zhòng shǎng jīn hái gé wài wàng huó

这句话大意是:推心为国,已蒙格外重赏,今还格外望活。

jì ér shàng dī huí zhě shù rì xī qí gōng tè lìng chú míng

这句话大意是:”既而上低徊者数日, 惜其功,特令除名。

suì yú fù qí jué wèi

这句话大意是:岁余,复其爵位。

shàng yì jì zhī bù fù rèn shǐ rán měi yàn cì yù zhī shén hòu

这句话大意是:上亦忌之,不复任使,然每宴赐,遇之甚厚。

shí jiǔ nián shàng xìng rén shòu gōng yàn wáng gōng zhào bì wèi wǔ yán shī cí yì fèn yuàn dì lǎn ér róng zhī

这句话大意是:十九年,上幸仁寿宫,宴王公,诏弼为五言诗,词意愤怨,帝览而容之。

míng nián chūn bì yòu yǒu zuì zài jìn suǒ yǒng shī zì ruò

这句话大意是:明年 春,弼又有罪,在禁所,咏诗自若。

shàng shù zhī yuē rén yǒu xìng shàn xíng è zhě gōng zhī wèi è jí yǔ xíng jù

这句话大意是:上数之曰:“人有性善行恶者,公之为恶,及 与行俱。

yǒu sān tài měng jí dù xīn tài měng zì shì fēi rén xīn tài měng wú shàng xīn tài měng xī zài zhōu cháo yǐ jiào tā r zi fǎn cǐ xīn zhōng bù néng gǎi yá

这句话大意是:有三太猛:嫉妒心太猛,自是非人心太猛,无上心太猛,昔在周朝,已教 他儿子反,此心终不能改邪?

tā rì shàng wèi shì chén yuē chū yù píng chén shí bì wèi gāo jiǒng yuē chén shū bǎo kě píng

这句话大意是:”他日,上谓侍臣曰:“初欲平陈时,弼谓高颎曰: ‘陈叔宝可平。

bù zuò gāo niǎo jìn liáng gōng cáng yá

这句话大意是:不作高鸟尽,良弓藏邪?

jiǒng yún bì bù rán

这句话大意是:’颎云:‘必不然。

píng chén hòu biàn suǒ nèi shǐ yòu suǒ pú yè

这句话大意是:’平陈后,便索内史, 又索仆射。

wǒ yǔ jiǒng yuē gōng chén zhèng yi shòu xūn guān bù kě yù cháo zhèng

这句话大意是:我语颎曰:‘功臣正宜授勋官,不可豫朝政。

bì hòu yǔ jiǒng huáng tài zǐ yú jǐ chū kǒu rù ěr wú suǒ bù jìn

这句话大意是:’弼后语颎:‘皇太子于 己,出口入耳,无所不尽。

gōng zhōng jiǔ hé bì bù dé bì lì hé mò mò yá

这句话大意是:公终久何必不得弼力,何脉脉邪!

yì tú zhèn guǎng líng yòu qiú jīng zhōu zǒng guǎn bìng shì zuò luàn chù yì zhōng bù gǎi yě

这句话大意是:’意图镇广陵,又求 荆州总管,并是作乱处,意终不改也。

hòu tū jué rù cháo shàng cì zhī shè tū jué yī fà zhōng de

这句话大意是:后突厥入朝,上赐之射,突厥一发中的。

shàng yuē fēi bì wú néng dāng cǐ

这句话大意是:上曰:“非弼无能当此。

nǎi mìng bì

这句话大意是:”乃命弼。

bì zài bài zhù yuē chén ruò chì chéng fèng guó dāng yī fā pò dì

这句话大意是:弼再拜祝曰:“臣若赤诚奉国,当一发破的;。

rú bù rán fā bù zhōng yě

这句话大意是:如不然,发不中也。

bì shè yī fà ér zhōng

这句话大意是:”弼射一发而中。

shàng dà yuè gù wèi tū jué yuē cǐ rén tiān cì wǒ yě

这句话大意是:上大悦,顾谓突厥曰:“此人天赐我也!

yáng dì zhī zài dōng gōng cháng wèi yuē yáng sù hán qín shǐ wàn suì sān rén jù liáng jiàng yě yōu liè rú hé

这句话大意是:炀帝之在东宫,尝谓曰:“杨素、韩禽、史万岁三人,俱良将也,优劣如何?

bì yuē yáng sù shì měng jiàng fēi móu jiāng

这句话大意是:” 弼曰:“杨素是猛将,非谋将;。

hán qín shì dòu jiāng fēi lǐng jiāng

这句话大意是:韩禽是斗将,非领将;。

shǐ wàn suì shì qí jiāng fēi dà jiàng

这句话大意是:史万岁是骑将,非大将。

tài zǐ yuē rán zé dà jiàng shuí yě

现代白话:” 太孔子说:“然则大将谁也”?

bì bài yuē wéi diàn xià suǒ zé

这句话大意是:弼拜曰:“唯殿下所择。

bì yì zì xǔ wèi dà jiàng

这句话大意是:”弼意自许为大将。

jí yáng dì sì wèi yóu bèi shū jì

这句话大意是:及炀帝 嗣位,尤被疏忌。

dà yè sān nián cóng jià běi xún zhì yú lín

这句话大意是:大业三年,从驾北巡至榆林。

shí wéi dà zhàng xià kě zuò shù qiān rén zhào tū jué qǐ rén kè hán xiǎng zhī

这句话大意是:时为大帐,下可坐数千人,召突厥 启人可汗飨之。

bì yǐ wéi tài chǐ yǔ gāo jiǒng yǔ wén gàn děng sī yì dé shī wéi rén suǒ gào jìng zuò zhū shí nián liù shí sì

这句话大意是:弼以为太侈,与高颎、宇文干等私议得失,为人所告,竟坐诛,时 年六十四。

qī zǐ wèi guān nú bì qún cóng xǐ biān

这句话大意是:妻子为官奴婢,群从徙边。

zi huái liàng kāng kǎi yǒu fù fēng

这句话大意是:子怀亮,慷慨有父风。

yǐ zhù guó shì zǐ bài yí tóng sān sī

这句话大意是:以柱国世子,拜仪同三司。

zuò bì wèi nú é yì zhū sǐ

这句话大意是:坐弼为奴,俄亦诛死。

dūn dì yì

这句话大意是:敦弟谊。

yì xìng gāng guǒ yǒu gàn lüè

这句话大意是:谊性刚果,有干略。

zhōu wén jù guān zhōng yǐn zhī zuǒ yòu lèi qiān yí tóng sān sī lüè yáng gōng fǔ zhǎng shǐ

这句话大意是:周文据关中,引之左右,累迁仪同三司、略阳公 府长史。

zhōu mǐn dì shòu shàn fēng bà chéng xiàn zǐ jiā kāi fǔ lì yuán xìn èr zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:周闵帝受禅,封霸城县子,加开府,历原、信二州总管。

jí xiōng dūn yǐ chán huǐ fú zhū zuò miǎn guān

这句话大意是:及兄敦以谗毁伏 诛,坐免官。

cóng wǔ dì píng qí bài luò zhōu cì shǐ jìn fēng jiàn wēi xiàn hóu

这句话大意是:从武帝平齐,拜洛州刺史,进封建威县侯。

kāi huáng zhōng wèi zuǒ wǔ hou jiāng jūn hǎi líng jùn gōng

这句话大意是:开皇中,位左武候将军、 海陵郡公。

hòu yǐ tū jué wèi biān huàn yì sù yǒu wēi míng bài líng zhōu cì shǐ jìn wèi zhù guó

这句话大意是:后以突厥为边患,谊素有威名,拜灵州刺史,进位柱国。

yì shí nián lǎo yóu néng zhòng kǎi shàng mǎ shèn wéi běi yí suǒ dàn

这句话大意是:谊时年老,犹 能重铠上马,甚为北夷所惮。

shù zài shàng biǎo qǐ hái gǔ zú yú jiā

这句话大意是:数载,上表乞骸骨,卒于家。

zi jǔ xí jué

这句话大意是:子举袭爵。

lùn yuē zhōu wén dì shǔ huò luàn zhī chén yǐ zhēng fá ér dìng hǎi nèi dà zé lián bīng bǎi wàn xì zhī yǐ cún wáng xiǎo zé zhuǎn zhàn biān tíng bù què yú xún yuè

这句话大意是:论曰:周文帝属祸乱之辰,以征伐而定海内,大则连兵百万,系之以存亡,小 则转战边亭,不阕于旬月。

shì yǐ bīng wú shào zhǎng shì wú xián yú mò bù tóu bǐ yāo gōng héng gē qǐng fèn

这句话大意是:是以兵无少长,士无贤愚,莫不投笔要功,横戈请奋。

dòu lú níng yáng shào wáng yā hán xióng děng huò pān yì yún hàn dǐ jì tún yí suī yùn yí nián dài ér míng chéng zhōng shǐ měi yǐ zāi

现代白话:豆卢宁、杨绍、王雅、韩雄等,或攀翼云汉,底绩屯夷,虽运移年代,而名成终始, 美了啊!

dòu lú jī yù xuān fēn zhú yù jié jiàn lín wēi kě wèi zǎi dé xiàng xián yě

这句话大意是:豆卢𪟝誉宣分竹,毓节见临危,可谓载德象贤也。

guān dé wáng wèi dēng tái yǎn qìng liú hòu sì bǎo cí chǒng lù shí rén hòu zhī suǒ zhì hu

这句话大意是:观德王位登台兖,庆流 后嗣,保兹宠禄,实仁厚之所致乎!

wáng shì jī jùn cái suī duō shì zú wéi hài zhě yǐ

现代白话:王世积俊才虽多,适足为害者了。

hè ruò dūn zhì lüè kāng kǎi shēn rù dí jìng qíng kòu jué qí liáng dào jiāng huái zǔ qí guī tú

这句话大意是:贺若敦志略 慷慨,深入敌境,勍寇绝其粮道,江淮阻其归途。

lín wēi ér cè chū wú fāng shì pò ér xióng xīn mí lì gù néng lì shè sǐ dì quán shī yǐ fǎn

这句话大意是:临危而策出无方,事迫而雄心弥 厉,故能利涉死地,全师以反。

ér mào xūn mò jì yán xíng yǐ jí tiān xià shì yǐ zhī yǔ wén hù zhī bù néng zhōng qí wèi yě

这句话大意是:而茂勋莫纪,严刑已及,天下是以知宇文护之不能 终其位也。

zì nán běi fēn gé jiāng sān bǎi nián

这句话大意是:自南北分隔,将三百年。

duò wén yuán yīng qiān líng jiāng yī hán xià

这句话大意是:隋文爰应千龄,将一函夏。

hè ruò bì kāng kǎi shēn bì qǔ zhī cháng cè hán qín fèn fā jiǎ yú yǒng yǐ zhēng xiān

这句话大意是:贺若弼慷慨,申必 取之长策,韩禽奋发,贾余勇以争先。

duò shì zì cǐ yī róng wēi jiā sì hǎi

这句话大意是:隋氏自此一戎,威加四海。

jī zhū tiān dào huò shí yǒu fèi xīng

这句话大意是:稽诸天道,或时 有废兴;。

kǎo zhī rén móu shí èr chén zhī lì

这句话大意是:考之人谋,实二臣之力。

qí tì tǎng yīng lüè hè bì jū duō wǔ yì wēi xióng hán qín chēng zhòng

这句话大意是:其俶傥英略,贺弼居多,武毅威雄,韩禽称重。

fāng yú jìn zhī wáng dù xūn yōng chāo yǒu yú de

这句话大意是:方于晋之王、杜,勋庸绰有余地。

rán hè bì gōng chéng míng lì jīn fá bù yǐ jìng diān yǔn yú fēi mìng yì bù mì yǐ shī shēn

这句话大意是:然贺弼功成名立,矜伐不已,竟颠殒于非命,亦 不密以失身。

ruò niàn fù lín zhōng zhī yán bì bù jí yú sī huò

这句话大意是:若念父临终之言,必不及于斯祸。

hán qín lèi yè jiāng jiā wēi shēng dòng sú dí guó jì pò míng suì shēn quán xìng yě

这句话大意是:韩禽累叶将家,威声动俗,敌国既 破,名遂身全,幸也。

guǎng líng gān táng xián yǒu wǔ yì xiāo xióng dǎn lüè bìng wéi dāng shí suǒ tuī jiū jiū gàn chéng nàn xiōng nàn dì yǐ

现代白话:广陵、甘棠,咸有武艺,骁雄胆略,并为当时所推,赳赳干 城,难兄难弟了。

✦ You read 列传·卷五十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.