北史 · 李延寿 · Chapter 71 of 100

列传·卷五十九

PinyinModern Translation
Size

duò zōng shì zhū wáng

这句话大意是:隋宗室诸王。

cài jǐng wáng zhěng téng mù wáng zàn dào xuān wáng sōng wèi zhāo wáng shuǎng hé jiān wáng hóng yì chéng gōng chù gāng lí shí tài shǒu zi chóng wén dì sì wáng yáng dì sān zi

这句话大意是:蔡景王整 滕穆王瓒 道宣王嵩 卫昭王爽 河间王弘 义城公处纲 离石太 守子崇 文帝四王 炀帝三子。

cài jǐng wáng zhěng suí wén dì zhī cì dì yě

这句话大意是:蔡景王整,隋文帝之次弟也。

wén dì sì dì wéi zhěng jí téng mù wáng zàn yǔ dì tóng shēng cì dào xuān wáng sōng cì wèi zhāo wáng shuǎng bìng yì mǔ

这句话大意是:文帝四弟,唯整及滕穆王瓒与帝同生,次道宣王 嵩,次卫昭王爽并异母。

zhěng zhōu míng dì shí yǐ wǔ yuán jūn gōng cì jué chén liú jùn gōng

这句话大意是:整,周明帝时以武元军功,赐爵陈留郡公。

wèi kāi fǔ chē qí dà jiàng jūn

这句话大意是:位开府、车骑 大将军。

cóng wǔ dì píng qí

这句话大意是:从武帝平齐。

lì zhàn ér sǐ

这句话大意是:力战而死。

wén dì chū jū wǔ yuán zhī yōu lǜ zhū dì fù tǔ wèi fén rén zhí yī bǎi sì gēn yù mào xī běi yī gēn zhěng zāi zhě dú huáng

这句话大意是:文帝初居武元之忧,率诸弟负土为坟,人植一栢, 四根郁茂,西北一根整栽者独黄。

hòu yīn dà fēng yǔ bìng gēn shī zhī guǒ zhōng bù jí

这句话大意是:后因大风雨,并根失之,果终不吉。

wén dì zuò xiāng zèng zhù guó dà sī tú bā zhōu là shǐ

这句话大意是:文帝作相, 赠柱国、大司徒、八州剌史。

jí shòu shàn zhuī fēng shì yān

现代白话:及受禅,追封谥呢。

zi zhì jī xí

这句话大意是:子智积袭。

yòu fēng qí dì zhì míng wèi gāo yáng jùn gōng zhì cái kāi fēng xiàn gōng

这句话大意是:又封其弟智明为高阳郡公,智才开封县公。

xún bài zhì jī kāi fǔ yí tóng sān sī shòu tóng zhōu cì shǐ yí wèi zī sòng shén shèng

这句话大意是:寻拜智积开府仪同三司, 授同州刺史,仪卫资送甚盛。

zhěng qǔ tóng jùn yù chí gāng nǚ shēng zhì jī

这句话大意是:整娶同郡尉迟纲女,生智积。

kāi huáng zhōng yǒu sī zòu zhì jī jiāng zàng wèi tài fēi dì yuē xī jǐ shā wǒ

这句话大意是:开皇中,有司奏智积将葬尉太妃,帝曰:“昔几 杀我。

wǒ yǒu tóng shēng èr dì bìng yǐ fù jiā shì cháng zēng jí wǒ

这句话大意是:我有同生二弟,并倚妇家势,常憎疾我。

wǒ xiàng zhī xiào yún ěr jì tián wǒ bù kě yǔ ěr jiǎo tián

现代白话:我向之笑云:‘你既嗔我,不可与 你角嗔。

bìng yún ā xiōng zhǐ yǐ tóu é

这句话大意是:’并云:‘阿兄止倚头额。

shí yǒu yī shī biān yǐn zhú shì yán wǒ hòu bǎi rì dāng bìng diān

这句话大意是:’时有医师边隐逐势,言我后百日当病癫。

èr dì sī xǐ

这句话大意是:二 弟私喜。

yǐ gào fù mǔ

这句话大意是:以告父母。

fù mǔ qì wèi wǒ yuē ěr èr dì dà jù bù néng ài xiōng

现代白话:父母泣谓我曰:‘你二弟大剧,不能爱兄。

wǒ yīn yán yī rì yǒu tiān xià dāng gǎi qí xìng

这句话大意是:’我因言:‘一日 有天下,当改其姓。

fū bù shòu qí qīn ér ài tā rén zhě wèi zhī bèi dé dāng gǎi zhī wèi bèi

这句话大意是:夫不受其亲而爱他人者,谓之悖德,当改之为悖。

fù mǔ xǔ wǒ cǐ yán

这句话大意是:’父母许我 此言。

fù mǔ wáng hòu èr dì jí fù yòu chán wǒ yán yú jìn gōng

这句话大意是:父母亡后,二弟及妇又谗我,言于晋公。

yú shí měi hái yù rù mén cháng bù xǐ rú jiàn yù mén

这句话大意是:于时每还,欲入门,常不喜,如见 狱门。

tuō yǐ huàn qì cháng suǒ gē jìng zuò wéi shí zhì shí zàn kāi gē

这句话大意是:托以患气,常锁合静坐,唯食至时暂开合。

měi fēi yán rù ěr qiè yún fù wèi yá

这句话大意是:每飞言入耳,窃云‘复未邪?

dāng shí shí bù kě nài xiàn rén wú xiōng dì

这句话大意是:’ 当时实不可耐,羡人无兄弟。

shì jiān pín jiā xiōng dì duō xiāng ài yóu xiāng jiǎ jiè

这句话大意是:世间贫家兄弟多相爱,由相假藉;。

dá guān xiōng dì duō xiāng zēng zhēng míng lì gù yě

这句话大意是:达官兄弟多相憎, 争名利故也。

zhì jī zài tóng zhōu wèi cháng xī xì yóu liè tīng zhèng zhī xiá duān zuò dú shū

这句话大意是:智积在同州,未尝嬉戏游猎,听政之暇,端坐读书。

mén wú sī yè

这句话大意是:门无私谒。

yǒu shì dú gōng sūn shàng yì shān dōng rú shì fǔ zuǒ yáng jūn yīng xiāo dé yán bìng yǒu wén xué shí yán yú zuò

这句话大意是:有侍读公孙尚 义,山东儒士,府佐杨君英、萧德言,并有文学,时延于坐。

suǒ shè wéi bǐng guǒ jiǔ cái sān zhuó

这句话大意是:所设唯饼果,酒才三 酌。

jiā yǒu nǚ jì wéi nián jié jiā qìng zòu yú tài fēi qián

这句话大意是:家有女妓,唯年节嘉庆奏于太妃前。

shǐ wén dì lóng qián shí yǔ jǐng wáng bù mù tài fēi wèi shì yòu yǔ dú gū huáng hòu bù xiāng xié yǐ shì zhì jī cháng huái wēi jù měi zì biǎn sǔn

这句话大意是:始,文帝龙潜时,与景王不睦,太妃尉氏 又与独孤皇后不相谐,以是智积常怀危惧,每自贬损。

dì yì yǐ shì āi lián zhī

这句话大意是:帝亦以是哀怜之。

rén huò quàn zhì jī wèi chǎn yè zhì jī yuē xī píng yuán lù xiǔ cái bó kǔ qí duō yě

这句话大意是:人或劝智 积为产业,智积曰:“昔平原露朽财帛,苦其多也。

wú xìng wú kě lù hé gèng yíng hu

现代白话:我幸无可露,何更营乎!

yǒu wǔ nán zhǐ jiào dú lún yǔ xiào jīng ér yǐ yì bù lìng jiāo tōng bīn kè

这句话大意是:”有 五男,止教读《论语》、《孝经》而已,亦不令交通宾客。

huò wèn qí gù zhì jī yuē kǒng r zi yǒu cái néng yǐ zhì huò yě

这句话大意是:或问其故,智积曰: “恐儿子有才能以致祸也。

kāi huáng èr shí nián zhēng hái jīng wú tā zhí rèn hé mén zì shǒu fēi cháo jìn bù chū

这句话大意是:”开皇二十年,征还京,无他职任,阖门自守,非朝觐 不出。

yáng dì jí wèi téng wáng lún wèi wáng jí bìng yǐ chán gòu dé zuì gāo yáng gōng zhì míng yì yǐ jiāo tōng duó jué zhì jī yù jù

这句话大意是:炀帝即位,滕王纶、卫王集并以谗构得罪,高阳公智明亦以交通夺爵,智积 愈惧。

dà yè sān nián shòu hóng nóng tài shǒu wěi zhèng liáo zuǒ qīng jìng zì jū

这句话大意是:大业三年,授弘农太守,委政僚佐,清静自居。

jí yáng xuán gǎn zuò nì zì dōng dōu yǐn jūn ér xi zhì jī wèi guān shǔ yuē xuán gǎn yù xi tú guān zhōng ruò chéng qí jì zé gēn běn gù yǐ

现代白话:及杨玄感作逆,自东都引军 而西,智积谓官属曰:“玄感欲西图关中,若成其计,则根本固了。

dāng yǐ jì mí zhī shǐ bù dé jìn

这句话大意是:当以计縻之, 使不得进。

bù chū yī xún zì kě qín ěr

这句话大意是:不出一旬,自可禽耳。

jí xuán gǎn jūn zhì chéng xià zhì jī dēng pí lì rǔ zhī xuán gǎn nù shén liú gōng zhī

这句话大意是:’及玄感军至城下,智积登陴詈辱之,玄感怒甚, 留攻之。

chéng mén wèi zéi suǒ shāo zhì jī nǎi gèng yì huǒ zéi bù dé rù

这句话大意是:城门为贼所烧,智积乃更益火,贼不得入。

shù rì yǔ wén shù děng jūn zhì hé jī pò zhī

这句话大意是:数日,宇文述等军至,合击破 之。

xún bài zōng zhèng qīng

这句话大意是:寻拜宗正卿。

shí èr nián cóng jià jiāng dū qǐn jí

这句话大意是:十二年,从驾江都,寝疾。

dì shí shū báo gǔ ròu zhì jī měi bù zì ān jí yù huàn bù hū yī

这句话大意是:帝时疏薄骨肉,智积每不自安,及遇患,不呼医。

lín zhōng wèi suǒ qīn yuē wú jīn rì shǐ zhī de bǎo shǒu lǐng méi yú de yǐ

现代白话:临终,谓所亲曰:“我今日始知得保首领没于地了!

shí rén āi zhī

这句话大意是:”时人哀之。

yǒu zǐ dào xuán

这句话大意是:有子道玄。

téng mù wáng zàn zì héng shēng yī míng huì

这句话大意是:滕穆王瓒,字恒生,一名慧。

shì zhōu yǐ wǔ yuán jūn gōng fēng jìng líng jùn gōng shàng zhōu wǔ dì mèi shùn yáng gōng zhǔ

这句话大意是:仕周,以武元军功,封竟陵郡公,尚周武帝妹顺 阳公主。

bǎo dìng sì nián lèi qiān nà yán

这句话大意是:保定四年,累迁纳言。

zàn guì gōng zi yòu shàng gōng zhǔ měi zī róng hǎo shū ài shì shén yǒu dāng shí yù shí rén hào yuē yáng sān láng

这句话大意是:瓒贵公子,又尚公主,美姿容,好书爱士,甚有当 时誉,时人号曰杨三郎。

wǔ dì shén qīn ài zhī

这句话大意是:武帝甚亲爱之。

píng qí zhī yì zhū wáng xián cóng liú zàn jū shǒu wèi yuē liù fǔ shì yīn yī yǐ xiāng fù zhèn wú xi gù zhī yōu yǐ

现代白话:平齐之役,诸王咸从,留瓒居守,谓曰: “六府事殷,一以相付,朕无西顾之忧了。

xuān dì jí wèi qiān lì bù zhōng dài fū jiā shàng yí tóng

这句话大意是:”宣帝即位,迁吏部中大夫,加上仪同。

xuān dì bēng wén dì rù jìn zhōng jiāng zǒng cháo zhèng lìng fèi tài zǐ yǒng zhào zhī

这句话大意是:宣帝崩,文帝入禁中,将总朝政,令废太子勇召之。

zàn sù yǔ dì bù xié bù cóng yuē zuò duò guó gōng kǒng bù néng bǎo hé nǎi gèng wéi zú miè shì yá

这句话大意是:瓒素与帝不协,不从,曰: “作隋国公恐不能保,何乃更为族灭事邪!

wén dì zuò xiāng bài dà zōng bó diǎn xiū lǐ lǜ jìn wèi shàng zhù guó shào guó gōng

这句话大意是:”文帝作相,拜大宗伯,典修礼律,进 位上柱国、邵国公。

zàn jiàn dì zhí zhèng kǒng wèi jiā huò yīn yǒu tú dì jì dì měi yōu róng zhī

这句话大意是:瓒见帝执政,恐为家祸,阴有图帝计,帝每优容之。

jí shòu shàn lì wèi téng wáng bài yōng zhōu mù

这句话大意是:及受禅, 立为滕王,拜雍州牧。

dì shù yǔ tóng zuò hū wèi ā sān

这句话大意是:帝数与同坐,呼为阿三。

hòu zuò shì qù mù yǐ wáng jiù dì

这句话大意是:后坐事去牧,以王就第。

zàn fēi yǔ wén shì sù yǔ dú gū huáng hòu bù píng zhì shì yù yù bù dé zhì yīn yǒu zhòu zǔ

这句话大意是:瓒妃宇文氏,素与独孤皇后不平,至是郁郁不得志,阴有咒诅。

dì mìng zàn chū zhī

这句话大意是:帝命瓒出之。

zàn bù rěn lí jué gù qǐng

这句话大意是:瓒不忍离绝,固请。

dì bù dé yǐ cóng zhī yǔ wén shì jìng chú shǔ jí

这句话大意是:帝不得已,从之,宇文氏竟除属籍。

yóu shì ēn lǐ gèng báo

这句话大意是:由是恩礼更薄。

kāi huáng shí yī nián cóng xìng lì yuán zuò shù xià fāng yǐn jiǔ bí hū liú xuè bào hōng

这句话大意是:开皇十一 年,从幸栗园,坐树下,方饮酒,鼻忽流血,暴薨。

shí nián sì shí sì

这句话大意是:时年四十四。

rén jiē yǐ wéi yù jiū

这句话大意是:人皆以为遇鸠。

zi lún sì

这句话大意是:子纶嗣。

lún zì bīn lí xìng hóng hòu měi zī róng pō zhī zhōng lǜ

这句话大意是:纶字斌褵,性弘厚,美姿容,颇知钟律。

wén dì shòu shàn fēng shào guó gōng

这句话大意是:文帝受禅,封邵国公。

míng nián bài shào zhōu cì shǐ

这句话大意是:明年,拜邵州 刺史。

jìn wáng guǎng nà fēi yú liáng zhào lún zhì lǐ shèn wéi liáng rén suǒ jìng

这句话大意是:晋王广纳妃于梁,诏纶致礼,甚为梁人所敬。

lún yǐ mù wáng gù dāng wén dì shì měi bù zì ān

这句话大意是:纶以穆王故,当文帝世,每不自安。

yáng dì jí wèi yóu bèi cāi jì

这句话大意是:炀帝即位,尤被猜忌。

lún yōu jù hū shù zhě wáng chēn wèn zhī

这句话大意是:纶忧惧,呼术者王 琛问之。

chēn dá yuē wáng xiāng lù bù fán

这句话大意是:琛答曰:“王相禄不凡。

téng jí téng yě cǐ zì zú wéi shàn yīng

这句话大意是:滕即腾也,此字足为善应。

yǒu shā mén huì ēn jué duō děng pō jiě zhàn hòu lún měi yǔ jiāo tōng cháng lìng xiē sān rén wéi yā shèng fǎ

这句话大意是:”有沙门惠恩、崛多 等,颇解占候,纶每与交通,尝令些三人为厌胜法。

yǒu rén gào lún yuàn wàng zhòu zǔ dì lìng huáng mén shì láng wáng hóng qióng yàn zhī

这句话大意是:有人告纶怨望呪诅,帝令黄门 侍郎王弘穷验之。

hóng xī zhǐ zòu lún yàn gǔ è nì zuò dāng sǐ

这句话大意是:弘希旨奏纶厌蛊恶逆,坐当死。

dì lìng qīng yì zhī sī tú yáng sù děng yuē lún huái è zhī yóu jī zì jiā shì

这句话大意是:帝令卿议之,司徒杨素等曰: “纶怀恶之由,积自家世。

wéi huáng yùn zhī shǐ sì hǎi tóng xīn zài yú kǒng huái mí xū xié lì

这句话大意是:惟皇运之始,四海同心,在于孔怀,弥须协力。

qí xiān nǎi lí zǔ dà móu qì tóng jí yì

这句话大意是:其先乃 离阻大谋,弃同即异。

fù bèi yú qián zi nì yú hòu wèi è yǒu jiāng qí zuì mò dà

这句话大意是:父悖于前,子逆于后,为恶有将,其罪莫大。

qǐng yī qián kē

这句话大意是:请依前科。

dì yǐ huáng zú bù rěn chú míng xǐ biān jùn

这句话大意是:” 帝以皇族不忍,除名徙边郡。

dà yè qī nián dì zhēng liáo dōng lún yù shàng biǎo qǐng cóng jūn zì xiào wèi jùn sī suǒ è

这句话大意是:大业七年,帝征辽东,纶欲上表,请从军自效,为郡司所遏。

shì jǐ xǐ zhū yá

这句话大意是:示几,徙珠崖。

jí tiān xià dà luàn wèi zéi lín shì hóng bī xié qī zǐ cuàn dān ěr

这句话大意是:及天下大乱,为贼林仕弘逼,携妻子窜儋耳。

hòu guī guó fēng huái huà xiàn gōng

这句话大意是:后归国,封怀化县公。

xún bìng zú

这句话大意是:寻病卒。

lún dì tǎn zì wén lí chū fēng jìng líng jùn gōng zuò lún xǐ cháng shā

这句话大意是:纶弟坦,字文褵,初封竟陵郡公,坐纶徙长沙。

tǎn dì měng zì wǔ lí xǐ héng shān

这句话大意是:坦弟猛,字武褵,徙衡山。

měng dì wēn zì míng lí chū xǐ líng líng

这句话大意是:猛弟温,字明褵,初徙零陵。

wēn hǎo xué jiě zhǔ wén jì ér zuò líng líng fù yǐ zì jì qí cí āi sī

这句话大意是:温好学,解属文,既而作《零陵赋》以自寄,其 词哀思。

dì jiàn ér nù zhī zhuǎn xǐ nán hǎi

这句话大意是:帝见而怒之,转徙南海。

wēn dì shēn zì hóng lí qián yì xǐ líng líng

这句话大意是:温弟诜,字弘褵,前亦徙零陵。

dì yǐ qí xiū jǐn xí fēng téng wáng yǐ fèng mù wáng sì

这句话大意是:帝以其修谨,袭封滕王,以奉穆王嗣。

dà yè mò yú jiāng dū wèi yǔ wén huà jí suǒ hài

这句话大意是:大业末, 于江都为宇文化及所害。

dào xuān wáng sōng zài zhōu yǐ wǔ yuán jūn gōng cì jué xīng chéng gōng

这句话大意是:道宣王嵩,在周以武元军功,赐爵兴城公。

zǎo zú

这句话大意是:早卒。

wén dì shòu shàn zhuī fēng shì yān

现代白话:文帝受禅,追封谥呢。

yǐ téng mù wáng zàn zi jìng xí

这句话大意是:以滕 穆王瓒子静袭。

zú shì yuē dào

这句话大意是:卒,谥曰悼。

wú zi yǐ cài wáng zhì jī zi shì chéng xí

这句话大意是:无子,以蔡王智积子世澄袭。

wèi zhāo wáng shuǎng zì shī rén xiǎo zì míng dá

这句话大意是:卫昭王爽,字师仁,小字明达。

zài zhōu yǐ wǔ yuán jūn gōng yú qiǎng bǎo zhōng fēng tóng ān jùn gōng

这句话大意是:在周以武元军功,于襁褓中封同安郡公。

liù suì ér wǔ yuán bēng wèi xiàn huáng hòu suǒ yǎng yóu shì chǒng ài tè yì zhū dì

这句话大意是:六岁 而武元崩,为献皇后所养,由是宠爱特异诸弟。

nián shí qī wèi nèi shǐ shàng dài fū

这句话大意是:年十七,为内史上大夫。

wén dì zhí zhèng shòu pú zhōu cì shǐ zhù guó

这句话大意是:文帝执政, 授蒲州刺史、柱国。

jí shòu shàn lì wèi wèi wáng suǒ shēng lǐ shì wèi tài fēi

这句话大意是:及受禅,立为卫王,所生李氏为太妃。

shuǎng wèi yōng zhōu mù yòu lǐng jūn dà jiāng jūn quán lǐng bīng zhōu zǒng guǎn shàng zhù guó liáng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:爽位雍州牧、右领军大 将军、权领并州总管、上柱国、凉州总管。

shuǎng měi fēng yí yǒu qì jú zhèng shén yǒu shēng

这句话大意是:爽美风仪,有器局,政甚有声。

dà jūn běi fá hé jiān wáng hóng dòu lú jī dòu róng dìng gāo jiǒng yú qìng zé děng fēn dào ér jìn yǐ shuǎng wèi yuán shuài jù shòu shuǎng jié dù

这句话大意是:大军北 伐,河间王弘、豆卢𪟝、窦荣定、高颎、虞庆则等分道而进,以爽为元帅,俱受爽 节度。

qīn lǜ li chōng děng sì jiāng chū shuò zhōu yù shā bō lüè kè hán yú bái dào jiē zhàn dà pò zhī shā bō lüè zhōng zhòng chuāng ér dùn

这句话大意是:亲率李充等四将出朔州,遇沙钵略可汗于白道,接战,大破之,沙钵略中重 疮而遁。

dì dà yuè cì shuǎng zhēn shí liáng ān xiàn qiān hù

这句话大意是:帝大悦,赐爽真食梁安县千户。

liù nián fù wèi yuán shuài bù qí shí wǔ wàn chū hé chuān tū jué dùn táo

这句话大意是:六年,复为元帅,步骑十五万出合川,突 厥遁逃。

zhēng wèi nà yán

这句话大意是:征为纳言。

dì shén zhòng zhī

这句话大意是:帝甚重之。

wèi jǐ shuǎng jí dì shǐ xuē róng zōng shì zhī yún zhòng guǐ wèi lì

这句话大意是:未几,爽疾,帝使薛荣宗视之,云众鬼为厉。

shuǎng lìng zuǒ yòu qū zhú zhī

这句话大意是:爽令 左右驱逐之。

jū shù rì yǒu guǐ wù lái jī róng zōng zǒu xià jiē ér bì

这句话大意是:居数日,有鬼物来击荣宗,走下阶而毙。

qí yè shuǎng hōng nián èr shí wǔ

这句话大意是:其夜爽薨,年二十五。

zèng tài wèi jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:赠太 尉、冀州刺史。

zǐ jí sì

这句话大意是:子集嗣。

jí zì wén huì chū fēng suì ān wáng xún xí fēng wèi wáng

这句话大意是:集字文会,初封遂安王,寻袭封卫王。

yáng dì shí zhū hóu wáng ēn lǐ jiàn báo cāi fáng rì shén jí yōu jù nǎi hū shù zhě shù pǔ míng zhāng jiào yǐ qí fú zhù

这句话大意是:炀帝时,诸侯王恩礼渐薄,猜防日甚, 集忧惧,乃呼术者俞普明章醮以祈福助。

yǒu rén gào jí zhòu zǔ xiàn sī xī zhǐ duàn chéng qí yù zòu jí è nì zuò dāng sǐ

这句话大意是:有人告集呪诅,宪司希旨,锻成其狱,奏 集恶逆,坐当死。

zhào xià qí yì yáng sù děng yuē jí mì huái zuǒ dào yàn gǔ jūn qīn shì jūn fù zhī zuì rén fēi chén zǐ zhī suǒ shè qǐng lùn rú lǜ

这句话大意是:诏下其议,杨素等曰:“集密怀左道,厌蛊君亲,是君父之罪人, 非臣子之所赦,请论如律。

shí téng wáng lún zuò yǔ xiāng lián dì bù rěn jiā zhū chú míng yuǎn xǐ biān jùn

这句话大意是:”时滕王纶坐与相连,帝不忍加诛,除名远徙边郡。

tiān xià luàn bù zhī suǒ zhōng

这句话大意是:天 下乱,不知所终。

hé jiān wáng hóng zì pì è wén dì cóng zǔ dì yě

这句话大意是:河间王弘,字辟恶,文帝从祖弟也。

zǔ ài jìng zǎo zú

这句话大意是:祖爱敬,早卒。

fù yuán sūn shǎo gū suí mǔ guō shì yǎng yú jiù zú

这句话大意是:父元孙,少孤,随母郭氏 养于舅族。

jí wǔ yuán dì yǔ zhōu wén jiàn yì guān zhōng yuán sūn shí zài yè jù wèi qí rén suǒ zhū yīn jiǎ wài jiā xìng wèi guō shì

这句话大意是:及武元帝与周文建义关中,元孙时在邺,惧为齐人所诛,因假外家姓为 郭氏。

yuán sūn sǐ qí wèi zhōu miè hóng shǐ rù guān

这句话大意是:元孙死,齐为周灭,弘始入关。

yǔ wén dì xiāng de dì āi zhī wèi mǎi tián zhái

这句话大意是:与文帝相得,帝哀之,为买田宅。

hóng xìng míng wù yǒu wén wǔ gàn lüè

这句话大意是:弘性明悟,有文武干略。

shù cóng zhēng fá lèi qiān kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:数从征伐,累迁开府仪同三司。

wén dì wèi chéng xiàng cháng zhì zuǒ yòu wěi yǐ xīn fù

这句话大意是:文帝为丞相,常置左 右,委以心腹。

dì yì zhōu zhào wáng zhái jiāng jí yú nán hóng shí lì yú hù wài yǐ wèi wén dì

这句话大意是:帝诣周赵王宅,将及于难,弘时立于户外,以卫文帝。

xún jiā shàng kāi fǔ cì jué yǒng kāng xiàn gōng

这句话大意是:寻加上开府, 赐爵永康县公。

jí ài chán bài dà jiàng jūn jìn jué jùn gōng

这句话大意是:及爱禅,拜大将军,进爵郡公。

xún zèng qí fù zhù guó shàng shū lìng hé jiān jùn gōng

这句话大意是:寻赠其父柱国、尚书令、河间郡公。

qí nián lì hóng wèi hé jiān wáng bài yòu wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:其年,立弘为河间王,拜右卫大将军。

xún jìn zhù guó yǐ xíng jūn yuán shuài chū líng zhōu dào zhēng tū jué dà pò zhī

这句话大意是:寻进柱国,以行军元帅出灵州道征突厥,大 破之。

bài níng zhōu zǒng guǎn jìn shàng zhù guó

这句话大意是:拜宁州总管,进上柱国。

zhèng shàng qīng jìng shén yǒu ēn huì

这句话大意是:政尚清静,甚有恩惠。

qiān pú zhōu cì shǐ dé yǐ biàn yí cóng shì

这句话大意是:迁蒲州刺史,得以便宜从事。

shí hé dōng duō dào zéi hóng zòu wèi dào zhě bǎi yú rén tóu zhī biān yì zhōu jìng tián rán hào wèi liáng lì

这句话大意是:时河东多盗贼,弘奏为盗者百余人,投之边裔,州境恬然,号为良吏。

měi jìn wáng guǎng rù cháo hóng zhé lǐng yáng zhōu zǒng guǎn jí wáng guī fān hóng fù huán pú zhōu

这句话大意是:每晋王广入 朝,弘辄领扬州总管,及王归籓,弘复还蒲州。

zài zhōu shí yú nián fēng jiào dà qià

这句话大意是:在州十余年,风教大洽。

yáng dì sì wèi bài tài zǐ tài bǎo

这句话大意是:炀帝嗣位, 拜太子太保。

suì yú hōng

这句话大意是:岁余,薨。

dà yè liù nián zhuī fēng xún wáng

这句话大意是:大业六年,追封郇王。

zi qìng sì

这句话大意是:子庆嗣。

qìng qīng qǔ shàn hòu shí biàn

这句话大意是:庆倾曲善候时变。

dì cāi jì gǔ ròu téng wáng lún děng jiē bèi fèi fàng wéi qìng huò quán

这句话大意是:帝猜忌骨肉,滕王纶等皆被废放,唯庆获全。

lèi qiān xíng yáng tài shǒu pō yǒu zhèng jī

这句话大意是:累迁荥阳太守, 颇有政绩。

jí li mì jù luò kǒu cāng

这句话大意是:及李密据洛口仓。

xíng yáng zhū xiàn duō yìng mì

这句话大意是:荥阳诸县多应密。

qìng lè bīng jù shǒu

这句话大意是:庆勒兵拒守。

suì yú chéng zhōng liáng jǐn bīng shì rì cù

这句话大意是:岁余,城中粮尽,兵 势日蹙。

mì yí qìng shū yuē wáng zhī xiān shì jiā zhù shān dōng běn xìng guō shì nǎi fēi yáng zú

这句话大意是:密遗庆书曰:“王之先世,家住山东,本姓郭氏,乃非杨族。

lóu jìng zhī yú hàn gāo shū fēi xuè yìn

这句话大意是:娄敬之于汉 高,殊非血胤;。

lǚ bù zhī yú dǒng zhuó liáng yì tiān qīn

这句话大意是:吕布之于董卓,良异天亲。

zhī fén huì tàn shì bù tóng cǐ

这句话大意是:芝焚蕙叹,事不同此。

jiāng dū huāng miǎn liú dàng wàng guī gǔ ròu bēng lí rén shén yuàn fèn

这句话大意是:江都荒湎,流宕 忘归,骨肉崩离,人神怨愤。

jǔ fēng huǒ yú lí shān zhū hóu mò zhì

这句话大意是:举烽火于骊山,诸侯莫至;。

fú jiāo chuán yú hàn shuǐ hái rì wèi qī

这句话大意是:浮胶船于汉水,还日未期。

wáng dú shǒu gū chéng yuán jué qiān lǐ liáng hóu zhī jì jǐn yǒu yuè yú bì zú zhī duō cái yíng shù bǎi

这句话大意是:王独守孤城,援绝千里,粮糇支计,仅有月余,弊卒之多,才盈数百。

yǒu hé shì lài yù xiāng kàng jù

这句话大意是:有何恃赖, 欲相抗拒?

qiú kū yú yú shì sì jì shì fēi xū

这句话大意是:求枯鱼于市肆,既事非虚;。

yīn guī yàn yǐ yùn liáng jìng zhī hé rì

这句话大意是:因归雁以运粮,竟知何日!

zhǐ kǒng huò shēng bǐ shǒu xìn fā xiāo qiáng kōng yǐ qī chǐ zhī qū xuán shǎng qiān jīn zhī gòu kě wèi suān bí zhě yě

这句话大意是:止恐祸生匕首, 衅发萧墙,空以七尺之躯,悬赏千金之购,可为酸鼻者也。

xìng néng sān sī zì qiú duō fú

这句话大意是:幸能三思,自求多福。

yú shí jiāng dū bài wèn yì zhì qìng de shū suì jiàng yú mì gǎi xìng wèi guō shì

这句话大意是:” 于时江都败问亦至,庆得书,遂降于密,改姓为郭氏。

mì pò guī dōng dōu yòu wèi yáng shì yuè wáng tōng bù zhī zé yě

这句话大意是:密破,归东都,又为杨氏, 越王侗不之责也。

jí tōng chēng zhì bài zōng zhèng qīng

这句话大意是:及侗称制,拜宗正卿。

shì chōng jì jiàn wěi hào jiàng jué wèi xún guó gōng fù wèi guō shì

这句话大意是:世充既僭伪号,降爵为郇国公,复为郭氏。

shì chōng yǐ xiōng nǚ qī zhī shǔ xíng zhōu cì shǐ

这句话大意是:世充以兄女妻之,署荥州刺史。

jí shì chōng jiāng bài qìng yù jiāng qī tóng guī cháng ān qí qī yuē guó jiā yǐ qiè fèng jī zhǒu yú gōng zhě yù yǐ shēn hòu yì jié gōng xīn ěr

这句话大意是:及 世充将败,庆欲将妻同归长安,其妻曰:“国家以妾奉箕帚于公者,欲以申厚意, 结公心耳。

jīn fù shū qióng pò jiā guó diàn wēi ér bù gù hūn yīn gū fù fù shǔ wèi quán shēn zhī jì fēi qiè suǒ néng zé gōng yě

这句话大意是:今父叔穷迫,家国阽危,而不顾婚姻,孤负付属,为全身之计,非妾所 能责公也。

qiè ruò zhì cháng ān gōng jiā yī bì ěr hé yòng qiè wèi

这句话大意是:妾若至长安,公家一婢耳,何用妾为!

gù sòng hái dōng dōu jūn zhī huì yě

这句话大意是:顾送还东都,君之惠也。

qìng bù xǔ

这句话大意是:”庆不 许。

qí qī suì mù yù jìng zhuāng

这句话大意是:其妻遂沐浴靓庄。

yǎng yào ér sǐ

这句话大意是:仰药而死。

qìng suì guī guó wèi yí zhōu cì shǐ xún guó gōng fù xìng yáng shì

这句话大意是:庆遂归国,为宜州刺史、郇国公,复姓杨氏。

qí dí mǔ yuán tài fēi nián lǎo liǎng mù sàng míng shì chōng zhǎn zhī

这句话大意是:其 嫡母元太妃,年老,两目丧明,世充斩之。

yì chéng gōng chù gāng wén dì zú fù yě

这句话大意是:义城公处纲,文帝族父也。

shēng zhǎng běi biān shǎo xí qí shè

这句话大意是:生长北边,少习骑射。

zài zhōu yǐ jūn gōng bài shàng yí tóng

这句话大意是:在周,以军功拜上仪同。

wén dì shòu shàn zèng qí fù zhōng kuí zhù guó shàng shū lìng yì chéng xiàn gōng yǐ chù gāng xí yān

现代白话:文 帝受禅,赠其父钟葵柱国、尚书令、义城县公,以处纲袭呢。

lèi qiān yòu lǐng jūn jiāng jūn

这句话大意是:累迁右领军将军。

gāng suī wú cái yì ér xìng zhì zhí zài guān qiáng jì yì wéi dāng shí suǒ chēng

这句话大意是:纲 虽无才艺,而性质直,在官强济,亦为当时所称。

bài pú zhōu cì shǐ lì rén yuè zhī

这句话大意是:拜蒲州刺史,吏人悦之。

zú yú qín zhōu zǒng guǎn shì yuē gōng

这句话大意是:卒于秦 州总管,谥曰恭。

dì chù lè guān zhì luò zhōu cì shǐ

这句话大意是:弟处乐,官至洛州刺史。

hàn wáng liàng fǎn cháo tíng yǐ wéi èr xīn fèi gù bù chǐ

这句话大意是:汉王谅反,朝廷以为二心,废锢不齿。

lí shí tài shǒu zi chóng wǔ yuán dì zú dì yě

这句话大意是:离石太守子崇,武元帝族弟也。

fù pén shēng zèng jīng cì shǐ

这句话大意是:父盆生,赠荆刺史。

zi chóng shǎo hǎo xué shè liè shū jì yǒu fēng yí ài xián hǎo shì

这句话大意是:子崇少好学,涉猎书记, 有风仪,爱贤好士。

kāi huáng chū bài yí tóng yǐ chē qí jiāng jūn héng diǎn sù wèi hòu wèi sī mén shì láng

这句话大意是:开皇初,拜仪同,以车骑将军恒典宿卫,后为司门侍郎。

yáng dì sì wèi lèi qiān hou wèi jiāng jūn

这句话大意是:炀帝 嗣位,累迁候卫将军。

zuò shì miǎn

这句话大意是:坐事免。

wèi jǐ fù jiǎn xiào jiāng jūn shì

这句话大意是:未几,复检校将军事。

cóng dì xìng fén yáng gōng zi chóng zhī tū jué bì wèi kòu lǚ qǐng zǎo hái jīng shī bù nà

这句话大意是:从帝幸汾阳宫,子崇知突厥 必为寇,屡请早还京师,不纳。

xún yǒu yàn mén zhī wéi

这句话大意是:寻有雁门之围。

jí zéi tuì dì nù zhī yuē zi chóng qiè nuò wàng yǒu chén qǐng jīng dòng wǒ zhòng xīn bù kě jū zhǎo yá jì

这句话大意是:及贼退,帝怒之曰:“子崇怯懦, 妄有陈请,惊动我众心,不可居爪牙寄。

chū wèi lí shí jùn tài shǒu yǒu néng míng

这句话大意是:”出为离石郡太守,有能名。

zì shì tū lǚ kòu biān sài hú zéi liú liù r fù yōng zhòng jié lüè jùn jìng zi chóng biǎo qǐng bīng zhèn è

这句话大意是:自是突屡寇 边塞,胡贼刘六儿复拥众劫掠郡境,子崇表请兵镇遏。

dì fù dà nù lìng zǐ chóng háng zhǎng chéng

这句话大意是:帝复大怒,令子崇行长城。

zi chóng xíng bǎi yú lǐ sì miàn lù jué bù dé jìn ér guī

这句话大意是:子崇行百余里,四面路绝,不得进而归。

suì yú shuò fāng liáng shī dōu mǎ yì liú wǔ zhōu děng gè zuò luàn jùn zhōng zhū hú fù fǎn

这句话大意是:岁余,朔方梁师都、马邑刘武周等各作乱,郡中诸胡复反。

zi chóng huàn zhī yán yù cháo jí suì yǔ xīn fù shù bǎi rén zì mèng mén guān jiāng hái jīng shī

这句话大意是:子崇患之,言欲朝 集,遂与心腹数百人自孟门关将还京师。

yù dào lù gé jué tuì guī lí shí

这句话大意是:遇道路隔绝,退归离石。

zuǒ yòu wén tài yuán bīng qǐ bù fù rù chéng gè pàn qù

这句话大意是:左右闻太原兵起, 不复入城,各叛去。

zi chóng xī shōu pàn zhě fù xiōng zhǎn zhī

这句话大意是:子崇悉收叛者父兄斩之。

hòu shù rì yì bīng zhì chéng zhōng yīng zhī

这句话大意是:后数日,义兵至,城中应之。

chéng xiàn wèi chóu jiā suǒ shā

这句话大意是:城陷, 为雠家所杀。

wén dì wǔ nán jiē wén xiàn huáng hòu suǒ shēng

这句话大意是:文帝五男,皆文献皇后所生。

zhǎng yuē fáng líng wáng yǒng cì yáng dì cì qín xiào wáng jùn cì shù rén xiù cì shù rén liàng

这句话大意是:长曰房陵王勇,次炀帝,次秦孝王俊,次庶人秀, 次庶人谅。

fáng líng wáng yǒng xiǎo míng xiàn de fá

这句话大意是:房陵王勇,小名𪾢地伐。

zhōu shì yǐ wǔ yuán jūn gōng fēng bó píng xiàn hóu

这句话大意是:周世以武元军功,封博平县侯。

jí wén dì fǔ zhèng lì wèi shì zi bài dà jiàng jūn zuǒ sī wèi fēng cháng níng jùn gōng

这句话大意是:及文帝辅政,立为世 子,拜大将军、左司卫,封长宁郡公。

chū wèi luò zhōu zǒng guǎn dōng jīng shǎo zhǒng zǎi zǒng tǒng jiù qí zhī de

这句话大意是:出为洛州总管、东京少冢宰,总统旧齐之地。

hòu zhēng hái jīng shī jìn shàng zhù guó dà sī mǎ lǐng nèi shǐ yù zhèng zhū jìn wèi jiē shǔ yān

现代白话:后征还京师,进上柱国、大司马,领内史御正,诸禁卫皆属呢。

wén dì shòu shàn lì wèi huáng tài zǐ jūn guó zhèng shì jí shàng shū zòu sǐ zuì yǐ xià jiē lìng yǒng cān jué

这句话大意是:文帝受禅,立为皇 太子,军国政事及尚书奏死罪已下,皆令勇参决。

dì yǐ shān dōng rén duō liú rǒng qiǎn shǐ àn jiǎn yòu yù xǐ rén běi shí biān sāi

这句话大意是:帝以山东人多流冗,遣使案检, 又欲徙人北实边塞。

yǒng shàng shū jiàn yǐ wéi liàn tǔ huái jiù rén zhī běn qíng bō bèng liú lí gài bù huò yǐ

这句话大意是:勇上书谏,以为“恋土怀旧,人之本情,波迸流离,盖不获已。

yǒu qí zhī mò zhǔ àn shí hūn zhōu píng dōng xià jì yǐ wēi nüè rén bù kān mìng zhì yǒu táo wáng fēi yàn jiā xiāng yuán wèi jī lǚ

这句话大意是:有齐之末,主暗时昏,周平东夏,继以威虐,人不堪命,致有逃亡,非厌家乡,原 为羁旅。

ruò jiǎ yǐ shù suì mù yù huáng fēng táo cuàn zhī tú zì rán guī běn

这句话大意是:若假以数岁,沐浴皇风,逃窜之徒,自然归本。

suī běi yí fàn biān lìng suǒ zài yán gù hé dài qiān pèi yǐ zhì láo rǎo

这句话大意是:虽北夷犯边,令所在严固, 何待迁配,以致劳扰?

shàng lǎn ér jiā zhī

这句话大意是:”上览而嘉之。

shí jìn wáng guǎng yì biǎo yán bù kě dì suì zhǐ

这句话大意是:时晋王广亦表言不可,帝遂止。

shì hòu shí zhèng bù biàn duō suǒ sǔn yì dì měi nà zhī

这句话大意是:是后时政不 便,多所损益,帝每纳之。

dì cháng cóng róng wèi qún chén yuē qián shì huáng wáng ruò yú bì xìng fèi lì zhī suǒ yóu shēng

这句话大意是:帝常从容谓群臣曰:“前世皇王,溺于嬖幸,废立之所 由生。

zhèn bàng wú jī shì wǔ zǐ tóng mǔ kě wèi zhēn xiōng dì yě

这句话大意是:朕傍无姬侍,五子同母,可谓真兄弟也。

qǐ ruò qián dài duō zhū nèi chǒng niè zǐ fèn zhēng wèi wáng guó zhī dào yá

这句话大意是:岂若前代,多诸内宠,孽子忿争, 为亡国之道邪!

yǒng pō hào xué jiě shǔ cí fù xìng kuān rén hé hòu shuài yì rèn qíng wú jiǎo shì zhī xíng

这句话大意是:勇颇好学,解属词赋,性宽仁和厚,率意任情,无矫饰之行。

yǐn míng kè ràng yáo chá lù kāi míng děng wéi zhī bīn yǒu

这句话大意是:引明克让、姚察、 陆开明等为之宾友。

yǒng cháng wén shì shǔ kǎi dì jiàn ér bú yuè kǒng zhì shē chǐ zhī jiàn yīn jiè zhī yuē wǒ lì guān qián dài dì wáng wèi yǒu shē huá ér néng cháng jiǔ zhě

这句话大意是:勇尝文饰蜀铠,帝见而不悦,恐致奢侈之渐,因诫之曰:“我 历观前代帝王,未有奢华而能长久者。

rǔ dāng chǔ hòu ruò bù shàng chēng dì xīn xià hé rén yì hé yǐ chéng zōng miào zhī zhòng jū zhào rén zhī shàng

现代白话:你当储后,若不上称帝心,下合人意,凭什么 承宗庙之重,居兆人之上?

wú xī yī fú gè liú yī wù shí fù kàn yǐ zì jǐng jiè

现代白话:我昔衣服,各留一物,时复看以自警戒。

yòu nǐ fēn cì rǔ xiōng dì

现代白话:又拟分赐你兄 弟。

kǒng rǔ yǐ jīn rì huáng tài zǐ zhī xīn wàng xī shí zhī shì gù lìng gāo jiǒng cì rǔ wǒ jiù suǒ dài dāo zi yī méi bìng zū jiàng yī hé rǔ xī zuò shàng shì shí suǒ cháng shí rú cǐ

现代白话:恐你以今日皇太子之心,忘昔时之事,故令高颎赐你我旧所带刀子一枚,并菹 酱一合,你昔作上士时所常食如此。

ruò cún yì qián shì yīng zhī wǒ xīn

这句话大意是:若存忆前事,应知我心。

hòu jīng dōng zhì bǎi guān cháo yǒng yǒng zhāng lè shòu hè

这句话大意是:后经冬至,百官朝勇,勇张乐受贺。

dì zhī zhī wèn cháo chén jìn wén zhì jié nèi wài bǎi guān xiāng shuài cháo dōng gōng shì hé lǐ yě

这句话大意是:帝知之,问朝臣:“近闻至节,内外百官 相率朝东宫,是何礼也?

tài cháng shǎo qīng xīn dǎn duì yuē yú dōng gōng shì hè bù dé yán cháo

这句话大意是:”太常少卿辛亶对曰:“于东宫是贺,不得言朝。

dì yuē gǎi jié chēng hè zhèng kě sān shù shí rén zhú qíng gè qù hé yīn yǒu sī zhēng zhào yī zhāo pǔ jí tài zǐ fǎ fú shè lè yǐ dài zhī

这句话大意是:帝曰: “改节称贺,正可三数十人,逐情各去,何因有司征召,一朝普集,太子法服设乐 以待之?

dōng gōng rú cǐ shū guāi lǐ zhì

这句话大意是:东宫如此,殊乖礼制。

nǎi xià zhào yuē huáng tài zǐ suī jū shàng sì yì jiān chén zǐ ér zhū fāng yuè mù zhèng dōng cháo hè rèn tǔ zuò gòng bié shàng dōng gōng

这句话大意是:”乃下诏曰:“皇太子虽居上嗣,义兼臣子,而诸 方岳牧正冬朝贺,任土作贡,别上东宫。

shì fēi diǎn zé yi xī tíng duàn

这句话大意是:事非典则,宜悉停断。

zì cǐ ēn chǒng shǐ shuāi jiàn shēng níng zǔ

这句话大意是:自此恩宠始衰,渐生凝阻。

shí dì lìng xuǎn qiáng zōng rù shàng tái sù wèi gāo jiǒng zòu ruò jǐn qǔ qiáng zhě kǒng dōng gōng sù wèi tài liè

这句话大意是:时帝令选强宗入上台宿卫,高颎奏:“若尽取强者, 恐东宫宿卫太劣。

dì zuò sè yuē wǒ yǒu shí xíng dòng sù wèi xū de xióng yì

这句话大意是:”帝作色曰:“我有时行动,宿卫须得雄毅。

tài zǐ yù dé dōng gōng zuǒ yòu hé xū qiáng wǔ

这句话大意是:太子毓德东宫,左 右何须强武?

rú wǒ shāng liáng héng yú jiāo fān zhī rì fēn xiàng dōng gōng shàng xià tuán wu bù bié qǐ fēi hǎo shì yá

这句话大意是:如我商量,恒于交番之日,分向东宫上下,团伍不别,岂非好事邪?

wǒ shú jiàn qián dài gōng bù xū réng zhǒng jiù fēng

这句话大意是:我熟见前代,公不须仍踵旧风!

gài yí jiǒng nán shàng yǒng nǚ xíng yú cǐ yán yǐ fáng zhī

这句话大意是:”盖疑颎男尚勇女,形于此言,以防之。

yǒng duō nèi chǒng zhāo xun yún shì bì xìng lǐ pǐ yú dí

这句话大意是:勇多内宠,昭训云氏嬖幸,礼匹于嫡。

ér fēi yuán shì wú chǒng cháng yù xīn jí èr rì ér hōng

这句话大意是:而妃元氏无宠,尝遇心疾,二日而薨。

xiàn huáng hòu yì yǒu tā gù shén zé wàng yǒng

这句话大意是:献皇后意有他故,甚责望勇。

yòu zì fēi hōng yún zhāo xun zhuān shàn nèi zhèng hòu mí bù píng pō qiú yǒng zuì guò

这句话大意是:又自妃薨,云昭训专擅内政,后弥不平,颇求勇罪过。

jìn wáng guǎng zhī zhī mí zì jiǎo shì jī qiè héng bèi yuán shù wéi yǔ xiāo fēi jū chǔ

这句话大意是:晋王广知之,弥自矫饰,姬妾恒备员数,唯与萧妃居处。

huáng hòu yóu shì báo yǒng yù chēng jìn wáng dé xíng hòu jìn wáng lái cháo chē mǎ shì cóng jiē wèi jiǎn sù jiē cháo chén lǐ jí bēi qū shēng míng jí shèn guān yú zhū wáng

这句话大意是:皇后由是薄勇,愈称晋王 德行,后晋王来朝,车马侍从,皆为俭素,接朝臣,礼极卑屈,声名籍甚,冠于诸 王。

lín hái yáng zhōu rù nèi cí huáng hòu yīn gěng yè liú tì fú bù néng xìng

这句话大意是:临还扬州,入内辞皇后,因哽咽流涕,伏不能兴。

huáng hòu xuàn rán qì xià xiāng duì xū xī

这句话大意是:皇后泫然泣下,相对歔欷。

wáng yuē chén xìng shí yú xià cháng shǒu píng shēng kūn dì zhī yì bù zhī hé zuì shī ài dōng gōng héng xù shèng nù yù jiā tú xiàn

这句话大意是:王曰:“臣性识愚下,常守平生昆弟之意,不知何罪,失爱东宫,恒蓄盛怒,欲加 屠陷。

měi kǒng chán zèn chū yú zhù zhóu jiū dú yù yú bēi sháo

这句话大意是:每恐谗谮出于杼轴,鸠毒遇于杯杓。

huáng hòu fèn rán yuē xiàn de fá jiàn bù kě nài wǒ wèi yī suǒ de yuán jiā nǚ wàng lóng jī yè jìng bù wén zuò fū qī zhuān chǒng ā yún yǒu rú xǔ tún quǎn

这句话大意是:”皇后忿然曰:“𪾢地伐渐不可耐,我 为伊索得元家女,望隆基业,竟不闻作夫妻,专宠阿云,有如许豚犬。

qián xīn fù běn wú bìng tòng hū ěr bào wáng qiǎn rén tóu yào zhì cǐ yāo shì

现代白话:前新妇本无 病痛,忽你暴亡,遣人投药,致此夭逝。

shì yǐ rú cǐ wǒ yì bù qióng

这句话大意是:事已如此,我亦不穷。

hé yīn fù yú rǔ chù fā rú cǐ yì

现代白话:何因复于你处发如 此意?

wǒ zài shàng ěr wǒ sǐ hòu dāng yú ròu rǔ hu

现代白话:我在尚你,我死后当鱼肉你吗?

měi sī dōng gōng jìng wú zhèng dí zhì zūn qiān qiū wàn suì hòu qiǎn rǔ děng xiōng dì xiàng yáng yún r qián zài bài wèn xùn cǐ shì jǐ xǔ dà kǔ tòng yá

现代白话:每思东宫竟无正嫡,至尊千秋万岁后,遣你 等兄弟向阳云儿前再拜问讯,此是几许大苦痛邪!

jìn wáng yòu bài wū yè bù néng zhǐ huáng hòu yì bēi bù zì shèng

这句话大意是:”晋王又拜,呜咽不能止,皇后 亦悲不自胜。

cǐ bié zhī hòu zhī huáng hòu yì yí shǐ gòu duó zōng zhī jì

这句话大意是:此别之后,知皇后意移,始构夺宗之计。

yīn yǐn zhāng héng dìng cè qiǎn bāo gōng yǔ wén shù shēn jiāo yáng yuē lìng yù zhǐ yú yuè gōng sù jù yán huáng hòu cǐ yǔ

这句话大意是:因引张衡定策,遣褒公宇文 述深交杨约,令喻旨于越公素,具言皇后此语。

sù qú rán yuē dàn bù zhī huáng hòu rú hé

这句话大意是:素瞿然曰:“但不知皇后如何?

dàn rú suǒ yán wú yòu hé wéi zhě

现代白话:但 如所言,我又何为者!

hòu shù rì sù rù shì yàn wēi chēng jìn wáng xiào tì gōng jiǎn yǒu lǐ yòng cǐ chuāi huáng hòu yì hòu qì yuē gōng yán shì yě

这句话大意是:”后数日,素入侍宴,微称晋王孝悌恭俭有礼,用此揣皇后 意,后泣曰:“公言是也。

wǒ r dà xiào shùn měi wén zhì zūn jí wǒ qiǎn nèi shǐ dào bì yíng yú jìng shǒu

这句话大意是:我儿大孝顺,每闻至尊及我遣内使到,必迎于境首。

yòu qí xīn fù yì dà kě lián wǒ shǐ bì qù cháng yǔ tóng qǐn gòng shí

这句话大意是:又 其新妇亦大可怜,我使婢去,常与同寝共食。

qǐ rú xiàn de fá gòng ā yún xiāng duì ér zuò zhōng rì hān yàn nì jìn xiǎo rén yí zǔ gǔ ròu

现代白话:岂如𪾢地伐共阿云相对而坐,终日酣 宴,昵近品行较差的人,疑阻骨肉!

wǒ suǒ yǐ yì lián ā zhě cháng kǒng àn dì shā zhī

这句话大意是:我所以益怜阿者,尝恐暗地杀之。

sù jì zhī yì shèng yán tài zǐ bù cái

这句话大意是:”素既知意,盛言 太子不才。

huáng hòu suì yí sù jīn shǐ yǒu fèi lì zhī yì

这句话大意是:皇后遂遗素金,始有废立之意。

yǒng pō zhī qí móu yōu jù jì wú suǒ chū

这句话大意是:勇颇知其谋,忧惧,计无所出。

wén xīn fēng rén wáng fǔ xián néng zhàn hòu zhào ér wèn zhī

这句话大意是:闻新丰人王辅贤能占候,召而问之。

fǔ xián yuē bái hóng guàn dōng gōng mén tài bái xí yuè huáng tài zǐ fèi tuì xiàng yě

这句话大意是:辅贤曰: “白虹贯东宫门,太白袭月,皇太子废退象也。

yǐ tóng tiě wǔ bīng zào zhū yā shèng

这句话大意是:”以铜铁五兵造诸厌胜。

yòu yú hòu yuán nèi zuò shù rén cūn wū yǔ bēi lòu tài zǐ shí yú zhōng qǐn xi bù yī cǎo rù jì yǐ dāng zhī

这句话大意是:又于后园 内作庶人村,屋宇卑陋,太子时于中寝息,布衣草褥,冀以当之。

dì zhī qí bù ān zài rén shòu gōng shǐ yáng sù guān yǒng sù zhì dōng gōng yǎn xī wèi rù yǒng shù dài dài zhī gù yì bù jìn yǐ nù yǒng yǒng xián zhī xíng yú yán sè

这句话大意是:帝知其不安,在 仁寿宫,使杨素观勇,素至东宫,偃息未入,勇束带待之,故亦不进以怒勇,勇衔 之,形于言色。

sù hái yán yǒng yuàn wàng kǒng yǒu tā biàn

这句话大意是:素还,言勇怨望,恐有他变。

dì shén yí zhī

这句话大意是:帝甚疑之。

huáng hòu yòu qiǎn rén sì chān dōng gōng xiān jiè shì jiē wén zòu yīn jiā méi niè gòu chéng qí zuì

这句话大意是:皇后又遣人伺觇东宫,纤 介事皆闻奏,因加媒蘖,构成其罪。

dì huò zhī suì shū jì yǒng

这句话大意是:帝惑之,遂疏忌勇。

nǎi yú xuán wǔ mén dá zhì dé mén liàng zhì rén hòu yǐ cì dòng jìng jiē suí shì zòu wén

这句话大意是:乃于玄武门达至德门量置 人候,以伺动静,皆随事奏闻。

yòu dōng gōng sù wèi rén shì guān yǐ shàng míng jí xī lìng shǔ zhū wèi fǔ yǒu jiàn r zhě xián píng qù zhī

这句话大意是:又东宫宿卫人,侍官已上,名籍悉令属诸卫府,有 健儿者咸屏去之。

jìn wáng yòu lìng duàn dá sī huò dōng gōng xìng chén jī wēi lìng qǔ tài zǐ xiāo xī mì gào yáng sù

这句话大意是:晋王又令段达私货东宫幸臣姬威,令取太子消息,密告杨素。

yú shì nèi wài xuān bàng guò shī rì wén

这句话大意是:于 是内外宣谤,过失日闻。

duàn dá xié jī wēi yuē dōng gōng zuì guò zhǔ shàng jiē yǐ zhī zhī

这句话大意是:段达胁姬威曰:“东宫罪过,主上皆已知之。

yǐ fèng mì zhào dìng dàng fèi lì

这句话大意是:已奉密诏, 定当废立。

jūn néng gào zhī zé dà fù guì

这句话大意是:君能告之,则大富贵。

wēi suì xǔ nuò

这句话大意是:”威遂许诺。

kāi huáng èr shí nián chē jià zhì zì rén shòu gōng yù dà xīng diàn wèi shì chén yuē wǒ xīn hái jīng shī yīng kāi huái huān lè bù zhī hé yì fān yì rán chóu kǔ

这句话大意是:开皇二十年,车驾至自仁寿宫,御大兴殿,谓侍臣曰:“我新还京师,应开怀 欢乐,不知何意,翻悒然愁苦。

lì bù shàng shū niú hóng duì yuē yóu chén děng bù chēng zhí gù zhì zūn yōu láo

这句话大意是:”吏部尚书牛弘对曰:“由臣等不称职,故至尊忧 劳。

dì jì shù wén chán zèn yí cháo chén jù wěi gù yǒu sī wèn jì wén tài zǐ zhī qiān

这句话大意是:帝既数闻谗谮,疑朝臣具委,故有斯问,冀闻太子之愆。

hóng jì cǐ duì dà guāi běn zhǐ

这句话大意是:弘既此对,大乖本指。

dì yīn zuò sè wèi dōng gōng guān shǔ yuē rén shòu gōng qù cǐ bù yuǎn lìng wǒ měi hái jīng shī yán bèi rú rù dí guó

这句话大意是:帝因作色谓东宫官属曰:“仁寿宫去此不远,令我每还京师,严备如入敌国。

wǒ wèi huàn lì bù tuō yī wò

这句话大意是:我为 患利,不脱衣卧。

yè yù de jìn cè gù zài hòu fáng

这句话大意是:夜欲得近厕,故在后房。

kǒng yǒu jīng jí hái jiù qián diàn

这句话大意是:恐有惊急,还就前殿。

qǐ fēi ěr bèi yù huài wǒ jiā guó yá

现代白话:岂非你辈欲坏我 家国邪!

nǎi zhí táng lìng zé děng shù rén fù suǒ sī xùn jū

这句话大意是:”乃执唐令则等数人,付所司讯鞫。

lìng yáng sù chén dōng gōng shì zhuàng yǐ gào jìn chén

这句话大意是:令杨素陈东宫事状,以告近臣。

sù xiǎn yán zhī yuē fèng chì xiàng jīng lìng huáng tài zǐ jiǎn jiào liú jū shì yú dǎng

这句话大意是:素显 言之曰:“奉敕向京,令皇太子检校刘居士余党。

tài zǐ fèn rán zuò sè ròu zhàn lèi xià yún jū shì dǎng yǐ jǐn qiǎn wǒ hé chǔ qióng tǎo

这句话大意是:太子忿然作色,肉战泪下,云: ‘居士党已尽,遣我何处穷讨?

ěr zuò yòu pú yè shòu wěi zì qiú hé guān wǒ shì

现代白话:你作右仆射,受委自求,何关我事!

yòu yún xī dà shì bù suí wǒ xiān bèi zhū

这句话大意是:’又云:‘昔 大事不遂,我先被诛。

jīn zuò tiān zǐ jìng nǎi lìng wǒ bù rú dì yī shì yǐ shàng bù dé zì yóu

这句话大意是:今作天子,竟乃令我不如弟,一事已上,不得自由。

yīn zhǎng tàn huí shì yún wǒ dà jué shēn fáng

这句话大意是:’因长 叹回视云:‘我大觉身妨!

yòu yún zhū wáng jiē de nú dú bù yǔ wǒ

这句话大意是:’又云:‘诸王皆得奴,独不与我!

nǎi xiàng xī běi fèn tóu nán nán xì yǔ

这句话大意是:’乃向西北奋头, 喃喃细语。

dì yuē cǐ r bù kān fáng chéng sì jiǔ yǐ

现代白话:”帝曰:“此儿不堪妨承嗣久了。

huáng hòu héng quàn wǒ fèi wǒ yǐ bù sù shí shēng fù zhǎng zi wàng qí jiàn gǎi yǐn rěn zhì jīn

这句话大意是:皇后恒劝我废,我以布素时生,复长 子,望其渐改,隐忍至今。

yǒng xī cóng nán yǎn zhōu lái yǔ wèi wáng yuē ā niáng bù yǔ wǒ yī hǎo fù nǚ yì shì kě hèn

这句话大意是:勇昔从南兖州来,语卫王曰:‘阿娘不与我一好妇女, 亦是可恨。

yīn zhǐ huáng hòu shì r yuē jiē wǒ wù

这句话大意是:’因指皇后侍儿曰:‘皆我物。

cǐ yán jǐ xǔ yì shì

这句话大意是:’此言几许异事!

qí fù chū wáng jí yǐ dǒu zhàng ān yú lǎo yù

这句话大意是:其妇初亡,即以斗帐 安余老妪。

xīn fù chū wáng wǒ shēn yí shǐ mǎ sì míng yào shā

这句话大意是:新妇初亡,我深疑使马嗣明药杀。

wǒ céng zé zhī biàn duì yuē huì dāng shā yuán xiào ju

这句话大意是:我曾责之,便怼曰:‘会当杀元孝矩。

cǐ yù hài wǒ ér qiān nù ěr

这句话大意是:’ 此欲害我而迁怒耳。

chū cháng níng dàn yù zhèn yǔ huáng hòu gòng bào yǎng zhī zì huái bǐ cǐ lián qiǎn lái suǒ

这句话大意是:初,长宁诞育,朕与皇后共抱养之,自怀彼此,连遣来索。

qiě yún dìng xīng nǚ zài wài sī hé ér shēng xiǎng cǐ yóu lái hé bì shì qí tǐ yìn

这句话大意是:且 云定兴女,在外私合而生,想此由来,何必是其体胤?

xī jìn tài zǐ qǔ tú jiā nǚ qí r jí hǎo tú gē

这句话大意是:昔晋太子取屠家女,其儿即 好屠割。

jīn tǎng fēi lèi biàn luàn zōng yòu

这句话大意是:今傥非类,便乱宗祐。

yòu liú jīn lín nìng rén yě hū dìng xīng zuò jiā wēng

这句话大意是:又刘金𬴊,佞人也,呼定兴作家翁。

dìng xīng yú rén shòu qí cǐ yǔ

这句话大意是:定兴愚人,受 其此语。

wǒ qián jiě jīn lín zhě wèi qí cǐ shì

这句话大意是:我前解金𬴊者,为其此事。

yǒng xī zài gōng yǐn cáo miào dá gòng dìng xīng nǚ tóng yàn miào dá zài wài yún wǒ jīn de quàn fēi jiǔ

这句话大意是:勇昔在宫,引曹妙达共定兴女同宴,妙达在外 云‘我今得劝妃酒。

zhí yǐ qí zhū zi piān zhù wèi rén bù fú gù nì zòng zhī yù shōu tiān xià wàng ěr

这句话大意是:’直以其诸子偏庶,畏人不服,故逆纵之,欲收天下望耳。

wǒ suī dé cán yáo shùn zhōng bù yǐ wàn xìng fù bú xiào zǐ

这句话大意是:我 虽德惭尧舜,终不以万姓付不肖子。

wǒ héng wèi qí jiā hài jiā fáng dà dí lìng yù fèi zhī yǐ ān tiān xià

这句话大意是:我恒畏其加害,加防大敌,令欲废之,以安天 下。

zuǒ wèi dà jiàng jūn yuán mín jiàn yuē fèi lì dà shì tiān zǐ wú èr yán zhào zhǐ ruò xíng hòu huǐ wú jí

这句话大意是:”左卫大将军元旻谏曰:“废立大事,天子无贰言,诏旨若行,后悔无及。

chán yán wǎng jí wéi bì xià chá zhī

这句话大意是:谗 言罔极,惟陛下察之。

cí zhí zhēng qiáng shēng sè jù lì dì bù dá

这句话大意是:”辞直争强,声色俱厉,帝不答。

shí jī wēi yòu biǎo gào tài zǐ fēi fǎ dì shǐ wēi jìn yán

这句话大意是:时姬威又表告太子非法,帝使威尽言。

wēi duì yuē huáng tài zǐ yóu lái gòng chén yǔ wéi yì zài jiāo shē yù de fán chuān yǐ zhì sàn guān zǒng guī wéi yuàn

这句话大意是:威对曰:“皇太子由来共臣语,唯意在 骄奢,欲得樊川以至散关,总规为苑。

jiān yún xī hàn wǔ jiāng qǐ shàng lín yuàn dōng fāng shuò jiàn cì shuò huáng jīn bǎi jīn jǐ xǔ kě xiào

这句话大意是:兼云:‘昔汉武将起上林苑,东方朔谏,赐 朔黄金百斤,几许可笑!

wǒ shí wú jīn zhé cì cǐ děng

这句话大意是:我实无金辄赐此等。

ruò yǒu jiàn zhě zhèng dāng zhǎn zhī bù guò shā bǎi xǔ rén zì rán yǒng xi

这句话大意是:若有谏者,正当斩之,不过杀百许人, 自然永息。

qián sū xiào cí jiě zuǒ wèi lǜ huáng tài zǐ fèn rán yáng zhǒu yuē dà zhàng fū dāng yǒu yī rì zhōng bù wàng zhī jué dāng kuài yì

这句话大意是:’前苏孝慈解左卫率,皇太子奋髯扬肘曰:‘大丈夫当有一日,终不忘 之,决当快意。

yòu gōng nèi suǒ xū shàng shū duō zhí fǎ bù yǔ biàn nù yuē pú yè yǐ xià wǔ rén huì zhǎn sān rén jiǎo biàn shǐ zhī màn wǒ zhī huò

这句话大意是:’又宫内所须,尚书多执法不与,便怒曰:‘仆射已下五人,会展 三人脚,便使知慢我之祸。

yòu yú yuàn nèi zhù yī xiǎo chéng chūn xià qiū dōng zuò yì bù chuò yíng qǐ tíng diàn cháo zào xī gǎi

这句话大意是:’又于苑内筑一小城,春夏秋冬作役不辍,营起亭殿, 朝造夕改。

měi yún zhì zūn tián wǒ duō cè shù gāo wěi chén shū bǎo qǐ shì niè zǐ hu

这句话大意是:每云:‘至尊嗔我多侧庶,高纬、陈叔宝岂是孽子吗?

cháng lìng shī lǎo bǔ jí xiōng yǔ chén yuē zhì zūn jì zài shí bā nián cǐ qī cù yǐ

现代白话:’尝令师姥卜吉 凶,语臣曰:‘至尊忌在十八年,此期促了。

dì xuàn rán yuē shuí fēi fù mǔ shēng nǎi zhì yú cǐ

这句话大意是:’”帝泫然曰:“谁非父母生,乃至 于此!

wǒ yǒu jiù shǐ fù nǚ lìng kàn dōng gōng

这句话大意是:我有旧使妇女,令看东宫。

zòu yún wù lìng guǎng píng wáng zhì huáng tài zǐ chù

这句话大意是:奏云:‘勿令广平王至皇太子处。

dōng gōng zēng fù yì guǎng píng wáng jiào zhī

这句话大意是:东宫憎妇,亦 广平王教之。

yuán zàn yì zhī qí yīn è quàn wǒ yú zuǒ cáng dōng jiā zhì liǎng duì

这句话大意是:’元赞亦知其阴恶,劝我于左藏东加置两队。

chū píng chén hòu gōng rén hǎo zhě xī pèi chūn fāng rú wén bù zhī yàn zú yú wài gèng yǒu qiú fǎng

这句话大意是:初平陈后,宫人好者悉 配春坊,如闻不知厌足,于外更有求访。

zhèn jìn lǎn qí shū jiàn gāo huān zòng qí r zi bù shèng fèn fèn ān kě xiào yóu

这句话大意是:朕近览《齐书》,见高欢纵其儿子,不胜 忿愤,安可效尤!

yú shì yǒng jí zhū zǐ jiē bèi jìn gù bù fèn shōu qí dǎng yǔ

这句话大意是:”于是勇及诸子皆被禁锢,部分收其党与。

yáng sù wǔ wén duàn liàn yǐ chéng qí yù

这句话大意是:杨素舞文锻炼,以成 其狱。

yǒng yóu shì suì bài

这句话大意是:勇由是遂败。

jū shù rì yǒu sī chéng sù yì zòu yuán mín shēn bèi sù wèi cháng qǔ shì yú yǒng qíng yǒu fù tuō

这句话大意是:居数日,有司承素意,奏“元旻身备宿卫,常曲事于勇,情有附托。

zài rén shòu gōng péi hóng jiāng yǒng shū yú cháo táng yǔ mín tí fēng yún wù lìng rén jiàn

这句话大意是:在仁寿宫, 裴弘将勇书于朝堂与旻,题封云,勿令人见。

dì yuē zhèn zài rén shòu gōng

这句话大意是:”帝曰:“朕在仁寿宫。

yǒu xiān xiǎo shì dōng gōng bì zhī jí yú yì mǎ yì zhī shén jiǔ qǐ fēi cǐ tú yá

这句话大意是:有纤小事, 东宫必知,疾于驿马,怿之甚久,岂非此徒邪?

qiǎn wǔ shì zhí mín jí hóng fù fǎ

这句话大意是:”遣武士执旻及弘付法。

xiān shì yǒng cháng yú rén shòu gōng cān qǐ jū hái tú zhōng jiàn yī kū huái shù gēn gàn pán cuò dà qiě wǔ liù wéi gù zuǒ yòu yuē cǐ kān zuò hé qì yòng

这句话大意是:先是,勇尝于仁寿宫参起居还,途中见一枯槐树,根干蟠错,大且五六围,顾 左右曰:“此堪作何器用?

huò duì yuē gǔ huái yóu kān qǔ huǒ

这句话大意是:”或对曰:“古槐尤堪取火。

yú shí wèi shì jiē pèi huǒ suì yǒng yīn lìng jiàng zhě zào shù qiān méi yù yǐ fēn cì zuǒ yòu

这句话大意是:”于时卫士皆佩火燧,勇 因令匠者造数千枚,欲以分赐左右。

zhì shì huò yú kù

这句话大意是:至是,获于库。

yòu yào cáng jú zhù ài shù hú yì sōu de zhī

这句话大意是:又药藏局贮艾数斛,亦搜得之。

dà jiàng wèi guài yǐ wèn jī wēi

这句话大意是:大将为怪,以问姬威。

wēi yuē tài zǐ cǐ yì bié yǒu suǒ zài

这句话大意是:威曰:“太子此意别有所在。

bǐ lìng zhǎng níng wáng yǐ xià yì rén shòu gōng hái měi cháng jí xíng yī xiǔ biàn zhì

这句话大意是:比令长宁王已下,诣仁寿宫还, 每常急行,一宿便至。

héng sì mǎ qiān pǐ yún jìng wǎng zhuō chéng mén zì rán è sǐ

这句话大意是:恒饲马千匹,云径往捉城门,自然饿死。

sù yǐ wēi yán jí yǒng yǒng bù fú yuē qiè wén gōng jiā mǎ shù wàn pǐ yǒng tiǎn bèi wèi tài zǐ yǒu mǎ qiān pǐ nǎi shì fǎn hu

这句话大意是:”素以威言诘勇, 勇不服曰:“窃闻公家马数万匹,勇忝备位太子,有马千匹,乃是反吗?

sù yòu fā xiè dōng gōng fú wán shì jiā diāo shì zhě xī chén yú tíng yǐ shì wén dì qún guān wèi tài zǐ zuì

这句话大意是:”素又发 泄东宫服玩似加雕饰者,悉陈于庭,以示文帝群官,为太子罪。

dì yuē qián bù wáng shì jī de fù nǚ lǐng jīn zhuàng shì shuò fān dāng shí biàn shì bǎi guān yù yǐ wèi jiè

这句话大意是:帝曰:“前簿王世 积,得妇女领巾,状似槊幡,当时遍示百官,欲以为戒。

jīn wǒ r nǎi zì wèi zhī

这句话大意是:今我儿乃自为之。

lǐng jīn wèi shuò fān cǐ shì fú yāo

这句话大意是:领巾为 槊幡,此是服妖。

shǐ jiāng zhū wù shì yǒng yǐ jí zhī

这句话大意是:”使将诸物示勇以诘之。

huáng hòu yòu zé zhī zuì

这句话大意是:皇后又责之罪。

dì shǐ shǐ wèn yǒng yǒng bù fú

这句话大意是:帝使使问勇,勇不服。

tài shǐ lìng yuán chōng jìn yuē chén guān tiān wén huáng tài zǐ dāng fèi

这句话大意是:太史令袁充进曰:“臣观天文,皇太子当废。

shàng yuē xuán xiàng jiǔ jiàn yǐ

现代白话:”上曰:“玄象久见了。

qún chén wú gǎn yán zhě

这句话大意是:”群臣 无敢言者。

yú shì shǐ rén zhào yǒng

这句话大意是:于是使人召勇。

yǒng jiàn shǐ zhě jīng yuē dé wú shā wǒ yá

这句话大意是:勇见使者,惊曰:“得无杀我邪?

dì róng fú chén bīng yù wǔ dé diàn jí bǎi guān lì yú dōng miàn zhū qīn lì yú xī miàn yǐn yǒng jí zhū zǐ liè yú diàn tíng

这句话大意是:”帝戎服陈兵,御武 德殿,集百官立于东面,诸亲立于西面,引勇及诸子烈于殿庭。

mìng xuē dào héng xuān zhào fèi yǒng jí qí nán nǚ wèi wáng gōng zhǔ zhě bìng wèi shù rén

这句话大意是:命薛道衡宣诏废勇 及其男女为王、公主者并为庶人。

mìng dào héng wèi yǒng yuē ěr zhī zuì è rén shén suǒ qì yù qiú bù fèi qí kě de yá

现代白话:命道衡谓勇曰:“你之罪恶,人神所弃,欲求不 废,其可得邪!

yǒng zài bài yuē chén hé shī zhī dū shì wèi jiāng lái jiàn jiè

这句话大意是:”勇再拜曰:“臣合尸之都市,为将来鉴诫。

xìng méng āi lián de quán xìng mìng

这句话大意是:幸蒙哀怜,得全性命”。

yán bì qì xià liú jīn jì ér wǔ dǎo ér qù

这句话大意是:言毕,泣下流襟,既而舞蹈而去。

zuǒ yòu mò bù mǐn mò

这句话大意是:左右莫不悯默。

yòu xià zhào zuǒ wèi dà jiàng jūn yuán mín rèn zhǎng jìn bīng wěi yǐ xīn lǚ nǎi bāo cáng jiān fú lí jiàn jūn qīn chóng cháng lì jiē zuì wéi kuí shǒu

这句话大意是:又下诏:“左卫大将军元旻,任掌禁兵,委以心膂,乃包藏奸伏,离间君亲, 崇长厉阶,最为魁首。

tài zǐ zuǒ shù zǐ táng lìng zé cè míng chǔ èr wèi zhǎng gōng liáo chǎn qǔ qǔ róng yīn jì zì jìn gōng zhí yuè qì qīn jiào nèi rén zàn chéng jiāo chǐ dǎo yǐn fēi fǎ

这句话大意是:太子左庶子唐令则,策名储贰,位长宫僚,谄曲取容,音技 自进,躬执乐器,亲教内人,赞成骄侈,导引非法。

tài zǐ jiā lìng zōu wén téng zhuān xíng zuǒ dào piān bèi qīn nì zhàn wèn guó jiā xī jì zāi huò

这句话大意是:太子家令邹文腾,专行左道, 偏被亲昵,占问国家,希觊灾祸。

zuǒ wèi lǜ sī mǎ xià hóu fú nèi shì chǎn yú wài zuò wēi shì líng wǔ shàng xià xiè zhuó gōng wéi

这句话大意是:左卫率司马夏侯福,内事谄谀,外作威势,陵侮 上下,亵浊宫闱。

diǎn shàn jiān yuán yān miù chén ài zēng kāi shì yuàn xì jìn yǐn yāo wū yíng shì yàn dǎo

这句话大意是:典膳监元淹,谬陈爱憎,开示怨隙,进引妖巫,营事厌祷。

qián lì bù shì láng xiāo zi bǎo wǎng jū shěng gé jiù fēi gōng chén jìn huà jiān móu yào shè róng lì

这句话大意是:前吏 部侍郎萧子宝,往居省阁,旧非宫臣,进画奸谋,要射荣利。

qián zhǔ xǐ xià shì hé sǒng jiǎ tuō xuán xiàng wàng shuō yāo guài zhì tú huò luàn xīn zài sù fā

这句话大意是:前主玺下士何竦,假 托玄象,妄说妖怪,志图祸乱,心在速发;。

jiān zhū qí fú jiē sǒng guī mó zēng zhǎng jiāo shē mí fèi bǎi xìng

这句话大意是:兼诸奇服,皆竦规模,增长骄奢,糜费 百姓。

cǐ zhī qī rén wéi hài sī shén bìng chǔ zhǎn xíng qī qiè zǐ sūn jiē méi guān

这句话大意是:此之七人,为害斯甚,并处斩刑,妻妾子孙皆没官。

chē qí jiāng jūn yán pí dōng jùn gōng cuī jūn chāo yóu qí wèi chén fú bǎo yíng zhōu rén zhāng chóu tài yì děng sì rén suǒ wéi zhī shì bìng shì bèi nì lùn qí zhuàng jì zuì hé jí xíng

这句话大意是:车骑将军阎毗、东郡公 崔君绰、游骑尉沈福宝、瀛州人章仇太翼等四人,所为之事,并是悖逆,论其状迹, 罪合极刑。

dàn wèi néng jǐn lù bìng tè miǎn sǐ gè jué zhàng yī bǎi shēn jí qī zǐ zī cái tián zhái xī méi guān

这句话大意是:但未能尽戮,并特免死,各决杖一百,身及妻子资财田宅悉没官。

fù jiāng zuò dà jiang gāo lóng chā yù zhuī fān dīng zhé pèi dōng gōng shǐ yì yíng zào tíng shè jìn rù chūn fāng

这句话大意是:副将 作大匠高龙叉,预追番丁,辄配东宫使役,营造亭舍,进入春坊;。

lǜ gēng lìng jìn wén jiàn tōng zhí sàn qí shì láng pàn sī nóng shǎo qīng shì yuán héng liào dù zhī wài sī zì chū gěi xū pò dīng gōng shàn gē yuán dì

这句话大意是:率更令晋文建、 通直散骑侍郎判司农少卿事元衡,料度之外,私自出给,虚破丁功,擅割园地。

bìng chù zì jìn yú shì jí qún guān yú guǎng yáng mén wài xuān zhào yǐ lù zhī

这句话大意是:并 处自尽,”于是集群官于广阳门外,宣诏以戮之。

nǎi yí yǒng yú nèi shǐ shěng gěi wǔ pǐn liào shí

这句话大意是:乃移勇于内史省,给五品料食。

lì jìn wáng guǎng wéi huáng tài zǐ réng yǐ yǒng fù zhī fù qiú yú dōng gōng

这句话大意是:立晋王广为皇太子,仍以勇付之,复囚于东宫。

cì yáng sù wù sān qiān duàn yuán zhòu yáng yuē bìng qiān duàn yáng nán dí wǔ bǎi duàn jiē jū yǒng zhī gōng shǎng yě

这句话大意是:赐杨素物三千段,元胄、杨约并千 段,杨难敌五百段,皆鞫勇之功赏也。

shí wén lín láng yáng xiào zhèng shàng jǐn jiàn yán huáng tài zǐ wèi xiǎo rén suǒ wù bù yí fèi chù

现代白话:时文林郎杨孝政上尽谏,言:“皇太子为品行较差的人所误,不宜废黜。

dì nù tà qí xiōng

这句话大意是:”帝怒,挞其 胸。

xún ér bèi zhōu zhǎng shǐ péi sù biǎo chēng shù rén zuì chù yǐ jiǔ dāng kè yǐ zì xīn qǐng fēng yī xiǎo guó

这句话大意是:寻而贝州长史裴肃表称:“庶人罪黜已久,当克已自新,请封一小国。

dì zhī yǒng chù bù yǔn tiān xià qíng nǎi zhēng sù rù cháo jù chén fèi lì yì

这句话大意是:”帝知 勇黜不允天下情,乃征肃入朝,具陈废立意。

shí yǒng zì yǐ fèi fēi qí zuì pín qǐng jiàn shàng miàn shēn yuān qū

这句话大意是:时勇自以废非其罪,频请见上,面申冤屈。

huáng tài zǐ è bù dé wén

这句话大意是:皇太子遏不得闻。

yǒng yú shì shēng shù jiào wén yú dì jì de yǐn jiàn

这句话大意是:勇于是升树叫, 闻于帝,冀得引见。

yáng sù yīn zòu yán yǒng qíng zhì hūn luàn yòu diān guǐ suǒ zhe bù kě fù shōu

这句话大意是:杨素因奏言:“勇情志昏乱,又癫鬼所著,不可复收。

dì yǐ wéi rán zú bù dé jiàn

这句话大意是:”帝以 为然,卒不得见。

dì yù jí yú rén shòu gōng huáng tài zǐ rù shì yī jiān luàn shì wén yú dì

这句话大意是:帝遇疾于仁寿宫,皇太子入侍医,奸乱事闻于帝。

dì dǐ chuáng yuē wang fèi wǒ r

这句话大意是:帝抵床曰: “枉废我儿!

qiǎn zhuī yǒng

这句话大意是:”遣追勇。

wèi jí fā shǐ ér bēng mì bù fā sāng

这句话大意是:未及发使而崩,秘不发丧。

jù shōu liǔ shù yuán yán xì dà lǐ yù wěi chì cì shù rén sǐ

这句话大意是:遽收柳述、元岩,系大理狱, 伪敕赐庶人死。

zhuī fēng fáng líng wáng bù wéi lì sì

这句话大意是:追封房陵王,不为立嗣。

yǒng yǒu shí nán yún zhāo xun shēng zhǎng níng wáng yǎn píng yuán wáng yù ān chéng wáng yún

这句话大意是:勇有十男:云昭训生长宁王俨、平原王裕、安城王筠。

gāo liáng dì shēng ān píng wáng yí xiāng chéng wáng kè

这句话大意是:高良娣生安平王嶷、襄 城王恪。

wáng liáng yuàn shēng gāo yáng wáng gāi jiàn ān wáng sháo

这句话大意是:王良媛生高阳王该、建安王韶。

chéng jī shēng yǐng chuān wáng jiǒng

这句话大意是:成姬生颍川王煚。

hòu gōng shēng xiào shí xiào fàn

这句话大意是:后宫生孝实、孝范。

chū yǎn dàn dì wén zhī yuē cǐ nǎi huáng tài sūn hé nǎi shēng bù dé de

这句话大意是:初,俨诞,帝闻之曰:“此乃皇太孙,何乃生不得地!

yún dìng xīng zòu yuē tiān shēng lóng zhǒng suǒ yǐ yīn yún ér chū

这句话大意是:”云定兴奏曰:“天生 龙种,所以因云而出。

shí rén yǐ wéi mǐn duì

这句话大意是:”时人以为敏对。

liù suì fēng cháng níng jùn wáng

这句话大意是:六岁,封长宁郡王。

yǒng bài bìng zuò fèi

这句话大意是:勇败,并坐废。

shàng biǎo qiú sù wèi cí qíng āi qiē dì lǎn zhī cè rán

这句话大意是:上表 求宿卫,辞情哀切,帝览之恻然。

yáng sù jìn yuē fú yuàn shèng xīn tóng yú shì shǒu bù yí liú yì

这句话大意是:杨素进曰:“伏愿圣心同于螫手,不宜留意。

yáng dì jiàn zuò yǎn cháng cóng xíng yù zhèn zú

这句话大意是:” 炀帝践祚,俨常从行,遇鸩卒。

zhū dì fēn xǐ lǐng wài jiē chì shā zhī

这句话大意是:诸弟分徙岭外,皆敕杀之。

qín wáng jùn zì ā zhī

这句话大意是:秦王俊,字阿祗。

kāi huáng yuán nián lì wèi qín wáng

这句话大意是:开皇元年,立为秦王。

èr nián bài shàng zhù guó hé nán dào héng tái shàng shū lìng luò zhōu cì shǐ shí nián shí èr

这句话大意是:二年,拜上柱国、河南道行台尚书令、 洛州刺史,时年十二。

jiā yòu wǔ wèi dà jiàng jūn lǐng guān dōng bīng

这句话大意是:加右武卫大将军,领关东兵。

sān nián qiān qín zhōu zǒng guǎn lǒng yòu zhū zhōu jǐn lì yān

现代白话:三年,迁秦州总管,陇右诸州 尽隶呢。

jùn rén shù cí ài chóng jìng fú dào qǐng wèi shā mén bù xǔ

这句话大意是:俊仁恕慈爱,崇敬佛道,请为沙门,不许。

liù nián qiān shān nán dào héng tái shàng shū lìng

这句话大意是:六年,迁山南道行台尚书令。

fá chén zhī yì wéi shān nán dào xíng jūn yuán shuài dū sān shí zǒng guǎn shuǐ lù shí yú wàn zhūn hàn kǒu wéi shàng liú jié dù

这句话大意是:伐陈之役,为山南道行军元帅,督三十总管,水陆十余万,屯汉口,为上流节度。

xún shòu yáng zhōu zǒng guǎn sì shí sì zhōu zhū jūn shì zhèn guǎng líng

这句话大意是:寻授扬州总管、四十四州诸军事,镇广陵。

zhuǎn bīng zhōu zǒng guǎn èr shí sì zhōu zhū jūn shì

这句话大意是:转并州总管、二十四州诸军事。

chū pō yǒu lìng wèn wén dì wén ér dà yuè

这句话大意是:初颇有 令问,文帝闻而大悦。

hòu jiàn shē chǐ wéi fàn zhì dù chū qián qiú xi

这句话大意是:后渐奢侈,违犯制度,出钱求息。

dì qiǎn àn qí shì yǔ xiāng lián zuò zhě bǎi yú rén

这句话大意是:帝遣按其事,与相连坐者 百余人。

yú shì shèng xiū gōng shì qióng jí chǐ lì

这句话大意是:于是盛修宫室,穷极侈丽。

jùn yǒu qiǎo sī měi qīn yùn jīn fǔ gōng qiǎo zhī qì shì yǐ zhū yù

这句话大意是:俊有巧思,每亲运斤斧,工巧之器,饰以珠玉。

wèi fēi zuò qī bǎo mù lí zhòng bù kě dài yǐ mǎ fù zhī ér xíng

这句话大意是:为妃作七宝幕篱,重不可戴,以马负之而行。

zhēng yì wú yǐ

这句话大意是:征役无已。

zhì hún tiān yí cè jǐng biǎo

这句话大意是:置浑天仪、测景表。

yòu wèi shuǐ diàn xiāng tu fěn bì yù qì jīn jiē liáng zhù měi dòng zhī jiān zhōu yǐ míng jìng jiān yǐ bǎo zhū jí yíng shì zhī měi

这句话大意是:又为 水殿,香涂粉壁,玉砌金堦,梁柱楣栋之间,周以明镜,间以宝珠,极莹饰之美。

měi yǔ bīn kè jì nǚ xián gē yú shàng

这句话大意是:每与宾客伎女弦歌于上。

jùn pō hǎo nèi fēi cuī shì xìng dù shén bù píng zhī suì yú guā zhōng jìn dú

这句话大意是:俊颇好内,妃崔氏性妒,甚不平之,遂于瓜中进毒。

jùn yóu shì yù jí zhēng hái jīng shī

这句话大意是:俊由是遇疾,征还京师。

yǐ jùn shē zòng miǎn guān yǐ wáng jiù dì

这句话大意是:以俊奢纵,免官,以王就第。

zuǒ wǔ wèi jiāng jūn liú shēng jiàn yuē qín wáng fēi yǒu tā guò dàn fèi guān wù yíng xiè shě ér yǐ

这句话大意是:左武卫将军刘升谏曰:“秦王非有他过,但费官物、 营廨舍而已。

chén wèi kě róng

这句话大意是:臣谓可容。

dì yuē fǎ bù kě wéi

这句话大意是:”帝曰:“法不可违。

shēng gù jiàn dì fèn rán zuò sè shēng nǎi zhǐ

这句话大意是:”升固谏,帝忿然作色,升乃止。

yáng sù fù jìn jiàn yǐ qín wáng guò bù yīng zhì cǐ

这句话大意是:杨素复进谏,以秦王过不应至此。

dì yuē wǒ shì wǔ r zhī fù fēi zhào rén zhī fù

这句话大意是:帝曰:“我是五儿之父,非兆人之父。

ruò rú gōng yì hé bù bié zhì tiān zǐ r lǜ

这句话大意是:若如公意, 何不别制天子儿律!

yǐ zhōu gōng wéi rén shàng zhū guǎn cài

这句话大意是:以周公为人,尚诛管、蔡。

wǒ chéng bù jí zhōu gōng yuǎn yǐ ān néng kuī fǎ hu

现代白话:我诚不及周公远了,安能亏法乎!

zú bù xǔ

这句话大意是:” 卒不许。

jùn jí dǔ hán yín yín sè biàn yǐ wéi yù gǔ

这句话大意是:俊疾笃,含银,银色变,以为遇蛊。

wèi néng qǐ qiǎn shǐ fèng biǎo chén xiè

这句话大意是:未能起,遣使奉表陈谢。

dì zé yǐ shī dé

这句话大意是:帝责以失德。

dà dū du huáng fǔ tǒng shàng biǎo qǐng fù wáng guān bù xǔ

这句话大意是:大 都督皇甫统上表请复王官,不许。

suì yú yǐ jí dǔ fù bài shàng zhù guó

这句话大意是:岁余,以疾笃,复拜上柱国。

èr shí nián liù yuè hōng yú qín dǐ

这句话大意是:二十年六月,薨于 秦邸。

dì kū zhī shù shēng ér yǐ yuē jìn wáng qián sòng yī lù wǒ lìng zuò pú nǐ cì qín wáng

这句话大意是:帝哭之数声而已,曰:“晋王前送一鹿,我令作脯,拟赐秦王。

jīn wáng

这句话大意是:今亡。

kě zhì líng zuò zhī qián

这句话大意是:可置 灵坐之前。

xīn yǐ xǔ zhī bù kě kuī xìn

这句话大意是:心已许之,不可亏信。

dì jí hòu wǎng shì jiàn dà zhī zhū dà qiú sōu cóng zhěn tou chū qiú zhī bú jiàn

这句话大意是:”帝及后往视,见大蜘蛛、大蛷螋从枕头出,求 之不见。

qióng zhī zhī fēi suǒ wéi yě

这句话大意是:穷之,知妃所为也。

jùn suǒ wéi chǐ lì wù xī mìng fén zhī

这句话大意是:俊所为侈丽物悉命焚之。

chì sòng zhōng zhī jù wu cóng jiǎn yuē yǐ wéi cóng shì fǎ

这句话大意是:敕送终之具,务从俭约,以 为从世法。

wáng fǔ liáo zuǒ qǐng lì bēi dì yuē yù qiú míng yī juàn shǐ shū zú yǐ hé yòng bēi wèi

现代白话:王府僚佐请立碑,帝曰:“欲求名,一卷史书足了,何用碑为!

ruò zǐ sūn bù néng bǎo jiā tú yǔ rén zuò zhèn shí ěr

这句话大意是:若子孙 不能保家,徒与人作镇石耳。

fēi cuī shì yǐ dú wáng gù xià zhào fèi jué cì sǐ yú qí jiā

这句话大意是:妃崔氏以毒王故,下诏废绝,赐死于其家。

zi hào cuī shì suǒ shēng yě

这句话大意是:子浩,崔氏所生也。

yǐ qí mǔ qiǎn sǐ suì bù dé lì

这句话大意是:以其母谴死, 遂不得立。

yú shì yǐ qín guó guān wèi sàng zhǔ

这句话大意是:于是以秦国官为丧主。

jùn cháng nǚ yǒng fēng gōng zhǔ nián shí sān zāo fù yōu āi mù jìn lǐ miǎn sàng suì jué jiǔ ròu

这句话大意是:俊长女永丰公主,年十三,遭父忧,哀慕尽礼, 免丧,遂绝酒肉。

měi jì rì zhé liú tì bù shí

这句话大意是:每忌日,辄流涕不食。

yǒu kāi fǔ wáng yán zhě xìng zhōng hòu lǐng jùn qīn xìn bīng shí yú nián jùn shén lǐ zhī

这句话大意是:有开府王延者,性忠厚,领俊亲信兵十余 年,俊甚礼之。

jí jùn jí yán héng zài gē xià yī bù jiě dài

这句话大意是:及俊疾,延恒在合下,衣不解带。

jùn hōng sháo yǐn bù rù kǒu zhě shù rì léi dùn gǔ lì

这句话大意是:俊薨,勺饮不入口者数日,羸顿 骨立。

dì wén mǐn zhī cì yǐ yù yào shòu piào qí jiāng jūn diǎn sù wèi

这句话大意是:帝闻悯之,赐以御药,授骠骑将军,典宿卫。

jùn zàng rì yán hào tòng ér jué

这句话大意是:俊葬日,延号恸而绝。

dì jiē yì zhī lìng tōng shì shè rén diào jì zhào zàng yán yú jùn mù cè

这句话大意是:帝嗟异 之,令通事舍人吊祭,诏葬延于俊墓侧。

yáng dì jí wèi lì hào wèi qín wáng yǐ fèng xiào wáng sì

这句话大意是:炀帝即位,立浩为秦王,以奉孝王嗣。

fēng hào dì chén jì běi hóu

这句话大意是:封浩弟湛济北侯。

hòu yǐ hào wèi hé yáng dū wèi

这句话大意是:后以浩为河阳都尉。

yáng xuán gǎn zuò nì zhī jì zuǒ yì wèi dà jiàng jūn yǔ wén shù lè bīng tǎo zhī

这句话大意是:杨玄感作逆之际,左翊卫大将军宇文述勒兵讨之。

zhì hé yáng xiū qǐ yú hào hào yì shù yíng gòng xiāng wǎng fù yǒu sī hé hào yǐ zhū hóu jiāo tōng nèi chén jìng zuò fèi miǎn

这句话大意是:至河阳,修启于浩,浩诣述营, 共相往复,有司劾浩以诸侯交通内臣,竟坐废免。

yǔ wén huà jí shì nì lì hào wèi dì

这句话大意是:宇文化及弑逆,立浩为帝。

huà jí bài yú lí yáng běi zǒu wèi xiàn zì jiàn wèi dì yīn ér hài zhī

这句话大意是:化及 败于黎阳,北走魏县,自僭为帝,因而害之。

chén xiāo guǒ yǒu dǎn liè

这句话大意是:湛骁果有胆烈。

dà yè chū wèi xíng yáng tài shǒu zuò hào miǎn yì wèi huà jí suǒ hài

这句话大意是:大业初,为荥阳太守,坐浩免,亦为化及所害。

shù rén xiù kāi huáng yuán nián lì wèi yuè wáng

这句话大意是:庶人秀,开皇元年,立为越王。

wèi jǐ xǐ fēng yú shǔ bài zhù guó yì zhōu zǒng guǎn èr shí sì zhōu zhū jūn shì

这句话大意是:未几,徙封于蜀,拜柱国、益州总管、二十四 州诸军事。

èr nián jìn shàng zhù guó xī nán dào héng tái shàng shū lìng běn guān rú gù

这句话大意是:二年,进上柱国、西南道行台尚书令,本官如故。

suì yú ér ba

这句话大意是:岁余而罢。

shí èr nián rù wèi nèi shǐ lìng yòu lǐng jūn dà jiàng jūn

这句话大意是:十二年, 入为内史令、右领军大将军。

xún chū zhèn yú shǔ

这句话大意是:寻出镇于蜀。

xiù yǒu dǎn qì róng mào guī wěi měi yǒu xū rán duō wǔ yì shèn wéi cháo chén suǒ dàn

这句话大意是:秀有胆气,容貌瑰伟,美有须髯,多武艺,甚为朝臣所惮。

dì měi wèi wén xiàn huáng hòu yuē xiù bì yǐ è zhōng

这句话大意是:帝每谓文献皇后曰: “秀必以恶终。

wǒ zài dāng wú lǜ zhì xiōng dì bì fǎn

这句话大意是:我在当无虑,至兄弟必反。

bīng bù shì láng yuán héng shǐ yú shǔ xiù shēn jié yú héng yǐ zuǒ yòu wèi qǐng

这句话大意是:”兵部侍郎元衡使于蜀,秀深结于衡, 以左右为请。

héng jì hái jīng shī qǐng yì zuǒ yòu dì bù xǔ

这句话大意是:衡既还京师,请益左右,帝不许。

dà jiàng jūn liú kuài zhī tǎo xi cuàn dì lìng shàng kāi fǔ yáng wǔ tōng jiàng bīng jì jìn

这句话大意是:大将军刘哙之讨西爨,帝令上开府 杨武通将兵继进。

xiù shǐ bì rén wàn zhī xiān wèi wǔ tōng xíng jūn sī mǎ dì yǐ xiù rèn fēi qí rén qiǎn zé zhī yīn wèi qún chén yuē huài wǒ fǎ zhě bì zài zǐ sūn

这句话大意是:秀使嬖人万知先为武通行军司马,帝以秀任非其人,谴责之,因 谓群臣曰:“坏我法者,必在子孙。

pì rú měng shòu wù bù néng hài fǎn wèi máo jiān chóng suǒ sǔn shí ěr

这句话大意是:譬如猛兽,物不能害,反为毛间虫所损食耳。

yú shì suì fēn xiù suǒ tǒng

这句话大意是:” 于是遂分秀所统。

xiù jiàn shē chǐ wéi fàn zhì dù chē mǎ bèi fú nǐ yú tiān zǐ

这句话大意是:秀渐奢侈,违犯制度,车马被服拟于天子。

jí tài zǐ yǒng fèi xiù shén bù píng

这句话大意是:及太子勇废,秀甚不平。

huáng tài zǐ kǒng xiù zhōng wèi hòu biàn yīn lìng yáng sù qiú qí zuì zhuàng ér zèn zhī

这句话大意是:皇太子恐 秀终为后变,阴令杨素求其罪状而谮之。

rén shòu èr nián zhēng hái jīng shī jiàn bù yǔ yǔ

这句话大意是:仁寿二年,征还京师,见不与语。

míng rì shǐ shǐ qiē ràng zhī

这句话大意是:明日, 使使切让之。

huáng tài zǐ jí zhū wáng liú tì tíng xiè dì yuē qīng zhě jùn mí fèi cái wù wǒ yǐ fù dào xun zhī

这句话大意是:皇太子及诸王流涕庭谢,帝曰:“顷者俊糜费财物,我以父道训之。

jīn xiù dù hài shēng líng dāng yǐ jūn dào shéng zhī

这句话大意是:今秀蠹害生灵,当以君道绳之。

nǎi xià yǐ fǎ

这句话大意是:”乃下以法。

kāi fǔ qìng zhěng jiàn yuē shù rén yǒng jì fèi qín wáng yǐ hōng bì xià r zi wú duō hé zhì rú shì

这句话大意是:开府庆整谏曰:“庶人勇既废,秦王 已薨,陛下儿子无多,何至如是!

shǔ wáng xìng shén gěng jiè jīn bèi zé kǒng bù zì quán

这句话大意是:蜀王性甚耿介,今被责,恐不自全。

dì dà nù yù duàn qí shé

这句话大意是:”帝大怒, 欲断其舌。

yīn wèi qún chén yuē dāng zhǎn xiù yú shì yǐ xiè bǎi xìng

这句话大意是:因谓群臣曰:“当斩秀于市以谢百姓。

nǎi lìng yáng sù sū wēi niú hóng liǔ shù zhào chāo tuī zhī

这句话大意是:”乃令杨素、苏威、牛弘、柳述、 赵绰推之。

tài zǐ yīn zuò ǒu rén shū dì jí hàn wáng xìng zì fù shǒu dīng xīn lìng rén mái zhī huà shān xià lìng yáng sù fā zhī

这句话大意是:太子阴作偶人,书帝及汉王姓字,缚手钉心,令人埋之华山下,令杨素 发之。

yòu zuò xí wén yuē nì chén zéi zǐ zhuān nòng wēi bǐng bì xià wéi shǒu xū qì yī wú suǒ zhī chén jiá bīng zhī shèng yún zhǐ qī wèn zuì zhì xiù jí zhōng yīn yǐ wén zòu

这句话大意是:又作檄文曰“逆臣贼子,专弄威柄,陛下唯守虚器,一无所知”,陈甲兵之 盛,云“指期问罪”,置秀集中,因以闻奏。

dì yuē tiān xià níng yǒu shì yá

这句话大意是:帝曰:“天下宁有是邪!

nǎi fèi wèi zhù rén yōu zhī nèi shì shěng bù dé yǔ qī zǐ xiāng jiàn lìng gěi liáo bì èr rén qū shǐ zhī

这句话大意是:”乃废为庶 人,幽之内侍省,不得与妻子相见,令给獠婢二人驱使之。

yǔ lián zuò bǎi yú rén

这句话大意是:与连坐百余人。

xiù jì yōu bī fèn mèn bù zhī suǒ wéi nǎi shàng biǎo chén jǐ qiān qǐng yǔ qí ài zǐ zhuǎ zǐ xiāng jiàn bìng qǐng cì yī xué jīn hái gǔ yǒu suǒ

这句话大意是:秀既幽逼,愤懑不知所为,乃上表陈己愆,请与其爱子爪子相见,并请赐一穴, 今骸骨有所。

dì nǎi xià zhào shù qí zuì yuē rǔ de jū chén zǐ qíng jiān jiā guó yōng shǔ xiǎn yào wěi yǐ zhèn zhī

现代白话:帝乃下诏数其罪曰:“你地居臣子,情兼家国,庸蜀险要,委以镇之。

rǔ nǎi gàn jì luàn cháng huái è lè huò pì nì èr gōng zhù wàng zāi xìn róng nà bù chěng jié gòu yì duān

现代白话:你乃干纪乱常,怀恶乐祸,辟睨二宫,伫望灾衅,容纳不逞,结构异端。

wǒ yǒu bù hé rǔ biàn chān hòu wàng wǒ bù qǐ biàn yǒu yì xīn

现代白话:我有不 和,你便觇候,望我不起,便有异心。

huáng tài zǐ rǔ xiōng yě cì dāng jiàn lì rǔ jiǎ tuō yāo yán nǎi yún bù zhōng qí wèi

现代白话:皇太子,你兄也,次当建立,你假托妖言, 乃云不终其位。

wàng chēng guǐ guài yòu dào bù dé rù gōng zì yán gǔ xiāng fēi rén chén dé yè kān chéng zhòng qì

这句话大意是:妄称鬼怪,又道不得入宫,自言骨相非人臣,德业堪承重器。

wàng dào qīng chéng chū shèng yù jǐ dāng zhī zhà chēng yì zhōu lóng xiàn tuō yán jí zhào

这句话大意是:妄道 清城出圣,欲己当之,诈称益州龙见,托言吉兆。

chóng shù mù yì zhī xìng gèng xiū chéng dū zhī gōng

这句话大意是:重述木易之姓,更修成都之宫。

wàng shuō hé nǎi zhī míng yǐ dāng bā qiān zhī yùn

这句话大意是:妄说禾乃之名,以当八千之运。

héng shēng jīng shī yāo yì yǐ zhèng fù xiōng zhī zāi

这句话大意是:横生京师妖异,以证父兄之灾;。

wàng zào shǔ de zhēng xiáng yǐ fú yǐ shēn zhī lù

这句话大意是:妄造蜀地征祥,以 符已身之箓。

rǔ qǐ bù yù de guó jiā è yě

现代白话:你岂不欲得国家恶也?

tiān xià luàn yě

这句话大意是:天下乱也?

zhé zào bái yù zhī tǐng yòu wèi bái yǔ zhī jiàn wén wù fú shì qǐ shì yǒu jūn

这句话大意是:辄造白玉之珽,又为白羽之箭,文 物服饰,岂似有君?

jiū jí zuǒ dào fú shū yàn zhèn hàn wáng yǔ rǔ qīn zé dì yě nǎi huà qí xíng xiàng tí qí xìng míng fù shǒu dīng xīn jiā suǒ chǒu xiè

现代白话:鸠集左道,符书厌镇,汉王与你,亲则弟也,乃画其形像,题 其姓名,缚手钉心,枷锁杻械。

réng yún qǐng xī yuè huà shān cí fù shèng mǔ shén bīng jiǔ yì wàn qí shōu yáng liàng hún shén bì zài huá shān xià wù lìng sàn dàng

这句话大意是:仍云请西岳华山慈父圣母神兵九亿万骑,收杨谅魂 神,闭在华山下,勿令散荡。

wǒ zhī yú rǔ qīn zé fù yě fù yún qǐng xī yuè huà shān cí fù shèng mǔ cì wèi kāi huà yáng jiān fū qī huí xīn huān xǐ

现代白话:我之于你,亲则父也,复云请西岳华山慈父圣母,赐 为开化杨坚夫妻,回心欢喜。

yòu huà wǒ xíng xiàng fù shǒu cuō tóu réng yún qǐng xī yuè shén bīng shōu yáng jiān hún shén

这句话大意是:又画我形像,缚手撮头,仍云请西岳神兵收杨坚魂神。

rú cǐ xíng zhuàng wǒ jīn bù zhī yáng liàng yáng jiān shì rǔ hé qīn yě

现代白话:如此形状,我今不知杨谅、杨坚是你何亲也!

bāo cáng xiōng nì tú móu bù guǐ nì chén zhī jī yě

这句话大意是:包藏凶匿,图谋不轨,逆臣之迹也。

xī fù zhī zāi yǐ wéi shēn xìng zéi zǐ zhī xīn yě

这句话大意是:希父之灾,以为身幸,贼子之心也。

huái fēi fèn zhī wàng sì dú xīn yú xiōng bèi è zhī xíng yě

这句话大意是:怀非分之望,肆毒心于兄,悖恶之行也。

jí dù yú dì wú è bù wéi wú kǒng huái zhī qíng yě

这句话大意是:嫉妒 于弟,无恶不为,无孔怀之情也。

wéi fàn zhì dù huài luàn zhī jí yě

这句话大意是:违犯制度,坏乱之极也。

duō shā bù gū chái láng zhī bào yě

这句话大意是:多杀不辜,豺狼之暴也。

bō xuē rén shù kù nüè zhī shén yě

这句话大意是:剥削人庶,酷虐之甚也。

wéi qiú cái huò shì jǐng zhī yè yě

这句话大意是:唯求财货,市井之业也。

zhuān shì yāo xié wán xiāo zhī xìng yě

这句话大意是:专事妖邪,顽嚣之性也。

fú kè fù hé bù cái zhī qì yě

这句话大意是:弗克负 荷,不材之器也。

fán cǐ shí zhě miè tiān lǐ nì rén lún rǔ jiē wèi zhī bù xiáng zhī shén yě

现代白话:凡此十者,灭天理,逆人伦,你皆为之,不祥之甚也。

yù miǎn huàn huò zhǎng shǒu fù guì qí kě de hu

这句话大意是:欲免患祸, 长守富贵,其可得乎!

hòu tīng yǔ qí zi tóng chǔ

这句话大意是:”后听与其子同处。

yáng dì jí wèi jìn gù rú chū

这句话大意是:炀帝即位,禁锢如初。

yǔ wén huà jí zhī shì nì yě yù lì xiù wèi dì qún yì bù xǔ

这句话大意是:宇文化及之弑逆 也,欲立秀为帝,群议不许。

yú shì hài zhī bìng qí zhū zi

这句话大意是:于是害之,并其诸子。

shù rén liàng zì dé zhāng yī míng jié xiǎo zì yì qián

这句话大意是:庶人谅,字德章,一名杰,小字益钱。

kāi huáng yuán nián lì wèi hàn wáng

这句话大意是:开皇元年,立为汉王。

shí èr nián wèi yōng zhōu mù jiā shàng zhù guó yòu wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:十二年,为雍州 牧,加上柱国、右卫大将军。

zhuǎn zuǒ wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:转左卫大将军。

shí qī nián chū wèi bīng zhōu zǒng guǎn dì xìng wēn tāng ér sòng zhī

这句话大意是:十七年,出为并州总管,帝幸温汤而 送之。

zì shān yǐ dōng zhì yú cāng hǎi nán jù huáng hé wǔ shí èr zhōu jǐn lì yān

现代白话:自山以东,至于沧海,南拒黄河,五十二州尽隶呢。

tè xǔ yǐ biàn yi bù jū lǜ lìng

这句话大意是:特许以便宜,不拘律令。

shí bā nián qǐ liáo dōng zhī yì yǐ liàng wéi xíng jūn yuán shuài

这句话大意是:十八年,起辽东之役,以谅为行军元帅。

zhì liáo shuǐ shī yù jí yì bù lì ér hái

这句话大意是:至辽水,师遇疾疫,不利而还。

shí jiǔ nián tū jué fàn sāi yǐ liàng wéi xíng jūn yuán shuài jìng bù lín róng

这句话大意是:十九年, 突厥犯塞,以谅为行军元帅,竟不临戎。

wén dì shén chǒng ài zhī

这句话大意是:文帝甚宠爱之。

liàng zì yǐ jū tiān xià jīng bīng chù yǐ tài zi chán fèi jū cháng yàng yàng yīn yǒu yì tú

这句话大意是:谅自以居天下精兵处,以太子谗废,居常怏怏,阴有异图。

suì fěng dì yún tū jué fāng qiáng tài yuán jí wéi zhòng zhèn yí xiū wǔ bèi

这句话大意是:遂讽帝云:“突厥 方强,太原即为重镇,宜修武备。

dì cóng zhī

这句话大意是:”帝从之。

yú shì dà fā gōng yì shàn xiū qì xiè zhù nà yú bìng zhōu

这句话大意是:于是大发工役,缮修器械,贮纳于并 州。

zhāo jí wáng mìng zuǒ yòu sī rén dài jiāng shù wàn

这句话大意是:招集亡命,左右私人,殆将数万。

wáng kuǐ zhě liáng jiāng wáng sēng biàn zhī zǐ shǎo tì tǎng yǒu jī lüè wèi liàng zī yì cān jūn

这句话大意是:王𫠆者,梁将王僧辩之子,少倜傥,有奇略, 为谅谘议参军。

xiāo mó hē zhě chén shì jiù jiāng

这句话大意是:萧摩诃者,陈氏旧将。

èr rén jù bù dé zhì měi yù yù sī luàn bìng wèi liàng qīn shàn

这句话大意是:二人俱不得志,每郁郁思乱,并为谅亲善。

jí shǔ wáng yǐ zuì fèi liàng yù bù zì ān

这句话大意是:及蜀王以罪废,谅愈不自安。

huì wén dì bēng shǐ chē qí qū tū tōng zhēng zhī bù fù suì fā bīng fǎn

这句话大意是:会文帝崩,使车骑屈突通征之,不赴,遂发兵反。

zǒng guǎn sī mǎ huáng fǔ dàn jiàn liàng nù shōu xì zhī

这句话大意是:总管司马皇甫诞谏,谅怒,收系之。

wáng kuǐ shuō liàng yuē wáng suǒ bù jiàng lì jiā shǔ jǐn zài guān xī ruò yòng cǐ děng jí yi cháng qū shēn rù zhí jù jīng dū suǒ wèi jí léi bù jí yǎn ěr

这句话大意是:王𫠆说谅曰:“王所部将吏家属尽在关西,若 用此等,即宜长驱深入,直据京都,所谓疾雷不及掩耳。

ruò dàn yù gē jù jiù qí zhī de yi rèn dōng rén

这句话大意是:若但欲割据旧齐之地,宜 任东人。

liàng bù néng zhuān zhī

这句话大意是:”谅不能专之。

nǎi jiān yòng èr cè chàng yán yáng sù fǎn jiāng zhū zhī

这句话大意是:乃兼用二策,唱言:“杨素反,将诛之。

zǒng guǎn fǔ bīng cáo hé dōng péi wén ān shuō liàng yuē jǐng xíng yǐ xī shì wáng zhǎng jù nèi shān dōng shì mǎ yì wèi wǒ yǒu yi xī fā zhī

这句话大意是:总管府兵曹河东裴文安说谅曰:“井陉以西,是王掌据内,山东士马,亦为我 有,宜悉发之。

fēn qiǎn léi bīng tún shǒu yào lù réng lìng suí fāng lüè dì

这句话大意是:分遣羸兵,屯守要路,仍令随方略地;。

lǜ qí jīng ruì zhí rù pú jīn

这句话大意是:率其精锐,直入蒲津。

wén ān qǐng wèi qián fēng wáng yǐ dà jūn jì hòu fēng xíng diàn jī dùn yú bà shàng xián yáng yǐ dōng kě zhǐ huī ér dìng

这句话大意是:文安 请为前锋,王以大军继后,风行电击,顿于霸上,咸阳以东可指麾而定。

jīng shī zhèn rǎo bīng bù xiá jí shàng xià xiāng yí qún qíng lí hài wǒ jí chén bīng hào lìng shuí gǎn bù cóng

这句话大意是:京师震扰, 兵不暇集,上下相疑,群情离骇,我即陈兵号令,谁敢不从!

xún rì zhī jiān shì kě dìng yǐ

现代白话:旬日之间,事可定了。

liàng dà yuè

这句话大意是:” 谅大悦。

yú shì qiǎn suǒ shǔ dà jiàng jūn yú gōng lǐ jiàng bīng chū tài gǔ yǐ qù hé yáng

这句话大意是:于是遣所署大将军余公理将兵出太谷,以趣河阳。

dà jiàng jūn qì liáng chū fǔ kǒu yǐ qù lí yáng

这句话大意是:大将军綦良出滏口,以 趣黎阳。

dà jiàng jūn shān jiàn chū jǐng xíng yǐ lüè yàn zhào

这句话大意是:大将军邓建出井陉,以略燕、赵。

zhù guó qiáo zhōng kuí chū yàn mén

这句话大意是:柱国乔钟馗出雁门。

shǔ wén ān wèi zhù guó gē dān guì wáng dān dà jiàng jūn rú rú tiān bǎo hòu mò chén huì zhí zhǐ jīng shī

这句话大意是:署文安为柱国,纥 单贵、王聃、大将军茹茹天保、侯莫陈惠直指京师。

wèi zhì pú jīn bǎi yú lǐ

这句话大意是:未至蒲津百余里。

liàng hū gǎi tú lìng gē dān guì duàn hé qiáo shǒu pú zhōu ér zhào wén ān

这句话大意是:谅忽改图, 令纥单贵断河桥,守蒲州,而召文安。

wén ān zhì yuē bīng jī guǐ sù běn yù chū qí bù yì

这句话大意是:文安至曰:“兵机诡速,本欲出其不意。

wáng jì bù xíng wén ān yòu fǎn shǐ bǐ jì chéng dà shì qù yǐ

现代白话:王 既不行,文安又返,使彼计成,大事去了。

liàng bú duì

这句话大意是:”谅不对。

yú shì cóng luàn zhě shí jiǔ zhōu nǎi yǐ wáng dān wèi pú zhōu cì shǐ péi wén ān wèi jìn zhōu xuē cuì wèi jiàng zhōu liáng pú sà wèi lù zhōu wéi dào zhèng wèi hán zhōu zhāng bó yīng wèi zé zhōu

这句话大意是:于是从乱者十九州,乃以王 聃为蒲州刺史,裴文安为晋州,薛粹为绛州,梁菩萨为潞州,韦道正为韩州,张伯 英为泽州。

qiǎn wěi shǔ dà jiàng jūn cháng lún jìn bīng jiàng zhōu yù jìn zhōu sī fǎ zhòng xiào jùn zhī zǐ wèi yuē wú xiǎo tiān wén dùn jiǎ jīn nián qǐ bīng de jìn de zhě wáng

现代白话:遣伪署大将军常伦进兵绛州,遇晋州司法仲孝俊之子,谓曰:“我晓天 文遁甲,今年起兵,得晋地者王。

xiào jùn wén zhī yuē huáng tài zǐ cháng wèi jìn wáng gù yuē jìn de fēi wèi fǎn tú yě

这句话大意是:”孝俊闻之曰:“皇太子常为晋王,故曰晋地, 非谓反徒也。

shí lù zhōu yǒu guān yáng shēng gāo èr shǒu xiàng bèi yǐ wéi liàng zhī jiù zhēng

这句话大意是:”时潞州有官羊生羔,二首相背,以为谅之咎征。

yáng dì qiǎn yáng sù lǜ qí wǔ qiān xí wáng dān gē dān guì yú pú zhōu pò zhī yú shì lǜ bù qí sì wàn qù tài yuán

这句话大意是:炀帝遣杨素率骑五千,袭王聃、纥单贵于蒲州,破之,于是率步骑四万趣太原。

liàng shǐ zhào zi kāi shǒu gāo bì yáng sù jī zǒu zhī

这句话大意是:谅使赵子开守高壁,杨素击走之。

liàng dà jù jù sù yú hāo zé

这句话大意是:谅大惧,拒素于蒿泽。

shǔ tiān dà yǔ liàng yù xuán shī wáng kuǐ jiàn yuē yáng sù xuán jūn shì mǎ pí bì wáng yǐ ruì zú qīn róng jī zhī qí shì bì jǔ

这句话大意是:属天大雨,谅欲旋师,王 𫠆谏曰:“杨素悬军,士马疲弊,王以锐卒亲戎击之,其势必举。

jīn jiàn dí ér hái shì rén yǐ qiè zǔ zhàn shì zhī xīn yì xi jūn zhī qì yuàn bì wù hái

这句话大意是:今见敌而还,示 人以怯,阻战士之心,益西军之气,愿必勿还。

liàng bù cóng tuì shǒu qīng yuán

这句话大意是:”谅不从,退守清源。

sù jìn jī zhī liàng yǔ guān bīng dà zhàn sǐ zhě wàn bā qiān rén

这句话大意是:素进击之, 谅与官兵大战,死者万八千人。

liàng tuì bǎo bīng zhōu yáng sù jìn jī zhī liàng nǎi jiàng

这句话大意是:谅退保并州,杨素进击之,谅乃降。

bǎi liáo zòu liàng zuì dāng sǐ dì yuē zhèn zhōng xiān xiōng dì qíng bù rěn yán yù qū fǎ shù liàng yī sǐ

这句话大意是:百僚奏谅罪当 死,帝曰:“朕终鲜兄弟,情不忍言,欲屈法恕谅一死。

yú shì chú míng jué qí shǔ jí jìng yǐ yōu sǐ

这句话大意是:”于是除名,绝其属籍, 竟以幽死。

xiān shì bīng zhōu yáo yán yī zhāng zhǐ liǎng zhāng zhǐ kè liàng xiǎo r zuò tiān zǐ

这句话大意是:先是,并州谣言:“一张纸,两张纸,客量小儿作天子。

shí wěi shǔ guān gào shēn jiē yī zhǐ bié shòu zé èr zhǐ

这句话大意是:”时伪署官告身皆一 纸,别授则二纸。

liàng wén yáo xǐ yuē wǒ yòu zì ā kè liàng yǔ liàng tóng yīn wú yú huáng jiā zuì xiǎo

现代白话:谅闻谣喜曰:“我幼字阿客,‘量’与‘谅’同音,我于皇家最 小。

yǐ wéi yīng zhī

这句话大意是:”以为应之。

zi hào yīn ér jìn gù

这句话大意是:子颢,因而禁锢。

yǔ wén huà jí shì nì zhī jì yù hài

这句话大意是:宇文化及弑逆之际,遇害。

yáng dì sān nán xiāo huáng hòu shēng yuán dé tài zǐ zhāo qí wáng jiǎn

这句话大意是:炀帝三男:萧皇后生元德太子昭、齐王暕。

xiāo pín shēng zhào wáng gǎo

这句话大意是:萧嫔生赵王杲。

yuán dé tài zǐ zhāo yáng dì zhǎng zǐ yě

这句话大意是:元德太子昭,炀帝长子也。

chū wén dì yǐ kāi huáng sān nián sì yuè gēng wǔ mèng shén zì tiān ér jiàng yún shì tiān shén jiāng shēng jiàng

这句话大意是:初,文帝以开皇三年四月庚午,梦神自天而降,云 是天神将生降。

wù zhào nà yán sū wēi yǐ gào zhī

这句话大意是:寤,召纳言苏威以告之。

jí wén xiāo fēi zài bīng zhōu yǒu shēn yíng zhì dà xīng gōng zhī kè shěng

这句话大意是:及闻萧妃在并州有娠,迎置大兴宫之客省。

míng nián zhēng yuè wù chén ér shēng zhāo yǎng yú gōng zhōng hào dà cáo zhǔ

这句话大意是:明年正月戊辰而生昭,养于宫中,号大曹主。

sān suì shí yú xuán wǔ mén nòng shí shī zi wén dì yǔ wén xiàn huáng hòu zhì qí suǒ

这句话大意是:三岁时,于玄武门弄石师子,文帝与 文献皇后至其所。

wén dì shì huàn yāo tòng jǔ shǒu féng hòu zhāo yīn bì qù rú cǐ zhě zài sān

这句话大意是:文帝适患腰痛,举手冯后,昭因避去,如此者再三。

wén dì tàn yuē tiān shēng zhǎng zhě shuí fù jiào hu

这句话大意是:文帝叹曰: “天生长者,谁复教乎!

yóu shì dà qí zhī

这句话大意是:”由是大奇之。

wén dì cháng wèi yuē dāng wéi ěr qǔ fù

现代白话:文帝尝谓曰:“当为你娶妇。

yīng shēng ér qì

这句话大意是:”应声而泣。

wén dì wèn qí gù duì yuē hàn wáng wèi hūn shí héng zài zhì zūn suǒ yī zhāo qǔ fù biàn zé chū wài

这句话大意是:文帝问其故,对曰:“汉王未婚时,恒在至尊所,一朝娶妇,便则出外。

jù jiāng wéi lí shì yǐ tí ěr

这句话大意是:惧将违离, 是以啼耳。

shàng tàn qí yǒu zhì xìng tè zhōng ài yān

现代白话:”上叹其有至性,特钟爱呢。

nián shí èr lì wèi hé nán wáng

这句话大意是:年十二,立为河南王。

rén shòu chū xǐ wèi jìn wáng

这句话大意是:仁寿初,徙为晋王。

bài nèi shǐ lìng jiān zuǒ wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:拜内史令,兼左卫大将军。

zhuǎn yōng zhōu mù

这句话大意是:转雍州牧。

yáng dì jí wèi biàn xìng luò yáng gōng zhāo liú shǒu jīng shī

这句话大意是:炀帝即位,便幸洛阳宫,昭留守京师。

jí dà yè yuán nián dì qiǎn shǐ zhě lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:及大 业元年,帝遣使者立为皇太子。

zhāo yǒu wǔ lì néng yǐn qiáng

这句话大意是:昭有武力,能引强。

xìng qiān chōng yán sè xún xún wèi cháng fèn nù

这句话大意是:性谦冲,言色恂恂,未尝忿怒。

qí yǒu shēn kě xián zé zhě dàn yún dà bú shì

这句话大意是:其有深可嫌责者,但云 “大不是”。

suǒ shàn bù xǔ duō pǐn wéi xí jí yú jiǎn sù

这句话大意是:所膳不许多品,帷席极于俭素。

chén lì yǒu lǎo fù mǔ bì qīn wèn qí ān fǒu suì shí jiē yǒu huì cì

这句话大意是:臣吏有老父母,必亲问其安否,岁时 皆有惠赐。

qí rén ài rú cǐ

这句话大意是:其仁爱如此。

míng nián cháo yú luò yáng hòu shù yuè jiāng hái jīng shī yuàn de shǎo liú dì bù xǔ

这句话大意是:明年,朝于洛阳,后数月,将还京师,愿得少留,帝不许。

bài qǐng wú shù tǐ sù féi yīn zhì láo jí

这句话大意是:拜请无数,体素肥,因致劳疾。

dì lìng wū zhě shì zhī yún fáng líng wáng wèi suì

这句话大意是:帝令巫者视之,云房陵王为祟。

wèi jǐ ér hōng shí nián èr shí sān

这句话大意是:未几而薨,时年二 十三。

xiān shì tài shǐ zòu yán chu fēn yǒu sàng yú shì gǎi fēng yuè gōng yáng sù yú chu

这句话大意是:先是,太史奏言楚分有丧,于是改封越公杨素于楚。

jí zhāo hōng rì ér sù yì hōng gài duò chu tóng fēn yě

这句话大意是:及昭薨日,而素亦薨, 盖隋、楚同分也。

zhào nèi shǐ shì láng yú shì jī wèi āi cè wén dì shēn zhuī dào zhī

这句话大意是:诏内史侍郎虞世基为哀册文,帝深追悼之。

zhāo fēi cí zhōu cì shǐ bó líng cuī hóng shēng nǚ

这句话大意是:昭妃慈州刺史博陵崔弘升女。

hòu qín wáng fēi yǐ gǔ dú huò qiǎn zhāo zòu yuē è nì zhě nǎi xīn fù zhī gū qǐng lí zhī

这句话大意是:后秦王妃以蛊毒获谴,昭奏曰:“恶逆者,乃新 妇之姑,请离之。

nǎi qǔ huá guó gōng jīng zhào wéi shòu nǚ wèi fēi

这句话大意是:”乃娶滑国公京兆韦寿女为妃。

zhāo yǒu zi sān rén wéi fēi shēng gōng huáng dì dà liú liáng dì shēng yàn wáng tán xiǎo liú liáng dì shēng yuè wáng tōng

这句话大意是:昭有子三人:韦妃生恭皇帝,大 刘良娣生燕王倓,小刘良娣生越王侗。

tán zì rén ān mǐn huì měi zī róng yáng dì yú zhū sūn zhōng tè suǒ zhōng ài cháng zhì zuǒ yòu

这句话大意是:倓字仁安,敏慧美咨容,炀帝于诸孙中特所钟爱,常置左右。

xìng hào dú shū yóu zhòng rú sù zào cì suǒ jí yǒu ruò chéng rén

这句话大意是:性好读书,尤重 儒素,造次所及,有若成人。

liáng dì zǎo zhōng měi jì rì wèi cháng bù liú tì wū yè dì yóu shì yì qí zhī

这句话大意是:良娣早终,每忌日未尝不流涕呜咽,帝由是益奇之。

yǔ wén huà jí shì nì zhī jì tán jué biàn yù rù zòu kǒng lù qí shì yīn yǔ liáng gōng xiāo jù qiān niú yǔ wén jīng děng chuān fāng lín mén cè shuǐ dòu rù

这句话大意是:宇文化及弑逆之际,倓觉变,欲入奏,恐露其事,因与梁公萧钜、千牛宇文晶等穿 芳林门侧水窦入。

zhì xuán wǔ mén guǐ zòu yuē chén cù zhòng è mìng xuán é qǐng qǐng de miàn cí sǐ wú suǒ hèn

这句话大意是:至玄武门,诡奏曰:“臣卒中恶,命悬俄顷,请得面辞,死无所 恨。

jì jiàn dì wèi sī gōng zhě suǒ è jìng bù dé wén

这句话大意是:”冀见帝,为司宫者所遏,竟不得闻。

é ér nán zuò yù hài shí nián shí liù

这句话大意是:俄而难作,遇害,时年十六。

yuè wáng tōng zì rén jǐn měi zī róng xìng kuān hòu

这句话大意是:越王侗,字仁谨,美姿容,性宽厚。

dà yè sān nián lì wèi yuè wáng

这句话大意是:大业三年,立为越王。

dì měi xún xìng tōng cháng liú shǒu dōng dōu

这句话大意是:帝每巡幸,侗常留 守东都。

yáng xuán gǎn fǎn yǔ hù bù shàng shū fán zi gài jù zhī

这句话大意是:杨玄感反,与户部尚书樊子盖拒之。

shì píng cháo yú gāo yáng bài gāo yáng tài shǒu

这句话大意是:事平,朝于高阳,拜高阳太守。

é yǐ běn guān liú shǒu dōng dōu

这句话大意是:俄以 本官留守东都。

shí sān nián dì xìng jiāng dū fù lìng tōng yǔ jīn zǐ guāng lù dài fu duàn dá tài fǔ qīng yuán wén dōu shè hù bù shàng shū wéi jīn yòu wǔ wèi jiāng jūn huáng fǔ wú yì děng zǒng liú tái shì

这句话大意是:十三年,帝幸江都,复令侗与金紫光禄大夫段达、太府卿元文都、 摄户部尚书韦津、右武卫将军皇甫无逸等总留台事。

yǔ wén huà jí zhī shì nì wén dōu děng yì zūn lì tōng dà shè gǎi yuán yuē huáng tài

这句话大意是:宇文化及之弑逆,文都等议尊立侗,大赦,改元曰皇泰。

shì dì yuē míng miào hào shì zǔ zhuī zūn yuán dé tài zǐ wèi xiào chéng huáng dì miào hào shì zōng zūn qí mǔ liú liáng dì wèi huáng tài hòu

这句话大意是:谥帝曰明,庙号世祖, 追尊元德太子为孝成皇帝,庙号世宗,尊其母刘良娣为皇太后。

yǐ duàn dá wèi nà yán yòu yì wèi dà jiàng jūn shè lǐ bù shàng shū

这句话大意是:以段达为纳言、右 翊卫大将军、摄礼部尚书,。

wáng shì chōng wèi nà yán zuǒ yì wèi dà jiàng jūn shè lì bù shàng shū

这句话大意是:王世充为纳言、左翊卫大将军、摄吏部尚书,。

yuán wén dōu wèi nèi shǐ lìng zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:元文都为 内史令、左骁卫大将军,。

lú chu yì nèi shǐ lìng

这句话大意是:卢楚亦内史令,。

huáng fǔ wú yì wèi bīng bù shàng shū yòu wǔ wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:皇甫无逸为兵部尚书、右武卫大将军,。

guō wén yì wèi nèi shǐ shì láng

这句话大意是:郭 文懿为内史侍郎,。

zhào zhǎng wén wèi huáng mén shì láng

这句话大意是:赵长文为黄门侍郎,。

wěi yǐ jī wù

这句话大意是:委以机务,。

wèi jīn shū tiě quàn

这句话大意是:为金书铁券,。

cáng zhī gōng yè

这句话大意是:藏之宫掖。

yú shí luò yáng chēng duàn dá děng wéi qī guì

这句话大意是:于时洛 阳称段达等为“七贵”。

wèi jǐ yǔ wén huà jí yǐ qín wáng hào wèi tiān zǐ lái cì péng chéng suǒ jīng chéng yì duō cóng nì dǎng

这句话大意是:未几,宇文化及以秦王浩为天子,来次彭城,所经城邑,多从逆党。

tōng jù qiǎn shǐ zhě gài cóng mǎ gōng zhèng zhāo huái li mì

这句话大意是:侗惧,遣 使者盖琮、马公政招怀李密。

mì suì qǐng xiáng tōng dà xīn yuè lǐ qí shǐ shén hòu

这句话大意是:密遂请降,侗大忻悦,礼其使甚厚。

jí bài mì wèi tài wèi shàng shū lìng wèi guó gōng lìng jù huà jí

这句话大意是:即拜密为太尉、 尚书令、魏国公,令拒化及。

réng xià shū yuē

这句话大意是:仍下书曰:。

wǒ dà duò zhī yǒu tiān xià yú zī sān shí bā zài

这句话大意是:我大隋之有天下,于兹三十八载。

gāo zǔ wén huáng dì shèng lüè shén gōng

这句话大意是:高祖文皇帝圣略神功。

zài zào qū xià

这句话大意是:载造区夏。

shì zǔ míng huáng dì zé tiān fǎ de hùn yī huá róng

这句话大意是:世祖明皇 帝则天法地,混一华戎。

dōng jì pán mù xi tōng xì liǔ qián yú dān jiǎo hòu yuè yōu dōu rì yuè zhī suǒ lín fēng yǔ zhī suǒ zhì yuán shǒu fāng zú bǐng qì shí máo mò bù jǐn rù tí fēng jiē wéi chén qiè

这句话大意是:东暨蟠木,西通细柳,前逾丹徼,后越幽都,日月之所临, 风雨之所至,圆首方足,禀气食毛,莫不尽入提封,皆为臣妾。

jiā yǐ bǎo kuàng bì jí yún ruì xián zhēn zuò yuè zhì lǐ yí fēng yì sú

这句话大意是:加以宝贶毕集,云 瑞咸臻,作乐制礼,移风易俗。

zhì zhōu huán hǎi wàn wù xián shòu qí cì

这句话大意是:智周寰海,万物咸受其赐;。

dào jì tiān xià bǎi xìng yòng ér bù zhī

这句话大意是:道济天下,百姓用而不 知。

shì zǔ wǎng yīn lì shì tǒng lín nán fú zì jū huáng jí shùn cí wàng xìng

这句话大意是:世祖往因历试,统临南服,自居皇极,顺兹望幸。

suǒ yǐ wǎng suì xǐng fāng zhǎn lǐ sì guān tíng luán zhu bi àn jià qīng dào bā tún rú xī qī cuì bù yí

这句话大意是:所以往岁省方,展礼肆观, 停銮驻跸,按驾清道,八屯如昔,七萃不移。

qǐ yì xìn qǐ fēi cháng dǎi yú xuān bì zāi shēng bù yì tíng jí miǎn liú

这句话大意是:岂意衅起非常,逮于轩陛,灾生不意, 廷及冕旒。

fèng huì zhī rì wǔ qíng bēng yǔn pān hào tú dú bù néng zì shèng

这句话大意是:奉讳之日,五情崩殒,攀号荼毒,不能自胜。

qiě wén zhī zì gǔ dài yǒu tún bāo zéi chén nì zǐ hé shì wú zhī

这句话大意是:且闻之自古,代有屯剥,贼臣逆子,何世无之。

zhì rú yǔ wén huà jí shì chuán yōng pǐn

这句话大意是:至如宇文化及,世传庸品。

qí fù shù wǎng shǔ shí lái zǎo zhān hòu yù cì yǐ hūn gòu zhì zhī gōng fǔ

这句话大意是:其 父述,往属时来,早沾厚遇,赐以昏媾,置之公辅。

wèi zūn jiǔ mìng lù zhòng wàn zhōng lǐ jí rén chén róng guān shì biǎo tú chéng hǎi yuè zhī ēn wèi yǒu juān chén zhī dá

这句话大意是:位尊九命,禄重万钟,礼极人 臣,荣冠世表,徒承海岳之恩,未有涓尘之答。

huà jí yǐ cǐ xià cái sù méng gù miǎn chū rù wài nèi fèng wàng jiē chí

这句话大意是:化及以此下材,夙蒙顾眄,出入外 内,奉望阶墀。

xī péi fān guó tǒng lǐng wèi bīng jí cóng shēng huáng zuò péi liè jiǔ qīng

这句话大意是:昔陪籓国,统领卫兵,及从升皇祚,陪列九卿。

dàn běn xìng xiōng hěn zì qí tān huì huò jiāo jié è dǎng huò qīn lüè shāng huò shì zhòng xíng qiān zhuàng yíng yù jiǎn

这句话大意是:但本性凶狠,恣其 贪秽,或交结恶党,或侵掠商货,事重刑签,状盈狱简。

zài shàng bù yí zān lǚ ēn jiā cǎo jiè yīng zhì sǐ gū měi méng shù miǎn

这句话大意是:在上不遗簪履,恩加草芥, 应至死辜,每蒙恕免。

sān jīng chú jiě xún fù běn zhí

这句话大意是:三经除解,寻复本职;。

zài xǐ biān yì réng jí zhuī huán

这句话大意是:再徙边裔,仍即追还。

shēng chéng zhī ēn hào tiān wǎng jí

这句话大意是:生成之恩,昊 天罔极;。

jiǎng zhuó zhī yì rén shì hǎn wén

这句话大意是:奖擢之义,人事罕闻。

huà jí xiāo jìng wèi xīn qín shòu bù ruò cóng dú xìng huò qīng fù xíng gōng

这句话大意是:化及枭獍为心,禽兽不若,从毒兴祸,倾覆行宫。

zhū wáng xiōng dì yī shí cán kù tòng bào xíng lù shì bù rěn yán

这句话大意是:诸王兄弟,一时残酷,痛暴行路,世不忍言。

yǒu qióng zhī zài xià shí quǎn róng zhī yú zhōu shì xìn rǔ zhī jí yì wèi shì guò

这句话大意是:有穷之在夏时,犬戎之于周世,衅辱 之极,亦未是过。

zhèn suǒ yǐ kè gǔ bēng xīn yǐn dǎn cháng xuè zhān tiān shì de wú chǔ zì róng

这句话大意是:朕所以刻骨崩心,饮胆尝血,瞻天视地,无处自容。

jīn wáng gōng qīng shì shù yǐn bǎi bì xián yǐ dà bǎo hóng míng bù kě diān zhuì yuán xiōng jù huá xū zǎo yí tiǎn yì dài zhèn gōng sì shǒu bǎo wèi

这句话大意是:今王公卿士,庶尹百辟,咸以大宝鸿名,不可颠坠,元凶巨猾,须早夷殄,翼 戴朕躬,嗣守宝位。

gù wéi guǎ bó zhì bù dǎi cǐ

这句话大意是:顾惟寡薄,志不逮此。

jīn zhě chū fǔ yǐ ér zhàng máo yuè shì shuāi má ér huàn jiǎ zhòu xián yuān shì zhòng rěn lèi lín bīng zhǐ rì chuán zhēng yǐ píng dà dào

这句话大意是:今者出黼扆而仗旄钺,释衰麻而擐甲胄, 衔冤誓众,忍泪临兵,指日遄征,以平大盗。

qiě huà jí wěi lì qín wáng zhī zǐ yōu è bǐ yú jū qiú

这句话大意是:且化及伪立秦王之子,幽遏比于拘囚;。

qí shēn zì chēng bà xiāng zhuān shàn nǐ yú jiǔ wǔ

这句话大意是:其身自称霸相,专擅拟于九五。

lǚ jiàn jìn yù jù yǒu gōng guān áng shǒu yáng méi chū wú cán sè

这句话大意是:履践禁御,据有宫关,昂首扬眉,初无惭色。

yì guān cháo wàng wài jù xiōng wēi zhì shì chéng chén nèi huái fèn yuàn

这句话大意是:衣冠 朝望,外惧凶威,志士诚臣,内怀愤怨。

yǐ wǒ yì shī shùn bǐ tiān dào xiāo yí chǒu zú fěi xī yī cháo

这句话大意是:以我义师,顺彼天道,枭夷丑族,匪夕伊 朝。

tài wèi shàng shū lìng wèi gōng dān chéng nèi fā hóng lüè wài jǔ lǜ qín wáng zhī shī tǎo wéi tiān zhī nì

这句话大意是:太尉、尚书令魏公,丹诚内发,宏略外举,率勤王之师,讨违天之逆。

guǒ yì zhēng xiān xióng pí jìng jìn jīn gǔ zhèn zhé ruò huǒ fén máo fēng rèn cóng héng rú tāng wò xuě

这句话大意是:果毅争 先,熊罴竞进,金鼓振詟,若火焚毛,锋刃从横,如汤沃雪。

wèi gōng zhì cún kuāng jì tóu mèi qián qū zhèn qīn yù liù jūn xīng yán jì guǐ

这句话大意是:魏公志存匡济,投袂 前驱,朕亲御六军,星言继轨。

yǐ cǐ zhòng zhàn yǐ sī shùn jǔ bò shān kě yǐ dòng shè shí kě yǐ rù

现代白话:以此众战,以斯顺举,擘山能够动,射石能够入。

kuàng zéi yōng cǐ rén tú jiē yǒu lí dé jīng dū shì wèi xi yì xiāng jiā jiāng zuǒ chún rén nán sī bāng yì

这句话大意是:况贼拥此人徒,皆有离德,京都侍卫,西忆乡家,江左淳人,南思邦邑。

bǐ lái biǎo shū luò yì rén xìn xiāng xún

这句话大意是:比来表书 骆驿,人信相寻。

ruò wáng shī yī lín jiù zhāng zàn dǔ zì yīng jiě jiǎ dǎo gē bīng xiāo qì sàn

这句话大意是:若王师一临,旧章暂睹,自应解甲倒戈,冰销弃散。

qiě wén huà jí zì zì tiān duó qí xīn shā lù bù gū cuò rǔ rén shì mò bù dào lù yǐ mù hào tiān jú de

这句话大意是:且闻化及自 恣,天夺其心,杀戮不辜,挫辱人士,莫不道路以目,号天跼地。

zhèn jīn fù chóu xuě chǐ xiāo yuán zhě yī rén zhěng nì jiù fén suǒ āi zhě shì shù

这句话大意是:朕今复仇雪耻, 枭辕者一人,拯溺救焚,所哀者士庶。

wéi wàng tiān jiàn kǒng yīn yòu wǒ zōng shè yì zhào gǎn yì jù huì zhèn xīn

这句话大意是:唯望天鉴孔殷,祐我宗社,亿兆感义,俱会 朕心。

xiāo lù yuán xiōng cè xūn yǐn zhì sì hǎi jiāo tài chēng zhèn yì yān

现代白话:枭戮元凶,策勋饮至,四海交泰,称朕意呢。

bīng wèi jūn jī bìng shòu wèi gōng jié dù

这句话大意是:兵卫军机,并受魏公节度。

mì jiàn shǐ zhě dà yuè běi miàn bài fú chén lǐ shén gōng suì dōng jù huà jí

这句话大意是:密见使者,大悦,北面拜伏,臣礼甚恭,遂东拒化及。

qī guì pō bù xié

这句话大意是:七贵颇不协。

wèi jǐ yuán wén dōu lú chu guō wén yì zhào zhǎng wén děng wéi shì chōng suǒ shā huáng fǔ wú yì dùn guī jīng shī

这句话大意是:未几,元文都、卢楚、郭文懿、赵长文等为世充所杀,皇甫无逸 遁归京师。

shì chōng yì tōng suǒ chén xiè cí qíng āi kǔ

这句话大意是:世充诣侗所陈谢,辞情哀苦。

tōng yǐ wéi zhì chéng mìng zhī shàng diàn bèi fā wèi méng shì wú èr zhì

这句话大意是:侗以为至诚,命之上殿,被发为盟,誓无 贰志。

zì shì tōng wú suǒ guān yù

这句话大意是:自是侗无所关预。

jí shì chōng pò li mì zhòng wàng yì guī zhī suì zì wèi zhèng wáng zǒng bǎi kuí jiā jiǔ xī bèi fǎ wù tōng bù néng jìn

这句话大意是:及世充破李密,众望益归之,遂自为郑王,总百揆,加九 锡,备法物,侗不能禁。

duàn dá yún dìng xīng děng shí rén rù jiàn tōng yuē tiān mìng bù cháng zhèng wáng gōng dé shén shèng yuàn bì xià zūn táng yú zhī jī

这句话大意是:段达、云定兴等十人入见侗曰:“天命不常,郑王功德甚 盛,愿陛下遵唐、虞之迹。

tōng nù yuē tiān xià zhě gāo zǔ zhī tiān xià dōng dōu zhě shì zǔ zhī dōng dōu

这句话大意是:”侗怒曰:“天下者,高祖之天下,东都者,世祖之东 都。

ruò duò dé wèi shuāi cǐ yán bù kě ér fā

这句话大意是:若隋德未衰,此言不可而发。

bì tiān mìng yǒu gǎi yì hé lùn yú shàn ràng

这句话大意是:必天命有改,亦何论于禅让!

gōng děng huò xiān cháo jiù chén huò qín wáng lì jié hū yǒu sī yán zhèn yì hé wàng

这句话大意是:公等或先朝旧臣, 或勤王立节,忽有斯言,朕亦何望!

shén sè lǐn rán shì wèi zhě mò bù liú hàn

这句话大意是:”神色凛然,侍卫者莫不流汗。

jì ér tuì cháo duì liáng dì ér qì

这句话大意是:既而退朝,对 良娣而泣。

shì chōng gèng shǐ wèi yuē jīn hǎi nèi wèi dìng xū de zhǎng jūn dài sì fāng yì ān fù zǐ míng bì

这句话大意是:世充更使谓曰:“今海内未定,须得长君,待四方乂安,复子明辟。

bì ruò qián méng yì bù wéi fù

这句话大意是:必 若前盟,义不违负。

tōng bù dé yǐ xùn wèi yú shì chōng suì bèi yōu yú hán liáng diàn

这句话大意是:”侗不得已,逊位于世充,遂被幽于含凉殿。

shì chōng jiàn wěi hào fēng lù guó gōng

这句话大意是:世充僭伪号,封 潞国公。

yǒu yǔ wén rú tóng péi rén jī děng móu zhū shì chōng fù zūn lì tōng

这句话大意是:有宇文儒童、裴仁基等谋诛世充,复尊立侗。

shì xiè bìng jiàn hài

这句话大意是:事泄,并见害。

shì chōng xiōng shì yùn yīn quàn shì chōng hài tōng

这句话大意是:世充兄世恽因劝 世充害侗。

shì chōng qiǎn qí zhí xíng běn jī jiū yì tōng yuē yuàn huáng dì yǐn cǐ jiǔ

这句话大意是:世充遣其侄行本赍鸠诣侗曰:“愿皇帝饮此酒。

tōng zhī bù miǎn qǐng yǔ mǔ xiāng jiàn bù xǔ

这句话大意是:”侗知不免,请与母相 见,不许。

suì bù xí fén xiāng lǐ fó zhù yuē cóng jīn yǐ qù bù shēng dì wáng zūn guì jiā

这句话大意是:遂布席焚香礼佛,祝曰:“从今以去,不生帝王尊贵家。

jí yǎng yào bù néng shí jué gèng yǐ bó yì zhī

这句话大意是:”及仰药,不 能时绝,更以帛缢之。

shì chōng wěi shì yuē gōng huáng dì

这句话大意是:世充伪谥曰恭皇帝。

qí wáng jiǎn zì shì fěi chū xiǎo zì ā hái

这句话大意是:齐王暕,字世朏出,小字阿孩。

měi róng yí shū méi mù shǎo wéi wén dì suǒ ài

这句话大意是:美容仪,疏眉目,少为文帝所爱。

kāi huáng zhōng lì wèi yù zhāng wáng

这句话大意是:开皇中,立 为豫章王。

jí zhǎng pō shè jīng shǐ

这句话大意是:及长,颇涉经史。

yóu gōng qí shè

这句话大意是:尤工骑射。

chū wèi nèi shǐ lìng

这句话大意是:初为内史令。

rén shòu zhōng bài yáng zhōu zǒng guǎn jiāng huái yǐ nán zhū jūn shì

这句话大意是:仁寿中,拜扬州总管、江淮 以南诸军事。

yáng dì jí wèi jìn fēng qí wáng

这句话大意是:炀帝即位,进封齐王。

dà yè èr nián dì chū rù dōng dōu shèng chén lǔ bù jiǎn wèi jūn dǎo

这句话大意是:大业二年,帝初入东都,盛陈卤簿,柬为军 导。

zhuǎn yù zhōu mù

这句话大意是:转豫州牧。

é ér yuán dé tài zǐ hōng cháo yě zhù wàng xián yǐ jiǎn dāng sì

这句话大意是:俄而元德太子薨,朝野注望,咸以暕当嗣。

dì yòu chì lì bù shàng shū niú hóng miào xuǎn guān shǔ gōng qīng yóu shì duō jìn zǐ dì

这句话大意是:帝又敕吏部尚书牛弘妙 选官属,公卿由是多进子弟。

míng nián zhuǎn yōng zhōu mù xún xǐ hé nán yǐn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:明年,转雍州牧,寻徙河南尹、开府仪同三司。

yuán dé tài zǐ zuǒ yòu èr wàn yú rén xī lì yú jiǎn chǒng yù yì lóng

这句话大意是:元德 太子左右二万余人悉隶于暕,宠遇益隆。

zì lè píng gōng zhǔ jí zhū qī shǔ jìng lái zhì lǐ bǎi guān chēng yè tián yān dào lù

这句话大意是:自乐平公主及诸戚属竞来致礼,百官称谒, 填咽道路。

jiǎn pō jiāo zì nì jìn xiǎo rén suǒ xíng duō bù fǎ

现代白话:暕颇骄恣,昵近品行较差的人,所行多不法。

qiǎn qiáo lìng zé liú qián ān péi gāi huáng fǔ chén shè dí zhòng

这句话大意是:遣乔令则、刘虔安、裴该、皇甫谌、厍狄 仲。

qí chén zhì wěi děng cǎi qiú shēng sè gǒu mǎ

这句话大意是:锜、陈智伟等采求声色狗马。

lìng zé děng yīn cǐ fàng zòng fāng rén jiā yǒu nǚ zhě zhé jiáo jiǎn mìng hū zhī zǎi rù jiǎn zhái yīn yuán cáng nì zì xíng yín huì ér hòu qiǎn zhī

这句话大意是:令则等因此放纵,方人家有女者,辄矫暕命呼之, 载入暕宅,因缘藏匿,恣行淫秽而后遣之。

zhòng qí zhì wěi èr rén yì lǒng xī wō zhì zhū hú zé qí míng mǎ de shù pǐ yǐ jìn yú jiǎn

这句话大意是:仲锜、智伟二人诣陇西,挝炙诸胡,责 其名马,得数匹以进于暕。

jiǎn lìng hái zhǔ zhòng qí děng zhà yán wáng cì jiāng guī jiā jiǎn bù zhī zhī yě

这句话大意是:暕令还主,仲锜等诈言王赐,将归家,暕不之知也。

yòu lè píng gōng zhǔ cháng zòu dì yún liǔ shì nǚ měi zhě dì wèi yǒu suǒ dá

这句话大意是:又 乐平公主尝奏帝,云柳氏女美者,帝未有所答。

jiǔ zhī zhǔ fù yǐ liǔ shì jìn jiǎn jiǎn nà zhī

这句话大意是:久之,主复以柳氏进暕,暕纳之。

hòu dì wèn zhǔ liǔ shì nǚ suǒ zài zhǔ yuē zài qí wáng suǒ

这句话大意是:后帝问主柳氏女所在,主曰:“在齐王所。

dì bú yuè

这句话大意是:”帝不悦。

jiǎn yú dōng dōu yíng dì dà mén wú gù bēng yìng shì fú zhōng shé shí zhě yǐ wéi bù xiáng

这句话大意是:暕于东都营第,大门无故崩, 应事栿中折,识者以为不祥。

hòu cóng dì xìng yú lín jiǎn dū hòu jūn bù qí wǔ wàn héng yǔ dì xiāng qù shù shí lǐ ér shě

这句话大意是:后从帝幸榆林,暕督后军,步骑五万,恒与帝相去数 十里而舍。

huì dì yú fén yáng gōng dà liè zhào jiǎn yǐ qiān jì rù wéi

这句话大意是:会帝于汾阳宫大猎,诏暕以千骑入围。

jiǎn dà huò mí lù yǐ xiàn ér dì wèi yǒu de yě nù cóng guān jiē yán wèi jiǎn zuǒ yòu suǒ è shòu bù dé qián

这句话大意是:暕大获麋鹿以献,而帝未有得也, 怒从官,皆言为暕左右所遏,兽不得前。

dì yú shì nù qiú jiǎn zuì shī

这句话大意是:帝于是怒,求暕罪失。

shí zhì xiàn lìng wú gù bù dé chū jìng yǒu yī quē lìng huáng fǔ xǔ xìng yú jiǎn wéi jìn jiāng zhī fén yáng gōng

这句话大意是:时制县令无故不得 出境,有伊阙令皇甫诩幸于暕,违禁将之汾阳宫;。

yòu jīng zhào rén dá xī tōng yǒu qiè wáng shì shàn gē guì yóu yàn jù duō huò yào zhì yú shì zhǎn zhuǎn yì rù wáng jiā

这句话大意是:又京兆人达奚通有妾王氏善歌, 贵游宴聚,多或要致,于是展转亦入王家。

yù shǐ wéi dé yù xī zhǐ hé jiǎn

这句话大意是:御史韦德裕希旨劾暕。

dì lìng jiǎ shì qiān yú dà suǒ jiǎn dì yīn qióng qí shì

这句话大意是:帝令甲士千余, 大索暕第,因穷其事。

jiǎn fēi wéi shì hù bù shàng shū chōng zhī nǚ yě zǎo zú

这句话大意是:暕妃韦氏,户部尚书冲之女也,早卒。

jiǎn suì yǔ fēi zǐ yuán shì fù tōng shēng yī nǚ

这句话大意是:暕遂与妃姊元氏妇通,生一女。

wài rén jiē bù dé zhī yīn yǐn qiáo lìng zé yú dì nèi hān yàn lìng zé chēng qìng tuō jiǎn mào yǐ wéi huan

这句话大意是:外人皆 不得知,阴引乔令则于第内酣宴,令则称庆,脱暕帽以为欢。

zhào xiāng gōng biàn shì hòu tíng xiāng gōng zhǐ fēi zǐ yuē cǐ chǎn zǐ zhě dāng wèi huáng hòu guì bù kě yán

这句话大意是:召相工遍视后庭,相 工指妃姊曰:“此产子者当为皇后,贵不可言。

shí guó wú chǔ fù jiǎn zì wèi cì dāng de lì

这句话大意是:”时国无储副,暕自谓次当得立。

yòu yǐ yuán dé tài zǐ yǒu sān zi nèi cháng bù ān yīn xié zuǒ dào wèi yā shèng shì

这句话大意是:又以元德太子有三子,内常不安,阴挟左道,为厌胜事。

zhì shì jiē fā

这句话大意是:至是,皆发。

dì dà nù zhǎn lìng zé děng shù rén fēi zǐ cì sǐ jiǎn fǔ liáo jiē chì zhī biān yuǎn

这句话大意是:帝大怒,斩 令则等数人,妃姊赐死,暕府僚皆斥之边远。

shí zhào wáng gǎo yóu zài hái rú dì wèi shì chén yuē zhèn wéi yǒu jiǎn yī zi bù rán zhě dāng sì zhū shì cháo yǐ míng guó xiàn yě

这句话大意是:时赵王杲犹在孩孺,帝谓侍臣曰: “朕唯有暕一子,不然者,当肆诸市朝,以明国宪也。

jiǎn zì shì ēn chǒng rì shuāi suī wèi jīng yǐn bù fù guān yù shí zhèng

这句话大意是:暕自是恩宠日衰,虽为京尹,不复关预时政。

dì héng lìng wǔ bēn láng jiàng yī rén jiān qí fǔ shì jiǎn yǒu wēi shī zhé zòu zhī

这句话大意是:帝恒令武贲郎将一人监其府事, 暕有微失,辄奏之。

dì yì lǜ jiǎn shēng biàn suǒ gěi zuǒ yòu jiē yǐ lǎo ruò bèi yuán ér yǐ

这句话大意是:帝亦虑暕生变,所给左右,皆以老弱备员而已。

jiǎn měi huái wēi jù xīn bù zì ān

这句话大意是:柬每怀危惧, 心不自安。

yòu dì zài jiāng dū gōng yuán huì jiǎn jù fǎ fú jiāng cháo wú gù yǒu xuè cóng shang zhōng ér xià

这句话大意是:又帝在江都宫元会,暕具法服将朝,无故有血从裳中而下;。

yòu zuò zhāi zhōng jiàn qún shǔ shù shí zhì qián ér sǐ shì jiē wú tóu

这句话大意是:又坐斋中, 见群鼠数十,至前而死,视皆无头。

jiǎn shén è zhī

这句话大意是:暕甚恶之。

é ér huà jí zuò luàn bīng jiāng fàn bì dì wén zhī gù xiāo hòu yuē de fēi ā hái yě

这句话大意是:俄而化及作乱,兵将犯跸,帝闻之, 顾萧后曰:“得非阿孩也?

qí jiàn shū jì rú cǐ

这句话大意是:”其见疏忌如此。

huà jí fù lìng rén bǔ jiǎn shí shàng wò wèi qǐ zéi jìn jiǎn jīng yuē shì hé rén

这句话大意是:化及复令人捕暕,时尚卧未起,贼进, 暕惊曰:“是何人?

mò yǒu bào zhě

这句话大意是:”莫有报者。

jiǎn yóu wèi dì lìng bǔ zhī yuē zhào shǐ qiě huǎn r bù fù guó jiā

这句话大意是:暕犹谓帝令捕之,曰:“诏使且缓,儿不负国家!

zéi yè zhì jiē zhǎn zhī jí qí èr zi yì yù hài

这句话大意是:” 贼曳至街,斩之,及其二子亦遇害。

jiǎn jìng bù zhī shā zhě wèi shuí

这句话大意是:暕竟不知杀者为谁。

shí nián sān shí sì

这句话大意是:时年三十四。

yǒu yí fù zǐ mǐn yǔ xiāo hòu tóng rù tū jué chù luō kè hán hào wèi duò wáng

这句话大意是:有遗腹子愍,与萧后同入突厥,处罗可汗号为隋王。

zhōng guó rén mò rù běi fān zhě xī pèi zhī yǐ wéi bù luò yǐ dìng xiāng chéng chù zhī

这句话大意是:中国人没入北蕃者,悉配 之以为部落,以定襄城处之。

jí tū jué miè nǎi huò zhī

这句话大意是:及突厥灭,乃获之。

zhēn guàn zhōng wèi zhì shàng yī fèng yù yǒng huī chū zú

这句话大意是:贞观中,位至尚衣奉御,永徽初, 卒。

zhào wáng gǎo xiǎo zì jì zǐ

这句话大意是:赵王杲,小字季子。

nián qī suì yǐ dà yè jiǔ nián fēng zhào wáng

这句话大意是:年七岁,以大业九年封赵王。

xún shòu guāng lù dài fu lì hé nán yǐn xíng jiāng dū tài shǒu

这句话大意是:寻授光禄大夫,历河南尹, 行江都太守。

gǎo cōng lìng měi róng yí dì yǒu suǒ zhì cí fù gǎo duō néng sòng zhī

这句话大意是:杲聪令,美容仪,帝有所制词赋,杲多能诵之。

xìng zhì xiào cháng jiàn dì fēng dòng bù jìn shàn gǎo yì zhōng rì bù shí

这句话大意是:性至孝,尝见帝风动, 不进膳,杲亦终日不食。

yòu xiāo hòu cháng jiǔ gǎo xiān qǐng shì zhù hòu bù xǔ zhī

这句话大意是:又萧后尝灸,杲先请试炷,后不许之。

gǎo qì qǐng yuē hòu suǒ fú yào jiē méng cháng zhī

这句话大意是:杲泣请曰:“后所 服药,皆蒙尝之。

jīn jiǔ yuàn tīng cháng zhù

这句话大意是:今灸,愿听尝炷。

bēi yān bù yǐ

这句话大意是:”悲咽不已。

hòu wèi tíng jiǔ yóu shì yóu zhōng ài

这句话大意是:后为停灸,由是尤钟爱。

hòu yù huà jí fǎn gǎo zài dì cè hào tòng bù yǐ

这句话大意是:后遇化 及反,杲在帝侧,号恸不已。

péi qián tōng shǐ zhǎn zhī dì qián ér xuè jiān yù fú

这句话大意是:裴虔通使斩之帝前而血湔御服。

shí nián shí èr

这句话大意是:时年十二。

lùn yuē zhōu jiàn yì qīn hàn kāi pán shí nèi yǐ dūn mù jiǔ zú wài yǐ jí níng yì zhào shēn gēn gù běn chóng jiǎng wáng shì ān zé yǒu yǐ tóng qí lè shuāi zé yǒu yǐ xù qí wēi suǒ yóu lái jiǔ yǐ

现代白话:论曰:周建懿亲,汉开盘石,内以敦睦九族,外以辑宁亿兆,深根固本,崇奖 王室,安则有以同其乐,衰则有以恤其危,所由来久了。

zì wèi jìn yǐ xià duō shī jué zhōng bù zūn wáng dù gè xùn suǒ sī

这句话大意是:自魏、晋已下,多失厥中, 不遵王度,各徇所私。

yì zhī zé shì qí yú pǐ fū kàng zhī zé quán móu yú wàn shèng jiǎo wǎng guò zhèng fēi yī shí yě

这句话大意是:抑之则势齐于匹夫,抗之则权侔于万乘,矫枉过正,非一时 也。

dé shī xiáng yú qián shǐ bù fù jiū ér lùn yān

现代白话:得失详于前史,不复究而论呢。

duò wén kūn dì zhī ēn sù fēi dǔ mù guī fáng zhī xì yòu bù xiāng róng

这句话大意是:隋文昆弟之恩,素非笃睦,闺房之隙,又不相 容。

zhì yú èr shì chéng jī cí bì yù shén

这句话大意是:至于二世承基,兹弊愈甚。

shì yǐ téng mù bào hōng rén jiē qiè yì cài wáng jiāng méi zì yǐ wéi xìng

这句话大意是:是以滕穆暴薨,人皆窃议,蔡王将没,自以为幸。

wéi wèi wáng yǎng yú xiàn hòu gù rèn yù tè lóng ér zhū zǐ qiān liú mò zhī sǐ suǒ bēi fū

这句话大意是:唯卫王养于献后,故任遇特隆,而诸子迁流莫知死所,悲夫!

qí xī yǐ máo tǔ chēng wéi pán shí tè wú jiá bīng zhī wèi jū yǔ zào lì wéi wǔ

这句话大意是:其锡以茅土,称为盘 石,特无甲兵之卫,居与皂吏为伍。

wài nèi wú yú diān wēi bù xiá shí féng duō nàn jiāng hé wàng zāi

现代白话:外内无虞,颠危不暇,时逢多难,将何望啊!

hé jiān shǔ nǎi jiā fú de fēi chǒng bī gù gāo wèi hòu zhì yǔ shí zhōng shǐ

这句话大意是:河间属乃葭莩,地非宠逼,故高位厚秩,与时终始。

yáng qìng èr sān qí dé zhì zài gǒu shēng biàn běn zōng rú fǎn zhǎng qì cí mǔ ruò yí jì jí shēn ér jué gù yí rán yǐ

现代白话:杨庆二三其德,志在苟生,变 本宗如反掌,弃慈母若遗迹,及身而绝,固宜然了。

wén dì wǔ zǐ mò yǒu zhōng qí tiān nián

这句话大意是:文帝五子,莫有终其天年。

fáng líng zī yú gǔ ròu zhī qīn dǔ yú jūn chén zhī yì jīng lún dì gòu qì kuò yí xiǎn fǔ jūn lín guó fán èr shí nián

这句话大意是:房 陵资于骨肉之亲,笃于君臣之义,经纶缔构,契阔夷险,抚军临国,凡二十年。

suī sān shàn wèi chēng ér shì shàn wú quē

这句话大意是:虽 三善未称,而视膳无阙。

ēn chǒng jì biàn chán yán jiān zhī gù fù zhī cí dùn gé yú rén lǐ

这句话大意是:恩宠既变,谗言间之,顾复之慈,顿隔于人理;。

fù zǐ zhī dào suì miè yú tiān xìng duò shì jiāng wáng zhī xiào zhòng shù jiē zhī zhī yǐ

现代白话:父子之道, 遂灭于天性,隋室将亡之效,众庶皆知之了。

shèn zi yuē yī tù zǒu jiē bǎi rén zhú zhī

这句话大意是:《慎子》曰:“一兔走街,百人逐之;。

jī tù yú shì guò zhě bù gù

这句话大意是:积兔于市,过者不顾。

qǐ qí wú yù zāi

现代白话:”岂其无欲啊?

fēn dìng gù yě

这句话大意是:分定故也。

fáng líng fēn dìng jiǔ yǐ ér dì yī zhāo yì zhī kāi nì luàn zhī yuán zhǎng jì yú zhī wàng

现代白话:房陵分定久了,而帝一朝易之, 开逆乱之源,长觊觎之望。

yòu wéi chéng zhào jiàn chóng qí wēi zhòng shì chǒng ér jiāo hòu zì fēng zhí jìn zhī jì yú zhì tuì zhī bù yǐ dào jùn yǐ yōu zú shí cǐ zhī yóu

这句话大意是:又维城肇建,崇其威重,恃宠而骄,厚自封植,进之既 逾制,退之不以道,俊以忧卒,实此之由。

é shǔ tiān bù fāng jiān chán rén yǐ shèng chǐ bù dǒu sù mò kěn xiāng róng

这句话大意是:俄属天步方艰,谗人已胜,尺布斗粟, 莫肯相容。

xiù kuī mín shǔ zhī zǔ liàng qǐ jìn yáng zhī jiǎ chéng cí luàn cháng zhī xìn gài yì yǒu yǐ dòng zhī yě

这句话大意是:秀窥岷、蜀之阻,谅起晋阳之甲,成兹乱常之衅,盖亦有以动之也。

táng dì zhī shī tú fù yǒu bì zhī fēng wú qī huò yōu qiú yú líng yǔ huò diān yǔn yú jiū dú

这句话大意是:《棠棣》之诗徒赋,有庳之封无期,或幽囚于囹圄,或颠殒于鸠毒。

běn gēn jì jué zhī yè bì jiǎn shí yǒu yú nián zōng shè lún xiàn

这句话大意是:本根既绝,枝 叶毕翦,十有余年,宗社沦陷。

zì gǔ fèi dí lì zhù fù zú qīng zōng zhě duō yǐ kǎo qí luàn wáng zhī huò wèi ruò yǒu duò zhī kù

现代白话:自古废嫡立庶,覆族倾宗者多了,考其乱亡之祸, 未若有隋之酷。

shī yún yīn jiàn bù yuǎn zài xià hòu zhī shì

这句话大意是:《诗》云:“殷鉴不远,在夏后之世。

hòu zhī yǒu guó yǒu jiā zhě kě bù shēn jiè zāi

现代白话:”后之有国有家者,可不深 戒啊!

yuán dé jǐn zhòng yǒu jūn rén zhī liàng jiàng nián bù yǒng āi zāi

现代白话:元德谨重,有君人之量,降年不永,哀啊!

qí wáng mǐn huì kě chēng zhì bù jí yuǎn pō huái jiāo jiàn gù dì shū ér jì zhī nèi wú fù zi zhī qīn mào zhǎn jūn chén zhī jìng

这句话大意是:齐王敏慧可称,志不及远,颇怀 骄僭,故帝疏而忌之,内无父子之亲,貌展君臣之敬。

shēn fēi jī shàn guó yǒu yú yāng zhì lìng zhào jí yàn yuè jiē bù dé sǐ bēi fū

这句话大意是:身非积善,国有余殃,至令 赵及燕、越,皆不得死,悲夫!

✦ You read 列传·卷五十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.