北史 · 李延寿 · Chapter 78 of 100

列传·卷六十六

PinyinModern Translation
Size

zhāng dìng hé zhāng yūn mài tiě zhàng chén guāng quán wǔ wáng rén gōng tǔ wàn xù dǒng chún yú jù luō wáng biàn chén léng zhào cái

这句话大意是:张定和 张奫 麦铁杖沈光 权武 王仁恭 吐万绪 董纯 鱼俱罗王辩 陈棱 赵才。

zhāng dìng hé zì chù mì jīng zhào wàn nián rén yě

这句话大意是:张定和,字处谧,京兆万年人也。

jiā shǎo pín jiàn yǒu zhì jié

这句话大意是:家少贫贱,有志节。

chū wèi shì guān duò kāi huáng jiǔ nián píng chén dìng hé dāng cóng zhēng wú yǐ zì jǐ

这句话大意是:初为侍官,隋开皇九年 平陈,定和当从征,无以自给。

qí qī yǒu jià shí yī fú dìng hé qiú zhōu zhī qī bù yǔ dìng hé suì xíng

这句话大意是:其妻有嫁时衣服,定和求鬻之,妻不与,定和遂行。

yǐ gōng bài yí tóng cì bó qiān pǐ suì qì qí qī

这句话大意是:以功拜仪同,赐帛千匹,遂弃其妻。

hòu shù yǐ jūn gōng jiā shàng kāi fǔ piào qí jiāng jūn

这句话大意是:后数以军功,加上开府、骠骑将军。

cóng shàng zhù guó li chōng zhēng tū jué xiān dēng xiàn zhèn suǒ láo wèn zhī

这句话大意是:从上柱国 李充征突厥,先登陷阵,所劳问之。

jìn wèi zhù guó fēng wǔ ān xiàn hòu cháng wù èr qiān duàn liáng mǎ èr pǐ jīn bǎi liǎng

这句话大意是:进位柱国,封武安县侯,尝物二千段,良马二 匹,金百两。

yáng dì sì wèi lì yí zhōu cì shǐ hé nèi tài shǒu pō yǒu huì zhèng

这句话大意是:炀帝嗣位,历宜州刺史、河内太守,颇有惠政。

qiān zuǒ tún wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:迁左屯卫大将军。

cóng dì zhēng tǔ yù hún zhì fù yuán chuān

这句话大意是:从 帝征吐谷浑,至覆袁川。

shí tǔ yù hún zhǔ yǔ shù qí dùn qí míng wáng zhà wèi hún zhǔ bǎo chē wǒ zhēn shān dì mìng dìng hé jī zhī

这句话大意是:时吐谷浑主与数骑遁,其名王诈为浑主,保车我真山,帝 命定和击之。

jì yǔ zéi yù qīng qí zhòng shǎo hū zhī lìng jiàng zéi bù kěn xià

这句话大意是:既与贼遇,轻其众少,呼之令降,贼不肯下。

dìng hé bù bèi jiǎ tǐng shēn dēng shān zhōng liú shǐ ér bì

这句话大意是:定和不被甲,挺身登山, 中流矢而毙。

qí yà jiāng liǔ wǔ dá jī zéi xī zhǎn zhī

这句话大意是:其亚将柳武达击贼,悉斩之。

dì wèi zhī liú tì zèng guāng lù dài fu

这句话大意是:帝为之流涕,赠光禄大夫。

shí jiù jué lì chú yú shì fù fēng hé wǔ ān hóu shì yuē zhuàng wǔ

这句话大意是:时旧爵例除, 于是复封和武安侯,谥曰壮武。

zi shì lì sì xún bài guāng lù dài fu

这句话大意是:子世立嗣,寻拜光禄大夫。

zhāng yūn zì wén yì qīng hé dōng wǔ chéng rén yě

这句话大意是:张奫,字文懿,清河东武城人也。

běn míng fàn miào huì

这句话大意是:本名犯庙讳。

qī dài zǔ chén shí jì lóng mò zì guǎng líng liù hé dù jiāng jiā yān

现代白话:七代祖沈,石季龙末,自广陵 六合度江家呢。

shì zhì guì yáng tài shǒu

这句话大意是:仕至桂阳太守。

sūn fěi jìn zuǒ zhù zuò láng

这句话大意是:孙朏,晋佐著作郎。

zuò wài zǔ yáng quán qī chú míng xǐ yú nán qiáo yīn yù jū zhī

这句话大意是:坐外祖杨佺期除名,徙于南谯, 因寓居之。

yūn hǎo dú bīng shū cháng yú qí shè yóu biàn dāo dùn

这句话大意是:奫好读兵书,长于骑射,尤便刀楯。

fù shuāng zì qīng hé tài shǒu miǎn guī zhōu

这句话大意是:父双,自清河太守免,归周。

shí xiāng rén guō zi jì mì yǐn chén kòu shuāng yù lǜ zǐ dì jī zhī yóu yù wèi jué

这句话大意是:时乡 人郭子冀密引陈寇,双欲率子弟击之,犹豫未决。

yūn zàn chéng qí móu jìng pò zéi yóu shì yǐ yǒng jué zhī míng

这句话大意是:奫赞成其谋,竟破贼,由是以勇 决知名。

qǐ jiā zhōu zhǔ bù

这句话大意是:起家州主簿。

jí suí wén dì zuò xiāng shòu chéng xiàng fǔ dà dū dū lǐng xiāng bīng

这句话大意是:及隋文帝作相,授丞相府大都督,领乡兵。

hè ruò bì zhī zhèn jiāng dōu yě tè chì yūn cóng yīn wèi jiàn dié

这句话大意是:贺若弼之镇江都 也,特敕奫从,因为间谍。

píng chén zhī yì pō yǒu lì yān

现代白话:平陈之役,颇有力呢。

jìn wèi kāi fǔ yí tóng sān sī fēng wén ān xiàn zi

这句话大意是:进位开府仪同三司,封文安县子。

suì yú yūn lǜ shuǐ jūn pò nì zéi zé zi yóu yú jīng kǒu xuē zi jiàn yú hé zhōu

这句话大意是:岁余,奫率水军破逆贼笮子游于京口、薛子建于和州。

zhēng rù bài dà jiàng jūn

这句话大意是:征入,拜大将军。

wén dì mìng shēng yù zuò yàn zhī wèi yuē qīng kě wèi zhèn r zhèn wèi qīng fù

这句话大意是:文帝命升 御坐宴之,谓曰:“卿可为朕儿,朕为卿父。

jīn rì jù jí shì wú wài yě

这句话大意是:今日聚集,示无外也。

hòu cì lǜ chén jiǎ shòu wén jù zhuāng qǐ luó qiān pǐ

这句话大意是:”后赐绿沈甲、 兽文具装,绮罗千匹。

xún cóng yáng sù zhēng jiāng biǎo bié pò gāo zhì huì yú kuài jī wú shì huá yú lín hǎi

这句话大意是:寻从杨素征江表,别破高智慧于会稽,吴世华于临海。

jìn wèi shàng dà jiàng jūn

这句话大意是:进位 上大将军。

lì fǔ jì èr zhōu cì shǐ jù yǒu néng míng

这句话大意是:历抚、济二州刺史,俱有能名。

kāi huáng shí bā nián wéi xíng jūn zǒng guǎn cóng hàn wáng liàng zhēng liáo dōng

这句话大意是:开皇十八年,为行军总管,从汉王谅征 辽东。

liàng jūn duō wù gù yūn zhòng dú quán dì shàn zhī

这句话大意是:谅军多物故,奫众独全,帝善之。

rén shòu zhōng zú yú tán zhōu zǒng guǎn shì yuē zhuāng

这句话大意是:仁寿中,卒于潭州总管,谥曰庄。

zi xiào lián

这句话大意是:子孝廉。

mài tiě zhàng shǐ xīng rén yě

这句话大意是:麦铁杖,始兴人也。

pín jiàn shǎo yǒng xiāo yǒu lǚ lì rì xíng wǔ bǎi lǐ zǒu jí bēn mǎ

这句话大意是:贫贱,少勇骁,有膂力,日行五百里,走及奔马。

xìng shū dàn shǐ jiǔ hǎo jiāo yóu zhòng xìn yì měi yǐ yú liè wéi shì bù xiū shēng yè

这句话大意是:性疏诞 使酒,好交游,重信义,每以渔猎为事,不修生业。

chén dà jiàn zhōng jié jù wèi qún dào guǎng zhōu cì shǐ ōu yáng wěi fú zhī yǐ xiàn méi wèi guān hù pèi zhí yù sǎn

这句话大意是:陈大建中,结聚为群盗,广州 刺史欧阳𬱟俘之以献,没为官户,配执御伞。

měi bà cháo hòu xíng bǎi yú lǐ yè zhì nán xú zhōu yú chéng ér rù xíng guāng huǒ jié dào

这句话大意是:每罢朝后,行百余里,夜至南徐州, 窬城而入,行光火劫盗。

dàn hái jí yá shí réng yòu zhí sǎn

这句话大意是:旦还,及牙时,仍又执伞。

rú cǐ zhě shí yú dù wù zhǔ shi zhī zhōu yǐ zhuàng zòu

这句话大意是:如此者十余度,物主识之,州 以状奏。

cháo shì jiàn tiě zhàng měi dàn héng zài fú zhī xìn

这句话大意是:朝士见铁杖每旦恒在,弗之信。

hòu nán xú zhōu shù gào biàn shàng shū cài zhēng yuē cǐ kě yàn yǐ

现代白话:后南徐州数告变,尚书蔡征曰:“此可验 了。

yú zhàng xià shí gòu yǐ bǎi jīn qiú rén sòng zhào shū yǔ nán xú zhōu cì shǐ

这句话大意是:”于仗下时,购以百金,求人送诏书与南徐州刺史。

tiě zhàng chū yìng mù jī chì ér wǎng míng dàn fǎn zòu shì

这句话大意是:铁杖出应募,赍敕而往, 明旦反奏事。

dì yuē xìn rán wèi dào míng yǐ

现代白话:帝曰:“信然,为盗明了。

xī qí yǒng jié jiè ér shì zhī

这句话大意是:”惜其勇捷,诫而释之。

chén wáng hòu xǐ jū qīng liú xiàn

这句话大意是:陈亡后,徙居清 流县。

yù jiāng dōng fǎn yáng sù qiǎn tiě zhàng tóu dài cǎo shù yè fú dù jiāng chān zéi zhōng xiāo xī jù zhī hái bào

这句话大意是:遇江东反,杨素遣铁杖头戴草束,夜浮度江,觇贼中消息,具知还报。

hòu fù gèng wǎng wèi zéi suǒ qín nì shuài li léng fù sòng gāo zhì huì

这句话大意是:后复 更往,为贼所禽,逆帅李棱缚送高智慧。

xíng zhì chěng tíng wèi zhě qì shí āi qí něi jiě shǒu yǐ gěi qí cān

这句话大意是:行至庱亭,卫者憩食,哀其馁,解手以给 其餐。

tiě zhàng qǔ zéi dāo luàn zhǎn wèi zhě shā zhī jiē jǐn xī gē qí bí huái zhī yǐ guī

这句话大意是:铁杖取贼刀乱斩卫者,杀之皆尽,悉割其鼻,怀之以归。

sù dà qí zhī

这句话大意是:素大奇之。

hòu xù zhàn xūn bù jí tiě zhàng yù sù chí yì guī yú jīng shī tiě zhàng bù zhuī zhī měi yè zé tóng sù

这句话大意是:后叙战 勋,不及铁杖,遇素驰驿归于京师,铁杖步追之,每夜则同宿。

sù jiàn ér wù tè zòu shòu yí tóng sān sī

这句话大意是:素见而悟,特奏授 仪同三司。

yǐ bù shi shū fàng hái xiāng lǐ

这句话大意是:以不识书,放还乡里。

chéng yáng gōng li chè chēng qí xiāo wǔ kāi huáng shí liù nián zhēng zhì jīng shī chú chē qí jiāng jūn

这句话大意是:成阳公李彻称其骁武,开皇十六年,征至京师, 除车骑将军。

réng cóng yáng sù běi zhēng tū jué jiā shàng kāi fǔ

这句话大意是:仍从杨素北征突厥,加上开府。

yáng dì jí wèi hàn wáng liàng fǎn cóng yáng sù jī zhī měi zhàn xiān dēng

这句话大意是:炀帝即位,汉王谅反,从杨素击之,每战先登。

jìn wèi zhù guó

这句话大意是:进位柱国。

chú lái zhōu cì shǐ wú lì zhèng míng

这句话大意是:除莱州刺史,无莅 政名。

zhuǎn rǔ nán tài shǒu shāo xí fǎ lìng qún dào píng jì

现代白话:转你南太守,稍习法令,群盗屏迹。

hòu yīn cháo jí kǎo gōng láng dòu wēi cháo zhī yuē mài shì hé xìng

这句话大意是:后因朝集,考功郎窦威嘲之曰:“麦是 何姓?

tiě zhàng yīng shēng yuē mài dòu bù shū hé hū xiāng guài

这句话大意是:”铁杖应声曰:“麦豆不殊,何忽相怪?

wēi nǎn rán wú yǐ yīng shí rén yǐ wéi mǐn jié

这句话大意是:”威赧然无以应,时人以为敏捷。

xún chú yòu tún wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:寻除右屯卫大将军。

dì dài zhī yù mì

这句话大意是:帝待之愈密。

tiě zhàng zì yǐ hé ēn shēn zhòng měi huái jié mìng zhī zhì

这句话大意是:铁杖自以荷恩深重,每怀竭命之志。

jí liáo dōng zhī yì qǐng wèi qián fēng gù wèi yī zhě wú jǐng xián yuē dà zhàng fū xìng mìng zì yǒu suǒ zài qǐ néng ài zhù jiǔ è guā gāng kù bí liáo huáng bù chà ér wò sǐ r nǚ shǒu zhōng hu

这句话大意是:及辽东之役,请为前锋,顾谓医者吴景贤 曰:“大丈夫性命自有所在,岂能艾炷灸頞,瓜釭袴鼻,疗黄不差,而卧死儿女手 中乎!

jiāng dù liáo hū qí sān zǐ yuē ā nú

现代白话:”将度辽,呼其三孔子说:“阿奴!

dāng bèi qiǎn sè huáng shān

这句话大意是:当备浅色黄衫。

wú hé guó ēn jīn shì sǐ rì

现代白话:我荷国恩,今是死日。

wǒ de bèi shā ěr dāng fù guì

现代白话:我 得被杀,你当富贵。

wéi chéng yǔ xiào ěr qí miǎn zhī

现代白话:唯诚与孝,你其勉之。

jí jì qiáo wèi chéng qù dōng àn shàng shù zhàng zéi dà zhì

这句话大意是:”及济,桥未成,去东岸尚数丈,贼大 至。

zhàng tiào shàng àn yǔ zéi zhàn sǐ

这句话大意是:杖跳上岸,与贼战,死。

wǔ bēn láng jiàng qián shì xióng mèng jīn chā yì sǐ zhī zuǒ yòu gèng wú jí zhě

这句话大意是:武贲郎将钱士雄、孟金叉亦死之,左右更无及者。

dì wèi zhī liú tì gòu de qí shī zèng guāng lù dài fu sù guó gōng shì yuē wǔ liè

这句话大意是:帝 为之流涕,购得其尸,赠光禄大夫、宿国公,谥曰武烈。

zi mèng cái sì shòu guāng lù dài fu

这句话大意是:子孟才嗣,授光禄大夫。

mèng cái èr dì zhòng cái jì cái jù bài zhèng yì dài fū

这句话大意是:孟才二弟仲才、季才,俱拜正议大夫。

fèng zèng jù wàn cì wēn liáng chē gěi qián hòu bù yǔ bǎo gǔ chuī

这句话大意是:赗赠钜万,赐辒辌车,给前后部羽葆鼓吹。

mìng píng rǎng dào bài jiàng yǔ wén shù děng bǎi yú rén jiē wèi zhí fú wáng gōng yǐ xià sòng zhì jiāo wài

这句话大意是:命平壤道败将宇文述等百余人皆为执绋,王公以下送至郊外。

shì xióng zèng zuǒ guāng lù dài fu yòu tún wèi jiāng jūn wǔ qiáng hóu shì yuē gāng

这句话大意是:士雄赠左光禄大夫、 右屯卫将军、武强侯,谥曰刚。

zi jié sì

这句话大意是:子杰嗣。

jīn chā zèng yòu guāng lù dài fu zi shàn yì xí guān

这句话大意是:金叉赠右光禄大夫,子善谊袭官。

mèng cái zì zhì léng guǒ liè yǒu fù fēng dì yǐ qí sǐ jié jiāng zi ēn xī shū hòu bài wǔ bēn láng jiàng

这句话大意是:孟才,字智棱,果烈有父风,帝以其死节将子,恩锡殊厚,拜武贲郎将。

jí jiāng dōu zhī nán kǎi rán yǒu fù chóu zhì

这句话大意是:及江 都之难,慨然有复仇志。

yǔ wǔ yá láng jiāng qián jié sù jiāo you èr rén xiāng wèi yuē shì děng shì hé guó ēn mén zhe chéng jié

这句话大意是:与武牙郎将钱杰素交友,二人相谓曰:“事等世荷国恩, 门著诚节。

jīn zéi chén shā nì shè jì lún wáng wú jié kě jì hé miàn mù shì xī shì jiān zāi

现代白话:今贼臣杀逆,社稷沦亡,无节可纪,何面目视息世间啊!

nǎi liú tì è wàn xiāng yǔ móu yú xiǎn fú gōng yāo jī yǔ wén huà jí

这句话大意是:”乃流涕扼腕, 相与谋于显福宫邀击宇文化及。

shì lín fā chén fān zhī zǐ qiān zhī ér gào zhī yǔ qí dǎng chén guāng jù wèi huà jí suǒ hài zhōng yì zhī shì āi yān

现代白话:事临发,陈籓之子谦知而告之,与其党沈光俱为化 及所害,忠义之士哀呢。

guāng zì zǒng chí wú xīng rén yě

这句话大意是:光字总持,吴兴人也。

fù jū dào shì chén wèi lì bù shì láng

这句话大意是:父居道,仕陈为吏部侍郎。

chén miè xǐ jiā cháng ān

这句话大意是:陈灭,徙家长安。

huáng tài zǐ yǒng yǐn shǔ xué shì

这句话大意是:皇太子勇 引署学士。

hòu wèi hàn wáng liàng fǔ yuàn liàng bài chú míng

这句话大意是:后为汉王谅府掾,谅败,除名。

guāng shǎo xiāo jié shàn xì mǎ wèi tiān xià zhī zuì

这句话大意是:光少骁捷,善戏马,为天下之最。

lüè zōng shū jì wēi yǒu cí zǎo cháng mù lì gōng míng bù jū xiǎo jié

这句话大意是:略综书记,微有词藻,常慕立功名,不拘小 节。

jiā pín fù xiōng bìng yǐ yōng shū wéi shì guāng dú tuò jiāo tōng qīng xiá wèi jīng shī è shào nián suǒ fù

这句话大意是:家贫,父兄并以佣书为事,光独跅,交通轻侠,为京师恶少年所附。

rén duō shàn yí dé yǐ yǎng qīn měi zhì gān shí měi fú wèi cháng kùn kuì

这句话大意是:人多 赡遗,得以养亲,每致甘食美服,未尝困匮。

chū jiàn chán dìng sì qí zhōng fān gān gāo shí yú zhàng shì zhí shéng jué fēi rén lì suǒ jí

这句话大意是:初建禅定寺,其中幡竿高十余丈,适 值绳绝,非人力所及。

guāng wèi sēng yuē dāng xiāng wéi shàng shéng

这句话大意是:光谓僧曰:“当相为上绳。

yǔ zhū sēng jīng xǐ

这句话大意是:”与诸僧惊喜。

guāng yīn qǔ suǒ kǒu xián pāi gān ér shàng zhí zhì lóng tóu

这句话大意是:光因取索口衔, 拍竿而上,直至龙头。

jī shéng bì shǒu zú jiē fàng tòu kōng ér xià yǐ zhǎng tuò dì dǎo xíng shí yú bù

这句话大意是:击绳毕,手足皆放,透空而下,以掌拓地,倒行十余步。

guān zhě hài yuè mò bù jiē yì shí rén hào wèi ròu fēi xiān

这句话大意是:观 者骇悦,莫不嗟异,时人号为“肉飞仙”。

dà yè zhōng yáng dì zhēng tiān xià xiāo guǒ zhī shì fá liáo dōng guāng yù yān

现代白话:大业中,炀帝征天下骁果之士伐辽东,光预呢。

tóng lèi shù wàn rén jiē chū qí xià

这句话大意是:同类数万人,皆出其下。

guāng jiāng yì xíng zài suǒ bīn kè sòng zhì bà shàng bǎi yú qí

这句话大意是:光将 诣行在所,宾客送至灞上百余骑。

guāng lèi jiǔ shì yuē shì xíng ruò bù jiàn gōng lì míng dāng sǐ yú gāo lí bù fù yǔ zhū jūn xiāng jiàn

这句话大意是:光酹酒誓曰:“是行若不建功立名,当死于高丽, 不复与诸君相见。

jí cóng dì gōng liáo dōng yǐ chōng tī jī chéng gān zhǎng shí wǔ zhàng guāng shēng qí duān lín chéng yǔ zéi zhàn zhī bīng jiē dí shā shāng shí shù rén

这句话大意是:”及从帝攻辽东,以冲梯击城,竿长十五丈,光升其端,临城与 贼战,知兵接敌,杀伤十数人。

zéi jìng jī ér zhuì wèi jí de shì yù gān yǒu chuí huán guāng jiē ér fù shàng

这句话大意是:贼竞击而坠,未及地,适遇竿有垂𫄠,光接而复上。

dì wàng jiàn zhuàng ér yì zhī chí zhào yǔ yǔ dà yuè jí rì bài cháo sàn dài fū cì bǎo dāo liáng mǎ

这句话大意是:帝望见,壮而异之,驰召与语,大悦,即日拜朝散大夫,赐宝刀良马。

héng zhì zuǒ yòu qīn gù jiàn mì

这句话大意是:恒置左右, 亲顾渐密。

wèi jǐ yǐ wéi zhé chōng láng jiàng shǎng yù yōu zhòng

这句话大意是:未几,以为折冲郎将,赏遇优重。

dì měi tuī shí jiě yī cì zhī tóng bèi mò bǐ

这句话大意是:帝每推食解衣赐之,同辈莫比。

guāng zì yǐ hé ēn shēn zhòng sī huái jié jié

这句话大意是:光自以荷恩深重,思怀竭节。

jí jiāng dū zhī nán qián gòu yì yǒng jiāng wèi dì fù chóu

这句话大意是:及江都之难,潜构义勇,将为帝复仇。

xiān shì dì chǒng nì guān nú míng wéi gěi shǐ yǔ wén huà jí yǐ guāng xiāo nán fāng rèn zhī shǐ zǒng tǒng yíng yú jìn nèi

这句话大意是:先是,帝 宠昵官奴,名为给使,宇文化及以光骁男,方任之,使总统,营于禁内。

shí mài mèng cái qián jié děng yīn tú huà jí yīn wèi guāng yuē wǒ děng hé guó hòu ēn bù néng sǐ nàn yòu fǔ shǒu shì chóu shòu qí qū lǜ hé yòng shēng wèi

这句话大意是:时麦孟才、 钱杰等阴图化及,因谓光曰:“我等荷国厚恩,不能死难,又俯首事雠,受其驱率, 何用生为!

wú bì yù shā zhī sǐ wú suǒ hèn

现代白话:我必欲杀之,死无所恨。

gōng yì shì yě kěn cóng wǒ hu

这句话大意是:公义士也,肯从我吗?

guāng qì xià zhān jīn yuē shì suǒ wàng yú jiāng jūn yě

这句话大意是:”光泣下沾衿曰:“是 所望于将军也。

pū lǐng gěi shǐ shù bǎi rén bìng hé xiān dì ēn jīn zài huà jí nèi yíng

这句话大意是:仆领给使数百人,并荷先帝恩,今在化及内营。

yǐ cǐ fù chóu rú yīng zhān zhī zhú wū què

这句话大意是:以此复仇,如鹰鹯 之逐乌雀。

mèng cái wèi jiāng jūn

这句话大意是:”孟才为将军。

lǐng jiāng huái zhòng shù qiān rén qī yǐ yíng jiāng fā shí chen qǐ xí huà jí

这句话大意是:领江淮众数千人,期以营将发时,晨起袭化及。

guāng yǔ xiè chén qiān gào qí shì

这句话大意是:光语泄, 陈谦告其事。

huà jí dà jù yuē cǐ mài tiě zhàng zi yě jí chén guāng zhě bìng yǒng jué bù kě dāng xū bì qí fēng

这句话大意是:化及大惧曰:“此麦铁杖子也,及沈光者,并勇决不可当,须避其锋。

shì yè jí yǔ fù xīn zǒu chū yíng wài liú rén gào sī mǎ dé kān děng qiǎn lǐng bīng mǎ dài bǔ mèng cái

这句话大意是:” 是夜即与腹心走出营外,留人告司马德戡等,遣领兵马,逮捕孟才。

guāng wén yíng nèi xuān shēng zhī shì fā bù jí bèi jiǎ

这句话大意是:光闻营内喧声, 知事发,不及被甲。

jí xí huà jí yíng kōng wú suǒ huò

这句话大意是:即袭化及营,空无所获。

féng shè rén yuán mǐn shù ér zhǎn zhī

这句话大意是:逢舍人元敏,数而斩之。

dé kān bīng zhì sì miàn wéi hé

这句话大意是:德戡兵至, 四面围合。

guāng dà hū kuì wéi gěi shǐ qí fèn zhǎn shǒu shù shí jí zéi jiē pī mǐ

这句话大意是:光大呼溃围,给使齐奋,斩首数十级,贼皆披靡。

dé kān zhé fù qiǎn qí yì ér shè zhī

这句话大意是:德戡辄复遣骑,翼而 射之。

guāng shēn wú jiè zhòu yù hài shí nián èr shí bā

这句话大意是:光身无介胄,遇害,时年二十八。

huī xià bǎi rén jiē dòu sǐ yī wú jiàng zhě

这句话大意是:麾下百人皆斗死,一无降者。

zhuàng shì wén zhī mò bù wèi zhī yǔn tì

这句话大意是:壮士闻之, 莫不为之陨涕。

quán wǔ zì wǔ nòng tiān shuǐ rén yě

这句话大意是:权武,字武弄,天水人也。

zǔ chāo wèi qín zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖超,魏秦州刺史。

fù xí qìng shì zhōu wèi kāi fǔ

这句话大意是:父袭庆,仕周,为开府。

shí wǔ yuán huáng dì zhī wèi zhōu jiāng yě yǔ qí shī zhàn yú bīng zhōu

这句话大意是:时武 元皇帝之为周将也,与齐师战于并州。

xí qìng shí cóng bèi wéi bǎi yú zhòng lì zhàn shǐ jǐn duǎn bīng jiē zhàn shā shāng shén zhòng dāo shuò jiē zhé tuō zhòu zhì dì xiàng zéi dà mà yuē hé bù lái zhuó tóu

这句话大意是:袭庆时从,被围百余重,力战矢尽,短兵接 战,杀伤甚众,刀槊皆折,脱胄掷地,向贼大骂曰:“何不来斫头!

zéi suì shā zhī

这句话大意是:”贼遂杀之。

wǔ yǐ zhōng chén zi qǐ jiā bài kāi fǔ xí jué qí jùn gōng

这句话大意是:武以忠臣子,起家拜开府,袭爵齐郡公。

wǔ shǎo guǒ jìn yǒng lì jué rén néng zhòng jiǎ shàng mǎ

这句话大意是:武少果劲,勇力绝人,能重甲上马。

cháng dào tóu yú jǐng wèi jí quán fù yuè ér chū qí quán jié rú cǐ

这句话大意是:尝倒 投于井,未及泉,复跃而出,其拳捷如此。

pín yǐ jūn gōng zēng yì

这句话大意是:频以军功增邑。

zhōu xuān dì shí bài jìn jié zuǒ lǚ shàng dài fū jìn wèi shàng kāi fǔ

这句话大意是:周宣帝时,拜劲捷左旅 上大夫,进位上开府。

suí wén dì wèi chéng xiàng yǐn zhì zuǒ yòu

这句话大意是:隋文帝为丞相,引置左右。

píng chén zhī yì yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng jìn wáng chū liù hé hái bài yù zhōu cì shǐ

这句话大意是:平陈之役,以行军总管从晋王出 六合,还拜豫州刺史。

yǐ chuàng yè zhī jiù jìn wèi dà jiàng jūn jiǎn jiào tán zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:以创业之旧,进位大将军,检校潭州总管。

qí nián guì zhōu rén li shì xián zuò luàn wǔ yǐ xíng jūn zǒng guǎn yǔ wǔ hou dà jiàng jūn yú qìng zé jī píng zhī

这句话大意是:其年,桂州人李 世贤作乱,武以行军总管与武候大将军虞庆则击平之。

qìng zé yǐ zuì zhū gōng jìng bù lù fù hái yú zhōu

这句话大意是:庆则以罪诛,功竟不录,复 还于州。

duō zào jīn dài qiǎn lǐng nán qiú lǐng qí rén fù dá yǐ bǎo wù wǔ jiē nà zhī yóu shì zhì fù

这句话大意是:多造金带,遣岭南酋领,其人复答以宝物,武皆纳之,由是致富。

hòu wǔ wǎn shēng yī zi yǔ qīn kè yàn jí jiǔ hān suì shàn shè suǒ bù yù qiú

这句话大意是:后武晚 生一子,与亲客宴集,酒酣,遂擅赦所部狱囚。

wǔ cháng yǐ nán yuè biān yuǎn zhèng cóng qí sú wu shì pián yí bù yī lǜ lìng ér měi yán dāng jīn fǎ jí guān bù kě wèi

这句话大意是:武常以南越边远,政从其俗,务适 便宜,不依律令,而每言当今法急,官不可为。

shàng lìng yǒu àn zhī jiē yàn lìng zhǎn zhī

这句话大意是:上令有案之,皆验,令斩之。

wǔ yú yù zhōng shàng shū yán fù wèi wǔ yuán huáng dì zhàn sǐ yú mǎ qián yǐ qiú āi yóu shì chú míng

这句话大意是:武于 狱中上书,言父为武元皇帝战死于马前,以求哀,由是除名。

rén shòu zhōng fù bài dà jiàng jūn

这句话大意是:仁寿中,复拜大将军。

fēng yì rú jiù

这句话大意是:封邑如旧。

wèi jǐ shòu tài zǐ yòu wèi lǜ

这句话大意是:未几,授太子右卫率。

yáng dì jí wèi bài yòu wǔ wèi jiāng jūn zuò shì miǎn

这句话大意是:炀帝即位,拜右武卫将军,坐事免。

hòu wèi yòu tún wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:后为右屯卫 大将军。

zuò shì chú míng

这句话大意是:坐事除名。

zú yú jiā

这句话大意是:卒于家。

zi hóng

这句话大意是:子弘。

wáng rén gōng zì yuán shí tiān shuǐ shàng guī rén yě

这句话大意是:王仁恭,字元实,天水上邽人也。

zǔ jiàn zhōu fèng zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖建,周凤州刺史。

fù měng shàn zhōu cì shǐ

这句话大意是:父猛,鄯州刺史。

rén gōng shǎo gāng yì xiū jǐn gōng qí shè

这句话大意是:仁恭 少刚毅修谨,工骑射。

qín xiào wáng yǐn wèi jì shì hòu wèi chē qí jiāng jūn

这句话大意是:秦孝王引为记室,后为车骑将军。

cóng yáng sù jī tū jué yú líng wǔ yǐ gōng bài shàng kāi fǔ

这句话大意是:从杨素击突厥于灵武,以 功拜上开府。

yǐ piào qí jiāng jūn diǎn shǔ wáng jūn shì

这句话大意是:以骠骑将军典蜀王军事。

shǔ wáng yǐ zuì fèi guān shǔ duō lí qí huàn

这句话大意是:蜀王以罪废,官属多罹其患。

shàng yǐ rén gōng sù zhì zhí zhì ér bù wèn

这句话大意是:上以仁恭素质 直,置而不问。

hòu cóng yáng sù tǎo píng hàn wáng liàng yǐ gōng jìn wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:后从杨素讨平汉王谅,以功进位大将军。

lì lǚ wèi èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:历吕、卫二州刺史。

xún gǎi wèi jí jùn tài shǒu yǒu néng míng

这句话大意是:寻改 为汲郡太守,有能名。

shàng zhēng rù cháo wèi miǎn zhī bāo cì shén hòu

这句话大意是:上征入朝,慰勉之,褒赐甚厚。

qiān xìn dōu tài shǒu

这句话大意是:迁信都太守。

jí jùn lì mín kòu mǎ hào kū yú dào shù rì bù dé chū jìng

这句话大意是:汲郡吏民扣马 号哭于道,数日不得出境。

liáo dōng zhī yì yǐ rén gōng wèi jūn jiāng

这句话大意是:辽东之役,以仁恭为军将。

jí bān shī rén gōng wèi diàn yù zéi bài zhī

这句话大意是:及班师,仁恭为殿,遇贼, 败之。

jìn zuǒ guāng lù dài fu míng nián fù yǐ jūn jiāng zhǐ fú yú dào dì wèi yuē wǎng zhě zhū jūn duō bù lì gōng dú yǐ yī jūn pò zéi

这句话大意是:进左光禄大夫,明年,复以军将指扶余道,帝谓曰:“往者诸军多不利,公 独以一军破贼。

gǔ rén yún bài jūn zhī jiàng bù kě yǐ yán yǒng zhū jiāng qí kě rèn hu

现代白话:古人云,败军之将不能够言勇,诸将其可任吗?

jīn wěi gōng wèi qián jūn

这句话大意是:今委公为前军。

qián hòu shǎng lài shén zhòng

这句话大意是:” 前后赏赉甚重。

rén gōng suì jìn jūn

这句话大意是:仁恭遂进军。

zhì xīn chéng pò qí jūn yīn wéi zhī

这句话大意是:至新城,破其军,因围之。

dì wén zhī dà yuè qiǎn cì yǐ zhēn wù jìn guāng lù dài fu

这句话大意是:帝闻之大悦,遣赐以珍物, 进光禄大夫。

huì yáng xuán gǎn fǎn qí xiōng zi wǔ bēn láng jiàng zhòng bó yù yān yóu shì zuò miǎn

现代白话:会杨玄感反,其兄子武贲郎将仲伯预呢,由是坐免。

xún ér tū jué wèi kòu zhào rén gōng yǐ běn guān lǐng mǎ yì tài shǒu

这句话大意是:寻而突厥为寇, 诏仁恭以本官领马邑太守。

qí nián shǐ bì kè hán lái kòu mǎ yì fù lìng èr jiāng lè bīng nán guò

这句话大意是:其年,始毕可汗来寇马邑,复令二将勒兵南过。

shí jùn bīng bù mǎn sān qiān rén gōng jiǎn jīng ruì nì jī pò zhī bìng zhǎn èr jiāng

这句话大意是:时郡兵 不满三千,仁恭简精锐逆击,破之,并斩二将。

hòu tū jué fù rù dìng xiāng rén gōng fù dà pò zhī

这句话大意是:后突厥复入定襄,仁恭复大破之。

shí tiān xià dà luàn dào lù gé jué rén gōng pō gǎi jiù jié shòu nà huò huì yòu bù gǎn zhé kāi cāng zhèn xù bǎi xìng

这句话大意是:时天下大乱,道路隔绝,仁恭颇改旧节,受纳货贿,又不敢辄开仓赈恤百姓。

qí huī xià xiào wèi liú wǔ zhōu yǔ rén gōng shì bì jiān tōng kǒng qí shì xiè suì hài zhī

这句话大意是:其麾 下校尉刘武周与仁恭侍婢奸通,恐其事泄,遂害之。

wǔ zhōu yú shì kāi cāng zhèn gěi jùn nèi jiē cóng zhī zì chēng tiān zǐ zhì bǎi guān zhuǎn gōng bàng jùn

这句话大意是:武周于是开仓赈给,郡内皆从 之,自称天子,置百官,转攻傍郡。

tǔ wàn xù zì zhǎng xù dài jùn xiān bēi rén yě

这句话大意是:吐万绪,字长绪,代郡鲜卑人也。

fù tōng zhōu yǐng zhōu cì shǐ

这句话大意是:父通,周郢州刺史。

xù shǎo yǒu wǔ lüè zài zhōu xí jué yuán shòu xiàn gōng lèi qiān dà jiàng jūn xiǎo sī wǔ

这句话大意是:绪少有武略,在周,袭 爵元寿县公,累迁大将军、小司武。

suí wén dì shòu shàn bài xiāng zhōu zǒng guǎn fēng gǔ chéng jùn gōng

这句话大意是:隋文帝受禅,拜襄州总管,封谷城郡公。

zhuǎn qīng zhōu zǒng guǎn pō yǒu zhèng míng

这句话大意是:转青 州总管,颇有政名。

xǐ shuò zhōu zǒng guǎn shèn wéi běi dí suǒ dàn

这句话大意是:徙朔州总管,甚为北狄所惮。

hòu dì yǒu tūn chén zhì zhuǎn wéi xú zhōu zǒng guǎn lìng xiū zhàn jù

这句话大意是:后帝有吞陈志,转为徐州总管, 令修战具。

jí dà jǔ jì jiāng xù yǐ xíng jūn zǒng guǎn yǔ sì hé hé dòu líng hóng jǐng tún bīng jiāng běi

这句话大意是:及大举济江,绪以行军总管与四河纥豆陵洪景屯兵江北。

jí chén píng bài xià zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:及陈平,拜夏 州总管。

jìn wáng guǎng wéi tài zǐ yǐn wèi yòu yú hòu lǜ

这句话大意是:晋王广为太子,引为右虞候率。

jí dì jí wèi kǒng hàn wáng liàng wèi biàn bài xù jìn jiàng èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:及帝即位,恐汉王谅为变,拜绪晋、绛二 州刺史。

wèi chū guān liàng yǐ jǔ bīng zhào xù cóng yáng sù jī pò zhī bài zuǒ wǔ hou jiāng jūn

这句话大意是:未出关,谅已举兵,诏绪从杨素击破之,拜左武候将军。

dà yè chū zhuǎn guāng lù qīng

这句话大意是:大业初,转光禄 卿。

hè ruò bì yù chán yǐn xù wèi zhèng xù míng qí wú zuì yóu shì miǎn guān

这句话大意是:贺若弼遇谗,引绪为证,绪明其无罪,由是免官。

hòu shǒu dōng píng tài shǒu

这句话大意是:后守东平太守。

dì xìng jiāng dū lù jīng qí jìng yíng yè dào bàng

这句话大意是:帝幸江都, 路经其境,迎谒道傍。

dì mìng shēng lóng zhōu xù yīn dùn shǒu xiè wǎng shì

这句话大意是:帝命升龙舟,绪因顿首谢往事。

dì dà yuè bài jīn zǐ guāng lù dài fu tài shǒu rú gù

这句话大意是:帝大悦,拜金紫光禄大夫, 太守如故。

jí liáo dōng zhī yì qǐng wèi xiān fēng bài zuǒ tún wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:及辽东之役,请为先锋,拜左屯卫大将军。

zhǐ gài mǎ dào

这句话大意是:指盖马道。

jí hái liú zhèn huái yuǎn jìn wèi zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:及还,留镇怀远, 进位左光禄大夫。

shí liú yuán jìn zuò luàn gōng rùn zhōu dì zhēng xù tǎo zhī

这句话大意是:时刘元进作乱,攻润州,帝征绪讨之。

xù jī pò yuán jìn jiě rùn zhōu wéi

这句话大意是:绪击破元进,解润州围。

zéi qióng cù qǐng xiáng yuán jìn jí qí wěi pú yè zhū xiè jǐn yǐ shēn miǎn yú zhèn zhǎn qí wěi pú yè guǎn chóng jí qí jiāng jūn lù yǐ děng wǔ qiān yú rén

这句话大意是:贼穷蹙请降,元进及其伪仆射朱燮仅以身免,于阵斩其伪仆射管崇及其将军陆𫖮等 五千余人。

jìn jiě huì jī wéi

这句话大意是:进解会稽围。

yuán jìn fù jù jiàn ān dì lìng jìn tǎo zhī

这句话大意是:元进复据建安,帝令进讨之。

xù yǐ shì zú pí bì qǐng xī jiǎ dài lái chūn

这句话大意是:绪以士卒疲弊,请息甲待来 春。

dì bú yuè mì qiú xù zuì yǒu sī zòu xù qiè nuò wéi zhào chú míng pèi fáng jiàn ān

这句话大意是:帝不悦,密求绪罪,有司奏绪怯懦违诏,除名配防建安。

xún zhēng yì xíng zài suǒ xù yù yù bù dé zhì hái zhì yǒng jiā fā jí ér zú

这句话大意是:寻征诣行在所,绪郁 郁不得志,还至永嘉,发疾而卒。

dǒng chún zì dé hòu lǒng xī chéng jì rén

这句话大意是:董纯,字德厚,陇西成纪人。

zǔ hé wèi tài zǐ zuǒ wèi lǜ

这句话大意是:祖和,魏太子左卫率。

fù shēng zhōu zhù guó

这句话大意是:父升,周柱国。

chún shǎo yǒu lǚ lì biàn gōng mǎ

这句话大意是:纯少有膂 力,便弓马。

shì zhōu wèi sī yù shàng shì diǎn yù xià dài fū

这句话大意是:仕周,位司御上士、典驭下大夫。

cóng wǔ dì píng qí bài yí tóng jìn wèi dà xīng xiàn hóu

这句话大意是:从武帝平齐,拜仪同,进为大兴县 侯。

suí wén dì shòu shàn jìn jué hàn qǔ xiàn gōng

这句话大意是:隋文帝受禅,进爵汉曲县公。

hòu yǐ jūn gōng jìn wèi shàng kāi fǔ

这句话大意是:后以军功,进位上开府。

kāi huáng mò yǐ láo jiù bài zuǒ wèi jiāng jūn gǎi fēng shùn zhèng xiàn gōng

这句话大意是:开皇末,以劳旧拜左卫 将军,改封顺政县公。

hòu cóng yáng sù píng hàn wáng liàng yǐ gōng bài zhù guó jìn jué jùn gōng zài qiān zuǒ xiāo wèi jiāng jūn

这句话大意是:后从杨素平汉王谅,以功拜柱国,进爵郡公,再迁左骁卫将 军。

qí wáng jiǎn zhī dé zuì chún zuò yǔ jiāo tōng dì qiǎn zhī

这句话大意是:齐王暕之得罪,纯坐与交通,帝谴之。

chún yuē cǐ shù yì qí wáng zhě yǐ xiān dì xiān hòu wǎng zài rén shòu gōng zhì yuán dé tài zǐ jí qí wáng yú xī shàng wèi chén yuē rǔ hǎo kàn cǐ èr r wù wàng wú yán

现代白话:纯曰:“此数诣齐王者,以先帝、先后 往在仁寿宫,置元德太子及齐王于膝上,谓臣曰:‘你好看此二儿,勿忘我言。

chén chéng bù gǎn wàng xiān dì yán

这句话大意是:’ 臣诚不敢忘先帝言。

shí bì xià yì shì xiān dì cè

这句话大意是:时陛下亦侍先帝侧。

dì gǎi róng yuē chéng yǒu sī zhǐ

这句话大意是:”帝改容曰:“诚有斯旨。

yú shì shě zhī

这句话大意是:”于是舍之。

shù rì chū wèi wèn shān tài shǒu

这句话大意是:数日,出为汶山太守。

suì yú tū jué kòu biān zhuǎn yú lín tài shǒu

这句话大意是:岁余,突厥寇边,转榆林太守。

huì péng chéng zéi shuài zhāng dà biāo zōng shì mó děng bǎo xuán báo shān dì lìng chún tǎo pò zhī zhǎn wàn yú jí zhù wèi jīng guān

这句话大意是:会彭城贼帅张大彪、宗世模 等保悬薄山,帝令纯讨破之,斩万余级,筑为京观。

yòu pò zéi wèi qí lín yú shàn fù

这句话大意是:又破贼魏麒麟于单父。

jí dì zhòng zhēng liáo dōng fù yǐ chún wèi péng chéng liú shǒu

这句话大意是:及帝重 征辽东,复以纯为彭城留守。

dōng hǎi zéi péng xiào cái zhuǎn rù yí shuǐ bǎo wǔ bù jí shān chún jī zhī qín xiào cái yú zhèn chē liè zhī

这句话大意是:东海贼彭孝才转入沂水,保伍不及山,纯击之,禽孝 才于阵,车裂之。

shí dào zéi rì yì chún suī kè jié ér suǒ zài fēng qǐ

这句话大意是:时盗贼日益,纯虽克捷,而所在蜂起。

yǒu zèn chún qiè nuò bù néng píng zéi dì qiǎn suǒ yì dōng dōu

这句话大意是:有谮纯怯懦不能平贼,帝 遣锁诣东都。

yǒu sī jiàn dì nù shén xī zhǐ zhì chún sǐ zuì jìng zhū

这句话大意是:有司见帝怒甚,希旨致纯死罪,竟诛。

yú jù luō féng yì xià guī rén

这句话大意是:鱼俱罗,冯翊下邽人。

shēn cháng bā chǐ lǚ lì jué rén shēng qì xióng zhuàng yán wén shù bǎi bù

这句话大意是:身长八尺,膂力绝人,声气雄壮,言闻数百步。

wèi dà dū dū cóng jìn wáng guǎng píng chén yǐ gōng bài kāi fǔ

这句话大意是:为大都 督,从晋王广平陈,以功拜开府。

jí chén xuán wèi gāo zhì huì děng zuò luàn jiāng nán yáng sù yǐ jù luō zhuàng yǒng qǐng yǔ tóng xíng

这句话大意是:及沈玄𢙓、高智慧等作乱江南,杨素以俱罗壮勇, 请与同行。

yǒu gōng jiā shàng kāi fǔ fēng gāo táng xiàn gōng bài dié zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:有功,加上开府,封高唐县公,拜叠州总管。

yǐ mǔ yōu qù zhí

这句话大意是:以母忧去职。

hái zhì fú fēng huì yáng sù jiāng chū líng zhōu dào jī tū jué féng zhī sòng yǔ jù xíng

这句话大意是:还至扶风, 会杨素将出灵州道击突厥,逢之,送与俱行。

jí yù zéi jù luō yǔ shù qí bēn jī chēn mù dà hū suǒ dāng jiē pī mǐ

这句话大意是:及遇贼,俱罗与数骑奔击,瞋目大呼, 所当皆披靡。

yǐ gōng jìn wèi zhù guó bài fēng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:以功进位柱国,拜丰州总管。

tū jué rù jìng zhé qín zhǎn zhī zì shì píng jì bù gǎn xù mù yú sāi xià

这句话大意是:突厥入境,辄禽斩之,自是屏迹,不敢 畜牧于塞下。

chū yáng dì zài fān jù luō dì zàn yǐ zuǒ yòu cóng lèi qiān dà dū dū

这句话大意是:初,炀帝在籓,俱罗弟赞以左右从,累迁大都督。

jí dì sì wèi bài chē qí jiāng jūn

这句话大意是:及帝嗣位,拜车骑将军。

zàn xiōng bào lìng zuǒ yòu zhì ròu yù bù zhòng yì yǐ qiān cì xiā qí yǎn wēn jiǔ bù shì kǒu zhě lì duàn qí shé

这句话大意是:赞 凶暴,令左右炙肉,遇不中意,以签刺瞎其眼,温酒不适口者,立断其舌。

dì yǐ fān dǐ zhī jiù bù rěn jiā zhū wèi jìn chén yuē dì jì rú cǐ xiōng yì kě zhī

这句话大意是:帝以籓 邸之旧,不忍加诛,谓近臣曰:“弟既如此,兄亦可知。

yīn zhào jù luō zé zhī chū zàn yú yù lìng zì wèi jì

这句话大意是:”因召俱罗责之,出赞于 狱,令自为计。

zàn zhì jiā yǐn yào ér sǐ

这句话大意是:赞至家,饮药而死。

dì kǒng jù luō bù ān lǜ shēng biān huàn zhuǎn ān zhōu cì shǐ qiān zhào jùn tài shǒu

这句话大意是:帝恐俱罗不安,虑生边患,转安州刺史,迁赵 郡太守。

hòu yīn cháo jí zhì dōng dōu yǔ jiāng jūn liáng bó yǐn yǒu jiù shù xiāng wǎng lái

这句话大意是:后因朝集至东都,与将军梁伯隐有旧,数相往来。

yòu cóng jùn duō jiāng zá wù yǐ gòng xiàn dì bù shòu yīn yí quán guì

这句话大意是:又从郡多将杂物以贡献, 帝不受,因遗权贵。

yù shǐ hé jù luō yǐ jùn jiāng jiāo tōng nèi chén dì dà nù yǔ bó yǐn jù zuò chú míng

这句话大意是:御史劾俱罗以郡将交通内臣,帝大怒,与伯隐俱坐除名。

wèi jǐ yuè guī fēi shān mán fǎn zhào jù luō bái yī lǐng jiāng bìng lǜ shǔ jùn dū wèi duàn zhōng kuí tǎo píng zhī

这句话大意是:未几, 越巂飞山蛮反,诏俱罗白衣领将,并率蜀郡都尉段钟葵讨平之。

dà yè jiǔ nián zhòng zhēng gāo lì yǐ jù luō wèi jié shí dào jūn jiāng

这句话大意是:大业九年,重征高 丽,以俱罗为碣石道军将。

jí hái jiāng nán liú yuán jìn zuò luàn zhào jù luō jiàng bīng xiàng kuài jī zhū jùn zhú bǔ zhī

这句话大意是:及还,江南刘元进作乱,诏俱罗将兵向会稽诸郡逐捕之。

shí bǎi xìng sī luàn cóng dào rú shì jù luō jī zéi shuài zhū xiè guǎn chóng děng zhàn wú bù jié

这句话大意是:时百姓思乱,从盗如市,俱罗击贼帅朱燮、管崇等,战无不捷。

rán zéi shì jìn shèng bài ér fù jù

这句话大意是:然贼势浸盛,败而 复聚。

jù luō dù zéi fēi suì yuè kě píng zhū zǐ bìng zài jīng luò yòu jiàn tiān xià jiàn luàn zhōng kǒng dào lù gé jué

这句话大意是:俱罗度贼非岁月可平,诸子并在京、洛,又见天下渐乱,终恐道路隔绝。

yú shí dōng dōu jī jǐn gǔ shí yǒng guì jù luō qiǎn jiā tóng jiāng chuán mǐ zhì dōng dōu tiào zhī yì shì cái huò qián yíng zhū zǐ

这句话大意是:于 时东都饥馑,谷食踊贵,俱罗遣家僮将船米至东都粜之,益市财货,潜迎诸子。

cháo tíng wēi zhī zhī kǒng yǒu yì zhì àn yàn bù dé qí zuì

这句话大意是:朝 廷微知之,恐有异志,案验不得其罪。

dì fù lìng dà lǐ sī zhí liáng jìng zhēn jiù suǒ jiāng yì dōng dōu jù luō xiāng biǎo yì rén mù yǒu zhòng tóng yīn wèi dì zhī suǒ jì

这句话大意是:帝复令大理司直梁敬真就锁将诣东都,俱罗 相表异人,目有重瞳,阴为帝之所忌。

jìng zhēn xī zhǐ zòu jù luó shī tú bài nǜ zhǎn dōng dōu shì jiā kǒu jí méi

这句话大意是:敬真希旨,奏俱罗师徒败衄,斩东都市,家 口籍没。

wáng biàn zì jǐng lüè féng yì pú chéng rén yě

这句话大意是:王辩,字警略,冯翊蒲城人也。

zǔ xùn yǐ háng shāng zhì fù

这句话大意是:祖训,以行商致富。

wèi shì chū sù zhù gěi jūn liáng wèi jiǎ qīng hé tài shǒu

这句话大意是:魏世,出粟助给军粮,为 假清河太守。

biàn shǎo xí bīng shū yóu shàn qí shè kāng kǎi yǒu dà zhì

这句话大意是:辩少习兵书,尤善骑射,慷慨有大志。

zài zhōu yǐ jūn gōng shòu shuài dū du

这句话大意是:在周,以军功授帅都督。

rén shòu zhōng lèi qiān chē qí jiāng jūn

这句话大意是:仁寿 中,累迁车骑将军。

hòu cóng yáng sù tǎo píng hàn wáng liàng cì jué wǔ níng xiàn nán

这句话大意是:后从杨素讨平汉王谅,赐爵武宁县男。

lèi yǐ jūn gōng jiā zhì tōng yì dà fu xún qiān wǔ bēn láng jiàng

这句话大意是:累以军功,加至通议大 夫,寻迁武贲郎将。

jí shān dōng dào zéi qǐ dì yǐn biàn shēng yù tà wèn yǐ fāng lüè

这句话大意是:及山东盗贼起,帝引辩升御榻,问以方略。

biàn lùn qǔ zéi shì dì chēng shàn yuē chéng rú cǐ zéi bù zú yōu

这句话大意是:辩论取贼势,帝称 善曰:“诚如此,贼不足忧。

yú shì fā cóng xíng bù qí sān qiān jī bài zhī cì huáng jīn èr bǎi liǎng

这句话大意是:”于是发从行步骑三千,击败之,赐黄金二百两。

bó hǎi zéi shuài gāo shì dá zì hào dōng hǎi gōng zhòng yǐ wàn shù

这句话大意是:勃 海贼帅高士达自号东海公,众以万数。

lìng biàn jī zhī lǚ cuò qí ruì

这句话大意是:令辩击之,屡挫其锐。

dì zài jiāng dū gōng wén ér zhào zhī jí jiàn lǐ cì shén hòu fù lìng wǎng xìn dōu jīng lüè shì dá fù zhàn pò zhī yōu zhào bāo xiǎn

这句话大意是:帝在江都宫,闻而召 之,及见,礼赐甚厚,复令往信都经略士达,复战破之,优诏褒显。

shí zéi shuài hǎo xiào dé sūn xuān yā shí jì kāng dòu jiàn dé wèi dāo r děng wǎng wǎng tún jù dà zhě shí shù wàn xiǎo zhě shù qiān kòu lüě hé běi

这句话大意是:时贼帅郝孝德、 孙宣雅、时季康、窦建德、魏刀儿等往往屯聚,大者十数万,小者数千,寇掠河北。

biàn jī zhī suǒ xiàng jiē jié

这句话大意是:辩击之,所向皆捷。

jí dí ràng kòu xú yù biàn pín jī zǒu zhī

这句话大意是:及翟让寇徐、豫,辩频击走之。

ràng xún yǔ li mì tún jù luò kǒu cāng biàn yǔ wáng shì chōng tǎo mì zǔ luò shuǐ xiāng chí jīng nián

这句话大意是:让寻与李密屯据洛口仓,辩与 王世充讨密,阻洛水相持经年。

biàn gōng bài mì

这句话大意是:辩攻败密。

chéng shèng jiāng rù chéng shì chōng bù zhī kǒng jiàng shì láo juàn míng jiǎo shōu bīng fān wèi mì tú suǒ chéng guān jūn dà kuì bù kě jiù zhǐ

这句话大意是:乘胜将入城,世充不知,恐将士劳倦, 鸣角收兵,翻为密徒所乘,官军大溃,不可救止。

biàn zhì luò shuǐ qiáo yǐ huài

这句话大意是:辩至洛水,桥已坏。

suì shè shuǐ zhì zhōng liú wèi ruò rén suǒ yǐn zhuì mǎ jìng nì sǐ

这句话大意是:遂涉水至中 流,为溺人所引坠马,竟溺死。

sān jūn mò bù tòng xī zhī

这句话大意是:三军莫不痛惜之。

shí yǒu hé nán hú sī wàn shàn xiāo yǒng guǒ yì yǔ biàn qí míng

这句话大意是:时有河南斛斯万善,骁勇果毅,与辩齐名。

cóng wèi xuán tǎo yáng xuán gǎn wàn shàn yǔ shù qí zhuī jí zhī xuán gǎn jiǒng pò zì shā

这句话大意是:从卫玄讨杨玄感,万善与数骑追及 之,玄感窘迫自杀。

yóu shì zhī míng bài wǔ bēn láng jiàng

这句话大意是:由是知名,拜武贲郎将。

tū jué shǐ bì zhī wéi yàn mén wàn shàn fèn jī zhī suǒ xiàng jiē pò

这句话大意是:突厥始毕之围雁门,万善奋击之,所 向皆破。

yóu shì tū jué mò gǎn bī chéng shí xǔ rì jìng tuì wàn shàn lì yě

这句话大意是:由是突厥莫敢逼城,十许日竟退,万善力也。

hòu pín tǎo qún dào lèi gōng zhì jiāng jūn

这句话大意是:后频讨群盗,累功至将军。

yòu yǒu jiāng jūn lù yuàn fàn guì féng xiào cí jù wèi jiàng shuài shù cóng zhēng fá bìng yǒu míng yú shì

这句话大意是:又有将军鹿愿、范贵、冯孝慈,俱为将帅,数从征伐,并有名于世。

shì jiē wáng shī gù shǐ guān quē yún

这句话大意是:事皆亡失, 故史官阙云。

chén léng zì zhǎng wēi lú jiāng xiāng ān rén yě

这句话大意是:陈棱,字长威,庐江襄安人也。

zǔ shuò yǐ yú diào zì jǐ

这句话大意是:祖硕,以渔钓自给。

fù xiàn shǎo xiāo yǒng shì zhāng dà bǎo wèi zhàng nèi bù qǔ

这句话大意是:父岘,少骁勇,事章大宝 为帐内部曲。

gào dà bǎo fǎn shòu qiáo zhōu cì shǐ

这句话大意是:告大宝反,授谯州刺史。

chén miè fèi yú jiā

这句话大意是:陈灭,废于家。

gāo zhì huì wāng wén jìn fǎn lú jiāng háo jié yì jǔ bīng xiāng yìng

这句话大意是:高智慧、汪文进反,庐江豪 杰亦举兵相应。

yǐ xiàn jiù jiāng gòng tuī wéi zhǔ

这句话大意是:以岘旧将,共推为主。

xiàn yù jù zhī léng wèi xiàn yuē zhòng luàn jì zuò jù zhī huò qiě jí jǐ bù rú wěi cóng bié wèi hòu jì

这句话大意是:岘欲拒之,棱谓岘曰:“众乱既作,拒之祸 且及己,不如伪从,别为后计。

xiàn rán zhī

这句话大意是:”岘然之。

hòu qián shǐ léng zhì zhù guó li chè suǒ qǐng wèi nèi yìng

这句话大意是:后潜使棱至柱国李彻所,请为内应。

chè shàng qí shì bài shàng dà jiàng jūn xuān zhōu cì shǐ fēng qiáo jùn gōng zhào chè yìng jiē zhī

这句话大意是:彻 上其事,拜上大将军、宣州刺史,封谯郡公,诏彻应接之。

chè jūn wèi zhì móu xiè wèi qí dǎng suǒ shā léng yǐ huò miǎn

这句话大意是:彻军未至,谋泄,为其 党所杀,棱以获免。

shàng yǐ qí fù zhī gù bài kāi fǔ xún lǐng xiāng bīng

这句话大意是:上以其父之故,拜开府,寻领乡兵。

dà yè sān nián bài wǔ bēn láng jiàng

这句话大意是:大业三年,拜武贲郎将。

hòu yǔ cháo qǐng dài fū zhāng zhèn zhōu zì yì ān fàn hǎi jī liú qiú guó yuè yú ér zhì

这句话大意是:后与朝请大夫张镇周自义安泛海击流求国,月余而至。

liú qiú rén chū jiàn chuán jiàn yǐ wéi shāng lǚ wǎng wǎng yì jūn mào yì

这句话大意是:流求人初见船舰,以为商旅,往往诣军贸易。

léng lǜ zhòng dēng àn qiǎn zhèn zhōu wèi xiān fēng

这句话大意是:棱率众登岸,遣镇周为先锋。

qí zhǔ huan sī kě cì dōu qiǎn bīng jù zhàn zhèn zhōu pín pò zhī

这句话大意是:其主欢 斯渴刺兜遣兵拒战,镇周频破之。

léng jìn zhì dī méi tán dòng qí xiǎo wáng huan sī lǎo mó jù zhàn léng bài zhī zhǎn lǎo mó

这句话大意是:棱进至低没檀洞,其小王欢斯老模拒战,棱败之, 斩老模。

qí rì wù yǔ huì míng jiàng shì jiē jù léng xíng bái mǎ yǐ jì hǎi shén jì ér kāi jì

这句话大意是:其日雾雨晦冥,将士皆惧,棱刑白马以祭海神,既而开霁。

fēn wéi wǔ jūn qù qí dū yì chéng shèng zhú běi zhì qí zhà pò zhī zhǎn kě cì dōu huò qí zi dǎo zhuì lǔ nán nǚ shù qiān ér guī

这句话大意是:分为五军,趣 其都邑,乘胜逐北,至其栅,破之,斩渴刺兜,获其子岛槌,虏男女数千而归。

dì dà yuè

这句话大意是:帝 大悦。

jiā léng yòu guāng lù dài fu zhèn zhōu jīn zǐ guāng lù dài fu

这句话大意是:加棱右光禄大夫,镇周金紫光禄大夫。

liáo dōng zhī yì yǐ sù wèi qiān zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:辽东之役,以宿卫迁左光禄大夫。

míng nián dì fù zhēng liáo dōng léng wèi dōng lái liú shǒu

这句话大意是:明年,帝复征辽东,棱为东莱留守。

yáng xuán gǎn fǎn léng jī píng lí yáng zhǎn xuán gǎn suǒ shǔ cì shǐ yuán wù běn

这句话大意是:杨玄感 反,棱击平黎阳,斩玄感所署刺史元务本。

xún fèng zhào yú jiāng nán yíng zhàn jiàn

这句话大意是:寻奉诏于江南营战舰。

zhì péng chéng zéi shuài mèng ràng jù dōu liáng gōng zǔ huái wèi gù

这句话大意是:至彭城,贼帅孟 让据都梁宫,阻淮为固。

léng qián yú xià liú ér jì zhì jiāng dū xí pò ràng

这句话大意是:棱潜于下流而济,至江都,袭破让。

yǐ gōng jìn wèi guāng lù dài fu cì jué xìn ān hóu

这句话大意是:以功进位光禄大夫, 赐爵信安侯。

hòu dì xìng jiāng dū gōng é ér lǐ zǐ tōng jù hǎi líng zuǒ cái xiāng lüè huái běi dù fú wēi zhūn liù hé dì qiǎn líng jī zhī wǎng jiàn kè jié chāo bài yòu yù wèi jiāng jūn

这句话大意是:后帝幸江都宫,俄而李子通据海陵,左才相掠淮北,杜伏威屯六合,帝遣夌 击之,往见克捷,超拜右御卫将军。

fù dù qīng jiāng jī xuān chéng zéi

这句话大意是:复度清江,击宣城贼。

é ér dì yǐ shì bēng yǔ wén huà jí yǐn jūn běi shàng zhào léng shǒu jiāng dū

这句话大意是:俄而帝以弑崩,宇文化 及引军北上,召棱守江都。

léng jí zhòng gǎo sù wèi yáng dì fā sāng bèi yí wèi gǎi zàng yú wú gōng tái xià shuāi zhàng sòng sàng tòng gǎn xíng lù lùn zhě shēn yì zhī

这句话大意是:棱集众缟素,为炀帝发丧,备仪卫,改葬于吴公台下, 衰杖送丧,恸感行路,论者深义之。

léng hòu wèi lǐ zǐ tōng suǒ xiàn bēn dù fú wēi fú wēi jì ér hài zhī

这句话大意是:棱后为李子通所陷,奔杜伏威,伏威忌而害之。

zhào cái zì xiào cái zhāng yè jiǔ quán rén yě

这句话大意是:赵才,字孝才,张掖酒泉人也。

zǔ wěi wèi yín biǎo guāng lù dài fu lè làng tài shǒu

这句话大意是:祖隗,魏银表光禄大夫、乐浪太守。

fù shòu zhōu shùn zhèng tài shǒu

这句话大意是:父寿,周 顺政太守。

cái shǎo xiāo wǔ biàn gōng mǎ xìng cū hàn wú wēi yí

这句话大意是:才少骁武,便弓马,性粗悍,无威仪。

shì zhōu wèi yú zhèng shàng shì

这句话大意是:仕周,为舆正上士。

suí wén dì shòu shàn yǐ jūn gōng zhì shàng yí tóng

这句话大意是:隋文帝受禅, 以军功至上仪同。

hòu pèi shì jìn wáng wèi yòu yú hòu lǜ

这句话大意是:后配事晋王,为右虞候率。

yáng dì jí wèi zhuǎn zuǒ bèi shēn piào qí yòu xiāo wèi jiāng jūn

这句话大意是:炀帝即位,转左备身骠骑、右骁卫将 军。

dì yǐ cái fān dǐ jiù chén jiàn jiàn qīn dài

这句话大意是:帝以才籓邸旧臣,渐见亲待。

cái yì kè qín fěi xiè suǒ zài yǒu shēng

这句话大意是:才亦恪勤匪懈,所在有声。

zhuǎn yòu hou wèi jiāng jūn

这句话大意是:转右候卫将军。

cóng zhēng tǔ yù hún yǐ wéi xíng jūn zǒng guǎn lǜ wèi wèi qīng liú quán bīng bù shì láng míng yǎ děng chū hé hé dào pò zéi yǐ gōng jìn jīn zǐ guāng lù dài fu

这句话大意是:从征 吐谷浑,以为行军总管,率卫尉卿刘权、兵部侍郎明雅等出合河道,破贼,以功进 金紫光禄大夫。

jí liáo dōng zhī yì zài chū jié shí dào

这句话大意是:及辽东之役,再出碣石道。

zài qiān yòu hou wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:再迁右候卫大将军。

shí dì měi shì xún xìng cái héng wèi chì hòu sù è jiān fēi wú suǒ huí bì

这句话大意是:时帝每事巡幸,才 恒为斥候,肃遏奸非,无所回避。

zài tú yù gōng qīng qī zǐ yǒu wéi jìn zhě cái zhé chǒu yán dà mà duō suǒ yuán jí

这句话大意是:在途遇公卿妻子有违禁者,才辄丑言大骂,多所 援及。

shí rén suī huàn qí bù xùn rán cái shǒu zhèng wú rú zhī hé

这句话大意是:时人虽患其不逊,然才守正,无如之何。

shí èr nián dì jiāng xìng jiāng dū cái jiàn sì hǎi tǔ bēng jiàn qǐng hái jīng shī ān zhào shù

这句话大意是:十二年,帝将幸江都,才见四海土崩,谏请还京师,安兆庶。

dì dà nù yǐ cái shǔ lì xún rì nǎi chū zhī

这句话大意是:帝大怒,以才属 吏,旬日乃出之。

suì xìng jiāng dū dài yù yú nì

这句话大意是:遂幸江都,待遇逾昵。

shí jiāng dū liáng jǐn nèi shǐ shì láng yú shì jī mì shū jiān yuán chōng děng duō quàn dì xìng dān yáng

这句话大意是:时江都粮尽,内史侍郎虞世基、秘书监袁 充等多劝帝幸丹阳。

cái jí chén rù jīng cè shì jī jí yán dù jiāng biàn

这句话大意是:才极陈入京策,世基极言度江便。

dì wú yán cái yǔ shì jī xiāng fèn ér chū

这句话大意是:帝无言,才与世基相忿而出。

yǔ wén huà jí shā nì zhī jì cái shí zài yuàn běi huà jí qiǎn xiāo guǒ xí dé fāng zhí zhī wèi yuē jīn rì zhī shì qí de rú cǐ

这句话大意是:宇文化及杀逆之际,才时在苑北,化及遣骁果席德方执之,谓曰:“今日之事, 祇得如此。

cái mò rán bú duì

这句话大意是:”才默然不对。

huà jí fèn cái wú yán jiāng shā zhī sān rì nǎi shì yǐ běn guān cóng shì yù yù bù dé zhì

这句话大意是:化及忿才无言,将杀之,三日乃释,以本官从事,郁郁 不得志。

cái cháng duì huà jí yàn qǐng quàn qí tóng móu nì zhě shí bā rén yáng shì lǎn děng jiǔ huà jí xǔ zhī

这句话大意是:才尝对化及宴,请劝其同谋逆者十八人杨士览等酒,化及许之。

cái zhí bēi yuē shí bā rén zhǐ kě yí dù zuò wù fù yú chǔ gèng wéi

这句话大意是:才执杯曰: “十八人止可一度作,勿复余处更为。

zhū rén mò rán bú duì

这句话大意是:诸人默然不对。

xíng zhǐ liáo chéng yù jí

这句话大意是:行止聊城,遇疾。

é ér huà jí wèi dòu jiàn dé suǒ pò cái fù jiàn lǔ

这句话大意是:俄而化及 为窦建德所破,才复见虏。

xīn mí bù píng shù rì ér zú

这句话大意是:心弥不平,数日而卒。

rén shòu dà yè jiān yǒu lán xìng luò hè lán fán jù wèi wǔ hou jiāng jūn gāng yán zhèng zhí bù bì qiáng yù xián yǐ chèn zhí zhī míng

这句话大意是:仁寿、大业间有兰兴洛、贺兰蕃,俱为武候将军,刚严正直,不避强御,咸以 称职知名。

lùn yuē hǔ xiào fēng shēng lóng téng yún qǐ yīng xián duó fā yì gè yīn shí

这句话大意是:论曰:虎啸风生,龙腾云起,英贤夺发,亦各因时。

zhāng dìng hé zhāng mài tiě zhàng jiē yī shí zhuàng shì ér kùn yú pín jiàn

这句话大意是:张定和、张CO、麦铁杖 皆一时壮士,而困于贫贱。

dāng qí yù yì wèi yù yì ān zhī yǒu hóng hú zhì zāi

现代白话:当其郁抑未遇,亦安知有鸿鹄志啊!

zhōng néng zhèn bá wū ní shēn qí lì yòng fú mǎ gé zhī yuàn kuài shēng píng zhī bì de zhàng fū zhī jié yǐ

现代白话:终能振拔污泥,申 其力用,符马革之愿,快生平之必,得丈夫之节了。

mèng cái qián jié chén guāng děng gǎn huái ēn jiù lín nàn wáng shēn suī gōng wú suǒ chéng qí zhì yǒu kě chēng yǐ

现代白话:孟才、钱杰、沈光等感怀恩旧, 临难亡身,虽功无所成,其志有可称了。

quán wǔ sù wú xíng jiǎn bù jū xíng xiàn zhōng qǔ chù rǔ bù yì yi zāi

现代白话:权武素无行检,不拘刑宪,终取黜辱,不 亦宜啊!

rén gōng wǔ yì jiàn zhī wén yǐ qǔ dá chū zài jí jùn qīng néng kě jì hòu jū mǎ yì tān lìn ér wáng

这句话大意是:仁恭武毅见知,文以取达,初在汲郡,清能可纪,后居马邑,贪吝而亡。

xiǎn kè yǒu zhōng sī yán nǎi yàn

这句话大意是:鲜克有终,斯言乃验。

tǔ wàn xù dǒng chún yǐ huán pú bù jiǎn jù yīng zuì lù

这句话大意是:吐万绪、董纯以萑蒲不翦,遽婴罪戮。

dà yè zhī jì dào kě jǐn hu

这句话大意是:大业之季,盗可尽吗?

jù luō yù jiā zhī zuì fēi qí jiù xìn

这句话大意是:俱罗欲加之罪,非其咎衅。

wáng biàn yǔn shēn qíng dí zhì zài qín wáng

这句话大意是:王辩殒身勍敌,志在勤王。

chén léng gǎo sù fā sāng āi gǎn xíng lù yì zhī suǒ dòng gù yǐ shēn hu

这句话大意是:陈棱缟素发丧,哀感行路, 义之所动,固已深乎!

zhào cái suī rén ér wú yí zhì zài qiáng zhí jù shì jī zhī chǎn kě wèi bù gǒu tóng yǐ

现代白话:赵才虽人而无仪,志在强直,拒世基之谄,可谓不苟同了。

✦ You read 列传·卷六十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.