北史 · 李延寿 · Chapter 82 of 100

列传·卷七十

PinyinModern Translation
Size

rú lín xià

这句话大意是:儒林下。

chén zhòng fán shēn xióng ān shēng lè xùn lí jǐng xī jì jùn zhào wén shēn xīn yàn zhī hé tuǒ xiāo gāi bāo kǎi fáng huī yuǎn mǎ guāng liú zhuō liú xuàn zhě huī gù biāo lǔ shì dá zhāng chōng wáng xiào jí

这句话大意是:沈重 樊深 熊安生 乐逊 黎景熙 冀俊 赵文深 辛彦之 何妥 萧该包 恺 房晖远 马光 刘焯 刘炫 褚晖 顾彪 鲁世达 张冲 王孝籍。

chén zhòng zì zi hòu wú xīng wǔ kāng rén yě

这句话大意是:沈重,字子厚,吴兴武康人也。

xìng cōng wù ruò suì ér gū jū sāng hé lǐ

这句话大意是:性聪悟,弱岁而孤,居丧合礼。

jí zhǎng zhuān xīn rú xué cóng shī bù yuǎn qiān lǐ

这句话大意是:及长,专心儒 学,从师不远千里。

suì bó lǎn qún shū yóu míng shī jí zuǒ shì chūn qiū

这句话大意是:遂博览群书,尤明《诗》及《左氏春秋》。

liáng wǔ dì yù gāo zhì xué guān yǐ chóng rú jiào

这句话大意是:梁武帝欲高置学官, 以崇儒教。

zhōng dà tōng sì nián nǎi gé xuǎn yǐ zhòng bǔ guó zǐ zhù jiào

这句话大意是:中大通四年,乃革选,以重补国子助教。

hòu chú wǔ jīng bó shì

这句话大意是:后除《五经》博士。

liáng yuán dì zhī zài fān yě shén tàn yì zhī

这句话大意是:梁元帝之 在籓也,甚叹异之。

jí jí wèi nǎi qiǎn zhǔ shū hé wǔ yíng zhòng xī shàng

这句话大意是:及即位,乃遣主书何武迎重西上。

wèi píng jiāng líng zhòng nǎi liú shì liáng zhǔ xiāo chá lèi qiān dū guān shàng shū lǐng yǔ lín jiān

这句话大意是:魏平江陵,重乃留事梁主萧察,累迁都官尚书,领羽林监。

chá yòu lìng zhòng yú hé huān diàn jiǎng zhōu lǐ

这句话大意是:察又令重于合欢殿 讲《周礼》。

wǔ dì yǐ zhòng jīng míng xíng xiū nǎi qiǎn xuān nà shàng shì liǔ qiú zhì shū lǐ pìn yòu chì xiāng zhōu zǒng guǎn wèi gōng zhí dūn yù qiǎn zhī zài tú gōng jǐ wu cóng yōu hòu

这句话大意是:武帝以重经明行修,乃遣宣纳上士柳裘致书礼聘,又敕襄州总管卫公 直敦喻遣之,在途供给,务从优厚。

bǎo dìng mò zhì yú jīng shī zhào lìng tǎo lùn wǔ jīng bìng xiào dìng zhōng lǜ

这句话大意是:保定末,至于京师,诏令讨论《五经》,并校 定钟律。

tiān hé zhōng fù yú zǐ jí diàn jiǎng sān jiào yì cháo shì rú shēng sāng mén dào shì zhì zhě èr qiān yú rén

这句话大意是:天和中,复于紫极殿讲三教义,朝士、儒生、桑门、道士至者二千余人。

zhòng cí yì yōu qià shū jī míng biàn fán suǒ jiě shì xián wèi zhū rú suǒ tuī

这句话大意是:重辞义优洽,枢机明辩,凡所解释,咸为诸儒所推。

liù nián shòu piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī lù mén bó shì réng yú lù mén guǎn wèi huáng tài zǐ jiǎng lún yǔ

这句话大意是:六年,授骠骑大将军、开府仪 同三司、露门博士,仍于露门馆为皇太子讲《论语》。

jiàn dé mò biǎo qǐng hái liáng wǔ dì yōu zhào bù xǔ

这句话大意是:建德末,表请还梁,武帝优 诏不许。

zhòng gù qǐng nǎi xǔ

这句话大意是:重固请,乃许。

wèi qiǎn xiǎo sī mén shàng shì yáng wāng sòng zhī

这句话大意是:为遣小司门上士杨汪送之。

liáng zhǔ xiāo kuī bài zhòng sàn qí cháng shì tài cháng qīng

这句话大意是:梁主萧岿拜重散骑常侍、太常 卿。

dà xiàng èr nián lái cháo jīng shī

这句话大意是:大象二年,来朝京师。

kāi huáng sān nián zú nián bā shí sì

这句话大意是:开皇三年卒,年八十四。

suí wén dì qiǎn shè rén xiāo zi bǎo jì yǐ shào láo zèng shǐ chí jié shàng kāi fǔ yí tóng sān sī xǔ zhōu cì shǐ

这句话大意是:隋文帝遣舍人萧子宝祭以少牢, 赠使持节、上开府仪同三司、许州刺史。

zhòng xué yè gāi bó wéi dāng shì rú zōng

这句话大意是:重学业该博,为当世儒宗。

zhì yú yīn yáng tú wěi dào jīng shì diǎn wú bù tōng shè

这句话大意是:至于阴阳图纬、 道经、释典,无不通涉。

zhe zhōu lǐ yì sān shí yī juàn yí lǐ yì sān shí wǔ juǎn lǐ jì yì sān shí juǎn máo shī yì èr shí bā juǎn sāng fú jīng yì wǔ juǎn zhōu lǐ yīn yī juàn yí lǐ yīn yī juàn lǐ jì yīn èr juǎn máo shī yīn èr juǎn

这句话大意是:著《周礼义》三十一卷、《仪礼义》三十五卷、《礼记义》 三十卷、《毛诗义》二十八卷、《丧服经义》五卷、《周礼音》一卷、《仪礼音》 一卷、《礼记音》二卷、《毛诗音》二卷。

fán shēn zì wén shēn hé lè yī shì rén yě

这句话大意是:樊深,字文深,河乐猗氏人也。

shì jì mǔ shén jǐn ruò guàn hào xué fù shū cóng shī yú hé xī jiǎng xí wǔ jīng zhòu yè bù juàn

这句话大意是:事继母甚谨,弱冠好学,负书从师于河西,讲 习《五经》,昼夜不倦。

wèi yǒng ān zhōng suí jūn zhēng tǎo yǐ gōng lèi qiān zhōng sàn dài fū

这句话大意是:魏永安中,随军征讨,以功累迁中散大夫。

cháng dú shū jiàn wú qiū zi suì guī shì yǎng

现代白话:尝读书,见我 丘子,遂归侍养。

xiào wǔ xī qiān fán wáng èr xìng jǔ yì wèi wèi suǒ zhū

这句话大意是:孝武西迁,樊王二姓举义,为魏所诛。

shēn fù bǎo zhōu shū fù huan zhōu bìng bèi hài

这句话大意是:深父保周、叔父欢周并被害。

shēn yīn bì nàn zhuì yá shāng zú jué shí zài sù

这句话大意是:深因避难, 坠崖伤足,绝食再宿。

yú hòu yù dé yī dān bǐng yù shí zhī rán niàn jì mǔ lǎo bì huò miǎn lǔ lüě nǎi fú shí

这句话大意是:于后遇得一箪饼,欲食之,然念继母老痺,或免虏掠,乃弗 食。

yè zhōng pú fú xún mì mǔ de jiàn yīn yǐ kuì mǔ

这句话大意是:夜中匍匐寻觅,母得见,因以馈母。

hái fù dùn qù gǎi yì xìng míng yóu xué yú fén jìn jiān

这句话大意是:还复遁去,改易姓名,游学于汾晋间。

xí tiān wén jí suàn lì zhī shù

这句话大意是:习 天文及算历之术。

hòu wéi rén suǒ gào qiú sòng hé dōng

这句话大意是:后为人所告,囚送河东。

shǔ dōng wèi jiāng hán guǐ cháng shǐ zhāng yào zhòng qí rú xué yán shēn zhì jiā yīn shì biàn de táo yǐn

这句话大意是:属东魏将韩轨长史张曜重其儒学,延深 至家,因是便得逃隐。

zhōu wén píng hé dōng zèng bǎo zhōu nán yǐng zhōu cì shǐ huan zhōu yí tóng sān sī

这句话大意是:周文平河东,赠保周南郢州刺史,欢周仪同三司。

shēn guī zàng qí fù fù tǔ chéng fén

这句话大意是:深归葬其 父,负土成坟。

xún ér yú jǐn yǐn wèi fǔ cān jūn shì lìng zài guǎn shòu jiào zǐ sūn

这句话大意是:寻而于谨引为府参军事,令在馆授教子孙。

zhōu wén zhì xué dōng guǎn jiào zhū jiāng zǐ dì yǐ shēn wèi bó shì

这句话大意是:周文置学东馆,教诸将子弟,以深 为博士。

shēn jīng xué tōng shàn měi jiě shū duō yǐn hàn wèi yǐ lái zhū jiā yì ér shuō zhī

这句话大意是:深经学通赡,每解书,多引汉魏以来诸家义而说之。

gù hòu shēng tīng qí yán zhě bù néng xiǎo wù bèi ér jī zhī yuē fán shēng jiǎng shū duō mén hù bù kě jiě

这句话大意是:故后生听其言者,不 能晓悟,背而讥之曰:“樊生讲书,多门户,不可解。

rán rú zhě tuī qí bó wù

这句话大意是:”然儒者推其博物。

xìng hào xué lǎo ér bù dài

这句话大意是:性好学, 老而不怠。

zhāo mù hái wǎng cháng jù ān dú shū zhì mǎ jīng zhuì dì sǔn shé zhī tǐ zhōng yì bù gǎi

这句话大意是:朝暮还往,常据鞍读书,至马惊坠地,损折支体,终亦不改。

hòu chú guó zǐ bó shì cì xìng wàn niǔ yú shì

这句话大意是:后除国子 博士,赐姓万纽于氏。

tiān píng èr nián qiān xiàn bó zhōng dài fū jiā kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:天平二年,迁县伯中大夫,加开府仪同三司。

jiàn dé yuán nián biǎo qǐ hái gǔ zhào xǔ zhī

这句话大意是:建德元年,表 乞骸骨,诏许之。

cháo tíng yǒu yí yì cháng zhào wèn yān

现代白话:朝廷有疑议,常召问呢。

hòu yǐ jí zú

这句话大意是:后以疾卒。

shēn jì zhuān jīng yòu dú zhū shǐ jí cāng yā zhuàn zhòu yīn yáng bǔ shì zhī shū

这句话大意是:深既专经,又读诸史及《仓》、《雅》、篆、籀、阴阳、卜筮之书。

xué suī bó shàn nè yú cí biàn gù bù wéi dāng shí suǒ chēng

这句话大意是:学虽博赡, 讷于辞辩,故不为当时所称。

zhuàn xiào jīng sāng fú wèn yí gè yī juàn

这句话大意是:撰《孝经》《丧服问疑》各一卷。

yòu zhuàn qī jīng yì tóng sān juǎn

这句话大意是:又撰《七经异同》 三卷。

zi yì gāng

这句话大意是:子义纲。

xióng ān shēng zì zhí zhī cháng lè fù chéng rén yě

这句话大意是:熊安生,字植之,长乐阜城人也。

shǎo hǎo xué lì jīng bù juàn

这句话大意是:少好学,励精不倦。

cóng chén dá shòu sān chuán cóng fáng qiú shòu zhōu lǐ shì xú zūn míng fú yīng lì nián hòu shòu lǐ yú li bǎo dǐng suì bó tōng wǔ jīng

这句话大意是:从陈达受《三传》,从 房虬受《周礼》,事徐遵明,服膺历年,后受《礼》于李宝鼎,遂博通《五经》。

rán zhuān yǐ sān lǐ jiào shòu dì zǐ zì yuǎn fāng zhì zhě qiān yú rén

这句话大意是:然专以《三礼》教授,弟子自远方至者千余人。

nǎi tǎo lùn tú wěi jùn zhí yì wén

这句话大意是:乃讨论图纬,捃摭异闻。

xiān rú suǒ wèi wù zhě jiē fā míng zhī

这句话大意是:先儒所未 悟者,皆发明之。

qí hé qīng zhōng yáng xiū zhī tè zòu wèi guó zi bó shì

这句话大意是:齐河清中,阳休之特奏为国子博士。

shí xī cháo jì xíng zhōu lǐ gōng qīng yǐ xià duō xí qí yè yǒu sù yí shuò zhì zhě shù shí tiáo jiē mò néng xiáng biàn

这句话大意是:时西朝既行《周礼》,公卿 以下,多习其业,有宿疑硕滞者数十条,皆莫能详辨。

tiān hé sān nián zhōu qí tōng hǎo bīng bù yǐn gōng zhèng shǐ yān

现代白话:天和三年,周齐通好,兵部 尹公正使呢。

yǔ qí rén yǔ jí zhōu lǐ qí rén bù néng duì

这句话大意是:与齐人语及《周礼》,齐人不能对。

nǎi lìng ān shēng zhì bīn guǎn yǔ gōng zhèng yán

这句话大意是:乃令安生至宾馆,与公正言。

gōng zhèng yǒu kǒu biàn ān shēng yǔ suǒ wèi zhì zhě biàn cuō jī yào ér zhòu wèn zhī

这句话大意是:公 正有口辩,安生语所未至者,便撮机要而骤问之。

ān shēng yuē lǐ yì hóng shēn zì yǒu tiáo guàn bì yù shēng táng dǔ ào nìng kě mì qí xiān hòu

这句话大意是:安生曰:“《礼》义弘深,自有 条贯,必欲升堂睹奥,宁可汨其先后?

dàn néng liú yì dāng wèi cì dì chén zhī

这句话大意是:但能留意,当为次第陈之。

gōng zhèng yú shì wèn suǒ yí ān shēng jiē wèi yī yī yǎn shuō xián jiū qí gēn běn

这句话大意是:”公正于是问所 疑,安生皆为一一演说,咸究其根本。

gōng zhèng jiē fú

这句话大意是:公正嗟服。

hái jù yán zhī yú wǔ dì dì dà qīn zhòng zhī

这句话大意是:还,具言之于武帝,帝大钦重之。

jí rù yè ān shēng jù lìng sǎo mén

这句话大意是:及入邺,安生遽令扫门。

jiā rén guài ér wèn zhī ān shēng yuē zhōu dì zhòng dào zūn rú bì jiāng jiàn wǒ yǐ

现代白话:家人怪而问之,安生曰:“周帝重道尊儒,必将见我 了。

é ér dì xìng qí dì zhào bù tīng bài qīn zhí qí shǒu yǐn yǔ tóng zuò wèi yuē zhèn wèi néng qù bīng yǐ cǐ wèi kuì

这句话大意是:”俄而帝幸其第,诏不听拜,亲执其手,引与同坐,谓曰:“朕未能去兵,以 此为愧。

ān shēng yuē huáng dì shàng yǒu bǎn quán zhī zhàn kuàng bì xià gōng xíng tiān fá hu

这句话大意是:”安生曰:“黄帝尚有阪泉之战,况陛下龚行天罚乎!

dì yòu yuē qí shì fù yì fán xīng jié rén cái lì zhèn jiù fén zhěng nì sī gé qí bì yù yǐ fǔ kù jí sān tái zá wù sàn zhī bǎi xìng gōng yǐ wéi hé rú

现代白话:”帝又曰:“齐氏 赋役繁兴,竭人财力,朕救焚拯溺,思革其弊,欲以府库及三台杂物散之百姓,公 以为怎么样?

ān shēng yuē xī wǔ wáng kè shāng sàn lù tái zhī cái fā jù qiáo zhī sù bì xià cǐ zhào yì dài tóng měi

这句话大意是:”安生曰:“昔武王克商,散鹿台之财,发巨桥之粟,陛下此诏,异代 同美。

dì yòu yuē zhèn hé rú wǔ wáng

现代白话:”帝又曰:“朕怎么样武王?

ān shēng yuē wǔ wáng fá zhòu xuán shǒu bái qí

这句话大意是:”安生曰:“武王伐纣,悬首白旗;。

bì xià píng qí bīng bù xuè rèn yú wèi shèng lüè wèi yōu

这句话大意是:陛下平齐, 兵不血刃,愚谓圣略为优。

dì dà yuè cì bó sān bǎi pǐ mǐ sān bǎi shí zhái yī qū bìng cì xiàng hù jí jiǔ huán jīn dài zì yú shí wù chēng shì

这句话大意是:”帝大悦,赐帛三百匹、米三百石、宅一区,并赐象笏 及九镮金带,自余什物称是。

yòu zhào suǒ sī gěi ān chē sì mǎ lìng suí jià rù cháo bìng chì suǒ zài gōng jǐ

这句话大意是:又诏所司给安车驷马,令随驾入朝,并敕所在供给。

zhì jīng chì lìng yú dà chéng fó sì cān yì wǔ lǐ

这句话大意是:至京,敕令于大乘佛寺,参议五礼。

xuān zhèng yuán nián bài lù mén bó shì xià dài fū shí nián bā shí yú

这句话大意是:宣政元年,拜露门博士、下大夫,时年八十余。

xún zhì shì zú yú jiā

这句话大意是:寻致仕,卒于家。

ān shēng jì xué wèi rú zōng cháng shòu qí yè shàn míng yú hòu zhě yǒu mǎ róng bó zhāng hēi nú dòu shì róng kǒng lóng liú zhuō liú xuàn děng jiē qí mén rén yān

现代白话:安生既学为儒宗,尝受其业,擅名于后者,有马荣伯、张黑奴、窦士荣、孔笼、 刘焯、刘炫等,皆其门人呢。

suǒ zhuàn zhōu lǐ yì shū èr shí juǎn lǐ jì yì shū sān shí juǎn xiào jīng yì yī juàn bìng xíng yú shì

这句话大意是:所撰《周礼义疏》二十卷,《礼记义疏》三十卷、 《孝经义》一卷,并行于世。

ān shēng yǔ tóng jùn zōng dào huī zhāng huī jì xiǎn jìng xú zūn míng děng wéi zǔ shī

这句话大意是:安生与同郡宗道晖、张晖、纪显敬、徐遵明等为祖师。

dào huī hǎo zhe gāo chì mào dà jī zhōu jiāng chū lín zhé fú yǐ yè jiàn yǎng tóu jǔ zhǒu bài yú jī shàng zì yán xué shì bǐ sān gōng

这句话大意是:道晖好着高翅帽、大屐,州将初临,辄服以谒见,仰头举肘,拜于屐上,自言学士 比三公。

hòu qí rèn chéng wáng jiē biān zhī dào huī xú hū ān wěi ān wěi chū wèi rén yuē wǒ shòu biān bù hàn tǐ

这句话大意是:后齐任城王湝鞭之,道晖徐呼安伟,安伟出,谓人曰:“我受鞭,不汉体。

fù niè jī ér qù

这句话大意是:” 复蹑屐而去。

jì zhōu rén wéi zhī yǔ yuē xiǎn gōng zhōng sòng gōng gǔ zōng dào huī jī li luò jī dù wèi zhī sì dà

这句话大意是:冀州人为之语曰“显公钟,宋公鼓,宗道晖屐,李洛姬肚”,谓之四 大。

xiǎn gōng shā mén yě sòng gōng ān dé tài shǒu yě

这句话大意是:显公,沙门也,宋公,安德太守也;。

luò jī fù rén yě

这句话大意是:洛姬,妇人也。

ān shēng zài shān dōng shí suì suì yóu jiǎng cóng zhī zhě qīng jùn xiàn

这句话大意是:安生在山东时,岁岁游讲,从之者倾郡县。

huò kuáng zhī yuē mǒu cūn gǔ zhǒng shì jìn hé nán jiāng jūn xióng guāng qù qī shí èr shì

这句话大意是:或诳之曰:“某村古冢,是晋河 南将军熊光,去七十二世。

jiù yǒu bēi wèi cūn rén mái nì

这句话大意是:旧有碑,为村人埋匿。

ān shēng jué de qiú zhī bù dé lián nián sòng yān

现代白话:”安生掘地求之,不得,连年讼 呢。

jì zhōu zhǎng shǐ zhèng dà yán guàn pàn zhī yuē qī shí èr shì nǎi shì xī huáng shàng rén

这句话大意是:冀州长史郑大讠雚判之曰:“七十二世,乃是羲皇上人;。

hé nán jiāng jūn jìn wú cǐ hào

这句话大意是:河南将军,晋无此号。

su fēi lǐ jì

这句话大意是:诉非理记。

ān shēng lǜ qí zú xiàng zhǒng ér hào

这句话大意是:”安生率其族向冢而号。

jiāng tōng míng jiàn xú zhī cái hé shì kāi èr rén xiāng duì yǐ xú zhī cái huì xióng hé shì kāi huì ān nǎi chēng chù chù shēng qún gōng shěn zhī

这句话大意是:将通名,见徐之才、和士开二人相对,以徐 之才讳“雄”,和士开讳“安”,乃称“触触生”,群公哂之。

lè xùn zì zūn xián hé dōng yī shì rén yě

这句话大意是:乐逊,字遵贤,河东猗氏人也。

yòu yǒu chéng rén zhī cāo cóng xú zūn míng yú zhào wèi jiān shòu xiào jīng sāng fú lún yǔ shī shū lǐ yì zuǒ shì chūn qiū dà yì

这句话大意是:幼有成人之操,从徐遵明于赵、魏间,受《孝 经》、《丧服》、《论语》、《诗》、《书》、《礼》、《易》、《左氏春秋》大 义。

xún ér shān dōng kòu luàn xué zhě sàn yì xùn yú rǎo rǎo zhī zhōng yóu zhì dào bù juàn

这句话大意是:寻而山东寇乱,学者散逸,逊于扰扰之中,犹志道不倦。

dà tǒng qī nián chú zǐ dū du

这句话大意是:大统七年,除子都督。

jiǔ nián tài wèi li bì qǐng xùn jiào shòu zhū zǐ

这句话大意是:九年,太尉李弼请逊教授诸子。

jì ér zhōu wén shèng xuǎn xián liáng shòu yǐ shǒu lìng

这句话大意是:既而周文盛选贤良,授以守令。

xiāng fǔ hù cáo liǔ mǐn xíng tái láng zhōng lú guāng hé dōng jùn chéng xīn càn xiāng jì jǔ xùn chēng yǒu mù rén zhī cái

这句话大意是:相府户曹柳敏、行 台郎中卢光、河东郡丞辛粲相继举逊,称有牧人之才。

bì qǐng liú bù qiǎn

这句话大意是:弼请留不遣。

wèi fèi dì èr nián zhōu wén zhào xùn jiào shòu zhū zǐ

这句话大意是:魏废帝二年, 周文召逊教授诸子。

zài guǎn liù nián yǔ zhū rú fēn shòu jīng yè jiǎng xiào jīng lún yǔ máo shī jí fú qián suǒ zhù chūn qiū zuǒ shì zhuàn

这句话大意是:在馆六年,与诸儒分授经业,讲《孝经》、《论语》、《毛诗》 及服虔所注《春秋左氏传》。

zhōu mǐn dì jiàn zuò yǐ xùn yǒu lǐ wu cái chú qiū guān fǔ shàng shì zhuǎn xiǎo shī shì xià dài fū

这句话大意是:周闵帝践阼,以逊有理务材,除秋官府上士,转小师 氏下大夫。

zì qiáo wáng jiǎn yǐ xià bìng shù xiū xíng dì zǐ zhī lǐ

这句话大意是:自谯王俭以下,并束修行弟子之礼。

xùn yǐ jīng shù jiào shòu shén yǒu xùn dǎo zhī fāng

这句话大意是:逊以经术教授,甚有训导之方。

jí wèi gōng zhí zhèn pú zhōu xùn wèi zhí zhǔ bù

这句话大意是:及 卫公直镇蒲州,逊为直主簿。

wǔ chéng yuán nián liù yuè yǐ lín yǔ jīng shí zhào bǎi guān shàng fēng shì

这句话大意是:武成元年六月,以霖雨经时,诏百官上封事。

xùn chén shí yí shí sì tiáo qí wǔ tiáo qiè yú zhèng yào

这句话大意是:逊陈时宜十四条,其五条切于政 要。

qí yī chóng jiào fāng

这句话大意是:其一,崇教方。

qí èr shěng zào zuò

这句话大意是:其二,省造作。

qí sān míng xuǎn jǔ

这句话大意是:其三,明选举。

qí sì zhòng zhàn fá

这句话大意是:其四,重战伐。

qí wǔ jìn shē chǐ

这句话大意是:其五,禁奢侈。

bǎo dìng èr nián yǐ xùn dǎo yǒu fāng pín jiā shǎng cì qiān suì bó zhōng dài fū

这句话大意是:保定二年,以训导有方,频加赏赐,迁遂伯中大夫。

wǔ nián zhào lǔ gōng yūn bì gōng xián děng jù yǐ shù xiū zhī lǐ tóng shòu yè yān

现代白话:五年,诏鲁公赟、毕公贤等, 俱以束修之礼,同受业呢。

tiān hé yuán nián qí zhōu cì shǐ chén gōng chún jǔ xùn yǐ xián liáng

这句话大意是:天和元年,岐州刺史陈公纯举逊以贤良。

wǔ nián xùn yǐ nián zài xuán chē shàng biǎo zhì shì yōu zhào bù xǔ

这句话大意是:五年,逊以年在悬车,上表致仕,优 诏不许。

yú shì cì yǐ sù bó jí qián děng shòu hú zhōu cì shǐ fēng ān yì xiàn zǐ

这句话大意是:于是赐以粟帛及钱等,授湖州刺史,封安邑县子。

rén duō mán zuǒ wèi xí rú fēng

这句话大意是:人多蛮左,未习儒风。

xùn quàn lì shēng tú jiā yǐ kè shì shù nián zhī jiān huà qià zhōu jìng

这句话大意是:逊劝励生徒,加以课试,数年之间,化洽州境。

mán sú shēng zǐ zhǎng dà duō yǔ fù mǔ yì jū

这句话大意是:蛮俗生子,长大多与父母异居。

xùn měi jiā quàn dǎo duō gé qián bì

这句话大意是:逊 每加劝导,多革前弊。

zài rèn shù zài pín bèi bāo xī

这句话大意是:在任数载,频被褒锡。

zhì mǎn hái cháo bài huáng tài zǐ jiàn yì fù zài lù mén jiào shòu huáng zǐ

这句话大意是:秩满还朝,拜皇太子谏议,复在露门 教授皇子。

dà xiàng chū jìn jué chóng yè jùn gōng yòu wèi lù mén bó shì

这句话大意是:大象初,进爵崇业郡公,又为露门博士。

èr nián jìn wèi kāi fǔ yí tóng dà jiàng jūn chū wèi fén yīn jùn shǒu

这句话大意是:二年,进位开府仪同大将军, 出为汾阴郡守。

xùn yǐ lǎo bìng gù cí zhào xǔ zhī nǎi gǎi shòu dōng yáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:逊以老病固辞,诏许之,乃改授东扬州刺史。

réng cì ān chē yī fú jí nú bì děng yòu yú běn jùn cì tián shí qǐng rú zhě yǐ wéi róng

这句话大意是:仍赐安车、衣服及奴 婢等,又于本郡赐田十顷,儒者以为荣。

duò kāi huáng yuán nián zú yú jiā nián bā shí èr

这句话大意是:隋开皇元年,卒于家,年八十二。

zèng běn guān jiā pú shǎn èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:赠本官, 加蒲、陕二州刺史。

xùn xìng róu jǐn guǎ jiāo yóu lì shēn yǐ zhōng xìn wèi běn

这句话大意是:逊性柔谨,寡交游,立身以忠信为本。

bù zì jīn shàng

这句话大意是:不自矜尚。

měi zài zhòng yán lùn wèi cháng wéi rén zhī xiān xué zhě yǐ cǐ chēng zhī

这句话大意是:每在众言论,未尝为人之先, 学者以此称之。

suǒ zhe xiào jīng lún yǔ máo shī zuǒ shì chūn qiū xù lùn shí yú piān

这句话大意是:所著《孝经》、《论语》、《毛诗》、《左氏春秋序论》十余篇。

yòu zhe chūn qiū xù yì tōng jiǎ fú shuō fā dù shì wéi cí lǐ bìng kě guān

这句话大意是:又著《春秋序义》,通贾、服说,发杜氏违,辞理并可观。

chū zhōu yòu yǒu lí jǐng xī yǐ gǔ xué xiǎn

这句话大意是:初,周又有黎景熙,以古学显。

lí jǐng xī zì jì míng hé jiān zhèng rén shǎo yǐ xiào xíng wén yú shì

这句话大意是:黎景熙,字季明,河间郑人,少以孝行闻于世。

zēng zǔ yí wèi tài wǔ shí yǐ jūn gōng cì jué róng chéng xiàn nán hòu wèi yàn jùn shǒu

这句话大意是:曾祖嶷,魏太武时,以军功赐 爵容城县男,后为燕郡守。

zǔ zhèn fù qióng bìng xí jué

这句话大意是:祖镇、父琼,并袭爵。

jì míng shǎo hǎo dú shū xìng qiáng jì mò shí ér wú yìng duì zhī néng

这句话大意是:季明少好读书,性强记默识,而 无应对之能。

qí cóng zǔ guǎng tài wǔ shí shàng shū láng shàn gǔ xué

这句话大意是:其从祖广,太武时尚书郎,善古学。

cháng cóng lì bù shàng shū qīng hé cuī hóng shòu zì yì yòu cóng sī tú cuī hào xué jiè zhuàn zì shì jiā chuán qí fǎ

这句话大意是:常从吏部尚书清河崔宏受字义, 又从司徒崔浩学楷篆,自是家传其法。

jì míng yì chuán xí zhī pō yǔ xǔ shì yǒu yì

这句话大意是:季明亦传习之,颇与许氏有异。

yòu hǎo xuán xiàng pō zhī shù shù ér luò tuò bù shì shēng yè

这句话大意是:又好玄象, 颇知术数,而落魄不事生业。

yǒu shū qiān yú juǎn

这句话大意是:有书千余卷。

suī qióng jū dú chǔ bù yǐ jī hán yì cāo

这句话大意是:虽穷居独处,不以饥寒易操。

yǔ fàn yáng lú dào yuán wèi mò nì jiāo

这句话大意是:与范阳卢 道源为莫逆交。

yǒng ān zhōng dào yuán quàn lìng rù shì shǐ wèi wēi liè jiāng jūn

这句话大意是:永安中,道源劝令入仕,始为威烈将军。

xiào wǔ xī qiān jì míng nǎi yù jū yī luò

这句话大意是:孝武西迁,季明乃寓居伊 洛。

hóu jǐng xùn dì hé wài zhào jì míng cóng jūn shāo qiān lí yáng jùn shǒu

这句话大意是:侯景徇地河外,召季明从军,稍迁黎阳郡守。

jì míng cóng zhì xuán hù chá jǐng zhōng bù zú shì suì qù zhī

这句话大意是:季明从至悬瓠,察景终不足恃, 遂去之。

kè yú yǐng chuān

这句话大意是:客于颍川。

shí wáng sī zhèng zhèn yǐng chuān lèi shǐ zhào jì míng liú yú nèi guǎn

这句话大意是:时王思政镇颍川,累使召季明,留于内馆。

yuè yú zhōu wén yòu zhēng zhī suì rù guān

这句话大意是:月余,周文又征之, 遂入关。

nǎi lìng jì míng zhèng dìng gǔ jīn wén zì yú dōng gé

这句话大意是:乃令季明正定古今文字于东阁。

dà tǒng mò bài zhù zuò zuǒ láng

这句话大意是:大统末,拜著作佐郎。

yú shí lún bèi jiē wèi jiān cháng bó chē fú huá shèng wéi jì míng dú yǐ pín sù jū zhī ér wú kuì sè

这句话大意是:于时伦辈,皆位兼 常伯,车服华盛,唯季明独以贫素居之,而无愧色。

yòu qín yú suǒ zhí zhù shù bù dài

这句话大意是:又勤于所职,著述不怠。

rán xìng yóu zhuān gù bù hé yú shí shì yǐ yī wèi shǐ guān suì shí nián bù tiáo

这句话大意是:然性 尤专固,不合于时,是以一为史官,遂十年不调。

wǔ chéng mò qiān wài shǐ xià dài fū

这句话大意是:武成末,迁外史下大夫。

bǎo dìng sān nián shèng yíng gōng shì

这句话大意是:保定三年,盛营宫室。

chūn xià dà hàn zhào gōng qīng bǎi liáo jí yán dé shī

这句话大意是:春夏大旱,诏公卿百僚,极言得失。

jì míng shàng fēng shì yuē

这句话大意是:季明上封事曰:。

chén wén chéng tāng zāo hàn yǐ liù shì zì chén

这句话大意是:臣闻成汤遭旱,以六事自陈。

xuān wáng tài shèn ér guī bì sī jié

这句话大意是:宣王太甚,而圭璧斯竭。

qǐ fēi yuǎn lǜ yuán yuán fǔ āi lí zhù

这句话大意是:岂非远虑元元,俯哀黎 庶。

jīn nóng yào zhī yuè shí yǔ yóu qiān shuài tǔ zhī xīn yǒu huái kě yǎng

这句话大意是:今农要之月,时雨犹愆,率土之心,有怀渴仰。

bì xià chuí qíng wàn lèi zǐ ài qún shēng jìn lǐ bǎi shén yóu wèi fēng qià

这句话大意是:陛下垂情万类,子爱群生,觐 礼百神,犹未丰洽。

qǐ huò zuò shì bù jié yǒu wéi shí lìng jǔ cuò shī zhōng dāng yāo sī hàn

这句话大意是:岂或作事不节,有违时令,举措失中,当邀斯旱。

chūn qiū jūn jǔ bì shū dòng wèi diǎn lǐ

这句话大意是:《春秋》,君举必书,动为典礼。

shuǐ hàn yīn yáng mò bù yìng xíng ér zhì

这句话大意是:水旱阴阳,莫不应行而至。

kǒng zǐ yuē yán xíng jūn zǐ zhī suǒ yǐ dòng tiān dì kě bù shèn hu

现代白话:孔孔子说:“言行, 有德行的人之所以动天地,可不慎乎!

chūn qiū zhuāng gōng sān shí yī nián dōng bù yǔ wǔ xíng chuán yǐ wéi shì suì yī nián ér sān zhù tái shē chǐ bù xù rén yě

这句话大意是:”《春秋》庄公三十一年冬,不雨,《五行传》以 为是岁一年而三筑台,奢侈不恤人也。

xī gōng èr shí yī nián xià dà hàn wǔ xíng chuán yǐ wéi shí zuò nán mén láo rén xìng yì

这句话大意是:僖公二十一年夏,大旱,《五行传》以为时 作南门,劳人兴役。

hàn huì dì èr nián xià dà hàn wǔ nián xià dà hàn jiāng hé shuǐ shǎo xī jiàn shuǐ jué wǔ xíng chuán yǐ wéi xiān shì fā shí sì wàn liù qiān rén chéng cháng ān

这句话大意是:汉惠帝二年夏,大旱,五年夏,大旱,江河水少,溪涧水绝, 《五行传》以为先是发十四万六千人城长安。

hàn wǔ dì yuán shòu sān nián xià dà hàn wǔ xíng chuán yǐ wéi shì suì fā tiān xià gù lì chuān kūn míng chí

这句话大意是:汉武帝元狩三年夏,大旱,《五行传》 以为是岁发天下故吏,穿昆明池。

rán zé tǔ mù zhī gōng dòng rén xìng yì tiān zhé yīng zhī yǐ yì

这句话大意是:然则土木之功,动人兴役,天辄应之以异。

diǎn jí zuò jiè tǎng huò kě sī shàng tiān qiǎn gào gǎi zhī zé shàn

这句话大意是:典籍 作诫,倘或可思,上天谴告,改之则善。

jīn ruò xī rén shěng yì yǐ dá tiān qiǎn zhù líng zé shí jiàng jiā gǔ yǒu shí zé nián dēng kě jì zǐ lái fēi wǎn

这句话大意是:今若息人省役,以答天谴,庶灵泽时降, 嘉谷有时,则年登可觊,子来非晚。

shī yún rén yì láo zhǐ qì kě xiǎo kāng huì cǐ zhōng guó yǐ suí sì fāng

这句话大意是:《诗》云:“人亦劳止,迄可小康,惠此中国, 以绥四方。

huò kǒng jí yáng shēng yīn qiū duō yǔ shuǐ nián fù bù dēng rén jiāng wú jì

这句话大意是:”或恐极阳生阴,秋多雨水,年复不登,人将无觊。

rú yòu jiàn jī wèi lǜ gèng shén

这句话大意是:如又荐饥,为虑更 甚。

shí háo fù zhī jiā jìng wèi shē lì

这句话大意是:时豪富之家,竞为奢丽。

jì míng yòu shàng shū yuē

这句话大意是:季明又上书曰:。

chén wén kuān dà suǒ yǐ jiān fù cí ài suǒ yǐ huái zhòng

这句话大意是:臣闻宽大所以兼覆,慈爱所以怀众。

gù tiān dì chēng qí gāo hòu zhě wàn wù de qí róng yǎng yān

现代白话:故天地称其高厚者,万物得其容养呢;。

sì shí zhe qí hán shǔ zhě shù lèi zī qí zhōng xìn yān

现代白话:四 时著其寒暑者,庶类资其忠信呢。

shì yǐ dì wáng zhě kuān dà xiàng tiān dì zhōng xìn zé sì shí

这句话大意是:是以帝王者,宽大象天地,忠信则四时。

zhāo yáo dōng zhǐ tiān xià shi qí chūn

这句话大意是:招摇东 指,天下识其春;。

rén jūn bù dé shuài tǔ huái qí huì

这句话大意是:人君布德,率土怀其惠。

fú wéi bì xià zī qián yù yǔ pǐn wù xián hēng shí chéng liù lóng zì qiáng bù xī hǎo wèn shòu guī tiān xià xìng shèn

这句话大意是:伏惟陛下,资干御宇,品物咸亨,时乘 六龙,自强不息,好问受规,天下幸甚。

zì gǔ zhì dào zhī jūn yì jiē guǎng yán bó fǎng xún cǎi hào ráo zhì gǔ shù mù yǐ qiú qí guò

这句话大意是:自古至道之君,亦皆广延博访,询采皞荛,置鼓树木,以求其过。

qīng zhě kàng hàn yú shí rén huái wàng suì bì xià yuán fā míng zhào guǎng qiú liù mò tóng yǔ tāng zhī zuì jǐ gāo sòng jǐng zhī shǒu zhèng shù yǔ yìng shí nián gǔ sī rěn

这句话大意是:顷者亢旱逾 时,人怀望岁,陛下爰发明诏,广求六瘼,同禹、汤之罪己,高宋景之守正,澍雨 应时,年谷斯稔。

kè jǐ jié yòng mù zhì qù huá cǐ zé shàng yǐ

现代白话:克己节用,慕质去华,此则尚了。

rán ér zhū zǐ réng yào yú qú lù qǐ hú yóu chǐ yú háo fù duǎn hè wèi chōng yú xì rén zāo kāng wèi yàn yú biān hù

这句话大意是:然而朱紫仍耀于衢路,绮縠犹 侈于豪富,短褐未充于细人,糟糠未厌于编户。

cǐ zé quàn dǎo zhī lǐ yǒu suǒ wèi zhōu gù yě

这句话大意是:此则劝导之理,有所未周故也。

jīn suī dǎo zhī yǐ lǐ qí zhī yǐ xíng fēng sú gù nán yǐ yī yǐ

现代白话:今 虽导之以礼,齐之以刑,风俗固难以一了。

xī hàn wén dì jí shàng shū zhī náng yǐ zuò wéi zhàng

这句话大意是:昔汉文帝集上书之囊,以作帷帐;。

xī shí jiā zhī chǎn bù zào lù tái

这句话大意是:惜十 家之产,不造露台。

hòu gōng suǒ xìng yī bù yè dì fāng zhī jīn rì fù shì zhī shì cháng bù rú bì lì zhī fú

这句话大意是:后宫所幸,衣不曳地,方之今日富室之饰,尝不如婢隶之服。

rán ér yǐ shēn lǜ xià guó fù xíng qīng miào chēng tài zōng liáng yǒu yǐ yě

这句话大意是:然而以身率下,国富刑清,庙称太宗,良有以也。

chén wén shèng rén jiǔ yú qí dào ér tiān xià huà chéng

这句话大意是:臣闻圣人久于其道而天下化成。

jīn chéng wèi shì shuāi luàn zhī hòu zhēn xìn wèi xìng

这句话大意是:今承魏氏衰乱之后,贞信未兴。

yi xiān zūn wǔ měi píng sì è gé fú huá zhī sú yì liú jìng zhī fēng chá hóng dōu zhī xiǎo yì fén zhì tóu zhī yì fú wú yì zhī huò wù zhòng yú shí kuī dé zhī qì wù chén yú cè zé rén zhī dé yǐ

现代白话:宜先尊五美,屏四恶,革浮华之俗,抑流竞之风, 察鸿都之小艺,焚雉头之异服,无益之货勿重于时,亏德之器勿陈于侧,则人知德 了。

chén yòu wén zhī wéi zhèng zhī yào zài yú xuǎn jǔ

这句话大意是:臣又闻之,为政之要,在于选举。

ruò chā zhī háo lí zé yǒu qiān lǐ zhī shī

这句话大意是:若差之毫厘,则有千里之失;。

hòu lái jū shàng zé zhì jī xīn zhī jī

这句话大意是:后来居上,则 致积薪之讥。

shì yǐ gǔ zhī shàn wéi zhèng zhě guàn yú yǐ cì rèn bì yǐ néng

这句话大意是:是以古之善为政者,贯鱼以次,任必以能。

jué rén yú cháo bù yǐ sī ài

这句话大意是:爵人于朝,不以私爱。

jiǎn cái yǐ shòu qí guān liàng néng yǐ rèn qí yòng

这句话大意是:简 才以授其官,量能以任其用。

guān de qí cái rèn dāng qí yòng liù pèi jì diào zuò zhì qiān lǐ

这句话大意是:官得其才,任当其用,六辔既调,坐致千里。

yú shùn xuǎn zhòng bù rén zhě yuǎn zé zhù shì kāng zāi rén zhī qí huà yǐ

现代白话:虞舜选 众,不仁者远,则庶事康啊,人知其化了。

dì lǎn ér jiā zhī

这句话大意是:帝览而嘉之。

shí wài shǐ xiè yǔ lǚ yí wèi yǒu dìng suǒ

这句话大意是:时外史廨宇屡移,未有定所。

jì míng yòu shàng yán yuē wài shǐ zhī zhí hàn zhī dōng guān dì wáng suǒ bǎo cǐ yān yōu zài

现代白话:季明又上言曰:“外史之职,汉之东观,帝王所 宝,此呢攸在。

zì wèi jí zhōu gōng guǎn bù lì chén suī yú gǔ yóu zhī qí fēi

这句话大意是:自魏及周,公馆不立,臣虽愚瞽,犹知其非。

shì yǐ qù nián shí yī yuè zhōng gǎn mào zòu chén tè jiàng zhōng zhǐ jí qiǎn xiū yíng

这句话大意是:是以去年十一月中, 敢冒奏陈,特降中旨,即遣修营。

rěn rǎn yī zhōu wèi zhī gōng lì

这句话大意是:荏苒一周,未知功力。

chén zhí sī qí yōu gǎn bù zhòng qǐng

这句话大意是:臣职思其忧,敢不重请。

dì nà yān yú shì xiè yǔ fāng lì

现代白话:” 帝纳呢,于是廨宇方立。

tiān hé èr nián jìn chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:天和二年,进车骑大将军、仪同三司。

hòu yǐ jí zú

这句话大意是:后以疾卒。

yòu zhōu wén chū shǔ tiān xià fēn bēng shí xué shù zhī shì gài guǎ gù qǔ xué mò jì xián jiàn yǐn nà

这句话大意是:又周文初,属天下分崩,时学术之士盖寡,故曲学末伎,咸见引纳。

zhì ruò jì jùn zhào wén shēn zhī tú suī cái kuì xī rén ér míng zhù yú shì bìng jiàn shōu yòng

这句话大意是:至若冀俊、 赵文深之徒,虽才愧昔人,而名著于世,并见收用。

jì jùn zì sēng jùn tài yuán yáng yì rén yě

这句话大意是:冀俊,字僧俊,太原阳邑人也。

xìng shěn jǐn shàn lì shū tè gōng mó xiě

这句话大意是:性沈谨,善隶书,特工模写。

chū wèi hè bá yuè mò cáo cān jūn

这句话大意是:初为贺拔岳墨曹 参军。

yuè bèi hài zhōu wén yǐn wèi jì shì

这句话大意是:岳被害,周文引为记室。

shí zhōu wén zhì píng hòu mò chén yuè nǎi lìng jùn wěi wèi wèi dì chì shū yǔ fèi yě tóu lìng jiàng bīng zhù zhōu wén tǎo yuè

这句话大意是:时周文志平侯莫陈悦,乃令俊伪为魏帝敕书与费也 头,令将兵助周文讨悦。

jùn xún jiù chì mó xiě jí dài shè rén zhǔ shū děng shǔ yǔ zhēn wú yì

这句话大意是:俊寻旧敕模写,及代舍人、主书等署,与真无异。

zhōu wén dà yuè

这句话大意是:周文大 悦。

fèi yě tóu jiàn chì bù yǐ wèi yí suì qiǎn bīng shòu zhōu wén jié dù

这句话大意是:费也头见敕,不以为疑,遂遣兵受周文节度。

dà tǒng chū fēng cháng ān xiàn nán cóng zhēng hóng nóng zhàn yú shā yuàn jìn jué wèi zi

这句话大意是:大统初,封长安县男,从征弘农, 战于沙苑,进爵为子。

lèi qiān xiāng lè jùn shǒu

这句话大意是:累迁襄乐郡守。

xún zhēng hái jiào míng dì jí sòng xiàn gōng děng lì shū

这句话大意是:寻征还,教明帝及宋献公等隶书。

shí sú rù shū xué zhě yì xíng shù xiū zhī lǐ wèi zhī xiè zhāng

这句话大意是:时俗入书 学者亦行束修之礼,谓之谢章。

jùn yǐ shū zì suǒ xìng qǐ zì cāng jié ruò tóng cháng sú wèi wèi hé lǐ suì qǐ zhōu wén shì diàn cāng jié jí xiān shèng xiān shī

这句话大意是:俊以书字所兴,起自苍颉,若同常俗,未为合礼, 遂启周文,释奠苍颉及先圣、先师。

chú huáng mén shì láng běn zhōu dà zhōng zhèng

这句话大意是:除黄门侍郎、本州大中正。

lèi qiān hú zhōu cì shǐ

这句话大意是:累迁湖州刺史。

jìng tuì měi yǐ qīng yuē zì chǔ

这句话大意是:静 退,每以清约自处。

qián hòu suǒ lì pō yǒu shēng chēng

这句话大意是:前后所历,颇有声称。

xún jiā piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:寻加骠骑大将军、开府仪同三司。

hòu jìn jué wèi chāng lè hóu zú

这句话大意是:后进 爵为昌乐侯,卒。

zhào wén shēn zì dé běn nán yáng wǎn rén yě

这句话大意是:赵文深,字德本,南阳宛人也。

fù xiá yǐ yī shù shì wèi wèi shàng yào diǎn yù

这句话大意是:父遐,以医术仕魏,为尚药典御。

wén shēn shǎo xué jiè lì

这句话大意是:文深少学楷 隶。

nián shí yī xiàn shū yú wèi dì

这句话大意是:年十一,献书于魏帝。

hòu lì yì guī cháo chú dà chéng xiàng fǔ fǎ cáo cān jūn

这句话大意是:后立义归朝,除大丞相府法曹参军。

yā yǒu zhōng wáng zhī zé bǐ shì kě guān

这句话大意是:雅有钟、王之则, 笔势可观。

dāng shí bēi bǎng wéi wén shēn jì jùn ér yǐ

这句话大意是:当时碑榜,唯文深、冀俊而已。

dà tǒng shí èr nián zhuī lùn lì yì gōng fēng bái shí xiàn nán

这句话大意是:大统十二年,追论立义功,封白石县男。

wén dì yǐ lì shū pī miù mìng wén shēn yǔ lí jì míng chén xiá děng yī shuō wén jí zì lín kān dìng liù tǐ chéng yī wàn yú yán xíng yú shì

这句话大意是:文帝以隶书纰缪,命文深与黎季明、沈遐等依《说文》及《字林》,刊定六体,成 一万余言,行于世。

jí píng jiāng líng zhī hòu wáng bāo rù guān guì yóu děng xī rán bìng xué bāo shū

这句话大意是:及平江陵之后,王褒入关,贵游等翕然并学褒书。

wén shēn zhī shū suì bèi xiá qì

这句话大意是:文深之书, 遂被遐弃。

wén shēn cán hèn xíng yú yán sè

这句话大意是:文深惭恨,形于言色。

hòu zhī hào shàng nán jí yì gǎi xí bāo shū

这句话大意是:后知好尚难及,亦改习褒书。

rán jìng wú suǒ chéng zhuǎn bèi jī yì wèi zhī xué bù hán dān yān

现代白话:然竟无所成,转被 讥议,谓之学步邯郸呢。

zhì yú bēi bǎng yú rén yóu mò zhī dǎi

这句话大意是:至于碑榜,余人犹莫之逮。

wáng bāo yì měi tuī xiān zhī

这句话大意是:王褒亦每推先之。

gōng diàn lóu gé jiē qí jī yě

这句话大意是:宫殿楼阁, 皆其迹也。

qiān xiàn bó xià dài fū

这句话大意是:迁县伯下大夫。

míng dì lìng zhì jiāng líng shū yǐng fù sì bēi hàn nán rén shì yì yǐ wéi gōng

这句话大意是:明帝令至江陵书影覆寺碑,汉南人士,亦以为工。

liáng zhǔ xiāo chá guān ér měi zhī shǎng yí shén hòu

这句话大意是:梁主 萧察观而美之,赏遗甚厚。

tiān hé yuán nián lù qǐn děng chū chéng wén shēn yǐ tí bǎng zhī gōng chú zhào xìng jùn shǒu

这句话大意是:天和元年,露寝等初成,文深以题榜之功,除赵兴郡守。

wén shēn suī jū wài rèn měi xū tí bǎng zhé fù zhuī zhī

这句话大意是:文深虽居外任,每须题榜,辄复追之。

hòu yǐ jí zú

这句话大意是:后以疾卒。

xīn yàn zhī lǒng xī dí dào rén yě

这句话大意是:辛彦之,陇西狄道人也。

zǔ shì xù wèi liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖世叙,魏凉州刺史。

fù líng bǔ zhōu wèi zhōu cì shǐ

这句话大意是:父灵补,周渭州刺史。

yàn zhī jiǔ suì ér gū bù jiāo fēi lèi

这句话大意是:彦之九 岁而孤,不交非类。

bó shè jīng shǐ yǔ tiān shuǐ niú hóng tóng zhì hào xué

这句话大意是:博涉经史,与天水牛弘同志好学。

hòu rù guān suì jiā jīng zhào

这句话大意是:后入关,遂家京兆。

zhōu wén jiàn ér qì zhī yǐn wèi zhōng wài fǔ lǐ cáo cì yǐ yī mǎ zhū yù

这句话大意是:周文见 而器之,引为中外府礼曹,赐以衣马珠玉。

shí guó jiā cǎo chuàng cháo guì duō chū wǔ rén xiū dìng yí zhù wéi yàn zhī ér yǐ

这句话大意是:时国家草创,朝贵多出武人,修定仪注, 唯彦之而已。

xún bài zhōng shū shì láng

这句话大意是:寻拜中书侍郎。

jí zhōu mǐn dì shòu shàn yàn zhī yǔ xiǎo zōng bó lú biàn zhuān zhǎng yí zhì

这句话大意是:及周闵帝受禅,彦之与小宗伯卢辩,专掌仪制。

lì diǎn sì tài zhù lè bù yù zhèng sì cáo dài fū kāi fǔ yí tóng sān sī fēng wǔ yuán jùn gōng

这句话大意是:历典 祀、太祝、乐部、御正四曹大夫,开府仪同三司,封五原郡公。

xuān dì jí wèi bài xiǎo zōng bó

这句话大意是:宣帝即位,拜小宗 伯。

shí dì lì wǔ huáng hòu yàn zhī qiē jiàn yóu shì wǔ zhǐ miǎn guān

这句话大意是:时帝立五皇后,彦之切谏,由是忤旨,免官。

suí wén dì shòu shàn chú tài cháng shǎo qīng gǎi fēng rèn chéng jùn gōng jìn wèi kāi fǔ

这句话大意是:隋文帝受禅,除太常少卿,改封任城郡公,进位开府。

lì guó zi jì jiǔ lǐ bù shàng shū

这句话大意是:历国子祭酒、礼部尚书。

yǔ mì shū jiān niú hóng zhuàn xīn lǐ

这句话大意是:与秘书监牛弘撰新礼。

dì cháng lìng yàn zhī yǔ chén zhòng lùn yì zhòng bù néng kàng bì xí ér xiè yuē xīn jūn suǒ wèi jīn chéng tāng chí wú kě gōng zhī shì

这句话大意是:帝尝令彦之与沈重论议,重不能抗,避席而谢曰:“辛君所 谓金城汤池,无可攻之势。

dì dà yuè

这句话大意是:”帝大悦。

hòu chú suí zhōu cì shǐ

这句话大意是:后除随州刺史。

shí zhōu mù duō gòng zhēn wán wéi yàn zhī suǒ gòng bìng gòng jì zhī lèi

这句话大意是:时州牧多贡珍玩,惟彦之所 贡,并供祭之类。

shàng wèi cháo chén yuē rén ān dé wú xué

这句话大意是:上谓朝臣曰:“人安得无学!

yàn zhī suǒ gòng jī gǔ zhī lì yě

这句话大意是:彦之所贡,稽古之力也。

qiān lù zhōu cì shǐ qián hòu jù yǒu huì zhèng

这句话大意是:”迁潞州 刺史,前后俱有惠政。

yàn zhī yòu chóng xìn fú dào yú chéng nèi lì fú tú èr suǒ bìng shí wǔ céng

这句话大意是:彦之又崇信佛道,于城内立浮图二所,并十五层。

kāi huáng shí yī nián zhōu rén zhāng yuán bào sǐ shù rì nǎi sū

这句话大意是:开皇十一 年,州人张元暴死,数日乃苏。

yún yóu tiān shàng jiàn xīn gòu yī táng zhì jí chóng lì

这句话大意是:云游天上,见新构一堂,制极崇丽。

yuán wèn qí gù yún lù zhōu cì shǐ xīn yàn zhī yǒu gōng dé zào cǐ táng yǐ dài zhī

这句话大意是:元问其故,云 潞州刺史辛彦之有功德,造此堂以待之。

yàn zhī wén ér bú yuè

这句话大意是:彦之闻而不悦。

qí nián zú shì yuē xuān

这句话大意是:其年卒,谥曰宣。

yàn zhī zhuàn fén diǎn yī bù liù guān yī bù zhù wén yī bù lǐ shuǎ yī bù xīn lǐ yī bù wǔ jīng yì yì yī bù bìng xíng yú shì

这句话大意是:彦之撰《坟典》一部、《六官》一部、《祝文》一部、《礼耍》一部、《新礼》 一部、《五经异义》一部,并行于世。

zi xiào shū zhòng kān bìng zǎo yǒu lìng yù

这句话大意是:子孝舒、仲龛,并早有令誉。

hé tuǒ zì qī fēng xi chéng rén yě

这句话大意是:何妥,字栖风,西城人也。

fù xì jiǎo hú tōng shāng rù shǔ suì jiā pí xiàn

这句话大意是:父细脚胡,通商入蜀,遂家郫县。

shì liáng wǔ líng wáng jì zhǔ zhī jīn bó yīn zhì jù fù hào wèi xī zhōu dà gǔ

这句话大意是:事梁武陵王纪, 主知金帛,因致巨富,号为西州大贾。

tuǒ shǎo jī jǐng bā suì yóu guó zǐ xué zhù jiào gù liáng xì zhī yuē rǔ xìng hé shì hè yè zhī hé

现代白话:妥少机警,八岁游国子学,助教顾良戏之曰: “你姓何,是荷叶之荷?

wèi hé shuǐ zhī hé

这句话大意是:为河水之河?

tuǒ yīng shēng dá yuē xiān shēng xìng gù shì juàn gù zhī gù

这句话大意是:”妥应声答曰:“先生姓顾,是眷顾之顾?

wèi xīn gù zhī gù

这句话大意是:为新故之故?

zhòng xián yì zhī

这句话大意是:”众咸异之。

shí qī yǐ jì qiǎo shì xiāng dōng wáng

这句话大意是:十七,以伎巧事湘东王。

hòu zhī qí cōng míng zhào wèi sòng shū zuǒ yòu

这句话大意是:后知其聪明,召为诵书左右。

shí lán líng xiāo huì yì yǒu jùn cái zhù qīng yáng xiàng tuǒ zhù bái yáng tóu

这句话大意是:时兰陵萧翙,亦有俊才,住青杨巷,妥住白杨头。

shí rén wèi zhī yǔ yuē shì yǒu liǎng jùn bái yáng hé tuǒ qīng yáng xiāo huì

这句话大意是:时人为之语曰:“世有两俊,白 杨何妥,青杨萧翙。

qí jiàn měi rú cǐ

这句话大意是:”其见美如此。

jiāng líng píng rù zhōu shì wèi tài xué bó shì

这句话大意是:江陵平,入周,仕为太学博士。

xuān dì chū lì wǔ hòu wèn rú zhě xīn yàn zhī

这句话大意是:宣帝初立五后,问儒者辛彦之。

duì yuē hòu yǔ tiān zǐ pǐ tǐ qí zūn bù yí yǒu wǔ

这句话大意是:对曰:“后与 天子匹体齐尊,不宜有五。

tuǒ bó yuē dì kù sì fēi shùn yòu èr fēi yì hé cháng shù

这句话大意是:”妥驳曰:“帝喾四妃,舜又二妃,亦何常数?

yóu shì fēng xiāng chéng xiàn nán

这句话大意是:”由是 封襄城县男。

wén dì shòu shàn chú guó zǐ bó shì jiā tōng zhí sàn qí cháng shì jìn jué wèi gōng

这句话大意是:文帝受禅,除国子博士,加通直散骑常侍,进爵为公。

tuǒ xìng jìng jí yǒu kǒu cái hǎo shì fēi rén wù

这句话大意是:妥姓劲急,有口才,好是非人物。

nà yán sū wēi cháng yán yú shàng yuē chén xiān rén měi jiè chén yún wéi dú xiào jīng yī juàn zú kě lì shēn jīng guó hé yòng duō wèi

这句话大意是:纳言苏威尝言于上曰:“臣先人每诫臣云: 唯读《孝经》一卷,足可立身经国,何用多为?

shàng yì rán zhī

这句话大意是:”上亦然之。

tuǒ jìn yuē sū wēi suǒ xué fēi zhǐ xiào jīng

这句话大意是:妥进曰:“苏威所学, 非止《孝经》。

jué fù ruò xìn yǒu cǐ yán wēi bù cóng xun shì qí bù xiào

这句话大意是:厥父若信有此言,威不从训,是其不孝;。

ruò wú cǐ yán miàn qī bì xià shì qí bù chéng

这句话大意是:若无此言,面欺陛下,是 其不诚。

bù chéng bù xiào hé yǐ shì jūn

现代白话:不诚不孝,凭什么事君?

qiě fú zi yòu yún bù dú shī wú yǐ yán bù dú lǐ wú yǐ lì

现代白话:且孔子又云:‘不读《诗》无以言,不读《礼》无 以立。

qǐ róng sū chāo jiào zǐ dú fǎn shèng rén zhī xun hu

这句话大意是:’岂容苏绰教子,独反圣人之训吗?

wēi shí jiān lǐng wǔ zhí shàng shén qīn zhòng zhī

这句话大意是:”威时兼领五职,上甚亲重之。

tuǒ yīn zòu wēi bù kě xìn rèn

这句话大意是:妥因奏 威不可信任。

yòu yǐ zhǎng tiān wén lǜ dù jiē bù chēng zhí tuǒ shàng bā shì yǐ jiàn

这句话大意是:又以掌天文律度,皆不称职,妥上八事以谏。

qí yī shì yuē chén wén zhī rén zé zhé wéi dì nán zhī

这句话大意是:其一事曰:臣闻知人则哲,惟帝难之。

kǒng zǐ yuē jǔ zhí cuò wǎng zé rén fú jǔ wǎng cuò zhí zé rén bù fú

现代白话:孔孔子说:举直错枉则人服,举枉错直则 人不服。

yóu cǐ yán zhī zhèng zhī ān wēi bì shèn suǒ jǔ

这句话大意是:由此言之,政之安危,必慎所举。

gù jìn xián shòu shàng shǎng bì xián méng xiǎn lù

这句话大意是:故进贤受上赏,蔽贤蒙显戮。

chá jīn zhī jǔ rén liáng yì yú cǐ

这句话大意是:察今之举 人,良异于此。

wú lùn chǎn zhí mò zé xián yú

这句话大意是:无论谄直,莫择贤愚。

xīn yù chóng gāo zé qǐ jiā hóu shé zhī rèn

这句话大意是:心欲崇高,则起家喉舌之任;。

yì xū yì qū bì bái shǒu láng shǔ zhī guān

这句话大意是:意须抑屈,必 白首郎署之官。

rén bù zhī fú shí yóu yú cǐ

这句话大意是:人不之服,实由于此。

chén wén jué rén yú cháo yǔ shì gòng zhī

这句话大意是:臣闻爵人于朝,与士共之;。

xíng rén yú shì yǔ zhòng qì zhī

这句话大意是:刑人于市,与众 弃之。

fú jiàn liú xīn yù sòng ài rén rú zi měi yīng jué yù wú bù xún fǎng qún gōng xíng zhī bù làn jūn zhī míng yě

这句话大意是:伏见留心狱讼,爱人如子,每应决狱,无不询访群公,刑之不滥,君之明也。

xíng jì rú cǐ

这句话大意是:刑既如此。

jué yì yí rán

这句话大意是:爵亦宜然。

ruò yǒu mào gōng jiǎn zài dì xīn zhě biàn kě zhuó yòng

这句话大意是:若有懋功,简在帝心者,便可擢用。

zì sī yǐ jiàng ruò xuǎn zhòng guān bì cān yǐ zhòng yì wù xìn yī rén zhī jǔ zé shàng bù piān sī xià wú yuàn wàng

这句话大意是:自斯以降,若选重官, 必参以众议,勿信一人之举,则上不偏私,下无怨望。

qí èr shì yuē kǒng zǐ yún shì chá ē dǎng zé zuì wú yǎn bì

这句话大意是:其二事曰:孔子云:是察阿党,则罪无掩蔽。

yòu yuē jūn zǐ zhōu ér bù bǐ xiǎo rén bǐ ér bù zhōu

现代白话:又曰:“有德行的人周而不比,品行较差的人比 而不周。

suǒ wèi bǐ zhě jí ē dǎng yě

这句话大意是:”所谓比者,即阿党也。

wèi xīn zhī suǒ ài jì yǐ guāng huá róng xiǎn yóu jiā tí qiè

这句话大意是:谓心之所爱,既已光华荣显,犹加提挈;。

xīn zhī suǒ è jì yǐ shěn zhì qū rǔ báo yán bì nù

这句话大意是:心之所 恶,既已沈滞屈辱,薄言必怒。

tí qiè jì chéng bì xiāng yǎn bì zé qī shàng zhī xīn shēng yǐ

现代白话:提挈既成,必相掩蔽,则欺上之心生了;。

qū rǔ jì jiā zé yǒu yuàn hèn bàng dú zhī yán chū yǐ

现代白话:屈辱既加, 则有怨恨,谤讟之言出了。

fú yuàn guǎng jiā fǎng chá wù shǐ péng dǎng lù kāi wēi ēn zì rèn

这句话大意是:伏愿广加访察,勿使朋党路开,威恩自任。

yǒu guó zhī huàn mò dà yú cǐ

这句话大意是:有国之患, 莫大于此。

qí sān shì yuē chén wén shùn jǔ shí liù zú suǒ wèi bā yuán bā kǎi yě

这句话大意是:其三事曰:臣闻舜举十六族,所谓八元八凯也。

jì qí xián míng lǐ yōu jīn rì

这句话大意是:计其贤明,理优今日。

yóu fù zé cái shòu rèn bù xiāng qīn làn

这句话大意是:犹复择 才授任,不相侵滥。

gù de sì mén yōng mù shù jì xián xī

这句话大意是:故得四门雍穆,庶绩咸熙。

jīn guān yuán jí duō yòng rén shén shǎo yī rén shēn shàng nǎi jiān shù zhí

这句话大意是:今官员极多,用人甚少,一人身上, 乃兼数职。

wéi shì guó wú rén yě

这句话大意是:为是国无人也?

wéi shì rén bù shàn yě

这句话大意是:为是人不善也?

jīn wàn shèng dà guó máo yàn bù shǎo zòng yǒu míng zhé wú yóu zì dá

这句话大意是:今万乘大国,髦彦不少,纵有明哲,无 由自达。

dōng fāng shuò yán yuē zūn zhī zé wèi jiāng bēi zhī zé wèi lǔ

这句话大意是:东方朔言曰:“尊之则为将,卑之则为虏。

sī yán xìn yǐ

现代白话:”斯言信了。

jīn dāng guān zhī rén bù duó dé liàng lì jì wú lǚ wàng fù shuō zhī néng zì fù fù yán wèi shuǐ zhī qì

这句话大意是:今当官之人,不 度德量力,既无吕望、傅说之能,自负傅岩、渭水之气。

bù lǜ yōu shēn zé zhòng wéi wèi zǒng lǐng bù duō

这句话大意是:不虑忧深责重,唯畏总领 不多。

ān sī chǒng rèn qīng bǐ quán zhóu

这句话大意是:安斯宠任,轻彼权轴。

diān pèi zhì jué shí cǐ zhī yóu

这句话大意是:颠沛致蹶,实此之由。

yì yuē dǐng shé zú fù gōng sù qí xíng wò xiōng

这句话大意是:《易》曰:“鼎折足,覆公𫗧, 其形渥,凶。

yán bù shèng qí rèn yě

这句话大意是:”言不胜其任也。

chén wén qióng lì jǔ zhòng bù néng wèi yòng

这句话大意是:臣闻穷力举重,不能为用。

fú yuàn gèng rèn xián liáng fēn cái cān zhǎng shǐ gè xíng qí lì zé zhù shì kāng zāi

现代白话:伏愿更任贤良,分才参 掌,使各行其力,则庶事康啊。

qí sì shì yuē chén wén lǐ yún xī yán pò lǜ luàn míng gǎi zuò zhí zuǒ dào yǐ luàn zhèng zhě shā

这句话大意是:其四事曰:臣闻《礼》云:析言破律,乱名改作,执左道以乱政者杀。

kǒng zǐ yuē réng jiù guàn hé bì gǎi zuò

现代白话:孔孔子说: 仍旧贯,何必改作。

fú jiàn bǐ nián yǐ lái gǎi zuò zhě duō yǐ

现代白话:伏见比年以来,改作者多了。

rú fàn wēi kè lòu shí zài bù chéng

这句话大意是:如范威刻漏,十载不成;。

zhào yì chǐ chèng qī nián fāng jué

这句话大意是:赵翊尺 秤,七年方决;。

gōng sūn jì yū dàn yī fāng fèi yú jù wàn

这句话大意是:公孙济迂诞,医方费逾巨万;。

xú dào qìng huí hù zǐ wǔ mí hào yǐn shí

这句话大意是:徐道庆回互子午,糜耗饮食;。

cháng míng pò lǜ duō lì suì shí

这句话大意是:常明破 律,多历岁时;。

wáng wò luàn míng céng wú jì jí

这句话大意是:王渥乱名,曾无纪极;。

zhāng shān jū wèi zhī xīng wèi qián yǐ róu jiè tài cháng

这句话大意是:张山居未知星位,前已蹂藉太常;。

cáo wèi zǔ bù shi běi chén jīn fù lán lì tài shǐ

这句话大意是:曹魏祖不 识北辰,今复兰轹太史。

mò bù yòng qí duǎn jiàn biàn zì kuā pí yāo shè míng yù hòu xiāng wū wǎng

这句话大意是:莫不用其短见,便自夸毗,邀射名誉,厚相诬罔。

qǐng jīn rì yǐ hòu yǒu rú cǐ zhě ruò qí yán bù yàn bì jiā zhòng fá

这句话大意是:请今 日已后,有如此者,若其言不验,必加重罚。

zhù lìng yǒu suǒ wèi jì bù gǎn qīng zòu kuáng jiǎn

这句话大意是:庶令有所畏忌,不敢轻奏狂简。

qí yú wén duō bù zài

这句话大意是:其余文多不载。

shí sū wēi quán jiān shù zhí xiān cháng yǐn wǔ gōng gù tuǒ yán zì fù fù yán wèi shuǐ zhī qì yǐ cǐ jī shàng

这句话大意是:时苏威权兼数职,先尝隐武功,故妥言“自负傅岩、渭水之气”, 以此激上。

shū zòu wēi dà xián zhī

这句话大意是:书奏,威大衔之。

èr nián wēi dìng kǎo wén xué tuǒ gēng xiāng hē dǐ

这句话大意是:二年,威定考文学,妥更相诃诋。

wēi bó rán yuē wú hé tuǒ bù lǜ wú bó shì

这句话大意是:威勃然曰:“无何 妥,不虑无博士!

tuǒ yīng shēng yuē wú sū wēi yì hé yōu wú zhí shì

这句话大意是:”妥应声曰:“无苏威,亦何忧无执事!

yú shì yǔ wēi yǒu xì

这句话大意是:”于是与威有隙。

qí hòu shàng lìng tuǒ kǎo dìng zhōng lǜ

这句话大意是:其后,上令妥考定钟律。

tuǒ yòu shàng biǎo yuē

这句话大意是:妥又上表曰:。

chén wén míng zé yǒu lǐ lè yōu zé yǒu guǐ shén

这句话大意是:臣闻明则有礼乐,幽则有鬼神。

rán zé dòng tiān dì gǎn guǐ shén mò jìn yú lǐ yuè

这句话大意是:然则动天地,感鬼神,莫近于礼乐。

yòu yún lè zhì zé wú yuàn lǐ zhì zé bù zhēng

这句话大意是:又云:乐 至则无怨,礼至则不争。

yī ràng ér lín tiān xià zhě lǐ yuè zhī wèi yě

这句话大意是:揖让而临天下者,礼乐之谓也。

chén wén lè yǒu èr yī yuē jiān shēng èr yuē zhèng shēng

这句话大意是:臣闻乐有二:一曰奸声, 二曰正声。

fu jiān shēng gǎn rén ér nì qì yīng zhī zhèng shēng gǎn rén ér shùn qì yīng zhī

这句话大意是:夫奸声感人而逆气应之,正声感人而顺气应之。

shùn qì chéng xiàng gù lè xíng ér lún qīng ěr mù cōng míng xuè qì hé píng yí fēng yì sú tiān xià jiē níng

这句话大意是:顺气成象,故乐行而伦 清,耳目聪明,血气和平,移风易俗,天下皆宁。

kǒng zǐ yuē fàng zhèng shēng yuǎn nìng rén

现代白话:孔孔子说:“放郑声,远佞人。

gù zhèng wèi sòng zhào zhī shēng chū nèi zé fā jí wài zé shāng rén

这句话大意是:” 故郑、卫、宋、赵之声出,内则发疾,外则伤人。

shì yǐ gōng luàn zé huāng qí jūn jiāo

这句话大意是:是以宫乱则荒,其君骄;。

shāng luàn zé pò qí guān huài

这句话大意是:商乱则 破,其官坏;。

jiǎo luàn zé yōu qí rén yuàn

这句话大意是:角乱则忧,其人怨;。

zhēng luàn zé āi qí shì qín

这句话大意是:征乱则哀,其事勤;。

yǔ luàn zé wēi qí cái kuì

这句话大意是:羽乱则危,其财匮。

wǔ zhě jiē luàn zé guó wáng wú rì yǐ

现代白话:五者皆 乱,则国亡无日了。

wèi wén hóu wèn zi xià yuē wú duān miǎn ér tīng gǔ lè zé yù mèi

现代白话:魏文侯问子夏曰:“我端冕而听古乐,则欲寐;。

tīng zhèng wèi zhī yīn ér bù juàn hé yě

这句话大意是:听郑卫之音而不倦,何也?

zi xià duì yuē fu gǔ lè zhě shǐ zòu yǐ wén fù luàn yǐ wǔ

这句话大意是:” 子夏对曰:“夫古乐者,始奏以文,复乱以武。

xiū shēn jí jiā píng jūn tiān xià

这句话大意是:修身及家,平均天下。

zhèng wèi zhī yīn zhě jiān shēng yǐ luàn ruò ér bù zhǐ yōu zá zǐ nǚ bù zhī fù zǐ

这句话大意是:郑卫之音者, 奸声以乱,溺而不止,优杂子女,不知父子。

jīn jūn suǒ wèn zhě lè yě suǒ ài zhě yīn yě

这句话大意是:今君所问者,乐也,所爱者,音也。

fu lè zhī yǔ yīn xiāng jìn ér bù tóng

这句话大意是:夫乐之与音,相近而不同。

wéi rén jūn zhě jǐn shěn qí hào wù

这句话大意是:为人君者,谨审其好恶。

àn shèng rén zhī zuò yuè yě fēi zhǐ gǒu yuè ěr mù ér yǐ yǐ

现代白话:”案圣人之作乐也,非止苟悦 耳目而已了。

yù shǐ zài zōng miào zhī nèi jūn chén tóng tīng zhī zé mò bù hé jìng

这句话大意是:欲使在宗庙之内,君臣同听之,则莫不和敬;。

zài xiāng lǐ zhī nèi cháng yòu tóng tīng zhī zé mò bù hé shùn

这句话大意是:在乡里之内,长幼同听 之,则莫不和顺;。

zài guī mén zhī nèi fù zǐ tóng tīng zhī zé mò bù hé qīn

这句话大意是:在闺门之内,父子同听之,则莫不和亲。

cǐ xiān wáng lì lè zhī fāng yě

这句话大意是:此先王立乐之方也。

gù zhī shēng ér bù zhī yīn zhě qín shòu shì yě

这句话大意是:故 知声而不知音者,禽兽是也;。

zhī yīn ér bù zhī lè zhě zhòng shù shì yě

这句话大意是:知音而不知乐者,众庶是也。

gù huáng zhōng dà lǚ xián gē gàn qi tóng zǐ jiē néng wǔ zhī

这句话大意是:故黄钟、大吕,弦歌干 戚,童子皆能舞之。

néng zhī lè zhě qí wéi jūn zǐ

现代白话:能知乐者,其惟有德行的人。

bù zhī shēng zhě bù kě yǔ yán yīn bù zhī yīn zhě bù kě yǔ yán lè zhī lè zé jǐ yú dào yǐ

现代白话:不知声者不可与言音,不知音者不可与 言乐,知乐则几于道了。

zhòu wèi wú dào tài shī bào yuè qì yǐ bēn zhōu

这句话大意是:纣为无道,太师抱乐器以奔周。

jìn jūn dé báo shī kuàng gù xī qīng zhǐ

这句话大意是:晋君德薄,师旷固惜清征。

shàng gǔ zhī shí wèi yǒu yīn yuè gǔ fù jī rǎng lè zài qí jiān

这句话大意是:上古之时,未有音乐,鼓腹击壤,乐在其间。

yì yuē xiān wáng zuò yuè chóng dé yīn jiàn zhī shàng dì yǐ pèi zǔ kǎo

这句话大意是:《易》曰:“先王作乐崇德,殷 荐之上帝,以配祖考。

zhì yú huáng dì zuò xián chí zhuān xū zuò liù jīng dì kù zuò wǔ yīng yáo zuò dà zhāng shùn zuò dà sháo yǔ zuò dà xià tāng zuò dà hù wǔ wáng zuò dà wǔ

这句话大意是:”至于黄帝作《咸池》,颛顼作《六茎》,帝喾作《五英》, 尧作《大章》,舜作《大韶》,禹作《大夏》,汤作《大濩》,武王作《大武》。

cóng xià yǐ lái nián dài jiǔ yuǎn wéi yǒu míng zì qí shēng bù kě de wén

这句话大意是:从夏以来,年代久远,唯有名字,其声不可得闻。

zì yīn zhì zhōu bèi yú shī sòng

这句话大意是:自殷至周,备于《诗·颂》。

gù zì shèng xián yǐ xià duō xí lè zhě zhì rú fú xī jiǎn sè wén wáng zú qín zhòng ní jī qìng zǐ lù gǔ sè hàn gāo jī zhù yuán dì chuī xiāo

这句话大意是:故 自圣贤已下,多习乐者,至如伏羲减瑟,文王足琴,仲尼击磬,子路鼓瑟,汉高击 筑,元帝吹箫。

hàn zǔ zhī chū shū sūn tōng yīn qín lè rén zhì zōng miào zhī lè

这句话大意是:汉祖之初,叔孙通因秦乐人,制宗庙之乐。

yíng shén yú miào mén zòu jiā zhì zhī lè yóu gǔ jiàng shén zhī lè yě

这句话大意是:迎神于庙门,奏《嘉至之乐》,犹 古降神之乐也。

huáng dì rù miào mén zòu yǒng zhì zhī lè yǐ wéi xíng bù zhī jié yóu gǔ cǎi qí sì xià yě

这句话大意是:皇帝入庙门,奏《永至之乐》,以为行步之节,犹古《采荠肆夏》 也。

qián dòu shàng jiàn zòu dēng gē zhī lè yóu gǔ qīng miào zhī gē yě

这句话大意是:干豆上荐,奏《登歌之乐》,犹古清庙之歌也。

dēng gē zài zhōng zòu xiū chéng zhī lè měi shén xiǎng yě

这句话大意是:登歌再终,奏《休成之乐》, 美神飨也。

huáng dì jiù dōng xiāng zuò dìng zòu yǒng ān zhī lè měi lǐ chéng yě

这句话大意是:皇帝就东厢坐定,奏《永安之乐》,美礼成也。

qí xiū chéng yǒng zhì èr qǔ shū sūn tōng suǒ zhì yě

这句话大意是:其《休成》、《永至》 二曲,叔孙通所制也。

hàn gāo zǔ miào zòu wǔ dé wén shǐ wǔ xíng zhī wǔ

这句话大意是:汉高祖庙,奏《武德》、《文始》、《五行之舞》。

dāng chūn qiū shí chén gōng zǐ wán bēn qí chén shì shùn hòu gù qí yǒu sháo lè

这句话大意是:当春秋 时,陈公子完奔齐,陈是舜后,故齐有《韶》乐。

kǒng zǐ zài qí wén sháo sān yuè bù zhī ròu wèi shì yě

这句话大意是:孔子在齐闻韶,三月不知肉味是 也。

qín shǐ huáng miè qí sháo lè chuán yú qín

这句话大意是:秦始皇灭齐,《韶》乐传于秦。

hàn gāo zǔ miè qín sháo lè chuán yú hàn

这句话大意是:汉高祖灭秦,《韶》乐传于汉。

hàn gāo zǔ gǎi míng wén shǐ yǐ shì bù xiāng xí yě

这句话大意是:汉高祖改名 《文始》,以示不相袭也。

wǔ háng wǔ zhě běn zhōu dà wǔ lè yě shǐ huáng gǎi yuē wǔ xíng

这句话大意是:《五行舞》者,本周《大武》乐也,始皇改曰《五行》。

jí yú xiào wén fù zuò sì shí zhī wǔ yǐ shì tiān xià ān hé sì shí shùn yě

这句话大意是:及于孝文,复作《四时之舞》,以示天下安和,四时顺也。

xiào jǐng cǎi wǔ dé wǔ yǐ wéi zhāo dé xiào xuān yòu cǎi zhāo dé yǐ wéi shèng dé

这句话大意是:孝景采《武德舞》以为 《昭德》,孝宣又采《昭德》以为《盛德》。

suī biàn qí míng dà dǐ jiē yīn qín jiù shì

这句话大意是:虽变其名,大抵皆因秦旧事。

zhì yú jìn wèi jiē yòng gǔ lè

这句话大意是:至于晋、 魏,皆用古乐。

wèi zhī sān zǔ bìng zhì lè cí

这句话大意是:魏之三祖,并制乐辞。

zì yǒng jiā bō yuè wǔ dōu qīng dàng lè shēng nán dù yǐ shì dà bèi jiāng dōng

这句话大意是:自永嘉播越,五都倾荡,乐声南度,以是大 备江东。

sòng qí yǐ lái zhì yú liáng dài suǒ xíng lè shì yóu jiē chuán gǔ

这句话大意是:宋、齐已来,至于梁代,所行乐事,犹皆传古。

sān yōng sì shǐ shí chēng dà shèng

这句话大意是:三雍四始,实称大盛。

jí hóu jǐng cuàn nì yuè shī fēn sǎn qí sì wǔ sān diào xī dù wěi qí

这句话大意是:及 侯景篡逆,乐师分散,其四舞三调,悉度伪齐。

qí shì suī zhī chuán shòu de qū ér bù yòng zhī yú zōng miào cháo tíng yě

这句话大意是:齐氏虽知传受,得曲而不用之于宗 庙朝廷也。

chén shǎo hǎo yīn lǜ liú yì guǎn xián nián suī qí lǎo pō jiē jì yì

这句话大意是:臣少好音律,留意管弦,年虽耆老,颇皆记忆。

jí dōng tǔ kè dìng lè rén xī fǎn wèn qí dòu liú guǒ yún shì liáng rén suǒ jiào

这句话大意是:及东土克定,乐人悉反,问其 逗留,果云是梁人所教。

jīn sān diào sì wǔ bìng jiē yǒu shǒu suī bù néng jīng shú yì pō jù yǎ shēng

这句话大意是:今三调四舞,并皆有手,虽不能精熟,亦颇具雅声。

ruò lìng jiào xí chuán shòu zhù de liú chuán gǔ lè

这句话大意是:若令 教习传授,庶得流传古乐。

rán hòu qǔ qí huì guī cuō qí zhǐ yào yīn xún sǔn yì gēng zhì jiā míng gē shèng dé yú dāng jīn chuán yǎ zhèng yú lái yè qǐ bù měi yú

这句话大意是:然后取其会归,撮其指要,因循损益,更制嘉名,歌盛 德于当今,传雅正于来叶,岂不美欤。

jǐn jù lù sān diào sì wǔ qǔ míng yòu zhì gē cí rú bié

这句话大意是:谨具录三调四舞曲名,又制歌辞如别。

qí yǒu shēng qǔ liú dàng bù kě yǐ chén yú diàn tíng zhě yì xī fù zhī yú hòu

现代白话:其有 声曲流宕,不能够陈于殿庭者,亦悉附之于后。

shū zòu bié chì tài cháng qǔ tuǒ jié dù

这句话大意是:书奏,别敕太常,取妥节度。

yú shì zuò qīng píng sè sān diào shēng yòu zuò bā yì bì duó jīn fú sì wǔ

这句话大意是:于是作清、平、瑟三调声,又作八佾《鞸》、 《铎》、《巾》、《拂》四舞。

xiān shì tài cháng suǒ chuán zōng miào yǎ yuè lì shǔ shí nián wéi zuò dà lǚ fèi huáng zhōng

这句话大意是:先是太常所传宗庙雅乐,历数十年,唯作大吕,废 黄钟。

tuǒ yòu shēn guāi gǔ yì nǎi zòu qǐng yòng huáng zhōng

这句话大意是:妥又深乖古意,乃奏请用黄钟。

zhào xià gōng qīng yì cóng zhī

这句话大意是:诏下公卿议,从之。

é ér zi wèi wéi mì shū láng

这句话大意是:俄而子蔚为秘书郎。

yǒu zuì dāng xíng shàng āi zhī jiǎn sǐ lùn

这句话大意是:有 罪当刑,上哀之,减死论。

shì hòu ēn lǐ jiàn báo

这句话大意是:是后恩礼渐薄。

liù nián chū wèi lóng zhōu cì shǐ

这句话大意是:六年,出为龙州刺史。

shí yǒu fù jí yóu xué zhě tuǒ jiē wèi jiǎng shuō jiào shòu zhī

这句话大意是:时有负笈游学者, 妥皆为讲说教授之。

yòu wèi cì shǐ zhēn lēi yú zhōu mén wài

这句话大意是:又为《刺史箴》,勒于州门外。

zài zhí sān nián yǐ jí qǐng hái zhào xǔ zhī

这句话大意是:在职三年,以疾请还,诏许之。

fù zhī xué shì

这句话大意是:复知学事。

shí shàng fāng shǐ sū kuí zài tài cháng cān yì zhōng lǜ kuí yǒu suǒ jiàn yì cháo shì duō cóng zhī

这句话大意是:时上方使苏夔在太常参议钟律,夔有所建议,朝士多从之。

tuǒ dú bù tóng měi yán kuí zhī duǎn

这句话大意是:妥独不同,每言夔 之短。

dì xià qí yì qún chén duō pái tuǒ

这句话大意是:帝下其议,群臣多排妥。

tuǒ fù shàng fēng shì zhǐ chén dé shī dà dǐ lùn shí zhèng sǔn yì bìng zhǐ chì dāng shì péng dǎng

这句话大意是:妥复上封事,指陈得失,大抵论时政损益,并指斥 当世朋党。

yú shì sū wēi jí lì bù shàng shū lú kǎi shì láng xuē dào héng děng jiē zuò dé zuì

这句话大意是:于是苏威及吏部尚书卢恺、侍郎薛道衡等皆坐得罪。

chú yī zhōu cì shǐ bù xíng

这句话大意是:除伊州刺史,不行。

xún wèi guó zi jì jiǔ zú guān

这句话大意是:寻为国子祭酒,卒官。

shì yuē sù

这句话大意是:谥曰肃。

zhuàn zhōu yì jiǎng shū sān juǎn xiào jīng yì shū èr juǎn zhuāng zi yì shū sì juǎn

这句话大意是:撰《周易讲疏》三卷、《孝经义疏》二卷、《庄子义疏》四卷。

yǔ chén zhòng děng zhuàn sān shí liù kē guǐ shén gǎn yìng děng dà yì jiǔ juǎn fēng shàn shū yī juàn lè yào yī juàn wén jí shí juǎn bìng xíng yú shì

这句话大意是:与沈重等撰 《三十六科鬼神感应等大义》九卷、《封禅书》一卷、《乐要》一卷、文集十卷, 并行于世。

yú shí xué shì zhī zì jiāng nán lái zhě xiāo gāi bāo kǎi bìng zhī míng

这句话大意是:于时学士之自江南来者,萧该、包恺并知名。

xiāo gāi lán líng rén

这句话大意是:萧该,兰陵人。

liáng pó yáng wáng huī zhī sūn shǎo fēng yōu hóu

这句话大意是:梁鄱阳王恢之孙,少封攸侯。

jīng zhōu píng yǔ hé tuǒ tóng zhì cháng ān

这句话大意是:荆州平,与何妥同至长安。

xìng dǔ xué shī shū chūn qiū lǐ jì bìng tōng dà yì yóu jīng hàn shū shèn wéi guì yóu suǒ lǐ

这句话大意是:性笃 学,《诗》、《书》、《春秋》、《礼记》并通大义,尤精《汉书》,甚为贵游所 礼。

kāi huáng chū cì jué shān yīn xiàn gōng bài guó zǐ bó shì

这句话大意是:开皇初,赐爵山阴县公,拜国子博士。

fèng zhào yǔ tuǒ zhèng dìng jīng shǐ

这句话大意是:奉诏与妥正定经史。

rán gè zhí suǒ jiàn dì xiāng shì fēi jiǔ ér bù néng jiù

这句话大意是:然各执所见,递相 是非,久而不能就。

shàng qiǎn ér ba zhī

这句话大意是:上谴而罢之。

gāi hòu zhuàn hàn shū jí wén xuǎn yīn yì xián wéi dāng shí suǒ guì

这句话大意是:该后撰《汉书》及《文选音义》,咸为当时所贵。

bāo kǎi zì hé lè dōng hǎi rén

这句话大意是:包恺,字和乐,东海人。

qí xiōng yú míng wǔ jīng kǎi xī chuán qí yè

这句话大意是:其兄愉,明《五经》,恺悉传其业。

jí cóng wáng zhòng tōng shòu shǐ jì hàn shū yóu chēng jīng jiū

这句话大意是:及从王仲通受 《史记》、《汉书》,尤称精究。

dà yè zhōng wèi guó zi zhù jiào

这句话大意是:大业中,为国子助教。

yú shì hàn shū xué zhě yǐ xiāo bāo èr rén wéi zōng yuǎn jìn jù tú jiào shòu zhě shù qiān rén

这句话大意是:于是《汉书》学者以萧、 包二人为宗,远近聚徒教授者数千人。

zú mén rén qǐ fén lì jié yān

现代白话:卒,门人起坟立碣呢。

fáng huī yuǎn zì chóng rú héng shān zhēn dìng rén yě

这句话大意是:房晖远,字崇儒,恒山真定人也。

shì chuán rú xué

这句话大意是:世传儒学。

huī yuǎn yòu yǒu zhì xíng míng sān lǐ chūn qiū sān zhuàn shī shū zhōu yì jiān shàn tú wěi

这句话大意是:晖远幼有志行,明《三礼》、 《春秋三传》、《诗》、《书》、《周易》,兼善图纬。

héng yǐ jiào shòu wèi wu yuǎn fāng fù jí ér cóng zhě dòng yǐ qiān jì

这句话大意是:恒以教授为务,远方负笈 而从者,动以千计。

qí nán yáng wáng chāo wèi dìng zhōu cì shǐ wén qí míng zhào wèi bó shì

这句话大意是:齐南阳王绰为定州刺史,闻其名,召为博士。

zhōu wǔ dì píng qí sōu fǎng rú jùn huī yuǎn shǒu yìng pì mìng shòu xiǎo xué xià shì

这句话大意是:周武帝平齐,搜 访儒俊,晖远首应辟命,授小学下士。

suí wén dì shòu shàn qiān tài cháng bó shì

这句话大意是:隋文帝受禅,迁太常博士。

tài cháng qīng niú hóng měi chēng wèi wǔ jīng kù

这句话大意是:太常卿牛弘每称 为《五经》库。

lì bù shàng shū wéi shì kāng jiàn zhī qiān tài xué bó shì

这句话大意是:吏部尚书韦世康荐之,迁太学博士。

xún yǔ pèi gōng zhèng yì xiū zhèng yuè zhāng

这句话大意是:寻与沛公郑译修正乐章。

hòu fù wèi tài cháng bó shì wèi jǐ zhuó wèi guó zi bó shì

这句话大意是:后复 为太常博士,未几擢为国子博士。

huì shàng lìng guó zǐ shēng tōng yī jīng zhě bìng xī jiàn jǔ jiāng zhuó yòng zhī

这句话大意是:会上令国子生通一经者,并悉荐举,将擢用之。

jì cè wèn qì bó shì bù néng shí dìng zāng pǐ

这句话大意是:既策问讫,博士不能时定臧否。

jì jiǔ yuán shàn guài wèn zhī huī yuǎn yuē jiāng nán hé běi yì lì bù tóng bó shì bù néng biàn shè

这句话大意是:祭酒元善怪问之,晖远曰:“江南、河北,义例不 同,博士不能遍涉。

xué shēng jiē chí qí suǒ duǎn chēng jǐ suǒ cháng

这句话大意是:学生皆持其所短,称己所长;。

bó shì gè gè zì yí suǒ yǐ jiǔ ér bù jué yě

这句话大意是:博士各各自疑,所以久而不决也。

jì jiǔ yīn lìng huī yuǎn kǎo dìng zhī huī yuǎn lǎn bǐ biàn xià chū wú yí zhì

这句话大意是:” 祭酒因令晖远考定之,晖远揽笔便下,初无疑滞。

huò yǒu bù fú zhě huī yuǎn wèn qí suǒ chuán yì shū zhé wèi shǐ mò sòng zhī rán hòu chū qí suǒ duǎn

这句话大意是:或有不服者,晖远问其所传义疏, 辄为始末诵之,然后出其所短。

zì shì wú gǎn shì fēi zhě

这句话大意是:自是无敢饰非者。

suǒ shì sì wǔ bǎi rén shù rì biàn jué

这句话大意是:所试四五百人,数日便决。

zhū rú mò bù tuī qí tōng bó jiē zì yǐ wéi bù néng cè yě

这句话大意是:诸儒 莫不推其通博,皆自以为不能测也。

xún fèng zhào yù xiū lìng shì

这句话大意是:寻奉诏预修令式。

wén dì cháng wèi qún chén yuē zì gǔ tiān zi yǒu nǚ lè hu

这句话大意是:文帝尝谓群臣曰:“自古天 子有女乐吗?

yáng sù yǐ xià mò zhī suǒ chū suì yán wú nǚ lè

这句话大意是:”杨素以下,莫知所出,遂言无女乐。

huī yuǎn yuē chén wén yǎo tiǎo shū nǚ zhōng gǔ lè zhī cǐ jí wáng zhě fáng zhōng zhī lè zhe yú yā sòng bù dé yán wú

这句话大意是:晖远曰:“臣闻‘窈窕淑女, 钟鼓乐之’,此即王者房中之乐,著于《雅》《颂》,不得言无。

dì dà yuè

这句话大意是:”帝大悦。

rén shòu zhōng zú guān cháo tíng jiē xī yān fèng fù shén hòu zèng yuán wài sàn qí cháng shì

现代白话:仁寿 中,卒官,朝廷嗟惜呢,赗赙甚厚,赠员外散骑常侍。

mǎ guāng zì róng bó wǔ ān rén yě

这句话大意是:马光,字荣伯,武安人也。

shǎo hǎo xué cóng shī shù shí nián zhòu yè bù xī tú shū chèn wěi mò bù bì lǎn

这句话大意是:少好学,从师数十年,昼夜不息,图书谶纬,莫不 毕览。

yóu míng sān lǐ wèi rú zhě suǒ zōng

这句话大意是:尤明《三礼》,为儒者所宗。

duò kāi huáng chū zhēng shān dōng yì xué zhī shì guāng yǔ zhāng zhòng ràng kǒng lóng dòu shì róng zhāng mǎi nú liú zǔ rén děng jù zhì bìng shòu tài xué bó shì shí rén hào wèi liù rú

这句话大意是:隋开皇初,征山东义学之士,光与张仲让、孔笼、窦仕荣、张买奴、刘祖仁等 俱至,并授太学博士,时人号为六儒。

rán jiē bǐ yě wú yí fàn cháo tíng bù zhī guì yě

这句话大意是:然皆鄙野无仪范,朝廷不之贵也。

shì róng xún bìng sǐ

这句话大意是:仕荣寻病 死。

zhòng ràng wèi jǐ gào guī xiāng lǐ zhù shū shí juǎn zì yún cǐ shū ruò zòu bì wèi zǎi xiàng

这句话大意是:仲让未几告归乡里,著书十卷,自云:“此书若奏,必为宰相。

yòu shù yán xuán xiàng shì

这句话大意是:”又数言玄象 事。

zhōu xiàn liè shàng jìng zuò zhū

这句话大意是:州县列上,竟坐诛。

kǒng lóng zhāng mǎi nú liú zǔ rén wèi jǐ yì bèi qiǎn wáng

这句话大意是:孔笼、张买奴、刘祖仁未几亦被谴亡。

wéi guāng dú cún

这句话大意是:唯光独存。

cháng yīn shì diàn dì qīn xìng guó zǐ xué wáng gōng yǐ xià bì jí guāng shēng zuò jiǎng lǐ qǐ fā zhāng mén

这句话大意是:尝因释奠,帝亲幸国子学,王公已下毕集,光升坐讲《礼》,启发章门。

yǐ ér zhū rú shēng yǐ cì lùn nàn zhě shí yú jiē dāng shí shuò xué

这句话大意是:已而 诸儒生以次论难者十余,皆当时硕学。

guāng pōu xī yí zhì suī cí fēi jùn biàn ér lǐ yì hóng shàn

这句话大意是:光剖析疑滞,虽辞非俊辩,而《礼》义弘赡。

lùn zhě mò cè qí qiǎn shēn xián gòng tuī fú

这句话大意是:论者莫测其浅深,咸共推服。

shàng jiā ér láo yān

现代白话:上嘉而劳呢。

shān dōng sān lǐ xué zhě zì xióng ān shēng hòu wéi zōng guāng yī rén

这句话大意是:山东《三礼》学者,自熊安生后,唯宗 光一人。

chū jiào shòu yíng bó jiān mén tú qiān shù zhì shì duō fù jí cóng rù cháng ān

这句话大意是:初教授瀛、博间,门徒千数,至是多负笈从入长安。

hòu shù nián dīng mǔ yōu guī xiāng lǐ yǐ jí zú yú jiā

这句话大意是:后数年,丁母忧归乡 里,以疾卒于家。

liú zhuō zì shì yuán xìn dōu chāng tíng rén yě

这句话大意是:刘焯,字士元,信都昌亭人也。

xī é guī bèi wàng gāo shì yuǎn cōng mǐn chén shēn ruò bù hǎo nòng

这句话大意是:犀额龟背,望高视远,聪敏沉深,弱不好弄。

shǎo yǔ hé jiān liú xuàn jié méng wèi you tóng shòu shī yú tóng jùn liú guǐ sī shòu zuǒ zhuàn yú guǎng píng guō mào cháng wèn lǐ yú fù chéng xióng ān shēng jiē bù zú yè ér qù

这句话大意是:少与河间刘炫结盟为友,同受《诗》于同郡刘轨思,受《左传》于广平郭懋,尝问 《礼》于阜城熊安生,皆不卒业而去。

wǔ qiáng jiāo jīn qiáo liú zhì hǎi jiā sù duō fén jí zhuō jiù zhī dú shū xiàng jīng shí zài suī yī shí bù jì yàn rú yě

这句话大意是:武强交津桥刘智海家,素多坟籍,焯就之读 书,向经十载,虽衣食不继,晏如也。

suì yǐ rú xué zhī míng wèi zhōu bó shì

这句话大意是:遂以儒学知名,为州博士。

duò kāi huáng zhōng cì shǐ zhào jiǒng yǐn wéi cóng shì

这句话大意是:隋开皇中,刺史赵煚引为从事。

jǔ xiù cái shè cè jiǎ kē

这句话大意是:举秀才,射策甲科。

yǔ zhù zuò láng wáng shào tóng xiū guó shǐ jiān cān yì lǜ lì

这句话大意是:与著作郎王劭同修国史, 兼参议律历。

réng zhí mén xià shěng yǐ dài gù wèn

这句话大意是:仍直门下省,以待顾问。

é chú yuán wài jiāng jūn

这句话大意是:俄除员外将军。

hòu yǔ zhū rú yú mì shū shěng kǎo dìng qún yán

这句话大意是:后与诸儒于秘书省考定群言。

yīn jiǎ huán xiāng lǐ xiàn lìng wéi zhī yè yǐn wèi gōng cáo

这句话大意是:因假还乡里,县令韦之业引为功曹。

xún fù rù jīng yǔ zuǒ pú yè yáng sù lì bù shàng shū niú hóng guó zi jì jiǔ sū wēi yuán shàn bó shì xiāo gāi hé tuǒ tài xué bó shì fáng huī yuǎn cuī chóng dé jìn wáng wén xué cuī zé děng yú guó zǐ gòng lùn gǔ jīn zhì yì qián xián suǒ bù tōng zhě

这句话大意是:寻复入京,与左仆射杨素、吏部尚书牛弘、国 子祭酒苏威、元善、博士萧该、何妥、太学博士房晖远、崔崇德、晋王文学崔赜等, 于国子共论古今滞义,前贤所不通者。

měi shēng zuò lùn nàn fēng qǐ jiē bù néng qū

这句话大意是:每升坐,论难锋起,皆不能屈。

yáng sù děng mò bù fú qí jīng bó

这句话大意是:杨素等莫不 服其精博。

liù nián yùn luò yáng shí jīng zhì jīng shī wén zì mó miè mò néng zhī zhě

这句话大意是:六年,运洛阳《石经》至京师,文字磨灭,莫能知者。

fèng chì yǔ liú xuàn èr rén lùn yì shēn cuò zhū rú xián huái dù hèn

这句话大意是:奉敕与刘炫二人 论义,深挫诸儒,咸怀妒恨。

suì wèi fēi zhāng suǒ bàng chú míng

这句话大意是:遂为飞章所谤,除名。

yú shì yōu yóu xiāng lǐ zhuān yǐ jiào shòu zhù shù wèi wu zī zī bù juàn

这句话大意是:于是优游乡里,专以教授著述为务,孜孜不倦。

gǔ mǎ wáng zhèng suǒ chuán zhāng jù duō suǒ shì fēi

这句话大意是:贾、马、王、郑所传章句,多 所是非。

jiǔ zhāng suàn shù zhōu bì qī yào lì shū shí yú bù tuī bù rì yuè zhī jīng liáng dù shān hǎi zhī shù mò bù hé qí gēn běn qióng qí mì ào

这句话大意是:《九章算术》、《周髀》、《七曜历书》十余部,推步日月之经,量度山 海之术,莫不核其根本,穷其秘奥。

zhe jī jí shí juǎn lì shū shí juǎn wǔ jīng shù yì bìng xíng yú shì

这句话大意是:著《稽极》十卷,《历书》十卷,《五经述议》, 并行于世。

liú xuàn cōng míng bó xué míng yà yú zhuō gù shí rén chēng èr liú yān

现代白话:刘炫聪明博学,名亚于焯,故时人称二刘呢。

tiān xià míng rú hòu jìn zhì yí shòu yè bù yuǎn qiān lǐ ér zhì zhě bù kě shèng shǔ

这句话大意是:天下名儒后进,质疑受业, 不远千里而至者,不可胜数。

lùn zhě yǐ wéi shù bǎi nián yǐ lái bó xué tōng rú wú néng chū qí yòu zhě

这句话大意是:论者以为数百年已来,博学通儒无能出其右者。

rán huái bào bù kuàng yòu sè yú cái

这句话大意是:然怀 抱不旷,又啬于财。

bù xíng shù xiū zhě wèi cháng yǒu suǒ jiào huì shí rén yǐ cǐ shǎo zhī

这句话大意是:不行束修者,未尝有所教诲,时人以此少之。

fèi zhǔ zi yǒng wén ér zhào zhī wèi jí jìn yè zhào lìng shì shǔ wáng

这句话大意是:废主子勇闻而召之,未及进谒,诏令事蜀王。

fēi gòng hǎo yě jiǔ zhī bù zhì

这句话大意是:非共好也,久之不至。

wáng wén ér dà nù qiǎn rén jiā sòng yú shǔ pèi zhī jūn fáng

这句话大意是:王闻而大 怒,遣人枷送于蜀,配之军防。

qí hòu diǎn xiào shū jí

这句话大意是:其后典校书籍。

wáng yǐ zuì fèi zhuō yòu yǔ zhū rú xiū dìng lǐ lǜ chú yún qí wèi

这句话大意是:王以罪废,焯又与诸儒修定礼、律, 除云骑尉。

yáng dì jí wèi qiān tài xué bó shì é yǐ pǐn bēi qù zhí

这句话大意是:炀帝即位,迁太学博士,俄以品卑去职。

shù nián fù bèi zhēng yǐ dài gù wèn

这句话大意是:数年,复被征以待顾问。

yīn shàng suǒ zhe lì shū yǔ tài shǐ lìng zhāng zhòu xuán duō bù tóng bèi bó bù yòng

这句话大意是:因上 所著《历书》,与太史令张胄玄多不同,被驳不用。

zú liú xuàn wèi zhī qǐng shì cháo tíng bù xǔ

这句话大意是:卒,刘炫为之请谥,朝廷不许。

liú xuàn zì guāng bó hé jiān jǐng chéng rén yě

这句话大意是:刘炫,字光伯,河间景城人也。

shǎo yǐ cōng mǐn jiàn chēng

这句话大意是:少以聪敏见称。

yǔ xìn dōu liú zhuō bì hù dú shū shí nián bù chū

这句话大意是:与信都刘焯闭户读书,十年不 出。

xuàn móu zǐ jīng míng shì rì bù xuàn qiáng jì mò shí mò yǔ wèi chóu

这句话大意是:炫眸子精明,视日不眩,强记默识,莫与为俦。

zuǒ huà yuán yòu huà fāng kǒu sòng mù shù ěr tīng wǔ shì tóng jǔ wú suǒ yí shī

这句话大意是:左画圆,右画方,口诵,目数, 耳听,五事同举,无所遗失。

zhōu wǔ dì píng qí yíng zhōu cì shǐ yǔ wén gāng zhào wèi hù cáo cóng shì

这句话大意是:周武帝平齐,瀛州刺史宇文亢召为户曹从事。

hòu cì shǐ li huì shǔ lǐ cáo cóng shì yǐ lì gàn zhī míng

这句话大意是:后刺史 李绘署礼曹从事,以吏干知名。

duò kāi huáng zhōng fèng chì yǔ zhù zuò láng wáng shào tóng xiū guó shǐ é zhí mén xià shěng yǐ dài gù wèn

这句话大意是:隋开皇中,奉敕与著作郎王劭同修国史,俄直门下省,以待顾问。

yòu zhào zhū shù zhě xiū tiān wén lǜ lì jiān yú nèi shǐ shěng kǎo dìng qún yán

这句话大意是:又诏诸术者 修天文律历,兼于内史省考定群言。

nèi shǐ lìng bó líng lǐ dé lín shén lǐ zhī

这句话大意是:内史令博陵李德林甚礼之。

xuàn suī biàn zhí sān xǐng jìng bù dé guān wèi xiàn sī zé qí fù yì

这句话大意是:炫虽遍直三省,竟 不得官,为县司责其赋役。

xuàn zì chén yú nèi shǐ nèi shǐ sòng yì lì bù

这句话大意是:炫自陈于内史,内史送诣吏部。

shàng shū wéi shì kāng wèn qí suǒ néng

这句话大意是:尚书韦世康问其所能,。

xuàn zì wèi zhuàng yuē zhōu lǐ lǐ jì máo shī shàng shū gōng yáng zuǒ zhuàn xiào jīng lún yǔ

这句话大意是:炫自为状曰:“《周礼》、《礼记》、《毛诗》、《尚书》、《公羊》、《左传》、 《孝经》、《论语》,。

kǒng zhèng wáng hé fú dù děng zhù

这句话大意是:孔、郑、王、何、服、杜等注,。

fán shí sān jiā

这句话大意是:凡十三家,。

suī yì yǒu jīng cū

这句话大意是:虽义有精粗,。

bìng kān jiǎng shòu

这句话大意是:并 堪讲授;。

zhōu yì yí lǐ gǔ liáng yòng gōng chà shǎo

这句话大意是:《周易》、《仪礼》、《谷梁》用功差少;。

shǐ zi wén jí jiā yán gù shì xián sòng yú xīn

这句话大意是:史子文集,嘉言故事,咸诵于 心;。

tiān wén lǜ lì qióng hé wēi miào

这句话大意是:天文、律历,穷核微妙。

zhì yú gōng sī wén hàn wèi cháng jiǎ shǒu

这句话大意是:至于公私文翰,未尝假手。

lì bù jìng bù xiáng shì

这句话大意是:”吏部竟不详试。

rán zài cháo zhī míng zhī shì shí yú rén bǎo míng xuàn suǒ chén bù miù yú shì chú diàn nèi jiāng jūn

这句话大意是:然在朝 知名之士十余人,保明炫所陈不谬,于是除殿内将军。

shí niú hóng zòu gòu qiú tiān xià yí yì zhī shū xuàn suì wěi zào shū bǎi yú juǎn tí wèi lián shān yì lǔ shǐ jì děng lù shàng sòng guān qǔ shǎng ér qù

这句话大意是:时牛弘奏购求天下遗逸之书, 炫遂伪造书百余卷,题为《连山易》、《鲁史记》等,录上送官,取赏而去。

hòu yǒu rén sòng zhī jīng shè miǎn sǐ zuò chú míng

这句话大意是:后有 人讼之,经赦免死,坐除名。

guī yú jiā yǐ jiào shòu wèi wu

这句话大意是:归于家,以教授为务。

fèi tài zǐ yǒng wén ér zhào zhī

这句话大意是:废太子勇闻而召之。

jì zhì jīng shī chì lìng shì shǔ wáng xiù qiān yán bù wǎng

这句话大意是:既至京师, 敕令事蜀王秀,迁延不往。

xiù dà nù jiā sòng yì zhōu

这句话大意是:秀大怒,枷送益州。

jì ér pèi wèi zhàng nèi měi shǐ zhí zhàng wèi mén wèi

这句话大意是:既而配为帐内,每使执仗为门卫。

é ér shì zhī diǎn xiào shū shǐ

这句话大意是:俄而释之,典校书史。

xuàn yīn nǐ qū yuán bǔ jū wèi shì tu yǐ zì jì

这句话大意是:炫因拟屈原《卜居》为《筮涂》以自寄。

jí xiù fèi yǔ zhū rú xiū dìng wǔ lǐ shòu lǚ qí wèi

这句话大意是:及秀废,与诸儒修 定五礼,授旅骑尉。

lì bù shàng shū niú hóng jiàn yì yǐ wéi lǐ zhū hóu jué bàng qī dài fū jiàng yī děng

这句话大意是:吏部尚书牛弘建议以为《礼》:诸侯绝傍期,大夫降一等。

jīn zhī shàng zhù guó suī bù tóng gǔ zhū hóu bǐ dài fū kě yě guān zài dì èr pǐn yi jiàng bàng qīn yī děng

这句话大意是:今之上柱国虽不同 古诸侯,比大夫可也,官在第二品,宜降傍亲一等。

yì zhě duō yǐ wéi rán

这句话大意是:议者多以为然。

xuàn bó zhī yuē gǔ zhī shì zhě zōng yī rén ér yǐ shù zǐ bù dé jìn yóu shì xiān wáng zhòng dí

这句话大意是:炫驳之曰: “古之仕者,宗一人而已,庶子不得进,由是先王重嫡。

qí zōng zǐ yǒu fèn lù zhī yì zú rén yǔ zōng zǐ suī shū yuǎn yóu fú shuāi sān yuè liáng yóu shòu qí ēn yě

这句话大意是:其宗子有分禄之义,族人 与宗子虽疏远,犹服衰三月,良由受其恩也。

lìng zhī shì zhě wèi yǐ cái shēng bù xiàn dí shù yǔ gǔ jì yì hé jiàng zhī yǒu

这句话大意是:令之仕者,位以才升,不限嫡庶,与 古既异,何降之有。

lìng zhī guì zhě duō hū jìn qīn ruò huò jiàng zhī rén dào zhī shū zì cǐ shǐ yǐ

现代白话:令之贵者,多忽近亲,若或降之,人道之疏,自此始了。

suì qǐn qí shì

这句话大意是:”遂 寝其事。

kāi huáng èr shí nián fèi guó zi sì mén jí zhōu xiàn xué wéi zhì tài xué bó shì èr rén xué shēng qī shí èr rén

这句话大意是:开皇二十年,废国子、四门及州县学,唯置太学,博士二人,学生七十二人。

xuàn shàng biǎo yán xué xiào bù yí fèi qíng lǐ shén qiè dì bù nà

这句话大意是:炫上表言学校不宜废,情理甚切,帝不纳。

shí guó jiā yīn shèng jiē yǐ liáo dōng wéi yì

这句话大意是:时国家殷盛,皆以辽东为意。

xuàn yǐ wéi liáo dōng bù kě fá zuò fǔ yí lùn yǐ fěng yān

现代白话:炫以为辽 东不可伐,作《抚夷论》以讽呢。

dāng shí mò yǒu wù zhě

这句话大意是:当时莫有悟者。

jí dà yè zhī jì sān zhēng bù kè xuàn yán fāng yàn

这句话大意是:及大业之季,三征不克,炫言方 验。

yáng dì jí wèi niú hóng yǐn xuàn xiū lǜ lìng

这句话大意是:炀帝即位,牛弘引炫修律令。

shǐ wén dì shí yǐ dāo bǐ lì lèi duō xiǎo rén nián jiǔ cháng jiān shì shǐ rán yě

现代白话:始文帝时,以刀笔吏类多品行较差的人,年久长奸,势使 然也;。

yòu yǐ fēng sú ling chi fù rén wú jié

这句话大意是:又以风俗陵迟,妇人无节。

yú shì lì gé zhōu xiàn zuǒ lì sān nián ér dài zhī

这句话大意是:于是立格:州县佐吏,三年而代之;。

jiǔ pǐn qī wú de zài jiào

这句话大意是:九品妻,无 得再醮。

xuàn zhe lùn yǐ wéi bù kě hóng jìng cóng zhī

这句话大意是:炫著论以为不可,弘竟从之。

zhū jùn zhì xué guān jí liú wài gěi bǐng jiē fā yú xuàn

这句话大意是:诸郡置学官及流外给禀,皆发于炫。

hóng cháng wèn xuàn àn zhōu lǐ shì duō ér fǔ shǐ shǎo jīn lìng shǐ bǎi bèi yú qián pàn guān jiǎn zé bù jì

这句话大意是:弘尝问 炫:“案《周礼》,士多而府史少,今令史百倍于前,判官减则不济。

qí gù hé yě

这句话大意是:其故何也?

xuàn yuē gǔ rén wěi rèn zé chéng suì zhōng kǎo qí diàn zuì àn bù zhòng xiào wén bù fán xī fǔ shǐ zhī rèn zhǎng yào mù ér yǐ

这句话大意是:” 炫曰:“古人委任责成,岁终考其殿最,案不重校,文不繁悉,府史之任,掌要目 而已。

jīn zhī wén bù héng lǜ kān fù duàn liàn ruò qí bù mì wàn lǐ zhuī zhèng bǎi nián jiù àn

这句话大意是:今之文簿,恒虑勘覆锻炼,若其不密,万里追证百年旧案。

gù yàn yún lǎo lì bào àn sǐ

这句话大意是:故谚云:‘老吏 抱案死。

jīn gǔ bù tóng ruò cǐ zhī xiāng xuán yě

这句话大意是:’今古不同,若此之相悬也。

shì fán zhèng bì zhí cǐ zhī yóu

这句话大意是:事烦政弊,职此之由。

hóng yòu wèn wèi qí zhī shí lìng shǐ cóng róng ér yǐ jīn zé bù huáng níng shě

这句话大意是:”弘又问:“魏、齐 之时,令史从容而已,今则不遑宁舍。

qí shì hé yóu

这句话大意是:其事何由?

xuàn yuē qí shì lì zhōu bù guò shù shí

这句话大意是:”炫曰:“齐氏立州,不过数十;。

sān fǔ xíng tái dì xiāng tǒng lǐng wén shū xíng xià bù guò shí tiáo

这句话大意是:三府行台,递相统领,文书行下,不过十条。

jīn zhōu sān bǎi

这句话大意是:今州三百。

qí fán yī yě

这句话大意是:其繁一也。

wǎng zhě zhōu wéi zhì gāng jì jùn zhì shǒu chéng xiàn wéi lìng ér yǐ qí suǒ jù liáo zé zhǎng guān zì pì shòu zhào fù rèn měi zhōu bù guò shù shí

这句话大意是:往者,州唯置 纲纪,郡置守、丞,县唯令而已,其所具僚,则长官自辟,受诏赴任,每州不过数 十。

jīn zé bù rán dà xiǎo zhī guān xī yóu lì bù xiān jiè zhī jī jiē shǔ kǎo gōng

这句话大意是:今则不然,大小之官,悉由吏部,纤介之迹,皆属考功。

qí fán èr yě

这句话大意是:其繁二也。

shěng guān bù rú shěng shì shěng shì bù rú qīng xīn guān shì bù xǐng ér wàng cóng róng qí kě de hu

这句话大意是:省官不如 省事,省事不如清心,官事不省而望从容,其可得乎!

hóng shén shàn qí yán ér bù néng yòng

这句话大意是:”弘甚善其言而不能用。

nà yán yáng dá jǔ xuàn bó xué yǒu wén zhāng shè cè gāo dì chú tài xué bó shì

这句话大意是:纳言杨达举炫博学有文章,射策高第,除太学博士。

suì yú yǐ pǐn bēi qù rèn

这句话大意是:岁余,以品卑去任。

hái zhì cháng píng fèng chì zhuī yì xíng zài suǒ

这句话大意是:还至 长平,奉敕追诣行在所。

huò yán qí wú xíng dì suì ba zhī

这句话大意是:或言其无行,帝遂罢之。

guī yú hé jiān

这句话大意是:归于河间。

shí dào zéi fēng qǐ gǔ shí yǒng guì jīng jí dào xi jiào shòu bù xíng

这句话大意是:时盗贼峰起,谷食踊 贵,经籍道息,教授不行。

xuàn yǔ qī zǐ xiāng qù bǎi lǐ shēng wén duàn jué yù yù bù dé zhì nǎi zì wèi zàn yuē

这句话大意是:炫与妻子,相去百里,声闻断绝,郁郁不得志,乃自为 赞曰:。

tōng rén sī mǎ xiàng rú yáng zi yún mǎ jì zhǎng zhèng kāng chéng děng jiē zì xù huī měi chuán fāng lái yè

这句话大意是:通人司马相如、扬子云、马季长、郑康成等皆自叙徽美,传芳来叶。

yú qǐ gǎn yǎng jūn xiān jìn yí xiào hòu kūn

这句话大意是:余岂敢仰 均先进,贻笑后昆?

tú yǐ rì pò sāng yú dà mìng jiāng jìn gù yǒu piāo líng mén tú yǔ sàn kè sǐ zhāo lù hún mái shuò yě

这句话大意是:徒以日迫桑榆,大命将近,故友飘零,门徒雨散,溘死朝露, 魂埋朔野。

qīn gù mò zhào qí xīn hòu rén bú jiàn qí jī

这句话大意是:亲故莫照其心,后人不见其迹。

dài jí yú chuǎn báo yán xiōng yì yí jí xíng mài chuán zhī zhōu lǐ shǐ fu jiāng lái jùn zhé zhī yú bǐ zhì ěr

这句话大意是:殆及余喘,薄言胸臆,贻及行迈,传之 州里,使夫将来俊哲,知余鄙志耳。

yú cóng wǎn fā yǐ lái qì yú bái shǒu yīng hái wèi cí qīn suǒ shù chuí tà wèi cháng jiā

这句话大意是:余从绾发以来,迄于白首,婴孩为慈亲所恕,捶挞未尝加;。

cóng xué wèi míng shī suǒ qín jiǎ chu fú zhī jí

这句话大意是:从学为明师所矜, 榎楚弗之及。

jì hu dūn xù bāng zú jiāo jié děng yí zhòng wù qīng shēn xiān rén hòu jǐ

这句话大意是:暨乎敦叙邦族,交结等夷,重物轻身,先人后己。

xī zài yòu ruò lè cān zhǎng zhě

这句话大意是:昔在幼弱,乐参长 者;。

yuán jí qí ài shù jiē hòu shēng

这句话大意是:爰及耆艾,数接后生。

xué zé fú ér bù yàn huì zé láo ér bù juàn

这句话大意是:学则服而不厌,诲则劳而不倦。

yōu qíng guǎ shì xīn shì duō wéi

这句话大意是:幽情寡适,心事多违。

nèi xǐng shēng píng gù xún zhōng shǐ qí dà xìng yǒu sì shēn hèn yǒu yī

这句话大意是:内省生平,顾循终始,其大幸有四,深恨有一。

xìng běn yú bì jiā yè pín jù wèi fù xiōng suǒ ráo cè jìn shēn zhī mò

这句话大意是:性本愚蔽,家业贫窭,为父兄所饶,厕缙绅之末。

suì de bó lǎn diǎn gào kuī shè jīn gǔ xiǎo shàn zhe yú qiū yuán xū míng wén yú bāng guó

这句话大意是:遂得博览典诰,窥涉今古, 小善著于丘园,虚名闻于邦国。

qí xìng yī yě

这句话大意是:其幸一也。

yǐn xiǎn rén jiān shěn fú shì sú shù tiǎn tú láo zhī zhí jiǔ zhí chéng dàn zhī shū

这句话大意是:隐显人间,沈浮世俗,数忝徒劳之职,久执城旦之书。

míng bù guà yú bái jiǎn shì bù rǎn yú dān bǐ

这句话大意是:名不挂于白简,事不染 于丹笔。

lì shēn lì xíng cán nǜ shí duō qǐ shǒu qǐ zú shù jī kě miǎn

这句话大意是:立身立行,惭恧实多,启手启足,庶几可免。

qí xìng èr yě

这句话大意是:其幸二也。

yǐ cǐ yōng xū lǚ dòng chén juàn

这句话大意是:以此庸虚,屡动宸眷;。

yǐ cǐ bēi jiàn měi shēng tiān fǔ

这句话大意是:以此卑贱,每升天府。

qí biāo jì lù bǐ yì yuān hóng zhěng sù yú fèng chí jì yán dòng yú lín gé

这句话大意是:齐镳骥𫘧,比翼鹓鸿,整素于 凤池,记言动于麟阁。

cān yè zǎi fǔ zào qǐng qún gōng hòu lǐ shū ēn zēng róng gǎi jià

这句话大意是:参谒宰辅,造请群公,厚礼殊恩,增荣改价。

qí xìng sān yě

这句话大意是:其幸三也。

zhòu lòu fāng jǐn dà dié yǐ jiē tuì fǎn chū fú guī hái gù lǐ

这句话大意是:昼漏方尽,大耋已嗟,退反初服,归骸故里。

wán wén shǐ yǐ yí shén yuè yú niǎo yǐ sàn lǜ

这句话大意是:玩文史以怡神,阅鱼鸟以散虑。

guān shěng yě wù dēng lín yuán zhǎo huǎn bù dài chē wú shì wèi guì

这句话大意是:观省野物,登临园沼,缓步代车,无事为贵。

qí xìng sì yě

这句话大意是:其幸四也。

yǎng xiū míng zhī shèng shì kǎi dào jiào zhī ling chi dǎo xiān rú zhī yì guǐ shāng qún yán zhī wú huì

这句话大意是:仰休明之盛世,慨道教之陵迟,蹈先儒之逸轨,伤群言之芜秽。

chí chěng fén diǎn lí gǎi pì miù xiū zhuàn shǐ bì shì yè shì chéng

这句话大意是:驰骋坟典,厘 改僻谬,修撰始毕,事业适成。

tiān wéi rén yuàn tú bù wǒ yǔ shì lù wèi yí xué xiào jǐn fèi dào bù bèi yú dāng shí yè bù chuán yú shēn hòu

这句话大意是:天违人愿,途不我与,世路未夷,学校尽废,道不 备于当时,业不传于身后。

xián hèn quán rǎng shí zài cí hu

这句话大意是:衔恨泉壤,实在兹乎!

qí shēn hèn yī yě

这句话大意是:其深恨一也。

shí zài jùn chéng liáng xiǎng duàn jué

这句话大意是:时在郡城,粮饷断绝。

qí mén rén duō suí zéi dào

这句话大意是:其门人多随贼盗。

āi xuàn qióng fá yì chéng xià suǒ xuàn jùn guān nǎi chū xuàn yǔ zhī

这句话大意是:哀炫穷乏,诣城下索炫,郡官乃出炫 与之。

xuàn wèi zéi suǒ jiāng guò xià chéng bǎo

这句话大意是:炫为贼所将,过下城堡。

wèi jǐ zéi wèi guān jūn suǒ pò xuàn jī è wú suǒ yī fù tóu xiàn guān

这句话大意是:未几,贼为官军所破,炫饥饿无所依,复投县官。

xiàn guān yì xuàn yǔ zéi xiāng zhī kǒng wèi hòu biàn suì bì mén bù nà

这句话大意是:县官意炫与贼相知,恐为后变,遂闭门不纳。

shí yè bīng hán yīn cǐ dòng něi ér sǐ

这句话大意是:时夜冰寒,因此冻馁而死。

qí hòu mén rén shì yuē xuān dé xiān shēng

这句话大意是:其后门人 谥曰宣德先生。

xuàn xìng zào jìng pō hǎo pái xié duō zì jīn fá hǎo qīng wǔ dāng shì wèi zhí zhèng suǒ chǒu yóu shì huàn tú bù suí

这句话大意是:炫性躁竞,颇好俳谐,多自矜伐,好轻侮当世,为执政所丑,由是宦途不遂。

zhe lún yǔ shù yì shí juǎn chūn qiū gōng mèi shí juǎn wǔ jīng zhèng míng shí èr juǎn xiào jīng shù yì wǔ juǎn chūn qiū shù yì sì shí juǎn shàng shū shù yì èr shí juǎn máo shī shù yì sì shí juǎn

这句话大意是:著《论语述议》十卷、《春秋攻昧》十卷、《五经正名》十二卷、《孝经述议》五 卷、《春秋述议》四十卷、《尚书述议》二十卷、《毛诗述议》四十卷,。

zhù shī xù yī juàn suàn shù yī juàn

这句话大意是:注《诗序》 一卷、《算术》一卷,。

bìng suǒ zhù wén jí

这句话大意是:并所著文集,。

bìng xíng yú shì

这句话大意是:并行于世。

shí rú xué zhī shì yòu yǒu zhě huī gù biāo lǔ shì dá zhāng chōng wáng xiào jí bìng zhī míng

这句话大意是:时儒学之士,又有褚晖、顾彪、鲁世达、张冲、王孝籍并知名。

zhě huī zì gāo míng wú jùn rén

这句话大意是:褚晖,字高明,吴郡人。

yǐ sān lǐ xué chēng yú jiāng nán

这句话大意是:以《三礼》学称于江南。

yáng dì shí zhēng tiān xià rú shù zhī shì xī jí nèi shǐ shěng xiāng cì jiǎng lùn

这句话大意是:炀帝时,征天下儒术之士, 悉集内史省,相次讲论。

huī biàn bó wú néng qū zhě yóu shì zhuó wèi tài xué bó shì

这句话大意是:晖辩博,无能屈者,由是擢为太学博士。

zhuàn shū yī bǎi juǎn

这句话大意是:撰疏一百卷。

gù biāo zì zhòng wén yú háng rén

这句话大意是:顾彪,字仲文,余杭人。

míng shàng shū chūn qiū

这句话大意是:明《尚书》、《春秋》。

yáng dì shí wèi mì shū xué shì

这句话大意是:炀帝时,为秘书学士。

zhuàn gǔ wén shàng shū yì shū èr shí juǎn xíng yú shì

这句话大意是:撰 《古文尚书义疏》二十卷,行于世。

lǔ shì dá yú háng rén

这句话大意是:鲁世达,余杭人。

yáng dì shí wèi guó zi zhù jiào

这句话大意是:炀帝时,为国子助教。

zhuàn máo shī zhāng jù yì shū sì shí èr juǎn xíng yú shì

这句话大意是:撰《毛诗章句义疏》四十二卷,行于 世。

zhāng chōng zì shū xuán wú jùn rén

这句话大意是:张冲,字叔玄,吴郡人。

shì chén wèi zuǒ zhōng láng jiàng fēi qí hǎo yě

这句话大意是:仕陈,为左中郎将,非其好也。

nǎi tán sī jīng diǎn zhuàn chūn qiū yì lüè yì yú dù shì qī shí yú shì sāng fú yì sān juǎn xiào jīng yì sān juǎn lún yǔ yì shí juǎn qián hàn yīn yì shí èr juǎn

这句话大意是:乃覃思经典,撰《春 秋义略》,异于杜氏七十余事,《丧服义》三卷、《孝经义》三卷、《论语义》十 卷、《前汉音义》十二卷。

guān zhì hàn wáng shì dú

这句话大意是:官至汉王侍读。

wáng xiào jí píng yuán rén

这句话大意是:王孝籍,平原人。

shǎo hǎo xué bó lǎn qún yán biàn xí wǔ jīng pō yǒu wén hàn

这句话大意是:少好学,博览群言,遍习《五经》,颇有文翰。

yǔ hé jiān liú xuàn tóng zhì yǒu shàn

这句话大意是:与河间刘炫, 同志友善。

kāi huáng zhōng zhào rù mì shū zhù wáng shào xiū guó shǐ

这句话大意是:开皇中,召入秘书,助王劭修国史。

shào bù zhī lǐ

这句话大意是:劭不之礼。

zài shěng duō nián bù miǎn shū shuì yù yù bù dé zhì zòu jì yú lì bù shàng shū niú hóng yuē

这句话大意是:在省多年,不免输税, 郁郁不得志,奏记于吏部尚书牛弘曰:。

qiè yǐ dú shì yīn fū zé shēn dàn bú mèi

这句话大意是:窃以毒螫𬘡肤,则申旦不寐;。

jī hán qiè tǐ yì zú suì wú liáo

这句话大意是:饥寒切体,亦卒岁无聊。

hé zé

这句话大意是:何则?

tòng kǔ nán yǐ ān pín qióng yì wèi qi

这句话大意是:痛苦难以安,贫 穷易为戚。

kuàng huái bào zhī nèi bīng huǒ shuò zhī gāo còu lǐ zhī jiān fēng shuāng qīn gǔ suǐ

这句话大意是:况怀抱之内,冰火铄脂膏,腠理之间,风霜侵骨髓。

ān kě zé shé jiān chún tūn shēng yǐn qì è shēn yín zhī xiǎng rěn suān xīn zhī kù zāi

现代白话:安可𫜬舌缄唇,吞 声饮气,恶呻吟之响,忍酸辛之酷啊!

fú wéi míng shàng shū gōng dòng āi jīn zhī sè kāi kuān yù zhī huái ké tuò zú yǐ huó hé lín chuī xū kě yòng fēi qióng yǔ

这句话大意是:伏惟明尚书公,动哀矜之色,开宽裕之怀, 咳唾足以活涸鳞,吹嘘可用飞穷羽。

fēn jiāo lán zhī qì nuǎn bù bó zhī cí xǔ xiǎo rén zhī qǐng wén dà jūn zhī tīng

现代白话:芬椒兰之气,暖布帛之词,许品行较差的人之请,闻大 君之听。

suī fù shān chuān mián yuǎn guǐ shén zài cí xìn ér yǒu zhēng yán wú bù lǚ

这句话大意是:虽复山川绵远,鬼神在兹,信而有征,言无不履。

yóu kǒng zhěng nì chí yú yuán shǒu jiù diē huǎn yú fú zú dài yuè rén zhī zhōu jí qiú lǔ yàn zhī yún tī zé bì xuán yú qiáo shù zhī zhī méi yú shēn quán zhī dǐ

这句话大意是:犹恐拯溺迟于援手,救 跌缓于扶足,待越人之舟楫,求鲁燕之云梯,则必悬于乔树之枝,没于深泉之底。

fu yǐ yī jiè pín rén qī nián zhí shěng kè yì bù miǎn qìng shǎng bù zhān

这句话大意是:夫以一介贫人,七年直省,课役不免,庆赏不沾。

mài gòng yǔ zhī tián gōng shì zhī zhī fèi

这句话大意是:卖贡禹之田,供释之之费;。

yǒu ruò zǐ zhī lèi fá qiáng xiōng zhī chǎn

这句话大意是:有弱子之累,乏强兄之产。

jiā yǐ cí mǔ zài táng guāng yīn chí mù hán shǔ wéi quē guān shān chāo yuǎn

这句话大意是:加以慈母在堂,光阴迟暮,寒暑违阙,关山超远。

niè bì wéi qī qián tú yú miǎo

这句话大意是:啮臂 为期,前途逾邈;。

yǐ lǘ zhī wàng zhāo xī qīng duì

这句话大意是:倚闾之望,朝夕倾对。

xiè xiàng rú zhī bìng wú guān kě yǐ miǎn

现代白话:谢相如之病,无官能够免;。

fā méi fú zhī kuáng fēi xian suǒ néng bì

这句话大意是:发梅福之狂, 非仙所能避。

chóu jí shén hu lì guǐ rén shēng yì fu jīn shí

这句话大意是:愁疾甚乎厉鬼,人生异夫金石。

yíng hún qiě sàn kǒng shì yǔ wú zhēng

这句话大意是:营魂且散,恐筮予无征;。

jī hèn rù míng zé xū yuán ēn gù

这句话大意是:赍恨入冥, 则虚缘恩顾。

cǐ nǎi wáng jī suǒ yǐ zhì yán yīng hóu wèi zhī bù lè yě

这句话大意是:此乃王稽所以致言,应侯为之不乐也。

qián bìn fà zhī nèi jū méi jié zhī jiān zi yě wèi zēng wén lí zhū suǒ wèi jiàn

这句话大意是:潜鬓发之内,居眉睫之间,子 野未曾闻,离朱所未见。

jiǔ lún dōng guān liú zhì nán shǐ zhōng wú jiàn yǐn yǒng tóng mái bìn

这句话大意是:久沦东观,留滞南史,终无荐引,永同埋殡。

sān shì bù yí suī yóu jì mò

这句话大意是:三世不移, 虽由寂寞;。

shí nián bù tiáo shí fá zhī jǐ

这句话大意是:十年不调,实乏知己。

fū bù shì chū zhě shèng míng zhī jūn yě

这句话大意是:夫不世出者,圣明之君也;。

bù wàn yī zhě chéng xián zhī chén yě

这句话大意是:不万一者,诚贤之臣也。

yǐ fū bù shì chū ér féng bù wàn yī xiǎo rén suǒ yǐ wèi míng shàng shū xìng yě

现代白话:以夫不世出而逢不万一, 品行较差的人所以为明尚书幸也。

zuò rén wù zhī yuán yùn quán héng zhī bǐng fǎn bèi hú bái bù hǎo zī yī cǐ xiǎo rén wèi míng shàng shū bù qǔ yě

现代白话:坐人物之源,运铨衡之柄,反被狐白,不好缁衣,此品行较差的人 为明尚书不取也。

xī jīng yù wèi pōu yuè biàn hé zhī zú

这句话大意是:昔荆玉未剖,刖卞和之足;。

bǎi lǐ wèi yòng suì qín xi zhī shǒu

这句话大意是:百里未用,碎禽息之首。

jū de yán zhī de yǒu néng yòng zhī zī zēng ěr mù zhī míng wú shǒu zú zhī qi dàn ér bù wéi shú zhī qí jiě

这句话大意是:居得言之地, 有能用之资,憎耳目之明,无首足之戚,惮而不为,孰知其解!

fu guān huò bù chēng qí néng shì huò wèi shēn qí qū yī fū qiè yì yǔ liú tiān xià láo bú jiàn tú ān néng wú wàng

这句话大意是:夫官或不称其能, 士或未申其屈,一夫窃议,语流天下,劳不见图,安能无望!

tǎng bìng wèi jí sǐ kuáng hái kè niàn hàn qióng chóu zhī jiǎn shǔ lí yōu zhī cí

这句话大意是:倘病未及死,狂还克 念,汗穷愁之简,属离忧之词。

tuō zhì yú qián xiū tōng xīn yú lái zhé shǐ qiān zǎi zhī xià āi qí bù yù zhuī jiù zhí shì yǒu diàn qīng chén

这句话大意是:托志于前修,通心于来哲,使千载之下,哀其不遇, 追咎执事,有玷清尘。

zé bù xiào zhī qū sǐ shēng wèi lèi xiǎo rén zhī zuì fāng qiě wèi kān

现代白话:则不肖之躯,死生为累,品行较差的人之罪,方且未刊。

yuàn shǎo jiā lián mǐn liú xīn wú hū

这句话大意是:愿少加怜愍, 留心无忽。

hóng yì zhī qí xué yè ér jìng bù dé diào

这句话大意是:弘亦知其学业,而竟不得调。

hòu guī xiāng lǐ yǐ jiào shòu wèi yè zhōng yú jiā

这句话大意是:后归乡里,以教授为业,终于家。

zhù shàng shū jí shī zāo luàn líng luò

这句话大意是:注《尚书》及 《诗》,遭乱零落。

lùn yuē gǔ yǔ yún róng tǐ bù zú guān yǒng lì bù zú shì zú xìng bù zú dào xiān zǔ bù zú chēng rán ér xiǎn wén sì fāng liú shēng hòu yìn zhě qí wéi xué hu

这句话大意是:论曰:古语云:“容体不足观,勇力不足恃,族姓不足道,先祖不足称,然而 显闻四方,流声后胤者,其惟学吗?

xìn zāi sī yán yě

现代白话:”信啊斯言也!

liáng yuè zhī tú dǔ zhì bù juàn zì qiú zhū jǐ suì néng wén dào xià fēng chēng zhēn xí shàng

这句话大意是:梁越之徒,笃志不倦,自求诸 己,遂能闻道下风,称珍席上。

huò jù tú qiān bǎi huò fú miǎn chéng xuān xián jī gǔ zhī lì yě

这句话大意是:或聚徒千百,或服冕乘轩,咸稽古之力也。

rán yuǎn wéi hàn wèi shuò xué duō qīng tōng

这句话大意是:然远惟 汉、魏,硕学多清通;。

dǎi hu jìn gǔ jù rú duō bǐ sú

这句话大意是:逮乎近古,巨儒多鄙俗。

wén wǔ bù zhuì hóng zhī zài rén qǐ dú yú bì yú dāng jīn ér jiē míng zhé yú wǎng xī

这句话大意是:文武不坠,弘之在人,岂独愚蔽于 当今,而皆明哲于往昔?

zài hu yòng yǔ bù yòng zhī yǔ bù zhī ěr

这句话大意是:在乎用与不用,知与不知耳。

rán nǎng zhī bì xié shù jì bì jǔ dé yú hóng rú

这句话大意是:然曩之弼谐庶绩,必举德于 鸿儒;。

jìn dài zuǒ yòu bāng jiā xián qǔ shì yú dāo bǐ

这句话大意是:近代左右邦家,咸取士于刀笔。

zòng yǒu xué yōu rù shì qín yú cì gǔ míng gāo hǎi nèi zhuó dì jiǎ kē ruò mìng ǒu shí lái wèi yǒu wàng yú qīng zǐ

这句话大意是:纵有学优入室,勤逾刺股,名高海内,擢第 甲科,若命偶时来,未有望于青紫;。

huò shù jiāng yùn chuǎn bì jiàn qì yú cǎo zé

这句话大意是:或数将运舛,必见弃于草泽。

rán zé gǔ zhī xué zhě lù zài qí zhōng

这句话大意是:然则古之学者, 禄在其中;。

jīn zhī xué zhě kùn yú pín jiàn

这句话大意是:今之学者,困于贫贱。

míng dá zhī rén zhì shí zhī shì ān kěn zhì yú suǒ xí yǐ qiú pín jiàn zhě zāi

现代白话:明达之人,志识之士,安肯滞于所习,以求贫贱 者啊!

cǐ suǒ yǐ rú hǎn tōng rén xué duō bǐ sú zhě yě

这句话大意是:此所以儒罕通人,学多鄙俗者也。

zhì ruò liú zhuō dé guān jìn shēn shù qióng tiān xiàng jì jīng qiě bó dòng jiū yōu wēi gōu shēn zhì yuǎn yuán liú bù cè

这句话大意是:至若刘焯,德冠缙绅,数穷天象,既精且 博,洞究幽微,钩深致远,源流不测。

shù bǎi nián lái sī yī rén ér yǐ

这句话大意是:数百年来,斯一人而已。

liú xuàn xué shí tōng rú cái kān chéng wù jiǔ liú qī lüè wú bù gāi lǎn

这句话大意是:刘炫学实通儒,才 堪成务,九流七略,无不该览。

suī tàn zé suǒ yǐn bù dǎi yú zhuō

这句话大意是:虽探赜索隐,不逮于焯;。

cái chéng yì shuō wén yǎ guò zhī

这句话大意是:裁成义说,文雅过之。

bìng shí bù wǒ yǔ něi qì gōu hè

这句话大意是:并 时不我与,馁弃沟壑。

sī nǎi zi xià suǒ wèi sǐ shēng yǒu mìng fù guì zài tiān

这句话大意是:斯乃子夏所谓,“死生有命,富贵在天”。

tiān zhī suǒ yǔ zhě cōng míng suǒ bù yǔ zhě guì shì shàng shèng qiě yóu bù miǎn zhuō xuàn qí rú mìng hé

这句话大意是:天之所与者聪明, 所不与者贵仕,上圣且犹不免,焯、炫其如命何!

xiào jí tú lí sāo qí wén shàng hé jiù yě

这句话大意是:孝籍徒离骚其文,尚何救也!

✦ You read 列传·卷七十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.