mán liáo lín yì chì tǔ zhēn là pó lì
这句话大意是:蛮 獠 林邑 赤土 真腊 婆利。
mán zhī zhǒng lèi gài pán hù zhī hòu
这句话大意是:蛮之种类,盖盘瓠之后。
zài jiāng huái zhī jiān bù luò zī màn bù yú shù zhōu dōng lián shòu chūn xi tōng bā shǔ běi jiē rǔ yǐng wǎng wǎng yǒu yān
现代白话:在江、淮之间,部落滋蔓,布于数州,东连寿春,西 通巴、蜀,北接你、颍,往往有呢。
qí yú wèi shì bù shèn wéi huàn zhì jìn zhī mò shāo yǐ fán chāng jiàn wèi kòu bào yǐ
现代白话:其于魏氏,不甚为患,至晋之末,稍以繁昌, 渐为寇暴了。
zì liú shí luàn hòu zhū mán wú suǒ jì dàn gù qí zú jiàn de běi qiān lù hún yǐ nán mǎn yú shān gǔ wǎn luò xiāo tiáo lüè wéi qiū xū yǐ
现代白话:自刘、石乱后,诸蛮无所忌惮,故其族渐得北迁,陆浑以南,满于山 谷,宛、洛萧条,略为丘墟了。
dào wǔ jì dìng zhōng shān shēng jiào bèi yú hé biǎo
这句话大意是:道武既定中山,声教被于河表。
tài cháng bā nián mán wáng méi ān lǜ qú shuài shù qiān cháo jīng shī qiú liú zhì zǐ yǐ biǎo zhōng kuǎn
这句话大意是:泰常八年,蛮王梅安率渠帅数千朝京师,求留 质子,以表忠款。
shǐ guāng zhōng bài ān shì zǐ bào wèi ān yuǎn jiāng jūn jiāng zhōu cì shǐ shùn yáng gōng
这句话大意是:始光中,拜安侍子豹为安远将军、江州刺史、顺阳公。
xìng guāng zhōng mán wáng wén wǔ lóng qǐng xiáng zhào bāo wèi zhī bài nán yōng zhōu cì shǐ lǔ yáng hóu
这句话大意是:兴光中, 蛮王文武龙请降,诏褒慰之,拜南雍州刺史、鲁阳侯。
yán xìng zhōng dà yáng mán shǒu huán dàn yōng miǎn shuǐ yǐ běi zhì yè yǐ nán bā wàn yú luò qiǎn shǐ nèi shǔ
这句话大意是:延兴中,大阳蛮首桓诞拥沔水以北,滍叶以南,八万余落,遣使内属。
xiào wén jiā zhī bài dàn zhēng nán jiāng jūn dōng jīng zhōu cì shǐ xiāng yáng wáng tīng zì xuǎn jùn xiàn
这句话大意是:孝文嘉 之,拜诞征南将军、东荆州刺史、襄阳王,听自选郡县。
dàn zì tiān shēng huán xuán zhī zǐ yě
这句话大意是:诞字天生,桓玄之子也。
chū xuán xi bēn zhì méi jiǒng zhōu bèi shā dàn shí nián shù suì liú cuàn dà yáng mán zhōng suì xí qí sú
这句话大意是:初,玄西奔至枚迥洲被杀,诞时年数岁,流窜大阳蛮中,遂习其俗。
jí zhǎng duō zhì móu wèi qún mán suǒ guī
这句话大意是:及长,多智谋, 为群蛮所归。
dàn jì nèi shǔ jū lǎng líng
这句话大意是:诞既内属,居朗陵。
tài hé sì nián wáng shī nán fá dàn qǐng wèi qián qū
这句话大意是:太和四年,王师南伐,诞请为前驱。
nǎi shòu shǐ chí jié nán zhēng xī dào dà dū dū tǎo yì yáng bù guǒ ér hái
这句话大意是:乃授使持节、 南征西道大都督,讨义阳,不果而还。
shí nián yí jū yǐng yáng
这句话大意是:十年,移居颍阳。
shí liù nián yī lì jiàng wáng wèi gōng
这句话大意是:十六年,依例降王为公。
shí qī nián jiā zhēng nán jiāng jūn zhōng dào dà dū dū zhēng jìng líng
这句话大意是:十七年,加征南将军、中道大都督,征竟陵。
yù qiān luò shī tíng
这句话大意是:遇迁洛,师停。
shì shí qí zhēng lǔ jiāng jūn zhí gé jiāng jūn mán shǒu tián yì zōng lǜ bù qū sì qiān yú hù nèi shǔ
这句话大意是:是时,齐征虏将军、 直阁将军蛮首田益宗率部曲四千余户内属。
xiāng yáng shǒu léi pó sī děng shí yī rén lǜ hù qiān yú nèi zì xǐ qiú jū dà hé chuān zhào gěi lǐn shí
这句话大意是:襄阳首雷婆思等十一人率户千余内自徙, 求居大和川,诏给廪食。
hòu kāi nán yáng lìng yǒu miǎn běi zhī de mán rén ān dǔ bù wéi kòu zéi
这句话大意是:后开南阳,令有沔北之地,蛮人安堵,不为寇贼。
shí bā nián dàn rù cháo shǎng yù lóng hòu
这句话大意是:十八年, 诞入朝,赏遇隆厚。
zú shì yuē gāng
这句话大意是:卒,谥曰刚。
zi huī zì dào jìn wèi lóng xiāng jiāng jūn dōng jīng zhōu cì shǐ xí jué
这句话大意是:子晖,字道进,位龙骧将军、东荆州刺史,袭爵。
jǐng míng chū dà yáng mán shǒu tián yù qiū děng èr wàn bā qiān hù nèi fù zhào zhì sì jùn shí bā xiàn
这句话大意是:景明初,大阳蛮首田育丘等二万八千户内附,诏置四郡十八县。
huī zú
这句话大意是:晖卒。
zèng guàn jūn jiāng jūn
这句话大意是:赠冠军将军。
sān nián lǔ yáng mán lǔ běi yàn děng jù zhòng gōng bī pín zhào zuǒ wèi jiāng jūn li chóng tǎo píng zhī xǐ wàn yú jiā yú hé běi zhū zhōu jí liù zhèn
这句话大意是:三年,鲁阳蛮鲁北燕等聚众攻逼,频诏左卫将军李崇讨平之,徙万余家于河北 诸州及六镇。
xún pàn nán zǒu suǒ zài zhuī tǎo bǐ jí hé shā zhī jiē jǐn
这句话大意是:寻叛南走,所在追讨,比及河,杀之皆尽。
sì nián dōng jīng zhōu mán fán sù ān fǎn jiàn dì hào
这句话大意是:四年,东荆州蛮樊素安反, 僭帝号。
zhèng shǐ yuán nián sù ān dì xiù ān fù fǎn li chóng yáng dà yǎn xī tǎo píng zhī
这句话大意是:正始元年,素安弟秀安复反,李崇、杨大眼悉讨平之。
èr nián liáng miǎn dōng tài shǒu tián qīng xǐ yōng qī jùn sān shí yī xiàn hù wàn jiǔ qiān qiǎn shǐ nèi fù qǐ shī tǎo liáng
这句话大意是:二年,梁沔东太守 田清喜拥七郡三十一县、户万九千,遣使内附,乞师讨梁。
qí yōng zhōu yǐ dōng shí chéng yǐ xī wǔ bǎi yú lǐ shuǐ lù yuán lù qǐng lǜ bù qǔ duàn zhī
这句话大意是:其雍州以东,石城以西, 五百余里水陆援路,请率部曲断之。
sì nián liáng yǒng níng tài shǒu wén yún shēng liù bù zì hàn dōng qiǎn shǐ guī fù
这句话大意是:四年,梁永宁太守文云生六部,自汉东遣使归 附。
yǒng píng chū dōng jīng zhōu biǎo tài shǒu huán shū xìng qián hòu zhāo wèi dà yáng mán guī fù zhě yī wàn qī bǎi hù qǐng zhì jùn shí liù xiàn wǔ shí zhào qián zhèn dōng fǔ zhǎng shǐ lì dào yuán jiǎn xíng zhì zhī
这句话大意是:永平初,东荆州表太守桓叔兴前后招慰大阳蛮,归附者一万七百户,请置郡十 六、县五十,诏前镇东府长史郦道元检行置之。
shū xìng jí huī dì yě yán chāng yuán nián bài nán jīng zhōu cì shǐ jū ān chāng lì yú dōng jīng
这句话大意是:叔兴即晖弟也,延昌元年,拜南荆 州刺史,居安昌,隶于东荆。
sān nián liáng qiǎn bīng tǎo jiāng miǎn pò lüè zhū mán bǎi xìng rǎo dòng
这句话大意是:三年,梁遣兵讨江、沔,破掠诸蛮,百姓扰动。
mán zì xiāng dū shuài èr wàn yú rén pín qǐng tǒng shuài mán yǐ wéi shēng shì
这句话大意是:蛮自 相督率二万余人,频请统帅,蛮以为声势。
shū xìng gěi yī tǒng bìng wēi yí wèi zhī jié dù mán rén suì ān
这句话大意是:叔兴给一统并威仪,为之节度,蛮人遂 安。
qí nián liáng yōng zhōu cì shǐ xiāo zǎo qiǎn qí jiāng cài lìng sūn děng sān jiāng kòu nán jīng zhī xī nán yán xiāng miǎn shàng xià pò lüè zhū mán mán shǒu liáng lóng xiāng jiāng jūn fán shí lián pàn liáng lái qǐng yuán
这句话大意是:其年,梁雍州刺史萧藻遣其将蔡令孙等三将寇南荆之西南,沿襄、沔上下,破 掠诸蛮,蛮首梁龙骧将军樊石廉叛梁,来请援。
qiǎn shū xìng yǔ shí lián dū jí mán xià èr wàn yú rén jī zǒu zhī zhǎn lìng sūn děng sān jiāng
这句话大意是:遣叔兴与石廉督集蛮夏二万余人击 走之,斩令孙等三将。
zǎo yòu qiǎn qí xīn yáng tài shǒu shào dào lín yú miǎn shuǐ zhī nán shí chéng dōng běi lì qīng shuǐ shù wèi chāo lüě zhī jī shū xìng qiǎn zhū mán jī pò zhī
这句话大意是:藻又遣其新阳太守邵道林,于沔水之南石城东北立清水戍, 为抄掠之基,叔兴遣诸蛮击破之。
sì nián shū xìng shàng biǎo qǐng bù lì dōng jīng xǔ zhī
这句话大意是:四年,叔兴上表,请不隶东荆,许之。
liáng rén měi yǒu kòu chāo shū xìng bì cuī pò zhī
这句话大意是:梁人每有 寇抄,叔兴必摧破之。
zhèng guāng zhōng shū xìng yōng suǒ bù nán pàn
这句话大意是:正光中,叔兴拥所部南叛。
mán shǒu chéng lóng qiáng lǜ hù shù qiān nèi fù bài cì shǐ
这句话大意是:蛮首成龙强率户数千内附,拜刺史;。
mán shuài tián niú shēng lǜ hù èr qiān nèi xǐ yáng zhōu bài wèi jùn shǒu
这句话大意是:蛮帅田牛生率 户二千内徙扬州,拜为郡守。
liáng yì zhōu cì shǐ biān chéng wáng wén sēng míng tiě qí jiāng jūn biān chéng tài shǒu tián guān dé děng lǜ hù wàn yú jǔ zhōu nèi shǔ
这句话大意是:梁义州刺史边城王文僧明、铁骑将军边城太守田官德 等率户万余,举州内属。
bài sēng míng píng nán jiāng jūn xi yù zhōu cì shǐ fēng kāi fēng hóu
这句话大意是:拜僧明平南将军、西豫州刺史,封开封侯;。
guān dé lóng xiāng jiāng jūn yì zhōu cì shǐ
这句话大意是:官德龙骧将军、 义州刺史;。
zì yú fēng shòu gè yǒu chà
这句话大意是:自余封授各有差。
sēng míng guān dé bìng rù cháo
这句话大意是:僧明、官德并入朝。
mán chū shān zhì biān chéng jiàn ān zhě bā jiǔ qiān hù
这句话大意是:蛮出山至边城、建安者,八九千 户。
yì zhōu xún wèi liáng jiāng péi suì suǒ xiàn
这句话大意是:义州寻为梁将裴邃所陷。
liáng dìng zhōu cì shǐ tián chāo xiù yì qiǎn shǐ qiú fù qǐng yuán lì nián cháo tíng kǒng qīng zhì biān yì wèi zhī xǔ
这句话大意是:梁定州刺史田超秀亦遣使求附,请援历年,朝廷恐轻 致边役,未之许。
huì chāo xiù sǐ qí bù qǔ xiāng shuài nèi fù xǐ zhī
这句话大意是:会超秀死,其部曲相率内附,徙之。
liù zhèn qín lǒng suǒ zài fǎn pàn èr jīng xi yǐng mán dà rǎo dòng duàn sān yā lù shā dū du kòu dào zhì yú xiāng chéng rǔ shuǐ bǎi xìng duō bèi qí hài
现代白话:六镇、秦、陇所在反叛,二 荆、西郢蛮大扰动,断三鵶路,杀都督,寇盗至于襄城、你水,百姓多被其害。
liáng qiǎn jiàng wéi guǎng líng chu chéng zhū mán bìng wèi qián qū
这句话大意是:梁 遣将围广陵,楚城诸蛮,并为前驱。
zì rǔ shuǐ yǐ nán zì qí bào lüě lián nián gōng tǎo sàn ér fù hé qí bào zī shén
现代白话:自你水以南,恣其暴掠,连年攻讨,散而复合, 其暴滋甚。
yòu yǒu rǎn shì xiàng shì tián shì zhě zōu luò yóu shèng
这句话大意是:又有冉氏、向氏、田氏者,陬落尤盛。
yú zé dà zhě wàn jiā xiǎo zhě qiān hù gēng xiāng chóng shù jiàn chēng wáng hóu
这句话大意是:余则大者万家,小者千户,更相崇树, 僭称王侯。
tún jù sān xiá duàn è shuǐ lù jīng shǔ xíng rén zhì yǒu jiǎ dào zhě
这句话大意是:屯据三峡,断遏水路,荆蜀行人,至有假道者。
zhōu wén lüè dìng yī chán shēng jiào nán bèi zhū mán wèi wēi mí rán xiàng fēng yǐ
现代白话:周文略定伊、瀍,声教 南被,诸蛮畏威,靡然向风了。
dà tǒng wǔ nián cài yáng mán wáng lǔ chāo míng nèi shǔ shòu nán yōng zhōu cì shǐ réng shì xí yān
现代白话:大统五年,蔡阳蛮王鲁超明内属,授南雍州刺史, 仍世袭呢。
shí yī nián mán qiú méi lēi tè lái gòng qí fāng wù
这句话大意是:十一年,蛮酋梅勒特来贡其方物。
xún ér mán shuài tián dù qīng jí jiāng hàn zhū mán rǎo dòng dà jiàng jūn yáng zhōng jī pò zhī
这句话大意是:寻而蛮帅田杜青及江、汉诸蛮扰动, 大将军杨忠击破之。
qí hòu mán shuài dù qīng hé zì chēng bā zhōu cì shǐ rù fù cháo tíng yīn qí suǒ chēng ér shòu zhī
这句话大意是:其后蛮帅杜青和自称巴州刺史,入附,朝廷因其所称而授之。
dù qīng hé hòu suì fǎn gōng wéi dōng liáng zhōu
这句话大意是:杜青和后遂反,攻围东梁州。
qí táng zhōu mán tián lǔ jiā yì pàn zì hào yù zhōu bó
这句话大意是:其唐州蛮田鲁嘉亦叛,自号豫州伯。
wáng xióng quán jǐng xuān děng qián hòu tǎo píng zhī
这句话大意是:王雄、权景宣等 前后讨平之。
fèi dì chū mán shǒu fán shě jǔ luò nèi fù yǐ wéi dū huái běi sān zhōu zhū jūn shì huái zhōu cì shǐ huái ān jùn gōng
这句话大意是:废帝初,蛮首樊舍举落内附,以为督淮北三州诸军事、淮州刺史、淮安郡公。
yú jǐn děng píng jiāng líng zhū mán sāo dòng zhào dòu lú níng cài yòu děng tǎo pò zhī
这句话大意是:于谨等平江陵,诸蛮骚动,诏豆卢宁、蔡祐等讨破之。
gōng dì èr nián mán qiú yí rén wáng tián xìng yàn běi jīng zhōu cì shǐ méi jì chāng děng xiāng jì kuǎn fù
这句话大意是:恭帝二年,蛮酋宜人王田兴 彦、北荆州刺史梅季昌等相继款附。
yǐ xìng yàn jì chāng bìng wèi kāi fǔ yí tóng sān sī jiā jì chāng luò zhōu cì shǐ cì jué shí tái xiàn gōng
这句话大意是:以兴彦、季昌并为开府仪同三司,加季昌洛州 刺史,赐爵石台县公。
qí hòu bā xī rén qiáo yān shān dòng jūn mán yǐ fù liáng mán shuài xiàng zhèn hóu xiàng bái hǔ děng yīng zhī
这句话大意是:其后,巴西人谯淹扇动君蛮以附梁,蛮帅向镇侯、向白虎等 应之;。
xiàng wǔ zǐ wáng yòu gōng xiàn xìn zhōu
这句话大意是:向五子王又攻陷信州;。
tián wū dù tián táng děng chāo duàn jiāng lù
这句话大意是:田乌度、田唐等抄断江路;。
wén zi róng fù jù jīng zhōu zhī wèn yáng jùn zì chēng rén zhōu cì shǐ
这句话大意是:文子荣复据荆州之汶阳郡, 自称仁州刺史;。
bìng lín zhōu cì shǐ pú wēi yì jǔ bīng nì mìng
这句话大意是:并邻州刺史蒲微亦举兵逆命。
zhào tián hóng hè ruò dūn pān zhāo li qiān zhé děng tǎo pò zhī
这句话大意是:诏田弘、贺若敦、潘招、李迁哲等讨 破之。
zhōu wǔ chéng chū wén zhōu mán pàn zhōu jūn tǎo dìng zhī
这句话大意是:周武成初,文州蛮叛,州军讨定之。
xún ér rǎn lìng xián xiàng wǔ zǐ wáng děng yòu gōng xiàn bái dì shā kāi fǔ yáng zhǎng huá suì xiāng shuài zuò luàn
这句话大意是:寻而冉令贤、向五子王等又攻陷白帝, 杀开府杨长华,遂相率作乱。
qián hòu qiǎn kāi fǔ yuán qì zhào gāng děng zǒng bīng chū tǎo suī pō jiǎn qí zú lèi ér yuán è wèi chú
这句话大意是:前后遣开府元契、赵刚等总兵出讨,虽颇翦其族类, 而元恶未除。
tiān hé yuán nián zhào kāi fǔ lù téng dū wáng liàng sī mǎ yì děng tǎo zhī
这句话大意是:天和元年,诏开府陆腾督王亮、司马裔等讨之。
téng shuǐ lù jù jìn cì yú tāng kǒu xiān qiǎn yù zhī
这句话大意是:腾水陆俱进,次于汤 口,先遣喻之。
ér lìng xián fāng zēng jùn chéng chí yán shè gǎn yù qiǎn qí zhǎng zǐ xi lí cì zǐ nán wáng lǐng qí zhī shǔ yú jiāng nán xiǎn yào zhī de zhì lì shí chéng yuǎn jié cén yáng mán wéi qí shēng yuán
这句话大意是:而令贤方增浚城池,严设扞御,遣其长子西黎、次子南王领其支属, 于江南险要之地,置立十城,远结涔阳蛮为其声援。
lìng xián lǜ qí zú gù shǒu shuǐ luó chéng
这句话大意是:令贤率其卒,固守水逻城。
téng nǎi zǒng jí jiàng shuài móu jìn qù xián yù xiān qǔ shuǐ luó rán hòu jīng lüè jiāng nán
这句话大意是:腾 乃总集将帅谋进趣,咸欲先取水逻,然后经略江南。
téng yán yú zhòng yuē lìng xián nèi shì shuǐ luó jīn tāng zhī xiǎn wài tuō cén fǔ chē zhī yuán jiān fù zī liáng chōng shí qì xiè jīng xīn
这句话大意是:腾言于众曰:“令贤内恃水逻 金汤之险,外托涔辅车之援,兼复资粮充实,器械精新。
yǐ wǒ xuán jūn gōng qí yán lěi tuō yī zhàn bù kè gēng chéng qí qì
这句话大意是:以我悬军,攻其严垒,脱 一战不克,更成其气。
bù rú dùn jūn tāng kǒu xiān qǔ jiāng nán jiǎn qí máo yǔ rán hòu yóu jūn shuǐ luó cǐ zhì shèng zhī jì yě
这句话大意是:不如顿军汤口,先取江南,翦其毛羽,然后游军水逻,此制 胜之计也。
zhòng jiē rán zhī
这句话大意是:”众皆然之。
nǎi qiǎn kāi fǔ wáng liàng lǜ zhòng dù jiāng xún rì gōng bá qí bā chéng xiōng dǎng bēn sàn huò zéi shuài rǎn chéng gōng bìng shēng kǒu sān qiān rén jiàng qí bù zhòng yī qiān hù
这句话大意是:乃遣开府王亮率众渡江,旬日攻拔其八城,凶党奔散,获 贼帅冉承公并生口三千人,降其部众一千户。
suì jiǎn mù xiāo yǒng shǔ dào fēn gōng shuǐ luó
这句话大意是:遂简募骁勇,数道分攻水逻。
lù jīng shí bì chéng xiǎn jùn sì miàn bì lì gù yǐ míng yān
现代白话:路经石 壁城,险峻,四面壁立,故以名呢。
wéi yǒu yī xiǎo lù yuán tī ér shàng mán yán yǐ wéi qiào jué fēi bīng zhòng suǒ xíng
这句话大意是:唯有一小路,缘梯而上,蛮蜒以为峭绝,非兵 众所行。
téng bèi jiǎ xiān dēng zhòng jūn jì jìn bèi jīng wēi zǔ lěi rì nǎi de jiù lù
这句话大意是:腾被甲先登,众军继进,备经危阻,累日乃得旧路。
qiě téng xiān rèn lóng zhōu zǒng guǎn yā zhī qí lù mán shuài rǎn bó lí rǎn ān xī yǔ lìng xián yǒu xì
这句话大意是:且腾先任隆州总管, 雅知其路蛮帅冉伯犁、冉安西与令贤有隙。
téng nǎi zhāo yòu bó lí děng jié wèi fù zǐ yòu duō yí qián bó
这句话大意是:腾乃招诱伯犁等,结为父子,又多遗钱 帛。
bó lí děng yuè suì wèi xiāng dǎo
这句话大意是:伯犁等悦,遂为乡导。
shuǐ luó cè yòu yǒu shí shèng chéng zhě yì shì xiǎn yào lìng xián shǐ qí xiōng lóng zhēn jù zhī
这句话大意是:水逻侧又有石胜城者,亦是险要,令贤使其兄龙真据之。
shèng yòu mì gào lóng zhēn yún ruò píng shuǐ luó shǐ qí dài lìng xián chù zhī
这句话大意是:胜又密告龙真云,若平水逻,使其代令贤处之。
lóng zhēn dà yuè qiǎn qí zi yì téng
这句话大意是:龙真大悦,遣其子诣腾。
nǎi hòu jiā lǐ jiē cì yǐ jīn bó
这句话大意是:乃厚加礼 接,赐以金帛。
mán tān lì jì shēn réng qǐng lì xiào nǎi wèi téng yuē yù fān suǒ jù chéng kǒng rén lì guǎ shǎo
这句话大意是:蛮贪利既深,仍请立效,乃谓腾曰:“欲翻所据城,恐人力寡少。
téng xǔ yǐ sān bǎi bīng zhù zhī
这句话大意是:” 腾许以三百兵助之。
jì ér qiǎn èr qiān rén xián méi yè jìn lóng zhēn lì bù néng yù suì píng shí shèng chéng
这句话大意是:既而遣二千人,衔枚夜进,龙真力不能御,遂平石胜城。
chen zhì shuǐ luó mán zhòng dà kuì zhǎn shǒu wàn yú jí
这句话大意是:晨至 水逻,蛮众大溃,斩首万余级。
lìng xián dùn zǒu zhuī ér huò zhī
这句话大意是:令贤遁走,追而获之。
sī mǎ yì yòu bié xià qí èr shí yú chéng huò mán shuài rǎn sān gōng děng
这句话大意是:司马裔又别下其二十余城, 获蛮帅冉三公等。
téng nǎi jī qí hái gǔ yú shuǐ luó chéng cè wèi jīng guān hòu mán yán wàng jiàn zhé dà kū zì cǐ láng lì zhī xīn chuò yǐ
现代白话:腾乃积其骸骨于水逻城侧为京观,后蛮蜒望见辄大哭,自此狼戾 之心辍了。
shí xiàng wǔ zǐ wáng jù shí mò chéng lìng qí zi bǎo shèng jù shuāng chéng
这句话大意是:时向五子王据石墨城,令其子宝胜据双城。
shuǐ luó píng hòu pín yí yù zhī ér wǔ zǐ wáng yóu bù cóng mìng
这句话大意是:水逻平后,频遗喻之,而五子王犹 不从命。
téng yòu qiǎn wáng liàng zhūn láo píng sī mǎ yì zhūn shuāng chéng yǐ tú zhī
这句话大意是:腾又遣王亮屯牢坪,司马裔屯双城以图之。
téng lǜ shuāng chéng gū qiào gōng wèi kě bá zéi ruò wěi chéng dùn sàn yòu nán zhuī tǎo
这句话大意是:腾虑双城孤峭,攻未可拔,贼 若委城遁散,又难追讨。
nǎi lìng zhū jūn zhōu huí lì zhà è qí zǒu lù zéi nǎi dà hài
这句话大意是:乃令诸军周回立栅,遏其走路,贼乃大骇。
yú shì zòng bīng jī pò zhī qín wǔ zǐ wáng yú shí mò huò bǎo shèng yú shuāng chéng xī zhǎn zhū xiàng shǒu lǐng shēng qín wàn yú kǒu
这句话大意是:于是纵兵击破 之,禽五子王于石墨,获宝胜于双城,悉斩诸向首领,生禽万余口。
xìn zhōu jiù jū bái dì téng gèng yú liú bèi gù gōng chéng nán bā chén zhī běi lín jiāng àn zhù chéng yí zhì xìn zhōu
这句话大意是:信州旧居白帝, 腾更于刘备故宫城南,八陈之北,临江岸筑城,移置信州。
yòu yǐ wū xiàn xìn líng zǐ guī bìng zhù chéng zhì fáng yǐ wéi jīn dài yān
现代白话:又以巫县、信陵、秭归 并筑城置防,以为襟带呢。
tiān hé liù nián mán qú rǎn zǔ yì rǎn lóng xiāng yòu fǎn zhào dà jiàng jūn zhào yín tǎo píng zhī
这句话大意是:天和六年,蛮渠冉祖裛、冉龙骧又反,诏大将军赵訚讨平之。
zì cǐ qún mán jù xi bù fù wèi kòu
这句话大意是:自此群蛮惧息, 不复为寇。
liáo zhě gài nán mán zhī bié zhǒng zì hàn zhōng dá yú qióng zé chuān dòng zhè jiān suǒ zài jiē yǒu
这句话大意是:獠者,盖南蛮之别种,自汉中达于邛、笮,川洞这间,所在皆有。
zhǒng lèi shén duō sǎn jū shān gǔ lüè wú shì zú zhī bié
这句话大意是:种类甚多, 散居山谷,略无氏族之别。
yòu wú míng zì suǒ shēng nán nǚ wéi yǐ cháng yòu cì dì hū zhī
这句话大意是:又无名字,所生男女,唯以长幼次第呼之。
qí zhàng fū chēng ā mó ā duàn fù rén ā yí ā děng zhī lèi jiē yǔ zhī cì dì chēng wèi yě
这句话大意是:其丈夫称阿 谟、阿段,妇人阿夷、阿等之类,皆语之次第称谓也。
yī shù jī mù yǐ jū qí shàng míng yuē gàn lán gàn lán dà xiǎo suí qí jiā kǒu zhī shù
这句话大意是:依树积木,以居其上,名曰 干阑,干阑大小,随其家口之数。
wǎng wǎng tuī yī cháng zhě wèi wáng yì bù néng yuǎn xiāng tǒng shè
这句话大意是:往往推一长者为王,亦不能远相统摄。
fù sǐ zé zǐ jì ruò zhōng guó zhī guì zú yě
这句话大意是:父死则子 继,若中国之贵族也。
liáo wáng gè yǒu gǔ jiǎo yī shuāng shǐ qí zǐ dì zì chuī jī zhī
这句话大意是:獠王各有鼓角一双,使其子弟自吹击之。
hǎo xiāng shā hài duō sǐ bù gǎn yuǎn xíng
这句话大意是:好相杀害,多死, 不敢远行。
néng wò shuǐ dǐ chí dāo cì yú qí kǒu jué shí bìng bí yǐn
这句话大意是:能卧水底持刀刺鱼,其口嚼食并鼻饮。
sǐ zhě shù guān ér mái zhī
这句话大意是:死者,竖棺而埋之。
xìng tóng qín shòu zhì yú fèn nù fù zǐ bù xiāng bì wéi shǒu yǒu bīng rèn zhě xiān shā zhī
这句话大意是:性同禽兽, 至于忿怒,父子不相避,唯手有兵刃者先杀之。
ruò shā qí fù zǒu bì wài qiú dé yī gǒu yǐ xiè bù fù xián hèn
这句话大意是:若杀其父,走避外,求得一狗以谢, 不复嫌恨。
ruò bào yuàn xiāng gōng jī bì shā ér shí zhī
这句话大意是:若报怨相攻击,必杀而食之;。
píng cháng jié lüè mài qǔ zhū gǒu ér yǐ
这句话大意是:平常劫掠,卖取猪狗而已。
qīn qī bǐ lín zhǐ shòu xiāng mài
这句话大意是:亲戚比邻,指 授相卖。
bèi mài zhě hào kū bù fú táo cuàn bì zhī nǎi jiāng mǎi rén zhǐ bǔ zhú ruò wáng pàn huò biàn fù zhī
这句话大意是:被卖者号哭不服,逃窜避之,乃将买人指捕,逐若亡叛,获便缚之。
dàn jīng bèi fù zhě jí fú wèi jiàn lì bù gǎn chēng liáng yǐ
现代白话:但经 被缚者,即服为贱隶,不敢称良了。
wáng shī r nǚ yī kū biàn zhǐ bù fù zhuī sī
这句话大意是:亡失儿女,一哭便止,不复追思。
wéi zhí shǔn chí máo bù shí gōng shǐ
这句话大意是:唯执楯持矛, 不识弓矢。
yòng zhú wèi huáng qún jù gǔ zhī yǐ wéi yīn jié
这句话大意是:用竹为簧,群聚鼓之,以为音节。
néng wéi xì bù sè zhì xiān jìng
这句话大意是:能为细布,色至鲜净。
dà gǒu yī tóu mài yī shēng kǒu
这句话大意是:大狗一头,卖 一生口。
qí sú wèi guǐ shén yóu shàng yín sì
这句话大意是:其俗畏鬼神,尤尚淫祀。
suǒ shā zhī rén měi bìn rán zhě nǎi bō qí miàn pí lóng zhī yú zhú jí zào hào zhī yuē guǐ gǔ wǔ sì zhī yǐ qiú fú lì
这句话大意是:所杀之人美鬓髯者,乃剥其面皮,笼之于竹,及 燥,号之曰鬼,鼓舞祀之,以求福利。
zhì yǒu mài qí kūn jì qī nú jǐn zhě nǎi zì mài yǐ gòng jì yān
现代白话:至有卖其昆季妻孥尽者,乃自卖以供祭呢。
zhù tóng wèi qì dà kǒu kuān fù míng yuē tóng cuàn jì báo qiě qīng yì yú shú shí
这句话大意是:铸铜为器,大口宽腹,名曰铜爨,既薄且轻,易于熟食。
jiàn guó zhōng li shì zài shǔ zhū liáo shǐ chū bā xī qú chuān guǎng hàn yáng ān zī zhōng gōng pò jùn guó wèi yì zhōu dà huàn
这句话大意是:建国中,李势在蜀,诸獠始出巴西、渠川、广汉、阳安、资中,攻破郡国,为 益州大患。
shì nèi wài shòu dí suǒ yǐ wáng yě
这句话大意是:势内外受敌,所以亡也。
zì huán wēn pò shǔ zhī hòu lì bù néng zhì
这句话大意是:自桓温破蜀之后,力不能制。
yòu shǔ rén dōng liú shān xiǎn zhī de duō kōng liáo suì xié shān bàng gǔ
这句话大意是:又蜀人东流,山 险之地多空,獠遂挟山傍谷。
yǔ xià rén shēn jū zhě pō shū zū fù
这句话大意是:与夏人参居者,颇输租赋;。
zài shēn shān zhě réng bù wéi biān hù
这句话大意是:在深山者,仍不为编户。
liáng yì èr zhōu suì fá liáo yǐ bì rùn gōng sī pō jiè wèi lì
这句话大意是:梁、益二州岁伐獠,以裨润公私,颇藉为利。
zhèng shǐ zhōng xià hóu dào qiān jǔ hàn zhōng nèi fù xuān wǔ qiǎn shàng shū xíng luán wèi liáng yì èr zhōu cì shǐ yǐ zhèn zhī jìn xià rén zhě ān dǔ lè yè zài shān gǔ zhě bù gǎn wèi kòu
这句话大意是:正始中,夏侯道迁举汉中内附,宣武遣尚书邢峦为梁、益二州刺史以镇之,近 夏人者安堵乐业,在山谷者不敢为寇。
hòu yǐ yáng zhǐ wèi liáng zhōu fu shù yǎn wèi yì zhōu
这句话大意是:后以羊祉为梁州,傅竖眼为益州。
zhǐ xìng kù nüè bù dé wù qíng
这句话大意是:祉性酷虐, 不得物情。
liáng fǔ guó jiāng jūn fàn jì xù yǔ liáo wáng zhào qīng jīng lǜ zhòng zhūn xiào zǐ gǔ zhǐ qiǎn tǒng jūn wèi hú jī zǒu zhī
这句话大意是:梁辅国将军范季旭与獠王赵清荆率众屯孝子谷,祉遣统军魏胡击走之。
hòu liáng níng shuò jiāng jūn jiāng bái fù yōng yí liáo rù zhūn nán chéng liáng zhōu rén wáng fǎ qìng yǔ zhī tōng móu zhòng zhūn yú gù mén chuān
这句话大意是:后梁宁朔将军姜白复拥夷獠入屯南城,梁州人王法庆与之通谋,众屯于固门川。
zhǐ qiǎn zhēng lǔ jiāng jūn tǎo pò zhī
这句话大意是:祉 遣征虏将军讨破之。
shù yǎn shī ēn bù xìn dà de liáo hé
这句话大意是:竖眼施恩布信,大得獠和。
hòu yǐ yuán fǎ sēng dài fu shù yǎn wèi yì zhōu fǎ sēng zài rèn tān cán liáo suì fǎn pàn gōu yǐn liáng bīng wéi bī jìn shòu
这句话大意是:后以元法僧代傅竖眼为益州,法僧 在任贪残,獠遂反叛,勾引梁兵,围逼晋寿。
cháo tíng yōu zhī yǐ shù yǎn xiān de wù qíng fù lìng chéng chuán wǎng fǔ
这句话大意是:朝廷忧之,以竖眼先得物情,复令乘 传往抚。
liáo wén shù yǎn zhì mò bù xīn rán bài yíng dào lù yú shì ér dìng
这句话大意是:獠闻竖眼至,莫不欣然,拜迎道路,于是而定。
jí yuán huán yuán zǐ zhēn xiàng jì wèi liáng zhōu bìng wú dé jī zhū liáo kǔ zhī
这句话大意是:及元桓、元子真相继为梁 州,并无德绩,诸獠苦之。
qí hòu cháo tíng yǐ liáng yì èr zhōu kòng shè xiǎn yuǎn nǎi lì bā zhōu yǐ tǒng zhū liáo
这句话大意是:其后,朝廷以梁、益二州控摄险远,乃立巴州以统诸獠。
hòu yǐ bā qiú yán shǐ xīn wèi cì shǐ
这句话大意是:后以巴酋严始欣为刺史。
yòu lì lóng chéng zhèn suǒ wǎn liáo èr shí wàn hù
这句话大意是:又立隆城镇,所绾獠二十万户。
bǐ wèi běi liáo suì shū zū bù yòu yǔ wài rén jiāo tōng mào yì
这句话大意是:彼谓北獠,岁输租布,又 与外人交通贸易。
bā zhōu shēng liáo bìng jiē bù shùn qí zhū tóu wáng měi yú shí jié yè jiàn cì shǐ ér yǐ
这句话大意是:巴州生獠,并皆不顺,其诸头王,每于时节谒见刺史而已。
xiào chāng chū zhū liáo yǐ shǐ xīn tān bào xiāng shuài fǎn pàn gōng wéi bā zhōu
这句话大意是:孝昌 初,诸獠以始欣贪暴,相率反叛,攻围巴州。
shān nán xíng tái wèi zi jiàn miǎn yù jí shí sàn ba
这句话大意是:山南行台魏子建勉喻,即时散罢。
zì shì liáo zhū tóu wáng xiāng shuài yì xíng tái zhě xiāng jì zi jiàn hòu láo lài zhī
这句话大意是:自 是獠诸头王,相率诣行台者相继,子建厚劳赉之。
shǐ xīn jiàn zhōng guó duō shì yòu shī bǐ xīn lǜ huò zuì qiǎn shí liáng nán liáng zhōu cì shǐ yīn zǐ chūn shān huò biān chuí shǐ xīn móu jiāng nán pàn
这句话大意是:始欣见中国多事,又失彼心,虑 获罪谴,时梁南梁州刺史阴子春扇惑边陲,始欣谋将南叛。
shǐ xīn zú zǐ kǎi shí wéi lóng chéng zhèn jiāng mì zhī zhī yán shè luó hòu suì qín liáng shǐ rén bìng fēng shǐ xīn zhào shū tiě quàn dāo jiàn yì guān zhī shǔ biǎo sòng xíng tái
这句话大意是:始欣族子恺时为隆城镇 将,密知之,严设逻候,遂禽梁使人,并封始欣诏书、铁券、刀剑、衣冠之属,表 送行台。
zi jiàn nǎi qǐ yǐ shù yǎn jiǔ bìng qí zi jìng shào nà shǐ xīn zhòng lù shǐ de hái zhōu
这句话大意是:子建乃启以竖眼久病,其子敬绍纳始欣重赂,使得还州。
shǐ xīn nǎi qǐ zhòng gōng kǎi tú miè zhī jù chéng nán pàn
这句话大意是:始欣乃起众攻恺, 屠灭之,据城南叛。
liáng jiāng xiāo wán lǜ zhòng yuán jiē
这句话大意是:梁将萧玩,率众援接。
shí liáng yì èr zhōu bìng qiǎn jiàng tǎo zhī gōng xiàn bā zhōu zhí shǐ xīn suì dà pò wán jūn
这句话大意是:时梁、益二州并遣将讨之,攻陷巴州, 执始欣,遂大破玩军。
jí zhǎn wán yǐ fu yù biǎo wèi cì shǐ
这句话大意是:及斩玩,以傅昙表为刺史。
hòu yuán luō zài liáng zhōu wèi suǒ xiàn zì cǐ suì jué
这句话大意是:后元罗在梁州,为所陷,自此遂 绝。
jí zhōu wén píng liáng yì zhī hòu lìng zài suǒ fǔ wèi qí yǔ huá rén zá jū zhě yì pō cóng fù yì
这句话大意是:及周文平梁、益之后,令在所抚慰,其与华人杂居者,亦颇从赋役。
rán tiān xìng bào luàn xuán zhì rǎo dòng
这句话大意是:然天性暴 乱,旋致扰动。
měi suì mìng suí jìn zhōu zhèn chū bīng tǎo zhī huò qí shēng kǒu yǐ chōng jiàn lì wèi zhī wèi yā liáo yān
现代白话:每岁命随近州镇,出兵讨之,获其生口,以充贱隶,谓之为压獠呢。
hòu yǒu shāng lǚ wǎng lái zhě yì zī yǐ wéi huò gōng qīng dá yú rén shù zhī jiā yǒu liáo kǒu zhě duō yǐ
现代白话:后有商旅往来者,亦资以为货,公卿达于人庶之家,有獠口者多了。
gōng dì sān nián líng zhōu mù lóng liáo fǎn zhào kāi fǔ lù téng tǎo pò zhī
这句话大意是:恭帝三年,陵 州木笼獠反,诏开府陆腾讨破之。
zhōu bǎo dìng èr nián tiě shān liáo yòu fǎn chāo duàn jiāng lù lù téng yòu gōng bá qí sān chéng
这句话大意是:周保定二年,铁山獠又反,抄断江路,陆腾又攻 拔其三城。
tiān hé sān nián liáng zhōu héng léng liáo pàn zǒng guǎn zhǎng shǐ zhào wén biǎo tǎo zhī
这句话大意是:天和三年,梁州恒棱獠叛,总管长史赵文表讨之。
jūn cì bā zhōu wén biǎo yù lǜ zhòng jìng jìn
这句话大意是:军次巴州,文表欲率 众径进。
jūn lì děng yuē cǐ liáo lǚ jù rì jiǔ bù zhòng shén qiáng tǎo zhī zhě sì miàn gōng zhī yǐ fēn qí shì
这句话大意是:军吏等曰:“此獠旅拒日久,部众甚强,讨之者四面攻之,以分其势。
jīn ruò dà jūn zhí jìn bù qiǎn qí bīng kǒng rén bìng lì yú wǒ wèi kě zhì shèng
这句话大意是:今 若大军直进,不遣奇兵,恐亻并力于我,未可制胜。
wén biǎo yuē wǎng zhě jì bù néng zhì zhī jīn xū bié wèi jìn qù
这句话大意是:”文表曰:“往者既不能制之, 今须别为进趣。
ruò sì miàn qiǎn bīng zé liáo jiàng zǒu lù jué lǐ dāng xiāng shuài yǐ sǐ jù zhàn
这句话大意是:若四面遣兵,则獠降走路绝,理当相率以死拒战;。
rú cóng yī dào zé wú de shì wēi ēn fēn qiǎn rén yǐ lǐ xiǎo yù wèi è zhě tǎo zhī guī shàn zhě fǔ zhī shàn è jì fēn yì wèi jīng lüè
现代白话:如从一道,则我 得示威恩,分遣人以理晓谕,为恶者讨之,归善者抚之,善恶既分,易为经略。
shì yǒu biàn tōng nài hé yù zūn qián zhé yě
这句话大意是:事 有变通,奈何欲遵前辙也?
wén biǎo suì yǐ cǐ yì biàn lìng jūn zhōng
这句话大意是:”文表遂以此意,遍令军中。
shí yǒu cóng jūn shú liáo duō yǔ héng léng qīn shí jí yǐ shí bào zhī
这句话大意是:时有从军熟獠,多与恒棱 亲识,即以实报之。
héng léng liáo xiāng yǔ jù yì yóu yù zhī jiān wén biǎo jūn yǐ zhì qí jiè
这句话大意是:恒棱獠相与聚议,犹豫之间,文表军已至其界。
liáo zhōng xiān yǒu èr lù yí lù shāo píng yí lù jí xiǎn
这句话大意是:獠中先有二路, 一路稍平,一路极险。
é yǒu shēng liáo qiú shuài shù rén lái jiàn wén biǎo yuē wǒ kǒng guān jūn bù shí shān chuān qǐng wèi xiāng dǎo
这句话大意是:俄有生獠酋帅数人来见文表曰:“我恐官军不识山川,请为 乡导。
wén biǎo wèi zhī yuē cǐ lù kuān píng bù xū dǎo yǐn qīng dàn xiān qù hǎo wèi yù zǐ dì yě
这句话大意是:”文表谓之曰:“此路宽平,不须导引,卿但先去,好慰喻子弟也。
nǎi qiǎn zhī
这句话大意是:”乃遣 之。
wén biǎo wèi qí zhòng yuē xiàng zhě liáo shuài wèi wú cóng kuān lù ér xíng bì dāng shè fú xiǎn yào
现代白话:文表谓其众曰:“向者獠帅,谓我从宽路而行,必当设伏险要。
ruò cóng xiǎn lù chū qí bù lǜ liáo zhòng zì lí sàn yǐ
现代白话:若从险路,出 其不虑,獠众自离散了。
yú shì lè bīng cóng xiǎn dào jìn qí yǒu bù tōng zhī chù jí píng zhī
这句话大意是:”于是勒兵从险道进,其有不通之处,即平之。
chéng gāo ér wàng guǒ jiàn qí fú bīng
这句话大意是:乘高而望, 果见其伏兵。
liáo jì shī jì zhēng xié qī zǐ tuì bǎo xiǎn yào
这句话大意是:獠既失计,争携妻子,退保险要。
wén biǎo dùn jūn dà péng shān xià shì huò fú suì xiāng lǜ lái jiàng
这句话大意是:文表顿军大蓬山下,示祸福,遂相 率来降。
wén biǎo jiē fǔ wèi zhī réng zhēng qí zū shuì wú gǎn dòng zhě
这句话大意是:文表皆抚慰之,仍征其租税,无敢动者。
hòu chú wén biǎo wèi péng zhōu cì shǐ yòu dà de rén hé
这句话大意是:后除文表为蓬州刺史,又大得人 和。
jiàn dé chū li huī wèi péng liáng zhōu zǒng guǎn zhū liáo yì wàng fēng cóng fù
这句话大意是:建德初,李晖为蓬、梁州总管,诸獠亦望风从附。
rán qí zhǒng zī màn bǎo jù yán hè yī shān zǒu xiǎn ruò lǚ píng dì suī lǚ jiā bīng fú kě qióng tǎo
这句话大意是:然其种滋蔓,保据严壑,依 山走险,若履平地,虽屡加兵,弗可穷讨。
xìng yòu wú zhī dài tóng qín shòu zhū yí zhī zhōng zuì nán yǐ dào zhāo huái zhě yě
这句话大意是:性又无知,殆同禽兽,诸夷之中,最难 以道招怀者也。
lín yì qí xiān suǒ chū shì jù nán shǐ
这句话大意是:林邑,其先所出,事具《南史》。
qí guó yán mào shù qiān lǐ tǔ duō xiāng mù jīn bǎo wù chǎn dà dǐ yǔ jiāo zhǐ tóng
这句话大意是:其国延袤数千里,土多香木、金宝,物产大 抵与交趾同。
yǐ zhuān wèi chéng shèn huī tu zhī dōng xiàng hù
这句话大意是:以砖为城,蜃灰涂之,东向户。
zūn guān yǒu èr qí yī yuē xi nà pó dì qí èr yuē sà pó de gē
这句话大意是:尊官有二,其一曰西那婆帝,其二曰 萨婆地歌。
qí shǔ guān sān děng qí yī yuē lún duō xìng cì gē lún zhì dì cì yǐ de qié lán
这句话大意是:其属官三等,其一曰伦多姓,次歌伦致帝,次乙地伽兰。
wài guān fēn wéi èr bǎi yú bù qí zhǎng guān yuē fú luō cì yuē kě lún rú mù zǎi zhī chà yě
这句话大意是:外官分为二百 余部,其长官曰弗罗,次曰可轮,如牧宰之差也。
wáng dài jīn huā guān xíng rú zhāng fǔ yī zhāo xiá bù zhū jī yīng luò zú niè gé lǚ shí fú jǐn páo
这句话大意是:王戴金花冠,形如章甫,衣朝霞 布,珠玑缨络,足蹑革履,时服锦袍。
liáng jiā zǐ shì wèi zhě èr bǎi xǔ rén jiē zhí jīn zhuāng
这句话大意是:良家子侍卫者二百许人,皆执金装。
bīng yǒu gōng jiàn dāo shuò
这句话大意是:兵有弓、 箭、刀、槊。
yǐ wéi zhú wèi nǔ fu dú yú shǐ
这句话大意是:以为竹为弩,傅毒于矢。
lè yǒu qín dí pí pá wǔ xián pō yǔ zhōng guó tóng
这句话大意是:乐有琴、笛、琵琶、五弦,颇与中国同。
měi jī gǔ yǐ jǐng zhòng chuī lǐ yǐ jí róng
这句话大意是:每 击鼓以警众,吹蠡以即戎。
qí rén shēn mù gāo bí fā quán sè hēi
这句话大意是:其人深目高鼻,发拳色黑。
sú jiē tú xiǎn yǐ fú jīn chán shēn dōng yuè yī páo
这句话大意是:俗皆徒跣,以幅巾缠身,冬 月衣袍。
fù rén chuí jì
这句话大意是:妇人椎髻。
shī yē yè xí
这句话大意是:施椰叶席。
měi yǒu hūn gòu lìng méi zhě jī jīn yín chuàn jiǔ èr hú yú shù tóu zhì nǚ jiā yú shì zé rì fū jiā huì qīn bīn gē wǔ xiāng duì nǚ jiā qǐng yī pó luó mén sòng nǚ zhì nán jiā xù guàn shǒu yīn qiān nǚ shòu zhī
这句话大意是:每有婚媾,令媒者赍金银钏、酒二壶、鱼数头至女 家,于是择日,夫家会亲宾,歌舞相对,女家请一婆罗门送女至男家,婿盥手,因 牵女授之。
wáng sǐ qī rì ér zàng
这句话大意是:王死,七日而葬;。
yǒu guān zhě sān rì
这句话大意是:有官者,三日;。
shù rén yī rì
这句话大意是:庶人,一日。
jiē yǐ hán shèng shī gǔ wǔ dǎo cóng yú zhì shuǐ cì jī xīn fén zhī
这句话大意是:皆以函盛尸,鼓舞导从, 舆至水次,积薪焚之。
shōu qí yú gǔ wáng zé nà jīn yīng zhōng chén zhī yú hǎi
这句话大意是:收其余骨,王则内金罂中,沉之于海;。
yǒu guān zhě yǐ tóng yīng chén zhī hǎi kǒu
这句话大意是:有官者,以铜罂,沉 之海口;。
shù rén yǐ wǎ sòng zhī yú jiāng
这句话大意是:庶人以瓦,送之于江。
nán nǚ jiē jié fà kū zhì shuǐ cì jìn āi ér zhǐ guī zé bù kū
这句话大意是:男女皆截发,哭至水次,尽哀而止,归则不哭。
měi qī rì rán xiāng sàn huā fù kū jìn āi ér zhǐ bǎi rì sān nián jiē rú zhī
这句话大意是:每 七日,燃香散花,复哭尽哀而止,百日、三年皆如之。
rén jiē fèng fú wén zì tóng yú tiān zhú
这句话大意是:人皆奉佛,文字同于天竺。
suí wén dì jì píng chén nǎi qiǎn shǐ xiàn fāng wù hòu cháo gòng suì jué
这句话大意是:隋文帝既平陈,乃遣使献方物,后朝贡遂绝。
shí tiān xià wú shì qún chén yán lín yì duō qí bǎo zhě
这句话大意是:时天下无事,群臣言林邑多奇宝 者。
rén shòu mò shàng qiǎn dà jiàng jūn liú fāng wèi huān zhōu dào xíng jūn zǒng guǎn lǜ qīn zhōu cì shǐ níng zhǎng zhēn huān zhōu cì shǐ li yūn kāi fǔ qín xióng bù qí wàn yú jí fàn zuì zhě shù qiān rén jī zhī
这句话大意是:仁寿末,上遣大将军刘方为驩州道行军总管,率钦州刺史宁长真、驩州刺史李 晕、开府秦雄步骑万余,及犯罪者数千人击之。
qí wáng fàn zhì chéng jù xiàng ér zhàn fāng jūn bù lì
这句话大意是:其王梵志乘巨象而战,方军不利。
fāng nǎi duō jué xiǎo kēng cǎo fù qí shàng yīn yǐ bīng tiāo zhī
这句话大意是:方乃多掘小坑,草覆其上,因以兵挑之。
fāng yǔ zhàn wěi běi fàn zhì zhú zhī qí xiàng xiàn jūn suì luàn fāng dà pò zhī suì qì chéng zǒu
这句话大意是:方与战伪北,梵志逐之,其象陷,军遂乱, 方大破之,遂弃城走。
rù qí dōu huò qí miào zhǔ shí bā méi jiē zhù jīn wèi zhī jǐn qí guó yǒu shí bā shì
这句话大意是:入其都,获其庙主十八枚,皆铸金为之,尽其国有十八世。
fāng bān shī fàn zhì fù qí gù dì qiǎn shǐ xiè zuì yú shì cháo gòng bù jué
这句话大意是:方班师,梵志复其故地,遣使谢罪,于是朝贡不绝。
chì tǔ guó fú nán zhī bié zhǒng yě
这句话大意是:赤土国,扶南之别种也。
zài nán hǎi zhōng shuǐ xíng bǎi yú rì ér dá
这句话大意是:在南海中,水行百余日而达。
suǒ dōu tǔ sè duō chì yīn yǐ wéi hào
这句话大意是:所都土色多赤,因以为 号。
dōng bō luō cì guó xi pó luō suō guó nán hē luō dàn guó běi jù dà hǎi dì fāng shù qiān lǐ
这句话大意是:东波罗刺国,西婆罗娑国,南诃罗旦国,北拒大海,地方数千里。
qí wáng xìng qú tán shì duō lì fù duō sāi bù zhī yǒu guó jìn yuǎn
这句话大意是:其王姓瞿昙 氏,多利富多塞,不知有国近远。
chēng qí fù shì wáng wèi chū jiā wéi dào chuán wèi yú lì fù duō sāi zài wèi shí liù nián yǐ
现代白话:称其父释王位,出家为道,传位于利富多塞,在 位十六年了。
yǒu sān qī bìng lín guó nǚ yě
这句话大意是:有三妻,并邻国女也。
jū sēng zhī chéng yǒu mén sān chóng xiāng qù gè bǎi xǔ bù
这句话大意是:居僧祗城,有门三重,相去各百许步。
měi mén tú huà pú sà fēi xiān zhī xiàng xuán jīn huā líng mào fù rén shù shí rén huò zòu yuè huò pěng jīn huā
这句话大意是:每门图 画菩萨飞仙之象,悬金花铃眊,妇人数十人,或奏乐,或捧金花。
yòu shì sì fù rén róng shì rú fó tǎ biān jīn gāng lì shì zhī zhuàng jiā mén ér lì mén wài zhě chí bīng zhàng mén nèi zhě zhí bái fú
这句话大意是:又饰四妇人,容 饰如佛塔边金刚力士之状,夹门而立,门外者持兵仗,门内者执白拂。
jiā dào chuí sù wǎng zhui huā
这句话大意是:夹道垂素网, 缀花。
wáng gōng zhū wū xī shì zhòng gé běi hù
这句话大意是:王宫诸屋,悉是重阁北户。
běi miàn ér zuò sān chóng zhī tà yī zhāo xiá bù guān jīn huā guān chuí zá bǎo yīng luò sì nǚ zǐ lì shì zuǒ yòu bīng wèi bǎi yú rén
这句话大意是:北面而坐三重之榻,衣朝霞布,冠金花冠,垂杂 宝缨络,四女子立侍左右,兵卫百余人。
wáng tà hòu zuò yī mù kān yǐ jīn yín wǔ xiāng mù zá diàn zhī kān hòu xuán yī jīn guāng yàn
这句话大意是:王榻后作一木龛,以金银五香木杂钿之, 龛后悬一金光焰;。
jiā tà yòu shù èr jīn jìng jìng qián bìng chén jīn wèng wèng qián gè yǒu jīn xiāng lú
这句话大意是:夹榻又树二金镜,镜前并陈金瓮,瓮前各有金香炉;。
dāng qián zhì yī jīn fú niú qián shù yī bǎo gài zuǒ yòu jiē yǒu bǎo shàn
这句话大意是:当前置一金 伏牛,前树一宝盖,左右皆有宝扇。
pó luó mén děng shù bǎi rén dōng xī chóng xíng xiāng xiàng ér zuò
这句话大意是:婆罗门等数百人,东西重行,相向而坐。
qí guān sà tuó jiā luó yī rén tuó ná dá chā yī rén jiā lì mì jiā sān rén gòng zhǎng zhèng shì
这句话大意是:其官: 萨陀加逻一人,陀拏达叉一人,迦利密迦三人,共掌政事;。
jù luō mò dì yī rén zhǎng xíng fǎ
这句话大意是:俱罗末帝一人,掌刑法。
měi chéng zhì nà yá jiā yī rén bō dì shí rén
这句话大意是:每城置那邪迦一人,钵帝十人。
qí sú jiē chuān ěr jiǎn fā wú guì bài zhī lǐ yǐ xiāng yóu tu shēn
这句话大意是:其俗,皆穿耳翦发,无跪拜之礼,以香油涂身。
qí sú jìng fú yóu zhòng pó luó mén
这句话大意是:其俗敬佛,尤重婆罗门。
fù rén zuò jì yú xiàng hòu nán nǚ tōng yǐ zhāo xiá zhāo yún zá sè bù wèi yī
这句话大意是:妇人 作髻于项后,男女通以朝霞朝云杂色布为衣。
háo fù zhī shì zì yì huá mí wéi jīn suǒ fēi wáng cì bù dé fú yòng
这句话大意是:豪富之室,恣意华靡,唯金锁非王赐 不得服用。
měi hūn jià zé jí rì nǚ jiā xiān qī wǔ rì zuò yuè yǐn jiǔ fù zhí nǚ shǒu yǐ shòu xù qī rì nǎi pèi
这句话大意是:每婚嫁,择吉日,女家先期五日,作乐饮酒,父执女手以授婿,七日乃 配。
jì qǔ jí fēn cái bié jū wéi shǎo zǐ yǔ fù jū
这句话大意是:既娶,即分财别居,唯少子与父居。
fù mǔ xiōng dì sǐ zé tī fā sù fú jiù shuǐ shàng gòu zhú mù wèi péng péng nèi jī xīn yǐ shī zhì shàng shāo xiāng jiàn fān chuī lǐ jī gǔ yǐ sòng huǒ fén xīn suì luò yú shuǐ
这句话大意是:父母兄弟死,则剔发素服,就水上构竹木 为棚,棚内积薪,以尸置上,烧香建幡,吹蠡击鼓以送,火焚薪,遂落于水。
guì jiàn jiē tóng wéi guó wáng shāo qì shōu huī zhù yǐ jīn píng cáng yú miào wū
这句话大意是:贵贱 皆同、唯国王烧讫收灰,贮以金瓶,藏于庙屋。
dōng xià cháng wēn yǔ duō jì shǎo zhòng zhí wú shí
这句话大意是:冬夏常温,雨多霁少,种植无时。
tè yi dào jì bái dòu hēi má zì yú wù chǎn duō tóng yú jiāo zhǐ
这句话大意是:特宜稻、穄、白豆、黑麻,自余物产,多同于交趾。
yǐ gān zhè zuò jiǔ zá yǐ zǐ guā gēn jiǔ sè huáng chì wèi yì xiāng měi
这句话大意是:以甘蔗作酒,杂以紫瓜根,酒 色黄赤,味亦香美。
yì yǐ yē jiāng wèi jiǔ
这句话大意是:亦以椰浆为酒。
suí yáng dì sì wèi mù néng tōng jué yù zhě
这句话大意是:隋炀帝嗣位,募能通绝域者。
dà yè sān nián tún tián zhǔ shì cháng jùn yú bù zhǔ shì wáng jūn zhèng děng qǐng shǐ chì tǔ
这句话大意是:大业三年,屯田主事常骏、虞部主事王君政等请 使赤土。
dì dà yuè qiǎn jī wù wǔ qiān duàn yǐ cì chì tǔ wáng
这句话大意是:帝大悦,遣赍物五千段以赐赤土王。
qí nián shí yuè jùn děng zì nán hǎi jùn chéng zhōu zhòu yè èr xún měi rì yù biàn fēng
这句话大意是:其年十月,骏等自南海郡乘舟,昼夜 二旬,每日遇便风。
zhì jiāo shí shān ér guò dōng nán yì líng qié bō bá duō zhōu xi yǔ lín yì xiāng duì shàng yǒu shén cí yān
现代白话:至焦石山而过,东南诣陵伽钵拔多洲,西与林邑相对,上有神 祠呢。
yòu nán xíng zhì shī zǐ shí
这句话大意是:又南行,至师子石。
zì shì dǎo yǔ lián jiē
这句话大意是:自是岛屿连接。
yòu xíng èr sān rì xi wàng jiàn láng yá xū guó zhī shān yú shì nán dá jī lóng dǎo zhì yú chì tǔ zhī jiè
这句话大意是:又行二三日,西望见狼牙须国之山,于 是南达鸡笼岛,至于赤土之界。
qí wáng qiǎn pó luó mén jiū mó luō yǐ bó sān bǎi sōu lái yíng chuī lǐ jī gǔ lè duò shǐ jìn jīn suǒ yǐ lǎn chuán
这句话大意是:其王遣婆罗门鸠摩罗,以舶三百艘来迎,吹蠡击鼓乐隋使,进金锁以缆船。
yuè yú zhì qí dōu
这句话大意是:月 余,至其都。
wáng qiǎn qí zi nà yá jiā qǐng yǔ jùn děng lǐ jiàn
这句话大意是:王遣其子那邪迦请与骏等礼见。
xiān qiǎn rén sòng jīn pán zhù xiāng huā bìng jìng niè jīn hé èr méi zhù xiāng yóu jīn píng èr méi zhù xiāng shuǐ bái dié bù sì tiáo yǐ nǐ gōng shǐ zhě guàn xǐ
这句话大意是:先遣人送金盘贮香花并镜镊,金合二 枚贮香油,金瓶二枚贮香水,白叠布四条,以拟供使者盥洗。
qí rì wèi shí nà yá jiā yòu jiāng xiàng èr tóu chí kǒng què shòu yǐ yíng shǐ rén bìng zhì jīn pán jīn huā yǐ jiè zhào hán nán nǚ bǎi rén zòu lǐ gǔ pó luō mén èr rén dǎo lù
这句话大意是:其日未时,那邪迦又 将象二头,持孔雀兽以迎使人,并致金盘、金花,以藉诏函,男女百人奏蠡鼓,婆 罗门二人导路。
zhì wáng gōng jùn děng fèng zhào shū shàng gé wáng yǐ xià jiē zuò xuān zhào qì yǐn jùn děng zuò zòu tiān dǔ lè shì bì jùn děng hái guǎn
这句话大意是:至王宫,骏等奉诏书上阁,王以下皆坐,宣诏讫,引骏等坐,奏天 竺乐,事毕,骏等还馆。
yòu qiǎn pó luó mén jiù guǎn sòng shí yǐ cǎo yè wèi pán qí dà fāng zhàng
这句话大意是:又遣婆罗门就馆送食,以草叶为盘,其大方丈。
yīn wèi jùn yuē jīn shì dà guó chén fēi fù chì tǔ guó yǐ
现代白话:因谓骏曰: “今是大国臣,非复赤土国了。
hòu shù rì qǐng jùn děng rù yàn yí wèi dǎo cóng rú chū jiàn zhī lǐ
这句话大意是:”后数日,请骏等入宴,仪卫导从如初见之礼。
wáng qián shè liǎng chuáng chuáng shàng bìng shè cǎo yè pán fāng yī zhàng wǔ chǐ shàng yǒu huáng bái zǐ chì sì sè zhī bǐng niú yáng yú biē zhū dài mào zhī ròu bǎi yú pǐn
这句话大意是:王 前设两床,床上并设草叶盘,方一丈五尺,上有黄、白、紫、赤四色之饼,牛、羊、 鱼、鳖、猪、蝳蝐之肉百余品。
yán jùn shēng chuáng cóng zhě yú de xí gè yǐ jīn zhōng zhì jiǔ nǚ lè dié zòu lǐ yí shén hòu
这句话大意是:延骏升床,从者于地席,各以金锺置酒,女乐迭奏, 礼遗甚厚。
xún qiǎn nà yá jiā suí gòng fāng wù bìng xiàn jīn fú róng guān lóng nǎo xiāng yǐ zhù jīn wèi duō luó yè yǐn qǐ chéng wén yǐ wèi biǎo jīn hán fēng zhī lìng pó luó mén yǐ xiāng huā zòu lǐ gǔ ér sòng zhī
这句话大意是:寻遣那邪迦随贡方物,并献金芙蓉冠、龙脑香,以铸金为多罗叶,隐起成文以 为表,金函封之,令婆罗门以香花奏蠡鼓而送之。
jì rù hǎi jiàn lǜ yú qún fēi shuǐ shàng
这句话大意是:既入海,见绿鱼群飞水上。
fú hǎi shí yú rì zhì lín yì dōng nán bìng shān ér xíng
这句话大意是:浮海 十余日,至林邑东南,并山而行。
qí hǎi shuǐ sè huáng qì xīng zhōu xíng yī rì bù jué yún shì dà yú fèn yě
这句话大意是:其海水色黄气腥,舟行一日不绝,云是大鱼粪也。
xún hǎi běi àn dá yú jiāo zhǐ
这句话大意是:循海北岸,达于交趾。
jùn yǐ liù nián chūn yǔ nà yá jiā yú hóng nóng yè dì
这句话大意是:骏以六年春与那邪迦于弘农谒帝。
dì dà yuè shòu jùn děng zhí jǐ dū wèi nà yá jiā děng guān shǎng gè yǒu chà
这句话大意是:帝大悦,授骏等执戟都尉, 那邪迦等官赏各有差。
zhēn là guó zài lín yì xī nán běn fú nán zhī shǔ guó yě qù rì nán jùn zhōu xíng liù shí rì ér zhì
这句话大意是:真腊国,在林邑西南,本扶南之属国也,去日南郡舟行六十日而至。
nán jiē chē qú guó xi yǒu zhū jiāng guó
这句话大意是:南接车渠 国,西有朱江国。
qí wáng xìng shā lì shì míng zhì duō sī nà
这句话大意是:其王姓刹利氏,名质多斯那。
zì qí zǔ jiàn yǐ qiáng shèng zhì zhì duō sī nà suì jiān fú nán ér yǒu zhī
这句话大意是:自其祖渐已强盛,至质多斯那隧兼 扶南而有之。
sǐ zi yī shē nà xiān dài lì
这句话大意是:死,子伊奢那先代立。
jū yī shē nà chéng guō xià èr wàn yú jiā
这句话大意是:居伊奢那城,郭下二万余家。
chéng zhōng yǒu yī dà táng shì qí wáng tīng zhèng suǒ
这句话大意是:城中有一大堂, 是其王听政所。
zǒng dà chéng sān shí suǒ chéng yǒu shù qiān jiā gè yǒu bù shuài guān míng yǔ lín yì tóng
这句话大意是:总大城三十所,城有数千家,各有部帅,官名与林邑同。
qí wáng sān rì yī tīng cháo zuò wǔ xiāng qī bǎo chuáng shàng shī bǎo zhàng yǐ wén mù wèi gān xiàng yá jīn diàn wèi bì zhuàng rú xiǎo wū xuán jīn guāng yàn yǒu tóng yú chì tǔ
这句话大意是:其王三日一听朝,坐五香七宝床,上施宝帐,以文木为竿,象牙金钿为壁,状 如小屋,悬金光焰,有同于赤土。
qián yǒu jīn xiāng mìng èr rén shì cè
这句话大意是:前有金香,命二人侍侧。
wáng zhù zhāo xiá gǔ bèi mán luò yāo fù xià chuí zhì jìng tóu zài jīn bǎo huā guān bèi zhēn zhū yīng luò zú lǚ gé xǐ ěr xuán jīn dang
这句话大意是:王著朝霞古贝,瞒络腰 腹,下垂至胫,头载金宝花冠,被真珠缨络,足履革屣,耳悬金铛。
cháng fú bái dié yǐ xiàng yá wèi juē
这句话大意是:常服白叠,以 象牙为𪨗。
ruò lù fā zé bù jiā yīng luò
这句话大意是:若露发,则不加缨络。
chén xià fú zhì dà dǐ xiāng lèi
这句话大意是:臣下服制,大抵相类。
yǒu wǔ dà chén yī yuē gū luò zhī èr yuē xiāng gāo píng sān yuē pó hé duō líng sì yuē shě mó líng wǔ yuē rán luō lóu jí zhū xiǎo chén
这句话大意是:有五大臣,一曰孤落支, 二曰相高凭,三曰婆何多陵,四曰舍摩陵,五曰髯罗娄,及诸小臣。
cháo yú wáng zhě zhé yú jiē xià sān qǐ shǒu wáng hū shàng jiē zé guì yǐ liǎng shǒu bào bo rào wáng huán zuò
这句话大意是:朝于王者,辄 于阶下三稽首,王呼上阶,则跪,以两手抱膊,绕王环坐。
yì zhèng shì qì guì fú ér qù
这句话大意是:议政事讫,跪伏而去。
jiē tíng mén gé shì wèi yǒu qiān yú rén bèi jiǎ chí zhàng
这句话大意是:阶庭门阁,侍卫有千余人,被甲持仗。
qí guó yǔ cān bàn zhū jiāng èr guó hé qīn shù yǔ lín yì tuó huán èr guó zhàn zhēng
这句话大意是:其国与参半、朱江二国和亲,数与林邑、陀 桓二国战争。
qí rén xíng zhǐ jiē chí jiǎ zhàng ruò yǒu zhēng fá yīn ér yòng zhī
这句话大意是:其人行止,皆持甲仗,若有征伐,因而用之。
qí sú fēi wáng zhèng qī zǐ bù dé wèi sì
这句话大意是:其俗,非王正妻子,不得为嗣。
wáng chū lì rì suǒ yǒu xiōng dì bìng xíng cán zhī huò qù yī zhǐ huò yì qí bí bié chù gōng jǐ bù dé shì jìn
这句话大意是:王初立日,所有兄弟,并刑残之,或去一指, 或劓其鼻,别处供给,不得仕进。
rén xíng xiǎo ér sè hēi fù rén yì yǒu bái zhě
这句话大意是:人形小而色黑,妇人亦有白者。
xī quán fā chuí ěr xìng qì jié jìn
这句话大意是:悉拳发垂耳,性 气捷劲。
jū chǔ qì wù pō lèi chì tǔ
这句话大意是:居处器物,颇类赤土。
yǐ yòu shǒu wèi jìng zuǒ shǒu wèi huì
这句话大意是:以右手为净,左手为秽。
měi dàn zǎo xǐ yǐ yáng zhī jìng chǐ dú sòng jīng zhòu yòu zǎo sǎ nǎi shí
这句话大意是:每旦澡洗,以杨枝净齿, 读诵经咒,又澡洒乃食。
shí ba hái yòng yáng zhī jìng chǐ yòu dú jīng zhòu
这句话大意是:食罢还用杨枝净齿,又读经咒。
yǐn shí duō sū lào shā táng jīng sù mǐ bǐng
这句话大意是:饮食多苏酪、沙糖、秔粟、 米饼。
yù shí zhī shí xiān qǔ zá ròu gēng yǔ bǐng xiāng hè shǒu rǔ ér shí
这句话大意是:欲食之时,先取杂肉羹与饼相和,手擩而食。
qǔ qī zhě wéi sòng nǚ rén nǚ zé rì qiǎn méi rén yíng fù
这句话大意是:娶妻者唯送女人女,择日遣媒 人迎妇。
nán nǚ èr jiā gè bā rì bù chū zhòu yè rán dēng bù xī
这句话大意是:男女二家,各八日不出,昼夜燃灯不息。
nán hūn lǐ bì jí yǔ fù mǔ fēn cái bié jū
这句话大意是:男婚礼毕,即与父母分财别居。
fù mǔ sǐ xiǎo r wèi hūn zhě yǐ yú cái yǔ zhī
这句话大意是:父母死,小儿未婚者,以余财与之。
ruò hūn bì cái wù rù guān
这句话大意是:若婚毕,财物入官。
sāng zàng r nǚ jiē qī rì bù shí tī fā ér sàng sēng ní dào shì qīn gù jiē lái jù huì yīn yuè sòng zhī
这句话大意是:丧葬,儿女皆七日不食, 剔发而丧,僧尼、道士、亲故皆来聚会,音乐送之。
yǐ wǔ xiāng mù shāo shī shōu huī yǐ jīn yín píng shèng sòng dà shuǐ zhī nèi
这句话大意是:以五香木烧尸,收灰,以金银 瓶盛,送大水之内;。
pín zhě huò yòng wǎ ér yǐ wǔ cǎi sè huà zhī
这句话大意是:贫者或用瓦,而以五彩色画之。
yì yǒu bù fén sòng shī shān zhōng rèn yě shòu shí zhě
这句话大意是:亦有不焚,送尸山中,任野兽 食者。
qí guó běi duō shān fù nán yǒu shuǐ zé
这句话大意是:其国北多山阜,南有水泽。
dì qì yóu rè wú shuāng xuě ráo zhàng lì dú zhē
这句话大意是:地气尤热,无霜雪,饶瘴疠毒蜇。
yi liáng dào shǎo shǔ sù
这句话大意是:宜粱、稻,少黍、 粟。
guǒ cài yǔ rì nán jiǔ zhēn xiàng lèi
这句话大意是:果菜与日南、九真相类。
yì zhě yǒu pó luō nà suō shù wú huā yè shì shì shí shì dōng guā
这句话大意是:异者,有婆罗那娑树,无花,叶似柿,实似冬瓜;。
ān luō shù huā yè shì zǎo shí shì li
这句话大意是:庵 罗树,花、叶似枣,实似李;。
pí yě shù huā shì mù guā yè shì xìng shí shì chǔ
这句话大意是:毗野树,花似木瓜,叶似杏,实似楮;。
pó tián luō shù huā yè shí bìng shì zǎo ér xiǎo yì
这句话大意是:婆田罗树,花、 叶、实并似枣而小异;。
gē bì tuó shù huā shì lín qín yè shì yú ér hòu dà shí shì li qí dà rú shēng
这句话大意是:歌毕佗树,花似林檎,叶似榆而厚大,实似李,其大如升。
zì yú duō tóng jiǔ zhēn
这句话大意是:自余多同九真。
hǎi yǒu yú míng jiàn tóng sì zú wú lín bí rú xiàng xī shuǐ shàng pēn gāo wǔ liù shí chǐ
这句话大意是:海有鱼名建同,四足无鳞,鼻如象,吸水上喷,高五六十尺。
yǒu fú hú yú xíng sì qiě zuǐ rú yīng wǔ yǒu bā zú
这句话大意是:有浮 胡鱼,形似且,嘴如鹦鹉,有八足。
duō dà yú bàn shēn chū wàng zhī rú shān
这句话大意是:多大鱼,半身出,望之如山。
měi wǔ liù yuè zhōng dú qì liú xíng jí yǐ bái zhū bái niú yáng yú chéng xī mén wài cí zhī
这句话大意是:每五六月中, 毒气流行,即以白猪、白牛、羊于城西门外祠之。
bù rán wǔ gǔ bù dēng chù duō sǐ rén jí yì
这句话大意是:不然,五谷不登,畜多死,人疾 疫。
jìn dōu yǒu líng qié bō pó shān shàng yǒu shén cí měi yǐ bīng èr qiān rén shǒu wèi zhī
这句话大意是:近都有陵伽钵婆山,上有神祠,每以兵二千人守卫之。
chéng dōng shén míng pó duō lì jì yòng rén ròu
这句话大意是:城东神名婆多利,祭用 人肉。
qí wáng nián bié shā rén yǐ yè cí dǎo yì yǒu shǒu wèi zhě qiān rén
这句话大意是:其王年别杀人,以夜祠祷,亦有守卫者千人。
qí jìng guǐ rú cǐ
这句话大意是:其敬鬼如此。
duō fèng fó fǎ yóu xìn dào shì
这句话大意是:多奉佛法,尤信 道士。
fú jí dào shì bìng lì xiàng yú qí guǎn
这句话大意是:佛及道士,并立像于其馆。
duò dà yè shí èr nián qiǎn shǐ gòng xiàn dì lǐ zhī shén hòu yú hòu yì jué
这句话大意是:隋大业十二年,遣使贡献,帝礼之甚厚,于后亦绝。
pó lì guó zì jiāo zhǐ fú hǎi nán guò chì tǔ dān dān nǎi zhì qí guó
这句话大意是:婆利国,自交趾浮海,南过赤土、丹丹,乃至其国。
guó jiè dōng xī sì yuè xíng nán běi sì shí wǔ rì xíng
这句话大意是:国界,东西四月行,南北 四十五日行。
wáng xìng shā lì yá qié míng hù làn nà pó
这句话大意是:王姓刹利邪伽,名护滥那婆。
guān yuē dú hē yá ná cì yuē dú hē shì ná
这句话大意是:官曰独诃邪拿,次曰独诃氏拿。
guó rén shàn tóu lún qí dà rú jìng zhōng yǒu qiào wài fēng rú jù yuǎn yǐ tóu rén wú bù zhōng
这句话大意是:国人善 投轮,其大如镜,中有窍,外锋如锯,远以投人,无不中。
qí yú bīng qì yǔ zhōng guó lüè tóng sú lèi zhēn là wù chǎn tóng yú lín yì
这句话大意是:其余兵器,与中国略同, 俗类真腊,物产同于林邑。
qí shā rén jí dào jié qí shǒu
这句话大意是:其杀人及盗,截其手;。
jiān zhě suǒ qí zú jī nián ér zhǐ
这句话大意是:奸者,锁其足,期年而止。
jì sì bì yǐ yuè huì pán zhù jiǔ yáo fú zhī liú shuǐ
这句话大意是:祭祀 必以月晦,盘贮酒肴,浮之流水。
měi shí yī yuè bì shè dà jì
这句话大意是:每十一月必设大祭。
hǎi chū shān hú
这句话大意是:海出珊瑚。
yǒu niǎo míng shè lì jiě rén yǔ
这句话大意是:有鸟名舍利,解 人语。
duò dà yè shí èr nián qiǎn shǐ cháo gòng hòu suì jué
这句话大意是:隋大业十二年,遣使朝贡,后遂绝。
yú shí nán huāng yǒu dān dān pán pán èr guó yì lái gòng fāng wù qí fēng sú wù chǎn dà dǐ xiāng lèi yún
这句话大意是:于时南荒有丹丹、盘盘二国,亦来贡方物,其风俗、物产,大抵相类云。
lùn yuē lǐ yún nán fāng yuē mán yǒu bù huǒ shí zhě yǐ
现代白话:论曰:《礼》云:“南方曰蛮,有不火食者了。
rán qí zhǒng lèi fēi yī yǔ huá rén cuò jū qí liú yuē yán yuē ráng yuē lǐ yuē liáo yuē yá
这句话大意是:”然其种类非一,与华人错居, 其流曰蜒,曰獽,曰俚,曰獠,曰厓。
jū wú jūn zhǎng suí shān dòng ér jū
这句话大意是:居无君长,随山洞而居。
qí sú duàn fà wén shēn hǎo xiāng gōng tǎo
这句话大意是:其俗,断发文身, 好相攻讨。
zì qín bìng sān chǔ hàn píng bǎi yuè de qióng dān jiǎo jǐng jí rì nán shuǐ lù kě jū xián wèi jùn xiàn
这句话大意是:自秦并三楚,汉平百越,地穷丹徼,景极日南,水陆可居,咸为郡县。
jì hū jìng fēn nán běi gē jù gè shū mán liáo zhī zú dì wèi qù jiù
这句话大意是:洎乎境分南北,割据各殊,蛮、獠之族,递为去就。
zhì yú lín yì chì tǔ zhēn là pó lì zé de gé jiāng lǐng mò tōng zhōng guó
这句话大意是:至于林邑、赤土、真腊、婆利 则地隔江岭,莫通中国。
jí duò shì shòu mìng kè píng jiǔ yǔ yáng dì zuǎn yè wēi jiā bā huāng gān xīn yuǎn yǐ zhì qiú zhēn yì
现代白话:及隋氏受命,克平九宇,炀帝纂业,威加八荒,甘心远了, 志求珍异。
gù shī chū liú qiú bīng jiā lín yì wēi zhèn shū sú guò yú qín hàn yuǎn yǐ
现代白话:故师出流求,兵加林邑,威振殊俗,过于秦、汉远了。
suī yǒu huāng wài zhī gōng wú jiù yù zhōng zhī bài
这句话大意是:虽有荒外之功, 无救域中之败。
chuán yuē fēi shèng rén wài níng bì yǒu nèi yōu
这句话大意是:《传》曰:“非圣人,外宁必有内忧。
chéng zāi sī yán yě
现代白话:”诚啊斯言也。
dà yè zhōng nán huāng cháo gòng zhě shí yú guó qí shì jì yān miè jīn kě zhī zhě sì guó ér yǐ
这句话大意是:大业中,南荒朝贡者十余国,其事迹湮灭,今可知者四国而已。