辽史 · 脱脱 · Chapter 20 of 117

本纪·卷二十

PinyinModern Translation
Size

xìng zōng sān

这句话大意是:兴宗三。

shí liù nián chūn zhēng yuè jǐ mǎo rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:十六年春正月己卯,如混同江。

èr yuè gēng shēn rú yú r luò

这句话大意是:二月庚申,如鱼儿泺。

xīn yǒu jìn qún chén yù yàn lè zòu qǐng sī shì

这句话大意是:辛酉,禁群臣遇宴乐奏请私事。

zhào shì xuǎn zhī guān cóng gè bù qí jiù zé cái néng zhě yòng zhī

这句话大意是:诏世选之官,从各部耆旧择材能者用之。

sān yuè dīng hài rú hēi shuǐ luò

这句话大意是:三月丁亥,如黑水泺。

guǐ sì qiǎn shǐ shěn jué shuāng zhōu qiú

这句话大意是:癸巳,遣使审决双州囚。

rén yín dà xuě

这句话大意是:壬寅,大雪。

xià sì yuè yǐ sì shuò huáng tài hòu bù yù shàng chí wǎng shì jí

这句话大意是:夏四月乙巳朔,皇太后不豫,上驰往视疾。

bǐng wǔ huáng tài hòu yù fù rú hēi shuǐ luò

这句话大意是:丙午,皇太后愈,复如黑水泺。

dīng mǎo sì shè

这句话大意是:丁卯,肆赦。

liù yuè wù shēn qīng shǔ yǒng ān shān

这句话大意是:六月戊申,清暑永安山。

dīng sì zǔ bǔ dài wáng zhūn tū gǔ sī lái cháo xiàn fāng wù

这句话大意是:丁巳,阻卜大王屯秃古斯来朝,献方物。

wù wǔ zhào shì shù yán shì

这句话大意是:戊午,诏士庶言事。

qiū qī yuè xīn mǎo xìng qìng zhōu

这句话大意是:秋七月辛卯,幸庆州。

zì shì yuè zhì yú jiǔ yuè rì shè liè yú chu bù gōu xiá liè xì lún shí tǎ zhū shān

这句话大意是:自是月至于九月,日射猎于楚不沟霞列、系轮、石塔诸山。

dōng shí yuè xīn hài xìng zhōng jīng yè zǔ miào

这句话大意是:冬十月辛亥,幸中京,谒祖庙。

bǐng chén dìng gōng zhǔ xíng fù lǐ yú jiù gū yí

这句话大意是:丙辰,定公主行妇礼于舅姑仪。

gēng wǔ tiě lí xiān mén lái cháo yǐ shǐ rù gòng jiā yòu jiān mén wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:庚午,铁骊仙门来朝,以始入贡,加右监门卫大将军。

shí yī yuè wù yín cí mù yè shān

这句话大意是:十一月戊寅,祠木叶山。

jǐ chǒu xìng zhōng jīng cháo huáng tài hòu

这句话大意是:己丑,幸中京,朝皇太后。

rén chén jìn lòu xiè gōng zhōng shì

这句话大意是:壬辰,禁漏泄宫中事。

shí èr yuè xīn chǒu shuò nǚ zhí qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:十二月辛丑朔,女直遣使来贡。

xīn hài yè tài zǔ miào guān tài zōng shōu jìn tú

这句话大意是:辛亥,谒太祖庙,观《太宗收晋图》。

guǐ chǒu wèn ān huáng tài hòu

这句话大意是:癸丑,问安皇太后。

yǐ mǎo yǐ tài hòu yù zá fàn sǐ zuì jiǎn yī děng lùn tú yǐ xià miǎn

这句话大意是:乙卯,以太后愈,杂犯死罪减一等论,徒以下免。

gēng shēn nán fǔ zǎi xiàng dù fáng hán shào róng zòu shì yǒu wù gè yǐ dà zhàng jué zhī

这句话大意是:庚申,南府宰相杜防、韩绍荣奏事有误,各以大杖决之。

chū fáng wèi wǔ dìng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:出 防为武定军节度使。

rén xū gāo lí qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:壬戌,高丽遣使来贡。

shí qī nián chūn zhēng yuè dīng hài rú chūn shuǐ

这句话大意是:十七年春正月丁亥,如春水。

rùn yuè guǐ chǒu shè hǔ yú hou lǐ jí

这句话大意是:闰月癸丑,射虎于候里吉。

èr yuè xīn sì zhèn yáo wěn cháo wěn bù

这句话大意是:二月辛巳,振瑶稳、嘲稳部。

shì yuè zhào shì shù yán guó jiā lì biàn bù dé jí jǐ shì nú bì suǒ jiàn xǔ bái qí zhǔ bù dé zì chén

这句话大意是:是月,诏士庶言国家利便,不得及己事,奴婢所见,许白其主,不得自陈。

xià guó wáng lǐ yuán hào hōng qí zǐ liàng zuò qiǎn shǐ lái gào jí qiǎn yǒng xīng gōng shǐ yē lǜ niǎo lǐ yòu hù wèi tài bǎo yē lǜ xìng lǎo jiāng zuò shǎo jiān wáng quán wèi diàn

这句话大意是:夏国王李元昊薨,其子谅祚遣使来告,即遣永兴宫使耶律褭里、右护卫太保耶律兴老、将作少监王全慰奠。

sān yuè guǐ mǎo yǐ tóng zhī nán jīng liú shǒu shì xiāo tǎ liè gé wèi zuǒ yí lí bì zhī yòu yí lí bì shì táng gǔ wèi yòu yí lí bì

这句话大意是:三月癸卯,以同知南京留守事萧塔烈葛为左夷离毕,知右夷离毕事唐古为右夷离毕。

bǐng wǔ xià guó li liàng zuò qiǎn shǐ shàng qí fù yuán hào yí wù

这句话大意是:丙午,夏国李谅祚遣使上其父元昊遗物。

dīng mǎo tiě bù dé guó shǐ lái qǐ yǐ běn bù jūn zhù gōng xià guó bù xǔ

这句话大意是:丁卯,铁不得国使来,乞以本部军助攻夏国,不许。

xià sì yuè xīn wèi wǔ dìng jūn jié dù shǐ dù fáng fù wèi nán fǔ zǎi xiàng

这句话大意是:夏四月辛未,武定军节度使杜防复为南府宰相。

bǐng zǐ gāo lí qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:丙子,高丽遣使来贡。

jiǎ shēn pú lú máo duo bù dà wáng pú niǎn yǐ zào zhōu rén lái xiàn

这句话大意是:甲申,蒲卢毛朵部大王蒲辇以造舟人来献。

liù yuè gēng chén zǔ bǔ xiàn mǎ tuo èr wàn

这句话大意是:六月庚辰,阻卜献马、驼二万。

xīn mǎo cháng bái shān tài shī chái gé huí bá bù tài shī sā là dōu lái gòng fāng wù

这句话大意是:辛卯,长白山太师柴葛、回跋部太师撒剌都来贡方物。

qiū qī yuè dīng wèi yú yuè mó méi yù zhī zǐ bù gé yī jí pó lí bā bù yí lí jǐn hǔ fān qù děng nèi fù

这句话大意是:秋七月丁未,于越摩梅欲之子不葛一及婆离八部夷离堇虎〈番去〉等内附。

jiǎ yín lù qiú jiǎn zá fàn sǐ zuì

这句话大意是:甲寅,录囚,减杂犯死罪。

bā yuè bǐng xū fù nán jīng pín hù zū shuì

这句话大意是:八月丙戌,复南京贫户租税。

wù zǐ yǐ diàn qián dōu diǎn jiǎn yē lǜ yì xiān wéi xíng jūn dōu bù shǔ zhōng shùn jūn jié dù shǐ xià xíng měi fù bù shǔ dōng běi miàn xiáng wěn yē lǜ shù zhě wèi jiān jūn fá pú nú lǐ qiú táo de lǐ

这句话大意是:戊子,以殿前都点检耶律义先为行军都部署,忠顺军节度使夏行美副部署,东北面详稳耶律术者为监军,伐蒲奴里酋陶得里。

dōng shí yuè jiǎ shēn nán yuàn dài wáng yē lǜ hán bā hōng

这句话大意是:冬十月甲申,南院大王耶律韩八薨。

jiǎ wǔ zhu bi dú lú jīn

这句话大意是:甲午,驻跸独卢金。

shí yī yuè yǐ wèi shuò qiǎn shǐ kuò mǎ

这句话大意是:十一月乙未朔,遣使括马。

dīng sì cì huáng tài dì zhòng yuán jīn quàn

这句话大意是:丁巳,赐皇太弟重元金券。

fēng huáng zǐ hé lǔ wò wèi yuè wáng

这句话大意是:封皇子和鲁斡为越王,。

ā liǎn xǔ wáng

这句话大意是:阿琏许王,。

zhōng shùn jūn jié dù shǐ xiè jiā nú chén wáng

这句话大意是:忠顺军节度使谢家奴陈王,。

xī jīng liú shǒu tiē bù hàn wáng

这句话大意是:西京留守贴不汉王,。

tì yǐn lǚ fén liáo xī jùn wáng

这句话大意是:惕隐旅坟辽西郡王,。

xíng gōng dōu bù shǔ bié gǔ de liǔ chéng jùn wáng

这句话大意是:行宫都部署别古得柳城郡王,。

fèng líng jūn jié dù shǐ hóu gǔ ráo lè jùn wáng

这句话大意是:奉陵军节度使侯古饶乐郡王,。

ān dìng jùn wáng niè lǔ gǔ jìn fēng chǔ wáng

这句话大意是:安定郡王涅鲁古进封楚王。

shí bā nián chūn zhēng yuè jiǎ wǔ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:十八年春正月甲午朔,日有食之。

wù xū liú xià guó hè zhèng shǐ bù qiǎn

这句话大意是:戊戌,留夏国贺正使不遣。

jǐ hài qiǎn běi yuàn shū mì fù shǐ xiāo wéi xìn yǐ fá xià gào sòng

这句话大意是:己亥,遣北院枢密副使萧惟信以伐夏告宋。

xīn chǒu lù qiú

这句话大意是:辛丑,录囚。

bǐng wǔ rú yuān yāng luò

这句话大意是:丙午,如鸳鸯泺。

bǐng chén liè bà tè shān

这句话大意是:丙辰,猎霸特山。

yē lǜ yì xiān zòu pú nú lǐ jié

这句话大意是:耶律义先奏蒲奴里捷。

èr yuè gēng chén xìng yān zhào guó wáng hóng jī zhàng shì jí

这句话大意是:二月庚辰,幸燕赵国王洪基帐视疾。

yǐ yǒu yē lǜ yì xiān děng zhí táo de lǐ yǐ xiàn

这句话大意是:乙酉,耶律义先等执陶得里以献。

sān yuè yǐ sì gāo chāng guó qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:三月乙巳,高昌国遣使来贡。

rén zǐ yǐ hóng jī jí yù shè zá fàn sǐ zuì yǐ xià

这句话大意是:壬子,以洪基疾愈,赦杂犯死罪以下。

dīng sì wū gǔ qiǎn shǐ sòng kuǎn

这句话大意是:丁巳,乌古遣使送款。

xià sì yuè guǐ yǒu yǐ nán fǔ zǎi xiàng yē lǜ gāo shí wèi nán jīng tǒng jūn shǐ

这句话大意是:夏四月癸酉,以南府宰相耶律高十为南京统军使。

wǔ yuè jiǎ chén wǔ guó qiú zhǎng gè lǜ qí bù lái fù

这句话大意是:五月甲辰,五国酋长各率其部来附。

gēng xū huí bá bù zhǎng wù dié tái zā děng lái cháo

这句话大意是:庚戌,回跋部长兀迭台紥等来朝。

wù wǔ wǔ guó jié dù shǐ yē lǜ xiān tóng yǐ jiàng wū gǔ pàn rén shòu zuǒ jiān mén wèi shàng jiàng jūn

这句话大意是:戊午,五国节度使耶律仙童以降乌古叛人,授左监门卫上将军。

liù yuè rén xū shuò yǐ hán guó wáng xiāo huì wèi hé nán dào héng jūn dōu tǒng zhào wáng xiāo xiào yǒu hàn wáng tiē bù fù zhī

这句话大意是:六月壬戌朔,以韩国王萧惠为河南道行军都统,赵王萧孝友、汉王贴不副之。

yǐ chǒu lù qiú

这句话大意是:乙丑,录囚。

bǐng yín xíng shí èr shén dào lǐ

这句话大意是:丙寅,行十二神纛礼。

jǐ sì sòng yǐ liáo shī fá xià qiǎn qián yì zhì jìn lǐ

这句话大意是:己巳,宋以辽师伐夏,遣钱逸致赆礼。

gēng chén zǔ bǔ lái gòng mǎ tuo zhēn wán

这句话大意是:庚辰,阻卜来贡马、驼、珍玩。

xīn sì xià guó shǐ lái gòng liú zhī bù qiǎn

这句话大意是:辛巳,夏国使来贡,留之不遣。

dīng hài xíng zài shēng lǐ

这句话大意是:丁亥,行再生礼。

qiū qī yuè wù xū qīn zhēng

这句话大意是:秋七月戊戌,亲征。

bā yuè xīn yǒu shuò dù hé

这句话大意是:八月辛酉朔,渡河。

xià rén dùn nǎi hái

这句话大意是:夏人遁,乃还。

jiǔ yuè dīng wèi xiāo huì děng wéi xià rén suǒ bài

这句话大意是:九月丁未,萧惠等为夏人所败。

dōng shí yuè běi dào xíng jūn dū tǒng yē lǜ dí lǔ gǔ lǜ zǔ bǔ zhū jūn zhì hè lán shān huò lǐ yuán hào qī jí qí guān liáo jiā shǔ yù xià rén sān qiān lái zhàn yì zhī

这句话大意是:冬十月,北道行军都统耶律敌鲁古率阻卜诸军至贺兰山,获李元昊妻及其官僚家属,遇夏人三千来战,殪之;。

wū gǔ dí liè bù dōu xiáng wěn xiāo cí shì nú nán kè yē lǜ wò lǐ sǐ yān

现代白话:乌古敌烈部都详稳萧慈氏奴、南克耶律斡里死呢。

shí èr yuè wù yín qìng líng lín mù huǒ

这句话大意是:十二月戊寅,庆陵林木火。

jǐ mǎo lù qiú

这句话大意是:己卯,录囚。

yǒu dì cóng xiōng wèi qiáng dào zhě xiōng dì jù wú zi tè yuán qí dì

这句话大意是:有弟从兄为强盗者,兄弟俱无子,特原其弟。

shí jiǔ nián chūn zhēng yuè gēng yín sēng huì jiàn jiā jiǎn jiào tài wèi

这句话大意是:十九年春正月庚寅,僧惠鉴加检校太尉。

gēng zǐ yē lǜ dí lǔ gǔ fù fēng qī shuǐ jùn wáng zhū jiàng xiào jí zǔ bǔ děng bù qiú zhǎng gè jìn jué yǒu chà

这句话大意是:庚子,耶律敌鲁古复封漆水郡王,诸将校及阻卜等部酋长各进爵有差。

zèng xiāo cí shì nú tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:赠萧慈氏奴同中书门下平章事。

xīn chǒu qiǎn shǐ wèn zuì yú xià guó

这句话大意是:辛丑,遣使问罪于夏国。

rén yín rú yú r luò

这句话大意是:壬寅,如鱼儿泺。

èr yuè dīng hài xià jiāng wā pǔ wěi huò yǐ líng jì děng lái gōng jīn sù chéng nán miàn lín yá yē lǜ gāo jiā nú děng pò zhī

这句话大意是:二月丁亥,夏将洼普、猥货、乙灵纪等来攻金肃城,南面林牙耶律高家奴等破之。

wā pǔ bèi chuàng dùn qù shā wěi huò yǐ líng jì

这句话大意是:洼普被创遁去,杀猥货、乙灵纪。

sān yuè wù xū diàn qián dōu diǎn jiǎn xiāo dié lǐ de yǔ xià zhàn yú sān jiǎo chuān bài zhī

这句话大意是:三月戊戌,殿前都点检萧迭里得与夏战于三角川,败之。

guǐ mǎo mìng xī nán zhāo tǎo shǐ xiāo pú nú běi yuàn dài wáng yi xīn lín yá xiāo sā mǒ děng shuài shī fá xià yǐ xíng gōng dōu bù shǔ bié gǔ de jiān zhàn

这句话大意是:癸卯,命西南招讨使萧蒲奴、北院大王宜新、林牙萧撒抹等帅师伐夏,以行宫都部署别古得监战。

jiǎ chén qiǎn tóng zhī běi yuàn shū mì shǐ xiāo gé àn jūn biān chéng yǐ wéi shēng yuán

这句话大意是:甲辰,遣同知北院枢密使萧革按军边城,以为声援。

jǐ yǒu zhu bi xi jī diàn

这句话大意是:己酉,驻跸息鸡淀。

bǐng chén xìng diàn qián dōu diǎn jiǎn xiāo dié lǐ de fù mǎ dū wèi xiāo hú dǔ zhàng shì jí

这句话大意是:丙辰,幸殿前都点检萧迭里得、驸马都尉萧胡睹帐视疾。

xià sì yuè bǐng yín rú yú r luò

这句话大意是:夏四月丙寅,如鱼儿泺。

rén shēn pú lú máo duo bù tì yǐn xìn dǔ lái gòng

这句话大意是:壬申,蒲卢毛朵部惕隐信笃来贡。

jiǎ shēn gāo lí qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:甲申,高丽遣使来贡。

wǔ yuè jǐ chǒu rú liáng xíng

这句话大意是:五月己丑,如凉陉。

guǐ sì xiāo pú nú děng rù xià jìng bù yǔ dí yù zòng jūn fú lüě ér hái

这句话大意是:癸巳,萧蒲奴等入夏境,不与敌遇,纵军俘掠而还。

dīng yǒu xià guó wā pǔ lái jiàng

这句话大意是:丁酉,夏国洼普来降。

jǐ hài yuǎn yí bá sī mǔ bù qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:己亥,远夷拔思母部遣使来贡。

liù yuè bǐng chén shuò zhì dǎo tā lǐng dōu jiān

这句话大意是:六月丙辰朔,置倒塌岭都监。

bǐng yín yè qìng líng

这句话大意是:丙寅,谒庆陵。

gēng wǔ xìng qìng zhōu yè dà ān diàn

这句话大意是:庚午,幸庆州,谒大安殿。

rén shēn zhào yī bǔ tú fàn nú lì jí bèi fù mǔ huò fàn shì táo wáng zhě bù dé jǔ jìn shì

这句话大意是:壬申,诏医卜屠贩、奴隶及倍父母或犯事逃亡者,不得举进士。

huí bá hé sū guǎn pú lú máo duo bù gè qiǎn shǐ gòng mǎ

这句话大意是:回跋、曷苏馆、蒲卢毛朵部各遣使贡马。

jiǎ xū sòng qiǎn shǐ lái hè fá xià jié gāo lí shǐ jù zhì

这句话大意是:甲戌,宋遣使来贺伐夏捷,高丽使俱至。

xīn sì yù jīn luán diàn shì jìn shì

这句话大意是:辛巳,御金銮殿试进士。

qiū qī yuè rén chén zhu bi kuò lǐ pú wǎn

这句话大意是:秋七月壬辰,驻跸括里蒲碗。

guǐ sì yǐ yān zhào guó wáng hóng jī lǐng běi nán shū mì yuàn

这句话大意是:癸巳,以燕赵国王洪基领北南枢密院。

yǐ wèi zǔ bǔ zhǎng huō de là dì wò de lái cháo jiā tài wèi qiǎn zhī

这句话大意是:乙未,阻卜长豁得剌弟斡得来朝,加太尉遣之。

wù xū lù qiú

这句话大意是:戊戌,录囚。

wù shēn yǐ zuǒ yí lí bì xiāo táng gǔ wèi běi yuàn shū mì fù shǐ

这句话大意是:戊申,以左夷离毕萧唐古为北院枢密副使。

rén zǐ liè hóu lǐ jí

这句话大意是:壬子,猎侯里吉。

bā yuè dīng mǎo zǔ bǔ qiú zhǎng chuǎn zhǐ gé bá lǐ sī lái cháo

这句话大意是:八月丁卯,阻卜酋长喘只葛拔里斯来朝。

jiǔ yuè rén yín xià rén qīn biān dí lǔ gǔ qiǎn liù yuàn jūn jiāng hǎi lǐ jī bài zhī

这句话大意是:九月壬寅,夏人侵边,敌鲁古遣六院军将海里击败之。

dōng shí yuè gēng wǔ hái shàng jīng

这句话大意是:冬十月庚午,还上京。

xīn wèi xià guó wáng li liàng zuò mǔ qiǎn shǐ qǐ yī jiù chēng fān

这句话大意是:辛未,夏国王李谅祚母遣使乞依旧称藩。

shǐ hái zhào yù bié qiǎn xìn chén yì què dāng xú sī zhī

这句话大意是:使还,诏谕别遣信臣诣阙,当徐思之。

rén shēn shì lín huáng fǔ yì tú

这句话大意是:壬申,释临潢府役徒。

jiǎ xū rú zhōng huì chuān

这句话大意是:甲戌,如中会川。

shí yī yuè jiǎ wǔ zǔ bǔ qiú zhǎng huō de là qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:十一月甲午,阻卜酋长豁得剌遣使来贡。

gēng xū lù qiú

这句话大意是:庚戌,录囚。

rén zǐ chū nán fǔ zǎi xiàng hán zhī bái wèi wǔ dìng jūn jié dù shǐ shū mì fù shǐ yáng jī cháng níng jūn jié dù shǐ hàn lín xué shì wáng gāng zé zhōu cì shǐ zhāng yòu huī zhōu cì shǐ zhī zhì gào zhōu bái hǎi běi zhōu cì shǐ

这句话大意是:壬子,出南府宰相韩知白为武定军节度使,枢密副使杨绩长宁军节度使,翰林学士王纲泽州刺史,张宥徽州刺史,知制诰周白海北州刺史。

rùn yuè yǐ mǎo yǐ hàn wáng tiē bù wéi zhōng jīng liú shǒu

这句话大意是:闰月乙卯,以汉王贴不为中京留守。

xīn wèi yǐ tóng zhī běi yuàn shū mì shǐ shì xiāo gé wèi nán yuàn shū mì shǐ nán yuàn dài wáng yē lǜ rén xiān zhī běi yuàn shū mì shǐ shì fēng sòng wáng

这句话大意是:辛未,以同知北院枢密使事萧革为南院枢密使,南院大王耶律仁先知北院枢密使事,封宋王。

shí èr yuè dīng hài běi fǔ zǎi xiàng zhào wáng xiāo xiào yǒu chū wèi dōng jīng liú shǒu dōng jīng liú shǒu xiāo tǎ liè gé wèi běi fǔ zǎi xiàng nán yuàn shū mì shǐ lù wáng chá gé wèi nán yuàn dài wáng

这句话大意是:十二月丁亥,北府宰相、赵王萧孝友出为东京留守,东京留守萧塔列葛为北府宰相,南院枢密使、潞王查葛为南院大王。

gēng xū hán guó wáng xiāo huì xǐ fēng wèi wáng zhì shì

这句话大意是:庚戌,韩国王萧惠徙封魏王,致仕。

rén zǐ xià guó li liàng zuò qiǎn shǐ shàng biǎo qǐ yī jiù chén shǔ

这句话大意是:壬子,夏国李谅祚遣使上表,乞依旧臣属。

èr shí nián chūn zhēng yuè wù xū zhu bi hùn tóng jiāng

这句话大意是:二十年春正月戊戌,驻跸混同江。

èr yuè jiǎ shēn qiǎn qián běi yuàn dōu jiān xiāo you kuò děng shǐ xià guó suǒ dǎng xiàng pàn hù

这句话大意是:二月甲申,遣前北院都监萧友括等使夏国,索党项叛户。

jǐ chǒu rú cāng ěr luò

这句话大意是:己丑,如苍耳泺。

jiǎ chén tǔ bō qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:甲辰,吐蕃遣使来贡。

sān yuè rén zǐ shuò xìng hēi shuǐ

这句话大意是:三月壬子朔,幸黑水。

xià wǔ yuè guǐ chǒu xiāo you kuò děng shǐ xià hái li liàng zuò mǔ biǎo qǐ rú dǎng xiàng quán jìn mǎ tuo niú yáng děng wù

这句话大意是:夏五月癸丑,萧友括等使夏还,李谅祚母表乞如党项权进马、驼、牛、羊等物。

jǐ sì xià guó qiǎn shǐ qiú táng lóng zhèn jí qǐ ba suǒ jiàn chéng yì yǐ zhào dá zhī

这句话大意是:己巳,夏国遣使求唐隆镇及乞罢所建城邑,以诏答之。

liù yuè bǐng xū zhào yǐ suǒ huò lǐ yuán hào qī jí qián hòu suǒ fú xià rén ān zhì sū zhōu

这句话大意是:六月丙戌,诏以所获李元昊妻及前后所俘夏人,安置苏州。

yǐ fá xià suǒ huò wù qiǎn shǐ yí sòng

这句话大意是:以伐夏所获物遣使遗宋。

qiū qī yuè rú qiū shān

这句话大意是:秋七月,如秋山。

jiǔ yuè zhào gēng dìng tiáo zhì

这句话大意是:九月,诏更定条制。

zhu bi zhōng huì chuān

这句话大意是:驻跸中会川。

dōng shí yuè jǐ mǎo shuò kuò zhū dào jūn jí

这句话大意是:冬十月己卯朔,括诸道军籍。

shí yī yuè gēng shēn yǐ tì yǐn dōu jiān xiāo mó lǔ wèi zuǒ yí lí bì

这句话大意是:十一月庚申,以惕隐都监萧谟鲁为左夷离毕。

jiǎ zǐ mìng dōng jīng liú shǒu sī zǒng lǐng hù bù nèi xǐng shì

这句话大意是:甲子,命东京留守司总领户部、内省事。

dīng mǎo ba zhōng chéng jì lù zhí guān guò fàn lìng chéng zhǐ zǒng zhī

这句话大意是:丁卯,罢中丞记录职官过犯,令承旨总之。

shí èr yuè yǐ yǒu yǐ huáng tài hòu xíng zài shēng lǐ sì shè

这句话大意是:十二月乙酉,以皇太后行再生礼,肆赦。

èr shí yī nián chūn zhēng yuè xīn hài rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:二十一年春正月辛亥,如混同江。

èr yuè rú yú r luò

这句话大意是:二月,如鱼儿泺。

xià sì yuè guǐ wèi yǐ guó jiù xiáng wěn xiāo ā là wèi xī běi lù zhāo tǎo shǐ fēng xī píng jùn wáng

这句话大意是:夏四月癸未,以国舅详稳萧阿剌为西北路招讨使,封西平郡王。

liù yuè bǐng zǐ zhu bi yǒng ān shān

这句话大意是:六月丙子,驻跸永安山。

qiū qī yuè jiǎ chén shuò zhào běi fǔ zǎi xiàng xiāo tǎ liè gé nán fǔ zǎi xiàng hàn wáng tiē bù nán yuàn shū mì shǐ xiāo gé zhī běi yuàn shū mì shǐ shì rén xiān děng cì zuò lùn gǔ jīn zhì dào

这句话大意是:秋七月甲辰朔,召北府宰相萧塔烈葛、南府宰相汉王贴不、南院枢密使萧革、知北院枢密使事仁先等,赐坐,论古今治道。

wù shēn sì tiān de

这句话大意是:戊申,祀天地。

jǐ yǒu zhào běi nán shū mì yuàn rì zài zòu shì

这句话大意是:己酉,诏北、南枢密院,日再奏事。

rén zǐ zhuī zūn tài zǔ zhī zǔ wèi jiǎn xiàn huáng dì miào hào xuán zǔ zǔ bǐ wèi jiǎn xiàn huáng hòu

这句话大意是:壬子,追尊太祖之祖为简献皇帝,庙号玄祖,祖妣为简献皇后;。

tài zǔ zhī kǎo wèi xuān jiǎn huáng dì miào hào dé zǔ bǐ wèi xuān jiǎn huáng hòu

这句话大意是:太祖之考为宣简皇帝,庙号德祖,妣为宣简皇后。

zhuī fēng tài zǔ bó fù yí lí jǐn yán mù wèi shǔ guó wáng yú yuè shì lǔ wèi duò guó wáng

这句话大意是:追封太祖伯父夷离堇岩木为蜀国王,于越释鲁为隋国王。

yǐ yān zhào guó wáng hóng jī wèi tiān xià bīng mǎ dà yuán shuài zhī tì yǐn shì cì zhào yù zhī

这句话大意是:以燕赵国王洪基为天下兵马大元帅、知惕隐事,赐诏谕之。

guǐ hài jìn shì xiǎo dǐ lú bǎo wěi xué yù shū miǎn sǐ pèi yì zhōng shēn

这句话大意是:癸亥,近侍小底卢宝伪学御书,免死,配役终身。

jiǎ zǐ rú qiū shān

这句话大意是:甲子,如秋山。

wù chén yè qìng líng

这句话大意是:戊辰,谒庆陵。

yǐ nán yuàn shū mì shǐ xiāo gé wèi běi yuàn shū mì shǐ fēng wú wáng

这句话大意是:以南院枢密使萧革为北院枢密使,封吴王。

xīn wèi rú qìng zhōu

这句话大意是:辛未,如庆州。

rén shēn zhuī fēng tài zǔ dì yín dǐ shí wéi xǔ guó wáng

这句话大意是:壬申,追封太祖弟寅底石为许国王。

bā yuè wù zǐ tài wèi wū zhě hōng zhào pèi xiǎng shèng zōng miào

这句话大意是:八月戊子,太尉乌者薨,诏配享圣宗庙。

jiǔ yuè yǐ mǎo píng zhōu jìn bái tù

这句话大意是:九月乙卯,平州进白兔。

jǐ wèi yè huái líng

这句话大意是:己未,谒怀陵。

gēng shēn zhuī shàng sì shèng huáng dì tiān shùn huáng dì zūn shì jí gèng shì zhāng dé huáng hòu yuē jìng ān

这句话大意是:庚申,追上嗣圣皇帝、天顺皇帝尊谥,及更谥彰德皇后曰靖安。

guǐ hài shì qí tiān huáng hòu yuē rén dé huáng hòu

这句话大意是:癸亥,谥齐天皇后曰仁德皇后。

jiǎ zǐ yè zǔ líng

这句话大意是:甲子,谒祖陵。

zēng tài zǔ shì dà shèng dà míng shén liè tiān huáng dì gèng shì zhēn liè huáng hòu yuē chún qīn gōng shùn huáng dì yuē zhāng sù hòu xiāo shì shì yuē hé jìng

这句话大意是:增太祖谥大圣大明神烈天皇帝,更谥贞烈皇后曰淳钦,恭顺皇帝曰章肃,后萧氏谥曰和敬。

dōng shí yuè wù yín zhu bi zhōng huì chuān

这句话大意是:冬十月戊寅,驻跸中会川。

dīng hài xià guó li liàng zuò qiǎn shǐ qǐ chí biān yòng jí qiǎn xiāo you kuò fèng zhào yù zhī

这句话大意是:丁亥,夏国李谅祚遣使乞弛边佣,即遣萧友括奉诏谕之。

wù zǐ xìng xiǎn yì èr zhōu

这句话大意是:戊子,幸显、懿二州。

jiǎ wǔ liáo xìng jūn jié dù shǐ xiāo xū liè fēng zhèng wáng nán yuàn dài wáng lù wáng chá gé wèi nán yuàn shū mì shǐ jìn fēng yuè guó wáng

这句话大意是:甲午,辽兴军节度使萧虚烈封郑王,南院大王、潞王查葛为南院枢密使,进封越国王。

wù xū shè hǔ yú nán sā gé bǎi

这句话大意是:戊戌,射虎于南撒葛柏。

xīn chǒu yè qián líng

这句话大意是:辛丑,谒乾陵。

shí yī yuè rén yín shuò zēng shì wén xiàn huáng dì wéi wén xiàn qīn yì huáng dì jí shì èr hòu yuē duān shùn yuē róu zhēn

这句话大意是:十一月壬寅朔,增谥文献皇帝为文献钦义皇帝,及谥二后曰端顺,曰柔贞。

fù gèng shì shì zōng xiào liè huáng hòu wèi huái jié

这句话大意是:复更谥世宗孝烈皇后为怀节。

dīng wèi zēng xiào chéng huáng dì shì yuē xiào chéng kāng jìng huáng dì gèng shì shèng shén xuān xiàn huáng hòu wèi ruì zhì

这句话大意是:丁未,增孝成皇帝谥曰孝成康靖皇帝,更谥圣神宣献皇后为睿智。

jiǎ zǐ cì zhōng huì chuān

这句话大意是:甲子,次中会川。

huí hú ā sà lán qiǎn shǐ gòng míng mǎ wén bào

这句话大意是:回鹘阿萨兰遣使贡名马、文豹。

bǐng yín lù qiú

这句话大意是:丙寅,录囚。

shí èr yuè wù xū yǐ běi fǔ zǎi xiàng tǎ liè gé wèi nán jīng tǒng jūn shǐ zhèng wáng xū liè běi fǔ zǎi xiàng qì dān xíng gōng dōu bù shǔ yē lǜ yì xiān tì yǐn

这句话大意是:十二月戊戌,以北府宰相塔烈葛为南京统军使,郑王虚烈北府宰相,契丹行宫都部署耶律义先惕隐。

shì yì tú xiàn nián zhě

这句话大意是:释役徒限年者。

èr shí èr nián chūn zhēng yuè yǐ sì rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:二十二年春正月乙巳,如混同江。

èr yuè bǐng zǐ huí hú ā sà lán wèi lín guó suǒ qīn qiǎn shǐ qiú yuán

这句话大意是:二月丙子,回鹘阿萨兰为邻国所侵,遣使求援。

gēng chén rú chūn shuǐ

这句话大意是:庚辰,如春水。

sān yuè guǐ hài li liàng zuò yǐ cì zhào xǔ jiàng qiǎn shǐ lái xiè

这句话大意是:三月癸亥,李谅祚以赐诏许降,遣使来谢。

bǐng yín rú hēi shuǐ luò

这句话大意是:丙寅,如黑水泺。

xià sì yuè wù zǐ

这句话大意是:夏四月戊子。

liè hè diàn

这句话大意是:猎鹤淀。

wǔ yuè rén yín zhào nèi dì zhōu xiàn zhí guǒ

这句话大意是:五月壬寅,诏内地州县植果。

liù yuè rén shēn zhu bi hú lǚ shān

这句话大意是:六月壬申,驻跸胡吕山。

guǐ wèi gāo lí qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:癸未,高丽遣使来贡。

qiū qī yuè jǐ yǒu zǔ bǔ dài wáng zhūn tū gǔ sī lǜ zhū bù zhǎng xiàn mǎ tuo

这句话大意是:秋七月己酉,阻卜大王屯秃古斯率诸部长献马、驼。

gēng shēn rú hēi lǐng

这句话大意是:庚申,如黑岭。

rùn yuè gēng wǔ wū gǔ lái gòng

这句话大意是:闰月庚午,乌古来贡。

guǐ sì cháng chūn zhōu zhì qián bó sī

这句话大意是:癸巳,长春州置钱帛司。

jiǔ yuè rén chén xià guó li liàng zuò qiǎn shǐ jìn jiàng biǎo

这句话大意是:九月壬辰,夏国李谅祚遣使进降表。

jiǎ wǔ qiǎn nán miàn lín yá gāo jiā nú děng fèng zhào fǔ yù

这句话大意是:甲午,遣南面林牙高家奴等奉诏抚谕。

dōng shí yuè bǐng shēn shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:冬十月丙申朔,日有食之。

shí yī yuè xīn mǎo zhào zhū zhí shì guān yǐ lǐ shòu dài jí yǐ zuì qù zhě zhì jí suì shēn shū mì yuàn

这句话大意是:十一月辛卯,诏诸职事官以礼受代及以罪去者置籍,岁申枢密院。

shí èr yuè bǐng shēn shuò zhào huí hú bù fù shǐ yǐ qì dān rén chōng

这句话大意是:十二月丙申朔,诏回鹘部副使以契丹人充。

gēng zǐ yīng shèng jié qǔ shè tú yǐ xià zuì

这句话大意是:庚子,应圣节,曲赦徒以下罪。

rén zǐ zhào dà chén yuē zhèn yǔ sòng zhǔ yuē wèi xiōng dì huān hǎo suì jiǔ yù jiàn qí huì xiàng kě yù lái shǐ

这句话大意是:壬子,诏大臣曰:“朕与宋主约为兄弟,欢好岁久,欲见其绘像,可谕来使。

èr shí sān nián chūn zhēng yuè jǐ sì rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:二十三年春正月己巳,如混同江。

guǐ yǒu liè shuāng zǐ diàn

这句话大意是:癸酉,猎双子淀。

wù zǐ xià guó qiǎn shǐ gòng fāng wù

这句话大意是:戊子,夏国遣使贡方物。

rén chén rú chūn shuǐ

这句话大意是:壬辰,如春水。

jiǎ wǔ liè pán zhí pō

这句话大意是:甲午,猎盘直坡。

sān yuè dīng hài xìng huáng tài dì zhòng yuán zhàng

这句话大意是:三月丁亥,幸皇太弟重元帐。

xià sì yuè guǐ mǎo gāo lí qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:夏四月癸卯,高丽遣使来贡。

guǐ chǒu liè hé zhǐ hū lǐ

这句话大意是:癸丑,猎合只忽里。

wǔ yuè jǐ sì li liàng zuò qǐ jìn mǎ tuo zhào suì gòng zhī

这句话大意是:五月己巳,李谅祚乞进马、驼,诏岁贡之。

gēng yín zhu bi yǒng ān shān

这句话大意是:庚寅,驻跸永安山。

rén chén xià guó qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:壬辰,夏国遣使来贡。

liù yuè bǐng shēn rú qìng zhōu

这句话大意是:六月丙申,如庆州。

yǐ hài yè qìng líng

这句话大意是:乙亥,谒庆陵。

rén yín gāo lí wáng huī qǐng guān qí zi zhào jiā jiǎn jiào tài wèi

这句话大意是:壬寅,高丽王徽请官其子,诏加检校太尉。

xīn hài tǔ bō qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:辛亥,吐蕃遣使来贡。

qiū qī yuè jǐ sì xià guó li liàng zuò qiǎn shǐ lái qiú hūn

这句话大意是:秋七月己巳,夏国李谅祚遣使来求婚。

jiǎ xū rú qiū shān

这句话大意是:甲戌,如秋山。

jǐ mǎo zhào bā fáng zú jīn zé

这句话大意是:己卯,诏八房族巾帻。

jiǔ yuè gēng yín liè yù sān hǔ zòng quǎn huò zhī

这句话大意是:九月庚寅,猎,遇三虎,纵犬获之。

dōng shí yuè dīng yǒu zhu bi zhōng jīng

这句话大意是:冬十月丁酉,驻跸中京。

wù xū xìng xīn jiàn mì shū jiān

这句话大意是:戊戌,幸新建秘书监。

xīn chǒu yǒu shì yú zǔ miào

这句话大意是:辛丑,有事于祖庙。

guǐ chǒu yǐ kāi tài sì zhù yín fó xiàng qǔ shè zài jīng qiú

这句话大意是:癸丑,以开泰寺铸银佛像,曲赦在京囚。

bǐng chén li liàng zuò qiǎn shǐ jìn shì biǎo

这句话大意是:丙辰,李谅祚遣使进誓表。

shí yī yuè yǐ chǒu zǔ bǔ bù zhǎng lái gòng

这句话大意是:十一月乙丑,阻卜部长来贡。

rén shēn dì lǜ qún chén shàng huáng tài hòu zūn hào yuē rén cí shèng shàn qīn xiào guǎng dé ān jìng zhēn chún yì hé kuān hòu chóng jué yí tiān huáng tài hòu dà shè

这句话大意是:壬申,帝率群臣上皇太后尊号曰仁慈圣善钦孝广德安静贞纯懿和宽厚崇觉仪天皇太后,大赦。

nèi wài guān jìn jí yǒu chà

这句话大意是:内外官进级有差。

guǐ wèi lù qiú

这句话大意是:癸未,录囚。

jiǎ shēn qún chén shàng huáng dì zūn hào yuē qīn tiān fèng dào yòu shì xìng lì wǔ dìng wén chéng shèng shén rén xiào huáng dì cè huáng hòu xiāo shì yuē zhēn yì cí hé wén huì xiào jìng guǎng ài chóng shèng huáng hòu

这句话大意是:甲申,群臣上皇帝尊号曰钦天奉道佑世兴历武定文成圣神仁孝皇帝,册皇后萧氏曰贞懿慈和文惠孝敬广爱崇圣皇后。

shí èr yuè bǐng shēn rú zhōng huì chuān

这句话大意是:十二月丙申,如中会川。

èr shí sì nián chūn zhēng yuè guǐ hài rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:二十四年春正月癸亥,如混同江。

wù chén cháo huáng tài hòu

这句话大意是:戊辰,朝皇太后。

xīn sì sòng qiǎn shǐ lái hè kuì xùn xiàng

这句话大意是:辛巳,宋遣使来贺,馈驯象。

èr yuè jǐ chǒu shuò zhào sòng shǐ diào yú fù shī

这句话大意是:二月己丑朔,召宋使钓鱼、赋诗。

guǐ sì rú cháng chūn hé

这句话大意是:癸巳,如长春河。

jiǎ yín xià guó qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:甲寅,夏国遣使来贺。

sān yuè guǐ hài huáng tài dì zhòng yuán shēng zǐ qǔ shè xíng zài jí cháng chūn zhèn běi èr zhōu tú yǐ xià zuì

这句话大意是:三月癸亥,皇太弟重元生子,曲赦行在及长春、镇北二州徒以下罪。

xià wǔ yuè zhu bi nán yá

这句话大意是:夏五月,驻跸南崖。

qiū qī yuè rén wǔ rú qiū shān

这句话大意是:秋七月,壬午,如秋山。

cì nán yá zhī běi yù bù yù

这句话大意是:次南崖之北峪,不豫。

bā yuè dīng hài jí dà jiàn zhào yān zhào guó wáng hóng jī yù yǐ zhì guó zhī yào

这句话大意是:八月丁亥,疾大渐,召燕赵国王洪基,谕以治国之要。

wù zǐ dà shè zòng wǔ fāng yīng hú fén diào yú zhī jù

这句话大意是:戊子,大赦,纵五坊鹰鹘,焚钓鱼之具。

jǐ chǒu dì bēng yú xíng gōng nián sì shí

这句话大意是:己丑,帝崩于行宫,年四十。

yí zhào yān zhào guó wáng hóng jī sì wèi

这句话大意是:遗诏燕赵国王洪基嗣位。

qīng níng yuán nián shí yuè gēng zǐ shàng zūn shì wèi shén shèng xiào zhāng huáng dì miào hào xìng zōng

这句话大意是:清宁元年十月庚子,上尊谥为神圣孝章皇帝,庙号兴宗。

zàn yuē xìng zōng jí wèi nián shí yǒu liù yǐ bù néng xiān zūn mǔ hòu ér zūn qí mǔ yǐ zhì lín cháo zhuān zhèng zéi shā bù gū yòu bù néng yǐ lǐ jī jiàn shǐ qí tiān sǐ yú shì nì yǒu kuī wáng zhě zhī xiào xī zāi

现代白话:赞曰:兴宗即位,年十有六了,不能先尊母后而尊其母,以致临朝专政,贼杀不辜,又不能以礼几谏,使齐天死于弑逆,有亏王者之孝,惜啊!

ruò fú dà xíng zài bìn yǐn jiǔ bó jū dié xiàn jiǎn shū

这句话大意是:若夫大行在殡,饮酒博鞠,叠见简书。

jí qí yè yí xiàng ér āi tòng shòu sòng diào ér cuī dié suǒ wéi ruò chū èr rén

这句话大意是:及其谒遗像而哀恸,受宋吊而衰绖,所为若出二人。

hé wéi qí rán yú

这句话大意是:何为其然欤?

zhì yú gǎn fù bì zhī yán ér shēn nán sòng zhī hǎo xǔ liàng zuò zhī méng ér ba xī xià zhī bīng biān bǐ bù sǒng zhèng zhì nèi xiū qīn cè jìn shì dà xiū tiáo zhì xià zhì shì shù de chén pián yí zé qiú zhì zhī zhì qiè yǐ

现代白话:至于感富弼之言而申南宋之好,许谅祚之盟而罢西夏之兵,边鄙不耸,政治内修,亲策进士,大修条制,下至士庶,得陈便宜,则求治之志切了。

yú shí zuǒ yòu dà chén céng bù wén yī xián zhī jìn yī shì zhī jiàn yù shù jī gǔ dì wáng zhī fēng qí kě de hu

这句话大意是:于时左右大臣,曾不闻一贤之进,一事之谏,欲庶几古帝王之风,其可得吗?

suī rán shèng zōng ér xià kě wèi xián jūn yǐ

现代白话:虽然,圣宗而下,可谓贤君了。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →