北齐书 · 李百药 · Chapter 30 of 50

列传·卷三十

PinyinModern Translation
Size

cuī xiān zi dá gāo dé zhèng cuī áng

这句话大意是:○崔暹 子达 高德政 崔昂。

cuī xiān zì jì lún bó líng ān píng rén hàn shàng shū shí zhī hòu yě shì wèi běi zhōu zhe xìng

这句话大意是:崔暹,字季伦,博陵安平人,汉尚书寔之后也,世为北州著姓。

fù mù zhōu zhǔ bù

这句话大意是:父穆,州主簿。

xiān shǎo wéi shū shēng bì dì bó hǎi yī gāo qián yǐ mèi qī qián dì shèn

这句话大意是:暹少为书生,避地渤海,依高干,以妹妻干弟慎。

shèn hòu lín guāng zhōu qǐ xiān wèi zhǎng shǐ

这句话大意是:慎后临光州,启暹为长史。

zhào jùn gōng chēn zhèn dìng zhōu pì wèi kāi fǔ zī yì

这句话大意是:赵郡 公琛镇定州,辟为开府谘议。

suí chēn wǎng jìn yáng gāo zǔ yǔ yǔ shuō zhī yǐ jiān chéng xiàng zhǎng shǐ

这句话大意是:随琛往晋阳,高祖与语说之,以兼丞相长史。

gāo zǔ jǔ bīng jiāng rù luò liú xiān zuǒ chēn zhī hòu shì

这句话大意是:高祖举 兵将入洛,留暹佐琛知后事。

wèi zhī yuē zhàng fū xiāng zhī qǐ zài xīn jiù

这句话大意是:谓之曰:“丈夫相知,岂在新旧。

jūn róng shì zhòng liú shǒu rèn qiè jiā dì nián shào wèi xián shì yi fán bǎi hòu shì yī yǐ xiāng zhǔ

这句话大意是:军戎事重,留守任 切,家弟年少,未闲事宜,凡百后事,一以相属。

wò shǒu yīn qín zhì yú sān sì

这句话大意是:”握手殷勤,至于三四。

hòu qiān zuǒ chéng lì bù láng zhǔ yì lín zhǐ gé

这句话大意是:后迁左 丞、吏部郎,主议《麟趾格》。

xiān qīn yù rì lóng hǎo jiàn rén shì

这句话大意是:暹亲遇日隆,好荐人士。

yán xíng shào yi rèn fǔ liáo jiān rèn jī mì shì zōng yīn yǐ zhēng shào shén jiàn qīn zhòng

这句话大意是:言邢邵宜任府僚,兼任机密,世宗因以征邵,甚见亲 重。

yán lùn zhī jì shào suì huǐ xiān

这句话大意是:言论之际,邵遂毁暹。

shì zōng bú yuè wèi xiān yuē qīng shuō zi cái zhī zhǎng zi cái zhuān yán qīng duǎn cǐ chī rén yě

这句话大意是:世宗不悦,谓暹曰:“卿说子才之长,子才专言卿短, 此痴人也。

xiān yuē zi cái yán xiān duǎn xiān shuō zi cái zhǎng jiē shì shí shì bù wéi xián yě

这句话大意是:”暹曰:“子才言暹短,暹说子才长,皆是实事,不为嫌也。

gāo shèn zhī pàn yǔ xiān yǒu xì gāo zǔ yù shā zhī shì zōng jiù miǎn

这句话大意是:”高慎之 叛,与暹有隙,高祖欲杀之,世宗救免。

wǔ dìng chū qiān yù shǐ zhōng wèi xuǎn bì yì yún lú qián sòng qīn dào li yīn cuī zhān dù ruí jī yè lì bó wěi cuī zi wǔ lǐ guǎng jiē wèi yù shǐ shì chēng qí zhī rén

这句话大意是:武定初,迁御史中尉,选毕义云、卢潜、 宋钦道、李愔、崔瞻、杜蕤、嵇晔、郦伯伟、崔子武、李广皆为御史,世称其知人。

shì zōng yù xiá xiān wēi shì zhū gōng zài zuò lìng xiān gāo shì xú bù liǎng rén chè jū ér rù shì zōng fēn tíng duì yī

这句话大意是:世宗欲遐暹威势,诸公在坐,令暹高视徐步,两人掣裾而入,世宗分庭对揖。

xiān bù ràng xí ér zuò shāng zài xíng biàn cí tuì

这句话大意是:暹不让席而坐,觞再行,便辞退。

shì zōng yuē xià guān báo yǒu shū shí yuàn gōng shǎo liú

这句话大意是:世宗曰:“下官薄有蔬食,愿公少留。

xiān yuē shì shòu chì zài tái jiǎn jiào

这句话大意是:”暹曰: “适受敕在台检校。

suì bù dài shí ér qù shì zōng jiàng jiē sòng zhī

这句话大意是:”遂不待食而去,世宗降阶送之。

xún rì hòu shì zōng yǔ zhū gōng chū zhī dōng shān yù xiān yú dào qián qū wèi chì bàng suǒ jī shì zōng huí mǎ bì zhī

这句话大意是:旬日后,世宗与诸公出之东 山,遇暹于道,前驱为赤棒所击,世宗回马避之。

xiān qián hòu biǎo dàn shàng shū lìng sī mǎ zi rú jí shàng shū yuán xiàn yōng zhōu cì shǐ mù róng xiàn yòu dàn tài shī xián yáng wáng tǎn bīng zhōu cì shǐ kě zhū hún dào yuán zuì zhuàng jí bǐ bìng miǎn guān

这句话大意是:暹前后表弹尚书令司马子如及尚书元羡、雍州刺史慕容献,又弹太师咸阳王坦、 并州刺史可朱浑道元,罪状极笔,并免官。

qí yú sǐ chù zhě shén zhòng

这句话大意是:其馀死黜者甚众。

gāo zǔ shū yǔ qiū xià zhū guì yuē cuī xiān xī shì jiā dì wèi dìng zhōu zhǎng shǐ hòu wú r kāi fǔ zī yì jí qiān zuǒ chéng lì bù láng wú wèi zhī qí néng yě

现代白话:高祖书与邺下诸贵曰: “崔暹昔事家弟为定州长史,后我儿开府谘议,及迁左丞吏部郎,我未知其能也。

shǐ jū xiàn tái nǎi ěr jiū hé

现代白话:始居宪台,乃你纠劾。

xián yáng wáng sī mǎ lìng bìng shì wú duì mén bù yī zhī jiù zūn guì qīn nì wú guò èr rén tóng shí huò zuì wú bù néng jiù zhū jūn qí shèn zhī

现代白话:咸阳王、司马令并是我对门布衣之旧,尊贵亲昵,无过二人, 同时获罪,我不能救,诸君其慎之。

gāo zǔ rú jīng shī qún guān yíng yú zǐ mò

这句话大意是:”高祖如京师,群官迎于紫陌。

gāo zǔ wò xiān shǒu ér láo zhī yuē wǎng qián cháo tíng qǐ wú fǎ guān ér tiān xià tān lán mò kěn jiū hé

这句话大意是:高祖握暹手而 劳之曰:“往前朝廷岂无法官,而天下贪婪,莫肯纠劾。

zhōng wèi jìn xīn wèi guó bù bì háo qiáng suì shǐ yuǎn ěr sù qīng qún gōng fèng fǎ

这句话大意是:中尉尽心为国,不避豪强, 遂使远迩肃清,群公奉法。

chōng fēng xiàn zhèn dà yǒu qí rén dāng guān zhèng sè jīn shǐ jiàn zhī

这句话大意是:冲锋陷阵,大有其人,当官正色,今始见之。

jīn róng huá fù guì zhí shì zhōng wèi zì qǔ gāo huān fù zǐ wú yǐ xiāng bào

这句话大意是:今荣华富 贵,直是中尉自取,高欢父子,无以相报。

cì xiān liáng mǎ shǐ qí zhī yǐ cóng qiě xíng qiě yǔ

这句话大意是:”赐暹良马,使骑之以从,且行且语。

xiān xià bài mǎ jīng zǒu gāo zǔ wèi yōng zhī ér shòu pèi

这句话大意是:暹下拜,马惊走,高祖为拥之而授辔。

wèi dì yàn yú huá lín yuán wèi gāo zǔ yuē zì qǐng cháo guì mù shǒu lìng zhǎng suǒ zài bǎi sī duō yǒu tān bào qīn xuē xià rén

这句话大意是:魏帝宴于华林园,谓高祖曰:“自顷朝贵、 牧守令长、所在百司多有贪暴,侵削下人。

cháo tíng zhī zhōng yǒu yòng xīn gōng píng zhí yán tán hé bù bì qīn qī zhě wáng kě quàn jiǔ

这句话大意是:朝廷之中有用心公平,直言弹劾,不避 亲戚者,王可劝酒。

gāo zǔ jiàng jiē guì ér yán yuē wéi yù shǐ zhōng wèi cuī xiān yī rén

这句话大意是:”高祖降阶,跪而言曰:“唯御史中尉崔暹一人。

jǐn fèng míng zhǐ gǎn yǐ jiǔ quàn bìng chén suǒ shè cì wù qiān pǐ qǐ huí cì zhī

这句话大意是:谨奉明旨, 敢以酒劝,并臣所射赐物千匹,乞回赐之。

dì yuē cuī zhōng wèi wéi fǎ dào sú qí zhěng

这句话大意是:”帝曰:“崔中尉为法,道俗齐整。

xiān xiè yuē cǐ zì bì xià fēng huà suǒ jiā dà jiàng jūn chén chéng quàn jiǎng zhī lì

这句话大意是:” 暹谢曰:“此自陛下风化所加,大将军臣澄劝奖之力。

shì zōng tuì wèi xiān yuē wǒ shàng wèi xiàn hé kuàng yú rén

这句话大意是:”世宗退谓暹曰:“我尚畏 羡,何况馀人。

yóu shì wēi míng rì shèng nèi wài mò bù wèi fú

这句话大意是:”由是威名日盛,内外莫不畏服。

gāo zǔ bēng wèi fā sāng shì zōng yǐ xiān wèi dù zhī shàng shū jiān pú shè wěi yǐ xīn fù zhī jì

这句话大意是:高祖崩,未发丧,世宗以暹为度支尚书,兼仆射,委以心腹之寄。

xiān yōu guó rú jiā yǐ tiān xià wéi jǐ rèn

这句话大意是:暹忧国如家, 以天下为己任。

shì zōng chē fú guò dù zhū lù biàn cháng yán tán jìn zhǐ huò yǒu kuī shī xiān měi lì sè jí yán shì zōng yì wèi zhī zhǐ

这句话大意是:世宗车服过度,诛戮变常,言谈进止,或有亏失,暹每厉色极言, 世宗亦为之止。

yǒu qiú shù bǎi shì zōng jǐn yù zhū zhī měi cuī wén zhàng

这句话大意是:有囚数百,世宗尽欲诛之,每催文帐。

xiān gù huǎn zhī bù yǐ shí jìn shì zōng yì shì jìng yǐ huò miǎn

这句话大意是:暹故缓之,不以时进,世宗 意释,竟以获免。

zì chū shēn cóng guān cháng rì yàn nǎi guī

这句话大意是:自出身从官,常日晏乃归。

qīn xiǎo zé yǔ xiōng dì wèn mǔ zhī qǐ jū mù zé cháng shí shì qǐn rán hòu zhì wài zhāi duì qīn bīn

这句话大意是:侵晓则与兄弟问母之起居,暮则尝食视寝,然后至 外斋对亲宾。

yī shēng bù wèn jiā shì

这句话大意是:一生不问家事。

wèi liáng tōng hé yào guì jiē qiǎn rén suí pìn shǐ jiāo yì xiān wéi jì qiú fó jīng

这句话大意是:魏、梁通和,要贵皆遣人随聘使交易,暹惟寄求佛经。

liáng wǔ dì wén zhī wèi shàn xiě yǐ fān huā bǎo gài zàn bài sòng zhì guǎn yān

现代白话:梁武帝闻之,为缮写,以幡花宝盖赞呗送至馆呢。

rán ér hǎo dà yán tiáo xì wú jié

这句话大意是:然而好大言,调戏无节。

mì lìng shā mén míng cáng zhe fó xìng lùn ér shǔ jǐ míng chuán zhū jiāng biǎo

这句话大意是:密令沙 门明藏著《佛性论》而署己名,传诸江表。

zi dá ná nián shí sān xiān mìng rú zhě quán huì jiào qí shuō zhōu yì liǎng zì nǎi jí cháo guì míng liú lìng dá ná shēng gāo zuò kāi jiǎng

这句话大意是:子达拏年十三,暹命儒者权会教其说 《周易》两字,乃集朝贵名流,令达拏升高座开讲。

zhào jùn mù zhòng ràng yáng qū fú zhī xiān xǐ zhuó wèi sī tú zhōng láng

这句话大意是:赵郡睦仲让阳屈服之,暹喜, 擢为司徒中郎。

qiū xià wèi zhī yǔ yuē jiǎng yì liǎng xíng dé zhōng láng

这句话大意是:邺下为之语曰:“讲义两行得中郎。

cǐ jiē xiān zhī duǎn yě

这句话大意是:”此皆暹之短也。

xiǎn zǔ chū sì bà yè sī mǎ zi rú děng xié jiù yuàn yán xiān zuì zhòng wèi yi fá zhī

这句话大意是:显祖初嗣霸业,司马子如等挟旧怨,言暹罪重,谓宜罚之。

gāo lóng zhī yì yán yi kuān zhèng wǎng qù kē chá fǎ guān chù cuī xiān zé de yuǎn jìn rén yì

这句话大意是:高隆之亦言宜宽政 网,去苛察法官,黜崔暹,则得远近人意。

xiǎn zǔ cóng zhī

这句话大意是:显祖从之。

jí jiàn zuò zèn huǐ zhī zhě yóu bù xī

这句话大意是:及践祚,谮毁之者犹不息。

dì nǎi lìng dū du chén shān tí děng sōu xiān jiā shén pín kuì wéi de gāo zǔ shì zōng yǔ xiān shū qiān yú zhǐ duō lùn jūn zhōng dà shì

这句话大意是:帝乃令都督陈山提等搜暹家,甚贫匮,唯得高祖、世宗与暹书千馀纸,多论军中大 事。

dì jiē shǎng zhī

这句话大意是:帝嗟赏之。

réng bù miǎn zhòng kǒu nǎi liú xiān yú mǎ chéng zhòu zé fù tǔ gòng yì yè zé zhì dì láo

这句话大意是:仍不免众口,乃流暹于马城,昼则负土供役,夜则置地牢。

suì yú nú gào xiān móu fǎn suǒ fù jìn yáng wú shí shì ér láo zhī

这句话大意是:岁馀, 奴告暹谋反,锁赴晋阳,无实,释而劳之。

xún qiān tài cháng qīng

这句话大意是:寻迁太常卿。

dì wèi qún chén yuē cuī tài cháng qīng zhèng tiān xià wú shuāng qīng děng bù jí

这句话大意是:帝谓群臣曰:“崔太常清 正,天下无双,卿等不及。

chū shì zōng yù yǐ mèi jià xiān zi ér huì shì zōng bēng suì qǐn

这句话大意是:初,世宗欲以妹嫁暹子,而会世宗崩,遂寝。

zhì shì qún chén yàn yú xuān guāng diàn guì qī zhī zi duō zài yān

现代白话:至是,群臣宴于宣光殿,贵戚之 子多在呢。

xiǎn zǔ lì yǔ zhī yǔ yú zuò shàng qīn zuò shū yǔ xiān yuē xián zǐ dá ná shén yǒu cái xué

这句话大意是:显祖历与之语,于坐上亲作书与暹曰:“贤子达拏,甚有才学。

wáng xiōng nǚ lè ān zhǔ wèi dì wài shēng nèi wài jìng dài shèng zhèn zhū mèi sī chéng dà xiōng sù zhì

这句话大意是:亡兄女 乐安主,魏帝外甥,内外敬待,胜朕诸妹,思成大兄宿志。

nǎi yǐ zhǔ jiàng dá ná

这句话大意是:”乃以主降达拏。

tiān bǎo mò wèi yòu pú yè

这句话大意是:天保 末,为右仆射。

dì wèi zuǒ yòu yuē cuī xiān jiàn wǒ yǐn jiǔ guò duō rán wǒ yǐn hé suǒ fáng

这句话大意是:帝谓左右曰:“崔暹谏我饮酒过多,然我饮何所妨?

cháng shān wáng sī wèi xiān yuē zhì zūn huò duō zuì tài hòu shàng bù néng zhì yán wú xiōng dì dù kǒu pú yè dú néng fàn yán nèi wài shēn xiāng gǎn kuì

现代白话:”常山王私谓 暹曰:“至尊或多醉,太后尚不能致言,我兄弟杜口,仆射独能犯颜,内外深相感 愧。

shí nián xiān yǐ jí zú dì fǔ líng ér kū

这句话大意是:”十年,暹以疾卒,帝抚灵而哭。

zèng kāi fǔ

这句话大意是:赠开府。

dá ná wēn liáng qīng jǐn yǒu shí xué shǎo lì zhí wèi sī nóng qīng

这句话大意是:达拏温良清谨,有识学,少历职为司农卿。

rù zhōu móu fǎn fú zhū

这句话大意是:入周,谋反伏诛。

tiān bǎo shí xiǎn zǔ cháng wèn lè ān gōng zhǔ dá ná yú rǔ hé sì

现代白话:天保时,显祖尝 问乐安公主:“达拏于你何似?

dá yuē shén xiāng jìng zhòng wéi ā jiā zēng r

这句话大意是:”答曰:“甚相敬重,唯阿家憎儿。

xiǎn zǔ zhào dá ná mǔ rù nèi shā zhī tóu shī zhāng shuǐ

这句话大意是:”显祖召达拏 母入内,杀之,投尸漳水。

qí miè dá ná shā zhǔ yǐ fù chóu

这句话大意是:齐灭,达拏杀主以复仇。

gāo dé zhèng zì shì zhēn bó hǎi tiáo rén

这句话大意是:高德政,字士贞,渤海蓚人。

fù hào wèi cāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:父颢,魏沧州刺史。

dé zhèng yòu ér mǐn huì yǒu fēng shén yí biǎo

这句话大意是:德政幼而敏慧,有风神仪表。

xiǎn zǔ yǐn wèi kāi fǔ cān jūn zhī guǎn jì shì shén xiāng qīn xiá

这句话大意是:显祖引为开府参军,知管记事,甚相亲狎。

gāo zǔ yòu zhuó wèi xiāng fǔ yuàn wěi yǐ fù xīn

这句话大意是:高祖又擢为相府掾,委以腹心。

qiān huáng mén shì láng

这句话大意是:迁黄门 侍郎。

shì zōng sì yè rú jìn yáng xiǎn zǔ zài jīng jū shǒu lìng dé zhèng cān zhǎng jī mì mí jiàn qīn zhòng

这句话大意是:世宗嗣业,如晋阳,显祖在京居守,令德政参掌机密,弥见亲重。

shì zōng bào bēng shì chū cāng cù qún qíng cǎo cǎo

这句话大意是:世宗暴崩, 事出仓卒,群情草草。

xūn jiāng děng yǐ zuǎn róng shì zhòng quàn dì zǎo fù jìn yáng

这句话大意是:勋将等以缵戎事重,劝帝早赴晋阳。

dì yì huí huáng bù néng zì jué yè zhōng zhào yáng yīn dù bì cuī jì shū jí dé zhèng děng shǐ dìng cè yān

现代白话:帝亦回遑不能自决,夜 中召杨愔、杜弼、崔季舒及德政等,始定策呢。

yǐ yáng yīn jū shǒu

这句话大意是:以杨愔居守。

dé zhèng yǔ dì jiù xiāng nì ài yán wú bù jìn

这句话大意是:德政与帝旧相昵爱,言无不尽。

sàn qí cháng shì xú zhī cái guǎn kè sòng jǐng yè xiān wèi tiān wén tú chèn zhī xué yòu chén shān tí jiā kè yáng zǐ shù yǒu suǒ yuán yǐn bìng yīn dé zhèng quàn xiǎn zǔ xíng chán dài zhī shì

这句话大意是:散骑常侍徐之才、馆客宋景业先为天文图谶之 学,又陈山提家客杨子术有所援引,并因德政劝显祖行禅代之事。

dé zhèng yòu pī xīn gù qǐng

这句话大意是:德政又披心固请。

dì nǎi shǒu shū yǔ yáng yīn jù lùn zhū rén quàn jìn yì

这句话大意是:帝乃手书与杨愔,具论诸人劝进意。

dé zhèng kǒng yīn yóu yù bù jué zì qǐng chí yì fù jīng tuō yǐ yú shì wéi yǔ yáng yīn yán yīn fāng xiāng yìng hè

这句话大意是:德政恐愔犹豫不决,自请驰驿赴京,托以馀事, 唯与杨愔言,愔方相应和。

dé zhèng hái wèi zhì dì biàn fā jìn yáng zhì píng chéng dōu zhào zhū xūn jiāng rù gào yǐ shàn ràng zhī shì

这句话大意是:德政还未至,帝便发晋阳,至平城都,召诸勋将入,告 以禅让之事。

zhū jiāng děng hū wén jiē è rán mò gǎn dá zhě

这句话大意是:诸将等忽闻,皆愕然,莫敢答者。

shí dù bì wèi zhǎng shǐ mì qǐ xiǎn zǔ yún guān xi shì guó jiā jìng dí ruò jīn shòu wèi chán kǒng qí chēng yì bīng xié tiān zǐ ér dōng xiàng wáng jiāng hé yǐ dài zhī

现代白话:时杜弼为长史,密启显祖云:“关 西是国家劲敌,若今受魏禅,恐其称义兵挟天子而东向,王将凭什么待之?

xiǎn zǔ rù zhào bì rù yǔ xú zhī cái xiāng gào

这句话大意是:”显祖入, 召弼入与徐之才相告。

zhī cái yún jīn yǔ wáng zhēng tiān xià zhě bǐ yì yì yù wèi dì pì rú zhú tù mǎn shì yī rén de zhī zhòng xīn jiē dìng

这句话大意是:之才云:“今与王争天下者,彼意亦欲为帝,譬如逐兔满市, 一人得之,众心皆定。

jīn ruò xiān shòu wèi chán guān xī zì yīng xī xīn

这句话大意是:今若先受魏禅,关西自应息心。

zòng yù qū qiáng zhǐ dāng zhú wǒ chēng dì

这句话大意是:纵欲屈强,止当逐我称帝。

bì yi zhī jī xiān jué wú róng hòu yǐ xué rén

这句话大意是:必宜知机先觉,无容后以学人。

bì wú yǐ dá

这句话大意是:”弼无以答。

dì yǐ qiǎn chí yì xiàng qiū shū yǔ tài wèi gāo yuè shàng shū lìng gāo lóng zhī lǐng jūn lóu ruì shì zhōng zhāng liàng huáng mén zhào yàn shēn yáng yīn děng

这句话大意是:帝已遣驰驿向邺,书与太尉高岳、尚 书令高隆之、领军娄睿、侍中张亮、黄门赵彦深、杨愔等。

yuè děng chí chuán zhì gāo yáng yì dì shǐ yuē yuē zhī zhū guì děng yì bù xū lái

这句话大意是:岳等驰传至高阳驿,帝 使约曰:“知诸贵等意,不须来。

wéi yáng yīn jiàn gāo yuè děng bìng hái

这句话大意是:”唯杨愔见,高岳等并还。

dì yǐ zhòng rén yì wèi xié yòu xiān de tài hòu zhǐ yún rǔ fù rú lóng rǔ xiōng rú hǔ shàng yǐ rén chén zhōng rǔ hé róng yù xíng shùn yǔ shì

现代白话:帝以众人意未协,又 先得太后旨云:“你父如龙,你兄如虎,尚以人臣终,你何容欲行舜、禹事?

cǐ yì fēi rǔ yì zhèng shì gāo dé zhèng jiào rǔ

现代白话:此亦 非你意,正是高德政教你。

yòu shuō zhě yǐ wéi xī zhōu wǔ wáng zài jià méng jīn rán shǐ gé mìng yú shì nǎi xuán jìn yáng

这句话大意是:”又说者以为昔周武王再驾盟津,然始革命,于是乃旋 晋阳。

zì shì jū cháng bú yuè

这句话大意是:自是居常不悦。

xú zhī cái sòng jǐng yè děng měi yán bǔ shì zá zhàn yīn yáng wěi hóu bì yi wǔ yuè yìng tiān shùn rén dé zhèng yì quàn bù yǐ

这句话大意是:徐之才、宋景业等每言卜筮杂占阴阳纬侯,必宜五月应天顺 人,德政亦劝不已。

réng bái dì zhuī wèi shōu

这句话大意是:仍白帝追魏收。

shōu zhì lìng zhuàn shàn ràng zhào cè jiǔ cì jiàn tái jí quàn jìn wén biǎo

这句话大意是:收至,令撰禅让诏册、九锡建台及劝进文表。

zhì wǔ yuè chū dì fā jìn yáng

这句话大意是:至五月初,帝发晋阳。

dé zhèng yòu lù zài qiū zhū shì tiáo jìn yú dì dì lìng chén shān tí chí yì jī shì tiáo bìng mì shū yǔ yáng yīn

这句话大意是:德政又录在邺诸事条进于帝,帝令陈山提驰驿赍事条并 密书与杨愔。

dà lüè lìng zhuàn yí zhù fáng chá wèi shì zhū wáng

这句话大意是:大略令撰仪注,防察魏室诸王。

shān tí yǐ wǔ yuè zhì qiū yáng yīn jí zhào tài cháng qīng xíng shào qī bīng shàng shū cuī dù zhī shàng shū lù cāo zhān shì wáng xīn huáng mén shì láng yáng xiū zhī zhōng shū shì láng péi ràng zhī děng yì zhuàn yí zhù

这句话大意是:山提以五月至邺,杨愔即召太常卿邢 邵、七兵尚书崔、度支尚书陆操、詹事王昕、黄门侍郎阳休之、中书侍郎裴让之 等议撰仪注。

liù rì yào wèi tài fù xián yáng wáng tǎn děng zǒng jí yǐn rén běi gōng liú yú dōng zhāi shòu shàn hòu nǎi fàng hái zhái

这句话大意是:六日,要魏太傅咸阳王坦等总集,引人北宫,留于东斋,受禅后,乃 放还宅。

dì chū fā zhì tíng qián suǒ chéng mǎ hū dào yì shén è zhī dà yǐ chén yín

这句话大意是:帝初发至亭前,所乘马忽倒,意甚恶之,大以沉吟。

zhì píng chéng dōu biàn bù fù kěn jìn

这句话大意是:至平城都,便不复肯 进。

dé zhèng xú zhī cái kǔ qǐng dì yuē shān tí xiān qù ruò wéi xíng róng kǒng qí lòu xiè bù guǒ

这句话大意是:德政、徐之才苦请帝曰:“山提先去,若为形容,恐其漏泄不果。

jí mìng sī mǎ zi rú dù bì chí yì xù rù guān chá wù qíng

这句话大意是:”即命司马 子如、杜弼驰驿续入,观察物情。

qī rì zi rú děng zhì qiū zhòng rén yǐ shì shì yǐ jué wú gǎn yì yán

这句话大意是:七日,子如等至邺,众人以事势已决,无敢异言。

bā rì yáng yīn shū zhōng zhǐ yǐ wèi xiāng chéng wáng xù bìng sī kōng gōng pān xiāng lè shì zhōng zhāng liàng huáng mén zhào yàn shēn rù tōng zòu shì

这句话大意是:八日,杨愔书中旨,以魏襄城王旭并司空公潘相乐、侍中张亮、黄门赵彦深入通奏 事。

wèi xiào jìng zài zhāo yáng diàn yǐn jiàn

这句话大意是:魏孝静在昭阳殿引见。

xù yún wǔ xíng dì yùn yǒu shǐ yǒu zhōng qí wáng shèng dé qīn míng wàn fāng guī yǎng chén děng mèi sǐ wén zòu yuàn bì xià zé yáo chán shùn

这句话大意是:旭云:“五行递运,有始有终,齐王圣德钦明,万方归 仰,臣等昧死闻奏,愿陛下则尧禅舜。

wèi dì biàn liǎn róng yuē cǐ shì tuī yì yǐ jiǔ jǐn dāng xùn bì

这句话大意是:”魏帝便敛容曰:“此事推挹已久,谨当逊 避。

yòu dào ruò ěr xū zuò zhào

现代白话:”又道:“若你,须作诏。

zhōng shū shì láng cuī jié zòu yún zhào yǐ zuò qì

这句话大意是:”中书侍郎崔劼奏云:“诏已作讫。

jí fù yáng yīn jìn yú wèi jìng dì

这句话大意是:”即付杨愔进 于魏静帝。

fán yǒu shí yú tiáo xī shū

这句话大意是:凡有十馀条,悉书。

wèi jìng yún ān zhì zhèn hé suǒ fù ruò wéi qù

这句话大意是:魏静云:“安置朕何所,复若为去?

yáng yīn duì zài běi chéng bié yǒu guǎn yǔ hái bèi fǎ jià yī cháng zhàng wèi ér qù

这句话大意是:”杨愔对: “在北城别有馆宇,还备法驾,依常仗卫而去。

wèi jìng dì yú shì xià yù zuò jiù dōng láng kǒu yǒng fàn wèi zōng hòu hàn shū zàn yún xiàn shēng bù chén shēn bō guó zhūn zhōng wǒ sì bǎi yǒng zuò yú bīn

这句话大意是:”魏静帝于是下御坐,就东廊,口 咏范蔚宗《后汉书赞》云:“献生不辰,身播国屯,终我四百,永作虞宾。

suǒ sī xún zòu qǐng fā

这句话大意是:”所司 寻奏请发。

wèi jìng dì yuē rén niàn yí zān bì jù yù yǔ liù gōng bié kě hu

这句话大意是:魏静帝曰:“人念遗簪弊屦,欲与六宫别,可吗?

nǎi rù yǔ fū rén pín yù yǐ xià jué bié mò bù xū xī yǎn tì

这句话大意是:”乃入与夫人嫔御以 下诀别,莫不歔欷掩涕。

pín zhào guó lǐ shì kǒu sòng chén sī wáng shī yún wáng qí ài yù tǐ jù xiǎng huáng fà qī

这句话大意是:嫔赵国李氏口诵陈思王诗云:“王其爱玉体,俱享黄发期。

wèi jìng dì dēng chē chū wàn chūn mén zhí zhǎng zhào dào dé zài chē zhōng péi shì bǎi guān zài mén wài bài cí

这句话大意是:” 魏静帝登车出万春门,直长赵道德在车中陪侍,百官在门外拜辞。

suì rù běi chéng xià sī mǎ zi rú nán zhái

这句话大意是:遂入北城下司马 子如南宅。

dì zhì chéng nán dùn suǒ

这句话大意是:帝至城南顿所。

shòu shàn zhī rì chú dé zhèng wèi shì zhōng xún fēng lán tián gōng

这句话大意是:受禅之日,除德政为侍中,寻封蓝田公。

qī nián qiān shàng shū yòu pú yè jiān shì zhōng shí bó hǎi jùn gàn

这句话大意是:七年,迁尚书 右仆射,兼侍中,食渤海郡干。

dé zhèng yǔ shàng shū lìng yáng yīn gāng jì zhèng shì duō yǒu hóng yì

这句话大意是:德政与尚书令杨愔纲纪政事,多有弘益。

xiǎn zǔ mò nián zòng jiǔ hān zuì suǒ wéi bù fǎ dé zhèng lǚ jìn zhōng yán

这句话大意是:显祖末年,纵酒酣醉,所为不法,德政屡进忠言。

hòu zhào dé zhèng yǐn bù cóng yòu jìn yán yú qián jiàn yuē bì xià dào wǒ xún xiū jīn nǎi shén yú jì wǎng qí ruò shè jì hé qí ruò tài hòu hé

这句话大意是:后召德政饮,不从,又进言 于前,谏曰:“陛下道我寻休,今乃甚于既往,其若社稷何,其若太后何!

dì bù yuè

这句话大意是:”帝不 悦。

yòu wèi zuǒ yòu yún gāo dé zhèng héng yǐ jīng shén líng bī rén

这句话大意是:又谓左右云:“高德政恒以精神凌逼人。

dé zhèng shén jù nǎi chēng jí bǐng jū fó sì jiān xué zuò chán wèi tuì shēn zhī jì

这句话大意是:”德政甚惧,乃称疾屏居佛寺,兼学 坐禅,为退身之计。

dì wèi yáng yīn yuē wǒ dà yōu dé zhèng qí bìng hé sì

这句话大意是:帝谓杨愔曰:“我大忧德政,其病何似?

yīn yǐ shàn dài zhī jì yīn dé zhèng yán qíng qiē zhì fāng zhì chéng kuǎn cháng nèi jì zhī

这句话大意是:”愔以禅代之际,因 德政言情切至,方致诚款,常内忌之。

yóu shì dá yún bì xià ruò yòng zuò jì zhōu cì shǐ bìng jí zì chà

这句话大意是:由是答云:“陛下若用作冀州刺史,病即自 差。

dì cóng zhī dé zhèng jiàn chú shū ér qǐ

这句话大意是:”帝从之,德政见除书而起。

dì dà nù zhào dé zhèng wèi zhī yuē wén ěr bìng wǒ wéi ěr zhēn

现代白话:帝大怒,召德政谓之曰:“闻你病,我为你针。

qīn yǐ dāo zi cì zhī xuè liú zhān de

这句话大意是:” 亲以刀子刺之,血流沾地。

yòu shǐ yè xià zhǎn qù qí zhǐ

这句话大意是:又使曳下,斩去其趾。

liú táo zhī zhuō dāo bù gǎn xià

这句话大意是:刘桃枝捉刀不敢下。

dì qǐ lín jiē qì qiè zé táo zhī yuē ěr tóu jí duò dì

现代白话:帝起临阶砌, 切责桃枝曰:“你头即堕地!

yīn suǒ dà dāo zì dài yù xià jiē

这句话大意是:”因索大刀自带,欲下阶。

táo zhī nǎi zhǎn zú zhī sān zhǐ

这句话大意是:桃枝乃斩足之三指。

dì nù bù jiě jìn dé zhèng yú mén xià qí yè kāi chéng mén yǐ zhān yú sòng hái jiā

这句话大意是:帝怒 不解,禁德政于门下,其夜开城门,以毡舆送还家。

dàn rì dé zhèng qī chū bǎo wù mǎn sì chuáng yù yǐ jì rén

这句话大意是:旦日,德政妻出宝物满四床, 欲以寄人。

dì yǎn zhì qí zhái jiàn ér nù yuē wǒ fǔ cáng yóu wú cǐ wù

这句话大意是:帝奄至其宅,见而怒曰:“我府藏犹无此物!

jí qí suǒ cóng de jiē zhū yuán lù zhī yě

这句话大意是:“诘其所从得,皆诸元赂 之也。

suì yè chū zhǎn zhī

这句话大意是:遂曳出斩之。

shí qī chū bài yòu zhǎn zhī bìng qí zi jì jiǔ bó jiān

这句话大意是:时妻出拜,又斩之,并其子祭酒伯坚。

dé zhèng sǐ hòu xiǎn zǔ wèi qún chén yuē gāo dé zhèng cháng yán yi yòng hàn rén chú xiān bēi cǐ jí hé sǐ

这句话大意是:德政死后,显祖谓群臣 曰:“高德政常言宜用汉人,除鲜卑,此即合死。

yòu jiào wǒ zhū zhū yuán wǒ jīn shā zhī wèi zhū yuán bào chóu yě

这句话大意是:又教我诛诸元,我今杀之,为诸 元报仇也。

dì hòu huǐ zèng tài bǎo dí sūn wáng chén xí yān

现代白话:”帝后悔,赠太保,嫡孙王臣袭呢。

cuī áng zì huái yuǎn bó líng ān píng rén yě

这句话大意是:崔昂,字怀远,博陵安平人也。

zǔ tǐng wèi zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖挺,魏州刺史。

áng nián qī suì ér gū bó fù lì bù shàng shū xiào fēn cháng wèi suǒ qīn yuē cǐ r zhōng dāng yuǎn zhì shì wú jiā qiān lǐ jū yě

现代白话:昂年七岁而孤,伯父吏部尚 书孝芬尝谓所亲曰:“此儿终当远至,是我家千里驹也。

áng xìng duān zhí shǎo huá chén shēn yǒu zhì lüè jiān shí nán qīng dòng

这句话大意是:”昂性端直少华,沉深有 志略,坚实难倾动。

shǎo hǎo zhāng jù pō zōng wén cí

这句话大意是:少好章句,颇综文词。

shì zōng guǎng kāi mù fǔ yǐn wèi jì shì cān jūn wěi yǐ fù xīn zhī rèn

这句话大意是:世宗广开幕府,引为记室参军,委以腹 心之任。

shì zōng rù fǔ cháo zhèng zhào wèi kāi fǔ zhǎng shǐ

这句话大意是:世宗入辅朝政,召为开府长史。

shí xūn jiāng qīn zú bīng kè zài dū xià fàng zòng duō xíng bù guǐ sūn téng sī mǎ zi rú zhī mén yóu jù

这句话大意是:时勋将亲族兵客在都下放纵,多行不轨, 孙腾、司马子如之门尤剧。

áng shòu shì zōng mì zhǐ yǐ fǎ shéng zhī wèi jǐ zhī jiān nèi wài qí sù

这句话大意是:昂受世宗密旨,以法绳之,未几之间,内外齐肃。

qiān shàng shū zuǒ chéng qí nián yòu jiān dù zhī shàng shū

这句话大意是:迁尚 书左丞,其年,又兼度支尚书。

zuǒ chéng zhī jiān shàng shū jìn dài wèi yǒu wéi áng dú wèi guàn shǒu cháo yě róng zhī

这句话大意是:左丞之兼尚书,近代未有,唯昂独为冠首,朝野荣 之。

wǔ dìng liù nián gān lù jiàng yú gōng què wén wǔ guān liáo tóng hè xiǎn yáng diàn

这句话大意是:武定六年,甘露降于宫阙,文武官僚同贺显阳殿。

wèi dì wèn pú yè cuī xiān shàng shū yáng yīn děng yuē zì gǔ gān lù zhī ruì hàn wèi duō shǎo kě gè yán wǎng dài suǒ jiàng zhī chù dé huà gǎn zhì suǒ yóu

这句话大意是:魏帝问仆射崔暹、尚书杨愔 等曰:“自古甘露之瑞,汉、魏多少,可各言往代所降之处,德化感致所由。

cì wèn áng áng yuē àn fú ruì tú wáng zhě dé zhì yú tiān zé gān lù jiàng

这句话大意是:”次 问昂,昂曰:“案《符瑞图》,王者德致于天,则甘露降。

jí xiōng liǎng mén bù yóu fú ruì gù sāng zhì wèi jiè shí qǐ zhōng xīng xiǎo niǎo yùn dà wèi wén fú gǎn

这句话大意是:吉凶两门,不由符瑞, 故桑雉为戒,实启中兴,小鸟孕大,未闻福感。

suǒ yuàn bì xià suī xiū wù xiū

这句话大意是:所愿陛下虽休勿休。

dì wèi liǎn róng yuē zhèn jì wú dé hé yǐ dāng cǐ

现代白话:”帝为敛容曰: “朕既无德,凭什么当此。

qí shòu shàn qiān sàn qí cháng shì jiān tài fǔ qīng dà sī nóng qīng

这句话大意是:齐受禅,迁散骑常侍,兼太府卿、大司农卿。

èr sì suǒ zhǎng shì hào fán jù áng xiào lǐ yǒu shù xià wú jiān wěi jīng shǒu lì mù zhī wú bù wéi cháo tíng tàn qí zhì gōng

这句话大意是:二寺所掌,世号繁剧,昂校理有 术,下无奸伪,经手历目,知无不为,朝廷叹其至公。

yòu zòu shàng héng shì wàng fèi shì sān bǎi yī shí sì tiáo zhào xià yī qǐ zhuàng sù yì yǐ wén

这句话大意是:又奏上横市妄费事三百一十 四条,诏下,依启状速议以闻。

qí nián yǔ tài zǐ shǎo shī xíng shào yì dìng guó chū lǐ réng fēng huá yáng xiàn nán

这句话大意是:其年,与太子少师邢邵议定国初礼,仍封华阳县男。

yòu zhào shān dìng lǜ lìng sǔn yì lǐ yuè lìng shàng shū yòu pú yè xuē chù děng sì shí sān rén zài lǐng jūn fǔ yì dìng

这句话大意是:又诏删定律令,损益礼乐,令尚书右仆射薛琡等四十三人在领军府议定。

yòu chì áng yún ruò zhū rén bù xiāng zūn nà qīng kě yī shì qǐ wén

这句话大意是:又敕昂云: 若诸人不相遵纳,卿可依事启闻。

áng fèng chì xiào yuē zhèng hé shēng píng zhī yuàn

这句话大意是:”昂奉敕笑曰:“正合生平之愿。

áng sù qín shèn fèng chì zhī hòu mí zì jǐng xù bù fèn kē tiáo jiào zhèng jīn gǔ suǒ zēng sǔn shí yǒu qī bā

这句话大意是:”昂素勤慎, 奉敕之后,弥自警勖,部分科条,校正今古,所增损十有七八。

zhuǎn tíng wèi qīng

这句话大意是:转廷尉卿。

áng běn xìng qīng yán fán jiàn dú huò bèi jí zhī ruò chóu yǐ shì zhì yù wén shēn shì lùn bù yǐ píng shù xiāng xǔ

这句话大意是:昂本性 清严,凡见黩货辈,疾之若仇,以是治狱文深,世论不以平恕相许。

xiǎn zǔ xìng dōng shān bǎi guān yù yàn shēng shè táng

这句话大意是:显祖幸东山,百官预宴,升射堂。

dì zhào áng yú yù zuò qián wèi yuē jiù rén duō chū wèi zhōu wǒ yù yǐ tái gé zhōng xiāng fù dāng yòng qīng wèi lìng pú wù wàng cì shǐ

这句话大意是:帝召昂于御坐前,谓曰:“旧人多出为州, 我欲以台阁中相付,当用卿为令仆,勿望刺史。

qīng liù shí wài dāng yǔ qīng běn zhōu zhōng jiān zhōu bù kě de yě

这句话大意是:卿六十外当与卿本州,中间州不可 得也。

hòu jiǔ qīng yǐ shàng péi jí dōng gōng dì zhǐ áng jí wèi jǐn sī mǎ zi ruì wèi tài zǐ yuē cǐ shì guó jiā zhù shí rǔ yi jì zhī

现代白话:”后九卿以上陪集东宫,帝指昂及尉瑾、司马子瑞谓太孔子说:“此是国家柱 石,你宜记之。

wèi jǐ fù shì yàn jīn fèng tái dì lì shǔ zhū rén xián yǒu zuì fù zhì áng yuē cuī áng zhí chén wèi shōu cái shì fù xiōng mèi fū jù shěng zuì guò

这句话大意是:”未几,复侍宴金凤台,帝历数诸人,咸有罪负,至昂曰:“崔昂 直臣,魏收才士,妇兄妹夫,俱省罪过。

tiān bǎo shí nián cè bài yí tóng yàn zi xiàn bǎi sī péi liè áng zài háng zhōng

这句话大意是:”天保十年,策拜仪同燕子献,百司陪列, 昂在行中。

dì tè zhào áng zhì yù suǒ yuē lì sī qún chén kě gāng jì shěng tà zhě wéi jì qīng yī rén

这句话大意是:帝特召昂至御所,曰:“历思群臣可纲纪省闼者,唯冀卿一人。

jí rì chú wèi jiān yòu pú yè

这句话大意是:”即日 除为兼右仆射。

shù rì hòu áng yīn rù zòu shì dì wèi shàng shū lìng yáng yīn yuē zuó bù yǔ cuī áng zhèng zhě yán qí tài sù yù míng nián zhēn zhī

这句话大意是:数日后,昂因入奏事,帝谓尚书令杨愔曰:“昨不与崔昂正者,言 其太速,欲明年真之。

zhōng shì chú zhèng hé shì zǎo wǎn kě chú zhèng pú yè

这句话大意是:终是除正,何事早晚,可除正仆射。

míng rì jí bài wéi zhēn

这句话大意是:”明日,即拜为真。

yáng yīn yuē zuó bù yǔ cuī áng zhèng zhě yán qí tài sù yù míng nián zhēn zhī

这句话大意是:杨 愔曰:“昨不与崔昂正者,言其太速,欲明年真之。

zhōng shì chú zhèng hé shì zǎo wǎn kě chú zhèng pú yè

这句话大意是:终是除正,何事早晚,可除正 仆射。

míng rì jí bài wéi zhēn

这句话大意是:”明日,即拜为真。

yáng yīn shǎo shí yǔ áng bù píng xiǎn zǔ bēng hòu suì miǎn áng pú yè chú yí tóng sān sī

这句话大意是:杨愔少时与昂不平,显祖崩后,遂免昂仆射,除仪同三 司。

hòu zuò shì chú míng

这句话大意是:后坐事除名。

zú cí bù shàng shū

这句话大意是:卒祠部尚书。

áng yǒu fēng diào cái shí jiù lì jiān zhèng gāng zhí zhī míng

这句话大意是:昂有风调才识,旧立坚正刚直之名。

rán hǎo tàn chuāi shàng yì gǎn jī shí zhǔ huò liè yīn sī zuì shī shēn wéi xiǎn zǔ suǒ zhī shǎng fā yán jiǎng hù rén mò zhī néng huǐ

这句话大意是:然好探揣上意,感激时主,或列阴私罪失, 深为显祖所知赏,发言奖护,人莫之能毁。

yì cáo lǜ lìng jīng jī mì yù jí cháo tíng zhī dà shì duō wěi zhī

这句话大意是:议曹律令,京畿密狱,及朝廷之大事多 委之。

shàng yán měng hǎo xíng biān tà suī kǔ chǔ wàn duān duì zhī zì ruò

这句话大意是:尚严猛,好行鞭挞,虽苦楚万端,对之自若。

qián zhě cuī xiān jì shū wèi zhī qīn yuán hòu nǎi gāo dé zhèng shì qí zhōng biǎo cháng yǒu jiā shì yì sè jīn gāo yǐ cǐ bù wéi míng liú suǒ fú

这句话大意是:前者崔暹、季舒为之亲援,后 乃高德政是其中表,常有挟恃,意色矜高,以此不为名流所服。

zi yè sì

这句话大意是:子液嗣。

✦ You read 列传·卷三十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.