梁书 · 姚思廉 · Chapter 38 of 56

列传·卷三十八

PinyinModern Translation
Size

zhū yì hè chēn

这句话大意是:朱异 贺琛。

zhū yì zì yàn hé wú jùn qián táng rén yě

这句话大意是:朱异,字彦和,吴郡钱唐人也。

fù xùn yǐ yì liè zhī míng guān zhì qí jiāng xià wáng cān jūn wú píng lìng

这句话大意是:父巽,以义烈知名,官至齐江夏王参军、吴平 令。

yì nián shù suì wài zǔ gù huan fǔ zhī wèi yì zǔ zhāo zhī yuē cǐ r fēi cháng qì dàng chéng qīng mén hù

这句话大意是:异年数岁,外祖顾欢抚之,谓异祖昭之曰:“此儿非常器,当成卿门户。

nián shí yú suì hǎo qún jù pú bó pō wéi xiāng dǎng suǒ huàn

这句话大意是:”年 十余岁,好群聚蒲博,颇为乡党所患。

jì zhǎng nǎi zhé jié cóng shī biàn zhì wǔ jīng yóu míng lǐ yì shè liè wén shǐ jiān tōng zá yì bó yì shū suàn jiē qí suǒ zhǎng

这句话大意是:既长,乃折节从师,遍治《五经》,尤明 《礼》、《易》,涉猎文史,兼通杂艺,博弈书算,皆其所长。

nián èr shí yì dōu shàng shū lìng shěn yuē miàn shì zhī yīn xì yì yuē qīng nián shào hé nǎi bù lián

这句话大意是:年二十,诣都,尚 书令沈约面试之,因戏异曰:“卿年少,何乃不廉?

yì qūn xún wèi dá qí zhǐ

这句话大意是:”异逡巡未达其旨。

yuē nǎi yuē tiān xià wéi yǒu wén yì qí shū qīng yī shí jiāng qù kě wèi bù lián yě

这句话大意是:约乃曰: “天下唯有文义棋书,卿一时将去,可谓不廉也。

qí nián shàng shū yán jiàn kāng yi zhì yù sī bǐ tíng wèi

这句话大意是:”其年,上书言建康宜置狱司, 比廷尉。

chì fù shàng shū xiáng yì cóng zhī

这句话大意是:敕付尚书详议,从之。

jiù zhì nián èr shí wǔ fāng de shì hè

这句话大意是:旧制,年二十五方得释褐。

shí yì shì èr shí yī tè chì zhuó wèi yáng zhōu yì cáo cóng shì shǐ

这句话大意是:时异适二十一,特敕擢 为扬州议曹从事史。

xún yǒu zhào qiú yì néng zhī shì wǔ jīng bó shì míng shān bīn biǎo jiàn yì yuē qiè jiàn qián táng zhū yì nián shí shàng shǎo dé bèi lǎo chéng

这句话大意是:寻有诏求异能之士,《五经》博士明山宾表荐异曰:“窃见钱 唐朱异,年时尚少,德备老成。

zài dú wú sàn yì zhī xiǎng chù àn yǒu duì bīn zhī sè qì yǔ hóng shēn shén biǎo fēng jùn

这句话大意是:在独无散逸之想,处暗有对宾之色,器宇弘深,神 表峰峻。

jīn shān wàn zhàng yuán zhì wèi dēng

这句话大意是:金山万丈,缘陟未登;。

yù hǎi qiān xún kuī yìng bù cè

这句话大意是:玉海千寻,窥映不测。

jiā yǐ guī zhāng xīn zuó jǐn zǔ chū gòu chù xiǎng kēng qiāng zhí cǎi biàn fā

这句话大意是:加以珪璋新琢,锦组初构, 触响铿锵,值采便发。

guān qí xìn xíng fēi wéi shí shì suǒ xī ruò shǐ fù zhòng yáo tú bì yǒu qiān lǐ zhī yòng

这句话大意是:观其信行,非惟十室所稀,若使负重遥途,必有千里之用。

gāo zǔ zhào jiàn shǐ shuō xiào jīng zhōu yì yì shén yuè zhī wèi zuǒ yòu yuē zhū yì shí yì

这句话大意是:” 高祖召见,使说《孝经》、《周易》义,甚悦之,谓左右曰:“朱异实异。

hòu jiàn míng shān bīn wèi yuē qīng suǒ jǔ shū de qí rén

这句话大意是:”后见 明山宾,谓曰:“卿所举殊得其人。

réng zhào yì zhí xī shěng é jiān tài xué bó shì

这句话大意是:”仍召异直西省,俄兼太学博士。

qí nián gāo zǔ zì jiǎng xiào jīng shǐ yì zhí dú

这句话大意是:其年,高祖 自讲《孝经》,使异执读。

qiān shàng shū yí cáo láng rù jiān zhōng shū tōng shì shè rén lèi qiān hóng lú qīng tài zǐ yòu wèi lǜ xún jiā yuán wài cháng shì

这句话大意是:迁尚书仪曹郎,入兼中书通事舍人,累迁鸿胪卿,太子 右卫率,寻加员外常侍。

pǔ tōng wǔ nián dà jǔ běi fá wèi xú zhōu cì shǐ yuán fǎ sēng qiǎn shǐ qǐng jǔ de nèi shǔ zhào yǒu sī yì qí xū shí

这句话大意是:普通五年,大举北伐,魏徐州刺史元法僧遣使请举地内属,诏有司议其虚实。

yì yuē zì wáng shī běi tǎo kè huò xiāng jì xú zhōu dì zhuàn xuē ruò xián yuàn guī zuì fǎ sēng fǎ sēng jù huò zhī zhì qí jiàng bì fēi wěi yě

这句话大意是:异曰:“自王师北讨,克获相继,徐州地转削弱,咸愿归罪法僧,法僧惧祸之至, 其降必非伪也。

gāo zǔ réng qiǎn yì bào fǎ sēng bìng chì zhòng jūn yìng jiē shòu yì jié dù

这句话大意是:”高祖仍遣异报法僧,并敕众军应接,受异节度。

jì zhì fǎ sēng zūn chéng cháo zhǐ rú yì cè yān

现代白话:既至,法僧遵承 朝旨,如异策呢。

zhōng dà tōng yuán nián qiān sàn qí cháng shì

这句话大意是:中大通元年,迁散骑常侍。

zì zhōu shě zú hòu yì dài zhǎng jī móu fāng zhèn gǎi huàn cháo yí guó diǎn zhào gào chì shū bìng jiān zhǎng zhī

这句话大意是:自周舍卒后,异代掌机谋,方镇改换, 朝仪国典,诏诰敕书,并兼掌之。

měi sì fāng biǎo shū dāng jú bù lǐng zī xún xiáng duàn tián wěi yú qián

这句话大意是:每四方表疏,当局簿领,谘询详断,填委于前。

yì shǔ cí luò zhǐ lǎn shì xià yì zòng héng mǐn shàn bù zàn tíng bǐ qǐng kè zhī jiān zhū shì biàn liǎo

这句话大意是:异属辞落纸,览事下议,纵横敏赡,不暂停笔,顷刻之间,诸事便了。

dà tóng sì nián qiān yòu wèi jiāng jūn

这句话大意是:大同四年,迁右卫将军。

liù nián yì qǐ yú yí xián táng fèng shù gāo zǔ lǎo zi yì chì xǔ zhī

这句话大意是:六年,异启于仪贤堂奉述高祖《老子义》,敕许之。

jí jiù jiǎng cháo shì jí dào sú tīng zhě qiān yú rén wèi yī shí zhī shèng

这句话大意是:及就讲,朝士及道俗听者千余人,为一时之盛。

shí chéng xi yòu kāi shì lín guǎn yǐ yán xué shì yì yǔ zuǒ chéng hè chēn dì rì shù gāo zǔ lǐ jì zhōng yōng yì huáng tài zǐ yòu zhào yì yú xuán pǔ jiǎng yì

这句话大意是:时城西又开士林馆以延学士,异与 左丞贺琛递日述高祖《礼记中庸义》,皇太子又召异于玄圃讲《易》。

bā nián gǎi jiā shì zhōng

这句话大意是:八年,改加 侍中。

tài qīng yuán nián qiān zuǒ wèi jiāng jūn lǐng bù bīng

这句话大意是:太清元年,迁左卫将军,领步兵。

èr nián qiān zhōng lǐng jūn shè rén rú gù

这句话大意是:二年,迁中领军,舍人如故。

gāo zǔ mèng zhōng yuán píng jǔ cháo chēng qìng dàn yǐ yǔ yì yì duì yuē cǐ yǔ nèi fāng yī zhī zhēng

这句话大意是:高祖梦中原平,举朝称庆,旦以语异,异对曰:“此宇内方一之征。

jí hóu jǐng guī xiáng chì zhào qún chén yì shàng shū pú yè xiè jǔ děng yǐ wéi bù kě gāo zǔ yù nà zhī wèi jué

这句话大意是:”及侯景 归降,敕召群臣议,尚书仆射谢举等以为不可,高祖欲纳之,未决;。

cháng sù xīng zhì wǔ dé gé zì yán wǒ guó jiā chéng píng ruò cǐ jīn biàn shòu de jù shì shì yi tuō zhì fēn yún huǐ wú suǒ jí

这句话大意是:尝夙兴至武德 阁,自言“我国家承平若此,今便受地,讵是事宜,脱致纷纭,悔无所及”。

yì tàn gāo zǔ wēi zhǐ yīng shēng dá yuē shèng míng yù yǔ shàng yīng cāng xuán běi tǔ yí lí shuí bù mù yǎng

这句话大意是:异探 高祖微旨,应声答曰:“圣明御宇,上应苍玄,北土遗黎,谁不慕仰?

wèi wú jī huì wèi dá qí xīn

这句话大意是:为无机会, 未达其心。

jīn hóu jǐng fēn wèi guó tài bàn shū chéng sòng kuǎn yuǎn guī shèng cháo qǐ fēi tiān yòu qí zhōng rén jiǎng qí jì

这句话大意是:今侯景分魏国太半,输诚送款,远归圣朝,岂非天诱其衷,人奖其计!

yuán xīn shěn shì shū yǒu kě jiā

这句话大意是:原心审事,殊有可嘉。

jīn ruò bù róng kǒng jué hòu lái zhī wàng

这句话大意是:今若不容,恐绝后来之望。

cǐ chéng yì jiàn yuàn bì xià wú yí

这句话大意是:此诚易见,愿陛下无疑。

gāo zǔ shēn nà yì yán yòu gǎn qián mèng suì nà zhī

这句话大意是:”高祖 深纳异言,又感前梦,遂纳之。

jí zhēn yáng bài méi zì wèi qiǎn shǐ hái shù wèi xiāng gāo chéng yù gèng shēn hé mù

这句话大意是:及贞阳败没,自魏遣使还,述魏相高澄欲更申和睦。

chì yǒu sī dìng yì yì yòu yǐ hé wèi yǔn gāo zǔ guǒ cóng zhī

这句话大意是:敕有司定议,异又以和为允,高祖果从之。

qí nián liù yuè qiǎn jiàn kāng lìng xiè tǐng tōng zhí láng xú líng shǐ běi tōng hǎo

这句话大意是:其年六月,遣建康令谢挺、通直郎徐陵 使北通好。

shì shí hóu jǐng zhèn shòu chūn lèi qǐ jué hé jí qǐng zhuī shǐ

这句话大意是:是时,侯景镇寿春,累启绝和,及请追使。

yòu zhì shū yǔ yì cí yì shén qiè yì dàn shù chì zhǐ yǐ bào zhī

这句话大意是:又致书与异,辞意甚切,异 但述敕旨以报之。

bā yuè jǐng suì jǔ bīng fǎn yǐ tǎo yì wèi míng

这句话大意是:八月,景遂举兵反,以讨异为名。

mù bīng de sān qiān rén jí jǐng zhì réng yǐ qí zhòng shǒu dà sī mǎ mén

这句话大意是:募兵得三千人,及景至,仍以 其众守大司马门。

chū jǐng móu fǎn hé zhōu cì shǐ pó yáng wáng fàn sī zhōu cì shǐ yáng yā rén bìng lèi yǒu qǐ wén yì yǐ jǐng gū lì jì mìng bì bù yīng ěr nǎi wèi shǐ zhě pó yáng wáng suì bù xǔ guó jiā yǒu yī kè

现代白话:初,景谋反,合州刺史鄱阳王范、司州刺史羊鸦仁并累有启闻,异以景孤立寄 命,必不应你,乃谓使者:“鄱阳王遂不许国家有一客!

bìng yì ér bù zòu gù cháo tíng bù wèi zhī bèi

这句话大意是:”并抑而不奏,故朝廷不 为之备。

jí kòu zhì chéng nèi wén wǔ xián yóu zhī

这句话大意是:及寇至,城内文武咸尤之。

huáng tài zǐ yòu zhì wéi chéng fù qí mò zhāng yún bǐ gāo guān jí hòu lǚ bìng dǐng shí ér chéng féi shēng zǐ xiāo zhī dān dì pái yù diàn zhī jīn fēi chén móu mó zhī qǐ wò xuān zhèng xíng zhī fú wēi sì jiāo yǐ zhī duō lěi wàn bāng yǐ zhī wèi suí

这句话大意是:皇太子又制《围城赋》,其末章云:“彼高冠 及厚履,并鼎食而乘肥,升紫霄之丹地,排玉殿之金扉,陈谋谟之启沃,宣政刑之 福威,四郊以之多垒,万邦以之未绥。

wèn chái láng qí hé zhě

这句话大意是:问豺狼其何者?

fǎng huǐ xí zhī wèi shuí

这句话大意是:访虺蜴之为谁?

gài yǐ zhǐ yì

这句话大意是:”盖以指异。

yì yīn cán fèn fā bìng zú shí nián liù shí qī

这句话大意是:异因惭愤,发病卒,时年六十七。

zhào yuē gù zhōng lǐng jūn yì qì yǔ hóng tōng cái lì yōu shàn zī móu wéi wò duō lì nián suǒ

这句话大意是:诏曰:“故中领军异,器宇弘通,才力优赡,谘 谋帷幄,多历年所。

fāng zàn zhāo jīng yǒng shēn jì rèn

这句话大意是:方赞朝经,永申寄任。

yǎn xiān wù huà cè dào jiān huái

这句话大意是:奄先物化,恻悼兼怀。

kě zèng shì zhōng shàng shū yòu pú yè gěi mì qì yī jù

这句话大意是:可赠侍中、尚书 右仆射,给秘器一具。

xiōng shì suǒ xū suí yóu zī bàn

这句话大意是:凶事所须,随由资办。

jiù shàng shū guān bù yǐ wèi zèng jí yì zú gāo zǔ xī zhī fāng yì zèng shì

这句话大意是:”旧尚书官不以为赠,及异卒,高祖 惜之,方议赠事。

zuǒ yòu yǒu shàn yì zhě nǎi qǐ yuē yì tiǎn lì suī duō rán píng shēng suǒ huái yuàn de zhí fǎ

这句话大意是:左右有善异者,乃启曰:“异忝历虽多,然平生所怀,愿得执法。

gāo zǔ yīn qí sù zhì tè yǒu cǐ zèng yān

现代白话:” 高祖因其宿志,特有此赠呢。

yì jū quán yào sān shí yú nián shàn kuī rén zhǔ yì qǔ néng ē yú yǐ chéng shàng zhǐ gù tè bèi chǒng rèn

这句话大意是:异居权要三十余年,善窥人主意曲,能阿谀以承上旨,故特被宠任。

lì guān zì yuán wài cháng shì zhì shì zhōng sì guān jiē ěr diāo zì yòu wèi lǜ zhì lǐng jūn sì zhí bìng qū lǔ bù jìn dài wèi zhī yǒu yě

现代白话:历官自员 外常侍至侍中,四官皆珥貂,自右卫率至领军,四职并驱卤簿,近代从来没有这种情况。

yì jí zhū zǐ zì cháo gōu liè zhái zhì qīng xī qí zhōng yǒu tái chí wán hǎo měi xiá rì yǔ bīn kè yóu yān

现代白话:异 及诸子自潮沟列宅至青溪,其中有台池玩好,每暇日与宾客游呢。

sì fāng suǒ kuì cái huò chōng jī

这句话大意是:四方所馈,财货 充积。

xìng lìn sè wèi cháng yǒu sàn shī

这句话大意是:性吝啬,未尝有散施。

chú xià zhēn xiū fǔ làn měi yuè cháng qì shí shù chē suī zhū zǐ bié fáng yì bù fēn shàn

这句话大意是:厨下珍羞腐烂,每月常弃十数车,虽诸子别房亦不分 赡。

suǒ zhuàn lǐ yì jiǎng shū jí yí zhù wén jí bǎi yú piān luàn zhōng duō wáng yì

这句话大意是:所撰《礼》、《易》讲疏及仪注、文集百余篇,乱中多亡逸。

zhǎng zǐ sù guān zhì guó zǐ bó shì

这句话大意是:长子肃,官至国子博士;。

cì zǐ rùn sī tú yuàn

这句话大意是:次子闰,司徒掾。

bìng yù luàn zú

这句话大意是:并遇乱卒。

hè chēn zì guó bǎo kuài jī shān yīn rén yě

这句话大意是:贺琛,字国宝,会稽山阴人也。

bó fù qiàn bù bīng xiào wèi wèi shì shuò rú

这句话大意是:伯父蒨,步兵校尉,为世硕儒。

chēn yòu qiàn shòu qí jīng yè yī wén biàn tōng yì lǐ

这句话大意是:琛幼,蒨授其 经业,一闻便通义理。

qiàn yì zhī cháng yuē cǐ r dāng yǐ míng jīng zhì guì

这句话大意是:蒨异之,常曰:“此儿当以明经致贵。

qiàn zú hòu chēn jiā pín cháng wǎng huán zhū jì fàn sù yǐ zì jǐ

这句话大意是:”蒨卒后,琛家贫, 常往还诸暨,贩粟以自给。

xián zé xí yè yóu jīng sān lǐ

这句话大意是:闲则习业,尤精《三礼》。

chū qiàn yú xiāng lǐ jù tú jiào shòu zhì shì yòu yī chēn yān

现代白话:初,蒨于乡里聚徒教授,至 是又依琛呢。

pǔ tōng zhōng cì shǐ lín chuān wáng pì wèi jì jiǔ cóng shì shǐ

这句话大意是:普通中,刺史临川王辟为祭酒从事史。

chēn shǐ chū dōu gāo zǔ wén qí xué shù zhào jiàn wén dé diàn yǔ yǔ yuè zhī wèi pú yè xú miǎn yuē chēn shū yǒu shì yè

这句话大意是:琛始出都,高祖闻其学术,召见文德殿, 与语悦之,谓仆射徐勉曰:“琛殊有世业。

réng bǔ wáng guó shì láng é jiān tài xué bó shì shāo qiān zhōng wèi cān jūn shì shàng shū tōng shì shè rén cān lǐ yí shì

这句话大意是:”仍补王国侍郎,俄兼太学博士,稍迁 中卫参军事、尚书通事舍人,参礼仪事。

lèi qiān tōng zhí zhèng yuán láng shè rén rú gù

这句话大意是:累迁通直正员郎,舍人如故。

yòu zhēng xi pó yáng wáng zhōng lù shì jiān shàng shū zuǒ chéng mǎn suì wéi zhēn

这句话大意是:又征西鄱阳 王中录事,兼尚书左丞,满岁为真。

zhào chēn zhuàn xīn shì fǎ zhì jīn shī yòng

这句话大意是:诏琛撰《新谥法》,至今施用。

shí huáng tài zǐ yì dà gōng zhī mò kě yǐ guàn zi jià nǚ

现代白话:时皇太子议, 大功之末,能够冠子嫁女。

chēn bó zhī yuē

这句话大意是:琛驳之曰:。

lìng zhǐ yǐ dà gōng zhī mò kě de guàn zi jià nǚ bù dé zì guān zì jià

这句话大意是:令旨以“大功之末可得冠子嫁女,不得自冠自嫁。

tuī yǐ jì wén qiè yóu zhì huò

这句话大意是:”推以《记》文,窃犹致惑。

àn jià guān zhī lǐ běn shì fù zhī suǒ chéng wú fù zhī rén nǎi kě zì guān

这句话大意是:案嫁冠之礼,本是父之所成,无父之人,乃可自冠。

gù chēng dà gōng xiǎo gōng bìng yǐ guàn zi jià zǐ wéi wén

这句话大意是:故称大功小功,并以冠子嫁子 为文;。

fēi guān wéi de wèi zi jǐ shēn bù dé yě

这句话大意是:非关惟得为子,己身不得也。

xiǎo gōng zhī mò jì dé zì jià qǔ ér yì yún guàn zi qǔ fù qí yì yì míng

这句话大意是:小功之末,既得自嫁娶,而亦云“冠子娶妇”, 其义益明。

gù xiān liè èr fú měi míng guàn zi jià zǐ jié yú hòu jù fāng xiǎn zì qǔ zhī yì

这句话大意是:故先列二服,每明冠子嫁子,结于后句,方显自娶之义。

jì míng xiǎo gōng zì qǔ jí zhī dà gōng zì guān yǐ gài shì yuē yán ér jiàn zhǐ

现代白话:既明小功自娶, 即知大功自冠了,盖是约言而见旨。

ruò wèi yuán fù fú dà gōng zǐ fú xiǎo gōng xiǎo gōng fú qīng gù de wèi zi guān jià dà gōng fú zhòng gù bù dé zì jià zì guān zhě zé xiǎo gōng zhī mò fēi míng fù zǐ fú shū bù yīng fù yún guàn zi jià zǐ yě

这句话大意是:若谓缘父服大功,子服小功,小功服轻,故得 为子冠嫁,大功服重,故不得自嫁自冠者,则小功之末,非明父子服殊,不应复云 “冠子嫁子”也。

ruò wèi xiǎo gōng zhī wén yán jǐ kě qǔ dà gōng zhī wén bù yán jǐ guān gù zhī shēn yǒu dà gōng bù de zì xíng jiā lǐ dàn de wèi zi guān jià

这句话大意是:若谓小功之文言己可娶,大功之文不言己冠,故知身有大功,不 得自行嘉礼,但得为子冠嫁。

qiè wèi yǒu fú bù xíng jiā lǐ běn wèi jí xiōng bù kě xiāng gān

这句话大意是:窃谓有服不行嘉礼,本为吉凶不可相干。

zi suī xiǎo gōng zhī mò kě de xíng guān jià yóu yìng xū fù de wèi qí guān jià

这句话大意是:子虽小功之 末,可得行冠嫁,犹应须父得为其冠嫁。

ruò fù yú dà gōng zhī mò kě yǐ guàn zi jià zǐ shì yú jí xiōng lǐ wú ài

现代白话:若父于大功之末能够冠子嫁子,是于吉凶 礼无碍;。

jí xiōng lǐ wú ài qǐ bù de zì guān zì jià

这句话大意是:吉凶礼无碍,岂不得自冠自嫁?

ruò zì guān zì jià yú shì yǒu ài zé guàn zi jià zǐ níng dú kě tōng

这句话大意是:若自冠自嫁于事有碍,则冠子嫁子宁独可 通?

jīn xǔ qí guàn zi ér sāi qí zì guān shì chēn zhī suǒ huò yě

这句话大意是:今许其冠子而塞其自冠,是琛之所惑也。

yòu lìng zhǐ tuī xià shāng xiǎo gōng bù kě qǔ fù zé xiáng fú dà gōng yì bù dé wèi zi guān jià

这句话大意是:又令旨推“下殇小功不可娶妇,则降服大功亦不得为子冠嫁”。

fú xún cǐ zhǐ ruò wèi xiáng fú dà gōng bù kě guàn zi jià zǐ zé xiáng fú xiǎo gōng yì bù kě zì guān zì qǔ shì wèi fán jué xiáng fú dà gōng xiǎo gōng jiē bù dé guān qǔ yǐ

现代白话:伏寻此旨,若 谓降服大功不可冠子嫁子,则降服小功亦不可自冠自娶,是为凡厥降服大功小功皆 不得冠娶了。

jì wén yīng yún xiáng fú zé bù kě níng de wéi chēng xià shāng

这句话大意是:《记》文应云降服则不可,宁得惟称下殇?

jīn bù yán xiáng fú de jǔ xià shāng shí yǒu qí yì

这句话大意是:今不言降服,的举下殇, 实有其义。

fu chū jià chū hòu huò yǒu zài jiàng chū hòu zhī shēn yú běn zǐ mèi jiàng wèi dà gōng

这句话大意是:夫出嫁出后,或有再降,出后之身,于本姊妹降为大功;。

ruò shì dài fū fú shì yòu yǐ zūn jiàng zé chéng xiǎo gōng

这句话大意是:若是大夫服士, 又以尊降,则成小功。

qí yú guān jià yì wú yǐ yì

这句话大意是:其于冠嫁,义无以异。

suǒ yǐ rán zhě chū jià zé yǒu shòu wǒ chū hòu zé yǒu chuán zhòng bìng yù báo yú cǐ ér hòu yú bǐ cǐ fú suī jiàng bǐ fú zé lóng

这句话大意是:所以然者,出嫁则有受我,出后则有 传重,并欲薄于此而厚于彼,此服虽降,彼服则隆。

xī shí qī qīn suī zài jiàng yóu yī xiǎo gōng zhī lǐ kě guān kě jià

这句话大意是:昔实期亲,虽再降犹依小功之 礼,可冠可嫁。

ruò fú qī jiàng dà gōng dà gōng jiàng wèi xiǎo gōng zhǐ shì yī děng jiàng shā yǒu lún fú mò jià guān gù wú yǒu yì

这句话大意是:若夫期降大功,大功降为小功,止是一等,降杀有伦,服末嫁冠, 故无有异。

wéi xià shāng zhī fú tè míng bù qǔ zhī yì zhě gài yuán yǐ yòu zhì zhī gù

这句话大意是:惟下殇之服,特明不娶之义者,盖缘以幼稚之故。

yāo sàng qíng shēn jì wú shòu hòu tuó xìng yòu yì chuán zhòng bǐ zōng xián qí nián zhì fú qīng dùn chéng shā lüè gù tè míng bù qǔ yǐ shì běn zhòng zhī ēn

这句话大意是:夭丧情深,既无受厚 佗姓,又异传重彼宗,嫌其年稚服轻,顿成杀略,故特明不娶,以示本重之恩。

shì yǐ fán jué xiáng fú guān jià bù shū

这句话大意是:是 以凡厥降服,冠嫁不殊;。

wéi zài xià shāng nǎi míng bù qǔ

这句话大意是:惟在下殇,乃明不娶。

qí yì ruò cǐ zé bù de yán dà gōng zhī xiáng fú jiē bù kě guān jià yě

这句话大意是:其义若此,则不得言大功之降服, 皆不可冠嫁也。

qiě jì yún xià shāng xiǎo gōng yán xià shāng zé bù de tōng yú zhōng shàng yǔ xiǎo gōng zé bù de jiān yú dà gōng

这句话大意是:且《记》云“下殇小功”,言下殇则不得通于中上,语小功则不得 兼于大功。

ruò shí dà xiǎo gōng xiáng fú jiē bù guān jià shàng zhōng èr shāng yì bù guān jià zhě jì bù dé zhí yún xià shāng xiǎo gōng zé bù kě

这句话大意是:若实大小功降服皆不冠嫁,上中二殇亦不冠嫁者,《记》不得直云“下 殇小功则不可”。

kǒng fēi wén yì

这句话大意是:恐非文意。

cǐ yòu chēn zhī suǒ yí yě

这句话大意是:此又琛之所疑也。

suì cóng chēn yì

这句话大意是:遂从琛议。

qiān yuán wài sàn qí cháng shì

这句话大意是:迁员外散骑常侍。

jiù shàng shū nán zuò wú diāo

这句话大意是:旧尚书南坐,无貂;。

diāo zì chēn shǐ yě

这句话大意是:貂自琛始也。

qǐng zhī qiān yù shǐ zhōng chéng cān lǐ yí shì rú xiān

这句话大意是:顷之,迁御史中丞,参礼 仪事如先。

chēn jiā chǎn jì lǐ mǎi zhǔ dì wèi zhái wèi yǒu sī suǒ zòu zuò miǎn guān

这句话大意是:琛家产既豊,买主第为宅,为有司所奏,坐免官。

é fù wèi shàng shū zuǒ chéng qiān jǐ shì huáng mén shì láng jiān guó zi bó shì wèi bài gǎi wéi tōng zhí sàn qí cháng shì lǐng shàng shū zuǒ chéng bìng cān lǐ yí shì

这句话大意是:俄复为尚书左丞,迁 给事黄门侍郎,兼国子博士,未拜,改为通直散骑常侍,领尚书左丞,并参礼仪事。

chēn qián hòu jū zhí fán jiāo miào zhū yí duō suǒ chuàng dìng

这句话大意是:琛前后居职,凡郊庙诸仪,多所创定。

měi jiàn gāo zǔ yǔ yǔ cháng yí guǐ kè gù shěng zhōng wèi zhī yǔ yuē shàng diàn bù xià yǒu hè yǎ

这句话大意是:每见高祖,与语常移晷刻,故省中为之语曰: “上殿不下有贺雅。

chēn róng zhǐ dōu yǎ gù shí rén hū zhī

这句话大意是:”琛容止都雅,故时人呼之。

qiān sàn qí cháng shì cān lǐ yí rú gù

这句话大意是:迁散骑常侍,参礼仪如故。

shì shí gāo zǔ rèn zhí zhě jiē yuán shì jiān chǎn shēn hài shí zhèng chēn suì qǐ chén shì tiáo fēng zòu yuē

这句话大意是:是时,高祖任职者,皆缘饰奸谄,深害时政,琛遂启陈事条封奏曰:。

chén hé bá zhuó zhī ēn céng bù néng xiào yī zhí

这句话大意是:臣荷拔擢之恩,曾不能效一职;。

jū xiàn nà zhī rèn yòu bù néng jiàn yī yán

这句话大意是:居献纳之任,又不能荐一言。

qiè wén cí fù bù ài wú yì zhī zǐ míng jūn bù chù wú yì zhī chén chén suǒ yǐ dāng shí fèi sūn zhōng xiāo ér tàn xī yě

这句话大意是:窃闻“慈父不爱 无益之子,明君不畜无益之臣”,臣所以当食废飧,中宵而叹息也。

zhé yán shí shì liè zhī yú hòu

这句话大意是:辄言时事,列 之于后。

fēi wèi móu yóu níng yún qǐ wò

这句话大意是:非谓谋猷,宁云启沃。

dú jiān xiōng yì bù yǔ qī zǐ

这句话大意是:独缄胸臆,不语妻子。

cí wú fěn shì xuē gǎo zé fén

这句话大意是:辞无粉饰,削槁则焚。

tuō de tīng lǎn shì jiā shěng jiàn

这句话大意是:脱得 听览,试加省鉴。

rú bù yǔn hé liàng qí gàng yú

这句话大意是:如不允合,亮其戆愚。

qí yī shì yuē jīn běi biān jī fú gē jiǎ jiě xī zhèng shì shēng jù jiào xùn zhī shí ér tiān xià hù kǒu jiǎn luò chéng dāng jīn zhī jí wù

这句话大意是:其一事曰:今北边稽服,戈甲解息,政是生聚教训之时,而天下户口减落,诚 当今之急务。

suī shì chù diāo liú ér guān wài mí shén jùn bù kān zhōu zhī kòng zǒng xiàn bù kān jùn zhī póu xuē gēng xiāng hū rǎo mò de zhì qí zhèng shù wéi yǐ yìng fù zhēng liǎn wéi shì

这句话大意是:虽是处雕流,而关外弥甚,郡不堪州之控总,县不堪郡之裒削,更相 呼扰,莫得治其政术,惟以应赴征敛为事。

bǎi xìng bù néng kān mìng gè shì liú yí huò yī yú dà xìng huò jù yú tún fēng gài bù huò yǐ ér cuàn wáng fēi lè zhī yě

这句话大意是:百姓不能堪命,各事流移,或依于大姓, 或聚于屯封,盖不获已而窜亡,非乐之也。

guó jiā yú guān wài fù shuì gài wēi nǎi zhì nián cháng zū kè dòng zhì bū jī ér mín shī ān jū níng fēi mù shǒu zhī guò

这句话大意是:国家于关外赋税盖微,乃至年常租课, 动致逋积,而民失安居,宁非牧守之过?

dōng jìng hù kǒu kōng xū jiē yóu shǐ mìng fán shù

这句话大意是:东境户口空虚,皆由使命繁数。

fu quǎn bù yè fèi gù mín de ān jū

这句话大意是:夫犬不夜 吠,故民得安居。

jīn dà bāng dà xiàn zhōu gě xián mìng zhě fēi wéi shí shù

这句话大意是:今大邦大县,舟舸衔命者,非惟十数;。

fù qióng yōu zhī xiāng jí yuǎn zhī yì yì jiē bì zhì

这句话大意是:复穷幽之乡,极远之邑, 亦皆必至。

měi yǒu yī shǐ shǔ suǒ sāo rǎo

这句话大意是:每有一使,属所搔扰;。

kuàng fù fán rǎo jī lǐ shēn wéi mín hài

这句话大意是:况复烦扰积理,深为民害。

nú kùn yì zǎi zé gǒng shǒu tīng qí yú liè

这句话大意是:驽困邑宰,则拱手听 其渔猎;。

jié xiá zhǎng lì yòu yīn zhī ér wèi tān cán

这句话大意是:桀黠长吏,又因之而为贪残。

zòng yǒu lián píng jùn yóu chè zhǒu

这句话大意是:纵有廉平,郡犹掣肘。

gù yì zǎi huái yìn lèi wú kǎo jī xì mín qì yè liú rǒng zhě duō suī nián jiàng fù yè zhī zhào lǚ xià juān fù zhī ēn ér zhōng bù dé fǎn qí jū yě

这句话大意是:故邑宰怀印,类无考 绩,细民弃业,流冗者多,虽年降复业之诏,屡下蠲赋之恩,而终不得反其居也。

qí èr shì yuē shèng zhǔ xù yǐn zhī xīn nà huáng zhī niàn wén zhī xiá ěr zhì yú xuān fēi rú dòng yóu qiě dù tuō kuàng zài zhào shù

这句话大意是:其二事曰:圣主恤隐之心,纳隍之念,闻之遐迩,至于翾飞蠕动,犹且度脱, 况在兆庶。

ér zhōu jùn wú xù mín zhī zhì gù tiān xià yóng yóng wéi zhù yǎng yú yī rén chéng suǒ wèi ài zhī rú fù mǔ yǎng zhī rú rì yuè jìng zhī rú guǐ shén wèi zhī rú léi tíng

这句话大意是:而州郡无恤民之志,故天下颙颙,惟注仰于一人,诚所谓“爱之如父母, 仰之如日月,敬之如鬼神,畏之如雷霆”。

gǒu xū yīng tòng dòu yào qǐ kě bù zhì zhī zāi

现代白话:苟须应痛逗药,岂可不治之啊?

jīn tiān xià zǎi shǒu suǒ yǐ jiē shàng tān cán hǎn yǒu lián bái zhě liáng yóu fēng sú chǐ mí

这句话大意是:今天下 宰守所以皆尚贪残,罕有廉白者,良由风俗侈靡。

shǐ zhī rán yě

这句话大意是:使之然也。

yín shē zhī bì qí shì duō duān cū jǔ èr tiáo yán qí yóu zhě

这句话大意是:淫奢之弊,其事多端, 粗举二条,言其尤者。

fu shí fāng zhàng yú qián suǒ gān yī wèi

这句话大意是:夫食方丈于前,所甘一味。

jīn zhī yàn xǐ xiāng jìng kuā háo jī guǒ rú shān yuè liè yáo tóng qǐ xiù lù tái zhī chǎn bù zhōu yī yàn zhī zī ér bīn zhǔ zhī jiān cái qǔ mǎn fù wèi jí xià táng yǐ tóng chòu fǔ

这句话大意是:今之燕喜,相竞夸豪,积果如山 岳,列肴同绮绣,露台之产,不周一燕之资,而宾主之间,裁取满腹,未及下堂, 已同臭腐。

yòu gē jī wǔ nǚ běn yǒu pǐn zhì èr bā zhī xī liáng dài hé róng

这句话大意是:又歌姬儛女,本有品制,二八之锡,良待和戎。

jīn chù jì zhī fu wú yǒu děng zhì suī fù zhù jiàn wēi rén jiē shèng jī jiāng wu zài tān wū zhēng shì luó qǐ

这句话大意是:今畜妓之夫,无有等秩, 虽复庶贱微人,皆盛姬姜,务在贪污,争饰罗绮。

gù wèi lì mù mín zhě jìng wèi bō xuē suī zhì zī jù yì bà guī zhī rì bù zhī shù nián biàn yǐ xiāo sàn

这句话大意是:故为吏牧民者,竞为剥削,虽致 赀巨亿,罢归之日,不支数年,便已消散。

gài yóu yàn xǔ suǒ fèi jì pò shù jiā zhī chǎn

这句话大意是:盖由宴醑所费,既破数家之产;。

gē yáo zhī jù bì sì qiān jīn zhī zī

这句话大意是:歌谣之 具,必俟千金之资。

suǒ fèi shì děng qiū shān wèi huan zhǐ zài é qǐng

这句话大意是:所费事等丘山,为欢止在俄顷。

nǎi gèng zhuī hèn xiàng suǒ qǔ zhī shǎo jīn suǒ fèi zhī duō

这句话大意是:乃更追恨向所取之少,今所费 之多。

rú fù fù yì zēng qí bó shì yī hé bèi zāi

现代白话:如复傅翼,增其搏噬,一何悖啊!

qí yú yín chǐ zhe zhī fán bǎi xí yǐ chéng sú rì jiàn zī shén yù shǐ rén shǒu lián yú lì shàng qīng bái ān kě de yá

这句话大意是:其余淫侈,著之凡百,习以成俗,日见滋 甚,欲使人守廉隅,吏尚清白,安可得邪!

jīn chéng yi yán wèi jìn zhì dào zhī yǐ jié jiǎn biǎn chù diāo shì jiū zòu fú huá shǐ zhòng jiē zhī biàn qí ěr mù gǎi qí hào wù

这句话大意是:今诚宜严为禁制,道之以节俭,贬黜雕 饰,纠奏浮华,使众皆知,变其耳目,改其好恶。

fu shī jié zhī jiē yì mín suǒ zì huàn zhèng chǐ bù jí qún gù miǎn qiǎng ér wèi zhī gǒu lì suǒ bù zhì hái shòu qí bì yǐ

现代白话:夫失节之嗟,亦民所自患,正耻 不及群,故勉强而为之,苟力所不至,还受其弊了。

jīn ruò lí qí fēng ér zhèng qí shī yì yú fǎn zhǎng

这句话大意是:今若厘其风而正其失,易于反 掌。

fu lùn zhì zhì zhě bì yǐ chún sù wèi xiān zhèng diāo liú zhī bì mò yǒu guò jiǎn pǔ zhě yě

这句话大意是:夫论至治者,必以淳素为先,正雕流之弊,莫有过俭朴者也。

qí sān shì yuē shèng gōng hè fù cāng shēng yǐ wéi rèn hóng jì sì hǎi yǐ wéi xīn bù dàn pián zhī zhī láo bù cí qú shòu zhī kǔ qǐ zhǐ rì zè wàng jī yè fēn fèi qǐn

这句话大意是:其三事曰:圣躬荷负苍生以为任,弘济四海以为心,不惮胼胝之劳,不辞癯瘦 之苦,岂止日昃忘饥,夜分废寝。

zhì yú bǎi sī mò bù zòu shì shàng xi zé xià zhī xián xià wú bī shàng zhī jiù sī shí dào mài bǎi wáng shì chāo qiān zǎi

这句话大意是:至于百司,莫不奏事,上息责下之嫌,下无逼上 之咎,斯实道迈百王,事超千载。

dàn dǒu shāo zhī rén zǎo tuō zhī zǐ jì dé fú zòu wéi yǐ biàn yù guǐ jìng qiú jìn bù shuō guó zhī dà tǐ

这句话大意是:但斗筲之人,藻棁之子,既得伏奏帷扆,便欲诡 竞求进,不说国之大体。

bù zhī dāng yī guān chù yī zhí guì shǐ lǐ qí wěn luàn kuāng qí bù jí xīn zài míng shù shì nǎi píng zhāng

这句话大意是:不知当一官,处一职,贵使理其紊乱,匡其不及,心在明 恕,事乃平章。

dàn wu chuī máo qiú cī bò jī fēn lǐ yùn qiè píng zhī zhì jiào fèn wài zhī qiú yǐ shēn kè wèi néng yǐ shéng zhú wèi wu jī suī shì yú fèng gōng shì gēng chéng qí wēi fú

这句话大意是:但务吹毛求疵,擘肌分理,运挈瓶之智,徼分外之求,以深刻为能, 以绳逐为务,迹虽似于奉公,事更成其威福。

fàn zuì zhě duō qiǎo bì zī shén kuàng guān fèi zhí zhǎng bì zēng jiān shí yóu yú cǐ

这句话大意是:犯罪者多,巧避滋甚,旷官废职,长 弊增奸,实由于此。

jīn chéng yuàn zé qí gōng píng zhī xiào chù qí chán yú zhī xīn zé xià ān shàng mì wú jiǎo xìng zhī huàn yǐ

现代白话:今诚愿责其公平之效,黜其谗愚之心,则下安上谧,无侥幸之 患了。

qí sì shì yuē zì zhēng fá běi jìng tǎng cáng kōng xū

这句话大意是:其四事曰:自征伐北境,帑藏空虚。

jīn tiān xià wú shì ér yóu rì bù xiá jǐ zhě liáng yǒu yǐ yě

这句话大意是:今天下无事,而犹日不暇给者,良有以也。

fu guó bì zé shěng qí shì ér xi qí fèi shì shěng zé yǎng mín fèi xi zé cái jù zhǐ wǔ nián zhī zhōng shàng yú wú shì bì néng shǐ guó lǐ mín fù

这句话大意是:夫国弊则省其事而息其费,事省则养民,费息则财聚,止五年之中,尚于无事,必 能使国豊民阜。

ruò jī yǐ suì yuè sī nǎi fàn lǐ miè wú zhī shù guǎn zhòng bà qí zhī yóu

这句话大意是:若积以岁月,斯乃范蠡灭吴之术,管仲霸齐之由。

jīn yīng nèi xǐng zhí zhǎng gè jiǎn qí suǒ bù

这句话大意是:今应内省职掌, 各检其所部。

fán jīng shī zhì shǔ dǐ sì yìng suǒ wéi huò shí tiáo yi shěng qí wǔ huò sān tiáo yi chú qí yī

这句话大意是:凡京师治、署、邸、肆应所为,或十条宜省其五,或三条宜除其一;。

jí guó róng róng bèi zài xī yīng duō zài jīn yi shǎo

这句话大意是:及国容、戎备,在昔应多,在今宜少。

suī yú hòu yīng duō jí shì wèi xū jiē xī jiǎn shěng

这句话大意是:虽于后应多,即事未须,皆悉减省。

yīng sì fāng zhūn chuán dǐ zhì huò jiù yǒu huò wú yì huò fáng mín yǒu suǒ yi chú chú zhī

这句话大意是:应四方 屯、传、邸、治,或旧有,或无益,或妨民,有所宜除,除之;。

yǒu suǒ yi jiǎn jiǎn zhī

这句话大意是:有所宜减,减之。

fán jué xīng zào fán jué fèi cái yǒu fēi jí zhě yǒu yì mín zhě

这句话大意是:凡厥兴造,凡厥费财,有非急者,有役民者;。

yòu fán jué tǎo zhào fán jué zhēng qiú suī guān guó jì quán qí shì yí jiē xū xi fèi xiū mín

这句话大意是:又凡厥讨召,凡厥征求,虽关国计, 权其事宜,皆须息费休民。

bù xī fèi zé wú yǐ jù cái

这句话大意是:不息费,则无以聚财;。

bù xiū mín zé wú yǐ jù lì

这句话大意是:不休民,则无以聚力。

gù xù qí cái zhě suǒ yǐ dà yòng zhī yě

这句话大意是:故蓄其财 者,所以大用之也;。

xi qí mín zhě suǒ yǐ dà yì zhī yě

这句话大意是:息其民者,所以大役之也。

ruò yán xiǎo shì bù zú hài cái zé zhōng nián bù xī yǐ

现代白话:若言小事不足害财,则终年不息了;。

yǐ xiǎo yì bù zú fáng mín zé zhōng nián bù zhǐ yǐ

现代白话:以小役不足妨民,则终年不止了。

rǎo qí mín ér yù qiú shēng jù yīn fù bù kě de yǐ

现代白话:扰其民而欲求生聚殷阜,不可得了。

hào qí cái ér wu fù liǎn fán xīng zé jiān zhà dào qiè mí shēng shì bì bù xī ér qí mín bù kě shǐ yě zé nán kě yǐ yǔ fù qiáng ér tú yuǎn dà yǐ

现代白话:耗其财而务 赋敛繁兴,则奸诈盗窃弥生,是弊不息而其民不可使也,则难能够语富强而图远大 了。

zì pǔ tōng yǐ lái èr shí yú nián xíng yì jiàn qǐ mín lì diāo liú

这句话大意是:自普通以来,二十余年,刑役荐起,民力雕流。

jīn wèi shì hé qīn jiāng yì wú jǐng ruò bù jí yú cǐ shí tài xī sì mín shǐ zhī shēng jù jiǎn shěng guó fèi lìng fǔ kù xù jī yī dàn yì jìng yǒu yú guān hé kě sǎo zé guó bì mín pí ān néng zhèn qí yuǎn lüè

这句话大意是:今魏氏和亲,疆埸无警,若不 及于此时大息四民,使之生聚,减省国费,令府库蓄积,一旦异境有虞,关河可扫, 则国弊民疲,安能振其远略?

shì zhì fāng tú zhī bù jí yǐ

现代白话:事至方图,知不及了。

shū zòu gāo zǔ dà nù zhào zhǔ shū yú qián kǒu shòu chì zé chēn yuē

这句话大意是:书奏,高祖大怒,召主书于前,口授敕责琛曰:。

jiǎn jiǎn yǒu wén shū chēng suǒ qī

这句话大意是:謇謇有闻,殊称所期。

dàn zhèn yǒu tiān xià sì shí yú nián gōng chē dǎng yán jiàn wén tīng lǎn suǒ chén zhī shì yǔ qīng bù yì cháng yù chéng yòng wú tì huái bào měi kǔ kǒng zǒng gèng zēng hūn huò

这句话大意是:但朕有天下四十余年,公车谠言,见闻听览,所陈之事, 与卿不异,常欲承用,无替怀抱,每苦倥偬,更增惛惑。

qīng ěr diāo yū zǔ bó wèn qià wén bù yí tóng yú xì rōng zhǐ qǔ míng zì xuān zhī xíng lù

这句话大意是:卿珥貂纡组,博问洽闻, 不宜同于郤茸,止取名字,宣之行路。

yán wǒ néng shàng shì míng yán dé shī hèn cháo tíng zhī bù néng yòng

这句话大意是:言“我能上事,明言得失,恨朝廷之不能用”。

huò sòng lí sāo dàng dàng qí wú rén suì bù yù hu qiān lǐ

这句话大意是:或诵《离骚》“荡荡其无人,遂不御乎千里”。

huò sòng lǎo zi zhī wǒ zhě xī zé wǒ guì yǐ

现代白话:或诵《老子》“知我者希,则我贵 了”。

rú shì xiàn tì mò bù néng yán zhēng dàn hǔ zūn jiē qí rén yě

这句话大意是:如是献替,莫不能言,正旦虎樽,皆其人也。

qīng kě fēn bié yán shì qǐ nǎi xīn wò zhèn xīn

这句话大意是:卿可分别言事,启乃心,沃朕 心。

qīng yún jīn běi biān jī fú zhèng shì shēng jù jiào xùn zhī shí ér mín shī ān jū mù shǒu zhī guò

这句话大意是:卿云“今北边稽服,政是生聚教训之时,而民失安居,牧守之过”。

zhèn wú zé zhé zhī zhī chù xiàng duō bì sì cōng bù kāi sì míng bù dá nèi xǐng zé gōng wú chǔ táo jiù

这句话大意是:朕无则哲 之知,触向多弊,四聪不开,四明不达,内省责躬,无处逃咎。

yáo wèi shèng zhǔ sì xiōng zài cháo

这句话大意是:尧为圣主,四凶在 朝;。

kuàng hū zhèn yě néng wú è rén

这句话大意是:况乎朕也,能无恶人?

dàn dà zé zhī zhōng yǒu lóng yǒu shé zòng bù jìn shàn bù róng jiē è

这句话大意是:但大泽之中,有龙有蛇,纵不尽善,不容皆恶。

qīng kě fēn míng xiǎn chū mǒu cì shǐ hèng bào mǒu tài shǒu tān cán mǒu guān zhǎng xiōng nüè

这句话大意是:卿可分 明显出:某刺史横暴,某太守贪残,某官长凶虐;。

shàng shū lán tái zhǔ shū shè rén mǒu rén jiān huá mǒu rén qǔ yǔ míng yán qí shì dé yǐ chù zhì

这句话大意是:尚书、兰台,主书、舍人,某人 奸猾,某人取与,明言其事,得以黜陟。

xiàng lìng shùn dàn tīng gōng chē shàng shū sì xiōng zhōng zì bù zhī yáo yì yǒng wèi àn zhǔ

这句话大意是:向令舜但听公车上书,四凶终自不知,尧 亦永为暗主。

qīng yòu yún dōng jìng hù kǒu kōng xū liáng yóu shǐ mìng fán duō dàn wèi zhī cǐ shì hé shǐ

这句话大意是:卿又云“东境户口空虚,良由使命繁多”,但未知此是何使?

qīng yún nú kùn yì zǎi zé gǒng shǒu tīng qí yú liè

这句话大意是:卿云“驽困邑宰, 则拱手听其渔猎;。

jié xiá zhǎng lì yòu yīn zhī ér wèi tān cán bìng hé xìng míng

这句话大意是:桀黠长吏,又因之而为贪残”,并何姓名?

lián píng chè zhǒu fù shì hé rén

这句话大意是:廉平掣肘,复是何人?

cháo tíng sī xián yǒu rú jī kě lián píng chè zhǒu shí wèi yì shì

这句话大意是:朝廷思贤,有如饥渴,廉平掣肘,实为异事。

yi sù tiáo wén dāng gèng zhuó yòng

这句话大意是:宜速条闻,当更擢用。

fán suǒ qiǎn shǐ duō yóu mín sòng huò fù jūn liáng zhū suǒ biāo jí gài bù huò yǐ ér qiǎn zhī

这句话大意是:凡所遣使,多 由民讼,或复军粮,诸所飚急,盖不获已而遣之。

ruò bù qiǎn shǐ tiān xià wǎng zhí yún hé zōng lǐ

这句话大意是:若不遣使,天下枉直云何综理?

shì shí yún hé jì bàn

这句话大意是:事实云何济办?

è rén rì zī shàn rén rì bì yù qiú ān wò qí kě de hu

这句话大意是:恶人日滋,善人日蔽,欲求安卧,其可得乎!

bù qiǎn shǐ ér de shì lǐ cǐ nǎi jiā shì

这句话大意是:不遣使而得事理,此 乃佳事。

wú zú ér xíng wú yì ér fēi néng dào zài suǒ

这句话大意是:无足而行,无翼而飞,能到在所;。

bù wēi ér fú qǐ bù xìng shèn

这句话大意是:不威而伏,岂不幸甚。

qīng jì yán zhī yīng yǒu shēn jiàn yi chén mì shù bù kě huái bǎo mí bāng

这句话大意是:卿既言之,应有 深见,宜陈秘术,不可怀宝迷邦。

qīng yòu yún shǒu zǎi tān cán jiē yóu zī wèi guò dù

这句话大意是:卿又云:守宰贪残,皆由滋味过度。

tān cán mí fèi yǐ rú qián dá

这句话大意是:贪残糜费,已如前答。

hàn wén suī ài lù tái zhī chǎn dèng tōng zhī qián bù yú tiān xià yǐ cǐ ér zhì zhèn wú kuì yān

现代白话:汉文虽爱露台之产, 邓通之钱布于天下,以此而治,朕无愧呢。

ruò yǐ xià mín yǐn shí guò chà yì fù bù rán

这句话大意是:若以下民饮食过差,亦复不然。

tiān jiàn zhī chū sī zhī yǐ shèn

这句话大意是:天监之 初,思之已甚。

qí qín lì yíng chǎn zé wú bù fù ráo

这句话大意是:其勤力营产,则无不富饶;。

duò yóu huǎn shì zé jiā yè pín jù

这句话大意是:惰游缓事,则家业贫窭。

qín xiū chǎn yè yǐ yíng pán àn zì jǐ yíng zhī zì jǐ shí zhī hé sǔn yú tiān xià

这句话大意是:勤修产业,以 营盘案,自己营之,自己食之,何损于天下?

wú lài zǐ dì duò yíng chǎn yè zhì yú pín jù wú kě shī shè cǐ hé yì yú tiān xià

这句话大意是:无赖子弟,惰营产业,致于贫窭,无 可施设,此何益于天下?

qiě yòu yì suī yuē tóng fù fù yǒu bù tóng qiān ér fù zhě zhōng bù néng shè

这句话大意是:且又意虽曰同富,富有不同:悭而富者,终不能设;。

shē ér fù zhě yú shì hé sǔn

这句话大意是:奢而 富者,于事何损?

ruò shǐ cháo tíng huǎn qí xíng cǐ shì zhōng bù kě duàn

这句话大意是:若使朝廷缓其刑,此事终不可断;。

ruò jí qí zhì zé qǔ wū mì fáng zhī zhōng yún hé kě zhī

这句话大意是:若急其制,则曲屋密房之中, 云何可知?

ruò jiā jiā sōu jiǎn qí xì yǐ shèn yù shǐ lì bù hū mén qí kě de hu

这句话大意是:若家家搜检,其细已甚,欲使吏不呼门,其可得吗?

gēng xiāng kǒng xié yǐ qiú cái bó zú zhǎng huò méng wú yì zhì dào

这句话大意是:更相恐胁,以求财 帛,足长祸萌,无益治道。

ruò yǐ cǐ zhǐ cháo tíng wǒ wú cǐ shì

这句话大意是:若以此指朝廷,我无此事。

xī zhī shēng láo jiǔ bù zǎi shā cháo zhōng huì tóng cài shū ér yǐ yì cū de shē yuē zhī jié

这句话大意是:昔之牲牢,久不宰杀,朝中 会同,菜蔬而已,意粗得奢约之节。

ruò fù jiǎn cǐ bì yǒu xī shuài zhī jī

这句话大意是:若复减此,必有《蟋蟀》之讥。

ruò yǐ wéi gōng dé shì zhě jiē shì yuán zhōng zhī suǒ chǎn yù

这句话大意是:若以为功德事 者,皆是园中之所产育。

gōng dé zhī shì yì wú duō fèi biàn yī guā wéi shù shí zhǒng shí yī cài wéi shù shí wèi bù biàn guā cài yì wú duō zhǒng yǐ biàn gǔ duō hé sǔn yú shì yì háo jiè bù guān guó jiā

这句话大意是:功德之事,亦无多费,变一瓜为数十种,食一菜为数十味, 不变瓜菜,亦无多种,以变故多,何损于事,亦豪芥不关国家。

rú de cái rú fǎ ér yòng cǐ bù kuì hu rén

这句话大意是:如得财如法而用, 此不愧乎人。

wǒ zì chú gōng yàn bù shí guó jiā zhī shí duō lì nián rěn nǎi zhì gōng rén yì bù shí guó jiā zhī shí jī lěi suì yuè

这句话大意是:我自除公宴,不食国家之食,多历年稔,乃至宫人,亦不食国家之食, 积累岁月。

fán suǒ yíng zào bù guān cái guān jí yǐ guó jiang jiē zī gù jiè yǐ chéng qí shì

这句话大意是:凡所营造,不关材官,及以国匠,皆资雇借,以成其事。

jìn zhī de cái pō yǒu fāng biàn mín de qí lì guó de qí lì wǒ de qí lì yíng zhū gōng dé

这句话大意是:近之得财,颇 有方便,民得其利,国得其利,我得其利,营诸功德。

huò yǐ qīng zhī xīn dù wǒ zhī xīn gù bù néng dé zhī

这句话大意是:或以卿之心度我之心,故不 能得知。

suǒ de cái yòng bào yú tiān xià bù dé qǔ cí biàn lùn

这句话大意是:所得财用,暴于天下,不得曲辞辩论。

qīng yòu yún nǚ jì yuè làn cǐ yǒu sī zhī zé suī rán yì yǒu bù tóng guì zhě duō chù jì lè zhì yú xūn fù ruò liǎng yè yì fù bù wén jiā yǒu èr bā duō chù nǚ jì zhě

这句话大意是:卿又云女妓越滥,此有司之责,虽然,亦有不同:贵者多畜妓乐,至于勋附若 两掖,亦复不闻家有二八,多畜女妓者。

cǐ bìng yi jù yán qí rén dāng lìng yǒu sī zhèn qí shuāng háo

这句话大意是:此并宜具言其人,当令有司振其霜豪。

qīng yòu yún nǎi zhuī hèn suǒ qǔ wèi shǎo rú fù fù yì zēng qí bó shì yī hé bèi zāi

现代白话:卿 又云:“乃追恨所取为少,如复傅翼,增其搏噬,一何悖啊。

yǒng qiè bù tóng tān lián gè yòng yǒng zhě kě shǐ jìn qǔ qiè zhě kě shǐ shǒu chéng tān zhě kě shǐ hàn yù lián zhě kě shǐ mù mín

这句话大意是:”勇怯不同,贪廉各 用,勇者可使进取,怯者可使守城,贪者可使捍御,廉者可使牧民。

xiàng shǐ shū qí shǒu yú xī hé qǐ néng jì shì

这句话大意是:向使叔齐守于 西河,岂能济事?

wú qǐ yù mín bì wú chéng gōng

这句话大意是:吴起育民,必无成功。

ruò shǐ wú qǐ ér bù zhòng yòng zé xī hé zhī gōng fèi

这句话大意是:若使吴起而不重用,则西河之功废。

jīn zhī wén wǔ yì fù rú cǐ

这句话大意是:今之 文武,亦复如此。

qǔ qí bó shì zhī yòng bù néng dé bù zhòng gèng rèn bǐ yì fēi wéi cháo tíng wèi zhī fù yì

这句话大意是:取其搏噬之用,不能得不重更任,彼亦非为朝廷为之傅翼。

qīng yǐ cháo tíng wèi bèi nǎi zì gān zhī dāng sī zhì bèi suǒ yǐ

这句话大意是:卿以 朝廷为悖,乃自甘之,当思致悖所以。

qīng yún yi dǎo zhī yǐ jié jiǎn

这句话大意是:卿云“宜导之以节俭”。

yòu yún zhì zhì zhě bì yǐ chún sù wèi xiān

这句话大意是:又云“至治者必以 淳素为先”。

cǐ yán dà shàn

这句话大意是:此言大善。

fū zǐ yán qí shēn zhèng bù lìng ér xíng

现代白话:孔子言“其身正,不令而行;。

qí shēn bù zhèng suī lìng bù cóng

这句话大意是:其身不正,虽令不从”。

zhèn jué fáng shì sān shí yú nián wú yǒu yín yì

这句话大意是:朕 绝房室三十余年,无有淫佚。

zhèn pō zì jì bù yǔ nǚ rén tóng wū ér qǐn yì sān shí yú nián

这句话大意是:朕颇自计,不与女人同屋而寝,亦三十余年。

zhì yú jū chù bù guò yī chuáng zhī de diāo shì zhī wù bù rù yú gōng cǐ yì rén suǒ gòng zhī

这句话大意是:至于居 处不过一床之地,雕饰之物不入于宫,此亦人所共知。

shòu shēng bù yǐn jiǔ shòu shēng bù hǎo yīn shēng suǒ yǐ cháo zhōng qǔ yàn wèi cháng zòu yuè cǐ qún xián zhī suǒ guān jiàn

这句话大意是:受生不饮酒,受生不好音声, 所以朝中曲宴,未尝奏乐,此群贤之所观见。

zhèn sān gēng chū lǐ shì suí shì duō shǎo shì shǎo huò zhōng qián de jìng huò shì duō zhì rì zè fāng de jiù shí

这句话大意是:朕三更出理事,随事多少,事少或中 前得竟,或事多至日昃方得就食。

rì cháng yī shí ruò zhòu ruò yè wú yǒu dìng shí

这句话大意是:日常一食,若昼若夜,无有定时。

jí kǔ zhī rì huò yì zài shí

这句话大意是:疾苦之日,或 亦再食。

xī yào fù guò yú shí wéi jīn zhī shòu xuē cái èr chǐ yú jiù dài yóu cún fēi wéi wàng shuō

这句话大意是:昔要腹过于十围,今之瘦削裁二尺余,旧带犹存,非为妄说。

wèi shuí wèi zhī

这句话大意是:为谁为之?

jiù wù gù yě

这句话大意是:救物故也。

shū yuē gǔ gōng wéi rén liáng chén wéi shèng

这句话大意是:《书》曰:“股肱惟人,良臣惟圣。

xiàng shǐ zhèn yǒu gǔ gōng gù kě dé zhōng zhǔ

这句话大意是:”向使朕有股肱,故可得中主。

jīn nǎi bù miǎn jū jiǔ pǐn zhī xià bù lìng ér xíng tú xū yán ěr

这句话大意是:今 乃不免居九品之下,“不令而行”,徒虚言耳。

qīng jīn xián yán biàn wǎng zhī suǒ dá

这句话大意是:卿今慊言,便罔知所答。

qīng yòu yún bǎi sī mò bù zòu shì guǐ jìng qiú jìn

这句话大意是:卿又云“百司莫不奏事,诡竞求进”。

cǐ yòu shì shuí

这句话大意是:此又是谁?

hé zhě fù shì guǐ shì

这句话大意是:何者复是诡事?

jīn bù shǐ wài rén chéng shì yú yì kě fǒu

这句话大意是:今不使外人 呈事,于义可否?

wú rén fèi zhí zhí kě fèi hu

这句话大意是:无人废职,职可废吗?

zhí fèi zé rén luàn rén luàn zé guó ān hu

这句话大意是:职废则人乱,人乱则国安吗?

yǐ yàn fèi sūn cǐ zhī wèi yě

这句话大意是:以咽废飧, 此之谓也。

ruò duàn chéng shì shuí shī qí rèn

这句话大意是:若断呈事,谁尸其任?

zhuān wěi zhī rén yún hé kě de

这句话大意是:专委之人,云何可得?

shì gù gǔ rén yún zhuān tīng shēng jiān dú rèn chéng luàn

这句话大意是:是故古人云:“专听生奸, 独任成乱。

yóu èr shì zhī wěi zhào gāo yuán hòu zhī fù wáng mǎng

这句话大意是:”犹二世之委赵高,元后之付王莽。

hū lù wéi mǎ zú yǒu yán lè wàng yí zhī huò wáng mǎng yì zhōng yí hàn dǐng

这句话大意是:呼鹿为马,卒有阎乐望夷之祸,王 莽亦终移汉鼎。

qīng yún chuī máo qiú cī fù shì hé rén suǒ chuī zhī cī

这句话大意是:卿云“吹毛求疵”,复是何人所吹之疵?

bò jī fēn lǐ fù shì hé rén hu

这句话大意是:“擘肌分理”,复是何人吗?

shì jí shēn kè shéng zhú bìng fù shì shuí

这句话大意是:事及 “深刻”“绳逐”,并复是谁?

yòu yún zhì shǔ dǐ sì hé zhě yi chú

这句话大意是:又云“治、署、邸、肆”,何者宜除?

hé zhě yi shěng

这句话大意是:何者宜省?

guó róng róng bèi hé zhě yi shěng

这句话大意是:“国容戎备”,何者宜省?

hé zhě wèi xū

这句话大意是:何者未须?

sì fāng zhūn chuán hé zhě wú yì

这句话大意是:“四方屯传”,何者无益?

hé zhě fáng mín

这句话大意是:何者妨民?

hé chǔ xīng zào ér shì yì mín

这句话大意是:何处 兴造而是役民?

hé chǔ fèi cái ér shì fēi jí

这句话大意是:何处费财而是非急?

ruò wéi tǎo zhào

这句话大意是:若为“讨召”?

ruò wéi zhēng fù

这句话大意是:若为“征赋”?

cháo tíng cóng lái wú yǒu cǐ shì jìng xī zhī fāng fù hé zhě

这句话大意是:朝廷从来无有 此事,静息之方复何者?

yi gè chū qí shì jù yǐ zòu wén

这句话大意是:宜各出其事,具以奏闻。

qīng yún ruò bù jí yú shí tài xī qí mín shì zhì fāng tú zhī wú jí yě

这句话大意是:卿云“若不及于时大息其民,事至方图,知无及也”。

rú qīng cǐ yán jí shí biàn shì dà yì qí mín shì hé chǔ suǒ

这句话大意是:如卿此言,即时便是大 役其民,是何处所?

qīng yún guó bì mín pí chéng rú qīng yán zhōng xū chū qí shì bù dé kōng zuò màn yǔ

这句话大意是:卿云“国弊民疲”,诚如卿言,终须出其事,不得空作漫语。

fu néng yán zhī bì néng xíng zhī

这句话大意是:夫能言之,必能行之。

fù guó qiáng bīng zhī shù jí mín shěng yì zhī yi hào lìng yuǎn jìn zhī fǎ bìng yi jù liè

这句话大意是:富国强兵之术,急民省役之宜,号令远近之法,并宜具列。

ruò bù jù liè zé shì qī wǎng cháo tíng kōng shì jiá shé

这句话大意是:若不具列,则是欺罔朝廷,空示颊舌。

fán rén yǒu wéi xiān xū nèi xǐng wéi wú xiá zhě kě yǐ lù rén

现代白话:凡人有为,先须内省,惟无瑕者,能够戮人。

qīng bù dé lì dǐ nèi wài ér bù jí yán qí shì

这句话大意是:卿不得历诋内外,而不极言其事。

zhù wén chóng zòu dāng fù xǐng lǎn fù zhī shàng shū bān xià hǎi nèi zhù luàn yáng yǒng chú hài mǎ cháng xī wéi xīn zhī měi fù jiàn jīn rì

这句话大意是:伫闻重奏,当复省览,付之尚书,班下海内,庶 乱羊永除,害马长息,惟新之美,复见今日。

chēn fèng chì dàn xiè guò ér yǐ bù gǎn fù yǒu zhǐ chì

这句话大意是:琛奉敕,但谢过而已,不敢复有指斥。

jiǔ zhī qiān tài fǔ qīng

这句话大意是:久之,迁太府卿。

tài qīng èr nián qiān yún qí jiāng jūn zhōng jūn xuān chéng wáng cháng shǐ

这句话大意是:太清二年,迁云骑将军、中军宣城王长史。

hóu jǐng jǔ bīng xí jīng shī wáng yí rù tái nèi liú chēn yǔ sī mǎ yáng jiǎo shǒu dōng fǔ

这句话大意是:侯景举兵袭京师, 王移入台内,留琛与司马杨曒守东府。

zéi xún gōng xiàn chéng fàng bīng shā hài chēn bèi qiāng wèi zhì sǐ zéi qiú dé zhī yù zhì què xià qiú jiàn pú yè wáng kè lǐng jūn zhū yì quàn kāi chéng nà zéi

这句话大意是:贼寻攻陷城,放兵杀害,琛被枪未至死,贼 求得之,轝至阙下,求见仆射王克、领军朱异,劝开城纳贼。

kè děng ràng zhī tì qì ér zhǐ zéi fù yù sòng zhuāng yán sì liáo zhì zhī

这句话大意是:克等让之,涕泣而止, 贼复轝送庄严寺疗治之。

míng nián tái chéng bù shǒu chēn táo guī xiāng lǐ

这句话大意是:明年,台城不守,琛逃归乡里。

qí nián dōng zéi jìn kòu kuài jī fù zhí chēn sòng chū dōu yǐ wéi jīn zǐ guāng lù dài fu

这句话大意是:其年冬,贼进寇会稽,复 执琛送出都,以为金紫光禄大夫。

hòu yù jí zú nián liù shí jiǔ

这句话大意是:后遇疾卒,年六十九。

chēn suǒ zhuàn sān lǐ jiǎng shū wǔ jīng zhì yì jí zhū yí fǎ fán bǎi yú piān

这句话大意是:琛所撰《三礼讲疏》、《五经滞义》及诸仪法,凡百余篇。

zi xǔ tài qīng chū zì yí tóng xī chāng hóu yuàn chū wèi bā shān tài shǒu zài jùn yù luàn zú

这句话大意是:子诩,太清初,自仪同西昌侯掾,出为巴山太守,在郡遇乱卒。

chén lì bù shàng shū yáo chá yún xià hóu shèng yǒu yán yuē shì huàn bù míng jīng shù

这句话大意是:陈吏部尚书姚察云:夏侯胜有言曰:“士患不明经术;。

jīng shù míng qǔ qīng zǐ rú shi de jiè ěr

这句话大意是:经术明,取青紫如拾地 芥耳。

zhū yì hè chēn bìng qǐ wēi jiàn yǐ jīng shù féng shí zhì yú guì xiǎn fú qí yán yǐ

现代白话:”朱异、贺琛并起微贱,以经术逢时,致于贵显,符其言了。

ér yì suì jiào chǒng xìng rèn shì jū quán bù néng yǐ dào zuǒ jūn gǒu qǔ róng mèi

这句话大意是:而异遂徼宠幸, 任事居权,不能以道佐君,苟取容媚。

jí yán kòu bài guó shí yì zhī yóu

这句话大意是:及延寇败国,实异之由。

huò nán jì zhāng bù míng qí zuì zhì yú shēn sǐ chǒng zèng yóu shū

这句话大意是:祸难既彰,不明其 罪,至于身死,宠赠犹殊。

fá jì fú jiā shǎng yì sī làn shī yú quàn jǔ hé yǐ wèi guó

现代白话:罚既弗加,赏亦斯滥,失于劝沮,凭什么为国?

jūn zǐ shì yǐ zhī tài qīng zhī luàn néng wú jí shì hu

现代白话:有德行的人是以 知太清之乱,能无及是吗。

✦ You read 列传·卷三十八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.