梁书 · 姚思廉 · Chapter 54 of 56

列传·卷五十四

PinyinModern Translation
Size

zhū yí

这句话大意是:诸夷。

hǎi nán zhū guó dōng yí xī běi zhū róng

这句话大意是:海南诸国 东夷 西北诸戎。

hǎi nán zhū guó dà dǐ zài jiāo zhōu nán jí xī nán dà hǎi zhōu shàng xiāng qù jìn zhě sān wǔ qiān lǐ yuǎn zhě èr sān wàn lǐ qí xi yǔ xī yù zhū guó jiē

这句话大意是:海南诸国,大抵在交州南及西南大海洲上,相去近者三五千里,远者二三万里, 其西与西域诸国接。

hàn yuán dǐng zhōng qiǎn fú bō jiāng jūn lù bó dé kāi bǎi yuè zhì rì nán jùn

这句话大意是:汉元鼎中,遣伏波将军路博德开百越,置日南郡。

qí jiǎo wài zhū guó zì wǔ dì yǐ lái jiē cháo gòng

这句话大意是:其徼外诸国, 自武帝以来皆朝贡。

hòu hàn huán dì shì dà qín tiān zhú jiē yóu cǐ dào qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:后汉桓帝世,大秦、天竺皆由此道遣使贡献。

jí wú sūn quán shí qiǎn xuān huà cóng shì zhū yīng zhōng láng kāng tài tōng yān

现代白话:及吴孙权时,遣 宣化从事朱应、中郎康泰通呢。

qí suǒ jīng jí chuán wén zé yǒu bǎi shù shí guó yīn lì jì chuán

这句话大意是:其所经及传闻,则有百数十国,因立记传。

jìn dài tōng zhōng guó zhě gài xiān gù bù zài shǐ guān

这句话大意是:晋代通 中国者盖鲜,故不载史官。

jí sòng qí zhì zhě yǒu shí yú guó shǐ wèi zhī chuán

这句话大意是:及宋、齐,至者有十余国,始为之传。

zì liáng gé yùn qí fèng zhēng shuò xiū gòng zhí háng hǎi suì zhì yú yú qián dài yǐ

现代白话:自梁革运,其奉 正朔,修贡职,航海岁至,逾于前代了。

jīn cǎi qí fēng sú cū zhù zhě zhui wèi hǎi nán chuán yún

这句话大意是:今采其风俗粗著者,缀为《海南传》云。

lín yì guó zhě běn hàn rì nán jùn xiàng lín xiàn gǔ yuè cháng zhī jiè yě

这句话大意是:林邑国者,本汉日南郡象林县,古越裳之界也。

fú bō jiāng jūn mǎ yuán kāi hàn nán jìng zhì cǐ xiàn

这句话大意是:伏波将军马援开汉南境,置此 县。

qí de zòng guǎng kě liù bǎi lǐ chéng qù hǎi bǎi èr shí lǐ qù rì nán jiè sì bǎi yú lǐ běi jiē jiǔ dé jùn

这句话大意是:其地纵广可六百里,城去海百二十里,去日南界四百余里,北接九德郡。

qí nán jiè shuǐ bù dào èr bǎi yú lǐ yǒu xī guó yí yì chēng wáng mǎ yuán zhí liǎng tóng zhù biǎo hàn jiè chù yě

这句话大意是:其南 界,水步道二百余里,有西国夷亦称王,马援植两铜柱表汉界处也。

qí guó yǒu jīn shān shí jiē chì sè qí zhōng shēng jīn

这句话大意是:其国有金山, 石皆赤色,其中生金。

jīn yè zé chū fēi zhuàng rú yíng huǒ

这句话大意是:金夜则出飞,状如萤火。

yòu chū dài mào bèi chǐ jí bèi chén mù xiāng

这句话大意是:又出玳瑁、贝齿、吉贝、沉木香。

jí bèi zhě shù míng yě qí huá chéng shí rú é cuì chōu qí xù fǎng zhī yǐ zuò bù jié bái yǔ yuè bù bù shū yì rǎn chéng wǔ sè zhī wèi bān bù yě

这句话大意是:吉贝者,树名也,其华成时如鹅毳,抽其绪纺之以作布,洁白与籥布不殊,亦染成 五色,织为斑布也。

chén mù zhě tǔ rén zhuó duàn zhī jī yǐ suì nián xiǔ làn ér xīn jié dú zài zhì shuǐ zhōng zé chén gù míng yuē chén xiāng

这句话大意是:沉木者,土人斫断之,积以岁年,朽烂而心节独在,置水中则 沉,故名曰沉香。

cì bù chén bù fú zhě yuē guàn xiāng yě

这句话大意是:次不沉不浮者,曰祼香也。

hàn mò dà luàn gōng cáo qū dá shā xiàn lìng zì lì wèi wáng

这句话大意是:汉末大乱,功曹区达,杀县令自立为王。

chuán shù shì qí hòu wáng wú sì lì wài shēng fàn xióng

这句话大意是:传数世,其后王无嗣,立外甥范熊。

xióng sǐ zi yì sì

这句话大意是:熊死,子逸嗣。

jìn chéng dì xián kāng sān nián yì sǐ nú wén cuàn lì

这句话大意是:晋成帝咸康三年,逸死,奴文篡立。

wén běn rì nán xi juǎn xiàn yí shuài fàn zhì jiā nú cháng mù niú yú shān jiàn de lǐ yú èr tóu huà ér wèi tiě yīn yǐ zhù dāo

这句话大意是:文本日南西卷县夷帅范稚家奴, 常牧牛于山涧,得鳢鱼二头,化而为铁,因以铸刀。

zhù chéng wén xiàng shí ér zhòu yuē ruò zhuó shí pò zhě wén dāng wáng cǐ guó

这句话大意是:铸成,文向石而咒曰:“若斫 石破者,文当王此国。

yīn jǔ dāo zhuó shí rú duàn chú gǎo wén xīn dú yì zhī

这句话大意是:”因举刀斫石,如断刍藁,文心独异之。

fàn zhì cháng shǐ zhī shāng gǔ zhì lín yì yīn jiào lín yì wáng zuò gōng shì jí bīng chē qì xiè wáng chǒng rèn zhī

这句话大意是:范稚常使之商贾至 林邑,因教林邑王作宫室及兵车器械,王宠任之。

hòu nǎi chán wáng zhū zǐ gè bēn yú guó

这句话大意是:后乃谗王诸子,各奔余国。

jí wáng sǐ wú sì wén wěi yú lín guó yà wáng zǐ zhì dú yú jiāng zhōng ér shā zhī suì xié guó rén zì lì

这句话大意是:及王 死无嗣,文伪于邻国迓王子,置毒于浆中而杀之,遂胁国人自立。

jǔ bīng gōng páng xiǎo guó jiē tūn miè zhī yǒu zhòng sì wǔ wàn rén

这句话大意是:举兵攻旁小国, 皆吞灭之,有众四五万人。

shí jiāo zhōu cì shǐ jiāng zhuāng shǐ suǒ qīn hán jí xiè zhì qián hòu jiān rì nán jùn bìng tān cán zhū guó huàn zhī

这句话大意是:时交州刺史姜庄使所亲韩戢、谢稚,前后监日南郡,并贪残,诸国患之。

mù dì yǒng hé sān nián tái qiǎn xià hóu lǎn wèi tài shǒu qīn kè yóu shén

这句话大意是:穆帝 永和三年,台遣夏侯览为太守,侵刻尤甚。

lín yì xiān wú tián tǔ tān rì nán dì féi wò cháng yù lüè yǒu zhī zhì shì yīn mín zhī yuàn suì jǔ bīng xí rì nán shā lǎn yǐ qí shī jì tiān

这句话大意是:林邑先无田土,贪日南地肥沃,常欲略 有之,至是,因民之怨,遂举兵袭日南,杀览,以其尸祭天。

liú rì nán sān nián nǎi hái lín yì

这句话大意是:留日南三年,乃还林 邑。

jiāo zhōu cì shǐ zhū fān hòu qiǎn dū hù liú xióng shù rì nán wén fù tú miè zhī

这句话大意是:交州刺史朱籓后遣督护刘雄戍日南,文复屠灭之。

jìn kòu jiǔ dé jùn cán hài lì mín

这句话大意是:进寇九德郡,残害吏民。

qiǎn shǐ gào fān yuàn yǐ rì nán běi jìng héng shān wèi jiè fān bù xǔ yòu qiǎn dū hù táo huǎn li qú tǎo zhī

这句话大意是:遣 使告籓,愿以日南北境横山为界,籓不许,又遣督护陶缓、李衢讨之。

wén guī lín yì xún fù zhūn rì nán

这句话大意是:文归林邑, 寻复屯日南。

wǔ nián wén sǐ zi fú lì yóu zhūn rì nán

这句话大意是:五年,文死,子佛立,犹屯日南。

zhēng xi jiāng jūn huán wēn qiǎn dū hù téng jùn jiǔ zhēn tài shǒu guàn suì shuài jiāo guǎng zhōu bīng tǎo zhī fú yīng chéng gù shǒu

这句话大意是:征西将军桓温遣督护滕畯、九真太 守灌邃帅交、广州兵讨之,佛婴城固守。

suì lìng jùn shèng bīng yú qián suì shuài jìng zú qī bǎi rén zì hòu yú lěi ér rù fú zhòng jīng kuì bēn zǒu suì zhuī zhì lín yì fú nǎi qǐng xiáng

这句话大意是:邃令畯盛兵于前,邃帅劲卒七百人,自后 逾垒而入,佛众惊溃奔走,邃追至林邑,佛乃请降。

āi dì shēng píng chū fù wèi kòu bào cì shǐ wēn fàng zhī tǎo pò zhī

这句话大意是:哀帝升平初,复为寇暴,刺史 温放之讨破之。

ān dì lóng ān sān nián fú sūn xū dá fù kòu rì nán zhí tài shǒu jiǒng yuán yòu jìn kòu jiǔ dé zhí tài shǒu cáo bǐng

这句话大意是:安帝隆安三年,佛孙须达复寇日南,执太守炅源,又进寇九德,执 太守曹炳。

jiāo zhǐ tài shǒu dù yuàn qiǎn dū hù shān yì děng jī pò zhī jí yǐ yuàn wèi cì shǐ

这句话大意是:交趾太守杜瑗遣都护邓逸等击破之,即以瑗为刺史。

yì xī sān nián xū dá fù kòu rì nán shā zhǎng shǐ yuàn qiǎn hǎi luó dū hù yuán fěi tǎo pò zhī zhǎn huò shén zhòng

这句话大意是:义熙三年,须达复 寇日南,杀长史,瑗遣海逻督护阮斐讨破之,斩获甚众。

jiǔ nián xū dá fù kòu jiǔ zhēn xíng jùn shì dù huì qī yǔ zhàn zhǎn qí xī jiāo lóng wáng zhēn zhī jí qí jiāng fàn jiàn děng shēng fú xū dá xi rǎn fù néng jí lǔ huò bǎi yú rén

这句话大意是:九年,须达复寇九真,行 郡事杜慧期与战,斩其息交龙王甄知及其将范健等,生俘须达息冉阝能,及虏获百 余人。

zì yuàn zú hòu lín yì wú suì bù kòu rì nán jiǔ dé zhū jùn shā dàng shén duō jiāo zhōu suì zhì xū ruò

这句话大意是:自瑗卒后,林邑无岁不寇日南、九德诸郡,杀荡甚多,交州遂致虚弱。

xū dá sǐ zi dí zhēn lì qí dì dí kǎi xié mǔ chū bēn

这句话大意是:须达死,子敌真立,其弟敌铠携母出奔。

dí zhēn zhuī hèn bù néng róng qí mǔ dì shě guó ér zhī tiān dǔ shàn wèi yú qí shēng guó xiāng cáng liáo gù jiàn bù cóng

这句话大意是:敌真追恨不能容其母弟,舍国而之天 竺,禅位于其甥,国相藏膋固谏不从。

qí shēng jì lì ér shā cáng liáo cáng liáo zi yòu gōng shā zhī ér lì dí kǎi tóng mǔ yì fù zhī dì yuē wén dí

这句话大意是:其甥既立而杀藏膋,藏膋子又攻杀之,而立 敌铠同母异父之弟曰文敌。

wén dí hòu wèi fú nán wáng zǐ dāng gēn chún suǒ shā dà chén fàn zhū nóng píng qí luàn ér zì lì wèi wáng

这句话大意是:文敌后为扶南王子当根纯所杀,大臣范诸农平其乱,而 自立为王。

zhū nóng sǐ zi yáng mài lì

这句话大意是:诸农死,子阳迈立。

sòng yǒng chū èr nián qiǎn shǐ gòng xiàn yǐ yáng mài wèi lín yì wáng

这句话大意是:宋永初二年,遣使贡献,以阳迈为林邑王。

yáng mài sǐ zi duō lì mù qí fù fù yuē yáng mài

这句话大意是:阳迈死, 子咄立,慕其父,复曰阳迈。

qí guó sú jū chǔ wèi gé míng yuē yú lán mén hù jiē běi xiàng

这句话大意是:其国俗:居处为阁,名曰于兰,门户皆北向;。

shū shù yè wèi zhǐ

这句话大意是:书树叶为纸;。

nán nǚ jiē yǐ héng fú jí bèi rào yāo yǐ xià wèi zhī gàn màn yì yuē dōu màn

这句话大意是:男女皆以横幅吉贝 绕腰以下,谓之干漫,亦曰都缦;。

chuān ěr guàn xiǎo huán

这句话大意是:穿耳贯小镮;。

guì zhě zhe gé xǐ jiàn zhě xiǎn xíng

这句话大意是:贵者著革屣,贱者跣行。

zì lín yì fú nán yǐ nán zhū guó jiē rán yě

这句话大意是:自林邑、 扶南以南诸国皆然也。

qí wáng zhù fǎ fú jiā yīng luò rú fó xiàng zhī shì

这句话大意是:其王著法服,加璎珞,如佛像之饰。

chū zé chéng xiàng chuī luó jī gǔ zhào jí bèi sǎn yǐ jí bèi wèi fān qí

这句话大意是:出则乘象,吹螺击鼓, 罩吉贝伞,以吉贝为幡旗。

guó bù shè xíng fǎ yǒu zuì zhě shǐ xiàng tà shā zhī

这句话大意是:国不设刑法,有罪者使象踏杀之。

qí dà xìng hào pó luó mén

这句话大意是:其大姓号婆罗门。

jià qǔ bì yòng bā yuè nǚ xiān qiú nán yóu jiàn nán ér guì nǚ yě

这句话大意是:嫁 娶必用八月,女先求男,由贱男而贵女也。

tóng xìng hái xiāng hūn yīn shǐ pó luó mén yǐn xù jiàn fù wò shǒu xiàng fù zhòu yuē jí lì jí lì yǐ wéi chéng lǐ

这句话大意是:同姓还相婚姻,使婆罗门引婿见妇,握 手相付,咒曰“吉利吉利”,以为成礼。

sǐ zhě fén zhī zhōng yě wèi zhī huǒ zàng

这句话大意是:死者焚之中野,谓之火葬。

qí guǎ fù gū jū sàn fà zhì lǎo

这句话大意是:其寡妇孤居, 散发至老。

guó wáng shì ní qián dào zhù jīn yín rén xiàng dà shí wéi

这句话大意是:国王事尼乾道,铸金银人像,大十围。

yuán jiā chū yáng mài qīn bào rì nán jiǔ dé zhū jùn jiāo zhōu cì shǐ dù hóng wén jiàn yá yù tǎo zhī wén yǒu dài nǎi zhǐ

这句话大意是:元嘉初,阳迈侵暴日南、九德诸郡,交州刺史杜弘文建牙欲讨之,闻有代乃止。

bā nián yòu kòu jiǔ dé jùn rù sì huì pǔ kǒu jiāo zhōu cì shǐ yuán mí zhī qiǎn duì zhǔ xiāng dào shēng shuài bīng fù tǎo gōng qū lì chéng bù kè nǎi yǐn hái

这句话大意是:八年,又寇九德郡,入四会浦口,交州刺史阮弥之遣队主相道生帅兵赴讨,攻区栗 城不克,乃引还。

ěr hòu pín nián qiǎn shǐ gòng xiàn ér kòu dào bù yǐ

现代白话:你后频年遣使贡献,而寇盗不已。

èr shí sān nián shǐ jiāo zhōu cì shǐ tán hé zhī zhèn wǔ jiāng jūn zōng què fá zhī

这句话大意是:二十三年,使交州刺史檀和之、 振武将军宗悫伐之。

hé zhī qiǎn sī mǎ xiāo jǐng xiàn wèi qián fēng yáng mài wén zhī jù yù shū jīn yī wàn jīn yín shí wàn jīn hái suǒ lüè rì nán mín hù qí dà chén xiǎn sēng dá jiàn zhǐ zhī nǎi qiǎn dà shuài fàn fú lóng shù qí běi jiè qū lì chéng

这句话大意是:和之遣司马萧景宪为前锋,阳迈闻之惧,欲输金一万斤,银十 万斤,还所略日南民户,其大臣幰僧达谏止之,乃遣大帅范扶龙戍其北界区栗城。

jǐng xiàn gōng chéng kè zhī zhǎn fú lóng shǒu huò jīn yín zá wù bù kě shèng jì

这句话大意是:景宪攻城,克之,斩扶龙首,获金银杂物,不可胜计。

chéng shèng jìng jìn jí kè lín yì

这句话大意是:乘胜径进,即克林邑。

yáng mài fù zǐ bìng tǐng shēn táo bèn

这句话大意是:阳迈 父子并挺身逃奔。

huò qí zhēn yì jiē shì wèi míng zhī bǎo

这句话大意是:获其珍异,皆是未名之宝。

yòu xiāo qí jīn rén de huáng jīn shù shí wàn jīn

这句话大意是:又销其金人,得黄金数十万斤。

hé zhī hòu bìng sǐ jiàn hú shén wèi suì

这句话大意是:和之 后病死,见胡神为祟。

xiào wǔ jiàn yuán dà míng zhōng lín yì wáng fàn shén chéng lèi qiǎn zhǎng shǐ fèng biǎo gòng xiàn

这句话大意是:孝武建元、大明中,林邑王范神成累遣长史奉表贡献。

míng dì tài yù yuán nián yòu qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:明帝泰豫元年,又遣使 献方物。

qí yǒng míng zhōng fàn wén zàn lèi qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:齐永明中,范文赞累遣使贡献。

tiān jiàn jiǔ nián wén zàn zi tiān kǎi fèng xiàn bái hóu zhào yuē lín yì wáng fàn tiān kǎi jiè zài hǎi biǎo nǎi xīn kuǎn zhì yuǎn xiū zhí gòng liáng yǒu kě jiā

这句话大意是:天监九年,文赞子天凯奉献白猴,诏曰: “林邑王范天凯介在海表,乃心款至,远修职贡,良有可嘉。

yi bān jué hào bèi yǐ róng zé

这句话大意是:宜班爵号,被以荣泽。

kě chí jié dū yuán hǎi zhū jūn shì wēi nán jiāng jūn lín yì wáng

这句话大意是:可持节、督缘海诸军事、威南将军、林邑王。

shí nián shí sān nián tiān kǎi lèi qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:”十年、十三年,天凯累遣使献方物。

é ér bìng sǐ zi bì cuì bá mó lì fèng biǎo gòng xiàn

这句话大意是:俄而病死,子弼毳跋摩立,奉表贡献。

pǔ tōng qī nián wáng gāo shì shèng kǎi qiǎn shǐ xiàn fāng wù zhào yǐ wéi chí jié dū yuán hǎi zhū jūn shì suí nán jiāng jūn lín yì wáng

这句话大意是:普通七年,王高式胜铠遣使献方物,诏以为 持节、督缘海诸军事、绥南将军、林邑王。

dà tōng yuán nián yòu qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:大通元年,又遣使贡献。

zhōng dà tōng èr nián xíng lín yì wáng gāo shì lǜ luō bá mó qiǎn shǐ gòng xiàn zhào yǐ wéi chí jié dū yuán hǎi zhū jūn shì suí nán jiāng jūn lín yì wáng

这句话大意是:中大通二年, 行林邑王高式律罗跋摩遣使贡献,诏以为持节、督缘海诸军事、绥南将军、林邑 王。

liù nián yòu qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:六年,又遣使献方物。

fú nán guó zài rì nán jùn zhī nán hǎi xi dà wān zhōng qù rì nán kě qī qiān lǐ zài lín yì xī nán sān qiān yú lǐ

这句话大意是:扶南国,在日南郡之南海西大湾中,去日南可七千里,在林邑西南三千余里。

chéng qù hǎi wǔ bǎi lǐ

这句话大意是:城去海五百里。

yǒu dà jiāng guǎng shí lǐ xī běi liú dōng rù yú hǎi

这句话大意是:有大江广十里,西北流,东入于海。

qí guó lún guǎng sān qiān yú lǐ tǔ dì wū xià ér píng bó qì hòu fēng sú dà jiào yǔ lín yì tóng

这句话大意是:其国轮广三千余里,土地洿下 而平博,气候风俗大较与林邑同。

chū jīn yín tóng xī chén mù xiāng xiàng yá kǒng cuì wǔ sè yīng wǔ

这句话大意是:出金、银、铜、锡、沉木香、象牙、孔翠、五色 鹦鹉。

qí nán jiè sān qiān yú lǐ yǒu dùn xùn guó zài hǎi qí shàng dì fāng qiān lǐ chéng qù hǎi shí lǐ

这句话大意是:其南界三千余里有顿逊国,在海崎上,地方千里,城去海十里。

yǒu wǔ wáng bìng jī shǔ fú nán

这句话大意是:有五王,并羁 属扶南。

dùn xùn zhī dōng jiè tōng jiāo zhōu qí xi jiè jiē tiān zhú ān xī jiǎo wài zhū guó wǎng huán jiāo shì

这句话大意是:顿逊之东界通交州,其西界接天竺、安息徼外诸国,往还交市。

suǒ yǐ rán zhě dùn xùn huí rù hǎi zhōng qiān yú lǐ zhǎng hǎi wú yá àn chuán bó wèi zēng de jìng guò yě

这句话大意是:所以然者, 顿逊回入海中千余里,涨海无崖岸,船舶未曾得径过也。

qí shì dōng xī jiāo huì rì yǒu wàn yú rén

这句话大意是:其市,东西交会,日有万 余人。

zhēn wù bǎo huò wú suǒ bù yǒu

这句话大意是:珍物宝货,无所不有。

yòu yǒu jiǔ shù shì ān shí liú cǎi qí huā zhī tíng wèng zhōng shù rì chéng jiǔ

这句话大意是:又有酒树,似安石榴,采其花汁停瓮中,数日成酒。

dùn xùn zhī wài dà hǎi zhōu zhōng yòu yǒu pí qiān guó qù fú nán bā qiān lǐ

这句话大意是:顿逊之外,大海洲中,又有毘骞国,去扶南八千里。

chuán qí wáng shēn cháng zhàng èr tóu cháng sān chǐ zì gǔ lái bù sǐ mò zhī qí nián

这句话大意是:传其王身长丈二,头长三 尺,自古来不死,莫知其年。

wáng shén shèng guó zhōng rén shàn è jí jiāng lái shì wáng jiē zhī zhī shì yǐ wú gǎn qī zhě

这句话大意是:王神圣,国中人善恶及将来事,王皆知之,是以无敢 欺者。

nán fāng hào yuē zhǎng jǐng wáng

这句话大意是:南方号曰长颈王。

guó sú yǒu shì wū yī fú dàn jīng mǐ

这句话大意是:国俗,有室屋、衣服,啖粳米。

qí rén yán yǔ xiǎo yì fú nán

这句话大意是:其人言语,小异扶南。

yǒu shān chū jīn jīn lù shēng shí shàng wú suǒ xiàn yě

这句话大意是:有 山出金,金露生石上,无所限也。

guó fǎ xíng zuì rén bìng yú wáng qián dàn qí ròu

这句话大意是:国法刑罪人,并于王前啖其肉。

guó nèi bù shòu gū kè yǒu wǎng zhě yì shā ér dàn zhī shì yǐ shāng lǚ bù gǎn zhì

这句话大意是:国内不受估客, 有往者亦杀而啖之,是以商旅不敢至。

wáng cháng lóu jū bù xuè shí bù shì guǐ shén

这句话大意是:王常楼居,不血食,不事鬼神。

qí zǐ sūn shēng sǐ rú cháng rén wéi wáng bù sǐ

这句话大意是:其子孙生死 如常人,唯王不死。

fú nán wáng shù qiǎn shǐ yǔ shū xiāng bào dá cháng yí fú nán wáng chún jīn wǔ shí rén shí qì xíng rú yuán pán yòu rú wǎ ōu míng wéi duō luó shòu wǔ shēng yòu rú wǎn zhě shòu yī shēng

这句话大意是:扶南王数遣使与书相报答,常遗扶南王纯金五十人食器,形如 圆盘,又如瓦𫭟,名为多罗,受五升,又如碗者,受一升。

wáng yì néng zuò tiān zhú shū shū kě sān qiān yán shuō qí sù mìng suǒ yóu yǔ fó jīng xiāng sì bìng lùn shàn shì

这句话大意是:王亦能作天竺书,书可 三千言,说其宿命所由,与佛经相似,并论善事。

yòu chuán fú nán dōng jiè jí dà zhǎng hǎi hǎi zhōng yǒu dà zhōu zhōu shàng yǒu zhū báo guó guó dōng yǒu mǎ wǔ zhōu

这句话大意是:又传扶南东界即大涨海,海中有大洲,洲上有诸薄国,国东有马五洲。

fù dōng xíng zhǎng hǎi qiān yú lǐ zhì zì rán dà zhōu

这句话大意是:复东行 涨海千余里,至自然大洲。

qí shàng yǒu shù shēng huǒ zhōng zhōu zuǒ jìn rén bāo qǔ qí pí fǎng jì zuò bù jí de shù chǐ yǐ wéi shǒu jīn yǔ jiāo má wú yì ér sè wēi qīng hēi

这句话大意是:其上有树生火中,洲左近人剥取其皮,纺绩作布,极得 数尺以为手巾,与焦麻无异而色微青黑;。

ruò xiǎo gòu wū zé tóu huǒ zhōng fù gèng jīng jié

这句话大意是:若小垢洿,则投火中,复更精洁。

huò zuò dēng zhù yòng zhī bù zhī jǐn

这句话大意是:或作灯 炷,用之不知尽。

fú nán guó sú běn luǒ tǐ wén shēn bèi fā bù zhì yī shang

这句话大意是:扶南国俗本裸体,文身被发,不制衣裳。

yǐ nǚ rén wèi wáng hào yuē liǔ yè

这句话大意是:以女人为王,号曰柳叶。

nián shào zhuàng jiàn yǒu sì nán zǐ

这句话大意是:年少壮健, 有似男子。

qí nán yǒu jiào guó yǒu shì guǐ shén zhě zì hùn tián mèng shén cì zhī gōng chéng gǔ rén bó rù hǎi

这句话大意是:其南有徼国,有事鬼神者字混填,梦神赐之弓,乘贾人舶入海。

hùn tián chen qǐ jí yì miào yú shén shù xià de gōng biàn yī mèng chéng chuán rù hǎi suì rù fú nán wài yì

这句话大意是:混填晨 起即诣庙,于神树下得弓,便依梦乘船入海,遂入扶南外邑。

liǔ yè rén zhòng jiàn bó zhì yù qǔ zhī hùn tián jí zhāng gōng shè qí bó chuān dù yī miàn shǐ jí shì zhě liǔ yè dà jù jǔ zhòng jiàng hùn tián

这句话大意是:柳叶人众见舶至,欲 取之,混填即张弓射其舶,穿度一面,矢及侍者,柳叶大惧,举众降混填。

hùn tián nǎi jiào liǔ yè chuān bù guàn tóu xíng bù fù lù suì zhì qí guó nà liǔ yè wèi qī shēng zǐ fēn wáng qī yì

这句话大意是:混填乃 教柳叶穿布贯头,形不复露,遂治其国,纳柳叶为妻,生子分王七邑。

qí hòu wáng hùn pán kuàng yǐ zhà lì jiān zhū yì lìng xiāng yí zǔ yīn jǔ bīng gōng bìng zhī nǎi qiǎn zǐ sūn zhōng fēn zhì zhū yì hào yuē xiǎo wáng

这句话大意是:其后王混盘 况以诈力间诸邑,令相疑阻,因举兵攻并之,乃遣子孙中分治诸邑,号曰小王。

pán kuàng nián jiǔ shí yú nǎi sǐ lì zhōng zǐ pán pán yǐ guó shì wěi qí dà jiàng fàn màn

这句话大意是:盘况年九十余乃死,立中子盘盘,以国事委其大将范蔓。

pán pán lì sān nián sǐ guó rén gòng jǔ màn wèi wáng

这句话大意是:盘盘立三年死,国人 共举蔓为王。

màn yǒng jiàn yǒu quán lüè fù yǐ bīng wēi gōng fá páng guó xián fú shǔ zhī zì hào fú nán dài wáng

这句话大意是:蔓勇健有权略,复以兵威攻伐旁国,咸服属之,自号扶南大王。

nǎi zhì zuò dà chuán qióng zhǎng hǎi gōng qū dōu kūn jiǔ zhì diǎn sūn děng shí yú guó kāi dì wǔ liù qiān lǐ

这句话大意是:乃治 作大船,穷涨海,攻屈都昆、九稚、典孙等十余国,开地五六千里。

cì dāng fá jīn lín guó màn yù jí qiǎn tài zǐ jīn shēng dài xíng

这句话大意是:次当伐金邻国, 蔓遇疾,遣太子金生代行。

màn zǐ zi zhān shí wéi èr qiān rén jiāng yīn cuàn màn zì lì qiǎn rén zhà jīn shēng ér shā zhī

这句话大意是:蔓姊子旃,时为二千人将,因篡蔓自立,遣人诈金生而 杀之。

màn sǐ shí yǒu rǔ xià r míng zhǎng zài mín jiān zhì nián èr shí nǎi jié guó zhōng zhuàng shì xí shā zhān zhān dà jiàng fàn xún yòu shā zhǎng ér zì lì

这句话大意是:蔓死时,有乳下儿名长,在民间,至年二十,乃结国中壮士袭杀旃,旃大将 范寻又杀长而自立。

gèng shàn zhì guó nèi qǐ guān gé yóu xì zhī cháo dàn zhōng bū sān sì jiàn kè

这句话大意是:更缮治国内,起观阁游戏之,朝旦中晡三四见客。

mín rén yǐ jiāo zhe guī niǎo wèi lǐ

这句话大意是:民人以焦蔗 龟鸟为礼。

guó fǎ wú láo yù

这句话大意是:国法无牢狱。

yǒu zuì zhě xiān zhāi jiè sān rì nǎi shāo fǔ jí chì lìng sòng zhě pěng xíng qī bù

这句话大意是:有罪者,先斋戒三日,乃烧斧极赤,令讼者捧行七步。

yòu yǐ jīn huán jī luǎn tóu fèi tāng zhōng lìng tàn qǔ zhī ruò wú shí zhě shǒu jí jiāo làn yǒu lǐ zhě zé bù

这句话大意是:又 以金镮、鸡卵投沸汤中,令探取之,若无实者,手即焦烂,有理者则不。

yòu yú chéng gōu zhōng yǎng è yú mén wài quān měng shòu yǒu zuì zhě zhé yǐ wèi měng shòu jí è yú yú shòu bù shí wèi wú zuì sān rì nǎi fàng zhī

这句话大意是:又于城沟 中养鳄鱼,门外圈猛兽,有罪者,辄以喂猛兽及鳄鱼,鱼兽不食为无罪,三日乃放 之。

è dà zhě zhǎng èr zhàng yú zhuàng rú tuó yǒu sì zú huì zhǎng liù qī chǐ liǎng biān yǒu chǐ lì rú dāo jiàn cháng shí yú yù de zhāng lù jí rén yì dàn zhī cāng wú yǐ nán jí wài guó jiē yǒu zhī

这句话大意是:鳄大者长二丈余,状如鼍,有四足,喙长六七尺,两边有齿,利如刀剑,常食 鱼,遇得麞鹿及人亦啖之,苍梧以南及外国皆有之。

wú shí qiǎn zhōng láng kāng tài xuān huà cóng shì zhū yīng shǐ yú xún guó guó rén yóu luǒ wéi fù rén zhe guàn tóu

这句话大意是:吴时,遣中郎康泰、宣化从事朱应使于寻国,国人犹裸,唯妇人著贯头。

tài yīng wèi yuē guó zhōng shí jiā dàn rén xiè lù kě guài ěr

这句话大意是:泰、 应谓曰:“国中实佳,但人亵露可怪耳。

xún shǐ lìng guó nèi nán zǐ zhe héng fú

这句话大意是:”寻始令国内男子著横幅。

héng fú jīn gàn màn yě

这句话大意是:横幅,今干漫 也。

dà jiā nǎi jié jǐn wèi zhī pín zhě nǎi yòng bù

这句话大意是:大家乃截锦为之,贫者乃用布。

jìn wǔ dì tài kāng zhōng xún shǐ qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:晋武帝太康中,寻始遣使贡献。

mù dì shēng píng yuán nián wáng dǔ zhān tán fèng biǎo xiàn xùn xiàng

这句话大意是:穆帝升平元年,王竺旃檀奉表献驯象。

zhào yuē cǐ wù láo fèi bù shǎo zhù lìng wù sòng

这句话大意是:诏曰: “此物劳费不少,驻令勿送。

qí hòu wáng jiāo chén rú běn tiān zhú pó luó mén yě

这句话大意是:”其后王憍陈如,本天竺婆罗门也。

yǒu shén yǔ yuē yìng wáng fú nán jiāo chén rú xīn yuè nán zhì pán pán fú nán rén wén zhī jǔ guó xīn dài yíng ér lì yān

现代白话:有神语曰“应王 扶南”,憍陈如心悦,南至盘盘,扶南人闻之,举国欣戴,迎而立呢。

fù gǎi zhì dù yòng tiān zhú fǎ

这句话大意是:复改制度, 用天竺法。

jiāo chén rú sǐ hòu wáng chí lí bá mó sòng wén dì shì fèng biǎo xiàn fāng wù

这句话大意是:憍陈如死,后王持梨跋摩,宋文帝世奉表献方物。

qí yǒng míng zhōng wáng dū yá bá mó qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:齐永明中,王阇邪跋摩遣 使贡献。

tiān jiàn èr nián bá mó fù qiǎn shǐ sòng shān hú fó xiàng bìng xiàn fāng wù

这句话大意是:天监二年,跋摩复遣使送珊瑚佛像,并献方物。

zhào yuē fú nán wáng jiāo chén rú dū yá bá mó jiè jū hǎi biǎo shì zuǎn nán fú jué chéng yuǎn zhe chóng yì xiàn chēn

这句话大意是:诏曰:“扶南王憍陈如阇邪跋 摩,介居海表,世纂南服,厥诚远著,重译献𫎩。

yi méng chóu nà bān yǐ róng hào

这句话大意是:宜蒙酬纳,班以荣号。

kě ān nán jiāng jūn fú nán wáng

这句话大意是:可安南将 军、扶南王。

jīn qí guó rén jiē chǒu hēi quán fā

这句话大意是:今其国人皆丑黑,拳发。

suǒ jū bù chuān jǐng shù shí jiā gòng yī chí yǐn jí zhī

这句话大意是:所居不穿井,数十家共一池引汲之。

sú shì tiān shén tiān shén yǐ tóng wèi xiàng èr miàn zhě sì shǒu sì miàn zhě bā shǒu shǒu gè yǒu suǒ chí huò xiǎo ér huò niǎo shòu huò rì yuè

这句话大意是:俗事天神,天神 以铜为像,二面者四手,四面者八手,手各有所持,或小儿,或鸟兽,或日月。

qí wáng chū rù chéng xiàng pín shì yì rán

这句话大意是:其 王出入乘象,嫔侍亦然。

wáng zuò zé piān jù qiào xī chuí zuǒ xī zhì de yǐ bái dié fū qián shè jīn pén xiāng lú yú qí shàng

这句话大意是:王坐则偏踞翘膝,垂左膝至地,以白叠敷前,设金盆香炉 于其上。

guó sú jū sāng zé tì chú xū fà

这句话大意是:国俗,居丧则剃除须发。

sǐ zhě yǒu sì zàng shuǐ zàng zé tóu zhī jiāng liú huǒ zàng zé fén wèi huī jìn tǔ zàng zé yì mái zhī niǎo zàng zé qì zhī zhōng yě

这句话大意是:死者有四葬:水葬则投之江流,火葬则焚为灰烬, 土葬则瘗埋之,鸟葬则弃之中野。

rén xìng tān lìn wú lǐ yì nán nǚ zì qí bēn suí

这句话大意是:人性贪吝,无礼义,男女恣其奔随。

shí nián shí sān nián bá mó lèi qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:十年、十三年,跋摩累遣使贡献。

qí nián sǐ shù zǐ liú bá mó shā qí dí dì zì lì

这句话大意是:其年死,庶子留跋摩杀其嫡弟自立。

shí liù nián qiǎn shǐ dǔ dāng bào lǎo fèng biǎo gòng xiàn

这句话大意是:十六 年,遣使竺当抱老奉表贡献。

shí bā nián fù qiǎn shǐ sòng tiān zhú zhān tán ruì xiàng pó luō shù yè bìng xiàn huǒ qí zhū yù jīn sū hé děng xiāng

这句话大意是:十八年,复遣使送天竺旃檀瑞像、婆罗树叶,并献火 齐珠、郁金、苏合等香。

pǔ tōng yuán nián zhōng dà tōng èr nián dà tóng yuán nián lèi qiǎn shǐ ruì xiàn fāng wù

这句话大意是:普通元年、中大通二年、大同元年,累遣使瑞献方物。

wǔ nián fù qiǎn shǐ xiàn shēng xī

这句话大意是:五 年,复遣使献生犀。

yòu yán qí guó yǒu fó fā zhǎng yī zhàng èr chǐ zhào qiǎn shā mén shì yún bǎo suí shǐ wǎng yíng zhī

这句话大意是:又言其国有佛发,长一丈二尺,诏遣沙门释云宝随使往迎之。

xiān shì sān nián bā yuè gāo zǔ gǎi zào ā yù wáng sì tǎ chū jiù tǎ xià shè lì jí fú zhǎo fā

这句话大意是:先是,三年八月,高祖改造阿育王寺塔,出旧塔下舍利及佛爪发。

fā qīng gàn sè zhòng sēng yǐ shǒu shēn zhī suí shǒu cháng duǎn fàng zhī zé xuán qū wèi lǐ xíng

这句话大意是:发青绀色, 众僧以手伸之,随手长短,放之则旋屈为蠡形。

àn sēng jiā jīng yún fó fā qīng ér xì yóu rú ǒu jīng sī

这句话大意是:案《僧伽经》云:“佛发青而细, 犹如藕茎丝。

fú sān mèi jīng yún wǒ xī zài gōng mù tóu yǐ chǐ liàng fā zhǎng yī zhàng èr chǐ fàng yǐ yòu xuán hái chéng lǐ wén

这句话大意是:”《佛三昧经》云:“我昔在宫沐头,以尺量发,长一丈二尺,放已 右旋,还成蠡文。

zé yǔ gāo zǔ suǒ de tóng yě

这句话大意是:”则与高祖所得同也。

ā yù wáng jí tiě lún wáng wáng yán fú tí yì tiān xià fú miè dù hòu yī rì yī yè yì guǐ shén zào bā wàn sì qiān tǎ cǐ jí qí yī yě

这句话大意是:阿育王即铁轮王,王阎浮提,一天下,佛 灭度后,一日一夜,役鬼神造八万四千塔,此即其一也。

wú shí yǒu ní jū qí de wèi xiǎo jīng shě sūn chēn xún huǐ chú zhī tǎ yì tóng mǐn

这句话大意是:吴时有尼居其地,为小精 舍,孙𬘭寻毁除之,塔亦同泯。

wú píng hòu zhū dào rén fù yú jiù chù jiàn lì yān

现代白话:吴平后,诸道人复于旧处建立呢。

jìn zhōng zōng chū dù jiāng gèng xiū shì zhī

这句话大意是:晋中宗初渡江, 更修饰之。

zhì jiǎn wén xián ān zhōng shǐ shā mén ān fǎ shī chéng zào xiǎo tǎ wèi jí chéng ér wáng dì zǐ sēng xiǎn jì ér xiū lì

这句话大意是:至简文咸安中,使沙门安法师程造小塔,未及成而亡,弟子僧显继而修 立。

zhì xiào wǔ tài yuán jiǔ nián shàng jīn xiàng lún jí chéng lù

这句话大意是:至孝武太元九年,上金相轮及承露。

qí hòu xī hé lí shí xiàn yǒu hú rén liú sà hé yù jí bào wáng ér xīn xià yóu nuǎn qí jiā wèi gǎn biàn bìn jīng shí rì gēng sū

这句话大意是:其后西河离石县有胡人刘萨何遇疾暴亡,而心下犹暖,其家未敢便殡,经十日 更苏。

shuō yún yǒu liǎng lì jiàn lù xiàng xī běi xíng bù cè yuǎn jìn zhì shí bā dì yù suí bào zhòng qīng shòu zhū chu dú

这句话大意是:说云:“有两吏见录,向西北行,不测远近,至十八地狱,随报重轻,受诸 楚毒。

jiàn guān shì yīn yǔ yún rǔ yuán wèi jǐn ruò de huó kě zuò shā mén

现代白话:见观世音语云:‘你缘未尽,若得活,可作沙门。

luò xià qí chéng dān yáng kuài jī bìng yǒu ā yù wáng tǎ kě wǎng lǐ bài

这句话大意是:洛下、齐城、丹阳、会稽 并有阿育王塔,可往礼拜。

ruò shòu zhōng zé bù duò dì yù

这句话大意是:若寿终,则不堕地狱。

yǔ jìng rú duò gāo yán hū rán xǐng wù

这句话大意是:’语竟,如堕高岩,忽然醒寤。

yīn cǐ chū jiā míng huì dá

这句话大意是:” 因此出家,名慧达。

yóu xíng lǐ tǎ cì zhì dān yáng wèi zhī tǎ chù nǎi dēng yuè chéng sì wàng jiàn zhǎng qiān lǐ yǒu yì qì sè yīn jiù lǐ bài guǒ shì ā yù wáng tǎ suǒ lǚ fàng guāng míng

这句话大意是:游行礼塔,次至丹阳,未知塔处,乃登越城四望,见长千里有 异气色,因就礼拜,果是阿育王塔所,屡放光明。

yóu shì dìng zhī bì yǒu shè lì nǎi jí zhòng jiù jué zhī rù yī zhàng de sān shí bēi bìng zhǎng liù chǐ

这句话大意是:由是定知必有舍利,乃集众就掘 之,入一丈,得三石碑,并长六尺。

zhōng yī bēi yǒu tiě hán hán zhōng yǒu yín hán hán zhōng yòu yǒu jīn hán shèng sān shè lì jí zhǎo fā gè yī méi fā zhǎng shù chǐ

这句话大意是:中一碑有铁函,函中有银函,函中又有金函, 盛三舍利及爪发各一枚,发长数尺。

jí qiān shè lì jìn běi duì jiǎn wén suǒ zào tǎ xi zào yī céng tǎ

这句话大意是:即迁舍利近北,对简文所造塔西,造一层塔。

shí liù nián yòu shǐ shā mén sēng shàng qié wèi sān céng jí gāo zǔ suǒ kāi zhě yě

这句话大意是:十六年,又使沙门僧尚伽为三层,即高祖所开者也。

chū chuān tǔ sì chǐ de lóng kū jí xī rén suǒ shě jīn yín huán chuàn chāi niè děng zhū zá bǎo wù

这句话大意是:初穿土四尺,得龙窟及昔人所 舍金银镮钏钗镊等诸杂宝物。

kě shēn jiǔ chǐ xǔ fāng zhì shí sǎng sǎng xià yǒu shí hán hán nèi yǒu tiě hú yǐ shèng yín gān gān nèi yǒu jīn lòu yīng shèng sān shè lì rú sù lì dà yuán zhèng guāng jié

这句话大意是:可深九尺许,方至石磉,磉下有石函,函内有铁壶, 以盛银坩,坩内有金镂罂,盛三舍利,如粟粒大,圆正光洁。

hán nèi yòu yǒu liú lí wǎn nèi de sì shè lì jí fā zhǎo zhǎo yǒu sì méi bìng wèi chén xiāng sè

这句话大意是:函内又有琉璃碗,内 得四舍利及发爪,爪有四枚,并为沉香色。

zhì qí yuè èr shí qī rì gāo zǔ yòu dào sì lǐ bài shè wú zǒng dà huì dà shè tiān xià

这句话大意是:至其月二十七日,高祖又到寺礼拜,设 无捴大会,大赦天下。

shì rì yǐ jīn bō shèng shuǐ fàn shè lì qí zuì xiǎo zhě yǐn bō bù chū gāo zǔ lǐ shù shí bài shè lì nǎi yú bō nèi fàng guāng xuán huí jiǔ zhī nǎi dāng bō zhōng ér zhǐ

这句话大意是:是日,以金钵盛水泛舍利,其最小者隐钵不出,高祖礼数十 拜,舍利乃于钵内放光,旋回久之,乃当钵中而止。

gāo zǔ wèn dà sēng zhèng huì niàn jīn rì jiàn bù kě sī yì shì bù

这句话大意是:高祖问大僧正慧念:“今日见 不可思议事不?

huì niàn dá yuē fǎ shēn cháng zhù chén rán bù dòng

这句话大意是:”慧念答曰:“法身常住,湛然不动。

gāo zǔ yuē dì zǐ yù qǐng yī shè lì hái tái gōng yǎng

这句话大意是:”高祖曰:“弟子欲请一舍 利还台供养。

zhì jiǔ yuè wǔ rì yòu yú sì shè wú zǒng dà huì qiǎn huáng tài zǐ wáng hóu cháo guì děng fèng yíng

这句话大意是:”至九月五日,又于寺设无捴大会,遣皇太子王侯朝贵等奉迎。

shì rì fēng jǐng míng hé jīng shī qīng shǔ guān zhě bǎi shù shí wàn rén

这句话大意是:是日, 风景明和,京师倾属,观者百数十万人。

suǒ shè jīn yín gòng jù děng wù bìng liú sì gōng yǎng bìng shī qián yī qiān wàn wèi sì jī yè

这句话大意是:所设金银供具等物,并留寺供养,并施钱 一千万为寺基业。

zhì sì nián jiǔ yuè shí wǔ rì gāo zǔ yòu zhì sì shè wú zǒng dà huì shù èr shā gè yǐ jīn yīng cì yù yīng zhòng shèng shè lì jí zhǎo fā nèi qī bǎo tǎ zhōng

这句话大意是:至四年九月十五日,高祖又至寺设无捴大会,竖二刹,各以金罂, 次玉罂,重盛舍利及爪发,内七宝塔中。

yòu yǐ shí hán shèng bǎo tǎ fēn rù liǎng shā xià jí wáng hóu fēi zhǔ bǎi xìng fù shì suǒ shě jīn yín huán chuàn děng zhēn bǎo chōng jī

这句话大意是:又以石函盛宝塔,分入两刹下,及王侯妃 主百姓富室所舍金、银、镮、钏等珍宝充积。

shí yī nián shí yī yuè èr rì sì sēng yòu qǐng gāo zǔ yú sì fā bō rě jīng tí ěr xī èr tǎ jù fàng guāng míng chì zhèn dōng jiāng jūn shào líng wáng lún zhì sì dà gōng dé bēi wén

现代白话:十一年十一月二日,寺僧又请高祖于 寺发《般若经》题,你夕二塔俱放光明,敕镇东将军邵陵王纶制寺《大功德碑》文。

xiān shì èr nián gǎi zào kuài jī mào xiàn tǎ kāi jiù tǎ chū shè lì qiǎn guāng zhái sì shì jìng tuō děng sì sēng jí shè rén sūn zhào zàn yíng hái tái gāo zǔ lǐ bài jìng jí sòng hái xiàn rù xīn tǎ xià cǐ xiàn tǎ yì shì liú sà hé suǒ de yě

这句话大意是:先是,二年,改造会稽鄮县塔,开旧塔出舍利,遣光宅寺释敬脱等四僧及舍人 孙照暂迎还台,高祖礼拜竟,即送还县,入新塔下,此县塔亦是刘萨何所得也。

jìn xián hé zhōng dān yáng yǐn gāo kuī xíng zhì zhāng hóu qiáo jiàn pǔ zhōng wǔ sè guāng zhǎng shù chǐ bù zhī hé guài nǎi lìng rén yú guāng chù póu shì zhī de jīn xiàng wèi yǒu guāng fū

这句话大意是:晋咸和中,丹阳尹高悝行至张侯桥,见浦中五色光长数尺,不知何怪,乃令人 于光处掊视之,得金像,未有光趺。

kuī nǎi xià chē zài xiàng hái zhì cháng gàn xiàng shǒu niú bù kěn jìn kuī nǎi lìng yù rén rèn niú suǒ zhī

这句话大意是:悝乃下车,载像还,至长干巷首,牛不肯进, 悝乃令驭人任牛所之。

niú jìng qiān chē zhì sì kuī yīn liú xiàng fù sì sēng

这句话大意是:牛径牵车至寺,悝因留像付寺僧。

měi zhì zhōng yè cháng fàng guāng míng yòu wén kōng zhōng yǒu jīn shí zhī xiǎng

这句话大意是:每至中夜,常放光明,又 闻空中有金石之响。

jīng yī suì bǔ yú rén zhāng xì shì yú hǎi kǒu hū jiàn yǒu tóng huā fū fú chū shuǐ shàng xì shì qǔ sòng xiàn xiàn yǐ sòng tái nǎi shī xiàng zú wǎn rán hé

这句话大意是:经一岁,捕鱼人张系世,于海口忽见有铜花趺浮出水上,系世 取送县,县以送台,乃施像足,宛然合。

huì jiǎn wén xián ān yuán nián jiāo zhōu hé pǔ rén dǒng zōng zhī cǎi zhū méi shuǐ yú dǐ de fó guāng yàn jiāo zhōu yā sòng tái yǐ shī xiàng yòu hé yān

现代白话:会简文咸安元年,交州合浦人董宗之采珠 没水,于底得佛光艳,交州押送台,以施像,又合呢。

zì xián hé zhōng de xiàng zhì xián ān chū lì sān shí yú nián guāng fū shǐ jù

这句话大意是:自咸和中得像,至咸安初, 历三十余年,光趺始具。

chū gāo kuī de xiàng hòu xī yù hú sēng wǔ rén lái yì kuī yuē xī yú tiān zhú de ā yù wáng zào xiàng lái zhì yè xià zhí hú luàn mái xiàng yú hé biān jīn xún mì shī suǒ

这句话大意是:初,高悝得像后,西域胡僧五人来诣悝,曰:“昔于天竺得阿育王造像,来至 邺下,值胡乱,埋像于河边,今寻觅失所。

wǔ rén cháng yī yè jù mèng jiàn xiàng yuē yǐ chū jiāng dōng wèi gāo kuī suǒ de

这句话大意是:”五人尝一夜俱梦见像曰:“已出江东, 为高悝所得。

kuī nǎi sòng cǐ wǔ sēng zhì sì jiàn xiàng xū xī tì qì xiàng biàn fàng guāng zhào zhú diàn yǔ

这句话大意是:”悝乃送此五僧至寺,见像嘘欷涕泣,像便放光,照烛殿宇。

yòu wǎ guān sì huì suì yù mó xiě xiàng xíng sì zhǔ sēng shàng lǜ kuī sǔn jīn sè wèi suì yuē ruò néng lìng xiàng fàng guāng huí shēn xī xiàng nǎi kě xiāng xǔ

这句话大意是:又瓦官 寺慧邃欲模写像形,寺主僧尚虑亏损金色,谓邃曰:“若能令像放光,回身西向, 乃可相许。

huì suì biàn kěn dào bài qǐng qí yè xiàng jí zhuǎn zuò fàng guāng huí shēn xī xiàng míng dàn biàn xǔ mó zhī

这句话大意是:”慧邃便恳到拜请,其夜像即转坐放光,回身西向,明旦便许模之。

xiàng fū xiān yǒu wài guó shū mò yǒu shí zhě hòu yǒu sān zàng rǎn fù qiú bá mó shi zhī yún shì ā yù wáng wèi dì sì nǚ suǒ zào yě

这句话大意是:像 趺先有外国书,莫有识者,后有三藏冉阝求跋摩识之,云是阿育王为第四女所造也。

jí dà tóng zhōng chū jiù tǎ shè lì chì shì sì cè shù bǎi jiā zhái de yǐ guǎng sì yù zào zhū táng diàn bìng ruì xiàng zhōu huí gé děng qióng yú lún huàn yān

现代白话:及大同中,出旧塔舍利,敕市寺侧数百家宅地,以广寺域,造诸堂殿并瑞像周回阁 等,穷于轮奂呢。

qí tú zhū jīng biàn bìng wú rén zhāng yáo yùn shǒu

这句话大意是:其图诸经变,并吴人张繇运手。

yáo dān qīng zhī gōng yī shí guàn jué

这句话大意是:繇,丹青之工,一时冠绝。

pán pán guó sòng wén dì yuán jiā xiào wǔ xiào jiàn dà míng zhōng bìng qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:盘盘国,宋文帝元嘉,孝武孝建、大明中,并遣使贡献。

dà tōng yuán nián qí wáng shǐ shǐ fèng biǎo yuē yáng zhōu yán fú tí zhèn dàn tiān zǐ wàn shàn zhuāng yán yī qiè gōng jìng yóu rú tiān jìng wú yún míng yào mǎn mù

这句话大意是:大通元年,其王使使 奉表曰:“扬州阎浮提震旦天子:万善庄严,一切恭敬,犹如天净无云,明耀满目;。

tiān zǐ shēn xīn qīng jìng yì fù rú shì

这句话大意是:天子身心清净,亦复如是。

dào sú jì jì bìng méng shèng wáng guāng huà jì dù yī qiè yǒng zuò zhōu háng chén wén zhī qìng shàn

这句话大意是:道俗济济,并蒙圣王光化,济度一切,永作舟航,臣闻 之庆善。

wǒ děng zhì chéng jìng lǐ cháng shèng tiān zǐ zú xià qǐ shǒu wèn xùn

这句话大意是:我等至诚敬礼常胜天子足下,稽首问讯。

jīn fèng báo xiàn yuàn chuí āi shòu

这句话大意是:今奉薄献,愿垂哀受。

zhōng dà tōng yuán nián wǔ yuè lèi qiǎn shǐ gòng yá xiàng jí tǎ bìng xiàn chén tán děng xiāng shù shí zhǒng

这句话大意是:”中大通 元年五月,累遣使贡牙像及塔,并献沉檀等香数十种。

liù nián bā yuè fù shǐ sòng pú tí guó zhēn shè lì jí huà tǎ bìng xiàn pú tí shù yè zhān táng děng xiāng

这句话大意是:六年八月,复使送菩提国真 舍利及画塔,并献菩提树叶、詹糖等香。

dān dān guó zhōng dà tōng èr nián qí wáng qiǎn shǐ fèng biǎo yuē fú chéng shèng zhǔ zhì dé rén zhì xìn zhòng sān bǎo fú fǎ xìng xiǎn zhòng sēng yīn jí fǎ shì rì shèng wēi yán zhěng sù

这句话大意是:丹丹国,中大通二年,其王遣使奉表曰:“伏承圣主至德仁治,信重三宝,佛 法兴显,众僧殷集,法事日盛,威严整肃。

cháo wàng guó zhí cí mǐn cāng shēng bā fāng liù hé mò bù guī fú

这句话大意是:朝望国执,慈愍苍生,八方六合,莫不 归服。

huà lín zhū tiān fēi kě yán yù

这句话大意是:化邻诸天,非可言喻。

bù rèn qìng shàn ruò zàn fèng jiàn zūn zú

这句话大意是:不任庆善,若暂奉见尊足。

jǐn fèng sòng yá xiàng jí tǎ gè èr qū bìng xiàn huǒ jì zhū jí bèi zá xiāng yào děng

这句话大意是:谨奉送牙像及塔各二躯, 并献火齐珠、吉贝、杂香药等。

dà tóng yuán nián fù qiǎn shǐ xiàn jīn yín liú lí zá bǎo xiāng yào děng wù

这句话大意是:”大同元年,复遣使献金、银、琉璃、杂宝、香、 药等物。

gàn lì guó zài nán hǎi zhōu shàng

这句话大意是:干利国,在南海洲上。

qí sú yǔ lín yì fú nán lüè tóng

这句话大意是:其俗与林邑、扶南略同。

chū bān bù jí bèi bīng láng bīng láng tè hǎo wèi zhū guó zhī jí

这句话大意是:出班布、吉贝、槟榔,槟榔 特好,为诸国之极。

sòng xiào wǔ shì wáng shì pó luō rǎn fù lián qiǎn zhǎng shǐ dǔ liú xiàn jīn yín bǎo qì

这句话大意是:宋孝武世,王释婆罗冉阝怜遣长史竺留献金银宝器。

tiān jiàn yuán nián qí wáng qú tán xiū bá luō yǐ sì yuè bā rì mèng jiàn yī sēng wèi zhī yuē zhōng guó jīn yǒu shèng zhǔ shí nián zhī hòu fó fǎ dà xīng

这句话大意是:天监元年,其王瞿昙修跋罗以四月八日梦见一僧,谓之曰:“中国今有圣主, 十年之后,佛法大兴。

rǔ ruò qiǎn shǐ gòng fèng jìng lǐ zé tǔ dì lǐ lè shāng lǚ bǎi bèi

现代白话:你若遣使贡奉敬礼,则土地豊乐,商旅百倍;。

ruò bù xìn wǒ zé jìng tǔ bù dé zì ān

这句话大意是:若不信我,则 境土不得自安。

xiū bá luō chū wèi néng xìn jì ér yòu mèng cǐ sēng yuē rǔ ruò bù xìn wǒ dāng yǔ rǔ wǎng guān zhī

现代白话:”修跋罗初未能信,既而又梦此僧曰:“你若不信我,当与你往 观之。

nǎi yú mèng zhōng lái zhì zhōng guó bài jìn tiān zǐ

这句话大意是:”乃于梦中来至中国,拜觐天子。

jì jué xīn yì zhī

这句话大意是:既觉,心异之。

luō běn gōng huà nǎi xiě mèng zhōng suǒ jiàn gāo zǔ róng zhì shì yǐ dān qīng réng qiǎn shǐ bìng huà gōng fèng biǎo xiàn yù pán děng wù

这句话大意是:罗本工画,乃写梦中所 见高祖容质,饰以丹青,仍遣使并画工奉表献玉盘等物。

shǐ rén jì zhì mó xiě gāo zǔ xíng yǐ hái qí guó bǐ běn huà zé fú tóng yān

现代白话:使人既至,模写高祖形以 还其国,比本画则符同呢。

yīn shèng yǐ bǎo hán rì jiā lǐ jìng

这句话大意是:因盛以宝函,日加礼敬。

hòu bá sǐ zi pí yá bá mó lì

这句话大意是:后跋死,子毘邪跋摩立。

shí qī nián qiǎn zhǎng shǐ pí yuán bá mó fèng biǎo yuē cháng shèng tiān zǐ bì xià zhū fú shì zūn cháng lè ān lè liù tōng sān dá wèi shì jiān zūn shì míng rú lái

这句话大意是:十 七年,遣长史毘员跋摩奉表曰:“常胜天子陛下:诸佛世尊,常乐安乐,六通三达, 为世间尊,是名如来。

yìng gòng zhèng jué yí xíng shè lì zào zhū tǎ xiàng zhuāng yán guó tǔ rú xū mí shān

这句话大意是:应供正觉,遗形舍利,造诸塔像,庄严国土,如须弥山。

yì jū jù luò cì dì luō mǎn chéng guō guǎn yǔ rú dāo lì tiān gōng

这句话大意是:邑 居聚落,次第罗满,城郭馆宇,如忉利天宫。

jù zú sì bīng néng fú yuàn dí

这句话大意是:具足四兵,能伏怨敌。

guó tǔ ān lè wú zhū huàn nàn rén mín hé shàn shòu huà zhèng fǎ qìng wú bù tōng

这句话大意是:国土安乐,无 诸患难,人民和善,受化正法,庆无不通。

yóu chù xuě shān liú zhù xuě shuǐ bā wèi qīng jìng bǎi chuān yáng yì zhōu huí qū qǔ shùn qū dà hǎi yī qiè zhòng shēng xián de shòu yòng

这句话大意是:犹处雪山,流注雪水,八味清净,百川 洋溢,周回屈曲,顺趋大海,一切众生,咸得受用。

yú zhū guó tǔ shū shèng dì yī shì míng zhèn dàn

这句话大意是:于诸国土,殊胜第一,是名震 旦。

dà liáng yáng dōu tiān zǐ rén yìn sì hǎi dé hé tiān xīn suī rén shì tiān jiàng shēng hù shì gōng dé bǎo zàng jiù shì dà bēi wèi wǒ zūn shēng wēi yí jù zú

这句话大意是:大梁扬都天子,仁荫四海,德合天心,虽人是天,降生护世,功德宝藏,救世 大悲,为我尊生,威仪具足。

shì gù zhì chéng jìng lǐ tiān zǐ zú xià qǐ shǒu wèn xùn

这句话大意是:是故至诚敬礼天子足下,稽首问讯。

fèng xiàn jīn fú róng zá xiāng yào děng yuàn chuí nà shòu

这句话大意是:奉献金芙蓉、杂 香、药等,愿垂纳受。

pǔ tōng yuán nián fù qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:”普通元年,复遣使献方物。

láng yá xiū guó zài nán hǎi zhōng

这句话大意是:狼牙修国,在南海中。

qí jiè dōng xī sān shí rì xíng nán běi èr shí rì xíng qù guǎng zhōu èr wàn sì qiān lǐ

这句话大意是:其界东西三十日行,南北二十日行,去广州二万四千里。

tǔ qì wù chǎn yǔ fú nán lüè tóng piān duō guàn chén pó lǜ xiāng děng

这句话大意是:土气物产与扶南略同,偏多祼沉婆律香等。

qí sú nán nǚ jiē tǎn ér bèi fā yǐ jí bèi wèi gàn màn

这句话大意是:其俗男女皆袒而被发,以吉贝为干缦。

qí wáng jí guì chén nǎi jiā yún xiá bù fù jiǎ yǐ jīn shéng wèi luò dài jīn huán guàn ěr

这句话大意是:其王及贵臣乃加云霞布覆胛,以金绳为络带,金镮贯耳。

nǚ zǐ zé bèi bù yǐ yīng luò rào shēn

这句话大意是:女子则被布,以璎珞绕身。

qí guó lèi zhuān wèi chéng chóng mén lóu gé

这句话大意是:其国累砖为城,重门楼阁。

wáng chū chéng xiàng yǒu fān ěr qí gǔ zhào bái gài bīng wèi shèn shè

这句话大意是:王出乘象,有幡毦旗鼓,罩白盖,兵卫甚设。

guó rén shuō lì guó yǐ lái sì bǎi yú nián hòu sì shuāi ruò wáng zú yǒu xián zhě guó rén guī zhī

这句话大意是:国人说, 立国以来四百余年,后嗣衰弱,王族有贤者,国人归之。

wáng wén zhī nǎi jiā qiú zhí qí suǒ wú gù zì duàn wáng yǐ wéi shén yīn bù gǎn hài nǎi chì zhú chū jìng suì bēn tiān zhú tiān zhú qī yǐ cháng nǚ

这句话大意是:王闻知,乃加囚执,其鏁 无故自断,王以为神,因不敢害,乃斥逐出境,遂奔天竺,天竺妻以长女。

é ér láng yá wáng sǐ dà chén yíng hái wèi wáng

这句话大意是:俄而狼 牙王死,大臣迎还为王。

èr shí yú nián sǐ zi pó qié dá duō lì

这句话大意是:二十余年死,子婆伽达多立。

tiān jiàn shí sì nián qiǎn shǐ ā chè duō fèng biǎo yuē dà jí tiān zǐ zú xià lí yín nù chī āi mǐn zhòng shēng cí xīn wú liàng

这句话大意是:天监十四年,遣使阿撤多奉 表曰:“大吉天子足下:离淫怒痴,哀愍众生,慈心无量。

duān yán xiāng hǎo shēn guāng míng lǎng rú shuǐ zhōng yuè pǔ zhào shí fāng

这句话大意是:端严相好,身光明朗, 如水中月,普照十方。

méi jiān bái háo qí bái rú xuě qí sè zhào yào yì rú yuè guāng

这句话大意是:眉间白毫,其白如雪,其色照曜,亦如月光。

zhū tiān shàn shén zhī suǒ gōng yǎng yǐ chuí zhèng fǎ bǎo fàn xíng zhòng zēng zhuāng yán dū yì

这句话大意是:诸天善神之所 供养,以垂正法宝,梵行众增,庄严都邑。

chéng gé gāo jùn rú qián shān

这句话大意是:城阁高峻,如干山。

lóu guàn luó liè dào tú píng zhèng

这句话大意是:楼观罗列,道途 平正。

rén mín chì shèng kuài lè ān wěn

这句话大意是:人民炽盛,快乐安稳。

zhe zhǒng zhǒng yī yóu rú tiān fú

这句话大意是:著种种衣,犹如天服。

yú yī qiè guó wèi jí zūn shèng

这句话大意是:于一切国,为极尊胜。

tiān wáng mǐn niàn qún shēng mín rén ān lè cí xīn shēn guǎng lǜ yí qīng jìng zhèng fǎ huà zhì gōng yǎng sān bǎo míng chēng xuān yáng bù mǎn shì jiè bǎi xìng lè jiàn rú yuè chū shēng

这句话大意是:天王愍 念群生,民人安乐,慈心深广,律仪清净,正法化治,供养三宝,名称宣扬,布满 世界,百姓乐见,如月初生。

pì rú fàn wáng shì jiè zhī zhǔ rén tiān yī qiè mò bù guī yī

这句话大意是:譬如梵王,世界之主,人天一切,莫不归依。

jìng lǐ dà jí tiān zǐ zú xià yóu rú xiàn qián tiǎn chéng xiān yè qìng jiā wú liàng

这句话大意是:敬礼大 吉天子足下,犹如现前,忝承先业,庆嘉无量。

jīn qiǎn shǐ wèn xùn dà yì

这句话大意是:今遣使问讯大意。

yù zì wǎng fù wèi dà hǎi fēng bō bù dá

这句话大意是:欲自往,复畏大 海风波不达。

jīn fèng báo xiàn yuàn dà jiā qǔ chuí lǐng nà

这句话大意是:今奉薄献,愿大家曲垂领纳。

pó lì guó zài guǎng zhōu dōng nán hǎi zhōng zhōu shàng qù guǎng zhōu èr yuè rì xíng

这句话大意是:婆利国,在广州东南海中洲上,去广州二月日行。

guó jiè dōng xī wǔ shí rì xíng nán běi èr shí rì xíng

这句话大意是:国界东西五十日行,南北二 十日行。

yǒu yī bǎi sān shí liù jù

这句话大意是:有一百三十六聚。

tǔ qì shǔ rè rú zhōng guó zhī shèng xià

这句话大意是:土气暑热,如中国之盛夏。

gǔ yī suì zài shú cǎo mù cháng róng

这句话大意是:谷一岁再熟,草木常荣。

hǎi chū wén luó zǐ bèi

这句话大意是:海 出文螺、紫贝。

yǒu shí míng hān bèi luó chū cǎi zhī róu ruǎn jí kè xuē wèi wù gàn zhī suì dà jiān qiáng

这句话大意是:有石名蚶贝罗,初采之柔软,及刻削为物干之,遂大坚强。

qí guó rén pī jí bèi rú pà jí wèi dōu màn

这句话大意是:其国人 披吉贝如帊,及为都缦。

wáng nǎi yòng bān sī bù yǐ yīng luò rào shēn tóu zhe jīn guān gāo chǐ yú xíng rú biàn zhui yǐ qī bǎo zhī shì dài jīn zhuāng jiàn piān zuò jīn gāo zuò yǐ yín dēng zhī zú

这句话大意是:王乃用班丝布,以璎珞绕身,头著金冠高尺余,形如弁, 缀以七宝之饰,带金装剑,偏坐金高坐,以银蹬支足。

shì nǚ jiē wèi jīn huā zá bǎo zhī shì huò chí bái ěr fú jí kǒng què shàn

这句话大意是:侍女皆为金花杂宝之饰,或 持白毦拂及孔雀扇。

wáng chū yǐ xiàng jià yú yú yǐ zá xiāng wèi zhī shàng shī yǔ gài zhū lián qí dǎo cóng chuī luó jī gǔ

这句话大意是:王出,以象驾舆,舆以杂香为之,上施羽盖珠帘,其导从吹螺 击鼓。

wáng xìng jiāo chén rú zì gǔ wèi tōng zhōng guó

这句话大意是:王姓憍陈如,自古未通中国。

wèn qí xiān jí nián shù bù néng jì yān ér yán bái jìng wáng fū rén jí qí guó nǚ yě

现代白话:问其先及年数,不能记呢,而言白净王夫人即 其国女也。

tiān jiàn shí liù nián qiǎn shǐ fèng biǎo yuē fú chéng shèng wáng xìn zhòng sān bǎo xīng lì tǎ sì xiào shì zhuāng yán zhōu biàn guó tǔ

这句话大意是:天监十六年,遣使奉表曰:“伏承圣王信重三宝,兴立塔寺,校饰庄严,周遍 国土。

sì qú píng tǎn qīng jìng wú huì

这句话大意是:四衢平坦,清净无秽;。

tái diàn luó liè zhuàng ruò tiān gōng

这句话大意是:台殿罗列,状若天宫;。

zhuàng lì wēi miào shì wú yǔ děng

这句话大意是:壮丽微妙,世无与等。

shèng zhǔ chū shí sì bīng jù zú yǔ yí dǎo cóng bù mǎn zuǒ yòu

这句话大意是:圣主出 时,四兵具足,羽仪导从,布满左右。

dōu rén shì nǚ lì fú guāng shì

这句话大意是:都人士女,丽服光饰。

shì chán lǐ fù chōng jī zhēn bǎo

这句话大意是:市廛豊富,充积珍宝。

wáng fǎ qīng zhěng wú xiāng qīn duó

这句话大意是:王法清整,无相侵夺。

xué tú jiē zhì sān shèng jìng jí

这句话大意是:学徒皆至,三乘竞集。

fū shuō zhèng fǎ yún bù yǔ rùn

这句话大意是:敷说正法,云布雨润。

sì hǎi liú tōng jiāo huì wàn guó

这句话大意是:四海流通,交 会万国。

cháng jiāng miǎo màn qīng líng shēn guǎng

这句话大意是:长江眇漫,清泠深广。

yǒu shēng xián zī mò néng xiāo huì

这句话大意是:有生咸资,莫能消秽。

yīn yáng hé chàng zāi lì bù zuò

这句话大意是:阴阳和畅,灾厉不作。

dà liáng yáng dōu shèng wáng wú děng lín fù shàng guó yǒu dà cí bēi zǐ yù wàn mín

这句话大意是:大梁 扬都圣王无等,临复上国,有大慈悲,子育万民。

píng děng rěn rǔ yuàn qīn wú èr

这句话大意是:平等忍辱,怨亲无二。

jiā yǐ zhōu qióng wú suǒ cáng jī

这句话大意是:加以周穷, 无所藏积。

mǐ bù zhào zhú rú rì zhī míng

这句话大意是:靡不照烛,如日之明;。

wú bù shòu lè yóu rú jìng yuè

这句话大意是:无不受乐,犹如净月。

zǎi fǔ xián liáng qún chén zhēn xìn jǐn zhōng fèng shàng xīn wú yì xiǎng

这句话大意是:宰辅贤良,群臣贞信,尽 忠奉上,心无异想。

fú wéi huáng dì shì wǒ zhēn fú chén shì pó lì guó zhǔ jīn jìng qǐ shǒu lǐ shèng wáng zú xià wéi yuàn dài wáng zhī wǒ cǐ xīn

这句话大意是:伏惟皇帝是我真佛,臣是婆利国主,今敬稽首礼圣王足下,惟 愿大王知我此心。

cǐ xīn jiǔ yǐ fēi shì jīn yě

现代白话:此心久了,非适今也。

shān hǎi zǔ yuǎn wú yuán zì dá jīn gù qiǎn shǐ xiàn jīn xí děng biǎo cǐ dān chéng

这句话大意是:山海阻远,无缘自达,今故遣使献金席等, 表此丹诚。

pǔ tōng sān nián qí wáng pín jiā fù qiǎn shǐ zhū bèi zhì gòng bái yīng wǔ qīng chóng dōu móu liú lí qì jí bèi luó bēi zá xiāng yào děng shù shí zhǒng

这句话大意是:”普通三年,其王频伽复遣使珠贝智贡白鹦鹉、青虫、兜鍪、琉璃器、 吉贝、螺杯、杂香、药等数十种。

zhōng tiān zhú guó zài dà yuè zhī dōng nán shù qiān lǐ dì fāng sān wàn lǐ yī míng yuān dú

这句话大意是:中天竺国,在大月支东南数千里,地方三万里,一名身毒。

hàn shì zhāng qiān shǐ dà xià jiàn qióng zhú zhàng shǔ bù guó rén yún shì zhī yuān dú

这句话大意是:汉世张骞使大夏, 见邛竹杖、蜀布,国人云,市之身毒。

yuān dú jí tiān zhú gài chuán yì yīn zì bù tóng qí shí yī yě

这句话大意是:身毒即天竺,盖传译音字不同,其实一也。

cóng yuè zhī gāo fù yǐ xī nán zhì xī hǎi dōng zhì pán yuè liè guó shù shí měi guó zhì wáng qí míng suī yì jiē shēn dú yě

这句话大意是:从月支、高附以西,南至西海,东至槃越,列国数十,每国置王,其名虽异,皆身 毒也。

hàn shí jī shǔ yuè zhī qí sú tǔ zhù yǔ yuè zhī tóng ér bēi shī shǔ rè mín ruò wèi zhàn ruò yú yuè zhī

这句话大意是:汉时羁属月支,其俗土著与月支同,而卑湿暑热,民弱畏战,弱于月支。

guó lín dà jiāng míng xīn táo yuán chū kūn lún fēn wéi wǔ jiāng zǒng míng yuē héng shuǐ

这句话大意是:国 临大江,名新陶,源出昆仑,分为五江,总名曰恒水。

qí shuǐ gān měi xià yǒu zhēn yán sè zhèng bái rú shuǐ jīng

这句话大意是:其水甘美,下有真盐,色正 白如水精。

tǔ sú chū xī xiàng diāo hún dài mào huǒ jì jīn yín tiě jīn lǚ zhī chéng jīn pí jì xì mó bái dié hǎo qiú tà

这句话大意是:土俗出犀、象、貂、鼲、玳瑁、火齐、金、银、铁、金缕织成金皮罽、 细摩白叠、好裘、毾。

huǒ jì zhuàng rú yún mǔ sè rú zǐ jīn yǒu guāng yào bié zhī zé báo rú chán yì jī zhī zé rú shā hú zhī chóng tà yě

这句话大意是:火齐状如云母,色如紫金,有光耀,别之则薄如蝉翼,积之 则如纱縠之重沓也。

qí xi yǔ dà qín ān xī jiāo shì hǎi zhōng duō dà qín zhēn wù shān hú hǔ pò jīn bì zhū jī láng gān yù jīn sū hé

这句话大意是:其西与大秦、安息交市海中,多大秦珍物——珊瑚、琥珀、金 碧珠玑、琅玕、郁金、苏合。

sū hé shì hé zhū xiāng zhī jiān zhī fēi zì rán yī wù yě

这句话大意是:苏合是合诸香汁煎之,非自然一物也。

yòu yún dà qín rén cǎi sū hé xiān zé qí zhī yǐ wéi xiāng gāo nǎi mài qí zǐ yǔ zhū guó gǔ rén shì yǐ zhǎn zhuǎn lái dá zhōng guó bù dà xiāng yě

这句话大意是:又云大秦人采 苏合,先笮其汁以为香膏,乃卖其滓与诸国贾人,是以展转来达中国,不大香也。

yù jīn dú chū jì bīn guó huá sè zhèng huáng ér xì yǔ fú róng huá lǐ bèi lián zhě xiāng sì

这句话大意是:郁金独出罽宾国,华色正黄而细,与芙蓉华里被莲者相似。

guó rén xiān qǔ yǐ shàng fó sì jī rì xiāng gǎo nǎi fèn qù zhī

这句话大意是:国人先取以上佛寺,积 日香槁,乃粪去之;。

gǔ rén cóng sì zhōng zhēng gù yǐ zhuǎn mài yǔ tuó guó yě

这句话大意是:贾人从寺中征雇,以转卖与佗国也。

hàn huán dì yán xī jiǔ nián dà qín wáng ān dūn qiǎn shǐ zì rì nán jiǎo wài lái xiàn hàn shì wéi yī tōng yān

现代白话:汉桓帝延熹九年,大秦王安敦遣使自日南徼外来献,汉世唯一通呢。

qí guó rén xíng gǔ wǎng wǎng zhì fú nán rì nán jiāo zhǐ qí nán jiǎo zhū guó rén shǎo yǒu dào dà qín zhě

这句话大意是:其国人行 贾,往往至扶南、日南、交趾,其南徼诸国人少有到大秦者。

sūn quán huáng wǔ wǔ nián yǒu dà qín gǔ rén zì qín lùn lái dào jiāo zhǐ jiāo zhǐ tài shǒu wú miǎo qiǎn sòng yì quán

这句话大意是:孙权黄武五年,有大 秦贾人字秦论来到交趾,交趾太守吴邈遣送诣权。

quán wèn fāng tǔ yáo sú lùn jù yǐ shì duì

这句话大意是:权问方土谣俗,论具以事对。

shí zhū gě kè tǎo dān yáng huò yǒu xī duǎn rén lùn jiàn zhī yuē dà qín xī jiàn cǐ rén

这句话大意是:时 诸葛恪讨丹阳,获黝、歙短人,论见之曰:“大秦希见此人。

quán yǐ nán nǚ gè shí rén chà lì kuài jī liú xián sòng lùn xián yú dào wù gù lùn nǎi jìng huán běn guó

这句话大意是:”权以男女各十人, 差吏会稽刘咸送论,咸于道物故,论乃径还本国。

hàn hé dì shí tiān zhú shù qiǎn shǐ gòng xiàn hòu xī yù fǎn pàn suì jué

这句话大意是:汉和帝时,天竺数遣使贡献,后 西域反叛,遂绝。

zhì huán dì yán xī èr nián sì nián pín cóng rì nán jiǎo wài lái xiàn

这句话大意是:至桓帝延熹二年、四年,频从日南徼外来献。

wèi jìn shì jué bù fù tōng

这句话大意是:魏、晋世,绝不复 通。

wéi wú shí fú nán wáng fàn zhān qiǎn qīn rén sū wù shǐ qí guó cóng fú nán fā tóu jū lì kǒu xún hǎi dà wān zhōng zhèng xī běi rù lì wān biān shù guó kě yī nián yú dào tiān zhú jiāng kǒu nì shuǐ xíng qī qiān lǐ nǎi zhì yān

现代白话:唯吴时扶南王范旃遣亲人苏物使其国,从扶南发投拘利口,循海大湾中正西北 入历湾边数国,可一年余到天竺江口,逆水行七千里乃至呢。

tiān zhú wáng jīng yuē hǎi bīn jí yuǎn yóu yǒu cǐ rén

这句话大意是:天竺王惊曰:“海滨 极远,犹有此人。

jí hū lìng guān shì guó nèi réng chà chén sòng děng èr rén yǐ yuè zhī mǎ sì pǐ bào zhān qiǎn wù děng hái jī sì nián fāng zhì

这句话大意是:”即呼令观视国内,仍差陈、宋等二人以月支马四匹报旃,遣物 等还,积四年方至。

qí shí wú qiǎn zhōng láng kāng tài shǐ fú nán jí jiàn chén sòng děng jù wèn tiān zhú tǔ sú yún fú dào suǒ xīng guó yě

这句话大意是:其时吴遣中郎康泰使扶南,及见陈、宋等,具问天竺土俗,云: “佛道所兴国也。

rén mín dūn máng tǔ dì ráo wò

这句话大意是:人民敦厖,土地饶沃。

qí wáng hào mào lùn

这句话大意是:其王号茂论。

suǒ dū chéng guō shuǐ quán fēn liú rào yú qú ruí xià zhù dà jiāng

这句话大意是:所都城郭,水泉分流,绕于 渠緌,下注大江。

qí gōng diàn jiē diāo wén lòu kè jiē qū shì lǐ wū shè lóu guàn zhōng gǔ yīn yuè fú shì xiāng huá

这句话大意是:其宫殿皆雕文镂刻,街曲市里,屋舍楼观,钟鼓音乐,服饰香华;。

shuǐ lù tōng liú bǎi jiǎ jiāo huì qí wán zhēn wěi zì xīn suǒ yù

这句话大意是:水陆通流,百贾交会,奇玩珍玮,恣心所欲。

zuǒ yòu jiā wéi shě wèi yè bō děng shí liù dà guó qù tiān zhú huò èr sān qiān lǐ gòng zūn fèng zhī yǐ wéi zài tiān dì zhī zhōng yě

这句话大意是:左右嘉维、舍卫、叶波等十六大国, 去天竺或二三千里,共尊奉之,以为在天地之中也。

tiān jiàn chū qí wáng qū duō qiǎn zhǎng shǐ dǔ luō dá fèng biǎo yuē fú wén bǐ guó jù jiāng bàng hǎi shān chuān zhōu gù zhòng miào xī bèi zhuāng yán guó tǔ yóu rú huà chéng

这句话大意是:天监初,其王屈多遣长史竺罗达奉表曰:“伏闻彼国据江傍海,山川周固,众 妙悉备,庄严国土,犹如化城。

gōng diàn zhuāng shì jiē xiàng píng tǎn rén mín chōng mǎn huān yú ān lè

这句话大意是:宫殿庄饰,街巷平坦,人民充满,欢娱安乐。

dài wáng chū yóu sì bīng suí cóng shèng míng rén ài bù hài zhòng shēng

这句话大意是:大王 出游,四兵随从,圣明仁爱,不害众生。

guó zhōng chén mín xún háng zhèng fǎ dài wáng rén shèng huà zhī yǐ dào cí bēi qún shēng wú suǒ yí qì

这句话大意是:国中臣民,循行正法,大王仁圣,化之以 道,慈悲群生,无所遗弃。

cháng xiū jìng jiè shì dǎo bù jí wú shàng fǎ chuán chén nì yǐ jì

这句话大意是:常修净戒,式导不及,无上法船,沉溺以济。

bǎi guān méng shù shòu lè wú kǒng

这句话大意是:百官氓庶, 受乐无恐。

zhū tiān hù chí wàn shén shì cóng tiān mó xiáng fú mò bù guī yǎng

这句话大意是:诸天护持,万神侍从,天魔降服,莫不归仰。

wáng shēn duān yán rú rì chū chū rén zé pǔ rùn yóu rú dà yún yú bǐ zhèn dàn zuì wéi shū shèng

这句话大意是:王身端严,如日初出,仁 泽普润,犹如大云,于彼震旦,最为殊胜。

chén zhī suǒ zhù guó tǔ shǒu luó tiān shǒu hù lìng guó ān lè

这句话大意是:臣之所住国土,首罗天守护,令国安乐。

wáng wáng xiāng chéng wèi zēng duàn jué

这句话大意是:王王相承,未曾断绝。

guó zhōng jiē qī bǎo xíng xiàng zhòng miào zhuāng yán chén zì xiū jiǎn rú huà wáng fǎ

这句话大意是:国中皆七宝形像,众妙庄严,臣自修检,如化王法。

chén míng qū duō yì shì wáng zhǒng

这句话大意是:臣名屈 多,奕世王种。

wéi yuàn dài wáng shèng tǐ hé píng

这句话大意是:惟愿大王,圣体和平。

jīn yǐ cǐ guó qún chén mín zhù shān chuān zhēn zhòng yī qiè guī shǔ wǔ tǐ tóu dì guī chéng dài wáng

这句话大意是:今以此国群臣民庶,山川珍重,一切归属, 五体投地,归诚大王。

shǐ rén dǔ dá duō yóu lái zhōng xìn shì gù jīn qiǎn

这句话大意是:使人竺达多由来忠信,是故今遣。

dài wáng ruò yǒu suǒ xū zhēn qí yì wù xī dāng fèng sòng

这句话大意是:大王若有所须珍奇异物, 悉当奉送。

cǐ zhī jìng tǔ biàn shì dài wáng zhī guó

这句话大意是:此之境土,便是大王之国;。

wáng zhī fǎ lìng shàn dào xī dāng chéng yòng

这句话大意是:王之法令善道,悉当承用。

yuàn èr guó xìn shǐ wǎng lái bù jué

这句话大意是:愿二国信使往来 不绝。

cǐ xìn fǎn huán yuàn cì yī shǐ jù xuān shèng mìng bèi chì suǒ yí

这句话大意是:此信返还,愿赐一使,具宣圣命,备敕所宜。

kuǎn zhì zhī chéng wàng bù kōng fǎn suǒ bái rú yǔn yuàn jiā cǎi nà

这句话大意是:款至之诚,望不空返,所白如 允,愿加采纳。

jīn fèng xiàn liú lí tuò hú zá xiāng jí bèi děng wù

这句话大意是:今奉献琉璃唾壶、杂香、吉贝等物。

shī zǐ guó tiān zhú páng guó yě

这句话大意是:师子国,天竺旁国也。

qí de hé shì wú dōng xià zhī yì

这句话大意是:其地和适,无冬夏之异。

wǔ gǔ suí rén suǒ zhǒng bù xū shí jié

这句话大意是:五谷随人所种,不须时节。

qí guó jiù wú rén mín zhǐ yǒu guǐ shén jí lóng jū zhī

这句话大意是:其 国旧无人民,止有鬼神及龙居之。

zhū guó shāng gū lái gòng shì yì guǐ shén bú jiàn qí xíng dàn chū zhēn bǎo xiǎn qí suǒ kān jià shāng rén yī jià qǔ zhī

这句话大意是:诸国商估来共市易,鬼神不见其形,但出珍宝, 显其所堪价,商人依价取之。

zhū guó rén wén qí tǔ lè yīn cǐ jìng zhì huò yǒu tíng zhù zhě suì chéng dà guó

这句话大意是:诸国人闻其土乐,因此竞至,或有停住者,遂成大国。

jìn yì xī chū shǐ qiǎn xiàn yù xiàng jīng shí zài nǎi zhì

这句话大意是:晋义熙初,始遣献玉像,经十载乃至。

xiàng gāo sì chǐ èr cùn yù sè jié rùn xíng zhì shū tè dài fēi rén gōng

这句话大意是:像高四尺二寸,玉色洁润,形制殊特, 殆非人工。

cǐ xiàng lì jìn sòng shì zài wǎ guān sì sì xiān yǒu zhēng shì dài ān dào shǒu zhì fó xiàng wǔ qū jí gù cháng kāng wéi mó huà tú shì rén wèi wéi sān jué

这句话大意是:此像历晋、宋世在瓦官寺,寺先有征士戴安道手制佛像五躯,及顾长康 维摩画图,世人谓为三绝。

zhì qí dōng hūn suì huǐ yù xiàng qián jié bì cì qǔ shēn wèi bì qiè pān guì fēi zuò chāi chuàn

这句话大意是:至齐东昏,遂毁玉像,前截臂,次取身,为嬖妾潘贵妃 作钗钏。

sòng yuán jiā liù nián shí èr nián qí wáng shā lì mó hē qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:宋元嘉六年、十二年,其王刹利摩诃遣使贡献。

dà tōng yuán nián hòu wáng qié yè qié luó hē lí yá shǐ fèng biǎo yuē jǐn bái dà liáng míng zhǔ suī shān hǎi shū gé ér yīn xìn shí tōng

这句话大意是:大通元年,后王伽叶伽罗诃梨邪使奉表曰:“谨白大梁明主:虽山海殊隔,而 音信时通。

fú chéng huáng dì dào dé gāo yuǎn fù zǎi tóng yú tiān dì míng zhào qí hu rì yuè sì hǎi zhī biǎo wú yǒu bù cóng fāng guó zhū wáng mò bù fèng xiàn yǐ biǎo mù yì zhī chéng

这句话大意是:伏承皇帝道德高远,覆载同于天地,明照齐乎日月,四海之表,无有不 从,方国诸王,莫不奉献,以表慕义之诚。

huò fàn hǎi sān nián lù xíng qiān rì wèi wēi huái dé wú yuǎn bù zhì

这句话大意是:或泛海三年,陆行千日,畏威怀德,无 远不至。

wǒ xiān wáng yǐ lái wéi yǐ xiū dé wèi běn bù yán ér zhì

这句话大意是:我先王以来,唯以修德为本,不严而治。

fèng shì zhèng fǎ dào tiān xià xīn rén wéi shàn qìng ruò jǐ shēn yù yǔ dà liáng gòng hóng sān bǎo yǐ dù nán huà

这句话大意是:奉事正法道天下,欣人为善,庆 若己身,欲与大梁共弘三宝,以度难化。

xìn hái fú tīng gào chì

这句话大意是:信还,伏听告敕。

jīn fèng báo xiàn yuàn chuí nà shòu

这句话大意是:今奉薄献,愿垂纳受。

dōng yí zhī guó cháo xiǎn wèi dà de jī zǐ zhī huà qí qì wù yóu yǒu lǐ lè yún

这句话大意是:东夷之国,朝鲜为大,得箕子之化,其器物犹有礼乐云。

wèi shí cháo xiǎn yǐ dōng mǎ hán chén hán zhī shǔ shì tōng zhōng guó

这句话大意是:魏时,朝鲜以东马韩、 辰韩之属,世通中国。

zì jìn guò jiāng fàn hǎi dōng shǐ yǒu gāo gōu lí bǎi jì ér sòng qí jiān cháng tōng zhí gòng

这句话大意是:自晋过江,泛海东使,有高句骊、百济,而宋、齐间常通职 贡。

liáng xìng yòu yǒu jiā yān

现代白话:梁兴,又有加呢。

fú sāng guó zài xī wèi wén yě

这句话大意是:扶桑国,在昔未闻也。

pǔ tōng zhōng yǒu dào rén chēng zì bǐ ér zhì qí yán yuán běn yóu xī gù bìng lù yān

现代白话:普通中,有道人称自彼而至,其言元 本尤悉,故并录呢。

gāo gōu lí zhě qí xiān chū zì dōng míng

这句话大意是:高句骊者,其先出自东明。

dōng míng běn běi yí guàn lí wáng zhī zǐ

这句话大意是:东明本北夷丱离王之子。

lí wáng chū xíng qí shì ér yú hòu rèn shēn lí wáng hái yù shā zhī

这句话大意是:离王出行,其侍儿于后任 娠,离王还,欲杀之。

shì ér yuē qián jiàn tiān shàng yǒu qì rú dà jī zǐ lái jiàng wǒ yīn yǐ yǒu shēn

这句话大意是:侍儿曰:“前见天上有气如大鸡子,来降我,因以有娠。

wáng qiú zhī hòu suì shēng nán

这句话大意是:” 王囚之,后遂生男。

wáng zhì zhī shǐ láo shǐ yǐ kǒu qì xū zhī bù sǐ wáng yǐ wéi shén nǎi tīng shōu yǎng

这句话大意是:王置之豕牢,豕以口气嘘之,不死,王以为神,乃听收养。

zhǎng ér shàn shè wáng jì qí měng fù yù shā zhī dōng míng nǎi bēn zǒu nán zhì yān zhì shuǐ yǐ gōng jī shuǐ yú biē jiē fú wèi qiáo dōng míng chéng zhī de dù zhì fū yú ér wáng yān

现代白话:长 而善射,王忌其猛,复欲杀之,东明乃奔走,南至淹滞水,以弓击水,鱼鳖皆浮为 桥,东明乘之得渡,至夫余而王呢。

qí hòu zhī bié wèi gōu lí zhǒng yě

这句话大意是:其后支别为句骊种也。

qí guó hàn zhī xuán tù jùn yě zài liáo dōng zhī dōng qù liáo dōng qiān lǐ

这句话大意是:其国,汉之玄菟郡也, 在辽东之东,去辽东千里。

hàn wèi shì nán yǔ cháo xiǎn huì mò dōng yǔ wò jū běi yǔ fū yú jiē

这句话大意是:汉、魏世,南与朝鲜、秽貃,东与沃沮,北与夫余接。

hàn wǔ dì yuán fēng sì nián miè cháo xiǎn zhì xuán tù jùn yǐ gāo gōu lí wèi xiàn yǐ shǔ zhī

这句话大意是:汉武帝元封四年,灭朝鲜,置玄菟郡,以高句骊为县以属之。

gōu lí dì fāng kě èr qiān lǐ zhōng yǒu liáo shān liáo shuǐ suǒ chū

这句话大意是:句骊地方可二千里,中有辽山,辽水所出。

qí wáng dōu yú wán dōu zhī xià duō dà shān shēn gǔ wú yuán zé bǎi xìng yī zhī yǐ jū shí jiàn shuǐ

这句话大意是:其王都于丸都之下,多大山深谷, 无原泽,百姓依之以居,食涧水。

suī tǔ zhù wú liáng tián gù qí sú jié shí

这句话大意是:虽土著,无良田,故其俗节食。

hǎo zhì gōng shì yú suǒ jū zhī zuǒ lì dà wū jì guǐ shén yòu cí líng xīng shè jì

这句话大意是:好治宫室,于所 居之左立大屋,祭鬼神,又祠零星、社稷。

rén xìng xiōng jí xǐ kòu chāo

这句话大意是:人性凶急,喜寇抄。

qí guān yǒu xiāng jiā duì lú pèi zhě gǔ zōu jiā zhǔ bù yōu tái shǐ zhě zào yī xiān rén zūn bēi gè yǒu děng jí

这句话大意是:其官,有相加、对 卢、沛者、古邹加、主簿、优台、使者、皂衣、先人,尊卑各有等级。

yán yǔ zhū shì duō yǔ fū yú tóng qí xìng qì yī fú yǒu yì

这句话大意是:言语诸事, 多与夫余同,其性气、衣服有异。

běn yǒu wǔ zú yǒu xiāo nú bù jué nú bù shèn nú bù guàn nú bù guì lóu bù

这句话大意是:本有五族,有消奴部、绝奴部、慎奴部、雚奴部、 桂娄部。

běn xiāo nú bù wèi wáng wēi ruò guì lóu bù dài zhī

这句话大意是:本消奴部为王,微弱,桂娄部代之。

hàn shí cì yī zé cháo fú gǔ chuī cháng cóng xuán tú jùn shòu zhī

这句话大意是:汉时赐衣帻、朝服、鼓吹,常从玄菟 郡受之。

hòu shāo jiāo bù fù yì jùn dàn yú dōng jiè zhù xiǎo chéng yǐ shòu zhī zhì jīn yóu míng cǐ chéng wèi zé gōu lóu

这句话大意是:后稍骄,不复诣郡,但于东界筑小城以受之,至今犹名此城为帻沟娄。

gōu lóu zhě gōu lí míng chéng yě

这句话大意是:“沟娄”者,句骊名“城”也。

qí zhì guān yǒu duì lú zé bù zhì pèi zhě yǒu pèi zhě zé bù zhì duì lú

这句话大意是:其置官,有对卢则不置沛者,有沛者则不置对卢。

qí sú xǐ gē wǔ guó zhōng yì luò nán nǚ měi yè qún jù gē xì

这句话大意是:其俗喜歌儛,国中邑落男女,每夜群聚歌戏。

qí rén jié qīng zì xǐ shàn cáng niàng guì bài shēn yī jiǎo xíng bù jiē zǒu

这句话大意是:其人洁清自喜,善藏酿,跪拜申一脚, 行步皆走。

yǐ shí yuè jì tiān dà huì míng yuē dōng míng

这句话大意是:以十月祭天大会,名曰“东明”。

qí gōng huì yī fú jiē jǐn xiù jīn yín yǐ zì shì

这句话大意是:其公会衣服,皆锦绣金银以自饰。

dà jiā zhǔ bù tóu suǒ zhe shì zé ér wú hòu

这句话大意是:大 加、主簿头所著似帻而无后;。

qí xiǎo jiā zhe shé fēng xíng rú biàn

这句话大意是:其小加著折风,形如弁。

qí guó wú láo yù yǒu zuì zhě zé huì zhū jiā píng yì shā zhī mò rù qī zǐ

这句话大意是:其国无牢狱,有罪者,则会 诸加评议杀之,没入妻子。

qí sú hǎo yín nán nǚ duō xiāng bēn yòu

这句话大意是:其俗好淫,男女多相奔诱。

yǐ jià qǔ biàn shāo zuò sòng zhōng zhī yī

这句话大意是:已嫁娶,便稍作送终之衣。

qí sǐ zàng yǒu guǒ wú guān

这句话大意是:其死葬,有椁无棺。

hǎo hòu zàng jīn yín cái bì jǐn yú sòng sǐ

这句话大意是:好厚葬,金银财币尽于送死。

jī shí wèi fēng liè zhí sōng bǎi

这句话大意是:积石为封,列植松柏。

xiōng sǐ qī sǎo

这句话大意是:兄死妻嫂。

qí mǎ jiē xiǎo biàn dēng shān

这句话大意是:其马皆小,便登山。

guó rén shàng qì lì biàn gōng shǐ dāo máo

这句话大意是:国人尚气力,便弓矢刀矛。

yǒu kǎi jiǎ xí zhàn dòu wò jū dōng huì jiē shǔ yān

现代白话:有铠甲,习战斗,沃沮、东秽皆属 呢。

wáng mǎng chū fā gāo lí bīng yǐ fá hú bù yù xíng qiǎng pò qiǎn zhī jiē wáng chū sài wèi kòu dào

这句话大意是:王莽初,发高骊兵以伐胡,不欲行,强迫遣之,皆亡出塞为寇盗。

zhōu jùn guī jiù yú gōu lí hóu zōu yán yóu yòu ér zhǎn zhī wáng mǎng dà yuè gēng míng gāo gōu lí wéi xià gōu lí dāng cǐ shí wèi hóu yǐ

现代白话:州郡归咎于 句骊侯驺,严尤诱而斩之,王莽大悦,更名高句骊为下句骊,当此时为侯了。

guāng wǔ bā nián gāo gōu lí wáng qiǎn shǐ cháo gòng shǐ chēng wáng

这句话大意是:光武 八年,高句骊王遣使朝贡,始称王。

zhì shāng ān zhī jiān qí wáng míng gōng shù kòu liáo dōng xuán tú tài shǒu cài fēng tǎo zhī bù néng jìn

这句话大意是:至殇、安之间,其王名宫,数寇辽东,玄菟太 守蔡风讨之不能禁。

gōng sǐ zi bó gù lì

这句话大意是:宫死,子伯固立。

shùn hé zhī jiān fù shù fàn liáo dōng kòu chāo

这句话大意是:顺、和之间,复数犯辽东寇抄。

líng dì jiàn níng èr nián xuán tú tài shǒu gěng lín tǎo zhī zhǎn shǒu lǔ shù bǎi jí bó gù nǎi jiàng shǔ liáo dōng

这句话大意是:灵帝建宁二 年,玄菟太守耿临讨之,斩首虏数百级,伯固乃降属辽东。

gōng sūn dù zhī xióng hǎi dōng yě bó gù yǔ zhī tōng hǎo

这句话大意是:公孙度之雄海东也,伯 固与之通好。

bó gù sǐ zi yī yí mō lì

这句话大意是:伯固死,子伊夷摸立。

yī yí mō zì bó gù shí yǐ shù kòu liáo dōng yòu shòu wáng hú wǔ bǎi yú hù

这句话大意是:伊夷摸自伯固时已数寇辽东,又受亡胡五百余 户。

jiàn ān zhōng gōng sūn kāng chū jūn jī zhī pò qí guó fén shāo yì luò jiàng hú yì pàn yī yí mō yī yí mō gèng zuò xīn guó

这句话大意是:建安中,公孙康出军击之,破其国,焚烧邑落,降胡亦叛伊夷摸,伊夷摸更作 新国。

qí hòu yī yí mō fù jī xuán tú xuán tú yǔ liáo dōng hé jī dà pò zhī

这句话大意是:其后伊夷摸复击玄菟,玄菟与辽东合击,大破之。

yī yí mō sǐ zi wèi gōng lì

这句话大意是:伊夷摸死,子位宫立。

wèi gōng yǒu yǒng lì biàn ān mǎ shàn shè liè

这句话大意是:位宫有勇力,便鞍马,善射猎。

wèi jǐng chū èr nián qiǎn tài fù sī mǎ xuān wáng lǜ zhòng tǎo gōng sūn yuān wèi gōng qiǎn zhǔ bù dà jiā jiàng bīng qiān rén zhù jūn

这句话大意是:魏景初二年,遣太傅司 马宣王率众讨公孙渊,位宫遣主簿、大加将兵千人助军。

zhèng shǐ sān nián wèi gōng kòu xī ān jiā píng

这句话大意是:正始三年,位宫寇西安、 嘉平。

wǔ nián yōu zhōu cì shǐ mǔ qiū jiǎn jiāng wàn rén chū xuán tú tǎo wèi gōng wèi gōng jiāng bù qí èr wàn rén nì jūn dà zhàn yú fèi liú

这句话大意是:五年,幽州刺史母丘俭将万人出玄菟讨位宫,位宫将步骑二万人逆军,大战 于沸流。

wèi gōng bài zǒu jiǎn jūn zhuī zhì xiàn xuán chē shù mǎ dēng wán dōu shān tú qí suǒ dōu zhǎn shǒu lǔ wàn yú jí

这句话大意是:位宫败走,俭军追至岘,悬车束马,登丸都山,屠其所都,斩首虏万余级。

wèi gōng dān jiāng qī xī yuǎn cuàn

这句话大意是:位宫单将妻息远窜。

liù nián jiǎn fù tǎo zhī wèi gōng qīng jiāng zhū jiā bēn wò jū jiǎn shǐ jiāng jūn wáng qí zhuī zhī jué wò jū qiān yú lǐ dào sù shèn nán jiè kè shí jì gōng

这句话大意是:六年,俭复讨之,位宫轻将诸加奔沃沮,俭使将军王颀追之, 绝沃沮千余里,到肃慎南界,刻石纪功;。

yòu dào wán dōu shān míng bù nài chéng ér hái

这句话大意是:又到丸都山,铭不耐城而还。

qí hòu fù tōng zhōng xià

这句话大意是:其后,复通 中夏。

jìn yǒng jiā luàn xiān bēi mù róng huì jù chāng lí dà jí chéng yuán dì shòu píng zhōu cì shǐ

这句话大意是:晋永嘉乱,鲜卑慕容廆据昌黎大棘城,元帝授平州刺史。

gōu lí wáng yǐ fú lì pín kòu liáo dōng huì bù néng zhì

这句话大意是:句骊王乙弗利频寇辽 东,廆不能制。

fú lì sǐ zi liú dài lì

这句话大意是:弗利死,子刘代立。

kāng dì jiàn yuán yuán nián mù róng huì zi huang lǜ bīng fá zhī liú yǔ zhàn dà bài dān mǎ bēn zǒu

这句话大意是:康帝建元元年,慕容廆子晃率兵伐之,刘与战, 大败,单马奔走。

huang chéng shèng zhuī zhì wán dōu fén qí gōng shì lüè nán zǐ wǔ wàn yú kǒu yǐ guī

这句话大意是:晃乘胜追至丸都,焚其宫室,掠男子五万余口以归。

xiào wǔ tài yuán shí nián gōu lí gōng liáo dōng xuán tù jùn hòu yàn mù róng chuí qiǎn dì nóng fá gōu lí fù èr jùn

这句话大意是:孝武太元十 年,句骊攻辽东、玄菟郡,后燕慕容垂遣弟农伐句骊,复二郡。

chuí sǐ zi bǎo lì yǐ gōu lí wáng ān wèi píng zhōu mù fēng liáo dōng dài fāng èr guó wáng

这句话大意是:垂死,子宝立,以 句骊王安为平州牧,封辽东、带方二国王。

ān shǐ zhì zhǎng shǐ sī mǎ cān jūn guān hòu lüè yǒu liáo dōng jùn

这句话大意是:安始置长史、司马、参军官,后略有辽 东郡。

zhì sūn gāo liǎn jìn ān dì yì xī zhōng shǐ fèng biǎo tōng gòng zhí lì sòng qí bìng shòu jué wèi nián bǎi yú suì sǐ

这句话大意是:至孙高琏,晋安帝义熙中,始奉表通贡职,历宋、齐并授爵位,年百余岁死。

zi yún qí lóng chāng zhōng yǐ wéi shǐ chí jié sàn qí cháng shì dū du yíng píng èr zhōu zhēng dōng dà jiàng jūn lè làng gōng

这句话大意是:子云,齐隆昌中,以为使持节、散骑常侍、都督营、平二州、征东大将军、乐浪公。

gāo zǔ jí wèi jìn yún chē qí dà jiàng jūn

这句话大意是:高祖即位,进云车骑大将军。

tiān jiàn qī nián zhào yuē gāo lí wáng lè làng jùn gōng yún nǎi chéng kuǎn zhe gòng yì xiāng xún yi lóng zhì mìng shì hóng cháo diǎn

这句话大意是:天监七年,诏曰:“高骊王乐浪郡公云,乃诚款著, 贡驿相寻,宜隆秩命,式弘朝典。

kě fǔ dōng dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī chí jié cháng shì dōu dū wáng bìng rú gù

这句话大意是:可抚东大将军、开府仪同三司,持节、常侍、都 督、王并如故。

shí yī nián shí wǔ nián lèi qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:”十一年、十五年,累遣使贡献。

shí qī nián yún sǐ zǐ ān lì

这句话大意是:十七年,云死,子安立。

pǔ tōng yuán nián zhào ān zuǎn xí fēng jué chí jié dū yíng píng èr zhōu zhū jūn shì níng dōng jiāng jūn

这句话大意是:普通元 年,诏安纂袭封爵,持节、督营、平二州诸军事、宁东将军。

qī nián ān zú zi yán lì qiǎn shǐ gòng xiàn zhào yǐ yán xí jué

这句话大意是:七年,安卒,子延立, 遣使贡献,诏以延袭爵。

zhōng dà tōng sì nián liù nián dà tóng yuán nián qī nián lèi fèng biǎo xiàn fāng wù

这句话大意是:中大通四年、六年,大同元年、七年,累奉表献方物。

tài qīng èr nián yán zú zhào yǐ qí zi xí yán jué wèi

这句话大意是:太 清二年,延卒,诏以其子袭延爵位。

bǎi jì zhě qí xiān dōng yí yǒu sān hán guó yī yuē mǎ hán èr yuē chén hán sān yuē biàn hán

这句话大意是:百济者,其先东夷有三韩国,一曰马韩,二曰辰韩,三曰弁韩。

biàn hán chén hán gè shí èr guó mǎ hán yǒu wǔ shí sì guó

这句话大意是:弁韩、辰韩各 十二国,马韩有五十四国。

dà guó wàn yú jiā xiǎo guó shù qiān jiā zǒng shí yú wàn hù bǎi jì jí qí yī yě

这句话大意是:大国万余家,小国数千家,总十余万户,百济即其一也。

hòu jiàn qiáng dà jiān zhū xiǎo guó

这句话大意是:后渐强大,兼诸小国。

qí guó běn yǔ gōu lí zài liáo dōng zhī dōng jìn shì gōu lí jì lüè yǒu liáo dōng bǎi jì yì jù yǒu liáo xī jìn píng èr jùn dì yǐ zì zhì bǎi jì jùn

现代白话:其国本与句骊在辽东之东,晋世句骊既略有辽东,百济亦据 有辽西、晋平二郡地了,自置百济郡。

jìn tài yuán zhōng wáng xū

这句话大意是:晋太元中,王须;。

yì xī zhōng wáng yú yìng

这句话大意是:义熙中,王余映;。

sòng yuán jiā zhōng wáng yú pí

这句话大意是:宋元嘉 中,王余毘;。

bìng qiǎn xiàn shēng kǒu

这句话大意是:并遣献生口。

yú pí sǐ lì zǐ qìng

这句话大意是:余毘死,立子庆。

qìng sǐ zǐ mù dōu lì

这句话大意是:庆死,子牟都立。

dōu sǐ lì zǐ móu tài

这句话大意是:都死,立子牟太。

qí yǒng míng zhōng chú tài dū du bǎi jì zhū jūn shì zhèn dōng dà jiàng jūn bǎi jì wáng

这句话大意是:齐永明中,除太都督百济诸军事、镇东大将军、百济王。

tiān jiàn yuán nián jìn tài hào zhēng dōng jiāng jūn

这句话大意是:天监元年,进太号征东将 军。

xún wèi gāo gōu lí suǒ pò shuāi ruò zhě lěi nián qiān jū nán hán de

这句话大意是:寻为高句骊所破,衰弱者累年,迁居南韩地。

pǔ tōng èr nián wáng yú lóng shǐ fù qiǎn shǐ fèng biǎo chēng lèi pò jù lí jīn shǐ yǔ tōng hǎo ér bǎi jì gèng wéi qiáng guó

这句话大意是:普通二年,王余隆始复遣使奉表, 称“累破句骊,今始与通好”,而百济更为强国。

qí nián gāo zǔ zhào yuē xíng dū dū bǎi jì zhū jūn shì zhèn dōng dà jiàng jūn bǎi jì wáng yú lóng shǒu fān hǎi wài yuǎn xiū gòng zhí nǎi chéng kuǎn dào zhèn yǒu jiā yān

现代白话:其年,高祖诏曰:“行都督百济 诸军事、镇东大将军、百济王余隆,守籓海外,远修贡职,乃诚款到,朕有嘉呢。

yi lǜ jiù zhāng shòu cí róng mìng

这句话大意是:宜率旧章,授兹荣命。

kě shǐ chí jié dū du bǎi jì zhū jūn shì níng dōng dà jiàng jūn bǎi jì wáng

这句话大意是:可使持节、都督百济诸军事、宁东大将军、百济王。

wǔ nián lóng sǐ zhào fù yǐ qí zǐ míng wèi chí jié dū bǎi jì zhū jūn shì suí dōng jiāng jūn bǎi jì wáng

这句话大意是:”五年, 隆死,诏复以其子明为持节、督百济诸军事、绥东将军、百济王。

hào suǒ zhì chéng yuē gù má wèi yì yuē yán lǔ rú zhōng guó zhī yán jùn xiàn yě

这句话大意是:号所治城曰固麻,谓邑曰檐鲁,如中国之言郡县也。

qí guó yǒu èr shí èr yán lǔ jiē yǐ zǐ dì zōng zú fēn jù zhī

这句话大意是:其国有二十二檐鲁,皆以 子弟宗族分据之。

qí rén xíng zhǎng yī fú jìng jié

这句话大意是:其人形长,衣服净洁。

qí guó jìn wēi pō yǒu wén shēn zhě

这句话大意是:其国近倭,颇有文身者。

jīn yán yǔ fú zhāng lüè yǔ gāo lí tóng xíng bù zhāng gǒng bài bù shēn zú zé yì

这句话大意是:今言语服章略与 高骊同,行不张拱、拜不申足则异。

hū mào yuē guān rú yuē fù shān kù yuē kūn

这句话大意是:呼帽曰冠,襦曰复衫,袴曰裈。

qí yán cān zhū xià yì qín hán zhī yí sú yún

这句话大意是:其言参诸夏, 亦秦、韩之遗俗云。

zhōng dà tōng liù nián dà tóng qī nián lèi qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:中大通六年、大同七年,累遣使献方物;。

bìng qǐng niè pán děng jīng yì máo shī bó shì bìng gōng jiàng huà shī děng chì bìng gěi zhī

这句话大意是:并请《涅盘》等经义、 《毛诗》博士,并工匠、画师等,敕并给之。

tài qīng sān nián bù zhī jīng shī kòu zéi yóu qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:太清三年,不知京师寇贼,犹遣使贡 献;。

jì zhì jiàn chéng què huāng huǐ bìng hào tòng tì qì

这句话大意是:既至,见城阙荒毁,并号恸涕泣。

hóu jǐng nù qiú zhí zhī jí jǐng píng fāng de hái guó

这句话大意是:侯景怒,囚执之,及景平,方得还国。

xīn luó zhě qí xiān běn chén hán zhǒng yě

这句话大意是:新罗者,其先本辰韩种也。

chén hán yì yuē qín hán xiāng qù wàn lǐ chuán yán qín shì wáng rén bì yì lái shì mǎ hán mǎ hán yì gē qí dōng jiè jū zhī yǐ qín rén gù míng zhī yuē qín hán

这句话大意是:辰韩亦曰秦韩,相去万里,传言秦世亡人避役来适 马韩,马韩亦割其东界居之,以秦人,故名之曰秦韩。

qí yán yǔ míng wù yǒu sì zhōng guó rén míng guó wèi bāng gōng wèi hú zéi wèi kòu xíng jiǔ wéi xíng shāng

这句话大意是:其言语名物有似中国人,名 国为邦,弓为弧,贼为寇,行酒为行觞。

xiāng hū jiē wèi tú bù yǔ mǎ hán tóng

这句话大意是:相呼皆为徒,不与马韩同。

yòu chén hán wáng cháng yòng mǎ hán rén zuò zhī shì xiàng xì chén hán bù dé zì lì wèi wáng míng qí liú yí zhī rén gù yě

这句话大意是:又辰韩王常用 马韩人作之,世相系,辰韩不得自立为王,明其流移之人故也;。

héng wèi mǎ hán suǒ zhì

这句话大意是:恒为马韩所制。

chén hán shǐ yǒu liù guó shāo fēn wéi shí èr xīn luó zé qí yī yě

这句话大意是:辰 韩始有六国,稍分为十二,新罗则其一也。

qí guó zài bǎi jì dōng nán wǔ qiān yú lǐ

这句话大意是:其国在百济东南五千余里。

qí dì dōng bīn dà hǎi nán běi yǔ gōu lí bǎi jì jiē

这句话大意是:其地东滨大 海,南北与句骊、百济接。

wèi shí yuē xīn lú sòng shí yuē xīn luó huò yuē sī luó

这句话大意是:魏时曰新卢,宋时曰新罗,或曰斯罗。

qí guó xiǎo bù néng zì tōng shǐ pìn

这句话大意是:其国小,不能自 通使聘。

pǔ tōng èr nián wáng mù míng qín shǐ shǐ shǐ suí bǎi jì fèng xiàn fāng wù

这句话大意是:普通二年,王募名秦,始使使随百济奉献方物。

qí sú hū chéng yuē jiàn móu luō qí yì zài nèi yuē zhuó píng zài wài yuē yì lēi yì zhōng guó zhī yán jùn xiàn yě

这句话大意是:其俗呼城曰健牟罗,其邑在内曰啄评,在外曰邑勒,亦中国之言郡县也。

guó yǒu liù zhuó píng wǔ shí èr yì lēi

这句话大意是:国有 六啄评,五十二邑勒。

tǔ dì féi měi yi zhí wǔ gǔ

这句话大意是:土地肥美,宜植五谷。

duō sāng má zuò jiān bù

这句话大意是:多桑麻,作缣布。

fú niú chéng mǎ nán nǚ yǒu bié

这句话大意是:服牛乘马,男女有 别。

qí guān míng yǒu zi bēn hàn zhī qí hàn zhī yè hàn zhī yī gào zhī qí bèi hàn zhī

这句话大意是:其官名,有子贲旱支、齐旱支、谒旱支、壹告支、奇贝旱支。

qí guān yuē yí zǐ lǐ rú yuē wèi jiě wū yuē kē bàn xuē yuē xǐ

这句话大意是:其冠曰遗子礼, 襦曰尉解,洿曰柯半,靴曰洗。

qí bài jí xíng yǔ gāo lí xiāng lèi

这句话大意是:其拜及行与高骊相类。

wú wén zì kè mù wèi xìn

这句话大意是:无文字,刻木为信。

yǔ yán dài bǎi jì ér hòu tōng yān

现代白话:语言待 百济而后通呢。

wēi zhě zì yún tài bó zhī hòu sú jiē wén shēn

这句话大意是:倭者,自云太伯之后,俗皆文身。

qù dài fāng wàn èr qiān yú lǐ dà dǐ zài kuài jī zhī dōng xiāng qù jué yuǎn

这句话大意是:去带方万二千余里,大抵在会稽之东,相去 绝远。

cóng dài fāng zhì wēi xún hǎi shuǐ xíng lì hán guó zhà dōng zhà nán qī qiān yú lǐ shǐ dù yī hǎi

这句话大意是:从带方至倭,循海水行,历韩国,乍东乍南,七千余里始度一海;。

hǎi kuò qiān yú lǐ míng hàn hǎi zhì yī zhī guó

这句话大意是:海阔千余 里,名瀚海,至一支国;。

yòu dù yī hǎi qiān yú lǐ míng wèi lú guó

这句话大意是:又度一海千余里,名未卢国;。

yòu dōng nán lù xíng wǔ bǎi lǐ zhì yī dōu guó

这句话大意是:又东南陆行五百里,至伊都 国;。

yòu dōng nán xíng bǎi lǐ zhì nú guó

这句话大意是:又东南行百里,至奴国;。

yòu dōng xíng bǎi lǐ zhì bù mí guó

这句话大意是:又东行百里,至不弥国;。

yòu nán shuǐ xíng èr shí rì zhì tóu mǎ guó

这句话大意是:又南水行二十日,至投马国;。

yòu nán shuǐ xíng shí rì lù xíng yī yuè rì zhì qí mǎ tái guó jí wēi wáng suǒ jū

这句话大意是:又南水行十日,陆行一月日,至祁马台国,即倭王所居。

qí guān yǒu yī zhī mǎ cì yuē mí mǎ huò zhī cì yuē nú wǎng dī

这句话大意是:其官有伊支马,次曰弥马 获支,次曰奴往鞮。

mín zhǒng hé dào yuè má cán sāng zhī jì

这句话大意是:民种禾稻籥麻,蚕桑织绩。

yǒu jiāng guì jú jiāo sū chū hēi zhì zhēn zhū qīng yù

这句话大意是:有姜、桂、橘、椒、苏,出黑雉、 真珠、青玉。

yǒu shòu rú niú míng shān shǔ

这句话大意是:有兽如牛,名山鼠;。

yòu yǒu dà shé tūn cǐ shòu

这句话大意是:又有大蛇吞此兽。

shé pí jiān bù kě zhuó qí shàng yǒu kǒng zhà kāi zhà bì shí huò yǒu guāng shè zhī zhōng shé zé sǐ yǐ

现代白话:蛇皮坚不可斫,其上有孔,乍 开乍闭,时或有光,射之中,蛇则死了。

wù chǎn lüè yǔ dān ěr zhū yá tóng

这句话大意是:物产略与儋耳、朱崖同。

dì wēn nuǎn fēng sú bù yín

这句话大意是:地温暖,风俗不 淫。

nán nǚ jiē lù jì

这句话大意是:男女皆露紒。

fù guì zhě yǐ jǐn xiù zá cǎi wèi mào shì zhōng guó hú gōng tóu

这句话大意是:富贵者以锦绣杂采为帽,似中国胡公头。

shí yǐn yòng biān dòu

这句话大意是:食饮用笾豆。

qí sǐ yǒu guān wú guǒ fēng tǔ zuò zhǒng

这句话大意是:其死,有 棺无椁,封土作冢。

rén xìng jiē shì jiǔ

这句话大意是:人性皆嗜酒。

sú bù zhī zhèng suì duō shòu kǎo duō zhì bā jiǔ shí huò zhì bǎi suì

这句话大意是:俗不知正岁,多寿考,多至八九十,或至百岁。

qí sú nǚ duō nán shǎo guì zhě zhì sì wǔ qī jiàn zhě yóu liǎng sān qī

这句话大意是:其俗女多男少,贵者至四五妻,贱者犹两三妻。

fù rén wú yín dù

这句话大意是:妇人无淫妒。

wú dào qiè shǎo zhèng sòng

这句话大意是:无盗窃,少诤讼。

ruò fàn fǎ qīng zhě méi qí qī zǐ zhòng zé miè qí zōng zú

这句话大意是:若 犯法,轻者没其妻子,重则灭其宗族。

hàn líng dì guāng hé zhōng wō guó luàn xiāng gōng fá lì nián nǎi gòng lì yī nǚ zǐ bēi mí hū wèi wáng

这句话大意是:汉灵帝光和中,倭国乱,相攻伐历年,乃共立一女子卑弥呼为王。

mí hū wú fū xù xié guǐ dào néng huò zhòng gù guó rén lì zhī

这句话大意是:弥呼无夫婿, 挟鬼道,能惑众,故国人立之。

yǒu nán dì zuǒ zhì guó

这句话大意是:有男弟佐治国。

zì wèi wáng shǎo yǒu jiàn zhě yǐ bì qiān rén zì shì wéi shǐ yī nán zǐ chū rù chuán jiào lìng

这句话大意是:自为王,少有见者,以婢千人自侍, 唯使一男子出入传教令。

suǒ chǔ gōng shì cháng yǒu bīng shǒu wèi

这句话大意是:所处宫室,常有兵守卫。

zhì wèi jǐng chū sān nián gōng sūn yuān zhū hòu bēi mí hū shǐ qiǎn shǐ cháo gòng wèi yǐ wéi qīn wèi wáng jiǎ jīn yìn zǐ shòu

这句话大意是:至魏景初三年,公孙渊诛后,卑 弥呼始遣使朝贡,魏以为亲魏王,假金印紫绶。

zhèng shǐ zhōng bēi mí hū sǐ gēng lì nán wáng guó zhōng bù fú gēng xiāng zhū shā fù lì bēi mí hū zōng nǚ tái yǔ wèi wáng

这句话大意是:正始中,卑弥呼死,更立男王,国 中不服,更相诛杀,复立卑弥呼宗女台与为王。

qí hòu fù lì nán wáng bìng shòu zhōng guó jué mìng

这句话大意是:其后复立男王,并受中国爵命。

jìn ān dì shí yǒu wēi wáng zàn

这句话大意是:晋 安帝时,有倭王赞。

zàn sǐ lì dì mí

这句话大意是:赞死,立弟弥;。

mí sǐ lì zǐ jì

这句话大意是:弥死,立子济;。

jì sǐ lì zǐ xìng

这句话大意是:济死,立子兴;。

xìng sǐ lì dì wǔ

这句话大意是:兴死,立弟武。

qí jiàn yuán zhōng chú wǔ chí jié dū wēi xīn luó rèn nà qié luō qín hán mù hán liù guó zhū jūn shì zhèn dōng dà jiāng jūn

这句话大意是:齐建元中,除武持节、督倭、新罗、任那、伽罗、秦韩、慕韩六国诸军事、镇东大 将军。

gāo zǔ jí wèi jìn wǔ hào zhēng dōng jiāng jūn

这句话大意是:高祖即位,进武号征东将军。

qí nán yǒu zhū rú guó rén cháng sān sì chǐ

这句话大意是:其南有侏儒国,人长三四尺。

yòu nán hēi chǐ guó luǒ guó qù wēi sì qiān yú lǐ chuán xíng kě yī nián zhì

这句话大意是:又南黑齿国、裸国,去倭四千余里,船行可一年 至。

yòu xī nán wàn lǐ yǒu hǎi rén shēn hēi yǎn bái luǒ ér chǒu

这句话大意是:又西南万里有海人,身黑眼白,裸而丑。

qí ròu měi xíng zhě huò shè ér shí zhī

这句话大意是:其肉美,行者或射而食之。

wén shēn guó zài wō guó dōng běi qī qiān yú lǐ

这句话大意是:文身国,在倭国东北七千余里。

rén tǐ yǒu wén rú shòu qí é shàng yǒu sān wén wén zhí zhě guì wén xiǎo zhě jiàn

这句话大意是:人体有文如兽,其额上有三文,文直者贵,文 小者贱。

tǔ sú huān lè wù lǐ ér jiàn xíng kè bù jī liáng

这句话大意是:土俗欢乐,物豊而贱,行客不赍粮。

yǒu wū yǔ wú chéng guō

这句话大意是:有屋宇,无城郭。

qí wáng suǒ jū shì yǐ jīn yín zhēn lì

这句话大意是:其王所居,饰以金 银珍丽。

rào wū wèi ruí guǎng yī zhàng shí yǐ shuǐ yín yǔ zé liú yú shuǐ yín zhī shàng

这句话大意是:绕屋为緌,广一丈,实以水银,雨则流于水银之上。

shì yòng zhēn bǎo

这句话大意是:市用珍宝。

fàn qīng zuì zhě zé biān zhàng

这句话大意是:犯轻罪者 则鞭杖;。

fàn sǐ zuì zé zhì měng shòu shí zhī yǒu wang zé měng shòu bì ér bù shí jīng sù zé shè zhī

这句话大意是:犯死罪则置猛兽食之,有枉则猛兽避而不食,经宿则赦之。

dà hàn guó zài wén shēn guó dōng wǔ qiān yú lǐ

这句话大意是:大汉国,在文身国东五千余里。

wú bīng gē bù gōng zhàn

这句话大意是:无兵戈,不攻战。

fēng sú bìng yǔ wén shēn guó tóng ér yán yǔ yì

这句话大意是:风俗并与文身国同而言语异。

fú sāng guó zhě qí yǒng yuán yuán nián qí guó yǒu shā mén huì shēn lái zhì jīng zhōu shuō yún fú sāng zài dà hàn guó dōng èr wàn yú lǐ de zài zhōng guó zhī dōng qí tǔ duō fú sāng mù gù yǐ wéi míng

这句话大意是:扶桑国者,齐永元元年,其国有沙门慧深来至荆州,说云:“扶桑在大汉国东 二万余里,地在中国之东,其土多扶桑木,故以为名。

fú sāng yè shì tóng ér chū shēng rú sǔn guó rén shí zhī shí rú lí ér chì jī qí pí wèi bù yǐ wéi yī yì yǐ wéi mián

这句话大意是:”扶桑叶似桐,而初生如笋, 国人食之,实如梨而赤,绩其皮为布以为衣,亦以为绵。

zuò bǎn wū wú chéng guō

这句话大意是:作板屋,无城郭。

yǒu wén zì yǐ fú sāng pí wèi zhǐ

这句话大意是:有文字, 以扶桑皮为纸。

wú bīng jiǎ bù gōng zhàn

这句话大意是:无兵甲,不攻战。

qí guó fǎ yǒu nán běi yù

这句话大意是:其国法,有南北狱。

ruò fàn qīng zhě rù nán yù zhòng zuì zhě rù běi yù

这句话大意是:若犯轻者入南狱,重罪者入 北狱。

yǒu shè zé shè nán yù bù shè běi yù

这句话大意是:有赦则赦南狱,不赦北狱。

zài běi yù zhě nán nǚ xiāng pèi shēng nán bā suì wèi nú shēng nǚ jiǔ suì wèi bì

这句话大意是:在北狱者,男女相配,生男八岁为奴,生女九岁 为婢。

fàn zuì zhī shēn zhì sǐ bù chū

这句话大意是:犯罪之身,至死不出。

guì rén yǒu zuì guó nǎi dà huì zuò zuì rén yú kēng duì zhī yàn yǐn fēn jué ruò sǐ bié yān

现代白话:贵人有罪,国乃大会,坐罪人于坑,对之宴饮,分诀 若死别呢。

yǐ huī rào zhī qí yī zhòng zé yī shēn bǐng tuì èr chóng zé jí zǐ sūn sān chóng zé jí qī shì

这句话大意是:以灰绕之,其一重则一身屏退,二重则及子孙,三重则及七世。

míng guó wáng wèi yǐ qí

这句话大意是:名国王 为乙祁;。

guì rén dì yī zhě wèi dà duì lú dì èr zhě wèi xiǎo duì lú dì sān zhě wèi nà duō shā

这句话大意是:贵人第一者为大对卢,第二者为小对卢,第三者为纳咄沙。

guó wáng xíng yǒu gǔ jiǎo dǎo cóng

这句话大意是:国王行有鼓角 导从。

qí yī sè suí nián gǎi yì jiǎ yǐ nián qīng bǐng dīng nián chì wù jǐ nián huáng gēng xīn nián bái rén guǐ nián hēi

这句话大意是:其衣色随年改易,甲乙年青,丙丁年赤,戊己年黄,庚辛年白,壬癸年黑。

yǒu niú jiǎo shén zhǎng yǐ jiǎo zài wù zhì shèng èr shí hú

这句话大意是:有牛角甚长,以角载物,至胜二十斛。

chē yǒu mǎ chē niú chē lù chē

这句话大意是:车有马车、牛车、鹿车。

guó rén yǎng lù rú zhōng guó chù niú yǐ rǔ wèi lào

这句话大意是:国人养鹿,如中国 畜牛,以乳为酪。

yǒu sāng lí jīng nián bù huài

这句话大意是:有桑梨,经年不坏。

duō pú táo

这句话大意是:多蒲桃。

qí de wú tiě yǒu tóng bù guì jīn yín

这句话大意是:其地无铁有铜,不贵金银。

shì wú zū gū

这句话大意是:市无租 估。

qí hūn yīn xù wǎng nǚ jiā mén wài zuò wū chén xī sǎ sǎo jīng nián ér nǚ bú yuè jí qū zhī xiāng yuè nǎi chéng hūn

这句话大意是:其婚姻,婿往女家门外作屋,晨夕洒扫,经年而女不悦,即驱之,相悦乃成婚。

hūn lǐ dà dǐ yǔ zhōng guó tóng

这句话大意是:婚礼大抵与中国同。

qīn sàng qī rì bù shí

这句话大意是:亲丧,七日不食;。

zǔ fù mǔ sàng wǔ rì bù shí

这句话大意是:祖父母丧,五日不食;。

xiōng dì bǎi shū gū zǐ mèi sān rì bù shí

这句话大意是:兄弟伯叔姑姊妹,三 日不食。

shè líng wèi shén xiàng zhāo xī bài diàn bù zhì cuī dié

这句话大意是:设灵为神像,朝夕拜奠,不制缞绖。

sì wáng lì sān nián bù shì guó shì

这句话大意是:嗣王立,三年不视国事。

qí sú jiù wú fú fǎ sòng dà míng èr nián jì bīn guó cháng yǒu bǐ qiū wǔ rén yóu xíng zhì qí guó liú tōng fó fǎ jīng xiàng jiào lìng chū jiā fēng sú suì gǎi

这句话大意是:其俗旧无佛 法,宋大明二年,罽宾国尝有比丘五人游行至其国,流通佛法、经像,教令出家, 风俗遂改。

huì shēn yòu yún fú sāng dōng qiān yú lǐ yǒu nǚ guó róng mào duān zhèng sè shén jié bái shēn tǐ yǒu máo fā zhǎng wěi de

这句话大意是:慧深又云:“扶桑东千余里有女国,容貌端正,色甚洁白,身体有毛,发长委 地。

zhì èr sān yuè jìng rù shuǐ zé rèn shēn liù qī yuè chǎn zǐ

这句话大意是:至二、三月,竞入水则任娠,六七月产子。

nǚ rén xiōng qián wú rǔ xiàng hòu shēng máo gēn bái máo zhōng yǒu zhī yǐ rǔ zǐ yī bǎi rì néng xíng sān sì nián zé chéng rén yǐ

现代白话:女人胸前无乳,项后生毛,根白, 毛中有汁,以乳子,一百日能行,三四年则成人了。

jiàn rén jīng bì piān wèi zhàng fū

这句话大意是:见人惊避,偏畏丈夫。

shí xián cǎo rú qín shòu

这句话大意是:食咸草 如禽兽。

xián cǎo yè shì xié hāo ér qì xiāng wèi xián

这句话大意是:咸草叶似邪蒿,而气香味咸。

tiān jiàn liù nián yǒu jìn ān rén dù hǎi wèi fēng suǒ piāo zhì yī dǎo dēng àn yǒu rén jū zhǐ

这句话大意是:”天监六年,有晋安人渡海,为风所飘至一 岛,登岸,有人居止。

nǚ zé rú zhōng guó ér yán yǔ bù kě xiǎo

这句话大意是:女则如中国,而言语不可晓;。

nán zé rén shēn ér gǒu tóu qí shēng rú fèi

这句话大意是:男则人身而狗头,其声如吠。

qí shí yǒu xiǎo dòu qí yī rú bù

这句话大意是:其食有小豆,其衣如布。

zhù tǔ wèi qiáng qí xíng yuán qí hù rú dòu yún

这句话大意是:筑土为墙,其形圆,其户如窦云。

xī běi zhū róng hàn shì zhāng qiān shǐ fā xī yù zhī jī gān yīng suì lín xī hǎi huò qiǎn shì zǐ huò fèng gòng xiàn yú shí suī qióng bīng jí wǔ jǐn ér kè jié bǐ zhī qián dài qí lüè yuǎn yǐ

现代白话:西北诸戎,汉世张骞始发西域之迹,甘英遂临西海,或遣侍子,或奉贡献,于 时虽穷兵极武,仅而克捷,比之前代,其略远了。

wèi shí sān fāng dǐng zhì rì shì gàn gē jìn shì píng wú yǐ hòu shǎo huò níng xī tú zhì wù jǐ zhī guān zhū guó yì wèi bīn cóng yě

这句话大意是:魏时三方鼎跱,日事干戈,晋氏 平吴以后,少获宁息,徒置戊己之官,诸国亦未宾从也。

jì yǐ zhōng yuán sāng luàn hú rén dì qǐ xī yù yǔ jiāng dōng gé ài chóng yì bù jiāo

这句话大意是:继以中原丧乱,胡人递起, 西域与江东隔碍,重译不交。

lǚ guāng zhī shè qiū cí yì huò mán yí zhī fá mán yí fēi zhōng guó zhī yì yě

这句话大意是:吕光之涉龟兹,亦获蛮夷之伐蛮夷,非中国之意也。

zì shì zhū guó fēn bìng shèng fù qiáng ruò nán de xiáng zǎi

这句话大意是:自是诸国分并,胜负强弱,难得详载。

míng zhū cuì yǔ suī rèn yú hòu gōng

这句话大意是:明珠翠羽,虽仞于后宫;。

pú shāo lóng wén xī rù yú wài shǔ

这句话大意是:蒲梢龙文,希入于 外署。

yǒu liáng shòu mìng qí fèng zhēng shuò ér cháo quē tíng zhě zé chóu chí dàng chāng gāo chāng shān zhì hé nán qiū cí yú tián huá zhū guó yān

现代白话:有梁受命,其奉正朔而朝阙庭者,则仇池、宕昌、高昌、邓至、河南、龟兹、 于阗、滑诸国呢。

jīn zhui qí fēng sú wèi xī běi róng chuán yún

这句话大意是:今缀其风俗,为《西北戎传》云。

hé nán wáng zhě qí xiān chū zì xiān bēi mù róng shì

这句话大意是:河南王者,其先出自鲜卑慕容氏。

chū mù róng yì luò gàn yǒu èr zi shù cháng yuē tǔ yù hún dí yuē huì

这句话大意是:初,慕容奕洛干有二子,庶长曰吐谷浑,嫡 曰廆。

luò gàn zú huì sì wèi tǔ yù hún bì zhī xi xǐ

这句话大意是:洛干卒,廆嗣位,吐谷浑避之西徙。

huì zhuī liú zhī ér niú mǎ jiē xi zǒu bù kěn hái yīn suì xǐ shàng lǒng dù fú hǎn chū liáng zhōu xī nán zhì chì shuǐ ér jū zhī

这句话大意是:廆追留之,而牛马皆西走,不肯还,因 遂徙上陇,度枹罕,出凉州西南,至赤水而居之。

qí de zé zhāng yè zhī nán lǒng xī zhī xi zài hé zhī nán gù yǐ wéi hào

这句话大意是:其地则张掖之南,陇西之西,在 河之南,故以为号。

qí jiè dōng zhì lěi chuān xī lín yú tián běi jiē gāo chāng dōng běi tōng qín lǐng fāng qiān yú lǐ gài gǔ zhī liú shā dì yān

现代白话:其界东至垒川,西邻于阗,北接高昌,东北通秦岭,方千余里, 盖古之流沙地呢。

fá cǎo mù shǎo shuǐ lǎo sì shí héng yǒu bīng xuě wéi liù qī yuè yǔ báo shén shèng

这句话大意是:乏草木,少水潦,四时恒有冰雪,唯六七月雨雹甚盛;。

ruò qíng zé fēng piāo shā lì cháng bì guāng jǐng

这句话大意是:若晴则风 飘沙砾,常蔽光景。

qí de yǒu mài wú gǔ

这句话大意是:其地有麦无谷。

yǒu qīng hǎi fāng shù bǎi lǐ fàng pìn mǎ qí cè zhé shēng jū tǔ rén wèi zhī lóng zhǒng gù qí guó duō shàn mǎ

这句话大意是:有青海方数百里,放牝马其侧,辄生驹,土人 谓之龙种,故其国多善马。

yǒu wū yǔ zá yǐ bǎi zǐ zhàng jí qióng lú yě

这句话大意是:有屋宇,杂以百子帐,即穹庐也。

zhe xiǎo xiù páo xiǎo kǒu kù dà tóu cháng qún mào

这句话大意是:著小袖袍、小口袴、 大头长裙帽。

nǚ zǐ pī fà wèi biàn

这句话大意是:女子披发为辫。

qí hòu tǔ yù hún sūn yè yán pō shi shū jì zì wèi zēng zǔ yì luò gàn shǐ fēng chāng lí gōng wú gài gōng sūn zhī zǐ yě

现代白话:其后吐谷浑孙叶延,颇识书记,自谓“曾祖奕洛干始封昌黎公,我盖公孙之子 也”。

lǐ yǐ wáng fù zì wèi guó shì yīn xìng tǔ yù hún yì wèi guó hào

这句话大意是:礼以王父字为国氏,因姓吐谷浑,亦为国号。

zhì qí mò sūn ā chái shǐ shòu zhōng guó guān jué

这句话大意是:至其末孙阿豺,始受中国官爵。

dì zǐ mù yán sòng yuán jiā mò yòu zì hào hé nán wáng

这句话大意是:弟子慕延,宋元嘉末又自号河南王。

mù yán sǐ cóng dì shi yín lì nǎi yòng shū qì qǐ chéng chí zhù gōng diàn qí xiǎo wáng bìng lì zhái

这句话大意是:慕延死,从弟拾寅立,乃用书契,起城池,筑 宫殿,其小王并立宅。

guó zhōng yǒu fó fǎ

这句话大意是:国中有佛法。

shi yín sǐ zi dù yì hóu lì

这句话大意是:拾寅死,子度易侯立;。

yì hóu sǐ zi xiū liú dài lì

这句话大意是:易侯死,子休留代立。

qí yǒng míng zhōng yǐ dài wéi shǐ chí jié dū du xī qín hé shā sān zhōu zhèn xi jiāng jūn hù qiāng xiào wèi xī qín hé èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:齐永明中,以代为使持节、都督西秦、河、沙三州、镇西将军、护羌校尉、西秦、 河二州刺史。

liáng xìng jìn dài wéi zhēng xi jiāng jūn

这句话大意是:梁兴,进代为征西将军。

dài sǐ zi xiū yùn chóu xí jué wèi

这句话大意是:代死,子休运筹袭爵位。

tiān jiàn shí sān nián qiǎn shǐ xiàn jīn zhuāng mǎ nǎo zhōng èr kǒu yòu biǎo yú yì zhōu lì jiǔ céng fó sì zhào xǔ yān

现代白话:天监十三年,遣使 献金装马脑钟二口,又表于益州立九层佛寺,诏许呢。

shí wǔ nián yòu qiǎn shǐ xiàn chì wǔ lóng jū jí fāng wù

这句话大意是:十五年,又遣使献赤舞龙驹 及方物。

qí shǐ huò suì zài sān zhì huò zài suì yī zhì

这句话大意是:其使或岁再三至,或再岁一至。

qí de yǔ yì zhōu lín cháng tōng shāng gǔ mín mù qí lì duō wǎng cóng zhī jiào qí shū jì wèi zhī cí yì shāo jié xiá yǐ

现代白话:其地与益州邻,常通商贾,民慕其利,多 往从之,教其书记,为之辞译,稍桀黠了。

pǔ tōng yuán nián yòu fèng xiàn fāng wù

这句话大意是:普通元年,又奉献方物。

chóu sǐ zi ā luō zhēn lì

这句话大意是:筹死,子呵罗 真立。

dà tōng sān nián zhào yǐ wéi níng xi jiāng jūn hù qiāng xiào wèi xī qín hé èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:大通三年,诏以为宁西将军、护羌校尉、西秦、河二州刺史。

zhēn sǐ zi fú fǔ xí jué wèi qí shì zǐ yòu qiǎn shǐ xiàn bái lóng jū yú huáng tài zǐ

这句话大意是:真死,子佛辅 袭爵位,其世子又遣使献白龙驹于皇太子。

gāo chāng guó hǎn shì wéi zhǔ qí hòu wèi hé xī wáng jǔ qú mào qián dì wú huì xí pò zhī qí wáng hǎn shuǎng bēn yú ruì ruì

这句话大意是:高昌国,阚氏为主,其后为河西王沮渠茂虔弟无讳袭破之,其王阚爽奔于芮芮。

wú huì jù zhī chēng wáng yī shì ér miè

这句话大意是:无讳据之称王,一世而灭。

guó rén yòu lì qū shì wèi wáng míng jiā yuán wèi shòu chē qí jiāng jūn sī kōng gōng dū du qín zhōu zhū jūn shì qín zhōu cì shǐ jīn chéng jùn kāi guó gōng

这句话大意是:国人又立麹氏为王,名嘉,元魏授车骑将军、司空公、 都督秦州诸军事、秦州刺史、金城郡开国公。

zài wèi èr shí sì nián zú shì yuē zhāo wǔ wáng

这句话大意是:在位二十四年卒,谥曰昭武王。

zi zi jiān shǐ chí jié piào qí dà jiàng jūn sàn qí cháng shì dū du guā zhōu zhū jūn shì guā zhōu cì shǐ hé xī jùn kāi guó gōng yí tóng sān sī gāo chāng wáng sì wèi

这句话大意是:子子 坚,使持节、骠骑大将军、散骑常侍、都督瓜州诸军事、瓜州刺史、河西郡开国公、 仪同三司、高昌王嗣位。

qí guó gài chē shī zhī gù dì yě

这句话大意是:其国盖车师之故地也。

nán jiē hé nán dōng lián tún huáng xi cì qiū cí běi lín chì lè

这句话大意是:南接河南,东连炖煌,西次龟兹,北邻敕勒。

zhì sì shí liù zhèn jiāo hé tián dì gāo níng lín chuān héng jié liǔ pó wū lín xīn xīng yóu níng shǐ chāng dǔ jìn bái lì děng jiē qí zhèn míng

这句话大意是:置四十六 镇,交河、田地、高宁、临川、横截、柳婆、洿林、新兴、由宁、始昌、笃进、白 力等,皆其镇名。

guān yǒu sì zhèn jiāng jūn jí zá hào jiāng jūn zhǎng shǐ sī mǎ mén xià xiào láng zhōng bīng xiào láng tōng shì shè rén tōng shì lìng shǐ zī yì xiào wèi zhǔ bù

这句话大意是:官有四镇将军及杂号将军、长史、司马、门下校郎、中兵校郎、 通事舍人、通事令史、谘议、校尉、主簿。

guó rén yán yǔ yǔ zhōng guó lüè tóng

这句话大意是:国人言语与中国略同。

yǒu wǔ jīng lì dài shǐ zhū zǐ jí

这句话大意是:有《五经》、历 代史、诸子集。

miàn mào lèi gāo lí biàn fā chuí zhī yú bèi zhe cháng shēn xiǎo xiù páo màn dāng kù

这句话大意是:面貌类高骊,辫发垂之于背,著长身小袖袍、缦裆袴。

nǚ zǐ tóu fà biàn ér bù chuí zhe jǐn xié yīng luò huán chuàn

这句话大意是:女子头发辫 而不垂,著锦缬缨珞环钏。

yīn yǒu liù lǐ

这句话大意是:姻有六礼。

qí de gāo zào zhù tǔ wèi chéng jià mù wèi wū tǔ fù qí shàng

这句话大意是:其地高燥,筑土为城,架木为屋,土覆其上。

hán shǔ yǔ yì zhōu xiāng sì

这句话大意是:寒暑与益州相似。

bèi zhí jiǔ gǔ rén duō dàn jū jí yáng niú ròu

这句话大意是:备植九谷,人多啖罝及羊牛肉。

chū liáng mǎ pú táo jiǔ shí yán

这句话大意是:出良马、蒲陶酒、石盐。

duō cǎo mù cǎo shí rú jiǎn jiǎn zhōng sī rú xì lú míng wéi bái dié zi guó rén duō qǔ zhī yǐ wéi bù

这句话大意是:多草木, 草实如茧,茧中丝如细纑,名为白叠子,国人多取织以为布。

bù shén ruǎn bái jiāo shì yòng yān

现代白话:布甚软白,交市用呢。

yǒu cháo wū zhě dàn dàn jí wáng diàn qián wéi xíng liè bù wèi rén rì chū rán hòu sàn qù

这句话大意是:有朝乌者,旦旦集王殿前,为行列,不畏人,日出然后散去。

dà tóng zhōng zi jiān qiǎn shǐ xiàn míng yán zhěn pú táo liáng mǎ qú shū děng wù

这句话大意是:大同中,子坚遣使献 鸣盐枕、蒲陶、良马、氍毹等物。

huá guó zhě chē shī zhī bié zhǒng yě

这句话大意是:滑国者,车师之别种也。

hàn yǒng jiàn yuán nián bā huá cóng bān yǒng jī běi lǔ yǒu gōng yǒng shàng bā huá wèi hòu bù qīn hàn hóu

这句话大意是:汉永建元年,八滑从班勇击北虏有功,勇上八滑为后 部亲汉侯。

zì wèi jìn yǐ lái bù tōng zhōng guó

这句话大意是:自魏、晋以来,不通中国。

zhì tiān jiàn shí wǔ nián qí wáng yàn dài yí lì shǐ qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:至天监十五年,其王厌带夷栗始遣使献方 物。

pǔ tōng yuán nián yòu qiǎn shǐ xiàn huáng shī zǐ bái diāo qiú bō sī jǐn děng wù

这句话大意是:普通元年,又遣使献黄师子、白貂裘、波斯锦等物。

qī nián yòu fèng biǎo gòng xiàn

这句话大意是:七年,又奉表贡献。

yuán wèi zhī jū sāng qián yě huá yóu wèi xiǎo guó shǔ ruì ruì

这句话大意是:元魏之居桑干也,滑犹为小国,属芮芮。

hòu shāo qiáng dà zhēng qí páng guó bō sī pán pán jì bīn yān qí qiū cí shū lè gū mò yú tián jù pán děng guó kāi dì qiān yú lǐ

现代白话:后稍强大,征其旁国波斯、盘盘、罽 宾、呢耆、龟兹、疏勒、姑墨、于阗、句盘等国,开地千余里。

tǔ dì wēn nuǎn duō shān chuān shù mù yǒu wǔ gǔ

这句话大意是:土地温暖,多山川 树木,有五谷。

guó rén yǐ jū jí yáng ròu wèi liáng

这句话大意是:国人以罝及羊肉为粮。

qí shòu yǒu shī zǐ liǎng jiǎo luò tuó yě lǘ yǒu jiǎo

这句话大意是:其兽有师子、两脚骆驼,野驴有角。

rén jiē shàn shè zhe xiǎo xiù cháng shēn páo yòng jīn yù wèi dài

这句话大意是:人皆善 射,著小袖长身袍,用金玉为带。

nǚ rén bèi qiú tóu shàng kè mù wèi jiǎo zhǎng liù chǐ yǐ jīn yín shì zhī

这句话大意是:女人被裘,头上刻木为角,长六尺,以金银饰之。

shào nǚ zi xiōng dì gòng qī

这句话大意是:少女子,兄弟共妻。

wú chéng guō zhān wū wèi jū dōng xiàng kāi hù

这句话大意是:无城郭,毡屋为居,东向开户。

qí wáng zuò jīn chuáng suí tài suì zhuǎn yǔ qī bìng zuò jiē kè

这句话大意是:其王坐金床,随太岁转,与妻 并坐接客。

wú wén zì yǐ mù wèi qì

这句话大意是:无文字,以木为契。

yǔ páng guó tōng zé shǐ páng guó hú wéi hú shū yáng pí wèi zhǐ

这句话大意是:与旁国通,则使旁国胡为胡书,羊皮为纸。

wú zhí guān

这句话大意是:无职官。

shì tiān shén huǒ shén měi rì zé chū hù sì shén ér hòu shí

这句话大意是:事天神、火神,每日则出户祀神而后食。

qí guì yī bài ér zhǐ

这句话大意是:其跪一拜而止。

zàng yǐ mù wèi guǒ

这句话大意是:葬以木为椁。

fù mǔ sǐ qí zi jié yī ěr zàng qì jí jí

这句话大意是:父母死,其 子截一耳,葬讫即吉。

qí yán yǔ dài hé nán rén yì rán hòu tōng

这句话大意是:其言语待河南人译然后通。

zhōu gǔ kē guó huá páng xiǎo guó yě

这句话大意是:周古柯国,滑旁小国也。

pǔ tōng yuán nián shǐ shǐ suí huá lái xiàn fāng wù

这句话大意是:普通元年,使使随滑来献方物。

ā bá tán guó yì huá páng xiǎo guó yě

这句话大意是:呵跋檀国,亦滑旁小国也。

fán huá páng zhī guó yī fú róng mào jiē yǔ huá tóng

这句话大意是:凡滑旁之国,衣服容貌皆与滑同。

pǔ tōng yuán nián shǐ shǐ suí huá shǐ lái xiàn fāng wù

这句话大意是:普通元年,使使 随滑使来献方物。

hú mì dān guó yì huá páng xiǎo guó yě

这句话大意是:胡蜜丹国,亦滑旁小国也。

pǔ tōng yuán nián shǐ shǐ suí huá shǐ lái xiàn fāng wù

这句话大意是:普通元年,使使随滑使来献方物。

bái tí guó wáng xìng zhī míng shǐ jī yì qí xiān gài xiōng nú zhī bié zhǒng hú yě

这句话大意是:白题国,王姓支名史稽毅,其先盖匈奴之别种胡也。

hàn guàn yīng yǔ xiōng nú zhàn zhǎn bái tí qí yī rén

这句话大意是:汉灌婴与匈奴战,斩白题 骑一人。

jīn zài huá guó dōng qù huá liù rì xíng xī jí bō sī

这句话大意是:今在滑国东,去滑六日行,西极波斯。

tǔ dì chū sù mài guā guǒ shí wù lüè yǔ huá tóng

这句话大意是:土地出粟、麦、瓜果,食物略与滑 同。

pǔ tōng sān nián qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:普通三年,遣使献方物。

qiū cí zhě xī yù zhī jiù guó yě

这句话大意是:龟兹者,西域之旧国也。

hòu hàn guāng wǔ shí qí wáng míng hóng wèi shā chē wáng xián suǒ shā miè qí zú

这句话大意是:后汉光武时,其王名弘,为莎车王贤所杀,灭其族。

xián shǐ qí zi zé luō wèi qiū cí wáng guó rén yòu shā zé luō

这句话大意是:贤使其子则罗为龟兹王,国人又杀则罗。

xiōng nú lì qiū cí guì rén yuān dú wèi wáng yóu shì shǔ xiōng nú

这句话大意是:匈奴立龟兹贵人身毒为王,由是属匈奴。

rán qiū cí zài hàn shì cháng wèi dà guó suǒ dōu yuē yán chéng

这句话大意是:然龟兹在汉世常为大国,所都曰延城。

wèi wén dì chū jí wèi qiǎn shǐ gòng xiàn

这句话大意是:魏文帝初即位,遣使贡献。

jìn tài kāng zhōng qiǎn zi rù shì

这句话大意是:晋太康中,遣子 入侍。

tài yuán qī nián qín zhǔ fú jiān qiǎn jiàng lǚ guāng fá xī yù

这句话大意是:太元七年,秦主苻坚遣将吕光伐西域。

zhì qiū cí qiū cí wáng bó chún zài bǎo chū bēn guāng rù qí chéng

这句话大意是:至龟兹,龟兹王帛纯载宝出奔,光入 其城。

chéng yǒu sān chóng wài chéng yǔ cháng ān chéng děng shì wū zhuàng lì shì yǐ láng gān jīn yù

这句话大意是:城有三重,外城与长安城等,室屋壮丽,饰以琅玕金玉。

guāng lì bó chún dì zhèn wèi wáng ér guī zì cǐ yǔ zhōng guó jué bù tōng

这句话大意是:光立帛纯弟震为王 而归,自此与中国绝不通。

pǔ tōng èr nián wáng ní ruì mó zhū nà shèng qiǎn shǐ fèng biǎo gòng xiàn

这句话大意是:普通二年,王尼瑞摩珠那胜遣使奉表贡献。

yú tián guó xī yù zhī shǔ yě

这句话大意是:于阗国,西域之属也。

hòu hàn jiàn wǔ mò wáng shù wèi shā chē wáng xián suǒ pò xǐ wèi lí guī wáng yǐ qí dì jūn de wèi yú tián wáng bào nüè bǎi xìng huàn zhī

这句话大意是:后汉建武末,王俞为莎车王贤所破,徙为骊归王,以其 弟君得为于阗王,暴虐,百姓患之。

yǒng píng zhōng qí zhǒng rén dōu mò shā jūn de dà rén xiū mò bà yòu shā dōu mò zì lì wèi wáng

这句话大意是:永平中,其种人都末杀君得,大人休莫霸又杀 都末,自立为王。

bà sǐ xiōng zi guǎng de lì hòu jī lǔ shā chē wáng xián yǐ guī shā zhī suì wèi qiáng guó xi běi zhū xiǎo guó jiē fú cóng

这句话大意是:霸死,兄子广得立,后击虏莎车王贤以归,杀之,遂为强国,西 北诸小国皆服从。

qí de duō shuǐ lǎo shā shí qì wēn yi dào mài pú táo

这句话大意是:其地多水潦沙石,气温,宜稻、麦、蒲桃。

yǒu shuǐ chū yù míng yuē yù hé

这句话大意是:有水出玉,名曰玉河。

guó rén shàn zhù tóng qì

这句话大意是:国人善铸铜 器。

qí zhì yuē xī shān chéng yǒu wū shì shì jǐng

这句话大意是:其治曰西山城,有屋室市井。

guǒ luǒ cài shū yǔ zhōng guó děng

这句话大意是:果蓏菜蔬与中国等。

yóu jìng fó fǎ

这句话大意是:尤敬佛法。

wáng suǒ jū shì jiā yǐ zhū huà

这句话大意是:王所居室,加以 朱画。

wáng guān jīn zé rú jīn hú gōng mào

这句话大意是:王冠金帻,如今胡公帽;。

yǔ qī bìng zuò jiē kè

这句话大意是:与妻并坐接客。

guó zhōng fù rén jiē biàn fā yī qiú kù

这句话大意是:国中妇人皆辫发,衣裘袴。

qí rén gōng xiāng jiàn zé guì qí guì zé yī xī zhì de

这句话大意是:其人恭, 相见则跪,其跪则一膝至地。

shū zé yǐ mù wèi bǐ zhá yǐ yù wèi yìn

这句话大意是:书则以木为笔札,以玉为印。

guó rén de shū dài yú shǒu ér hòu kāi zhá

这句话大意是:国人得书,戴于首而后 开札。

wèi wén dì shí wáng shān xí xiàn míng mǎ

这句话大意是:魏文帝时,王山习献名马。

tiān jiàn jiǔ nián qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:天监九年,遣使献方物。

shí sān nián yòu xiàn bō luó pó bù zhāng

这句话大意是:十三年,又献波罗婆步 鄣。

shí bā nián yòu xiàn liú lí yīng

这句话大意是:十八年,又献琉璃罂。

dà tóng qī nián yòu xiàn wài guó kè yù fó

这句话大意是:大同七年,又献外国刻玉佛。

kě pán tuó guó yú tián xi xiǎo guó yě

这句话大意是:渴盘陁国,于阗西小国也。

xī lín huá guó nán jiē jì bīn guó běi lián shā lēi guó

这句话大意是:西邻滑国,南接罽宾国,北连沙勒国。

suǒ zhì zài shān gǔ zhōng chéng zhōu huí shí yú lǐ guó yǒu shí èr chéng

这句话大意是:所治在山谷 中,城周回十余里,国有十二城。

fēng sú yǔ yú tián xiāng lèi

这句话大意是:风俗与于阗相类。

yī jí bèi bù zhe cháng shēn xiǎo xiù páo xiǎo kǒu kù

这句话大意是:衣吉贝布,著长身小袖袍、小 口袴。

dì yí xiǎo mài zī yǐ wéi liáng

这句话大意是:地宜小麦,资以为粮。

duō niú mǎ luò tuó yáng děng

这句话大意是:多牛马骆驼羊等。

chū hǎo zhān jīn yù

这句话大意是:出好毡、金、玉。

wáng xìng gé shā shì

这句话大意是:王姓葛沙氏。

zhōng dà tóng yuán nián qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:中 大同元年,遣使献方物。

mò guó hàn shì qiě mò guó yě

这句话大意是:末国,汉世且末国也。

shèng bīng wàn yú hù

这句话大意是:胜兵万余户。

běi yǔ dīng líng dōng yǔ bái tí xi yǔ bō sī jiē

这句话大意是:北与丁零,东与白题,西与波斯接。

tǔ rén jiǎn fà zhe zhān mào xiǎo xiù yī wèi shān zé kāi jǐng ér fèng qián

这句话大意是:土人 剪发,著毡帽、小袖衣,为衫则开颈而缝前。

duō niú yáng luó lǘ

这句话大意是:多牛羊骡驴。

qí wáng ān mò shēn pán pǔ tōng wǔ nián qiǎn shǐ lái gòng xiàn

这句话大意是:其王安末深盘,普通五 年,遣使来贡献。

bō sī guó qí xiān yǒu bō sī nì wáng zhě zǐ sūn yǐ wáng fù zì wèi shì yīn wèi guó hào

这句话大意是:波斯国,其先有波斯匿王者,子孙以王父字为氏,因为国号。

guó yǒu chéng zhōu huí sān shí èr lǐ chéng gāo sì zhàng jiē yǒu lóu guàn chéng nèi wū yǔ shù bǎi qiān jiān chéng wài fó sì èr sān bǎi suǒ

这句话大意是:国有城,周回三 十二里,城高四丈,皆有楼观,城内屋宇数百千间,城外佛寺二三百所。

xi qù chéng shí wǔ lǐ yǒu tǔ shān shān fēi guò gāo qí shì lián jiē shén yuǎn zhōng yǒu jiù niǎo dàn yáng tǔ rén jí yǐ wéi huàn

这句话大意是:西去城十 五里有土山,山非过高,其势连接甚远,中有鹫鸟啖羊,土人极以为患。

guó zhōng yǒu yōu bō tán huā xiān huá kě ài

这句话大意是:国中有优 钵昙花,鲜华可爱。

chū lóng jū mǎ

这句话大意是:出龙驹马。

xián chí shēng shān hú shù zhǎng yī èr chǐ

这句话大意是:咸池生珊瑚树,长一二尺。

yì yǒu hǔ pò mǎ nǎo zhēn zhū méi huí děng guó nèi bù yǐ wèi zhēn

这句话大意是:亦有琥珀、马脑、真珠、 玫回等,国内不以为珍。

shì mǎi yòng jīn yín

这句话大意是:市买用金银。

hūn yīn fǎ xià pìn qì nǚ xù jiāng shù shí rén yíng fù xù zhe jīn xiàn jǐn páo shī zǐ jǐn kù dài tiān guān fù yì rú zhī

这句话大意是:婚姻法:下聘讫,女婿将数十人迎妇,婿 著金线锦袍、师子锦袴,戴天冠,妇亦如之。

fù xiōng dì biàn lái zhuō shǒu fù dù fū fù zhī lǐ yú cí yǒng bì

这句话大意是:妇兄弟便来捉手付度,夫妇之礼,于 兹永毕。

guó dōng yǔ huá guó xi jí nán jù yǔ pó luó mén guó běi yǔ fàn xin lì guó jiē

这句话大意是:国东与滑国,西及南俱与婆罗门国,北与泛忄栗国接。

zhōng dà tōng èr nián qiǎn shǐ xiàn fó yá

这句话大意是:中大通二年,遣使 献佛牙。

dàng chāng guó zài hé nán zhī dōng nán yì zhōu zhī xī běi lǒng xī zhī xi qiāng zhǒng yě

这句话大意是:宕昌国,在河南之东南,益州之西北,陇西之西,羌种也。

sòng xiào wǔ shì qí wáng liáng yì hū shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:宋孝武世,其王梁 帟忽始献方物。

tiān jiàn sì nián wáng liáng mí bó lái xiàn gān cǎo dāng guī zhào yǐ wéi shǐ chí jié dū du hé liáng èr zhōu zhū jūn shì ān xī jiāng jūn dōng qiāng xiào wèi hé liáng èr zhōu cì shǐ lǒng xī gōng dàng chāng wáng pèi yǐ jīn zhāng

这句话大意是:天监四年,王梁弥博来献甘草、当归,诏以为使持节、都督河、凉 二州诸军事、安西将军、东羌校尉、河、凉二州刺史、陇西公、宕昌王,佩以金章。

mí bó sǐ zi mí tài lì

这句话大意是:弥博死,子弥泰立;。

dà tóng qī nián fù shòu yǐ fù jué wèi

这句话大意是:大同七年,复授以父爵位。

qí yī fú fēng sú yǔ hé nán lüè tóng

这句话大意是:其衣服、风俗与河南略同。

shān zhì guó jū xī liáng zhōu jiè qiāng bié zhǒng yě

这句话大意是:邓至国,居西凉州界,羌别种也。

shì hào chí jié píng běi jiāng jūn xī liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:世号持节、平北将军、西凉州刺史。

sòng wén dì shí wáng xiàng qū dān qiǎn shǐ xiàn mǎ

这句话大意是:宋文帝 时,王象屈耽遣使献马。

tiān jiàn yuán nián zhào yǐ shān zhì wáng xiàng shū péng wèi dū xī liáng zhōu zhū jūn shì hào ān běi jiāng jūn

这句话大意是:天监元年,诏以邓至王象舒彭为督西凉州诸军事,号安北 将军。

wǔ nián shū péng qiǎn shǐ xiàn huáng qí sì bǎi jīn mǎ sì pǐ

这句话大意是:五年,舒彭遣使献黄耆四百斤、马四匹。

qí sú hū mào yuē tū hé qí yī fú yǔ dàng chāng tóng

这句话大意是:其俗呼帽曰突何,其衣服与宕昌同。

wǔ xīng guó běn chóu chí

这句话大意是:武兴国,本仇池。

yáng nán dāng zì lì wèi qín wáng sòng wén dì qiǎn péi fāng míng tǎo zhī nán dāng bēn wèi

这句话大意是:杨难当自立为秦王,宋文帝遣裴方明讨之,难当奔魏。

qí xiōng zi wén dé yòu jù zhòng jiā lú sòng yīn shòu yǐ jué wèi wèi yòu gōng zhī wén dé bēn hàn zhōng

这句话大意是:其兄 子文德又聚众茄卢,宋因授以爵位,魏又攻之,文德奔汉中。

cóng dì sēng sì yòu zì lì fù shù jiā lú

这句话大意是:从弟僧嗣又自立,复 戍茄卢。

zú wén dé dì wén dù lì yǐ dì wén hóng wèi bái shuǐ tài shǒu zhūn wǔ xìng sòng shì yǐ wéi wǔ dū wáng

这句话大意是:卒,文德弟文度立,以弟文洪为白水太守,屯武兴,宋世以为武都王。

wǔ xìng zhī guó zì yú cǐ yǐ

现代白话:武 兴之国,自于此了。

nán dāng zú dì guǎng xiāng yòu gōng shā wén dù zì lì wèi yīn píng wáng jiā lú zhèn zhǔ

这句话大意是:难当族弟广香又攻杀文度,自立为阴平王、茄卢镇主。

zú zi jiǒng lì

这句话大意是:卒,子 炅立;。

jiǒng sǐ zi chóng zǔ lì

这句话大意是:炅死,子崇祖立;。

chóng zǔ sǐ zi mèng sūn lì

这句话大意是:崇祖死,子孟孙立。

qí yǒng míng zhōng wèi shì nán liáng zhōu cì shǐ chóu chí gōng yáng líng zhēn jù ní gōng shān guī kuǎn qí shì yǐ líng zhēn wèi běi liáng zhōu cì shǐ chóu chí gōng

这句话大意是:齐永明中,魏氏南梁州刺史、仇池公 杨灵珍据泥功山归款,齐世以灵珍为北梁州刺史、仇池公。

wén hóng sǐ yǐ zú rén jí shǐ wèi běi qín zhōu cì shǐ wǔ dū wáng

这句话大意是:文洪死,以族人集始为 北秦州刺史、武都王。

tiān jiàn chū yǐ jí shǐ wèi shǐ chí jié dū du qín yōng èr zhōu zhū jūn shì fǔ guó jiāng jūn píng qiāng xiào wèi běi qín zhōu cì shǐ wǔ dū wáng líng zhēn wèi guàn jūn jiāng jūn mèng sūn wèi jiǎ jié dū shā zhōu cì shǐ yīn píng wáng

这句话大意是:天监初,以集始为使持节、都督秦、雍二州诸军事、辅国将 军、平羌校尉、北秦州刺史、武都王,灵珍为冠军将军,孟孙为假节、督沙州刺史、 阴平王。

jí shǐ sǐ zi shào xiān xí jué wèi

这句话大意是:集始死,子绍先袭爵位。

èr nián yǐ líng zhēn wèi chí jié dū lǒng yòu zhū jūn shì zuǒ jiāng jūn běi liáng zhōu cì shǐ chóu chí wáng

这句话大意是:二年,以灵珍为持节、督陇右诸军事、左将军、 北梁州刺史、仇池王。

shí nián mèng sūn sǐ zhào zèng ān shā jiāng jūn běi yōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:十年,孟孙死,诏赠安沙将军、北雍州刺史。

zi dìng xí fēng jué

这句话大意是:子定袭封爵。

shào xiān sǐ zi zhì huì lì

这句话大意是:绍先死,子智慧立。

dà tóng yuán nián kè fù hàn zhōng zhì huì qiǎn shǐ shàng biǎo qiú lǜ sì qiān hù guī guó zhào xǔ yān jí yǐ wéi dōng yì zhōu

现代白话:大同元年,克复汉中,智慧遣使上表,求率四千户归国,诏许 呢,即以为东益州。

qí guó dōng lián qín lǐng xi jiē dàng chāng qù dàng chāng bā bǎi lǐ nán qù hàn zhōng sì bǎi lǐ běi qù qí zhōu sān bǎi lǐ dōng qù cháng ān jiǔ bǎi lǐ

这句话大意是:其国东连秦岭,西接宕昌,去宕昌八百里,南去汉中四百里,北去岐州三百里, 东去长安九百里。

běn yǒu shí wàn hù shì shì fēn jiǎn

这句话大意是:本有十万户,世世分减。

qí dà xìng yǒu fú shì jiāng shì

这句话大意是:其大姓有符氏、姜氏。

yán yǔ yǔ zhōng guó tóng

这句话大意是:言语与中国同。

zhe wū zào tū qí mào cháng shēn xiǎo xiù páo xiǎo kǒu kù pí xuē

这句话大意是:著乌皂突骑帽、长身小袖袍、小口袴、皮靴。

de zhí jiǔ gǔ

这句话大意是:地植九谷。

hūn yīn bèi liù lǐ

这句话大意是:婚姻备六礼。

zhī shū shū

这句话大意是:知书疏。

zhǒng sāng má

这句话大意是:种 桑麻。

chū juàn jīng bù qī là jiāo děng

这句话大意是:出、绢、精布、漆、蜡、椒等。

shān chū tóng tiě

这句话大意是:山出铜铁。

ruì ruì guó gài xiōng nú bié zhǒng

这句话大意是:芮芮国,盖匈奴别种。

wèi jìn shì xiōng nú fēn wéi shù bǎi qiān bù gè yǒu míng hào ruì ruì qí yī bù yě

这句话大意是:魏、晋世,匈奴分为数百千部,各有名号,芮芮其一部 也。

zì yuán wèi nán qiān yīn shàn qí gù dì

这句话大意是:自元魏南迁,因擅其故地。

wú chéng guō suí shuǐ cǎo xù mù yǐ qióng lú wèi jū

这句话大意是:无城郭,随水草畜牧,以穹庐为居。

biàn fā yì jǐn xiǎo xiù páo xiǎo kǒu kù shēn yōng xuē

这句话大意是:辫发,衣锦, 小袖袍,小口袴,深雍靴。

qí de kǔ hán qī yuè liú sī xuān hé

这句话大意是:其地苦寒,七月流澌亘河。

sòng shēng míng zhōng qiǎn wáng hóng guǐ shǐ yān yǐn zhī gòng fá wèi

现代白话:宋升明中,遣王洪轨使呢, 引之共伐魏。

qí jiàn yuán yuán nián hóng guǐ shǐ zhì qí guó guó wáng lǜ sān shí wàn qí chū yàn rán shān dōng nán sān qiān yú lǐ wèi rén bì guān bù gǎn zhàn

这句话大意是:齐建元元年,洪轨始至其国,国王率三十万骑,出燕然山东南三千余 里,魏人闭关不敢战。

hòu shāo qīn ruò

这句话大意是:后稍侵弱。

yǒng míng zhōng wèi dīng líng suǒ pò gèng wéi xiǎo guó ér nán yí qí jū

这句话大意是:永明中,为丁零所破,更为小国而南移其居。

tiān jiān zhōng shǐ pò dīng líng fù qí jiù tǔ

这句话大意是:天 监中,始破丁零,复其旧土。

shǐ zhù chéng guō míng yuē mù mò chéng

这句话大意是:始筑城郭,名曰木末城。

shí sì nián qiǎn shǐ xiàn wū diāo qiú

这句话大意是:十四年,遣使献乌貂裘。

pǔ tōng yuán nián yòu qiǎn shǐ xiàn fāng wù

这句话大意是:普 通元年,又遣使献方物。

shì hòu shù suì yī zhì yān

现代白话:是后数岁一至呢。

dà tóng qī nián yòu xiàn mǎ yì pǐ jīn yī jīn

这句话大意是:大同七年,又献马一匹、金一斤。

qí guó néng yǐ shù jì tiān ér zhì fēng xuě qián duì jiǎo rì hòu zé ní lǎo héng liú gù qí zhàn bài mò néng zhuī jí

这句话大意是:其国 能以术祭天而致风雪,前对皎日,后则泥潦横流,故其战败莫能追及。

huò yú zhōng xià wèi zhī zé yì ér bù yǔ wèn qí gù yǐ nuǎn yún

这句话大意是:或于中夏为 之,则曀而不雨,问其故,以暖云。

shǐ chén yuē hǎi nán dōng yí xī běi róng zhū guó de qióng biān yì gè yǒu jiāng yù

这句话大意是:史臣曰:海南东夷西北戎诸国,地穷边裔,各有疆域。

ruò shān qí hǎi yì guài lèi shū zhǒng qián gǔ wèi wén wǎng dié bù jì

这句话大意是:若山奇海异,怪类殊种, 前古未闻,往牒不记。

gù zhī jiǔ zhōu zhī wài bā huāng zhī biǎo biàn fāng wù tǔ mò jiū qí jí

这句话大意是:故知九州之外,八荒之表,辩方物土,莫究其极。

gāo zǔ yǐ dé huái zhī gù cháo gòng suì zhì měi yǐ

现代白话:高祖以德 怀之,故朝贡岁至,美了。

✦ You read 列传·卷五十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.