金史 · 脱脱 · Chapter 10 of 136

本纪·卷十

PinyinModern Translation
Size

zhāng zōng èr

这句话大意是:◎章宗二。

sì nián chūn zhēng yuè jǐ sì shuò yǐ huáng tài hòu sàng bù shòu cháo

这句话大意是:四年春正月己巳朔,以皇太后丧,不受朝。

xīn wèi yǐ píng zhāng zhèng shì jiā gǔ qīng chén wèi shàng shū yòu chéng xiàng jiān xiū guó shǐ

这句话大意是:辛未,以平章政事夹谷清臣为尚书右丞相,监修国史。

dīng chǒu qiǎn hù bù shì láng li xiàn kě děng fēn lù quàn nóng shì

这句话大意是:丁丑,遣户部侍郎李献可等分路劝农事。

guǐ wèi shàng shū shěng zòu dà xīng fǔ tuī guān sū dé xiù wèi lǐ bù zhǔ shì shàng yuē zhèn jì cháng yǔ qīng bǎi guān dāng shǐ jiǔ yú qí zhí

这句话大意是:癸未,尚书省奏大兴府推官苏德秀为礼部主事,上曰:“朕既尝语卿,百官当使久于其职。

bǐ fāng rèn lǐ guān fù gǎi hù cáo xún yòu chú lǐ bù rén cái qǐ néng jiān zhī

这句话大意是:彼方任理官,复改户曹,寻又除礼部,人才岂能兼之?

ruò jiǔ yú qí zhí dàn zhōng cái shèng yú xīn rén shì jì jīng liàn yì bì yǒu jì hòu bù kě qīng yì gǎi chú

这句话大意是:若久于其职,但中材胜于新人,事既经练,亦必有济,后不可轻易改除。

shàng yòu yán fán chēng zhèng yǒu yì jì zhě wèi qí duàn shì yì cái yě

这句话大意是:”上又言:“凡称政有异迹者,谓其断事轶才也。

ruò zhǐ qīng lián cǐ nǎi běn fèn yǐ tān wū zhě duō gù xiǎn qí yì ěr

这句话大意是:若止清廉,此乃本分,以贪污者多,故显其异耳。

zǎi chén yòu yán jìn yán shì zhě wèi fāng jīn xiào dì lián chǐ dào quē qǐ zhèng fēng sú

这句话大意是:宰臣又言:‘近言事者谓,方今孝弟廉耻道缺,乞正风俗。

cǐ gài guān lì bù néng fèng xuān jiào huà shǐ rán

这句话大意是:’此盖官吏不能奉宣教化使然。

jīn zhī chá jǔ guān lì zhě duō zé jìn xiào yǐ gàn bàn wéi shàng qí yǒu bǐng xīn kuān hòu yù xíng dé huà zhě zhé wèi zhī yū kuò

这句话大意是:今之察举官吏者,多责近效,以干办为上,其有秉心宽厚,欲行德化者,辄谓之迂阔。

gù rén rén jiē yǐ jiào huà wèi yú shì cǐ xiào dì suǒ yǐ fèi yě

这句话大意是:故人人皆以教化为余事,此孝弟所以废也。

ruò yù suǒ sī guān lì yǒu néng wu xíng dé huà zhě zhuó ér yòng zhī zé jiào huà kě xíng xiào dì kě xìng yǐ

现代白话:若谕所司,官吏有能务行德化者,擢而用之,则教化可行,孝弟可兴了。

jīn zhī suǒ chá jǔ jiē xiān cái ér hòu dé

这句话大意是:今之所察举,皆先才而后德。

qiǎo huá zhī tú suī yǒu zāng wū yī dàn jiàn yòng yóu wèi néng lì cǐ lián chǐ suǒ yǐ sàng yě

这句话大意是:巧猾之徒,虽有脏污,一旦见用,犹为能吏,此廉耻所以丧也。

ruò yù suǒ sī chá jǔ guān lì bì shěn zhēn wěi shǐ yǒu cái wú xíng zhě bù yǐ jì yú fēi dào qiú jìn zhě jiā zhī jiū hé zé bēn jīng zhī sú xi ér lián chǐ kě xìng yǐ

现代白话:若谕所司,察举官吏,必审真伪,使有才无行者不以觊觎,非道求进者加之纠劾,则奔兢之俗息,而廉耻可兴了!

xīn mǎo zhèn hé běi zhū lù bèi shuǐ zāi zhě

这句话大意是:”辛卯,赈河北诸路被水灾者。

guǐ sì yù diǎn jiǎn sī xíng gōng wài dì jí wéi liè zhī chù xī yǔ mín gēng suī jìn dì tīng mín chí nóng qì chū rù

这句话大意是:癸巳,谕点检司:“行宫外地及围猎之处悉与民耕,虽禁地,听民持农器出入。

bǐng shēn dōng jīng lù fù shǐ wáng shèng jìn yīng qiǎn yù zhī yuē rǔ zhí fēi qīng mín jiān lì hài guān lì xié zhèng lüè bù jù wén ér nǎi yǐ yīng jìn cǐ qǐ rǔ suǒ zhí yě

现代白话:”丙申,东京路副使王胜进鹰,遣谕之曰:“你职非轻,民间利害,官吏邪正,略不具闻,而乃以鹰进,此岂你所职也!

hòu wú fù ěr

现代白话:后毋复你。

èr yuè wù xū shuò rú chūn shuǐ

这句话大意是:二月戊戌朔,如春水。

shǐ yǐ chūn qiū èr zhòng yuè shàng wù rì jì shè jì

这句话大意是:始以春、秋二仲月上戊日祭社稷。

guǐ chǒu liè yú yáo cūn diàn

这句话大意是:癸丑,猎于姚村淀。

guǐ hài zhì zì chūn shuǐ

这句话大意是:癸亥,至自春水。

bǐng yín cān zhī zhèng shì zhāng wàn gōng ba

这句话大意是:丙寅,参知政事张万公罢。

sān yuè wù chén shuò zhū bù tí xíng sī rù jiàn gè wèn yǐ zhí shì réng jiè yù yuē zhèn tè shè tí xíng sī běn yù ān mín yú jīn wǔ nián xiào yóu wèi zhe

这句话大意是:三月戊辰朔,诸部提刑司入见,各问以职事,仍诫谕曰:“朕特设提刑司,本欲安民,于今五年,效犹未著。

gài duō bù shí běn zhí zhī tǐ ér tú shì xì suì yǐ zhì zhōu xiàn lì jiē wèi sù ér bù gǎn xíng shì

这句话大意是:盖多不识本职之体,而徒事细碎,以致州县例皆畏宿而不敢行事。

nǎi zhě shān dōng mín jiān yú shí cháng qiǎn shǐ zhèn jì gài qīng děng bù zhí gù zhì yú cǐ

这句话大意是:乃者山东民艰于食,尝遣使赈济,盖卿等不职,故至于此。

jì wǎng zhī shī qí sī quān gǎi

这句话大意是:既往之失,其思悛改。

gēng wǔ shàng jiàng xìng jǐng míng gōng yù shǐ zhōng chéng dǒng shī zhōng děng shàng shū qiē jiàn bù bào

这句话大意是:”庚午,上将幸景明宫,御史中丞董师中等上书切谏,不报。

rén shēn zhāng zài shàng bǔ quē xǔ ān rén shí yí lù duó jiē jiàn nǎi zhǐ

这句话大意是:壬申,章再上,补阙许安仁、拾遗路铎皆谏,乃止。

zhì dìng mín xí jiǎo dǐ qiāng bàng zuì

这句话大意是:制定民习角牴,枪棒罪。

yǐ gōng bù shàng shū xū chí guó wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:以工部尚书胥持国为参知政事。

bǐng zǐ tè cì yǒu sī kǒng duān fǔ jí dì shòu xiǎo xué jiào shòu xún yǐ nián lǎo mìng shí zhǔ bù bàn fèng zhì shì

这句话大意是:丙子,特赐有司孔端甫及第,授小学教授,寻以年老,命食主簿半俸致仕。

jiǎ shēn xìng xiāng shān yǒng ān sì jí yù quán shān

这句话大意是:甲申,幸香山永安寺及玉泉山。

jiǎ wǔ dìng pèi xiǎng gōng chén

这句话大意是:甲午,定配享功臣。

chì zì jīn yù shǐ tái zòu shì xiū qǐ jū zhù bìng lìng huí bì

这句话大意是:敕自今御史台奏事,修起居注并令回避。

xià sì yuè dīng yǒu shuò xìng xìng líng chóng fēi dì

这句话大意是:夏四月丁酉朔,幸兴陵崇妃第。

shì rì shǐ jǔ lè

这句话大意是:是日,始举乐。

zì jǐ hài zhì guǐ mǎo bǎi guān sān biǎo qǐng shàng zūn hào shàng yuē zǔ zōng gǔ xiān yǒu shòu zūn hào zhě gài yǒu qí dé gù yǒu qí míng

这句话大意是:自己亥至癸卯,百官三表请上尊号,上曰:“祖宗古先有受尊号者,盖有其德,故有其名。

bǐ nián wǔ gǔ bù dēng bǎi xìng liú lí zhèng dāng jiè jù xiū shēn zhī rì qǐ de xū shòu róng míng yé

这句话大意是:比年五谷不登,百姓流离,正当戒惧修身之日,岂得虚受荣名耶?

bù xǔ réng duàn lái zhāng

这句话大意是:”不许,仍断来章。

wù shēn qīn dì yú tài miào

这句话大意是:戊申,亲禘于太庙。

gēng xū rú wàn níng gōng

这句话大意是:庚戌,如万宁宫。

xīn hài yòu chéng xiàng qīng chén lǜ bǎi guān jí dié ài děng fù qǐng shàng zūn hào xué guān liú jī yì lǜ liù xué zhū shēng zhào jiè děng qī bǎi jiǔ shí wǔ rén yì zǐ chén mén qǐng shàng zūn hào rú táng yuán hé gù shì bù xǔ

这句话大意是:辛亥,右丞相清臣率百官及耋艾等复请上尊号,学官刘玑亦率六学诸生赵楷等七百九十五人诣紫宸门请上尊号,如唐元和故事,不许。

dīng sì zhèn hé zhōu jī

这句话大意是:丁巳,赈河州饥。

chì nǚ zhí jìn shì jí dì hòu réng shì yǐ qí shè zhòng xuǎn zhě shēng zhuó zhī

这句话大意是:敕女直进士及第后,仍试以骑射,中选者升擢之。

yǐ chǒu jiǎn shàng jiù shí gǔ mǎ

这句话大意是:乙丑,减尚厩食谷马。

wǔ yuè bǐng yín shuò cáo wáng yǒng shēng jí zhū wáng qǐng shàng zūn hào bù xǔ

这句话大意是:五月丙寅朔,曹王永升及诸王请上尊号,不许。

yǐ shàng jiù jú shǐ shí mǒ zhēn wèi héng cì xià guó shǐ

这句话大意是:以尚厩局使石抹贞为横赐夏国使。

jǐ sì shàng yǐ qún chén lèi shàng zūn hào bù shòu zhào yù zhōng wài tú zuì yǐ xià dì jiàng yī děng zhàng yǐ xià yuán zhī

这句话大意是:己巳,上以群臣累上尊号不受,诏谕中外,徒罪以下递降一等,杖以下原之。

jiǎ xū guān jià yú jìn jiāo

这句话大意是:甲戌,观稼于近郊。

xīn sì yù zuǒ sī biàn yù zhū lù lìng yuè jù yǔ zé tián hé fēn shù yǐ wén

这句话大意是:辛巳,谕左司:“遍谕诸路,令月具雨泽田禾分数以闻。

guǐ wèi yǐ jiǔ yǔ chán

这句话大意是:”癸未,以久雨,鋋。

liù yuè guǐ chǒu cì yǒu sī suǒ jǔ dé xíng cái néng zhī shì ān zhōu cuī bǐng rén gǔn zhōu dí jū jǐn zhōu qí wén yǐ dà míng sūn kě jiǔ chén xìn rén yīng zhōu dǒng kuí bìng tóng jìn shì chū shēn

这句话大意是:六月癸丑,赐有司所举德行才能之士安州崔秉仁、衮州翟驹、锦州齐文乙、大名孙可久、陈信仁、应州董戣并同进士出身。

bǐng chén yǐ qíng zhì jì yuè zhèn hǎi dú

这句话大意是:丙辰,以晴,致祭岳镇海渎。

rén xū shàng shū yòu chéng xiàng jiā gǔ qīng chén jìn fēng dài guó gōng xī jīng liú shǒu wán yán shǒu zhēn wèi píng zhāng zhèng shì fēng xiāo guó gōng

这句话大意是:壬戌,尚书右丞相夹谷清臣进封戴国公,西京留守完颜守贞为平章政事,封萧国公。

shàng shū yòu chéng liú wěi hōng

这句话大意是:尚书右丞刘玮薨。

qiū qī yuè xīn sì nán jīng lù tí xíng sī zì xǔ zhōu qiān zhì nán jīng

这句话大意是:秋七月辛巳,南京路提刑司自许州迁治南京。

jǐ chǒu zhì sān pǐn yǐ shàng guān yǒu gù zhě ruò qīn xián xūn jiù shàng shū shěng jí yù wén zòu yì jiā zhuī zèng

这句话大意是:己丑,制三品以上官有故者,若亲、贤、勋、旧,尚书省即与闻奏,议加追赠。

mìng yǐ yín gǎi zhù lǐ xìn zhī bǎo réng tu yǐ jīn

这句话大意是:命以银改铸“礼信之宝”,仍涂以金。

yǐ tóng pàn dà mù qīn fǔ shì xiāng wèi shū mì shǐ

这句话大意是:以同判大睦亲府事襄为枢密使。

yǐ yù shǐ zhōng chéng dǒng shī zhōng děng wèi hè sòng shēng rì shǐ

这句话大意是:以御史中丞董师中等为贺宋生日使。

bā yuè jǐ hài shū mì shǐ xiāng shuài bǎi liáo zài qǐng shàng zūn hào bù xǔ

这句话大意是:八月己亥,枢密使襄帅百僚再请上尊号,不许。

shì rì suì xīng tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:是日,岁星、太白昼见。

gēng zǐ dà shè

这句话大意是:庚子,大赦。

jiǎ chén zhì zì wàn níng gōng

这句话大意是:甲辰,至自万宁宫。

dīng wèi shì diàn kǒng zǐ miào běi miàn zài bài

这句话大意是:丁未,释奠孔子庙,北面再拜。

xīn hài guó shǐ yuàn jìn shì zōng shí lù shàng fú páo dài yù rén zhèng diàn jiàng zuò lì shòu zhī

这句话大意是:辛亥,国史院进《世宗实录》,上服袍带,御仁政殿,降座,立受之。

jiǔ yuè jiǎ zǐ shuò tiān shòu jié yù dà ān diàn shòu qīn wáng bǎi guān jí sòng gāo lí xià shǐ cháo hè

这句话大意是:九月甲子朔,天寿节,御大安殿,受亲王百官及宋、高丽、夏使朝贺。

wù chén yǐ cān zhī zhèng shì lái gǔ héng wèi shàng shū yòu chéng hù bù shàng shū mǎ qí wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:戊辰,以参知政事来谷衡为尚书右丞,户部尚书马琪为参知政事。

chì shàng shū shěng dà dìng èr shí jiǔ nián yǐ hòu tǔ shù yán shì huò xì guó jiā huò biān guān dà lì hài yǐ cháng shī xíng zhě kě tè bǔ yī guān yǒu yì yú guān mín liàng gěi yǐ shǎng

这句话大意是:敕尚书省:“大定二十九年以后土庶言事,或系国家或边关大利害已尝施行者,可特补一官,有益于官民,量给以赏。

yǐ xī shàng gé mén shǐ dà niè wèi xià guó shēng rì shǐ

这句话大意是:”以西上阁门使大枿为夏国生日使。

gēng wǔ rú shān líng cì fèng xiān xiàn

这句话大意是:庚午,如山陵,次奉先县。

xīn wèi bài tiān yú xiàn xi

这句话大意是:辛未,拜天于县西。

rén shēn zhì diàn zhū líng

这句话大意是:壬申,致奠诸陵。

guǐ yǒu rú qiū shān

这句话大意是:癸酉,如秋山。

shí yī yuè gēng wǔ yòu chéng xiàng qīng chén cān zhī zhèng shì chí guó shàng biǎo gài xián yōu zhào bù xǔ

这句话大意是:十一月庚午,右丞相清臣、参知政事持国上表丐闲,优诏不许。

wù yín yǐ hàn lín zhí xué shì wán yán kuāng děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ mìng kuāng quán yì míng bì yǐ bì sòng huì

这句话大意是:戊寅,以翰林直学士完颜匡等为贺宋正旦使,命匡权易名弼,以避宋讳。

rén wǔ mù bīng

这句话大意是:壬午,木冰。

bǐng xū zhào zhū zhí guān yǐ zāng wū bù zhí bèi zuì yǐ lián néng huò shēng zhě lìng suí lù jīng fǔ zhōu xiàn liè qí xìng míng jiē zhī gōng shǔ yǐ shì quàn chéng

这句话大意是:丙戌,诏诸职官以赃污不职被罪、以廉能获升者,令随路、京、府、州、县列其姓名,揭之公署,以示劝惩。

gēng yín xià guó sì zi lǐ chún yòu qiǎn shǐ lái fù gào

这句话大意是:庚寅,夏国嗣子李纯佑遣使来讣告。

shí èr yuè jiǎ wǔ shuò xià guó lǐ chún yòu qiǎn shǐ fèng gù wáng rén xiào qiǎn biǎo yǐ jìn

这句话大意是:十二月甲午朔,夏国李纯佑遣使奉故王仁孝遣表以进。

yù dà xīng fǔ yú nuǎn tāng yuàn rì gěi mǐ wǔ dàn yǐ shàn pín zhě

这句话大意是:谕大兴府于暖汤院日给米五石,以赡贫者。

wù xū dìng wǔ jūn jié dù shǐ zhèng wáng yǒng dǎo yǐ móu fǎn fú zhū

这句话大意是:戊戌,定武军节度使郑王永蹈以谋反,伏诛。

jǐ hài yù yǒu sī yǐ zhèng wáng cái chǎn fēn cì zhū wáng zé guó gōng zhǔ cái wù fēn cì zhū gōng zhǔ

这句话大意是:己亥,谕有司,以郑王财产分赐诸王,泽国公主财物分赐诸公主。

jiǎ chén zhū wáng fǔ zēng zhì sī mǎ yī rén

这句话大意是:甲辰,诸王府增置司马一人。

yǐ hé shí liè chéng wèi gāo lí shēng rì shǐ xī shàng gé mén shǐ dà niè děng wéi xià guó chì jì wèi wèn shǐ

这句话大意是:以纥石烈珵为高丽生日使,西上阁门使大枿等为夏国敕祭慰问使。

gēng xū shàng shū shěng yǐ kē mù jìn duō de rén qǐ shì jǔ zēng qǔ jìn shì

这句话大意是:庚戌,尚书省以科目近多得人,乞是举增取进士。

shàng rán zhī zhào yǒu sī huì shì wú xiàn rén shù

这句话大意是:上然之,诏有司:“会试毋限人数。

jiǎ yín cè cháng bái shān zhī shén wèi kāi tiān hóng shèng dì

这句话大意是:”甲寅,册长白山之神为开天弘圣帝。

bǐng chén liè yú jìn jiāo

这句话大意是:丙辰,猎于近郊。

shì suì dà yǒu nián

这句话大意是:是岁,大有年。

xíng míng shēn jì jí hé běi xi lù shí liù móu kè zhī de yě cán chéng jiǎn

这句话大意是:邢、洺、深、冀及河北西路十六谋克之地,野蚕成茧。

wǔ nián chūn zhēng yuè guǐ shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:五年春正月癸朔,宋、高丽、夏遣使来贺。

yǐ chǒu zhāo róng lǐ shì jìn wèi shū fēi

这句话大意是:乙丑,昭容李氏进位淑妃。

jǐ sì chū yòng táng sòng diǎn lǐ huáng hòu jì chén jiē fèi wù

这句话大意是:己巳,初用唐、宋典礼,皇后忌辰皆废务。

shàng shū shěng jìn qū tián fǎ zhào xiāng qí dì yí wu cóng mín biàn

这句话大意是:尚书省进区田法,诏相其地宜,务从民便。

yòu yán qiǎn guān shào nóng zhī rǎo mìng tí xíng sī jìn zhǐ zhī

这句话大意是:又言遣官劭农之扰,命提刑司禁止之。

yǐ hài yǐ yè lǔ gǔ shén shǐ zhì nǚ zhí zì zhào jiā fēng zèng yī cāng jié lì miào zhōu zhì lì cí yú shàng jīng nà lǐ hún zhuāng

这句话大意是:乙亥,以叶鲁、谷神始制女直字,诏加封赠,依仓颉立庙盩厔例,祠于上京纳里浑庄。

suì shí zhì jì lìng qí zǐ sūn bài diàn běn lù guān yī rén jí běn qiān hù chūn qiū èr jì

这句话大意是:岁时致祭,令其子孙拜奠,本路官一人及本千户春秋二祭。

xīn sì qián zhōng dōu lù dōu zhuǎn yùn shǐ wáng jì jiàn sān jǔ zhōng chǎng rén cài zhōu wén shāng jīng míng xíng xiū zú bèi gù wèn

这句话大意是:辛巳,前中都路都转运使王寂荐三举终场人蔡州文商经明行修,足备顾问。

qián hé běi xi lù zhuǎn lián shǐ li yáng yán qìng yáng fǔ jìn shì li jiǎng chún dé bó xué xiāng qū yù zhī

这句话大意是:前河北西路转连使李扬言庆阳府进士李奖纯德博学,乡曲誉之。

jiàng zhōu li tiān qí yīng zhōu kāng jìn hóu lǚ fù tíng shì jiē yǒu cái dé

这句话大意是:绛州李天祺、应州康晋侯屡赴廷试,皆有才德。

shàng yuē wén shāng kě lìng zhào zhī

这句话大意是:上曰:“文商可令召之。

li jiǎng gěi zhǔ bù bàn fèng zhōng shēn yú cì tóng jìn shì chū shēn

这句话大意是:李奖给主簿半俸终身,余赐同进士出身。

qiǎn guó zǐ jì jiǔ liú jī cè lǐ chún yòu wèi xià guó wáng

这句话大意是:”遣国子祭酒刘玑册李纯佑为夏国王。

dīng hài xìng chéng nán bié gōng

这句话大意是:丁亥,幸城南别宫。

èr yuè dīng yǒu chū dìng zhǎng lì quàn kè néng fǒu shǎng gé

这句话大意是:二月丁酉,初定长吏劝课能否赏格。

shàng shū shěng zòu lǐ guān yán xiào yì huáng tài hòu xiáng chú yǐ jiǔ yi yì lóng qìng gōng wèi dōng gōng cí xùn diàn wèi chéng huá diàn

这句话大意是:尚书省奏:“礼官言孝懿皇太后祥除已久,宜易隆庆宫为东宫,慈训殿为承华殿。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

zhào gòu qiú chóng wén zǒng mù nèi suǒ quē shū jí

这句话大意是:诏购求《崇文总目》内所阙书籍。

wù xū jì shè jì yǐ xuān xiàn huáng hòu jì chén yòng xī níng sì yí lè xiàn ér bù zuò

这句话大意是:戊戌,祭社稷,以宣献皇后忌辰,用熙宁祀仪,乐县而不作。

jiǎ chén yùn wáng cóng hōng

这句话大意是:甲辰,郓王琮薨。

jǐ yǒu zǎi chén qǐng bà běi biān tún zhù jūn mǎ bù yǔn

这句话大意是:己酉,宰臣请罢北边屯驻军马,不允。

guǐ chǒu yǐ qí hé xiàn mín zhāng juān jì yáng xiàn wáng chēn hé zhōu li qí jí yì hào shī zhào fù zhī zhōng shēn réng zhe yú lìng

这句话大意是:癸丑,以齐河县民张涓、济阳县王琛、河州李锜急义好施,诏复之终身,仍著于令。

mìng xuān huī shǐ yí là mǐn hù bù zhǔ shì chì zhǎn shí lǐ gē xiāng shì běi biān yíng tún jīng huà cháng jiǔ zhī jì

这句话大意是:命宣徽使移剌敏、户部主事赤盏实理哥相视北边营屯,经画长久之计。

sān yuè rén shēn chū dìng xiàn qián jìn

这句话大意是:三月壬申,初定限钱禁。

gēng chén chū dìng rì yuè fēng yǔ léi shī cháng sì

这句话大意是:庚辰,初定日月风雨雷师常祀。

wù zǐ zhì hóng wén yuàn yì xiě jīng shū

这句话大意是:戊子,置弘文院,译写经书。

xià sì yuè rén chén shuò xìng běi yuàn

这句话大意是:夏四月壬辰朔,幸北苑。

gēng zǐ zhào gè lù suǒ jǔ dé xíng cái néng zhī shì zhuō zhōu shí qí yún zhōng liú zhì zhèng zhōu li shēng ēn zhōu fu lì jǐ nán zhào zhì xìng zhōng tián hù fāng liù rén bìng tè cì tóng jìn shì chū shēn

这句话大意是:庚子,诏各路所举德行才能之士,涿州时琦、云中刘挚、郑州李升、恩州傅砺、济南赵挚、兴中田扈方六人,并特赐同进士出身。

yǐ wén shāng wèi guó zi jiào shòu tè qiān dēng shì láng

这句话大意是:以文商为国子教授,特迁登仕郎。

jǐ yǒu zhào zì jīn kuāng dú chuáng tà zhī shì wú yǐ jīn yù

这句话大意是:己酉,诏自今筐椟床榻之饰毋以金玉。

rén zǐ tè cì hàn lín dài zhì wēn dí hǎn dí hàn lín xué shì chéng zhǐ zhōng fèng dài fū

这句话大意是:壬子,特赐翰林待制温迪罕迪翰林学士承旨、中奉大夫。

yǐ mǎo xìng jǐng míng gōng dǒng shī zhōng gǔ shǒu qiān lù duó xiān hòu fán liǎng shàng fēng shì qiē jiàn bù bào

这句话大意是:乙卯,幸景明宫,董师中、贾守谦、路铎先后凡两上封事切谏,不报。

wǔ yuè gēng wǔ cì wū shí sā bā

这句话大意是:五月庚午,次乌十撒八。

wù zǐ huán fǔ èr zhōu hàn qiǎn shǐ dǎo yú jìn shān

这句话大意是:戊子,桓、抚二州旱,遣使祷于缙山。

liù yuè rén chén rú bīng jǐng

这句话大意是:六月壬辰,如冰井。

jǐ hài chū liè

这句话大意是:己亥,出猎。

dēng hú tǔ bái shān

这句话大意是:登胡土白山。

lèi jiǔ zài bài

这句话大意是:酹酒再拜。

cáo wáng yǒng shēng yǐ xià jìn jiǔ

这句话大意是:曹王永升以下进酒。

bǐng wǔ bài tiān qǔ shè xī běi lù jǐ wèi rú zhā shā qiū shān

这句话大意是:丙午,拜天,曲赦西北路,己未,如查沙秋山。

shì yuè sòng qián zhǔ yǎn cú

这句话大意是:是月,宋前主甗殂。

qī yuè wù chén liè yú huō chì huǒ yī fà guàn shuāng lù

这句话大意是:七月戊辰,猎于豁赤火,一发贯双鹿。

shì rì huò lù èr bǎi èr shí èr cì hù cóng guān yǒu chà

这句话大意是:是日,获鹿二百二十二,赐扈从官有差。

xīn sì cì lǔ wēn hé shī bù

这句话大意是:辛巳,次鲁温合失不。

shì rì shàng qīn shè huò huáng yáng sì bǎi qī shí yī

这句话大意是:是日,上亲射,获黄羊四百七十一。

yǐ yǒu cì bīng jǐng

这句话大意是:乙酉,次冰井。

bǐng xū yǐ tiān shòu jié yàn shū guāng diàn fán cóng guān jí chéng yìng rén yù tán ēn qiān zhì zhě bìng shòu xuān chì yú diàn qián

这句话大意是:丙戌,以天寿节,宴枢光殿,凡从官及承应人遇覃恩迁秩者,并受宣敕于殿前。

shí jiǔ yǔ chū jì yǒu lóng yè wěi yú diàn qián yún jiān

这句话大意是:时久雨初霁,有龙曳尾于殿前云间。

wù zǐ yù shàn gēng zhōng yǒu fā shàng jǔ shì ér qì zhī jiè zuǒ yòu wú xuān yán

这句话大意是:戊子,御膳羹中有发,上举视而弃之,戒左右毋宣言。

bā yuè xīn hài zhì zì jǐng míng gōng

这句话大意是:八月辛亥,至自景明宫。

rén zǐ hé jué yáng wǔ gù dī guàn fēng qiū ér dōng

这句话大意是:壬子,河决阳武故堤,灌封丘而东。

dīng sì cì cóng xìng shān hòu qīn jūn yín juàn yǒu chà

这句话大意是:丁巳,赐从幸山后亲军银、绢有差。

jiǔ yuè wù wǔ shuò tiān shòu jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:九月戊午朔,天寿节,宋、高丽、夏遣使来贺。

rén xū mìng zēng dìng bǔ dào guān bèi shā fù qián jí guān shǎng gé

这句话大意是:壬戌,命增定捕盗官被杀赙钱及官赏格。

jiǎ zǐ dōu shuǐ jiān guān wáng rǔ jiā děng zuò hé jué gè xuē guān liǎng jiē zhàng qī shí ba zhī

现代白话:甲子,都水监官王你嘉等坐河决,各削官两阶,杖七十,罢之。

yǐ chǒu shàng yù ruì sī diàn zhū lù tí xíng shǐ rù jiàn

这句话大意是:乙丑,上御睿思殿,诸路提刑使入见。

wù chén chū lìng mín mǎi pū suí chù jīn yín tóng yě

这句话大意是:戊辰,初令民买扑随处金、银、铜冶。

mìng cān zhī zhèng shì mǎ qí wǎng shì hé jué réng xǔ biàn yí cóng shì

这句话大意是:命参知政事马琪往视河决,仍许便宜从事。

rén shēn sòng zhǔ qiǎn shǐ lái gào āi

这句话大意是:壬申,宋主遣使来告哀。

wù yín yǐ zhī dà xīng fǔ shì ní máng gǔ děng wéi jiàn sòng guó diào jì shǐ

这句话大意是:戊寅,以知大兴府事尼厖古等为鉴宋国吊祭使。

chì shàng shū shěng jí bǎi guān yì bèi biān shì

这句话大意是:敕尚书省,集百官议备边事。

rén wǔ tè tuī ēn dōng gōng jiù rén sī jīng wáng bó wēn děng bā rén guān yǒu chà

这句话大意是:壬午,特推恩东宫旧人司经王伯温等八人官有差。

jiǎ shēn mìng shàng jīng děng jiǔ lù bìng zhū mǒ jí jiū děng chù xuǎn jūn sān wàn sì lái chūn diào fā réng mìng zhū lù bìng běi zǔ qǐ yǐ liù nián xià huì bīng lín huáng

这句话大意是:甲申,命上京等九路并诸抹及𫄙等处选军三万,俟来春调发,仍命诸路并北阻棨以六年夏会兵临潢。

dōng shí yuè gēng yín yòu chéng xiàng jiā gǔ qīng chén děng biǎo qǐng shàng zūn hào bù yǔn

这句话大意是:冬十月庚寅,右丞相夹谷清臣等表请上尊号,不允。

sòng wèi shǐ xiàn qiǎn liú wù

这句话大意是:宋遗使献遣留物。

rén yín yòu chéng xiàng qīng chén fù qīng shàng zūn hào guó zǐ jì jiǔ liú jī yì lǜ liù xué zhū shēng shàng biǎo chén qǐng bù yǔn

这句话大意是:壬寅,右丞相清臣复清上尊号,国子祭酒刘玑亦率六学诸生上表陈请,不允。

qiǎn hù bù yuán wài láng hé gé zhèn hé jué bèi zāi rén hù

这句话大意是:遣户部员外郎何格赈河决被灾人户。

gēng xū zhāng rǔ bì qī gāo tuó wò yǐ móu nì fú zhū

现代白话:庚戌,张你弼妻高陀斡以谋逆,伏诛。

rén zǐ shàng shū shěng zòu shēng tí xíng sī suǒ chá lián guān nán pí xiàn lìng shǐ sù yǐ xià shí yǒu èr rén ér dà xīng zhǔ bù méng kuò mán dōu yì zài xuǎn zhòng shàng zhī qí rén yuē mán dōu jiāo fú rén yě shēng zhī kě hu

这句话大意是:壬子,尚书省奏,升提刑司所察廉官南皮县令史肃以下十有二人,而大兴主簿蒙括蛮都亦在选中,上知其人,曰:“蛮都浇浮人也,升之可吗?

yǔ qí rèn jiāo fú shú ruò yòng chún hòu

这句话大意是:与其任浇浮,孰若用淳厚。

kuàng mán dōu cháng cái cái zhì guò rén yóu bù dàng yòng kǒng bài fēng sú kuàng cháng cái yé

这句话大意是:况蛮都常才,才智过人犹不当用,恐败风俗,况常才耶!

qí zài chá zhī

这句话大意是:其再察之。

rùn yuè wù wǔ shuò sòng zhǔ qiǎn shǐ bào jí wèi

这句话大意是:闰月戊午朔,宋主遣使报即位。

jiǎ zǐ qīn wáng bǎi guān gè fèng biǎo qǐng shàng zūn hào bù yǔn

这句话大意是:甲子,亲王、百官各奉表请上尊号,不允。

bǐng yín yǐ dài guó gōng huan dōu děng wǔ rén pèi xiǎng zǔ miào tíng

这句话大意是:丙寅,以代国公欢都等五人配享祖庙廷。

jiǎ xū yǐ hé dōng nán běi tí xíng shǐ wáng qǐ děng wéi hè sòng zhǔ jí wèi shǐ

这句话大意是:甲戌,以河东南、北提刑使王启等为贺宋主即位使。

yǐ hài liè yú jìn jiāo

这句话大意是:乙亥,猎于近郊。

wù yín shàng wèn fǔ chén yuē kǒng zǐ miào zhū chǔ hé rú

现代白话:戊寅,上问辅臣曰:“孔子庙诸处怎么样?

píng zhāng zhèng shì shǒu zhēn yuē zhū xiàn jiàn yì jiàn lì

这句话大意是:”平章政事守贞曰:“诸县见议建立。

shàng yīn yuē sēng tú xiū shì yǔ xiàng shén yán dào liú cì zhī wéi rú zhě yú kǒng zǐ miào zuì wéi miè liè

这句话大意是:”上因曰:“僧徒修饰宇像甚严,道流次之,惟儒者于孔子庙最为灭裂。

shǒu zhēn yuē rú zhě bù néng zhǎng jū xué xiào fēi ruò sēng dào jiǔ chù sì guàn

这句话大意是:”守贞曰:“儒者不能长居学校,非若僧道久处寺观。

shàng yuē sēng dào yǐ fú lǎo yíng lì gù wu zài zhuāng yán hóng chǐ qǐ rén shī lì zì duō suǒ yǐ wèi guān měi yě

这句话大意是:”上曰:“僧道以佛、老营利,故务在庄严闳侈,起人施利自多,所以为观美也。

gēng chén cān zhī zhèng shì mǎ qí zì xíng shěng huí jù zòu hé fáng lì hài yǔ zài qí fu zhōng

这句话大意是:”庚辰,参知政事马琪自行省回,具奏河防利害,语载《琪傅》中。

bǐng xū yǐ hàn lín dài zhì ào tún zhōng xiào quán hù bù shì láng tài fǔ shǎo jiān wēn fǎng quán gōng bù shì láng xíng hù gōng bù shì xiū zhì hé fáng

这句话大意是:丙戌,以翰林待制奥屯忠孝权户部侍郎,太府少监温昉权工部侍郎,行户、工部事,修治河防。

yǐ yǐn jìn shǐ wán yán zhōng wèi xià guó shēng rì shǐ

这句话大意是:以引进使完颜衷为夏国生日使。

shí yī yuè guǐ sì zhào ba zǐ jīng lǐng suǒ hù wéi chǎng

这句话大意是:十一月癸巳,诏罢紫荆岭所护围场。

gēng zǐ yǐ yòu xuān huī shǐ yí là mǐn děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ

这句话大意是:庚子,以右宣徽使移剌敏等为贺宋正旦使。

guǐ chǒu tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:癸丑,太白昼见。

shí èr yuè xīn yǒu píng zhāng zhèng shì wán yán shǒu zhēn ba

这句话大意是:十二月辛酉,平章政事完颜守贞罢。

yǐ zhī dà xīng fǔ shì ní máng gǔ jiàn wèi cān zhī zhèng shì yǐ hù zhōng láng zhōng li jìng yì wèi cì gāo lí shēng rì shǐ

这句话大意是:以知大兴府事尼厖古鉴为参知政事,以户中郎中李敬义为赐高丽生日使。

dīng mǎo miǎn bèi huáng hé shuǐ zāi jīn nián qiū shuì

这句话大意是:丁卯,免被黄河水灾今年秋税。

xīn sì chì jiǎn xiū nèi sī bèi yíng zào jūn qiān rén dū chéng suǒ wǔ bǎi rén

这句话大意是:辛巳,敕减修内司备营造军千人,都城所五百人。

guǐ wèi chì shàng shū shěng zì jīn xiàn líng zhī jiā hé zhě shǎng

这句话大意是:癸未,敕尚书省,自今献灵芝嘉禾者赏。

liù nián chūn zhēng yuè dīng hài shuò shòu sòng gāo lí xià shǐ cháo hè

这句话大意是:六年春正月丁亥朔,受宋、高丽、夏使朝贺。

gēng yín tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:庚寅,太白昼见。

xīn mǎo chì yǒu sī gěi tiān shuǐ jùn gōng jiā shǔ tián zhái

这句话大意是:辛卯,敕有司给天水郡公家属田宅。

rén chén rú chūn shuǐ

这句话大意是:壬辰,如春水。

gēng xū ba shǎn xī kuò dì

这句话大意是:庚戌,罢陕西括地。

xīn hài yù xū chí guó hé shàng yì fū jù jū kǒng shēng jí yì kě lǐn yī hù shì zhī

这句话大意是:辛亥,谕胥持国,河上役夫聚居,恐生疾疫,可廪医护视之。

yǐ mǎo cì yù lín

这句话大意是:乙卯,次御林。

èr yuè dīng sì shuò chì yǒu sī xíng gōng cè jí liè suǒ yǒu nóng zhě wù jìn

这句话大意是:二月丁巳朔,敕有司:“行宫侧及猎所有农者勿禁。

jǐ wèi shǐ jì gāo méi

这句话大意是:”己未,始祭高禖。

gēng wǔ zhì zì chūn shuǐ

这句话大意是:庚午,至自春水。

dīng chǒu jīng shī dì zhèn

这句话大意是:丁丑,京师地震。

dà yǔ báo zhòu huì zhèn yìng tiān mén yòu chī wěi

这句话大意是:大雨雹,昼晦,震应天门右鸱尾。

guǐ wèi sòng qiǎn shǐ lái bào xiè

这句话大意是:癸未,宋遣使来报谢。

sān yuè bǐng xū shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:三月丙戌朔,日有食之。

jiǎ wǔ yǐ hàn lín zhí xué shì bèi shù lǔ zi yuán jiān yòu sī jiàn jiān chá yù shǐ tián zhòng lǐ wèi zuǒ shi qiǎn hàn lín xiū zhuàn pú sàn é kě jiān yòu shí yí yù zhī yuē guó jiā shè zhì jiàn guān fēi qǔ xū míng gài zé shí xiào shù jī yǒu suǒ bì yì

这句话大意是:甲午,以翰林直学士孛术鲁子元兼右司谏,监察御史田仲礼为左拾遣,翰林修撰仆散讹可兼右拾遗,谕之曰:“国家设置谏官,非取虚名,盖责实效,庶几有所裨益。

qīng děng jiē cháo tíng xuǎn zhuó zhì zhī jiàn zhí rú guó jiā lì hài guān lì xié zhèng jí yán wú yǐn

这句话大意是:卿等皆朝廷选擢,置之谏职,如国家利害、官吏邪正,极言无隐。

jìn lù duó zuǒ qiān běn yǐ tā zuì qīng děng wù yǐ bèi zé suì wèi suō bù yán qí xī xīn lù lì wú de jiān mò

这句话大意是:近路铎左迁,本以他罪,卿等勿以被责,遂畏缩不言,其悉心戮力,毋得缄默。

bǐng shēn rú wàn níng gōng

这句话大意是:”丙申,如万宁宫。

wù xū yǐ běi biān liáng yùn kuò qún mù suǒ sān zhāo tǎo sī měng ān móu kè suí jiū jí dié là táng gǔ bù zhū mǒ xī jīng tài yuán guān mín tuo wǔ qiān chōng zhī wéi mín yǐ tuó zǎi wèi yè zhě wù kuò

这句话大意是:戊戌,以北边粮运,括群牧所、三招讨司猛安谋克、随𫄙及迭剌、唐古部诸抹、西京、太原官民驼五千充之,惟民以驼载为业者勿括。

yǐ yín wǔ shí wàn liǎng qián èr shí sān wàn liù qiān jiǔ bǎi guàn yǐ bèi zhī gěi

这句话大意是:以银五十万两、钱二十三万六千九百贯以备支给。

yín wǔ wàn liǎng jīn yú èr qiān bā bǎi liǎng jīn pái bǎi liǎng yín yú bā qiān liǎng juàn wǔ wàn pǐ zá cǎi qiān duān yī sì bǎi sì shí liù xí yǐ bèi shǎng láo

这句话大意是:银五万两、金盂二千八百两、金牌百两、银盂八千两、绢五万匹、杂彩千端、衣四百四十六袭以备赏劳。

gēng zǐ yǐ jùn jǔ cái xíng zhī shì dí jiè rán yǐ xià sān rén tè cì jìn shì jí dì li zhēn gù yǐ xià shí wǔ rén tóng jìn shì chū shēn

这句话大意是:庚子,以郡举才行之士翟介然以下三人特赐进士及第,李贞固以下十五人同进士出身。

xià sì yuè guǐ hài chì yǒu sī yǐ zēng xiū qū fù xuān shèng miào gōng bì cì yǎn shèng gōng yǐ xià sān xiàn fǎ fú jí dēng gē lè yī bù réng qiǎn tài cháng jiù gōng wǎng jiào kǒng shì zǐ dì yǐ bèi jì lǐ

这句话大意是:夏四月癸亥,敕有司:“以增修曲阜宣圣庙工毕,赐衍圣公以下三献法服及登歌乐一部,仍遣太常旧工往教孔氏子弟,以备祭礼。

jiǎ zǐ yǐ shàng shū zuǒ chéng wū lín dá yuàn wèi píng zhāng zhèng shì yòu chéng jiā gǔ héng wèi shàng shū zuǒ chéng

这句话大意是:”甲子,以尚书左丞乌林答愿为平章政事,右丞夹谷衡为尚书左丞。

bǐng zǐ xìng yù quán shān

这句话大意是:丙子,幸玉泉山。

wù yín yǐ xiū hé fáng gōng bì cān zhī zhèng shì xū chí guó jìn guān èr jiē hàn lín dài zhì ào tún zhōng xiào yǐ xià sān shí liù rén gè yī jiē huò jiā lìng wáng wéi hàn yǐ xià wǔ shí liù rén gè cì yín bì yǒu chà

这句话大意是:戊寅,以修河防工毕,参知政事胥持国进官二阶,翰林待制奥屯忠孝以下三十六人各一阶,获嘉令王维翰以下五十六人各赐银弊有差。

gēng chén yǐ shàng shū yòu chéng xiàng lái gǔ qīng chén wèi zuǒ chéng xiàng jiān xiū guó shǐ fēng mì guó gōng

这句话大意是:庚辰,以尚书右丞相来谷清臣为左丞相,监修国史,封密国公。

shū mì shǐ xiāng wèi shàng shū yòu chéng xiàng fēng rèn guó gōng

这句话大意是:枢密使襄为尚书右丞相,封任国公。

cān zhī zhèng shì xū chí guó wèi shàng shū yòu chéng

这句话大意是:参知政事胥持国为尚书右丞。

rén wǔ cì zǎi chén shǒu zhào yǐ fēng sú bù chún guān lì gǒu qiě zé zhī

这句话大意是:壬午,赐宰臣手诏,以风俗不淳,官吏苟且,责之。

wǔ yuè bǐng xū mìng jiǎn wàn níng gōng chén shè jiǔ shí sì suǒ

这句话大意是:五月丙戌,命减万宁宫陈设九十四所。

xīn mǎo yǐ chū shī qiǎn lǐ bù shàng shū zhāng wěi gào yú miào shè

这句话大意是:辛卯,以出师,遣礼部尚书张𬀩告于庙社。

yǐ wèi pàn píng yáng fǔ shì gǎo wáng yǒng zhōng yǐ zuì cì sǐ bìng jí èr zi dīng yǒu zhào zhōng wài

这句话大意是:乙未,判平阳府事镐王永中以罪赐死,并及二子,丁酉,诏中外。

yǐ sì zhào zhū lù měng ān móu kè nóng xì jiǎng wǔ běn lù tí xíng sī chá qí duò zhě fá zhī

这句话大意是:乙巳,诏诸路猛安谋克农隙讲武,本路提刑司察其惰者罚之。

gēng xū mìng zuǒ chéng xiàng lái gǔ qīng chén xíng shěng yú lín huáng fǔ

这句话大意是:庚戌,命左丞相来谷清臣行省于临潢府。

liù yuè bǐng chén yòu jiàn yì dài fū gǔ shǒu qiān yòu shí yí pú sàn é kě zuò gǎo wáng yǒng zhōng shì zòu duì bù shí xuē guān èr jiē ba zhī

这句话大意是:六月丙辰,右谏议大夫贾守谦、右拾遗仆散讹可坐镐王永中事奏对不实,削官二阶,罢之。

yù shǐ zhōng chéng sūn jí kāng yòu bǔ quē méng kuò hú là yòu shí yí tián zhòng lǐ gè fá jīn èr shí jīn

这句话大意是:御史中丞孙即康,右补阙蒙括胡剌、右拾遗田仲礼各罚金二十斤。

bǐng yín yǐ shū mì fù shǐ táng kuò gòng wèi shū mì shǐ

这句话大意是:丙寅,以枢密副使唐括贡为枢密使。

yǐ jiǔ yǔ chán

这句话大意是:以久雨,鋋。

gēng chén tài bái jīng tiān

这句话大意是:庚辰,太白经天。

xīn sì zuǒ chéng xiàng qīng chén qiǎn shǐ lái xiàn jié

这句话大意是:辛巳,左丞相清臣遣使来献捷。

qī yuè bǐng shēn xìng cáo wáng yǒng shēng dì

这句话大意是:七月丙申,幸曹王永升第。

jiǎ chén shǐ dìng wén wǔ guān liù guàn shí yǐ shàng chéng yìng rén bìng jí yīn zhě ruò zài jí rú shēng zhāng fú zhì

这句话大意是:甲辰,始定文武官六贯石以上、承应人并及荫者、若在籍儒生章服制。

bā yuè jǐ wèi mìng gǔn zhōu zhǎng guān yǐ qū fù xīn xiū miào gào chéng yú xuān shèng

这句话大意是:八月己未,命衮州长官以曲阜新修庙告成于宣圣。

guǐ hài zhì zì wàn níng gōng

这句话大意是:癸亥,至自万宁宫。

jǐ sì yǐ wēn dūn bó yīng yán mìng lǐ bù lìng xué guān jiǎng jīng

这句话大意是:己巳,以温敦伯英言,命礼部令学官讲经。

xīn wèi yǐ lì bù shàng shū wú dǐng shū děng hè sòng shēng rì shǐ

这句话大意是:辛未,以吏部尚书吴鼎枢等贺宋生日使。

rén shēn xíng shěng dōu shì dú jí yǒng zhōng lái bào jié

这句话大意是:壬申,行省都事独吉永中来报捷。

yǐ hài chì gōng zhōng chéng yìng rén chū zhí hòu sān nián nèi fàn zāng zuì zhě yuán jǔ guān lián zuò bù zài qù guān zhī xiàn zhe wèi lìng

这句话大意是:乙亥,敕宫中承应人出职后三年内犯赃罪者,元举官连坐,不在去官之限,著为令。

xīn sì mù bō jìn mǎ

这句话大意是:辛巳,木波进马。

jiǔ yuè rén wǔ shuò tiān shòu jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:九月壬午朔,天寿节,宋、高丽、夏遣使来贺。

jiǎ shēn cè jìng níng shān shén wèi zhèn ān gōng hū tǔ bái shān shén wèi ruì shèng gōng

这句话大意是:甲申,册静宁山神为镇安公,忽土白山神为瑞圣公。

bǐng xū zhī hé jiān fǔ shì yí là zhòng fāng wèi yù shǐ dài fū

这句话大意是:丙戌,知河间府事移剌仲方为御史大夫。

xīn mǎo rú qiū shān

这句话大意是:辛卯,如秋山。

yǐ shàng shū zuǒ sī láng zhōng zhān gē hú shàng wèi xià guó shēng rì shǐ

这句话大意是:以尚书左司郎中粘割胡上为夏国生日使。

dōng shí yuè bǐng chén zhì zì qiū shān

这句话大意是:冬十月丙辰,至自秋山。

dīng sì yǐ suì xìng chūn shuǐ qiū shān wǔ rì yī jìn qǐ jū biǎo zì jīn kě shí rì yī jìn

这句话大意是:丁巳,以岁幸春水、秋山,五日一进起居表,自今可十日一进。

yǐ hài mìng shàng shū zuǒ chéng lái gǔ héng xíng shěng yú fǔ zhōu mìng xuǎn qīn jūn wǔ wèi jūn gè wǔ bǎi rén yǐ cóng réng gěi qián wǔ qiān wàn

这句话大意是:乙亥,命尚书左丞来谷衡行省于抚州,命选亲军、武卫军各五百人以从,仍给钱五千万。

shí yī yuè wù zǐ zuǒ chéng xiàng jiā gǔ qīng chén ba yòu chéng xiàng xiāng dài lǐng xíng shěng shì

这句话大意是:十一月戊子,左丞相夹谷清臣罢,右丞相襄代领行省事。

bǐng shēn yǐ xíng bù shàng shū hé shí liè zhēn děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ

这句话大意是:丙申,以刑部尚书纥石烈贞等为贺宋正旦使。

rén yín chū dìng měng ān móu kè zhèn biān hòu fàng miǎn zhě shòu guān gé

这句话大意是:壬寅,初定猛安谋克镇边后放免者授官格。

jìn shè liáng jūn yìng yì dàn chéng duì wǔ bù dé chí bīng qì jí fán kě yǐ shāng rén zhě

现代白话:禁射粮军,应役但成队伍,不得持兵器及凡能够伤人者。

jiǎ chén bào bài dí yú wàng yún

这句话大意是:甲辰,报败敌于望云。

yǐ sì yǐ shū mì shǐ táng kuò gòng yù shǐ dài fū yí là zhòng fāng lǐ bù shàng shū zhāng wěi děng èr shí sān rén chōng jì yì guān fán jūn shì zé yì zhī

这句话大意是:乙巳,以枢密使唐括贡、御史大夫移剌仲方、礼部尚书张𬀩等二十三人充计议官,凡军事则议之。

wù shēn chū dìng xiàn guān zēng shuǐ tián shēng chú zhì

这句话大意是:戊申,初定县官增水田升除制。

shí èr yuè yǐ mǎo zhào zhāo fǔ běi biān jūn mín

这句话大意是:十二月乙卯,诏招抚北边军民。

yǐ zhī dēng wén jiǎn yuàn gǔ yì wèi gāo lí shēng rì shǐ hù bù yuán wài láng nà lán fǎng wèi héng cì shǐ

这句话大意是:以知登闻检院贾益为高丽生日使,户部员外郎纳兰昉为横赐使。

wù wǔ lǐ bù shàng shū zhāng wěi děng jìn dà jīn yí lǐ

这句话大意是:戊午,礼部尚书张𬀩等进《大金仪礼》。

dīng mǎo yìng fèng hàn lín wén zì zhào bǐng wén shàng shū lùn jiān qī

这句话大意是:丁卯,应奉翰林文字赵秉文上书论奸欺。

yǐ hài zhào jiā wǔ zhèn sì dú wáng jué

这句话大意是:乙亥,诏加五镇四渎王爵。

gēng chén shàng xìng hòu yuán yuè jūn qì

这句话大意是:庚辰,上幸后园阅军器。

shì yuè yòu chéng xiàng xiāng lǜ fù mǎ dū wèi pú sàn kuí děng jìn jūn dà yán luò fēn bīng gōng qǔ zhū yíng

这句话大意是:是月,右丞相襄率驸马都尉仆散揆等进军大盐泺,分兵攻取诸营。

chéng ān yuán nián chūn zhèng yuè xīn sì shuò shòu sòng gāo lí xià shǐ cháo hè

这句话大意是:承安元年春正月辛巳朔,受宋、高丽、夏使朝贺。

jiǎ shēn dà yán luò qún mù shǐ yí là dǔ děng wéi guǎng jí là bù bīng suǒ qǔ bài sǐ zhī

这句话大意是:甲申,大盐泺群牧使移剌睹等为广吉剌部兵所取败,死之。

dīng hài guó zǐ xué qí zhǎng zhāng shǒu yú shàng píng biān yì sān piān tè shòu běn xué jiào shòu réng yǐ qí yì fù shǐ guǎn

这句话大意是:丁亥,国子学齐长张守愚上《平边议》三篇,特授本学教授,仍以其议付史馆。

èr yuè jiǎ zǐ mìng yǒu sī sì gāo méi rú xīn yí

这句话大意是:二月甲子,命有司祀高禖如新仪。

dīng mǎo yòu chéng xiàng xiāng zuǒ chéng héng zhì zì jūn qián

这句话大意是:丁卯,右丞相襄、左丞衡至自军前。

jǐ sì fù mìng hái jūn

这句话大意是:己巳,复命还军。

xìng dōu nán xíng gōng chūn shuǐ

这句话大意是:幸都南行宫春水。

jiǎ xū zhì zì xíng gōng

这句话大意是:甲戌,至自行宫。

shì yuè chū zào hǔ fú fā bīng

这句话大意是:是月,初造虎符发兵。

sān yuè dīng yǒu rú wàn níng gōng

这句话大意是:三月丁酉,如万宁宫。

bù yǔ qiǎn gōng wàng jì yuè zhèn hǎi dú yú běi jiāo

这句话大意是:不雨,遣宫望祭岳镇海渎于北郊。

guǐ mǎo chì shàng shū shěng xíng yù suī yǐ zòu xíng qí jiān kǒng yǒu yí wang qí zài yì yǐ wén

这句话大意是:癸卯,敕尚书省:“刑狱虽已奏行,其间恐有疑枉,其再议以闻。

rén mìng zhì zhòng bù kě bù shèn yě

这句话大意是:人命至重,不可不慎也。

jiǎ chén qiǎn cān zhī zhèng shì ní máng gǔ jiàn qí yǔ yú shè jì

这句话大意是:”甲辰,遣参知政事尼厖古鉴祈雨于社稷。

dīng wèi fù qiǎn shǐ jiù qí yǔ yú dōng yuè

这句话大意是:丁未,复遣使就祈雨于东岳。

xià sì yuè xīn hài mìng shàng shū yòu chéng xū chí guó qí yǔ yú tài miào

这句话大意是:夏四月辛亥,命尚书右丞胥持国祈雨于太庙。

rén zǐ qiǎn shǐ shěn jué yuān yù

这句话大意是:壬子,遣使审决冤狱。

jīng chéng jìn sǎn shàn

这句话大意是:京城禁伞扇。

wù wǔ chū xíng qū zhǒng fǎ mín shí wǔ yǐ shàng liù shí yǐ xià yǒu tǔ tián zhě dīng zhǒng yī mǔ

这句话大意是:戊午,初行区种法,民十五以上、六十以下有土田者,丁种一亩。

yǐ chǒu mìng yù shǐ dài fū yí là zhòng fāng qí yǔ yú shè jì

这句话大意是:乙丑,命御史大夫移剌仲方祈雨于社稷。

rén shēn mìng cān zhī zhèng shì mǎ qí qí yǔ yú tài miào

这句话大意是:壬申,命参知政事马琪祈雨于太庙。

jiǎ xū shàng shū shěng yǐ zhào chéng yuán yán qǐng zhuī shàng xiào xiào yì huáng tài hòu cè bǎo rán hòu xíng shì cè lǐ

这句话大意是:甲戌,尚书省以赵承元言,请追上孝孝懿皇太后册宝,然后行谥册礼。

lǐ guān zhí zòu zūn huáng tài hòu yǐ zhào shì zhōng wài wú zhuī cè lǐ cóng zhī

这句话大意是:礼官执奏尊皇太后已诏示中外,无追册礼,从之。

wù yín shàng yǐ jiǔ bù yǔ mìng lǐ bù shàng shū zhāng wěi qí yú běi yuè

这句话大意是:戊寅,上以久不雨,命礼部尚书张𬀩祈于北岳。

jǐ mǎo qiǎn guān wàng jì yuè zhèn hǎi dú yú běi jiāo

这句话大意是:己卯,遣官望祭岳镇海渎于北郊。

wǔ yuè gēng chén shuò guān jià yú jìn jiāo yīn yuè qū tián

这句话大意是:五月庚辰朔,观稼于近郊,因阅区田。

yǐ yǒu yǐ jiǔ hàn xǐ shì

这句话大意是:乙酉,以久旱,徙市。

gēng yín zhào fù shì rú cháng

这句话大意是:庚寅,诏复市如常。

rén chén yǐ shàng yào jú fù shǐ zhān gē zhōng wèi héng cì xià guó shǐ

这句话大意是:壬辰,以尚药局副使粘割忠为横赐夏国使。

yǐ wèi cān zhī zhèng shì ní máng gǔ jiàn hōng

这句话大意是:乙未,参知政事尼厖古鉴薨。

gēng zǐ yǔ zú

这句话大意是:庚子,雨足。

liù yuè jiǎ yín shàng yǐ bǎi xìng jiān shí zhào chū cāng sù shí wàn shí jiǎn jià yǐ tiào zhī

这句话大意是:六月甲寅,上以百姓艰食,诏出仓粟十万石减价以粜之。

yǐ chǒu píng jìn xiàn mín lì tōng jiā cán zì chéng mián duàn zhǎng qī chǐ yī cùn wǔ fēn kuò sì chǐ jiǔ cùn zhào cì juàn shí pǐ

这句话大意是:乙丑,平晋县民利通家蚕自成绵段,长七尺一寸五分,阔四尺九寸,诏赐绢十匹。

dīng mǎo chì zì jīn zhǎng lǎo dà shī dà dé bù xiàn nián jiǎ zhǎng lǎo dà shī xǔ dù dì zǐ sān rén dà dé èr rén jiè sēng nián sì shí yǐ shàng zhě dù yī rén

这句话大意是:丁卯,敕自今长老、大师、大德不限年甲,长老、大师许度弟子三人,大德二人,戒僧年四十以上者度一人。

qí dà dìng shí wǔ nián fù jí shā mí nián liù shí yǐ shàng bìng lìng jiè réng bù xǔ dù dì zǐ

这句话大意是:其大定十五年附籍沙弥年六十以上并令戒,仍不许度弟子。

ní dào shì nǚ guān yì rú zhī

这句话大意是:尼、道士、女冠亦如之。

yù shǐ dài fū yí là zhòng fāng ba

这句话大意是:御史大夫移剌仲方罢。

gēng wǔ xìng huán xiù tíng guān jià

这句话大意是:庚午,幸环秀亭观稼。

guǐ yǒu zhào yīng jìn jūn qì lù fēn bù gōng shǒu nǐ yú shè liáng jūn nèi xuǎn zhī mǎ gōng shǒu nǐ yú měng ān móu kè jūn hù yú dīng nèi xuǎn zhī

这句话大意是:癸酉,诏应禁军器路分,步弓手拟于射粮军内选之,马弓手拟于猛安谋克军户余丁内选之。

qí yǒu wéi bǎi xìng hài cóng běn zhōu xiàn duàn qiǎn

这句话大意是:其有为百姓害,从本州县断遣。

wú měng ān hù yú èr bǎi lǐ nèi tún zhù jūn yú dīng nèi qǔ zhī yī bù gōng shǒu yuè gěi èr guàn shí

这句话大意是:无猛安户,于二百里内屯驻军余丁内取之,依步弓手月给二贯石。

qī yuè gēng chén yù zǐ chén diàn shòu zhū wáng bǎi guān hè cì zhū wáng zǎi zhí jiǔ

这句话大意是:七月庚辰,御紫宸殿,受诸王、百官贺,赐诸王、宰执酒。

chì yǒu sī yǐ jiǔ wàn zūn zhì tōng qú cì mín zòng yǐn

这句话大意是:敕有司:“以酒万尊置通衢,赐民纵饮。

yǐ yǒu chì jīn hòu gāo lí xià shǐ rù jiàn shù zòu lìng xīn shè gè guó tōng shì jù gōng fú yǔ gé mén shǐ shàng diàn jiān tīng

这句话大意是:”乙酉,敕今后高丽、夏使入见数奏,令新设各国通事具公服与阁门使上殿监听。

mìng yǒu sī shōu yì xī běi lù zhèn wáng hái gǔ

这句话大意是:命有司收瘗西北路阵亡骸骨。

bā yuè jǐ yǒu liè yú jìn jiāo

这句话大意是:八月己酉,猎于近郊。

guǐ chǒu xìng yù quán shān

这句话大意是:癸丑,幸玉泉山。

jiǎ zǐ yǐ jiāo sì rì qī zhào zhōng wài

这句话大意是:甲子,以郊祀日期诏中外。

wù chén zhì zì wàn níng gōng

这句话大意是:戊辰,至自万宁宫。

yǐ shǎn xī xī běi lù zhuǎn yùn shǐ dǒng shī zhōng wèi yù shǐ dài fū

这句话大意是:以陕西西北路转运使董师中为御史大夫。

guǐ yǒu zuǒ chéng héng dīng fù yōu

这句话大意是:癸酉,左丞衡丁父忧。

jiǔ yuè dīng chǒu shuò tiān shòu jié sòng gāo xià qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:九月丁丑朔,天寿节,宋、高、夏遣使来贺。

xìng tiān cháng guān

这句话大意是:幸天长观。

xīn sì yǐ yòu chéng xiàng xiāng wèi zuǒ chéng xiàng jiān xiū guó shǐ fēng cháng shān jùn wáng

这句话大意是:辛巳,以右丞相襄为左丞相,监修国史,封常山郡王。

rén wǔ cì xiāng jiǔ bǎi zūn

这句话大意是:壬午,赐襄酒百尊。

tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:太白昼见。

guǐ wèi dōu rén jìn jiǔ sān qiān yī bǎi píng zhào yǐ cì běi biān jūn lì

这句话大意是:癸未,都人进酒三千一百瓶,诏以赐北边军吏。

yǐ lì bù shàng shū zhāng sì děng wéi hè sòng shēng rì shǐ

这句话大意是:以吏部尚书张嗣等为贺宋生日使。

guǐ sì zuǒ chéng héng qǐ fù

这句话大意是:癸巳,左丞衡起复。

dīng yǒu zhī dà xīng fǔ bo tóng zhī guō zhù yǐ shàn dǎi wèn zǎi chén gè chī sì shí

这句话大意是:丁酉,知大兴府卜、同知郭铸以擅逮问宰臣,各笞四十。

xīn chǒu xī nán lù zhāo tǎo shǐ pú sàn kuí zhì zì jūn

这句话大意是:辛丑,西南路招讨使仆散揆至自军。

yǐ sì yǐ guó zǐ jiàn chéng wū gǔ lùn dá jí bù wéi xià guó shēng rì shǐ

这句话大意是:乙巳,以国子监丞乌古论达吉不为夏国生日使。

dōng shí yuè bǐng wǔ shuò zhào xuǎn qīn jūn bā bǎi rén shù fǔ zhōu

这句话大意是:冬十月丙午朔,诏选亲军八百人戍抚州。

gēng xū mìng zuǒ chéng xiàng xiāng xíng shěng yú běi jīng qiān shū shū mì yuàn shì wán yán kuāng xíng yuàn yú fǔ zhōu

这句话大意是:庚戌,命左丞相襄行省于北京,签书枢密院事完颜匡行院于抚州。

bǐng chén xiá xiǎng yú tài miào

这句话大意是:丙辰,祫享于太庙。

shí yī yuè wù zǐ cān zhī zhèng shì mǎ qí ba

这句话大意是:十一月戊子,参知政事马琪罢。

gēng yín tè mǎn qún mù qì dān tuó suǒ dé shòu fǎn tài zhōu jūn jī bài zhī

这句话大意是:庚寅,特满群牧契丹陀锁、德寿反,泰州军击败之。

yù shǐ dài fū dǒng shī zhōng běi jīng liú shǒu yì bìng wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:御史大夫董师中、北京留守裔并为参知政事。

jiǎ wǔ yǐ shǎn xī lù tǒng jūn shǐ chóng dào děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ

这句话大意是:甲午,以陕西路统军使崇道等为贺宋正旦使。

dīng yǒu cháo xiǎng yú tài miào

这句话大意是:丁酉,朝享于太庙。

wù xū yǒu shì yú nán jiāo dà shè gǎi yuán

这句话大意是:戊戌,有事于南郊,大赦,改元。

jǐ hài cáo wáng yǒng shēng lǜ qīn wáng bǎi guān hè

这句话大意是:己亥,曹王永升率亲王、百官贺。

guǐ mǎo mìng yǒu sī qí xuě réng qiǎn guān qí yú dōng yuè

这句话大意是:癸卯,命有司祈雪,仍遣官祈于东岳。

shí èr yuè bǐng wǔ shū mì shǐ táng kuò gòng lǜ bǎi guān qǐng shàng zūn hào bù yǔn

这句话大意是:十二月丙午,枢密使唐括贡率百官请上尊号,不允。

yǐ yǒu qiǎn tí diǎn tài yī jìn shì jú shǐ li rén huì láo cì běi biān jiàng shì shòu guān zhě wàn yī qiān rén shòu shǎng zhě jǐ èr wàn rén fán yòng yín èr shí wàn liǎng juàn wǔ wàn pǐ qián sān shí èr guàn

这句话大意是:乙酉,遣提点太医近侍局使李仁惠劳赐北边将士,授官者万一千人,授赏者几二万人,凡用银二十万两,绢五万匹、钱三十二贯。

gēng xū yǐ tóng zhī dēng wén jiǎn yuàn ā bù hǎn dé gāng wèi gāo lí guó shēng rì shǐ rén zǐ shū mì shǐ táng kuò gòng fù lǜ bǎi guān qǐng shàng zūn hào bù yǔn

这句话大意是:庚戌,以同知登闻检院阿不罕德刚为高丽国生日使,壬子,枢密使唐括贡复率百官请上尊号,不允。

èr nián chūn zhēng yuè yǐ hài shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:二年春正月乙亥朔,宋、高丽、夏遣使来贺。

yǐ yǒu chì zhí guān fàn zāng sī bù dé su yú tóng guān

这句话大意是:乙酉,敕职官犯赃私不得诉于同官。

dīng hài rú ān zhōu chūn shuǐ

这句话大意是:丁亥,如安州春水。

dīng yǒu zhì zì chūn shuǐ

这句话大意是:丁酉,至自春水。

xīn chǒu sòng zhǔ yǐ mǔ hòu sàng qiǎn shǐ gào āi

这句话大意是:辛丑,宋主以母后丧,遣使告哀。

èr yuè dīng sì chì zì jīn zhí guān fàn zāng měi xuē yī guān diàn yī nián

这句话大意是:二月丁巳,敕自今职官犯赃,每削一官殿一年。

shì rì tài bái zhòu jiàn jīng tiān

这句话大意是:是日,太白昼见,经天。

shì yuè tè mìng xí fēng yǎn shèng gōng kǒng yuán cuò shì xí jiān qū fù lìng

这句话大意是:是月,特命袭封衍圣公孔元措世袭兼曲阜令。

sān yuè jǐ mǎo qīn wáng bǎi guān fù qǐng shàng zūn hào bù yǔn

这句话大意是:三月己卯,亲王、百官复请上尊号,不允。

rén wǔ mìng shàng shū hù bù shì láng wēn fǎng pèi jīn fú xíng liù bù shàng shū yú fǔ zhōu

这句话大意是:壬午,命尚书户部侍郎温昉佩金符,行六部尚书于抚州。

gēng yín xìng xī yuán yuè jūn qì

这句话大意是:庚寅,幸西园阅军器。

xīn mǎo shǐ dìng bǎo jǔ dé xíng cái néng gé

这句话大意是:辛卯,始定保举德行才能格。

guǐ sì píng zhāng zhèng shì wū lín dá yuàn ba

这句话大意是:癸巳,平章政事乌林答愿罢。

dīng yǒu shū mì shǐ táng kuò gòng lǜ bǎi guān qǐng shàng zūn hào bù yǔn

这句话大意是:丁酉,枢密使唐括贡率百官请上尊号,不允。

yǐ cān zhī zhèng shì yì dài zuǒ chéng xiàng xiāng xíng shěng yú běi jīng

这句话大意是:以参知政事裔代左丞相襄行省于北京。

xià sì yuè jiǎ yín rú wàn níng gōng

这句话大意是:夏四月甲寅,如万宁宫。

bǐng chén mìng yǒu sī qí yǔ wàng jì yuè zhèn hǎi dú yú běi jiāo

这句话大意是:丙辰,命有司祈雨,望祭岳镇海渎于北郊。

jiǎ zǐ qí yǔ yú shè jì

这句话大意是:甲子,祈雨于社稷。

shàng shū shěng zòu bǐ suì běi biān diào dù pō duō qǐng xiáng sēng dào kōng míng dù dié zǐ hè shī dé hào yǐ zhù jūn chǔ

这句话大意是:尚书省奏:“比岁北边调度颇多,请降僧道空名度牒紫褐师德号以助军储。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

guǐ yǒu qīn wáng xuān chì shǐ yòng nǚ zhí zì

这句话大意是:癸酉,亲王宣敕始用女直字。

wǔ yuè jiǎ xū shuò yù zǎi chén yuē bǐ yǐ jūn xū suí lù fù diào

这句话大意是:五月甲戌朔,谕宰臣曰:“比以军须,随路赋调。

sī xiàn bù dù huǎn jí cù qī zhēng liǎn shǐ mín fèi jí shù bèi xū lì yòu chéng zhī yǐ qīn bào

这句话大意是:司县不度缓急,促期征敛,使民费及数倍,胥吏又乘之以侵暴。

qí lìng tí xíng sī jiū chá zhī

这句话大意是:其令提刑司究察之。

bǐng zǐ jí guān lì yú shàng shū shěng zhào yù zhī yuē jīn jì gāng bù lì guān lì chí màn qiān yán gǒu jiǎn xí yǐ chéng bì

这句话大意是:”丙子,集官吏于尚书省,诏谕之曰:“今纪纲不立,官吏弛慢,迁延苟简,习以成弊。

zhí guān duō yǐ jí shàn qiú míng jì de zì ān guó jiā hé lài yān

现代白话:职官多以吉善求名,计得自安,国家何赖呢?

zhì yú xùn qíng mài fǎ shěng bù lìng shǐ yóu shén

这句话大意是:至于徇情卖法,省部令史尤甚。

shàng shū shěng qí jiè yù zhī

这句话大意是:尚书省其戒谕之。

dīng chǒu běi jīng xíng shěng cān zhī zhèng shì yì yí zhù lín huáng fǔ

这句话大意是:”丁丑,北京行省参知政事裔移驻临潢府。

gēng chén shēng fǔ zhōu wèi zhèn níng jūn

这句话大意是:庚辰,升抚州为镇宁军。

yǐ yǔ zú bào jì yú shè jì

这句话大意是:以雨足,报祭于社稷。

jiǎ shēn wàng jì yuè zhèn hǎi dú yú běi jiāo

这句话大意是:甲申,望祭岳镇海渎于北郊。

dīng hài zuǒ chéng xiàng xiāng yì lín huáng fǔ

这句话大意是:丁亥,左丞相襄诣临潢府。

jǐ chǒu huáng zǐ shēng gēng yín zhào zhōng wài jiàng sǐ zuì shì tú yǐ xià

这句话大意是:己丑,皇子生,庚寅,诏中外,降死罪,释徒以下。

liù yuè yǐ sì mìng lǐ bù shàng shū zhāng wěi bào sì gāo méi

这句话大意是:六月乙巳,命礼部尚书张𬀩报祀高禖。

bǐng wǔ yǔ báo

这句话大意是:丙午,雨雹。

xū shēn yǐ chéng zhōu cì shǐ wáng zūn gǔ wèi hàn lín zhí xué shì réng chì wú yǔ xuǎn shù rù zhí zé zòu wén huò lín yǔ miǎn rù zhí yǐ zūn gǔ nián lǎo qiě cháng shì jiǎng dú yě

这句话大意是:戌申,以澄州刺史王遵古为翰林直学士,仍敕无与选述,入直则奏闻,或霖雨,免入直,以遵古年老,且尝侍讲读也。

gēng xū zhào ba yáo guāng diàn gōng zuò

这句话大意是:庚戌,诏罢瑶光殿工作。

jiǎ yín zhì quán zhōu pán ān jūn jié dù shǐ zhì ān fēng xiàn

这句话大意是:甲寅,置全州盘安军节度使,治安丰县。

yǐ mǎo fēng huáng zǐ wéi shòu wáng

这句话大意是:乙卯,封皇子为寿王。

rùn yuè jiǎ wǔ chū xi héng mén guān jia

这句话大意是:闰月甲午,出西横门观稼。

qiū qī yuè rén yín shuò xìng tiān cháng guān jiàn pǔ tiān dà jiào jìn tú zǎi qī rì wú zòu xíng bǎi sī quán tíng jué fá

这句话大意是:秋七月壬寅朔,幸天长观,建普天大醮,禁屠宰七日,无奏刑,百司权停决罚。

jǐ wèi mìng xī shàng gé mén shǐ liú kuǐ cì cān zhī zhèng shì yì yàn yú xíng shěng

这句话大意是:己未,命西上阁门使刘𫠆赐参知政事裔宴于行省。

wù chén tiān shòu jié yù zǐ chén diàn shòu cháo

这句话大意是:戊辰,天寿节,御紫宸殿受朝。

bā yuè gēng chén chì jì yì guān suǒ jìn zòu tiè kě zhí yán lì hài wù yòng fú cí

这句话大意是:八月庚辰,敕计议官所进奏帖,可直言利害,勿用浮辞。

xīn sì yǐ biān shì wèi níng zhào jí liù pǐn yǐ shàng guān yú shàng shū shěng wèn gōng shǒu zhī jì

这句话大意是:辛巳,以边事未宁,诏集六品以上官于尚书省,问攻守之计。

yīng zhōng wài chén liáo bù yǐ zhí wèi gāo xià huò yǒu fāng lüè cái wǔ huò cháng yú diào dù gè jǔ sān wǔ rén yǐ bèi xuǎn yòng wú yǒu gù wàng bù jìn suǒ huái qī wǔ rì fēng zhāng yǐ jìn

这句话大意是:应中外臣僚不以职位高下,或有方略材武,或长于调度,各举三五人以备选用,无有顾望不尽所怀,期五日封章以进。

yì zhě fán bā shí sì rén yán gōng zhě wǔ shǒu zhě sì shí liù qiě gōng qiě shǒu zhě sān shí sān zhào duì ruì sī diàn lùn nàn jiǔ zhī

这句话大意是:议者凡八十四人,言攻者五,守者四十六,且攻且守者三十三,召对睿思殿,论难久之。

guǐ wèi zhì zì wàn níng gōng

这句话大意是:癸未,至自万宁宫。

bǐng xū yǐ zuǒ chéng xiàng xiāng wèi zuǒ fù yuán shuài cān zhī zhèng shì dǒng shī zhōng shàng shū zuǒ chéng zuǒ xuān huī shǐ yán shàng shū yòu chéng hù bù shàng shū yáng bó tōng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:丙戌,以左丞相襄为左副元帅,参知政事董师中尚书左丞,左宣徽使嵒尚书右丞,户部尚书杨伯通参知政事。

shàng shū zuǒ chéng jiā gǔ héng ba

这句话大意是:尚书左丞夹谷衡罢。

yòu chéng xū chí guó zhì shì

这句话大意是:右丞胥持国致仕。

gēng yín cān zhī zhèng shì yì ba

这句话大意是:庚寅,参知政事裔罢。

shū mì shǐ táng kuò gòng zhì shì

这句话大意是:枢密使唐括贡致仕。

rén chén yǐ zuǒ fù yuán shuài xiāng wèi shū mì shǐ jiān píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:壬辰,以左副元帅襄为枢密使兼平章政事。

jiǔ yuè xīn chǒu shuò tiān shòu jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:九月辛丑朔,天寿节,宋、高丽、夏遣使来贺。

rén yín qiǎn guān fēn yì shàng jīng dōng jīng běi jīng xián píng lín huáng xī jīng děng lù zhāo mù hàn jūn bù zú zé qiān bǔ zhī

这句话大意是:壬寅,遣官分诣上京、东京、北京、咸平、临潢、西京等路招募汉军,不足则签补之。

yǐ sì yǐ xià shǐ cháo cí zhào dá xǔ fù bǎo ān lán zhōu què chǎng

这句话大意是:乙巳,以夏使朝辞,诏答许复保安、兰州榷场。

dīng wèi yǐ zhī guī dé fǔ shì wán yán yù wèi hè sòng shēng rì shǐ

这句话大意是:丁未,以知归德府事完颜愈为贺宋生日使。

guǐ chǒu yǐ shàng jīng liú shǒu zhān gē wò tè là wèi píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:癸丑,以上京留守粘割斡特剌为平章政事。

xīn yǒu yǐ shū mì shǐ jiān píng zhāng zhèng shì xiāng zhī dà xīng fǔ shì xū chí guó wèi shū mì fù shǐ quán cān zhī zhèng shì xíng shěng yú běi jīng

这句话大意是:辛酉,以枢密使兼平章政事襄,知大兴府事胥持国为枢密副使、权参知政事,行省于北京。

yǐ chǒu shǐ zhì jūn qì jiān zhǎng zhì róng qì bān shào fǔ jiān xià shè jiǎ fāng lì qì èr shǔ lì yān

现代白话:乙丑,始置军器监,掌治戎器,班少府监下,设甲坊、利器二署隶呢。

dīng mǎo fēn qiǎn guān yú dōng xi běi jīng hé běi děng lù zhōng dōu èr jié zhèn mǎi niú wǔ wàn tóu

这句话大意是:丁卯,分遣官于东、西、北京,河北等路,中都二节镇,买牛五万头。

dōng shí yuè gēng wǔ shuò chū shè jiǎng yì suǒ guān shí yuán gòng yì qián gǔ yǐ zhōng dōu lù zhuǎn yùn shǐ sūn duó hù bù shì láng gāo rǔ lì děng wéi zhī

现代白话:冬十月庚午朔,初设讲议所官十员,共议钱谷,以中都路转运使孙铎、户部侍郎高你砺等为之。

gēng chén shàng shū shěng zòu gāo lí guó dié bào qí wáng yǐ lǎo jí lìng mǔ dì quán guó shì

这句话大意是:庚辰,尚书省奏,高丽国牒报,其王以老疾,令母弟权国事。

rén wǔ shàng shū shěng xíng tuī pái

这句话大意是:壬午,尚书省行推排。

dīng hài huáng zǐ shòu wáng hōng

这句话大意是:丁亥,皇子寿王薨。

rén chén zhào jiǎng yù xī nán lù zhāo tǎo shǐ pú sàn kuí děng yǒu gōng jiàng shì

这句话大意是:壬辰,诏奖谕西南路招讨使仆散揆等有功将士。

jiǎ wǔ dà xuě yǐ mǐ qiān dàn cì pǔ jì yuàn lìng wèi zhōu yǐ shí pín mín

这句话大意是:甲午,大雪,以米千石赐普济院,令为粥以食贫民。

bǐng shēn yǐ lǐ bù yuán wài láng méng kuò rén běn wèi xià guó shēng rì shǐ

这句话大意是:丙申,以礼部员外郎蒙括仁本为夏国生日使。

shí yī yuè jiǎ chén dōng zhì yǒu shì yú nán jiāo

这句话大意是:十一月甲辰,冬至,有事于南郊。

yǐ sì yǐ xīn guì chì wéi chǎng de nèi wú jìn qiáo cǎi

这句话大意是:乙巳,以薪贵,敕围场地内无禁樵采。

rén zǐ yù shàng shū shěng měng ān móu kè jì bù lì tí xíng sī yi lìng jiān chá yù shǐ chá qí zāng pǐ

这句话大意是:壬子,谕尚书省:“猛安谋克既不隶提刑司,宜令监察御史察其臧否。

gēng shēn běi jīng liú shǒu yì yǐ xíng shěng shī zhí zhàng yī bǎi chú míng

这句话大意是:”庚申,北京留守裔以行省失职,杖一百,除名。

yòu jiàn yì dài fū nà lán fǎng zhàng jiǔ shí xuē guān èr jiē ba zhī

这句话大意是:右谏议大夫纳兰昉杖九十,削官二阶,罢之。

jiǎ zǐ yù zǎi chén yuē zhèn jū jiǔ zhòng mín jiān nán yǐ biàn zhī zǎi xiàng bú jiàn bīn kè hé yǐ dé zhī mín jiān lì hài

现代白话:甲子,谕宰臣曰:“朕居九重,民间难以遍知,宰相不见宾客,凭什么得知民间利害。

shí èr yuè jǐ sì shuò chì yù shǐ tái jiū chá chǎn nìng qū zǒu yǒu shí jì zhě

这句话大意是:十二月己巳朔,敕御史台纠察谄佞趋走有实迹者。

jǐ mǎo shǐ zhù chéng ān bǎo huò

这句话大意是:己卯,始铸“承安宝货”。

guǐ wèi qiǎn hù bù shì láng shàng guān yú tǐ jiū xī jīng táo wáng quàn lǜ yán biān jūn mín gēng zhòng hù bù láng zhōng li jìng yì guī cuò lín huáng děng lù nóng wù

这句话大意是:癸未,遣户部侍郎上官瑜体究西京逃亡,劝率沿边军民耕种,户部郎中李敬义规措临潢等路农务。

yǐ yǒu yù zǎi chén jīn hòu shuǐ lǎo hàn huáng dào zéi qiè fā mìng tí xíng sī yù wèi guī huà

这句话大意是:乙酉,谕宰臣:“今后水潦旱蝗、盗贼窃发,命提刑司预为规画。

wù zǐ yù xī nán lù jiàng shì

这句话大意是:”戊子,谕西南路将士。

gēng yín yù wáng yǒng chéng jìn mǎ bā shí pǐ cì zhào jiǎng yù chēng huáng shū yù wáng ér bù míng

这句话大意是:庚寅,豫王永成进马八十匹,赐诏奖谕,称皇叔豫王而不名。

✦ You read 本纪·卷十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.