wán yán sù lán chén guī xǔ gǔ
这句话大意是：完颜素兰 陈规 许古。
wán yán sù lán yī míng yì zì bó yáng zhì níng yuán nián cè lùn jìn shì yě
这句话大意是：完颜素兰，一名翼，字伯扬，至宁元年策论进士也。
zhēn yòu chū lèi qiān yìng fèng hàn lín wén zì quán jiān chá yù shǐ
这句话大意是：贞祐初，累迁应奉翰林文字，权监察御史。
èr nián xuān zōng qiān biàn liú huáng tài zǐ yú yàn dōu jì ér zhào zhī sù lán yǐ wéi bù kě píng zhāng gāo qí yuē zhǔ shàng jū cǐ tài zǐ yi cóng
这句话大意是：二年，宣宗迁汴，留皇太子于燕都，既而召之，素兰以为不可，平章高琪曰：“主上居此，太子宜从。
qiě rǔ néng bǎo dū chéng bì wán fǒu
现代白话：且你能保都城必完否？
sù lán yuē wán gù bù gǎn bì dàn tài zǐ zài bǐ zé shēng shì jù zhòng biān ài yǒu shǒu zé dū chéng kě wú yú
这句话大意是：”素兰曰：“完固不敢必，但太子在彼则声势俱重，边隘有守则都城可无虞。
xī táng míng huáng xìng shǔ tài zǐ shí zài líng wǔ gài jiāng yǐ xì tiān xià zhī xīn yě
这句话大意是：昔唐明皇幸蜀，太子实在灵武，盖将以系天下之心也。
bù cóng jìng zhào tài zǐ cóng
这句话大意是：”不从，竟召太子从。
qī yuè chē jià zhì biàn sù lán shàng shū yán shì lüè yuē xī dōng hǎi zài wèi xìn yòng chán chǎn shū chì zhōng zhí yǐ zhì xiǎo rén rì jìn jūn zǐ rì tuì jì gāng wěn luàn fǎ dù yì huī
现代白话：七月，车驾至汴，素兰上书言事，略曰：“昔东海在位，信用谗谄，疏斥忠直，以致品行较差的人日进，有德行的人日退，纪纲紊乱，法度益隳。
fēng zhé chéng mén zhī guān huǒ fén shì lǐ zhī shě gài shang tiān chuí xiàng yǐ jǐng jù zhī yě
这句话大意是：风折城门之关，火焚市里之舍，盖上天垂象以儆惧之也。
yán zhě quàn qí qīn jūn zǐ yuǎn xiǎo rén kǒng jù xiū xǐng yǐ dá tiān biàn dōng hǎi bù cóng suì zhì wáng miè
现代白话：言者劝其亲有德行的人、远品行较差的人、恐惧修省，以答天变，东海不从，遂至亡灭。
fu shàn jiù luàn zhě bì jī qí luàn zhī suǒ yóu shēng shàn gé bì zhě bì jiū qí bì zhī suǒ zì qǐ chéng néng dà míng chù zhì yǐ gé dōng hǎi zhī zhèng zé zhì ān zhī xiào kě zhǐ rì ér dài yě
这句话大意是：夫善救乱者必迹其乱之所由生，善革弊者必究其弊之所自起，诚能大明黜陟以革东海之政，则治安之效可指日而待也。
bì xià lóng xīng bù sī chū cǐ zhé yì nán qiān zhào xià zhī rì shì mín xiāng shuài shàng zhāng qǐng liú qǐ xíng zhī rì fēng yǔ bù shí qiáo liáng shù huài rén xīn tiān yì yì kě jiàn yǐ
现代白话：陛下龙兴，不思出此，辄议南迁，诏下之日，士民相率上章请留，启行之日，风雨不时、桥梁数坏，人心天意亦可见了。
cǐ shì jì wǎng qǐ róng fù zhuī dàn zì jīn yóu yi jiè shèn fù chē zhī zhé bù kě yǐn yuán ér fù dǎo yě
这句话大意是：此事既往，岂容复追，但自今尤宜戒慎，覆车之辙不可引辕而复蹈也。
yòu yuē guó jiā bù kě yī rì wú bīng bīng bù kě yī rì wú shí
这句话大意是：又曰：“国家不可一日无兵，兵不可一日无食。
bì xià wèi shè jì zhī jì gōng zhōng yòng dù jiē cóng biǎn sǔn ér yǒu sī fù duō zhì jūn guān bù xù wàng fèi shén wú wèi yě
这句话大意是：陛下为社稷之计，宫中用度皆从贬损，而有司复多置军官，不恤妄费，甚无谓也。
huò wèi jūn guān zhī zhòng suǒ yǐ zhāng dà wēi shēng chén qiè yǐ wéi bù rán
这句话大意是：或谓军官之众所以张大威声，臣窃以为不然。
bù jiā jīng xuǎn ér tú wu qí duō huǎn jí lín dí qí kě yòng hu
这句话大意是：不加精选而徒务其多，缓急临敌其可用吗？
qiě zhōng dōu wéi qí liáng fá gù shǐ chē jià zhì cǐ
这句话大意是：且中都惟其粮乏，故使车驾至此。
shāo huò ān dì suì wàng qí wēi ér bù zhī bèi wàn yī zài rú qián rì wèi zhī yǒu sī fù qǐng bì xià hé zhī yě
这句话大意是：稍获安地，遂忘其危而不之备，万一再如前日，未知有司复请陛下何之也。
sān nián zhēng yuè sù lán zì zhōng dōu jì yì jūn shì huí shàng shū qiú jiàn qǐ píng zuǒ yòu
这句话大意是：三年正月，素兰自中都计议军事回，上书求见，乞屏左右。
shàng qiǎn rén yù zhī yuē píng rén zòu shì zhèn gù cháng ěr
现代白话：上遣人谕之曰：“屏人奏事，朕固常你。
jìn yǐ yóu mào yīn yuán shēng yí jiān zhī yǔ gù fán yǒu suǒ yǐn jiàn bì lìng yī jìn chén lì shì rǔ yǒu fēng zhāng yì wú huàn bù mì yě
现代白话：近以游茂因缘生疑间之语，故凡有所引见，必令一近臣立侍，你有封章，亦无患不密也。
xún zhào zhì jìn shì jú gěi zhǐ zhā lìng shū suǒ yù yán shū wèi jí bàn shàng chū yù biàn diàn jiàn zhī xī qù zuǒ yòu wéi jìn shì jú zhí zhǎng zhào hé hé zài yān
现代白话：”寻召至近侍局，给纸劄令书所欲言，书未及半，上出御便殿见之，悉去左右，惟近侍局直长赵和和在呢。
sù lán zòu yuē chén wén xīng shuāi zhì luàn yǒu guó zhī cháng zài suǒ yòng zhī rén rú hé ěr
这句话大意是：素兰奏曰：“臣闻兴衰治乱有国之常，在所用之人如何耳。
yòng de qí rén suī shuāi luàn shàng kě fú chí yī huò fēi cái zé zhì ān yì luàn yǐ
现代白话：用得其人，虽衰乱尚可扶持，一或非才，则治安亦乱了。
xiàng zhě zhǎn jūn zhī biàn zhōng dōu shuài fǔ zì zú jiǎo miè cháo tíng nǎi lìng yí là cì tǎ bù yě děng zhāo yòu zhī shǐ shuài fǔ bù gǎn jǐn qí lì jì bù néng zhāo yù bù kě zhì yǐ
现代白话：向者飐军之变，中都帅府自足剿灭，朝廷乃令移剌刺塔不也等招诱之，使帅府不敢尽其力，既不能招，愈不可制了。
zhì yú bó dé wén gē zhī pàn shuài fǔ fāng yì xuē qí quán ér cháo tíng chuán zhǐ bǐ lǐng yì jūn wén gē yóu shì yì sì gǎi chú zhī lìng zhé jù bù shòu bù chén zhī zhuàng yì xiǎn yǐ
现代白话：至于伯德文哥之叛，帅府方议削其权，而朝廷传旨俾领义军，文哥由是益肆，改除之令辄拒不受，不臣之状亦显了。
shuài fǔ fāng qiě shōu bǔ ér cháo tíng fù shè zhī qiě bù lìng lì shuài fǔ
这句话大意是：帅府方且收捕，而朝廷复赦之，且不令隶帅府。
guó jiā fù fāng miàn yú zhòng chén nǎi bù xìn rèn gù yǎng pàn zéi zhī jiān bù zhī shuí wèi bì xià huà cǐ jì zhě
这句话大意是：国家付方面于重臣，乃不信任，顾养叛贼之奸，不知谁为陛下画此计者。
chén zì wài fēng wén jiē píng zhāng gāo qí zhī yì wéi bì xià cái chá
这句话大意是：臣自外风闻，皆平章高琪之意，惟陛下裁察。
shàng yuē rǔ yán jiē shì
现代白话：”上曰：“你言皆是。
wén gē zhī shì zhèn suǒ wèi xī chéng rú suǒ yán zhèn kěn shè zhī hu
这句话大意是：文哥之事，朕所未悉，诚如所言，朕肯赦之吗？
qiě rǔ hé yǐ zhī cǐ shì chū yú gāo qí
现代白话：且你凭什么知此事出于高琪？
sù lán yuē chén jiàn wén gē dié yǒng qīng fù tí kòng liú wēn yún suǒ chāi rén zhāng xī hán zhì zì nán jīng dào fù shū píng zhāng chǔ fèn yǐ zòu lìng wén gē lì dà míng xíng shěng wù fù zūn zhōng dōu shuài fǔ yuē shù
这句话大意是：”素兰曰：“臣见文哥牒永清副提控刘温云：‘所差人张希韩至自南京，道副枢平章处分，已奏令文哥隶大名行省，勿复遵中都帅府约束’。
wēn jí jù yán yú shuài fǔ
这句话大意是：温即具言于帅府。
rán zé zuì rén yǔ gāo qí jì jié míng yǐ
现代白话：然则，罪人与高琪计结明了。
shàng hàn zhī
这句话大意是：”上颔之。
sù lán xù zòu yuē gāo qí běn wú xūn láo yì wú gōng wàng xiàng yǐ wèi sǐ gù shàn zhū hú shā hǔ gài chū wú liáo ěr
这句话大意是：素兰续奏曰：“高琪本无勋劳，亦无公望，向以畏死故擅诛胡沙虎，盖出无聊耳。
yī dàn dé zhì dù xián néng shù jiān dǎng qiè nòng guó quán zì zuò wēi fú
这句话大意是：一旦得志，妒贤能，树奸党，窃弄国权，自作威福。
qù suì dū xià shū shēng fán zhī yī zhě yì gāo qí yán zhǎn jūn bù kě xìn kǒng zhōng zuò luàn
这句话大意是：去岁，都下书生樊知一者诣高琪言：‘飐军不可信，恐终作乱。
suì yǐ dāo zhàng jué shā zhī zì shì wú fù gǎn yán jūn guó lì hài zhě
这句话大意是：’遂以刀杖决杀之，自是无复敢言军国利害者。
chén cōng zhī bù tōng xià qíng zhī bù dá jiē cǐ rén zuì yě
这句话大意是：宸聪之不通，下情之不达，皆此人罪也。
jí zhǎn jūn wèi biàn yǐ dǎng rén tǎ bù yě wèi wǔ níng jūn jié dù shǐ wǎng zhāo zhī yǐ ér wú chéng zé fù yǐ wéi wǔ wèi jūn shǐ
这句话大意是：及飐军为变，以党人塔不也为武宁军节度使往招之，已而无成，则复以为武卫军使。
tǎ bù yě hé rén qiě yǒu hé gōng ér zhòng yòng rú cǐ
这句话大意是：塔不也何人，且有何功，而重用如此。
yǐ chén guān zhī cǐ zéi biàn luàn jì gāng qiāng hài zhōng liáng shí yǒu bù yù guó jiā píng zhì zhī yì
这句话大意是：以臣观之，此贼变乱纪纲，戕害忠良，实有不欲国家平治之意。
xī dōng hǎi shí hú shā hǔ bá hù wú shàng tiān xià zhī zhī ér bù gǎn yán dú tái guān wū gǔ lùn dé shēng zhāng xíng xìn tán hé qí è dōng hǎi bù chá zú bèi qí huò
这句话大意是：昔东海时，胡沙虎跋扈无上，天下知之，而不敢言，独台官乌古论德升、张行信弹劾其恶，东海不察，卒被其祸。
jīn gāo qí zhī jiān guò yú hú shā hǔ yuǎn yǐ
现代白话：今高琪之奸，过于胡沙虎远了。
tái jiàn zhí dāng yán zé pò yú xiōng wēi jìn bù gǎn wǔ
这句话大意是：台谏职当言责，迫于凶威，噤不敢忤。
rán nèi wài chén shù jiàn qí zì héng mò bù è wàn qiè chǐ yù yī zì rèn bì xià hé xī ér bù qù zhī yé
这句话大意是：然内外臣庶见其恣横，莫不扼腕切齿，欲一剚刃，陛下何惜而不去之耶。
chén fēi bù zhī yán chū ér huàn zhì gù chén fù zǐ dié shì shèng cháo jiǔ shí hòu lù bù gǎn tōu ān
这句话大意是：臣非不知言出而患至，顾臣父子迭仕圣朝，久食厚禄，不敢偷安。
wéi bì xià duàn rán xíng zhī shè jì zhī fú yě
这句话大意是：惟陛下断然行之，社稷之福也。
shàng yuē cǐ nǎi dà shì rǔ gǎn jí zhī shén shàn
现代白话：”上曰：“此乃大事，你敢及之，甚善。
sù lán fù zòu chéng xiàng fú xīng guó zhī xūn jiù qǐ zhào hái jīng yǐ zhèn yǎ sú fù zuǒ chéng tuàn duō yǐ liú hòu shì zú yě
这句话大意是：”素兰复奏：“丞相福兴，国之勋旧，乞召还京，以镇雅俗，付左丞彖多以留后事，足也。
shàng yuē rú qīng suǒ yán èr rén dé wú xiāng è yé
这句话大意是：”上曰：“如卿所言，二人得无相恶耶？
sù lán yuē fú xīng tuàn duō tóng xīn tóng dé wú bù xié zhě
这句话大意是：”素兰曰：“福兴、彖多同心同德，无不协者。
shàng yuē dū xià shì yīn kǒng chéng xiàng bù kě chuò
这句话大意是：”上曰：“都下事殷，恐丞相不可辍。
sù lán yuē chén wén cháo tíng zhèng zé tiān xià zhèng bù ruò lìng fú xīng hái yǐ zhèng gēn běn
这句话大意是：”素兰曰：“臣闻朝廷正则天下正，不若令福兴还，以正根本。
shàng yuē zhèn xú sī zhī
这句话大意是：”上曰：“朕徐思之。
sù lán chū shàng fù jiè yuē jīn rì yǔ zhèn duì zhě zhǐ rǔ èr rén shèn wú xiè yě
现代白话：”素兰出，上复戒曰：“今日与朕对者止你二人，慎无泄也。
jué hòu shàng yǐ sù lán lǚ jìn zhí yán mìng zài rèn jiān chá yù shǐ
这句话大意是：”厥后，上以素兰屡进直言，命再任监察御史。
sì nián sān yuè yán chén jìn bèi mìng tǐ wèn wài lù guān lián gàn zhě nǐ bù chà qiǎn ruò nuò ruò bù gōng zhě ba zhī jù shēn cháo tíng bié yì nǐ zhù
这句话大意是：四年三月，言：“臣近被命体问外路官，廉干者拟不差遣，若懦弱不公者罢之，具申朝廷，别议拟注。
chén fú niàn bǐ nuò ruò bù gōng zhī rén suī lìng bà qù bù guò zhǐ yǐ dài quē zhě dài zhī qí néng fǒu yòu wèi kě zhī huò fǎn bù jí qián guān gài tú yǒu xuǎn rén zhī xū míng ér wú de rén zhī shí jì
这句话大意是：臣伏念彼懦弱不公之人虽令罢去，不过止以待阙者代之，其能否又未可知，或反不及前官，盖徒有选人之虚名，而无得人之实迹。
gǔ yǔ yuē xiàn lìng fēi qí rén bǎi xìng shòu qí yāng
这句话大意是：古语曰：‘县令非其人，百姓受其殃。
jīn ruò hòu guān gèng liè zé wéi huàn zī shén qǐ cháo tíng xù mín zhī yì zāi
现代白话：’今若后官更劣，则为患滋甚，岂朝廷恤民之意啊？
fu shǒu lìng zhì zhī běn yě
这句话大意是：夫守令，治之本也。
qǐ lìng suí cháo qī pǐn wài lù liù pǐn yǐ shàng guān gè jǔ kān chōng sī xiàn zhǎng guān zhě réng míng zhe jǔ guān xìng míng tā rì chá qí néng fǒu tóng dìng shǎng fá shù jī qí kě
这句话大意是：乞令随朝七品、外路六品以上官，各举堪充司县长官者，仍明著举官姓名，他日察其能否，同定赏罚，庶几其可。
yì zhě huò yǐ hé xuǎn fǎ wěn zī pǐn wéi yán shì bù zhī fāng jīn zhī shì yǔ píng xī bù tóng qǐ kě jū yí dìng zhī fǎ zuò shì sī mín zhī bìng ér bù quán yí gēng dìng hu
这句话大意是：议者或以阂选法、紊资品为言，是不知方今之事与平昔不同，岂可拘一定之法，坐视斯民之病而不权宜更定吗。
zhào yǒu sī yì xíng zhī
这句话大意是：”诏有司议行之。
shí āi zōng wèi huáng tài zǐ chūn gōng suǒ shè shī bǎo zàn yù zhī guān duō fēi qí rén yú shì sù lán shàng zhāng yán chén wén tài zǐ zhě tiān xià zhī běn yě yù zhì tiān xià xiān zhèng qí běn zhèng běn zhī yào wú tā zài xuǎn rén fǔ yì zhī ěr
这句话大意是：时哀宗为皇太子，春宫所设师保赞谕之官多非其人，于是素兰上章言：“臣闻太子者天下之本也，欲治天下先正其本，正本之要无他，在选人辅翼之耳。
fu shēng yú qí zhě néng qí yán ér bù néng chu yǔ wèi xí zhī gù yě
这句话大意是：夫生于齐者能齐言而不能楚语，未习之故也。
rén zhī xìng yì zài fu xí zhī ér yǐ
这句话大意是：人之性亦在夫习之而已。
xī chéng wáng zài qiǎng bǎo zhōng jí mìng zhōu zhào yǐ wéi shī bǎo jiè qí yì yù zhī xīn gào yǐ chí shǒu zhī dào zhōng zhī gōng guāng wén wǔ chuí xiū wú qióng
这句话大意是：昔成王在襁褓中，即命周、召以为师保，戒其逸豫之心，告以持守之道，终之功光文、武，垂休无穷。
qīn wéi bì xià shùn tiān rén zhī xīn yù jiàn chūn gōng
这句话大意是：钦惟陛下顺天人之心，预建春宫。
huáng tài zǐ rén xiào cōng míng chū yú tiān zī zǒng zhì shū wù gù yǐ chuō rán yǒu yú tǎng gēng xuǎn xián rú zhōu zhào zhī chóu zhě shǐ zhī jiā fǔ zé chéng zhōu zhī zhì bù zú móu yǐ
现代白话：皇太子仁孝聪明出于天资，总制枢务固已绰然有余，倘更选贤如周、召之俦者使之夹辅，则成周之治不足侔了。
shàng chēng shàn
这句话大意是：”上称善。
wèi jǐ zhuó wèi nèi shì jú zhí zhǎng xún qiān jiàn yì dài fū jìn shì yù shǐ
这句话大意是：未几，擢为内侍局直长，寻迁谏议大夫，进侍御史。
xìng dìng èr nián sì yuè yǐ pú xiān wàn nú pàn qiǎn sù lán yǔ jìn shì jú fù shǐ nèi zú é kě tóng fù liáo dōng zhào yù zhī yuē wàn nú shì jìng bù zhī guǒ hé rú qīng děng dào bǐ dāng de qí xiáng rán yi zhǐ jū tiě shān ruò fù yuǎn qù zé zhèn nán de qí hào yě
现代白话：兴定二年四月，以蒲鲜万奴叛，遣素兰与近侍局副使内族讹可同赴辽东，诏谕之曰：“万奴事竟不知果怎么样，卿等到彼当得其详，然宜止居铁山，若复远去，则朕难得其耗也。
yòu yuē zhèn yǐ é kě xìng pō lǜ yì gù tè mìng qīng xié xíng měi shì dāng xiáng yì zhī
这句话大意是：”又曰：“朕以讹可性颇率易，故特命卿偕行，每事当详议之。
sù lán jiāng xíng shàng yán yuē chén jìn qǐng xuān yù gāo lí fù kāi hù shì shì wén yǐ zhào shū fù xíng shěng bì lán chū
这句话大意是：”素兰将行，上言曰：“臣近请宣谕高丽复开互市事，闻以诏书付行省必兰出。
ruò lìng xíng shěng jiù qiǎn yù zhī bù guò lín jìng lǐng shòu kǒng zhōng jiān yǒu suǒ bù tōng shǐ shèng ēn bù dá yú gāo lí gāo lí yì wú yóu zhī cháo tíng běn yì yě
这句话大意是：若令行省就遣谕之，不过邻境领受，恐中间有所不通，使圣恩不达于高丽，高丽亦无由知朝廷本意也。
kuàng bǐ shì wèi fān fǔ wèi cháng quē chén zǐ lǐ rú qiǎn xìn shǐ míng chí ēn zhào yù zhī dài liáng kāi shì èr zhě bì yǒu yī jì
这句话大意是：况彼世为藩辅，未尝阙臣子礼，如遣信使明持恩诏谕之，贷粮、开市二者必有一济。
gǒu jù bù cóng zé qí qū zài bǐ rán hòu bié yì tú zhī kě yě
这句话大意是：苟俱不从，则其曲在彼，然后别议图之可也。
shàng shì qí yán yú shì qiǎn diǎn kè shǔ shū biǎo liú bǐng cóng xíng
这句话大意是：”上是其言，于是遣典客署书表刘丙从行。
jí hái shòu hàn lín dài zhì
这句话大意是：及还，授翰林待制。
zhèng dà yuán nián zhēng yuè zhào jí qún chén yì xiū fù hé zhōng fǔ sù lán yǔ chén guī děng zòu qí wèi kě yǔ zài guī chuán
这句话大意是：正大元年正月，诏集群臣议修复河中府，素兰与陈规等奏其未可，语在《规传》。
shì yuè zhuǎn xíng bù láng zhōng
这句话大意是：是月，转刑部郎中。
shí nán yáng rén bù chén móu fǎn zuò xì zhě shù bǎi rén sī zhí bái huá yán yú sù lán yuē cǐ yù guà wù zhě duō xīn tiān zi fāng wu kuān dà tā rì bì zài zhào tuī wèn bǐ de zhāo xuě sǐ yú bàng chī zhī xià zhě duō yǐ
现代白话：时南阳人布陈谋反，坐系者数百人，司直白华言于素兰曰：“此狱诖误者多，新天子方务宽大，他日必再诏推问，比得昭雪，死于榜笞之下者多了。
sù lán mìng huá jí jiǎn fǎ biān zé fēn bié dāng sǐ dāng miǎn zhě sù lán yǐ wén zhǐ zuò shǒu è jí nǐ wěi jiàng xiàng zhě shù rén yú xī shì zhī
这句话大意是：”素兰命华及检法边泽分别当死、当免者，素兰以闻，止坐首恶及拟伪将相者数人，余悉释之。
bā yuè quán hù bù shì láng
这句话大意是：八月，权户部侍郎。
èr nián sān yuè shòu jīng xi sī nóng qīng é gǎi sī nóng dà qīng zhuǎn yù shǐ zhōng chéng
这句话大意是：二年三月，授京西司农卿，俄改司农大卿，转御史中丞。
qī nián qī yuè quán yuán shuài yòu dōu jiān cān zhī zhèng shì xíng shěng wū jīng zhào
这句话大意是：七年七月，权元帅右都监、参知政事，行省于京兆。
wèi jǐ qiān jīn ān jūn jié dù shǐ jiān tóng huá ān fǔ shǐ
这句话大意是：未几，迁金安军节度使，兼同、华安抚使。
jì ér zhào hái cháo xíng zhì shǎn bèi wéi jiǔ zhī wáng bēn xíng zài dào zhōng yù hài
这句话大意是：既而召还朝，行至陕被围，久之，亡奔行在，道中遇害。
sù lán lì guān yǐ xiū jǐn dé míng rán kē xì bù néng rèn dà shì jiào zhī bèi liú pō kě chēng
这句话大意是：素兰莅官以修谨得名，然苛细不能任大事，较之辈流颇可称。
zì zhuó wèi jìn shì jú zhí zhǎng měi jìn yán duō yǒu bǔ yì
这句话大意是：自擢为近侍局直长，每进言多有补益。
qí jū fù sāng bù yǐn jiǔ lú mù sān nián shí lùn yǐ wéi nán
这句话大意是：其居父丧，不饮酒，庐墓三年，时论以为难。
chén guī zì zhèng shū jiàng zhōu jì shān rén
这句话大意是：陈规，字正叔，绛州稷山人。
míng chāng wǔ nián cí fù jìn shì nán dù wèi jiān chá yù shǐ
这句话大意是：明昌五年词赋进士，南渡为监察御史。
zhēn yòu sān nián shí yī yuè shàng zhāng yán cān zhèng hóu zhì chū yǐ dōu xi lì gōng huò bù cì zhī yòng suì zì qǐng zhèn fǔ hé běi
这句话大意是：贞祐三年十一月，上章言：“参政侯挚初以都西立功，获不次之用，遂自请镇抚河北。
bì xià jù shòu yǐ zhí zhèng gài yù zé qí bào xiào yě
这句话大意是：陛下遽授以执政，盖欲责其报效也。
jì ér pán huán xī shān bù néng jìn tuì jí zhào hái quē zì dāng cí bì nǎi tián rán ān jū zhì yú àn yuè cāng kù guī huà què gū qǐ dà chén suǒ yí qīn
这句话大意是：既而盘桓西山，不能进退，及召还阙，自当辞避，乃恬然安居，至于按阅仓库，规画榷酤，岂大臣所宜亲。
fāng jīn jiāng tǔ rì cù jiàng shuài fá rén shì bù xuǎn liàn rǒng shí wěi duō shǒu lìng tān cán bǎi xìng liú wáng dào zéi zī qǐ zāi biàn bù xī zé dāng rì yè jiǎng qiú qí gù qǐ gào bì xià zhě yě ér zhì wèi cháng jí zhī
这句话大意是：方今疆土日蹙，将帅乏人，士不选练，冗食猥多，守令贪残，百姓流亡，盗贼滋起，灾变不息，则当日夜讲求其故，启告陛下者也，而挚未尝及之。
fú yuàn bì xià tè cì xǐng chá liàng qí cái fèn bié jiā rèn shǐ wú lìng fù tiān xià zhī bàng
这句话大意是：伏愿陛下特赐省察，量其才分别加任使，无令负天下之谤。
bù bào
这句话大意是：”不报。
yòu yán jǐng xún shǐ féng xiáng jìn yóu dāo bǐ wú tā cái néng dì yǐ cǎn kè dū zé wéi shì
这句话大意是：又言：“警巡使冯祥进由刀笔，无他才能，第以惨刻督责为事。
yóu shì shēng zhí kǒng zhǎng cán nüè zhī fēng qǐ chù tuì yǐ lì yú zhě
这句话大意是：由是升职，恐长残虐之风，乞黜退以励余者。
zhào jí ba xiáng zhí qiě yù guī yuē qīng zhī chén zǐ zhī fēn gǎn yán rú cǐ zhèn shén jiā zhī
这句话大意是：”诏即罢祥职，且谕规曰：“卿知臣子之分，敢言如此，朕甚嘉之。
sì nián zhēng yuè shàng yán fú jiàn yán hé xī jìn wù hú běi dù suì shǐ hé běi jiān shí rén xīn bù ān
这句话大意是：四年正月，上言：“伏见沿河悉禁物斛北渡，遂使河北艰食，人心不安。
xī qín jìn wèi chóu yī yù nián jī zé hù shū zhī sù
这句话大意是：昔秦、晋为仇，一遇年饥则互输之粟。
jīn shèng zhǔ zài shàng yī shì tóng rén qǐ kě yǐ yī jiā zhī mín zì xiàn nán běi zuò shì kùn něi ér bù jiù zāi
现代白话：今圣主在上，一视同仁，岂能够一家之民自限南北，坐视困馁而不救啊。
kuàng jūn mín xiào sǐ yù dí shǐ fù fá shí shēng yì hé liáo rén xīn yī yáo wéi hài bù xì
这句话大意是：况军民效死御敌，使复乏食，生亦何聊，人心一摇，为害不细。
chén wèi yí yú dà yáng mèng jīn děng dù wěi guān yuè shì guò hé zhī wù měi shí guān shōu bù guò qí bàn zé fù yǒu zhī jiā lì qí hòu xi fú còu ér wǎng shù jī gōng sī jù zú
这句话大意是：臣谓宜于大阳、孟津等渡委官阅视，过河之物，每石官收不过其半，则富有之家利其厚息，辐凑而往，庶几公私俱足。
zǎi zhí yǐ hé nán jūn chǔ wéi zhòng zhào liǎng dù wěi guān qǔ qí bā èr yǐ yǔ mín zhì chūn zé zú dà bīng běi hái nǎi yī guī qǐng
这句话大意是：”宰执以河南军储为重，诏两渡委官取其八，二以与民，至春泽足，大兵北还，乃依规请。
zhì kě
这句话大意是：制可。
sān yuè shàng yán chén yīn xún àn zhì xú zhōu
这句话大意是：三月，上言：“臣因巡按至徐州。
qù suì hé běi hóng ǎo dào qǐ zhōu qiǎn jié dù fù shǐ hé shí liè hè shòu jiàng bīng tǎo zhī ér nǎi dà lüè liáng mín jiā shǔ wèi qū shén bù kě yě
这句话大意是：去岁河北红袄盗起，州遣节度副使纥石烈鹤寿将兵讨之，而乃大掠良民家属为驱，甚不可也。
qǐ míng chì yǒu sī fán hè shòu suǒ lǔ jù fàng miǎn zhī yú lù jūn rén yǒu lüè běn guó rén wèi qū zhě yì qǐ yī tǐ shī xíng shù jī hé shuò yǒu suǒ xì wàng shàng ēn wú yǒu jí yǐ
这句话大意是：乞明敕有司，凡鹤寿所虏俱放免之，余路军人有掠本国人为驱者，亦乞一体施行，庶几河朔有所系望，上恩无有极已。
shì xià shàng shū shěng mìng xú zhōu guī dé xíng yuàn jū kuò fàng zhī yǒu yǐn nì zhě zuò lüè rén wéi nú bì fǎ réng xǔ zhū rén gào bǔ yī lìng gěi shǎng bèi lǔ rén zì sù zhě yì shǎng zhī
这句话大意是：”事下尚书省，命徐州、归德行院拘括放之，有隐匿者坐掠人为奴婢法，仍许诸人告捕，依令给赏，被虏人自诉者亦赏之。
sì yuè shàng yán hé běi bīn hé zhōu xiàn lǜ jù yī shè wèi yī zhài jí jū mín wèi bīng
这句话大意是：四月，上言：“河北濒河州县，率距一舍为一寨，籍居民为兵。
shù zhài zhì zǒng lǐng guān yī rén bìng yǐ xuān chà cóng yí wèi míng
这句话大意是：数寨置总领官一人，并以宣差从宜为名。
qí rén dà dǐ jiē xián guān yì jūn zhī zhǎng piān pí zhī shǔ yóu duō wú lài bèi zhēng zhú yàn yǐn qǔ gěi yú xià rì yǐ wéi cháng
这句话大意是：其人大抵皆闲官，义军之长、偏裨之属尤多无赖辈，征逐宴饮取给于下，日以为常。
jí dí zhì zé fú nì bù chū dí qù sāo rǎo rú chū
这句话大意是：及敌至则伏匿不出，敌去骚扰如初。
cǐ bèi xiǎo rén jiǎ yǐ zhòng bǐng cháo tíng hào lìng wēi quán wú nǎi tài qīng hu
现代白话：此辈品行较差的人假以重柄，朝廷号令威权无乃太轻吗。
chén wèi yi jiē ba zhī dì wěi xuān fǔ sī cóng yí cuò huà zú yǐ
现代白话：臣谓宜皆罢之，第委宣抚司从宜措画足了。
zhì kě
这句话大意是：”制可。
qī yuè shàng zhāng yán
这句话大意是：七月，上章言：。
bì xià yǐ shàng shèng kuān rén zhī zī dàng tiān de fǒu jí zhī yùn guǎng kāi yán lù yǐ qiú zhì lùn suī kuáng wàng shī shí zhě yì bù zuò zuì
这句话大意是：陛下以上圣宽仁之姿，当天地否极之运，广开言路以求至论，虽狂妄失实者亦不坐罪。
chén tiǎn ěr mù zhī guān jū kě yán zhī de gǒu wèi jiān mò hé yǐ yǎng chou hóng zào
现代白话：臣忝耳目之官，居可言之地，苟为缄默，凭什么仰酬洪造。
jǐn tiáo chén bā shì yuàn bù yǐ rén wēi ér fèi zhī jí wú kě cǎi qǐ fàng guī shān lín yǐ chéng shī lù zhī zuì
这句话大意是：谨条陈八事，愿不以人微而废之，即无可采，乞放归山林以惩尸禄之罪。
yī yuē zé dà chén yǐ shēn rén ān wēi
这句话大意是：一曰责大臣以身任安危。
jīn běi bīng qǐ zì biān chuí shēn rù wú jìng dà xiǎo zhī zhàn wú bù shèng jié yǐ zhì shén dōu fù mò cuì huá nán shòu zhōng yuán zhī mín gān nǎo tú dì dà hé yǐ běi mǎng wèi dào qū
现代白话：今北兵起自边陲，深入我境，大小之战无不胜捷，以致神都覆没，翠华南狩，中原之民肝脑涂地，大河以北莽为盗区。
chén měi niàn jí cǐ jīng dá bù yǐ
这句话大意是：臣每念及此，惊怛不已。
kuàng zǎi xiàng dà chén jiē shè jì shēng líng suǒ xì yǐ ān wēi zhě qǐ de bù wéi bì xià yōu lǜ zāi
现代白话：况宰相大臣皆社稷生灵所系以安危者，岂得不为陛下忧虑啊。
měi cháo zòu yì bù guò mù qián shù tiáo tè yǐ suì mò hù shēng yì tóng jù fēi jiù shí zhī jí zhě
这句话大意是：每朝奏议，不过目前数条，特以碎末，互生异同，俱非救时之急者。
kuàng jìn zhào jūn lǚ zhī wu zhuān wěi shū fǔ shàng shū shěng zuò shì lì hài fàn rán bù wèn yǐ wéi zé bù zài jǐ qí yú bì xián zhōu shēn zhī jì zé de yǐ shè jì shēng líng jiāng hé suǒ lài
现代白话：况近诏军旅之务，专委枢府，尚书省坐视利害，泛然不问，以为责不在己，其于避嫌周身之计则得了，社稷生灵将何所赖。
gǔ yǔ yún yí zé wù rèn rèn zé wù yí
这句话大意是：古语云：“疑则勿任，任则勿疑。
yòu yuē móu zhī yù zhòng duàn zhī yù dú
这句话大意是：”又曰：“谋之欲众，断之欲独。
bì xià jì yǐ zǎi xiàng rèn zhī qǐ kě shǐ qīn qí xì ér bù tú qí dà zhě hu
这句话大意是：”陛下既以宰相任之，岂可使亲其细而不图其大者吗。
fú yuàn tè tóng ruì duàn ruò jūn wǔ qì xiè cháng chéng wén dú jí tīng shū fǔ zhuān xíng zhì yú zhàn shǒu dà jì zhēng tǎo mì móu jiē xū shěng yuàn tóng yì kě fǒu zé wèi dà chén zhě zhī yǒu suǒ zé ér tiān xià kě wèi yǐ
现代白话：伏愿特同睿断，若军伍器械、常程文牍即听枢府专行，至于战守大计、征讨密谋皆须省院同议可否，则为大臣者知有所责，而天下可为了。
èr yuē rèn tái jiàn yǐ guǎng ěr mù
这句话大意是：二曰任台谏以广耳目。
rén zhǔ yǒu zhèng shì zhī chén yǒu yì lùn zhī chén
这句话大意是：人主有政事之臣，有议论之臣。
zhèng shì zhī chén zhě zǎi xiàng zhí zhèng hé yīn yáng suì wàn wù zhèn fǔ sì yí qīn fù bǎi xìng yǔ tiān zi jīng lún yú miào táng zhī shàng zhě yě
这句话大意是：政事之臣者宰相执政，和阴阳，遂万物，镇抚四夷，亲附百姓，与天子经纶于庙堂之上者也。
yì lùn zhī chén zhě jiàn guān yù shǐ yǔ tiān zi biàn qū zhí zhèng shì fēi zhě yě
这句话大意是：议论之臣者谏官御史，与天子辨曲直、正是非者也。
èr zhě qǐ kě piān fèi zāi
现代白话：二者岂可偏废啊。
xī táng wén huáng zhì zhōng shū mén xià rù gé yì shì jiē lìng jiàn guān suí zhī yǒu shī zhé jiàn
这句话大意是：昔唐文皇制中书门下入阁议事皆令谏官随之，有失辄谏。
guó cháo suī shè jiàn guān tú bèi yuán ěr měi yù zòu shì jiē lìng huí bì
这句话大意是：国朝虽设谏官，徒备员耳，每遇奏事皆令回避。
huò jiān tā zhí huò wèi shěng bù suǒ chà yǒu zhōng rèn bù dí tiān yán bù chū yī yán ér qù zhě
这句话大意是：或兼他职，或为省部所差，有终任不觌天颜、不出一言而去者。
suī yǒu yù shǐ bù guò zé yǐ jiū chá guān lì zhào shuā àn dú xún shì cāng kù ér yǐ qí shì guān lì hài huò zhèng lìng gēng gé zé jiē yǐ wéi jī mì ér bù wén
这句话大意是：虽有御史，不过责以纠察官吏、照刷案牍、巡视仓库而已，其事关利害或政令更革，则皆以为机密而不闻。
wàn yī zhèng shì zhī chén zhuān rèn xiōng yì wēi fú zì yóu huò zhǎng bīng zhě yǐ sī jiàn bài shì jī bì xià ān dé ér zhī zhī
这句话大意是：万一政事之臣专任胸臆、威福自由，或掌兵者以私见败事机，陛下安得而知之。
fú yuàn lín xuǎn xué shù yán jiā bó tōng xiǎo shì wù gǔ gěng gǎn yán zhě yǐ wéi tái jiàn fán shì guān lì hài jiē lìng yù yì qí huò bù dàng xī tīng lùn liè bù xǔ jiān zhí jí chōng shěng bù wěi chà gǒu wèi xùn bù yán zé cóng ér chù zhī
这句话大意是：伏愿遴选学术讠夹博、通晓世务、骨鲠敢言者以为台谏，凡事关利害皆令预议，其或不当，悉听论列，不许兼职及充省部委差，苟畏徇不言则从而黜之。
sān yuē chóng jié jiǎn yǐ dá tiān yì
这句话大意是：三曰崇节俭以答天意。
xī wèi wén gōng chéng dí rén miè guó zhī yú xǐ jū chu qiū cái gé chē sān shí liǎng nǎi gōng xíng jiǎn yuē guān dà bó zhī guān yī dà bù zhī yī jì nián zhì lái pìn sān qiān suì wèi fù shù
这句话大意是：昔卫文公乘狄人灭国之余，徙居楚丘，才革车三十两，乃躬行俭约，冠大帛之冠，衣大布之衣，季年致騋牝三千，遂为富庶。
hàn wén dì chéng qín xiàng zhàn zhēng zhī hòu sì hǎi kùn qióng tiān zǐ bù néng jù jūn sì nǎi shì yǐ dūn piáo shēn yī yì tí zú lǚ gé què wèi jǐ tiān xià fù ān sì yí xián fú
这句话大意是：汉文帝承秦、项战争之后，四海困穷，天子不能具钧驷，乃示以敦朴，身衣弋绨，足履革舄，未几天下富安，四夷咸服。
guó jiā zì bīng xìng yǐ lái zhōu xiàn cán huǐ cún zhě fù wèi tǔ kòu suǒ rǎo dú hé nán shāo wán rán dà jià suǒ zài qí fèi bù zī jǔ tiān xià suǒ fèng zé zhī yī lù gù bù nán zāi
现代白话：国家自兵兴以来，州县残毁，存者复为土寇所扰，独河南稍完，然大驾所在，其费不赀，举天下所奉责之一路，顾不难啊。
lài bì xià cí rén shàng tiān juàn yòu huáng zāi zhī yú ér qù suì qiū hé jīn nián xià mài shāo de zhī chí
这句话大意是：赖陛下慈仁，上天眷佑，蝗灾之余而去岁秋禾、今年夏麦稍得支持。
fu yìng tiān zhě yào zài yǐ shí xíng jiǎn zhě tiān bì jiàng fú qiè jiàn gōng zhōng jí dōng gōng fèng yǎng yǔ píng shí wú yì suí cháo guān lì zhū jú chéng yìng rén yì wèi cháng yǒu suǒ cái shěng
这句话大意是：夫应天者要在以实，行俭者天必降福，切见宫中及东宫奉养与平时无异，随朝官吏、诸局承应人亦未尝有所裁省。
zhì yú guì chén háo zú zhǎng bīng guān mò bù yǐ shē chǐ xiāng shàng fú shí chē mǎ wéi shì fēn huá
这句话大意是：至于贵臣、豪族、掌兵官，莫不以奢侈相尚，服食车马惟事纷华。
jīn jīng shī zhōu míng jīn yī fú jí zhū yù xī xiàng zhě rì zēng yú jiù jù fēi kè jǐ xiāo ě zhī dào
这句话大意是：今京师鬻明金衣服及珠玉犀象者日增于旧，俱非克己消厄之道。
yuàn bì xià yǐ wèi wén gōng hàn wén dì wéi fǎ fán suǒ fèng zhī wù tòng zì zūn jié ba rǒng yuán jiǎn fú fèi jiè háo chǐ jìn jí míng jīn fú shì zhù huáng tiān huǐ huò tài píng kě zhì
这句话大意是：愿陛下以卫文公、汉文帝为法，凡所奉之物痛自樽节，罢冗员，减浮费，戒豪侈，禁戢明金服饰，庶皇天悔祸，太平可致。
sì yuē xuǎn shǒu lìng yǐ jié mín xīn
这句话大意是：四曰选守令以结民心。
fāng jīn jǔ tiān xià guān lì jūn bīng zhī fèi zhuǎn shū yíng zào zhī láo jiē yǎng jǐ hé nán shǎn xī
这句话大意是：方今举天下官吏军兵之费、转输营造之劳，皆仰给河南、陕西。
jiā zhī lián nián huáng hàn bǎi xìng jiàn jī xíng zhèn jì zé cāng lǐn xuán fá miǎn zhēng diào zé yòng dù bù zú yù qí shí huì jí mín wéi de xián shǒu lìng ér yǐ
这句话大意是：加之连年蝗旱，百姓荐饥，行赈济则仓廪悬乏，免征调则用度不足，欲其实惠及民，惟得贤守令而已。
dāng fù yì fán yīn qī huì cù pò zhī jì ruò cuò huà yǒu fāng zé bǎi xìng lì shěng ér yì bàn yī huò guāi miù yǒu bù shèng qí hài zhě
这句话大意是：当赋役繁殷、期会促迫之际，若措画有方则百姓力省而易办，一或乖谬有不胜其害者。
kuàng xiàn lìng zhī bì wú shén yú jīn yóu jūn wèi jiān dāng jìn nà láo xiào ér de zhě shí jū bā jiǔ qí jié xiá zhě chéng shí tān zòng yōng nuò zhě quán guī huá lì
这句话大意是：况县令之弊无甚于今，由军卫监当进纳劳效而得者十居八九，其桀黠者乘时贪纵，庸懦者权归猾吏。
jìn suī qiǎn guān lián chá zhì qí jiān làn yì qí pí ruǎn rán dài zhě yì fēi xuǎn zé suǒ wèi chú láng dé hǔ yě
这句话大意是：近虽遣官廉察，治其奸滥，易其疲软，然代者亦非选择，所谓除狼得虎也。
fú qǐ míng chì shàng shū shěng gōng xuǎn lián jié wú sī cái kān mù mín zhě yǐ bǔ zhōu fǔ guān
这句话大意是：伏乞明敕尚书省，公选廉洁无私、才堪牧民者，以补州府官。
réng qīng xiàn lìng zhī xuǎn jí zé suí cháo qī pǐn wài rèn liù pǐn yǐ shàng guān gè bǎo kān rén xiàn lìng zhě yī yuán rú tā rì fàn zāng bìng cóng zuò
这句话大意是：仍清县令之选，及责随朝七品，外任六品以上官各保堪任县令者一员，如他日犯赃并从坐。
qí zī lì yǐ xì zhèng qī pǐn jí jiàn rèn xiàn lìng zhě jiē tīng jì lǐ sì zhì mǎn shēng qiān
这句话大意是：其资历已系正七品，及见任县令者，皆听寄理，俟秩满升迁。
fù lìng jiān chá yǐ shí xún àn yǒu bù fǎ jí bù rèn zhí zhě jiū zhì zhī zé shí huì jí mín ér mín xīn gù yǐ
现代白话：复令监察以时巡按，有不法及不任职者究治之，则实惠及民而民心固了。
wǔ yuē bó móu qún chén yǐ dìng dà jì
这句话大意是：五曰博谋群臣以定大计。
bǐ zhě xǐ hé běi jūn hù bǎi wàn yú kǒu yú hé nán suī gé qù rǒng làn ér suǒ cún yóu sì shí èr wàn yǒu qí suì zhī sù sān bǎi bā shí yú wàn hú zhì jié yí lù zhōng suì zhī liǎn bù néng shàn cǐ bù gēng bù zhàn zhī rén
这句话大意是：比者徙河北军户百万余口于河南，虽革去冗滥而所存犹四十二万有奇，岁支粟三百八十余万斛，致竭一路终岁之敛，不能赡此不耕不战之人。
suī wú biān shì yì jiāng zuò kùn kuàng bīng shì fāng xìng wèi jiàn xi qī yé
这句话大意是：虽无边事，亦将坐困，况兵事方兴，未见息期耶。
jìn yù fēn bù yán hé shǐ zì zhǒng zhí rán yóu duò zhī rén bù zhī gēng jià qún yǐn dǔ bó xí yǐ chéng fēng shì tú fán yǒu sī zhēng suǒ kè zū ér yǐ
这句话大意是：近欲分布沿河，使自种殖，然游惰之人不知耕稼，群饮赌博习以成风，是徒烦有司征索课租而已。
jǔ shù bǎi wàn zhòng zuò mí lǐn gěi huǎn zhī zé yòng quē jí zhī zé mín pí cháo qiān wéi cǐ yī shì yǐ bù zhī suǒ chǔ yòu hé yǐ dài dí zāi
现代白话：举数百万众坐糜廪给，缓之则用阙，急之则民疲，朝迁惟此一事已不知所处，又凭什么待敌啊。
shì gài bù shěn yú chū bù jì qí hòu zhì cǐ wù yě
这句话大意是：是盖不审于初，不计其后，致此误也。
shǐ chū qiān shí qù liú cóng qí suǒ yuàn zé yù lái zhě shì zú yǐ zì shàn zhī jiā hé jiǎ guān lǐn qí liú zhě bì yǒu bì nàn zhī suǒ bù bì qiáng qiǎn dāng bù zhì jīn rì cuò huà zhī nán
这句话大意是：使初迁时去留从其所愿，则欲来者是足以自赡之家，何假官廪，其留者必有避难之所，不必强遣，当不至今日措画之难。
gǔ xī rén jūn jiāng jǔ dà shì zé móu jí nǎi xīn móu jí qīng shì shù rén bǔ shì qǐ zì jīn fán yǒu dà shì bì lìng shěng yuàn tái jiàn jí suí cháo wǔ pǐn yǐ shàng guān tóng yì wèi biàn
这句话大意是：古昔人君将举大事，则谋及乃心，谋及卿士、庶人、卜筮，乞自今凡有大事必令省院台谏及随朝五品以上官同议为便。
liù yuē zhòng guān shǎng yǐ quàn yǒu gōng
这句话大意是：六曰重官赏以劝有功。
bì xià jí wèi yǐ lái
这句话大意是：陛下即位以来，。
lǚ pèi tán ēn yǐ jūn dà qìng
这句话大意是：屡沛覃恩以均大庆，。
bù lìn guān jué yǐ jī rén xīn
这句话大意是：不吝官爵以激人心，。
zhì yǒu wèi mǎn yī rèn ér bìng jìn shí jí
这句话大意是：至有未满一任而并进十级，。
chéng yìng wèi chū zhí ér yǐ dài piào qí róng lù zhě
这句话大意是：承应未出职而已带骠骑荣禄者，。
rǒng làn zhī jí zhì yú rú cǐ
这句话大意是：冗滥之极至于如此，。
fù kāi yù jué jìn xiàn zhī mén
这句话大意是：复开鬻爵进献之门，。
rán zé bèi jiān zhí ruì xiào sǐ háng zhèn zhě hé suǒ quàn zāi
现代白话：然则被坚执锐效死行阵者何所劝啊。
guān běn xū míng tè chū yú rén zhǔ zhī kǒu ér tiān xià zhī rén jí yì qū mù zhě yǐ cháo tíng ài zhòng ěr
这句话大意是：官本虚名，特出于人主之口，而天下之人极意趋慕者，以朝廷爱重耳。
ruò bù jì xūn láo cháo shòu yī guān mù shēng yī zhí rén yì jiāng qīng zhī ér bù mù yǐ
现代白话：若不计勋劳，朝授一官，暮升一职，人亦将轻之而不慕了。
yǐ rán zhī shì jì bù kě jiù fú yuàn bì xià zhòng xī jiāng lái wú shǐ gōng qì wèi xún cháng zhī jù gōng shǎng wèi jiǎo xìng suǒ chéng
这句话大意是：已然之事既不可咎，伏愿陛下重惜将来，无使公器为寻常之具，功赏为侥幸所乘。
yòu jīn zhī sàn guān dòng zhì sān pǐn yǒu sī jiān yú qiān shòu yi wū jiǎn ba bā zī nèi liàng zēng jiē shù yì yǐ měi míng shù jī lì guān zhě bù zhì yú tài zhòu ér guó jiā ēn quán bù shī zhī tài qīng yǐ
现代白话：又今之散官动至三品，有司艰于迁授，宜于减罢八资内量增阶数，易以美名，庶几历官者不至于太骤，而国家恩权不失之太轻了。
qī yuē xuǎn jiàng shuài yǐ míng jūn fǎ
这句话大意是：七曰选将帅以明军法。
fu jiāng zhě guó zhī sī mìng tiān xià suǒ lài yǐ ān wēi zhě yě
这句话大意是：夫将者国之司命，天下所赖以安危者也。
jǔ wàn zhòng zhī mìng fù zhī yī rén hū xī zhī jiān yǐ jué shēng sǐ qí rèn gù bù zhòng yú
这句话大意是：举万众之命付之一人，呼吸之间以决生死，其任顾不重欤？
zì běi bīng rù jìng yě zhàn zé quán jūn jù yāng chéng shǒu zé hé jùn bèi tú qǐ jiē shì zú dān ruò shǒu bèi bù yán zāi tè yǐ yōng jiāng bù zhī yòng bīng zhī dào ér yǐ
现代白话：自北兵入境，野战则全军俱殃，城守则阖郡被屠，岂皆士卒单弱、守备不严啊，特以庸将不知用兵之道而已。
gǔ yǔ yún sān chén bù guǐ qǔ shì wèi xiāng
这句话大意是：古语云：“三辰不轨，取士为相。
sì yí jiāo qīn bá zú wèi jiāng
这句话大意是：四夷交侵，拔卒为将。
jīn zhī jiàng shuài dà dǐ xiān lùn chū shēn guān pǐn huò mén fá gāo liáng zhī zǐ huò qīn gù jiǎ tuō zhī liú píng jū zé yì qì zì gāo yù dí zé shǒu wěi tuì suō jiàng shuài jì zì wèi qiè shì zú fu shuí kěn qián
这句话大意是：”今之将帅，大抵先论出身官品，或门阀膏粱之子，或亲故假托之流，平居则意气自高，遇敌则首尾退缩，将帅既自畏怯，士卒夫谁肯前。
yòu jū cháng póu kè nà qí kuì xiàn shì zú yīn zhī yǐ rǎo liáng mín ér mò kě zhì
这句话大意是：又居常裒刻，纳其馈献，士卒因之以扰良民而莫可制。
jí lǜ zhī yìng dí zài tú zé qián hòu luàn xíng tún cì zé pái mén zé wū kǒng bī xiǎo mín zì qí qiú suǒ yǐ cǐ zé qí wèi fǎ sǐ shì qǐ bù nán zāi
现代白话：及率之应敌，在途则前后乱行，屯次则排门择屋，恐逼小民，恣其求索，以此责其畏法死事，岂不难啊。
kuàng jīn jūn guān shù duō zì qiān hù ér shàng yǒu wàn hù yǒu fù tǒng yǒu dū tǒng yǒu fù tí kòng shí yáng jiǔ mù hào lìng bù yī dòng xiāng qiān zhì
这句话大意是：况今军官数多，自千户而上，有万户、有副统、有都统、有副提控，十羊九牧，号令不一，动相牵制。
qiè wén guó chū qǔ tiān xià yuán shuài ér xià wéi yǒu wàn hù suǒ tǒng jūn shì bù xià shù wàn rén zhuān zhì yí lù qǐ zài duō zāi
现代白话：切闻国初取天下，元帅而下，惟有万户，所统军士不下数万人，专制一路，岂在多啊？
duō zé nán zé shǎo zé yì jīng
这句话大意是：多则难择，少则易精。
jīn zhī jūn fǎ měi èr shí wǔ rén wéi yī móu kè sì móu kè wèi yī qiān hù móu kè zhī xià yǒu pú niǎn yī rén qí gǔ sī huǒ tóu wǔ rén qí rèn zhàn zhě cái shí yǒu bā rén ér yǐ
这句话大意是：今之军法，每二十五人为一谋克，四谋克为一千户，谋克之下有蒲辇一人、旗鼓司火头五人，其任战者才十有八人而已。
yòu wéi tóu mù xuǎn qí zhuàng jiàn yǐ gěi shǐ lìng zé shì yī qiān hù suǒ tǒng bù jí bǎi rén bù zú chéng qí duì wǔ yǐ
现代白话：又为头目选其壮健以给使令，则是一千户所统不及百人，不足成其队伍了。
gǔ zhī liáng jiàng cháng yǔ shì zú tóng gān kǔ jīn jūn guān jì yǒu fèng lǐn yòu yǒu quàn liáng yī rì zhī gěi jiān shù shí rén zhī yòng
这句话大意是：古之良将常与士卒同甘苦，今军官既有俸廪，又有券粮，一日之给兼数十人之用。
jiàng shuài zé fēng bǎo yǒu yú shì zú zé jī hán bù zú hé ruò cái shěng rǒng shí ér jiā zhī jūn shì zāi
现代白话：将帅则丰饱有余，士卒则饥寒不足，曷若裁省冗食而加之军士啊。
fú qǐ míng chì dà chén jīng xuǎn tōng xiǎo jūn zhèng zhě fēn yì zhū lù biān liè duì wǔ yào bì wǔ shí rén wéi yī móu kè sì móu kè wèi yī qiān hù wǔ qiān hù wèi yī wàn hù wèi zhī sàn jiāng
这句话大意是：伏乞明敕大臣，精选通晓军政者，分诣诸路，编列队伍，要必五十人为一谋克，四谋克为一千户，五千户为一万户，谓之散将。
wàn rén shè yī dū tǒng wèi zhī dà jiàng zǒng zhī shuài fǔ
这句话大意是：万人设一都统，谓之大将，总之帅府。
shù bù zú zhě jiē bìng zhī qí fù tǒng fù tí kòng jí wú jūn xū shè dū tǒng wàn hù zhě xī bà shěng
这句话大意是：数不足者皆并之，其副统、副提控及无军虚设都统、万户者悉罢省。
réng chì shěng yuàn dà chén jí nèi wài wǔ pǐn yǐ shàng gè jǔ fāng lüè yōu cháng wǔ yǒng chū zhòng cái kān jiàng shuài zhě yī èr rén bù xiàn guān pǐn yǐ chōng wàn hù yǐ shàng dū tǒng yuán shuài zhī zhí
这句话大意是：仍敕省院大臣及内外五品以上，各举方略优长，武勇出众、材堪将帅者一二人，不限官品，以充万户以上都统、元帅之职。
qiān hù yǐ xià xuǎn jūn zhōng yǒu móu lüè wǔ yì wèi zhòng suǒ fú zhě chōng
这句话大意是：千户以下，选军中有谋略武艺为众所服者充。
shēn míng jūn fǎ jū cháng jiào yuè bì shǐ jiàng shuài míng yú qí zhèng xū shí zhī shù shì zú shú yú zuò zuò jìn tuì zhī jié
这句话大意是：申明军法，居常教阅，必使将帅明于奇正虚实之数，士卒熟于坐作进退之节。
zhì yú gōng shǐ kǎi zhàng xū lìng zì fù xí yú láo kǔ
这句话大意是：至于弓矢铠仗须令自负，习于劳苦。
ruò yǒu suǒ fàn bì xíng wú shè
这句话大意是：若有所犯，必刑无赦。
zé jiàng shuài dé rén shì qì rì zhèn kě yǐ dài dí yǐ
现代白话：则将帅得人，士气日振，能够待敌了。
bā yuē liàn shì zú yǐ zhèn bīng wēi
这句话大意是：八曰练士卒以振兵威。
xī zhōu shì zōng cháng yuē bīng guì jīng ér bù guì duō bǎi nóng fū bù néng yǎng yī zhàn shì nài hé zuī mín zhī gāo yǎng cǐ wú yòng zhī zú
这句话大意是：昔周世宗常曰：“兵贵精而不贵多，百农夫不能养一战士，奈何朘民脂膏养此无用之卒。
gǒu jiàn nuò bù fēn zhòng hé yǐ quàn
现代白话：苟健懦不分，众凭什么劝。
yīn dà sōu jūn zú suì xià huái nán qǔ sān guān bīng bù xuè rèn xuǎn liàn zhī lì yě
这句话大意是：”因大搜军卒，遂下淮南，取三关，兵不血刃，选练之力也。
táng wèi zhēng yuē bīng zài yǐ dào yù zhī ér yǐ
这句话大意是：唐魏征曰：“兵在以道御之而已。
yù zhuàng jiàn zú yǐ wú dí yú tiān xià hé qǔ xì ruò yǐ zēng xū shù
这句话大意是：御壮健足以无敌于天下，何取细弱以增虚数。
bǐ zhě fán zhàn duō bài fēi yóu bīng shǎo zhèng yǐ qí duō ér bù fēn jiàn nuò gù wèi dí suǒ chéng nuò zhě xiān bēn jiàn zhě bù néng dú zhàn ér suì kuì cǐ suǒ yǐ qǔ bài yě
这句话大意是：”比者凡战多败，非由兵少，正以其多而不分健懦，故为敌所乘，懦者先奔，健者不能独战而遂溃，此所以取败也。
jīn mò ruò xuǎn chà xí bīng gōng zhèng zhī guān jiāng yǐ jí jūn rén suí qí suǒ zhǎng ér lèi shì zhī
这句话大意是：今莫若选差习兵公正之官，将已籍军人随其所长而类试之。
qí wǔ yì chū zhòng zhě bié zuò yī jūn liàng zēng kǒu liáng shí jiā xùn liàn shì děng dì ér shǎng zhī
这句话大意是：其武艺出众者别作一军，量增口粮，时加训练，视等第而赏之。
rú cǐ zé rén rén jī lì zhēng xiào suǒ cháng ér shuāi nuò zhě yì yǒu kě yòng zhī jiàn yǐ
现代白话：如此，则人人激厉，争效所长，而衰懦者亦有可用之渐了。
xī táng wén huáng chū zhēng cháng fēn qí jūn wéi shàng zhōng xià fán lín dí zé guān qí qiáng ruò shǐ xià dāng qí shàng ér shàng dāng qí zhōng zhōng dāng qí xià
这句话大意是：昔唐文皇出征，常分其军为上中下，凡临敌则观其强弱，使下当其上，而上当其中，中当其下。
dí chéng xià jūn bù guò bēn zhú shù bù ér shàng jūn zhōng jūn yǐ shèng qí èr jūn yòng shì cháng shèng
这句话大意是：敌乘下军不过奔逐数步，而上军中军已胜其二军，用是常胜。
gài gǔ zhī jiàng shuài yì yǒu yǐ nuò bīng wěi dí zhě yào zài yù wèi fēn bié bù shǐ hùn xiáo ěr
这句话大意是：盖古之将帅亦有以懦兵委敌者，要在预为分别，不使混淆耳。
shàng lǎn shū bú yuè zhào fù shàng shū shěng jí zhī
这句话大意是：上览书不悦，诏付尚书省诘之。
zǎi zhí è qí fēn gēng zhū shì wèi suǒ yán duō bù dàng
这句话大意是：宰执恶其纷更诸事，谓所言多不当。
yú shì guī huáng jù dài zuì zhào yù yuē zhèn shǐ yǐ guī yǒu fàng guī shān lín zhī yǔ gù lìng jí zhī nǎi cí yǐ bù zhí jì huì yì wèi zhèn è qí yán ér nù yě
这句话大意是：于是规惶惧待罪，诏谕曰：“朕始以规有放归山林之语，故令诘之，乃辞以不职忌讳，意谓朕恶其言而怒也。
zhèn chū wú yì jiā zuì qí lìng yù shǐ tái yù zhī
这句话大意是：朕初无意加罪，其令御史台谕之。
xún chū wèi xú zhōu shuài fǔ jīng lì guān
这句话大意是：”寻出为徐州帅府经历官。
zhèng dà yuán nián zhào wèi yòu sī jiàn shù shàng zhāng yán shì xún quán lì bù láng zhōng
这句话大意是：正大元年，召为右司谏，数上章言事，寻权吏部郎中。
shí zhào qún chén yì xiū fù hé zhōng fǔ guī yǔ yáng yún yì děng yán hé zhōng jīn wèi wú rén zhī jìng shǎn xī mín lì pí fá xiū zhī yì bù néng shǒu bù ruò yǐ jiàn tún jūn shì liàng lì bǔ zhì dài qí kě shǒu jí xiū zhī wèi wǎn yě
这句话大意是：时诏群臣议修复河中府，规与杨云翼等言：“河中今为无人之境，陕西民力疲乏，修之亦不能守，不若以见屯军士量力补治，待其可守即修之未晚也。
cóng zhī
这句话大意是：”从之。
wèi jǐ zuò shì jiě zhí
这句话大意是：未几，坐事解职。
chū lì bù shàng shū zhào bó chéng zuò quán xuǎn lì yuán chū shēn wáng jīng yǔ jìn shì wáng zhù tián kāi fēng jǐng xún pàn guān jiàn quē wèi jīng suǒ sòng miǎn guān guī yì zuò zhī
这句话大意是：初，吏部尚书赵伯成坐铨选吏员出身王京与进士王著填开封警巡判官见阙，为京所讼免官，规亦坐之。
shì nián shí yī yuè gǎi chōng bǔ quē
这句话大意是：是年十一月，改充补阙。
shí èr yuè yán jiàng xiàng fēi cái qiě jiàn shù rén kě yòng zhě
这句话大意是：十二月，言将相非材，且荐数人可用者。
èr nián zhēng yuè guī jí tái jiàn tóng zòu wǔ shì yī qǐ shàng shū shěng tí kòng shū mì yuàn rú dà dìng míng chāng gù shì
这句话大意是：二年正月，规及台谏同奏五事：一，乞尚书省提控枢密院，如大定、明昌故事。
èr jiǎn liú qīn wèi jūn
这句话大意是：二，简留亲卫军。
sān shā tài rǒng jūn jiǎn xíng shū mì yuàn shuài fǔ
这句话大意是：三，沙汰冗军，减行枢密院、帅府。
sì xuǎn dà chén wèi xuān fǔ shǐ zhāo jí liú wáng yǐ shí biān fáng
这句话大意是：四，选大臣为宣抚使，招集流亡以实边防。
wǔ xuǎn guān zhì suǒ yì yī qiè shěng jiǎn
这句话大意是：五，选官置所，议一切省减。
lüè shī xíng zhī
这句话大意是：略施行之。
sì yuè yǐ dà hàn zhào guī shěn lǐ yuān zhì lín fā shàng zòu jīn hé nán yí lù pián yí xíng yuàn shuài fǔ cóng yí fán èr shí chù shǎn xī xíng shàng shū shěng shuài fǔ wǔ jiē dé yǐ pián yí shā rén yuān yù zài cǐ bù zài zhōu xiàn
这句话大意是：四月，以大旱诏规审理冤滞，临发上奏：“今河南一路便宜、行院、帅府、从宜凡二十处，陕西行尚书省、帅府五，皆得以便宜杀人，冤狱在此，不在州县。
yòu yuē yǔ shuǐ bù shí zé zé shěn lǐ rán zé zhí xiè lǐ zhě dāng hé rú
现代白话：”又曰：“雨水不时则责审理，然则职燮理者当怎么样？
shàng shàn qí yán ér bù néng yǒu wéi yě
这句话大意是：”上善其言而不能有为也。
shí yī yuè shàng zhào wán yán sù lán jí guī rù jiàn miàn yù yuē sòng rén qīng fàn biān jiè wǒ yǐ qīng jì xí zhī jì qí chéng chuàng gào hé yǐ xi wú mín ěr
现代白话：十一月，上召完颜素兰及规入见，面谕曰：“宋人轻犯边界，我以轻骑袭之，冀其惩创告和，以息我民耳。
sòng guǒ xíng chéng shàng yù yòng bīng hu
这句话大意是：宋果行成，尚欲用兵吗。
qīng děng dāng shi cǐ yì
这句话大意是：卿等当识此意。
guī jìn yuē dì wáng zhī bīng guì yú wàn quán xī guāng wǔ zhōng xīng suǒ zhēng bì kè yóu yán měi yī chū bīng tóu xū wèi bái
这句话大意是：”规进曰：“帝王之兵贵于万全，昔光武中兴，所征必克，犹言‘每一出兵，头须为白’。
bīng bù wàng dòng rú cǐ
这句话大意是：兵不妄动如此。
shàng shàn zhī
这句话大意是：”上善之。
sì nián sān yuè shàng zhào qún chén yù yǐ shǎn xī shì yuē fāng chūn běi fāng mǎ jiàn léi jí qiū gāo dà shì bìng lái hé yǐ zhī chí
现代白话：四年三月，上召群臣喻以陕西事曰：“方春北方马渐羸瘠，秋高大势并来，凭什么支持。
zhèn yǐ yù hé dá jìn lì jué yī zhàn yǐ qīng děng yǐ wéi rú hé
现代白话：朕已喻合达尽力决一战了，卿等以为如何？
yòu yán hé shì wú yì sā hé niǎn lì pò hé yì sài bù yán jīn yǐ qiǎn hé shǐ kě zhōng chuò hu
这句话大意是：”又言和事无益，撒合辇力破和议，赛不言：“今已遣和使，可中辍吗。
yú jiē wú yán guī dú jìn yuē bīng nán yáo dù bǎi wén bù rú yī jiàn
这句话大意是：”余皆无言，规独进曰：“兵难遥度，百闻不如一见。
chén cháng rèn shǎn xī guān jìn nián yòu lǚ dào shǎn xī bīng jiāng rǒng nuò kǒng bù kě yòng wèi rú shèng liào
这句话大意是：臣尝任陕西官，近年又屡到陕西，兵将冗懦，恐不可用，未如圣料。
yán wèi zhōng wū gǔ lùn sì hé yuē chén guī zhī yán fēi shì chén jìn zhì shǎn xī jūn shì yǒng ruì jiē sī yī zhàn
这句话大意是：”言未终，乌古论四和曰：“陈规之言非是，臣近至陕西，军士勇锐，皆思一战。
jiān chá yù shǐ wán yán xí xiǎn cóng ér hé zhī shàng shǒu kěn yòu fàn yán hé shì
这句话大意是：”监察御史完颜习显从而和之，上首肯，又泛言和事。
guī duì yuē hé shì gù fēi shàng cè yòu bù kě bì chéng rán fāng jīn shì shì bù dé bù rán
这句话大意是：规对曰：“和事固非上策，又不可必成，然方今事势不得不然。
shǐ bǐ nán cóng yóu kě yǐ jī lì jiàng shì yǐ dài qí biàn
现代白话：使彼难从，犹能够激厉将士，以待其变。
shàng bù yǐ wéi rán
这句话大意是：”上不以为然。
míng rì yòu lìng jí yì shěng zhōng yù ba hé shì qún chén duō yǐ hé wèi biàn nǎi zhào xíng shěng zhēn zhuó fā qiǎn ér shì jìng bù xíng
这句话大意是：明日，又令集议省中，欲罢和事，群臣多以和为便，乃诏行省斟酌发遣，而事竟不行。
shí yuè guī yǔ yòu shí yí li dà jié shàng zhāng hé tóng pàn dà mù qīn shì sā hé niǎn chǎn nìng zhāo quán nà huì jí bù gōng shì
这句话大意是：十月，规与右拾遗李大节上章，劾同判大睦亲事撒合辇谄佞，招权纳贿及不公事。
yóu shì sā hé niǎn jìng chū wèi zhōng jīng liú shǒu cháo tíng kuài zhī
这句话大意是：由是撒合辇竟出为中京留守，朝廷快之。
wǔ nián èr yuè yòu yǔ dà jié yán sān shì yī jiàng shuài chū bīng měi wèi jìn chén qiān zhì bù dé zhuān zhé
这句话大意是：五年二月，又与大节言三事：“一，将帅出兵每为近臣牵制，不得专辄。
èr jìn shì sòng xuān chuán zhǐ gōng shòu lù yí shī cháo tíng tǐ kě yī qiè jìn jué
这句话大意是：二，近侍送宣传旨，公受赂遗，失朝廷体，可一切禁绝。
sān zuì tóng fá yì hé yǐ shǐ rén
现代白话：三，罪同罚异，凭什么使人。
shàng jiā nà yān
现代白话：”上嘉纳呢。
chū xuān zōng cháng zhào wén xiù shǔ lìng wáng shòu sūn zuò dà hóng bàn shēn xiù yī qiě jiè yǐ wù lìng chén guī zhī
这句话大意是：初，宣宗尝召文绣署令王寿孙作大红半身绣衣，且戒以勿令陈规知。
jí chéng jìn zhào shòu sūn wèn yuē céng lìng chén guī bèi zhī fǒu
这句话大意是：及成，进，召寿孙问曰：“曾令陈规辈知否？
shòu sūn dùn shǒu yán chén shì jìn tíng fán gōng shěng dà xiǎo shì bù gǎn wèi wài rén yán kuàng qīn bèi shèng xùn hu
这句话大意是：”寿孙顿首言：“臣侍禁庭，凡宫省大小事不敢为外人言，况亲被圣训吗。
shàng yīn tàn yuē chén guī ruò zhī bì yǐ huá shì jiàn wǒ wǒ shí wèi qí yán
这句话大意是：”上因叹曰：“陈规若知，必以华饰谏我，我实畏其言。
gài guī yán shì bù jiǎ jiè cháo wàng shén zhòng fán gōng zhòng jǔ shì shàng bì yuē kǒng chén guī yǒu yán
这句话大意是：”盖规言事不假借，朝望甚重，凡宫中举事，上必曰：“恐陈规有言。
yī shí jìn chén qiē yì wéi wèi chén zhèng shū ěr tǐng rán yī shí zhí shì yě
这句话大意是：”一时近臣切议，惟畏陈正叔耳，挺然一时直士也。
hòu chū wèi zhōng jīng fù liú shǒu wèi fù zú shì lùn xī zhī
这句话大意是：后出为中京副留守，未赴，卒，士论惜之。
guī bó xué néng wén shī yì yǒu lǜ dù
这句话大意是：规博学能文，诗亦有律度。
wéi rén gāng yì zhì shí yǒu gǔ rén fēng dǔ yú xué wèn zhì lǎo bù fèi
这句话大意是：为人刚毅质实，有古人风，笃于学问，至老不废。
hún yuán liú cóng yì jiàn qí suǒ shàng bā shì tàn yuē zǎi xiàng cái yě
这句话大意是：浑源刘从益见其所上八事，叹曰：“宰相材也。
měi yú rén lùn jí shí shì zhé fèn wǎn gài shāng qí yán zhī bù xíng yě
这句话大意是：”每与人论及时事辄愤惋，盖伤其言之不行也。
nán dù hòu jiàn guān chēng xǔ gǔ chén guī ér guī bù yǐ jié zhí zì míng yóu jiàn zhòng yún
这句话大意是：南渡后，谏官称许古、陈规，而规不以讦直自名，尤见重云。
sǐ zhī rì jiā wú yī jīn zhī yǒu wèi zàng zhī
这句话大意是：死之日，家无一金，知友为葬之。
zi liáng chén
这句话大意是：子良臣。
xǔ gǔ zì dào zhēn fén yáng jūn jié dù shǐ zhì shì ān rén zi yě
这句话大意是：许古，字道真，汾阳军节度使致仕安仁子也。
dēng míng chāng wǔ nián cí fù jìn shì dì
这句话大意是：登明昌五年词赋进士第。
zhēn yòu chū zì zuǒ shí yí bài jiān chá yù shǐ
这句话大意是：贞祐初，自左拾遗拜监察御史。
shí xuān zōng qiān biàn xìn rèn chéng xiàng gāo qí wú huī fù zhī móu gǔ shàng zhāng yuē
这句话大意是：时宣宗迁汴，信任丞相高琪，无恢复之谋，古上章曰：。
zì zhōng dōu shī shǒu miào shè líng qǐn gōng shì fǔ kù zhì yú tú jí zhòng qì bǎi nián jī lěi yī zhāo qì zhī
这句话大意是：自中都失守，庙社陵寝、宫室府库，至于图籍重器，百年积累，一朝弃之。
wéi shèng zhǔ tòng dào zhī xīn zhì wéi shēn qiè sù yè sī jù suǒ yǐ jiàn zhōng xìng zhī gōng zhě wèi cháng shǎo zhì yě
这句话大意是：惟圣主痛悼之心至为深切，夙夜思惧所以建中兴之功者，未尝少置也。
wéi chén zi zhě shí lù shòu zé qí néng wú kuì hu
这句话大意是：为臣子者食禄受责，其能无愧乎！
qiě lǘ yán xì mín yóu yóng wàng cháo tíng zhěng xùn shī tú wèi huī fù jì
这句话大意是：且闾阎细民犹颙望朝廷整训师徒，为恢复计。
ér jīn cái wén jù hé zì bǎo yòu jǐn xǐ zhū lù jūn hù hé nán bǐ jì qì qí héng chǎn wú yǐ zì shēng tǔ jū zhī mín fù bèi qí rǎo chén bù zhī shuí wèi cǐ móu zhě
这句话大意是：而今才闻拒河自保，又尽徙诸路军户河南，彼既弃其恒产无以自生，土居之民复被其扰，臣不知谁为此谋者。
rán yè yǐ rú shì dàn dāng yì suǒ yǐ chù zhī shǐ jūn wú wàng fèi mín bù zhì kùn qióng zé shàn yǐ
现代白话：然业已如是，但当议所以处之，使军无妄费，民不至困穷则善了。
chén wén ān wēi suǒ xì zài yú yī xiāng kǒng zǐ chēng wēi ér bù chí diān ér bù fú zé jiāng yān yòng
现代白话：臣闻安危所系，在于一相，孔子称：“危而不持，颠而不扶，则将呢用？
shì shì zhì cǐ bù zhī zhí zhèng zhě měi duì tiān yán hé yǐ yǎng dá qīng wèn yě
现代白话：”事势至此，不知执政者每对天颜，凭什么仰答清问也。
jīn zhī suǒ jí mò ruò dé rén rú qián yù shǐ dài fū péi mǎn dé rén gōng bù shàng shū sūn dé yuān zhōng liàng míng mǐn kě yǐ dà yòng jìn jiē xǔ gào lǎo yuàn fù qǐ ér rèn zhī bì néng yǒu suǒ jiàn lì yǐ lì guó jiā
现代白话：今之所急，莫若得人，如前御史大夫裴满德仁、工部尚书孙德渊，忠谅明敏，能够大用，近皆许告老，愿复起而任之，必能有所建立以利国家。
tài zǐ tài shī zhì shì sūn duó suī pō shuāi jí rú yǒu dà yì yóu kě cì zhào huò jiù wèn zhī
这句话大意是：太子太师致仕孙铎，虽颇衰疾，如有大议犹可赐召，或就问之。
rén cái zì gǔ suǒ nán fán zhī zhì tǐ zhě jiē dāng zhòng xī kuàng cǐ qí jiù qǐ yi qīng qì zāi
现代白话：人才自古所难，凡知治体者皆当重惜，况此耆旧，岂宜轻弃啊。
ruò nǎi lín shì bù jìn qí xīn suī jìn xīn ér bù míng wū lǐ dé wú yì shī wú sǔn zhě zòng qí shàng zhuàng yì ān suǒ yòng
这句话大意是：若乃临事不尽其心，虽尽心而不明于理，得无益、失无损者，纵其尚壮，亦安所用。
fāng shí duō nàn gù bù róng lù lù zhī tú bèi yuán shī sù yǐ sāi xián lù yě
这句话大意是：方时多难，固不容碌碌之徒备员尸素，以塞贤路也。
wéi bì xià chén zhōng gāng duàn chù zhì yī xīn yǐ xìng tiān xià
这句话大意是：惟陛下宸衷刚断，黜陟一新，以幸天下。
chén qián wèi shí yí shí yǐ cháng bèi lùn zé xiāng zhī dào qǐ qǔ chén qián zòu bìng jīn suǒ yán jiā shěn sī yān
现代白话：臣前为拾遗时，已尝备论择相之道，乞取臣前奏并今所言，加审思呢。
chén yòu wén jiāng zhě mín zhī sī mìng guó jiā ān wēi suǒ xì gù gǔ zhī rén jūn bì zhòng qí xuǎn wèi jiāng zhě yì bì yǐ tiān xià wéi jǐ rèn
这句话大意是：臣又闻将者民之司命，国家安危所系，故古之人君必重其选，为将者亦必以天下为己任。
fu jiāng zhě guì móu ér jiàn zhàn bì yě shǎng fá shǐ rén xìn zhī ér bù yí quán móu shǐ rén yóu zhī ér bù zhī sān jūn bēn zǒu hào lìng yǐ qǔ shèng rán hòu zhōng xīn chéng fú ér lè wèi zhī yòng
这句话大意是：夫将者贵谋而贱战，必也赏罚使人信之而不疑，权谋使人由之而不知，三军奔走号令以取胜，然后中心诚服而乐为之用。
ěr lái chéng shǒu bù jiān lín zhàn zhé běi jiē yǐ jiāng zhī bù cái gù yě
这句话大意是：迩来城守不坚，临战辄北，皆以将之不才故也。
sī yú suǒ nì shǎng fá bù gōng zhì yú zhòng yuàn ér jù qí shēng biàn zé fǔ mó wèi jí yī qiè wèi gū xī zhī shì
这句话大意是：私于所昵，赏罚不公，至于众怨，而惧其生变，则抚摩慰籍，一切为姑息之事。
yóu shì bīng qīng qí jiāng jiāng wèi qí bīng shàng néng shǐ zhī chū sǐ lì yǐ yù dí hu
这句话大意是：由是兵轻其将，将畏其兵，尚能使之出死力以御敌吗？
yuàn lìng fù xīn zhī chén jí xián yú bīng shì zhě gè jǔ suǒ zhī guǒ de zhēn cái yōu jiā chǒng rèn yóu zhàn gōng kě qī yǐ
现代白话：愿令腹心之臣及闲于兵事者，各举所知，果得真才，优加宠任，由战功可期了。
rú hé dōng xuān fǔ shǐ xū dǐng shān dōng xuān fǔ shǐ wán yán bì zhuō zhōu cì shǐ nèi zú cóng tǎn zhāo yì jié dù shǐ bì lán ā lǔ dài huò zhōng qín yǒng gàn huò zhòng hòu yǒu móu jiē kě rèn zhī yǐ hàn fāng miàn
这句话大意是：如河东宣抚使胥鼎、山东宣抚使完颜弼、涿州刺史内族从坦，昭义节度使必兰阿鲁带，或忠勤勇干，或重厚有谋，皆可任之，以扞方面。
yòu yuē
这句话大意是：又曰：。
hé běi zhū lù yǐ dū chéng jì shī jūn hù jǐn qiān jiāng wèi guó jiā jǔ ér qì zhī zhōu xiàn guān wǎng wǎng táo bèn hé nán
这句话大意是：河北诸路以都城既失，军户尽迁，将谓国家举而弃之，州县官往往逃奔河南。
qǐ lìng suǒ zài gēn kuò lì qī qiǎn hái wéi zhě wù fù lù yòng
这句话大意是：乞令所在根括，立期遣还，违者勿复录用。
wèi cháng lí rèn zhě yì jiā ēn lài rú yuàn zì xiào hé běi zhě yì tīng chén qǐng réng xiān shǎng zhī jiǎn qí rì yuè
这句话大意是：未尝离任者议加恩赉，如愿自效河北者亦听陈请，仍先赏之，减其日月。
zhōu xiàn cháng èr guān bìng lìng jiān lǐng jūn zhí xǔ zé jūn zhōng yǒu cái lüè dǎn yǒng zhě wéi tóu mù huò jiā jué mìng yǐ shōu qí xīn néng qǔ yī fǔ zhě jí shòu yǐ fǔ zhǎng guān zhōu xiàn yì rú zhī shǐ rén huái fù tǔ zhī xīn
这句话大意是：州县长贰官并令兼领军职，许择军中有才略胆勇者为头目，或加爵命以收其心，能取一府者即授以府长官，州县亦如之，使人怀复土之心。
bié qiǎn zhōng shí gàn jì zhě yǐ wén xí guān shǎng zhāo zhū xié cóng rén bǐ jì kǔ yú dí yì lái zhě bì duō dí shì dāng zì xuē
这句话大意是：别遣忠实干济者，以文檄官赏招诸胁从人，彼既苦于敌役，来者必多，敌势当自削。
yǒu sī bù zhī chū cǐ ér dàn wèi qīng yě jì shì wú huǎn jí wéi qī sù bàn jīn wǎn hé shí sǔn qī bā yuǎn jìn wēi jù suǒ móu kě wèi dà lì yǐ
现代白话：有司不知出此，而但为清野计，事无缓急惟期速办，今晚禾十损七八，远近危惧，所谋可谓大戾了。
yòu yuē
这句话大意是：又曰：。
jīng shī zhū xià gēn běn kuàng jīn cháng sù zhòng bīng huǎn jí zhēng tǎo bì yóu yú cǐ píng shí shàng yi yōu yú wài lù shǐ bǎi xìng yǒu suǒ xù jī suī zài sī shì yóu gōng jiā yě
这句话大意是：京师诸夏根本，况今常宿重兵，缓急征讨必由于此，平时尚宜优于外路，使百姓有所蓄积，虽在私室犹公家也。
jīn yǒu sī sōu guā yú liáng zhì zhuǎn fàn zhě wú fù gǎn rù yi jí zhǐ zhī
这句话大意是：今有司搜括余粮，致转贩者无复敢入，宜即止之。
chén qǐng kàn dú chén yán jiàn qí jìn xīn jié chéng yǐ tǔ zhèng lùn zhě lǜ jiē cǎo zé shū jiàn zhī rén kuàng zài bǎi liáo qǐ wú wéi guó shēn yōu jìn zhāng shū zhě hu
这句话大意是：臣顷看读陈言，见其尽心竭诚以吐正论者，率皆草泽疏贱之人，况在百僚，岂无为国深忧进章疏者吗？
chéng yi míng chì zhōng wài shǐ de jìn yán bù huì zé tài píng zhī cháng cè chū yǐ
现代白话：诚宜明敕中外，使得尽言不讳，则太平之长策出了。
zhào fù shàng shū shěng lüè shī xíng yān
现代白话：诏付尚书省，略施行呢。
xún qiān shàng shū zuǒ sī yuán wài láng jiān qǐ jū zhù wú hé zhuǎn yòu sī jiàn
这句话大意是：寻迁尚书左司员外郎，兼起居注，无何，转右司谏。
shí chéng xiàng gāo qí lì fǎ zhí guān yǒu fàn jiē de jué gǔ jí zuǒ sī jiàn mǒ niǎn hú lǔ là shàng yán yuē lǐ yì lián chǐ yǐ zhì jūn zǐ xíng fá wēi yù yǐ zhì xiǎo rén cǐ wàn shì bù yì lùn yě
现代白话：时丞相高琪立法，职官有犯皆的决，古及左司谏抹捻胡鲁剌上言曰：“礼义廉耻以治有德行的人，刑罚威狱以治品行较差的人，此万世不易论也。
jìn zhě cháo tíng jí yú qiú zhì yǒu sī zòu qǐng cóng quán lì fǎ zhí guān yǒu fàn yīng shú zhě yì duō de jué
这句话大意是：近者朝廷急于求治，有司奏请从权立法：职官有犯应赎者亦多的决。
fu jué lù suǒ yǐ yù guì yě guì bù miǎn rǔ zé bēi jiàn zhě yòu hé jiā yān
现代白话：夫爵禄所以驭贵也，贵不免辱，则卑贱者又何加呢。
chē jià suǒ zhù fēi tóng zhēng xíng ér fán kē zhēng xiǎo guò jiē yǐ jūn qī zuì zhī bù yǐ shén hu
这句话大意是：车驾所驻非同征行，而凡科征小过皆以军期罪之，不已甚吗。
bì xià rén shù jué fēi běn xīn dài yǒu sī bù sī kuān jìng kě yǐ cuò ān ér zhuān shì dū zé gù ěr
现代白话：陛下仁恕，决非本心，殆有司不思宽静能够措安，而专事督责故耳。
qiě bǎi guān jiē cháo tíng lín xuǎn duō yóu wén xíng wǔ gōng fá yuè ér jìn nǎi yǔ fán shù děng zé xiǎng jué lù zhě yì bù zú wèi róng yǐ
现代白话：且百官皆朝廷遴选，多由文行、武功、阀阅而进，乃与凡庶等，则享爵禄者亦不足为荣了。
yì yòu yǒu dà kě lǜ zhě wéi shàng zhě jiāng yuē guān yóu bù miǎn mín fù hé cí zé kē bào zhī zhèng rì xíng
这句话大意是：抑又有大可虑者，为上者将曰官犹不免，民复何辞，则苛暴之政日行。
wéi xià zhě jiāng yuē bǐ jì yì rán wú fù hé chǐ zé líng fàn zhī xīn yì sì
现代白话：为下者将曰彼既亦然，我复何耻，则陵犯之心益肆。
qí bì qǐ shèng yán zāi
现代白话：其弊岂胜言啊。
fú yuàn yī yuán nián shè ēn xíng bù shàng dài fū zhī wén xuē cǐ yī qiè zhī fǎ xìng shèn
这句话大意是：伏愿依元年赦恩‘刑不上大夫’之文，削此一切之法，幸甚。
shàng chū yù xíng zhī ér gāo qí gù zhí yǐ wéi bù kě suì qǐn
这句话大意是：”上初欲行之，而高琪固执以为不可，遂寝。
sì nián yǐ yòu sī jiàn jiān shì yù shǐ
这句话大意是：四年，以右司谏兼侍御史。
shí dà bīng yuè tóng guān ér dōng zhào shàng shū shěng jí bǎi guān yì gǔ shàng yán yuē bīng yú guān ér cháo tíng fu zhī cǐ gài zhū jiāng qī bì zuì yě
这句话大意是：时大兵越潼关而东，诏尚书省集百官议，古上言曰：“兵逾关而朝廷甫知，此盖诸将欺蔽罪也。
suī rán dà bīng zhù wén xiāng jìng shù rì bù dòng yì zhě kǒng wú hé nán zhī jūn nì zhū qián shǎn xī zhī zhòng yì qí hòu huò yù xiān lìng chān zhě cì qū xiàng zhī biàn huò yǐ shēn rù rén jìng fēi qí dì lì ér zì wēi suǒ yǐ guān wàng wèi jù jìn yě
现代白话：虽然，大兵驻阌乡境，数日不动，意者恐我河南之军逆诸前，陕西之众议其后，或欲先令觇者伺趋向之便，或以深入人境非其地利而自危，所以观望未遽进也。
cǐ shí zhèng yi xuǎn mù ruì zú bìng lì jī zhī qiě kāi qí guī lù bǐ jì yí huò yù dí bì zǒu wǒ zhòng cóng ér xí zhī qí pò bì yǐ
现代白话：此时正宜选募锐卒并力击之，且开其归路，彼既疑惑，遇敌必走，我众从而袭之，其破必了。
shàng yǐ shì shàng shū shěng gāo qí jū qí yì suì bù xíng
这句话大意是：”上以示尚书省，高琪沮其议，遂不行。
shì yuè shǐ zhì zhāo xián suǒ lìng gǔ děng lǐng qí shì
这句话大意是：是月，始置招贤所，令古等领其事。
xìng dìng yuán nián qī yuè shàng wén sòng bīng lián xiàn gàn yú lián shuǐ zhū xiàn qiě huò wěi xí cí duō dǐ chì yīn yù zǎi chén yuē sòng rén gòu huò jiǔ yǐ zhèn gū hán róng zhě zhòng lǜ kāi bīng duān yǐ láo wú mín ěr
现代白话：兴定元年七月，上闻宋兵连陷赣榆、涟水诸县，且获伪檄，辞多诋斥，因谕宰臣曰：“宋人构祸久了，朕姑含容者，众虑开兵端以劳我民耳。
jīn shù jiàn qīn jiāng hé yǐ chù qīng děng qí yǔ bǎi guān yì
现代白话：今数见侵，将凭什么处，卿等其与百官议。
yú shì jí zhòng yì yú dū táng gǔ yuē sòng rén chán ruò wèi wǒ sù shēn qiě zhī běi bīng fāng qiáng jiāng shì wǒ wèi píng bì suī shí tiào liáng jì bì bù gǎn shēn rù qí wǔ màn zhī yǔ tè shì jǐng tú gū ér suǒ wéi wū zú jiào zhī
这句话大意是：”于是集众议于都堂，古曰：“宋人孱弱，畏我素深，且知北兵方强，将恃我为屏蔽，虽时跳梁，计必不敢深入，其侮嫚之语，特市井屠沽儿所为，乌足较之。
zhǐ dāng mìng yǒu sī yí wén yù yǐ běn cháo lèi yǒu dà zào jí shèng zhǔ jiān ài shēng líng yì
这句话大意是：止当命有司移文，谕以本朝累有大造，及圣主兼爱生灵意。
bǐ ruò yǒu zhī fù xún jiù hǎo zé yòu hé qiú
这句话大意是：彼若有知，复寻旧好，则又何求。
qí huò hù è bù quān jǔ zhòng tǎo zhī gù yì wèi wǎn yě
这句话大意是：其或怙恶不悛，举众讨之，顾亦未晚也。
shí yù yì zhě shí yú rén suī huò xiǎo yì ér dà lüè zé yī jì ér chéng xiàng gāo qí děng zòu bǎi guān zhī yì xián qǐng yán bīng shè bèi yǐ yì dài láo cǐ shàng cè yě
这句话大意是：”时预议者十余人，虽或小异而大略则一，既而丞相高琪等奏：“百官之议，咸请严兵设备以逸待劳，此上策也。
shàng rán zhī
这句话大意是：”上然之。
shí cháo tíng yǐ zhū lù bǎ jūn guān shí yǒu bù hé bù tīng gēng xiāng sù sòng gǔ shàng yán yuē chén yǐ wéi shàn zhě yǒu quàn è zhě yǒu chéng guó zhī dà fǎ yě
这句话大意是：时朝廷以诸路把军官时有不和不听，更相诉讼，古上言曰：“臣以为善者有劝，恶者有惩，国之大法也。
gǒu shàn è bù wén zé shàng xià xiāng méng chéng quàn wú suǒ shī yǐ
现代白话：苟善恶不闻，则上下相蒙，惩劝无所施了。
shàng jiā nà zhī
这句话大意是：”上嘉纳之。
gǔ yǐ cháo tíng yù jǔ bīng fá sòng shàng shū jiàn yuē xī dà dìng chū sòng rén fàn sù zhōu yǐ ér lǚ bài shì zōng liào qí bù gǎn jù qǐ hé nǎi chì yuán shuài fǔ qiǎn rén yì zhī zì shì tài píng jǐ sān shí nián
这句话大意是：古以朝廷欲举兵伐宋，上疏谏曰：“昔大定初，宋人犯宿州，已而屡败，世宗料其不敢遽乞和，乃敕元帅府遣人议之，自是太平几三十年。
tài hé zhōng hán tuō zhòu wàng kāi biān xìn zhāng zōng qiǎn fù mǎ pū sā kuí tǎo zhī
这句话大意是：泰和中，韩侂胄妄开边衅，章宗遣驸马仆撒揆讨之。
kuí lǜ bīng xìng fèi zhòng bù néng jiǔ zhī yīn qiǎn tuō zhòu zú rén jī nǎi zǔ qí huà xiàng jí jiā dié wěi wèi guī fù yǐ jiàn qiū chóng yīn zhī jì hǎo zhèn lǚ ér hái
这句话大意是：揆虑兵兴费重不能久支，阴遣侂胄族人赍乃祖琦画像及家牒，伪为归附，以见丘崇，因之继好，振旅而还。
fu yǐ shì zōng zhāng zōng zhī lóng fǔ kù chōng shí tiān xià fù shù yóu xiān fǔ qū yǐ jí chéng gōng gào zhī zǔ miào shū zhī shǐ cè wèi wàn shì měi tán jīn qí kě bù wu hu
这句话大意是：夫以世宗、章宗之隆，府库充实，天下富庶，犹先俯屈以即成功，告之祖庙，书之史册，为万世美谈，今其可不务吗？
jīn dà bīng shǎo xī ruò fù nán biān wú shì zé tài píng bù yuǎn yǐ
现代白话：今大兵少息，若复南边无事，则太平不远了。
huò wèi zhuān yòng wēi wǔ kě shǐ sòng rén qū fú cǐ dài xū yán bù jiù shí yòng
这句话大意是：或谓专用威武可使宋人屈服，此殆虚言，不究实用。
jiè lìng shí huò xiǎo jié yì bù zú duō hè
这句话大意是：借令时获小捷，亦不足多贺。
bǐ jiàn wú shì dà bì jiān shǒu bù chū wǒ jūn cāng cù wú de xū hái yǐ jiù liáng bǐ fù chéng ér xí zhī shǐ wǒ yù zhàn bù dé yù tuì bù néng zé xiū bīng zhī qī dài wèi jiàn yě
现代白话：彼见我势大，必坚守不出，我军仓猝无得，须还以就粮，彼复乘而袭之，使我欲战不得、欲退不能，则休兵之期殆未见也。
kuàng bǐ yǒu jiāng nán xù jī zhī yú wǒ zhǐ hé nán yí lù zhēng liǎn zhī bì kě wèi hán xīn
这句话大意是：况彼有江南蓄积之余，我止河南一路征敛之弊，可为寒心。
yuàn bì xià yǐn rěn bāo róng sù xíng cǐ cè guǒ tōng zhī zé dà bīng wén zhī yì jiāng liǎn jì yǐ wú wú chè zhǒu gù yě
现代白话：愿陛下隐忍包容，速行此策，果通知，则大兵闻之，亦将敛迹，以我无掣肘故也。
hé nán jì dé xī jiān rán hòu jīng lüè shuò fāng zé bì xià xiǎng zhōng xīng zhī fú tiān xià lài hán yǎng zhī qìng yǐ
现代白话：河南既得息肩，然后经略朔方，则陛下享中兴之福，天下赖涵养之庆了。
wéi bì xià lüè jìn gōng lǜ hòu huàn bù shèng xìng shèn
这句话大意是：惟陛下略近功、虑后患，不胜幸甚。
shàng shì qí yán jí mìng gǔ cǎo yì hé dié wén
这句话大意是：”上是其言，即命古草议和牒文。
jì chéng yǐ shì zǎi chén zǎi chén yán qí yǒu āi qí zhī yì zì shì wēi ruò suì bù yòng
这句话大意是：既成，以示宰臣，宰臣言其有哀祈之意，自示微弱，遂不用。
jiān chá yù shǐ zhān gē xùn shī hé què huò sī tóng tí jǔ máo duān qīng tān wū bù fǎ gǔ yǐ cí lǐ fán zá zhé wèi shān dìng pō yǒu tuō lòu xùn shī yǐ wén xuē guān yī jiē jiě zhí tè miǎn diàn nián
这句话大意是：监察御史粘割梭失劾榷货司同提举毛端卿贪污不法，古以词理繁杂，辄为删定，颇有脱漏，梭失以闻，削官一阶，解职，特免殿年。
sān nián zhēng yuè shàng shū shěng zòu jiàn guān quē yuán yīn yǐ gǔ wèi qǐng shàng yuē zhèn zuó mù fāng sī gǔ ér qīng děng jí zhī zhèng hé zhèn yì qí qū zhào zhī
这句话大意是：三年正月，尚书省奏谏官阙员，因以古为请，上曰：“朕昨暮方思古，而卿等及之，正合朕意，其趋召之。
fù bài zuǒ bǔ quē
这句话大意是：”复拜左补阙。
bā yuè xuē guān sì jiē jiě zhí
这句话大意是：八月，削官四阶，解职。
chū cháo tíng qiǎn jìn shì jú zhí zhǎng wēn dūn bǎi jiā nú jì xíng bù shì láng ào tún hú sā hé xǐ jí zhōu zhī mín yú dān yǐ bì bīng fēng zhōu mín zhòng qiān zhē dào kòng sù bǎi jiā nú yù yǐ tiān zǐ kǒng shāng bǎi xìng zhī yì qiě lìng zhào jìn ān bīng jiāng hù lǎo yòu yǐ xíng
这句话大意是：初，朝廷遣近侍局直长温敦百家奴暨刑部侍郎奥屯胡撒合徙吉州之民于丹以避兵锋，州民重迁，遮道控诉，百家奴谕以天子恐伤百姓之意，且令召晋安兵将护老幼以行。
zhòng yì bīng zhì zé bì jiàn qiáng yě nǎi zào rù zhōu shǔ suǒ bǎi jiā nú shā zhī
这句话大意是：众意兵至则必见强也，乃噪入州署，索百家奴杀之。
hú sā hé wèi huò jiáo xùn zhòng qíng yǔ zhī huì yǐn gē lè jìn rì zhòng jiān yú dǎo yōng huān hū bài xiè ér qù
这句话大意是：胡撒合畏祸，矫徇众情，与之会饮歌乐尽日，众肩舁导拥，欢呼拜谢而去。
jì hái zhào gǔ yǔ jiān chá yù shǐ hé shí liè tiě lùn jū zhī yù zhǐ yuē bǎi jiā nú zhī sǐ jiē hú sā hé suǒ mài yě qí yuè shí yǐ wén
这句话大意是：既还，诏古与监察御史纥石烈铁论鞫之，谕旨曰：“百家奴之死，皆胡撒合所卖也，其阅实以闻。
ào tún hú sā hé jì xià yù shàng nù shén jí yù de qí qíng yǐ zhèng diǎn xíng ér gǔ děng pō kuān zòng zhī
这句话大意是：”奥屯胡撒合既下狱，上怒甚，亟欲得其情以正典刑，而古等颇宽纵之。
hú sā hé zì yì sǐ yǒu sī yǐ gù chū lùn zuì suì yǒu shì fá
这句话大意是：胡撒合自缢死，有司以故出论罪，遂有是罚。
āi zōng chū jí wèi zhào wèi bǔ quē é qiān zuǒ sī jiàn yán shì shāo bù jí xī shí
这句话大意是：哀宗初即位，召为补阙，俄迁左司谏，言事稍不及昔时。
wèi jǐ zhì shì jū yī yáng jùn shǒu wèi qǐ yī chuān tíng
这句话大意是：未几，致仕，居伊阳，郡守为起伊川亭。
gǔ xìng shì jiǔ lǎo ér wèi shuāi měi chéng zhōu chū cūn luò jiān liú yǐn huò shí shù rì bù guī jí sù liú ér shàng lǎo zhì zhēng wèi wǎn zhōu shù shí lǐ bù jué qí wéi shí rén ài mù rú cǐ
这句话大意是：古性嗜酒，老而未衰，每乘舟出村落间，留饮或十数日不归，及溯流而上，老稚争为挽舟，数十里不绝，其为时人爱慕如此。
zhèng dà qī nián zú nián qī shí sì
这句话大意是：正大七年卒，年七十四。
gǔ píng shēng hǎo wèi shī jí shū rán bù wèi shì dà fū suǒ zhòng shí lùn dàn chēng qí zhí yún
这句话大意是：古平生好为诗及书，然不为士大夫所重，时论但称其直云。
tiān xìng jiān yǒu yòu sī jiàn chén kě zhě yù shì zhé yán wú shǎo yǐn shàng cháng miàn jiǎng
这句话大意是：天兴间，有右司谏陈岢者，遇事辄言无少隐，上尝面奖。
jí biàn jīng bèi bīng lǚ shàng fēng shì yán dé shī qǐng zhàn yī shū yóu wéi kǎi qiē qí lüè yún jīn rì zhī shì jiē chū bì xià bù duàn jiàng xiàng qiè nuò ruò yīn xún bù jué yī dàn wú rú zhī hé kǒng jūn chén xiāng duì tì qì ér yǐ
这句话大意是：及汴京被兵，屡上封事言得失，请战一书尤为剀切，其略云：“今日之事，皆出陛下不断，将相怯懦，若因循不决，一旦无如之何，恐君臣相对涕泣而已。
kě wèi qiè zhòng shí bìng ér shí xiāng chì zhǎn hé xǐ děng jū zhī cè wèi bù xíng shí zhě xī yān
现代白话：”可谓切中时病，而时相赤盏合喜等沮之，策为不行，识者惜呢。
kě zì hé zhī cāng zhōu rén dà ān yuán nián jìn shì
这句话大意是：岢字和之，沧州人，大安元年进士。
zàn yuē xuān zōng jí wèi zī zī yān yǐ jì shù shì zōng wèi zhì ér qí suǒ wèi yī qiè fǎn zhī
现代白话：赞曰：宣宗即位，孜孜呢以继述世宗为志，而其所为一切反之。
dà dìng jiǎng hé nán běi chēng zhì zhēn yòu yòng bīng shēng mín tú tàn
这句话大意是：大定讲和，南北称治，贞祐用兵，生民涂炭。
shí jū wèi xiāng jūn chén zhī jiān wu xíng kuān hòu
这句话大意是：石琚为相，君臣之间务行宽厚。
gāo qí bǐng zhèng è rú xǐ lì shàng xià kē chá
这句话大意是：高琪秉政，恶儒喜吏，上下苛察。
wán yán sù lán shǒu gōng qí è wèi qí bì luàn jì gāng
这句话大意是：完颜素兰首攻琪恶，谓琪必乱纪纲。
chén guī lì yán dāo bǐ lì cán nüè kǒng huài fēng sú
这句话大意是：陈规力言刀笔吏残虐，恐坏风俗。
xǔ gǔ qǐng yǔ sòng hé cí jí zhōng ài
这句话大意是：许古请与宋和，辞极忠爱。
sān rén suǒ yán jiē qiè zhòng shí bìng yǒu gǔ zhèng chén zhī fēng yān
现代白话：三人所言皆切中时病，有古诤臣之风呢。
xuān zōng zhī qí wèi zhí ér bù yòng qí yán rú shì ér yù bǐ lóng shì zōng nán yǐ
现代白话：宣宗知其为直，而不用其言，如是而欲比隆世宗，难了。