金史 · 脱脱 · Chapter 15 of 136

本纪·卷十五

PinyinModern Translation
Size

xuān zōng zhōng

这句话大意是:◎宣宗中。

xìng dìng yuán nián chūn zhèng yuè jǐ mǎo shuò sòng qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:兴定元年春正月己卯朔,宋遣使来贺。

guǐ wèi sòng shǐ cháo cí

这句话大意是:癸未,宋使朝辞。

shàng wèi zǎi chén yuē wén xi zhōu nán jìng yǒu dào cǐ nǎi bǐ jiè jī mín yán huái wéi luàn ěr

这句话大意是:上谓宰臣曰:“闻息州南境有盗,此乃彼界饥民沿淮为乱耳。

sòng rén hé gù gōng wǒ

现代白话:宋人为什么攻我。

gāo qí qǐng fá zhī yǐ guǎng jiāng tǔ

这句话大意是:”高琪请伐之,以广疆土。

shàng yuē zhèn yì bù rán dàn néng shǒu zǔ zōng suǒ fù zú yǐ ān shì wài tǎo

现代白话:上曰:“朕意不然,但能守祖宗所付足了,安事外讨?

yǐ wèi zhào zhōng dōu xī jīng běi jīng děng lù cè lùn jìn shì jí wǔ jǔ rén quán shì yú nán jīng dōng píng pó sù shàng jīng děng sì lù

这句话大意是:”乙未,诏中都、西京、北京等路策论进士及武举人权试于南京、东平、婆速、上京等四路。

bǐng shēn dōng píng xíng shěng yán diào bīng yǐ lái lì zú yīn láo jìn jué duō zhì wǔ pǐn lì huò fēng zèng jí mín nián qī shí bìng gāi tán ēn

这句话大意是:丙申,东平行省言:“调兵以来,吏卒因劳进爵多至五品,例获封赠,及民年七十并该覃恩。

ruò rén wǎng zì chén gōng sī jù fèi

这句话大意是:若人往自陈,公私俱费。

qǐng lìng běn lù wèi zhì gào chì lèi fù cháo tíng yǐ qiú yìn shǔ

这句话大意是:请令本路为制诰敕,类赴朝廷,以求印署。

shǐ shòu mìng zhě liàng shū zhū wù ér gěi zhī

这句话大意是:使受命者量输诸物而给之。

rén lì bù láo bīng shí shǎo jì

这句话大意是:人力不劳,兵食少济。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

huáng zǐ píng zhāng zhèng shì pú wáng shǒu chún shòu shì xí dōng píng fǔ lù sān zhūn měng ān

这句话大意是:皇子平章政事濮王守纯授世袭东平府路三屯猛安。

shàng shū zuǒ chéng xū dǐng jìn píng zhāng zhèng shì fēng shēn guó gōng

这句话大意是:尚书左丞胥鼎进平章政事,封莘国公。

guǐ mǎo yì jiǎn shù guān rǒng yuán

这句话大意是:癸卯,议减庶官冗员。

yǐ sì dà yuán bīng gōng guān zhōu

这句话大意是:乙巳,大元兵攻观州。

èr yuè wù shēn shuò chū yòng zhēn yòu tōng bǎo fán yī guàn dāng zhēn yòu bǎo quàn qiān guàn

这句话大意是:二月戊申朔,初用“贞祐通宝”,凡一贯当“贞祐宝券”千贯。

jǐ yǒu mìng shū mì yuàn tài pí ruǎn jūn shì

这句话大意是:己酉,命枢密院汰罢软军士。

yù shàng shū zhě yòng guān mǎ gěi yì chuán yǐ shū mín lì

这句话大意是:谕尚书者,用官马给驿传以纾民力。

gēng xū huáng hòu shēng chén zhào bǎi guān miǎn hè réng yù zhǐ yuē shí fāng duō nàn jiāng lái cháng chūn jié yì miǎn hè lǐ

这句话大意是:庚戌,皇后生辰,诏百官免贺,仍谕旨曰:“时方多难,将来长春节亦免贺礼。

xīn hài yǐ chóng jìn yuán shuài yòu dōu jiān wán yán sài bù qiān shū mì yuàn shì

这句话大意是:”辛亥,以崇进、元帅右都监完颜赛不签枢密院事。

guǐ chǒu ba zhāo xián suǒ

这句话大意是:癸丑,罢招贤所。

yǐ mǎo huáng sūn shēng xuān huī qǐng chēng hè zhào wú yòng lè

这句话大意是:乙卯,皇孙生,宣徽请称贺,诏无用乐。

jǐ wèi dà yuán bīng xùn xīn dài

这句话大意是:己未,大元兵徇忻、代。

zhào dìng zhōu xiàn guān suī jī jiē zhì sān pǐn zuò fá jūn chǔ zhě tīng xíng bù jué qiǎn

这句话大意是:诏定州、县官虽积阶至三品,坐乏军储者,听行部决遣。

rén xū shàng shū shěng yǐ jūn chǔ bù jì qǐng ba zhōu fǔ xué shēng lǐn gěi

这句话大意是:壬戌,尚书省以军储不继,请罢州府学生廪给。

shàng yuē zì gǔ wén wǔ bìng yòng xiàng zài zhōng dōu shè xué yǎng shì yóu wèi cháng fā kuàng jīn rì hu

这句话大意是:上曰:“自古文武并用,向在中都,设学养士犹未尝发,况今日吗?

qí lìng réng jiù gěi zhī

这句话大意是:其令仍旧给之。

bǐng zǐ yì zhì zhuāng xiàn tài zǐ miào

这句话大意是:”丙子,议置庄献太子庙。

sān yuè wù yín chì shì guān xíng míng dāng miàn yì zhī wù tīng zhuǎn zòu

这句话大意是:三月戊寅,敕事关刑名,当面议之,勿听转奏。

yǐ jiàng yáng jūn jié dù shǐ li gé zhī píng yáng fǔ jiān hé dōng nán lù bīng dōu zǒng guǎn quán cān zhī zhèng shì xíng shàng shū shěng

这句话大意是:以绛阳军节度使李革知平阳府,兼河东南路兵都总管,权参知政事,行尚书省。

rén wǔ dìng mín jiān shōu kuì jūn wáng mǎ zhī fǎ jí yǐ mǎ sòng guān chóu zhí zhī gé

这句话大意是:壬午,定民间收溃军亡马之法,及以马送官酬直之格。

yǐ yǒu shàng gōng zhōng jiàn huáng qiǎn guān fēn dào dū bǔ réng jiè qí wù yǐ kē bào rǎo mín

这句话大意是:乙酉,上宫中见蝗,遣官分道督捕,仍戒其勿以苛暴扰民。

gēng yín cháng chūn jié sòng qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:庚寅,长春节,宋遣使来贺。

xīn mǎo zhào ba píng yáng hé zhōng yuán shuài

这句话大意是:辛卯,诏罢平阳、河中元帅。

yǐ wèi xiān zhēng shān dōng bīng jiē yìng miáo dào rùn gòng fù zhōng dōu ér shí hǎi jù zhēn dìng pàn lǜ wèi suǒ gěng nǎi jí zhān gē zhēn guō wén zhèn wǔ xian suǒ bù jīng ruì yǔ dōng píng jūn wèi jǐ jiǎo zhī shì tú zhī

这句话大意是:乙未,先征山东兵接应苗道润共复中都,而石海据真定叛,虑为所梗,乃集粘割贞、郭文振、武仙所部精锐与东平军为掎角之势,图之。

jǐ hài dà yuán bīng gōng xīn chéng

这句话大意是:己亥,大元兵攻新城。

gēng zǐ gōng bà zhōu

这句话大意是:庚子,攻霸州。

jiǎ chén wēi zhōu cì shǐ wǔ xian lǜ bīng zhǎn shí hǎi jí qí dǎng èr bǎi yú rén jiàng gé zhòng zhào lín zhāng lì děng jūn jǐn huò hǎi tiě nǐ zhī wù

这句话大意是:甲辰,威州刺史武仙率兵斩石海及其党二百余人,降葛仲、赵林、张立等军,尽获海僣拟之物。

xún jìn xian quán zhī zhēn dìng fǔ shì

这句话大意是:寻进仙权知真定府事。

xià sì yuè dīng wèi shuò yǐ sòng suì bì bù zhì mìng wū gǔ lùn qìng shòu wán yán sài bù děng jīng lüè nán biān

这句话大意是:夏四月丁未朔,以宋岁币不至,命乌古论庆寿、完颜赛不等经略南边。

wù shēn mèng zhōu jīng lüè sī wàn hù sòng zǐ yù lǜ suǒ bù pàn zhǎn guān ér chū jīng lüè shǐ cóng tǎn děng zhuī bài zhī

这句话大意是:戊申,孟州经略司万户宋子玉率所部叛,斩关而出,经略使从坦等追败之。

gēng xū huā mào jūn zuò luàn yú téng zhōu zhào shān dōng xíng shěng tǎo zhī

这句话大意是:庚戌,花帽军作乱于滕州,诏山东行省讨之。

nán yáng wǔ duo shān dào fā zhòng zhì qiān yú rén jié dù fù shǐ yí là yáng gē chū tǎo yù zhī fāng chéng zhāo zhī bù cóng nǎi jìn jī zhī shā qí zhòng dài jìn

这句话大意是:南阳五朵山盗发,众至千余人,节度副使移剌羊哥出讨,遇之方城,招之不从,乃进击之,杀其众殆尽。

guǐ chǒu yǐ ān huà jūn jié dù shǐ wán yán yǔ quán yuán shuài zuǒ dōu jiān xíng yuán shuài fǔ shì dū jīng lüè shǐ miáo dào rùn jìn fù dū chéng qiě lìng hé ji hé jiān zhāo fǔ shǐ yí là tiě gē děng jūn

这句话大意是:癸丑,以安化军节度使完颜宇权元帅左都监,行元帅府事,督经略使苗道润进复都城,且令和辑河间招抚使移剌铁哥等军。

tiě gē yǔ dào rùn bù xié hù yán gòng yǒu yì zhì gù mìng zhòng chén lín zhèn zhī

这句话大意是:铁哥与道润不协,互言共有异志,故命重臣临镇之。

wù wǔ dān zhōu yǔ báo shāng jia zhào qiǎn guān quàn yù nóng mín gǎi shí qiū tián guān gěi qí zhǒng

这句话大意是:戊午,单州雨雹伤稼,诏遣官劝谕农民改莳秋田,官给其种。

píng dìng zhōu zéi yán dé yòng zhī dǎng yán xiǎn shā dé yòng yǐ qí zhòng jiàng

这句话大意是:平定州贼阎德用之党阎显杀德用,以其众降。

jǐ wèi yǐ quán cān zhī zhèng shì liáo dōng lù xíng shěng wán yán ā lǐ bù sūn wèi cān zhī zhèng shì xíng shàng shū shěng yuán shuài fǔ yú pó sù lù

这句话大意是:己未,以权参知政事辽东路行省完颜阿里不孙为参知政事,行尚书省、元帅府于婆速路。

yǐ quán liáo dōng lù xuān fǔ shǐ pú chá wǔ jīn quán cān zhī zhèng shì xíng shàng shū shěng yuán shuài fǔ yú shàng jīng

这句话大意是:以权辽东路宣抚使蒲察五斤权参知政事,行尚书省、元帅府于上京。

gēng shēn li gé qǐng ba yì jūn zǒng lǐng shǐ fù yǐ bì zhōu xiàn

这句话大意是:庚申,李革请罢义军总领使副,以畀州县。

shàng shū shěng yǐ qiū fáng zài ěr gǎi fǎ fēi biàn gū rú jiù zhì zhōu xiàn gè sī chá zhī

这句话大意是:尚书省以秋防在迩,改法非便,姑如旧制,州县各司察之。

jiǎ zǐ yuán shuài shǒu yán sài bù pò sòng bīng yú xìn yáng shǐ lái zòu jié

这句话大意是:甲子,元帅守颜赛不破宋兵于信阳,使来奏捷。

yǐ chǒu jǐ nán tài ān téng yǎn děng zhōu zéi bìng qǐ hóu zhì qiǎn dì zhōu fáng yù shǐ wán yán tíng tǎo píng zhī jiàng qí zhuàng shì èr wàn rén lǎo yòu wǔ wàn rén

这句话大意是:乙丑,济南、泰安、滕、兖等州贼并起,侯挚遣棣州防御使完颜霆讨平之,降其壮士二万人、老幼五万人。

wán yán sài bù fù zòu bài sòng jūn yú lǒng shān děng chù fú guó shén zhòng

这句话大意是:完颜赛不复奏败宋军于陇山等处,俘馘甚众。

wù chén tài bái zhòu jiàn yú jǐng

这句话大意是:戊辰,太白昼见于井。

xīn wèi quán mèng zhōu jīng lüè shǐ cóng tǎn zhuī zéi sòng zǐ yù zhì huī zhōu jìng shàng qí dǎng xíng fú shā zi yù yǐ zhòng lái guī

这句话大意是:辛未,权孟州经略使从坦追贼宋子玉至辉州境上,其党邢福杀子玉,以众来归。

rén shēn yǐ wàn nú pàn nì wèi tiǎn zhào yù liáo dōng zhū jiāng

这句话大意是:壬申,以万奴叛逆未殄,诏谕辽东诸将。

wán yán sài bù jūn dù huái pò guāng zhōu liǎng guān huò jūn shí fēn gěi jiàng shì

这句话大意是:完颜赛不军渡淮,破光州两关,获军实分给将士。

wǔ yuè wù yín shǎn xī xíng shěng pò xià rén yú dà běi chà shì rì jié zhì

这句话大意是:五月戊寅,陕西行省破夏人于大北岔,是日捷至。

dīng hài mín yuàn rǔ jì shàng shū chén lì hài shàng yǐ shì zǎi chén yuē bēi jiàn xiǎo rén yóu néng jìn yán rú cǐ yǒu kě cǎi zhě jí xíng zhī

现代白话:丁亥,民苑你济上书陈利害,上以示宰臣曰:“卑贱品行较差的人,犹能尽言如此,有可采者即行之。

jǐ chǒu zéi sòng zǐ yù yú dǎng jiā shǔ xī fàng guī nóng

这句话大意是:”己丑,贼宋子玉余党家属悉放归农。

shàng shū yòu chéng pú chá yí là dōu qì guān shàn fù jīng shī jiàng zhī hé nán fǔ shì xíng shū mì yuàn jiān xíng liù bù shì

这句话大意是:尚书右丞蒲察移剌都弃官擅赴京师,降知河南府事,行枢密院兼行六部事。

rén chén yán zhōu yuán wǔ xiàn yǔ báo shāng jia zhào guān dài mín zhǒng gǎi shí

这句话大意是:壬辰,延州原武县雨雹伤稼,诏官贷民种改莳。

guǐ sì sòng rén gōng yǐng zhōu fén lüě ér qù

这句话大意是:癸巳,宋人攻颍州,焚掠而去。

wù xū xíng shū mì yuàn bīng bài sòng rén yú ní hé wān yòu bài zhī fán chéng xiàn

这句话大意是:戊戌,行枢密院兵败宋人于泥河湾,又败之樊城县。

shān dōng xíng yuán shuài fǔ shì měng gǔ gāng shàn xiè zhuǎn yùn shǐ li bǐng jūn fǎ dāng jué bǐng jūn fǎn lì gāng yīng lùn shú zhào liǎng shì zhī

这句话大意是:山东行元帅府事蒙古纲擅械转运使李秉钧,法当决,秉钧返詈纲,应论赎,诏两释之。

sòng rén qǔ lián shuǐ xiàn

这句话大意是:宋人取涟水县。

guǐ mǎo lán zhōu shuǐ jūn qiān hù li píng děng kǔ tí kòng pú chá yān jīng tān bào shā zhī

这句话大意是:癸卯,兰州水军千户李平等苦提控蒲察燕京贪暴,杀之。

gòu xià rén yǐ pàn xié qí tú zhāng yǐ jù xíng yǐ yǐ jì jǐn huò zhī

这句话大意是:构夏人以叛,胁其徒张扆俱行,扆以计尽获之。

shǎn xī xíng shěng pián yí qiān yǐ guān sì jiē shòu tóng zhī lán zhōu shì shǎng shì zú yǒu chà yǐ qí shì shàng wén

这句话大意是:陕西行省便宜迁扆官四阶,授同知兰州事,赏士卒有差,以其事上闻。

jiǎ chén dà yuán bīng xià miǎn chéng xiàn jūn guān rèn fú sǐ zhī

这句话大意是:甲辰,大元兵下沔城县,军官任福死之。

bǐng wǔ dìng hé běi qiú shì guān dù hé zhī fǎ céng jīng zǒng bīng zhě bái shū mì yuàn yú yàn jù tīng dù

这句话大意是:丙午,定河北求仕官渡河之法,曾经总兵者白枢密院,余验据听渡。

xíng shū mì yuàn shì wū gǔ lùn qìng shòu nán fá hái zòu bù yǐ shí zhào jū zhī

这句话大意是:行枢密院事乌古论庆寿南伐还,奏不以实,诏鞫之。

liù yuè jǐ yǒu miáo dào rùn biǎo guī guó rén li chēn fù yǐ zhòng pàn chēn yì biǎo dào rùn yì móu zhào shān dōng xíng shěng chá zhī

这句话大意是:六月己酉,苗道润表归国人李琛复以众叛,琛亦表道润异谋,诏山东行省察之。

xiū tóng guān qiǎn zhōng shǐ chí zhào jí shǔ yào láo fū jiàng

这句话大意是:修潼关,遣中使持诏及署药劳夫匠。

quán cān zhī zhèng shì zhāng xíng xìn jìn cān zhī zhèng shì

这句话大意是:权参知政事张行信进参知政事。

gēng xū zhào bǔ zhì liáo dōng shòu wěi shǔ guān jiā shǔ de àn chá shǐ gāo lǐ qī zǐ jiē lù zhī

这句话大意是:庚戌,诏捕治辽东受伪署官家属,得按察使高礼妻子,皆戮之。

rén zǐ zhì fū fang dān zhōu sì pǐn yǐ xià zhōu xiàn guān shì huán qìng lì yǐ èr shí yuè zhōng gèng

这句话大意是:壬子,制鄜、坊、丹州四品以下州县官视环、庆例,以二十月终更。

jiǎ yín zhāo fǔ shǐ wéi hóng yán zhāng dé fǔ shǒu chén shàn xǐ mín shān zhài bì bīng shàng yuē nán bǎo zhī chéng shǒu zhī hé yì tú shāng wú mín ěr

现代白话:甲寅,招抚使惟宏言彰德府守臣擅徙民山砦避兵,上曰:“难保之城,守之何益,徒伤我民耳。

wù zhì

这句话大意是:勿治。

yǐ mǎo xiǎn zōng jì rì yè diàn yú qǐ qìng gōng

这句话大意是:”乙卯,显宗忌日,谒奠于启庆宫。

bǐng chén zhào shū mì yuàn qiǎn jīng lì guān fēn yù xíng yuàn yán bīng lì qì yǐ shǒu chōng yào réng jìn yǐn yàn wéi yǐ jūn lǜ lùn

这句话大意是:丙辰,诏枢密院遣经历官分谕行院,严兵利器以守冲要,仍禁饮宴,违以军律论。

sòng rén hé tǔ kòu gōng dōng hǎi jìng

这句话大意是:宋人合土寇攻东海境。

wù wǔ yǐ sòng qiǎn bīng shù fàn jìng jí suì bì bù zhì zhào yù yán biān zuì sòng

这句话大意是:戊午,以宋遣兵数犯境,及岁币不至,诏谕沿边罪宋。

jǐ wèi zhào fán shàng shū rén qí yán yǐ cǎi yòng zhě shàng qí xìng míng

这句话大意是:己未,诏凡上书人其言已采用者,上其姓名。

xīn yǒu yǐ jìn shì zhū gài cǎo zé rén lǐ wéi yán lùn yì kě qǔ zhào gěi bā guàn shí fèng

这句话大意是:辛酉,以进士朱盖、草泽人李维岩论议可取,诏给八贯石俸。

yǐ chǒu shè tóng guān shǐ fù jí sān mén jí jīn tí jǔ guān

这句话大意是:乙丑,设潼关使、副,及三门、集津提举官。

shàng shū zuǒ chéng xiàng jiān dōu yuán shuài pú sàn duān hōng chuò cháo

这句话大意是:尚书左丞相兼都元帅仆散端薨,辍朝。

zhì nán jīng liú quán wu

这句话大意是:置南京流泉务。

liáo dōng xíng shěng qiǎn shǐ lái shàng zhēng yuè zhōng bài qì dān zhī jié

这句话大意是:辽东行省遣使来上正月中败契丹之捷。

qiū qī yuè bǐng zǐ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:秋七月丙子朔,日有食之。

xīn sì sòng rén wéi sì zhōu

这句话大意是:辛巳,宋人围泗州。

rén wǔ wéi líng bì xiàn

这句话大意是:壬午,围灵璧县。

guǐ wèi yǔ zhōu zhèn wēi jūn wàn hù mǎ kuān zhú qí cì shǐ li cè jù chéng pàn

这句话大意是:癸未,庾州振威军万户马宽逐其刺史李策,据城叛。

qiǎn shǐ zhāo zhī nǎi jiàng

这句话大意是:遣使招之,乃降。

yǐ ér fù móu biàn zhōu lì qín lù zhī yí qí zú

这句话大意是:已而复谋变,州吏擒戮之,夷其族。

jiǎ shēn zhào yù liáo dōng zhū lù

这句话大意是:甲申,诏谕辽东诸路。

yǐ yǒu sòng rén xí pò dōng hǎi xiàn

这句话大意是:乙酉,宋人袭破东海县。

bǐng shēn zhì tí jǔ cāng chǎng shǐ fù

这句话大意是:丙申,置提举仓场使、副。

guǐ mǎo tài shè tán chǎn jiā hé yī jīng shí yǒu wǔ suì

这句话大意是:癸卯,太社坛产嘉禾,一茎十有五穗。

jiǎ chén xià rén fàn huáng hè chà guān jūn bài zhī

这句话大意是:甲辰,夏人犯黄鹤岔,官军败之。

yǐ sì chū zhì jí xián yuàn zhī yuàn shì tóng zhī yuàn shì děng guān

这句话大意是:乙巳,初置集贤院知院事、同知院事等官。

sòng rén jí tǔ kòu gōng hǎi zhōu jīng lüè shǐ jī pò qí zhòng

这句话大意是:宋人及土寇攻海州,经略使击破其众。

xià rén wéi yáng láng zhài shuài fǔ fā zhū zhèn bīng jī zǒu zhī

这句话大意是:夏人围羊狼寨,帅府发诸镇兵击走之。

bā yuè wù shēn shǎn xī xíng shěng bào mù bō zéi fàn táo zhōu bài jì dùn qù

这句话大意是:八月戊申,陕西行省报木波贼犯洮州败绩,遁去。

mù xīng zhòu jiàn yú mǎo liù shí yǒu qī rì nǎi fú

这句话大意是:木星昼见于昴,六十有七日乃伏。

jǐ yǒu hǎi zhōu jīng lüè sī biǎo guān jūn yǔ sòng rén zhàn shí jiǎo nán zhàn lián shuǐ xiàn zhàn zhōng tǔ qiáo sòng bīng bài jì

这句话大意是:己酉,海州经略司表官军与宋人战石湫南,战涟水县,战中土桥,宋兵败绩。

rén zǐ xuē yù shǐ dài fū yǒng xī guān jué yǒu sī lùn shī lǜ dāng zhǎn shàng yǐ jìn zú tè shì qí sǐ

这句话大意是:壬子,削御史大夫永锡官爵,有司论失律当斩,上以近族,特贳其死。

guǐ chǒu sòng rén gōng què shān xiàn wèi guān jūn suǒ bài zhào yù guó nèi jūn shì shǐ zhī sòng rén yū méng zhī gù réng mìng dà chén yì qí shì

这句话大意是:癸丑,宋人攻确山县,为官军所败,诏谕国内军士,使知宋人渝盟之故,仍命大臣议其事。

yǐ mǎo jí xián yuàn zī yì guān zhū gài shàng shū chén yù dí sān cè

这句话大意是:乙卯,集贤院谘议官朱盖上书陈御敌三策。

rén xū hǎi zhōu jīng lüè shǐ ā bù hǎn nú shī là bài sòng rén yú qí jìng

这句话大意是:壬戌,海州经略使阿不罕奴失剌败宋人于其境。

tí kòng li yuán yǔ sòng rén zhàn lǚ jié duō suǒ fú huò

这句话大意是:提控李元与宋人战,屡捷,多所俘获。

xǐ lán tōng dù jīng lüè sī yú huáng líng gǎng

这句话大意是:徙栏通渡经略司于黄陵岗。

yǐ chǒu zhì zēng dìng qín bǔ táo jūn shǎng gé jí jū tíng rén zuì

这句话大意是:乙丑,制增定擒捕逃军赏格及居停人罪。

bǐng yín zuǒ sī jiàn pú sàn yì fu qǐ gèng kāi fēng fǔ hào cì měi míng yǐ wèi shì xiàn wèi cì jùn huī zhōu wèi fáng yù shǐ yǔ zhèng yán èr zhōu zuǒ yòu qián hòu fǔ jīng shī

这句话大意是:丙寅,左司谏仆散毅夫乞更开封府号,赐美名,以尉氏县为刺郡,睢州为防御使,与郑、延二州左右前后辅京师。

shàng yuē shān líng zài zhōng dōu zhèn qǐ lè jiǔ jū cǐ hu

这句话大意是:上曰:“山陵在中都,朕岂乐久居此吗?

suì zhǐ

这句话大意是:”遂止。

guǐ yǒu tài zǔ jì rì yè diàn yú qǐ qìng gōng

这句话大意是:癸酉,太祖忌日,谒奠于启庆宫。

jiǎ xū yuán shuài zuǒ dōu jiān chéng yì qiǎn qí bù jiàng nà lán jì sēng děng hé pā é zú dōu guǎn ní páng gǔ yǐ bīng yǎn xí guā lí yú zú zhū fān zhàng lǚ pò zhī zhǎn guó shì zú qín qí shǒu lǐng fú huò rén chù shén duō shì rì jié zhì

这句话大意是:甲戌,元帅左都监承裔遣其部将纳兰记僧等,合葩俄族都管尼旁古,以兵掩袭瓜黎余族诸蕃帐,屡破之,斩馘士卒,禽其首领,俘获人畜甚多,是日捷至。

jiǔ yuè dīng chǒu gēng dìng jiān chá yù shǐ shī chá fǎ

这句话大意是:九月丁丑,更定监察御史失察法。

yǐ yuán shuài zuǒ jiān jūn bì lán ā lǔ dài quán cān zhī zhèng shì xíng shěng yú yì dōu

这句话大意是:以元帅左监军必兰阿鲁带权参知政事,行省于益都。

wù yín xià rén fàn suí dé zhī kè róng zhài dū tǒng luō shì huī nì jī què zhī

这句话大意是:戊寅,夏人犯绥德之克戎寨,都统罗世晖逆击,却之。

jǐ mǎo cài zhōu shuài fǔ zhēn sòng rén jiāng kuī xi zhōu yǐ qīng bīng yòu qí jìn bié yǐ ruì shī yāo jī zhī lǔ qí jiāng shěn jùn

这句话大意是:己卯,蔡州帅府侦宋人将窥息州,以轻兵诱其进,别以锐师邀击之,虏其将沈俊。

rén wǔ yǐ gǎi yuán xìng dìng shè guó nèi

这句话大意是:壬午,以改元兴定,赦国内。

jiǎ shēn ba guī yùn suǒ shè xíng liù bù

这句话大意是:甲申,罢规运所,设行六部。

xīn mǎo dà yuán bīng xùn xí zhōu jí fén xī xiàn guǐ sì gōng qìn zhōu

这句话大意是:辛卯,大元兵徇隰州及汾西县,癸巳,攻沁州。

liáo dōng xíng shěng wán yán ā lǐ bù sūn wèi pàn rén bó dé hú tǔ suǒ shā

这句话大意是:辽东行省完颜阿里不孙为叛人伯德胡土所杀。

yuè fàn dōng jǐng xi shàn běi dì èr xīng

这句话大意是:月犯东井西扇北第二星。

yǐ wèi dà yuán bīng gōng tài yuán bò ji zhǎng zhài

这句话大意是:乙未,大元兵攻太原簸箕掌寨。

dīng yǒu báo tài yuán chéng gōng jiāo chéng qīng yuán

这句话大意是:丁酉,薄太原城,攻交城、清源。

guǐ mǎo lì yán hé bīng qiáng lù jiǎo

这句话大意是:癸卯,立沿河冰墙鹿角。

dōng shí yuè dīng wèi yǐ lín yǔ zhào kuān nóng mín shū shuì zhī xiàn

这句话大意是:冬十月丁未,以霖雨,诏宽农民输税之限。

gēng xū yǐ jiāng yǒu shì yú sòng zhào shuài chén zhěng lì shī tú

这句话大意是:庚戌,以将有事于宋,诏帅臣整厉师徒。

xīn hài qiǎn guān kuò shì mín mǎ hóng shǎng gé yǐ shì quàn

这句话大意是:辛亥,遣官括市民马,红赏格以示劝。

jiǎ yín mìng gāo rǔ lì zhāng xíng jiǎn tóng xiū zhāng zōng shí lù

现代白话:甲寅,命高你砺、张行简同修《章宗实录》。

xi zhōu shuài fǔ xiàn pò sòng rén yú zhōng dù zhī jié

这句话大意是:息州帅府献破宋人于中渡之捷。

yǐ mǎo dà yuán bīng xùn zhōng shān fǔ jí xīn lè xiàn

这句话大意是:乙卯,大元兵徇中山府及新乐县。

bǐng chén dān zhōu jìn jiā hé yì mǔ tóng yǐng

这句话大意是:丙辰,丹州进嘉禾,异亩同颖。

xīn yǒu zhì dìng zhōu fǔ sī xiàn guān shī jué jiān xì zuì

这句话大意是:辛酉,制定州府司县官失觉奸细罪。

rén xū yòu sī jiàn jiān shì yù shǐ xǔ gǔ shàng shū qǐng xiān qiǎn shǐ yǔ sòng yì hé

这句话大意是:壬戌,右司谏兼侍御史许古上疏,请先遣使与宋议和。

yǐ chǒu dà yuán bīng xià cí zhōu

这句话大意是:乙丑,大元兵下磁州。

bǐng yín dìng zhí guān bù qiú shì jí guī bì bù fù rèn fǎ

这句话大意是:丙寅,定职官不求仕及规避不赴任法。

gāo rǔ lì shàng shū yán hé yì xiān fā yú wǒ kǒng zì shì ruò fēi biàn

现代白话:高你砺上疏言,和议先发于我,恐自示弱,非便。

wù chén shàng mìng xǔ gǔ cǎo tōng sòng yì hé dié jì jìn yǐ shì zǎi chén zǎi chén yǐ qí yán yǒu qí āi zhī yì tú shì wēi ruò wú zú qǔ zhě yì suì qǐn

这句话大意是:戊辰,上命许古草通宋议和牒,既进以示宰臣,宰臣以其言有祈哀之意,徒示微弱,无足取者,议遂寝。

xīn wèi ba liú quán wu

这句话大意是:辛未,罢流泉务。

dà yuán bīng shōu zōu píng cháng shān jí zī zhōu

这句话大意是:大元兵收邹平、长山及淄州。

rén shēn gǎi xún guó hào wèi guǎn bì shàng xián míng

这句话大意是:壬申,改郇国号为管,避上嫌名。

gāo rǔ lì biǎo zhì shì bù yǔn

现代白话:高你砺表致仕,不允。

shí yī yuè rén wǔ cóng yí yí là mǎi nú yán wǔ duo shān zéi yú zhāng èr děng ruò xī zhū zhī lǚ zhào miǎn zuì kǒng guāi ēn xìn

这句话大意是:十一月壬午,从宜移剌买奴言:“五朵山贼鱼张二等,若悉诛之,屡诏免罪,恐乖恩信。

qiě qí qīn shǔ lún luò sòng jìng jìn zài jūn zhōu huò xiāng gòu luàn

这句话大意是:且其亲属沦落宋境,近在均州,或相构乱。

qǐ dài qí sǐ xǐ zhī guī dé huī chén jūn xǔ jiān wèi biàn

这句话大意是:乞贷其死,徙之归德、睢、陈、钧、许间为便。

zhào xǔ zhī

这句话大意是:”诏许之。

guǐ wèi yuè yùn mù huǒ èr xīng mù zài wèi huǒ zài mǎo

这句话大意是:癸未,月晕木、火二星,木在胃,火在昴。

bǐng xū tài bái zhòu jiàn qiǎn hàn lín shì jiǎng xué shì yáng yún yì chán zhī

这句话大意是:丙戌,太白昼见,遣翰林侍讲学士杨云翼鋋之。

dà yuán bīng shōu shān dōng bīn dì bó sān zhōu jǐ chǒu xià zī zhōu

这句话大意是:大元兵收山东滨、棣、博三州,己丑,下淄州。

gēng yín xià yí zhōu

这句话大意是:庚寅,下沂州。

jiǎ wǔ hé xī jū nà jiān nà děng zú qiān yú hù lái guī

这句话大意是:甲午,河西掬纳、篯纳等族千余户来归。

dīng yǒu zhào táng shān cài zhōu xíng yuán shuài fǔ jǔ bīng fá sòng

这句话大意是:丁酉,诏唐、邓、蔡州行元帅府举兵伐宋。

wù xū dà yuán bīng gōng tài yuán fǔ

这句话大意是:戊戌,大元兵攻太原府。

gēng zǐ shàng wèi zǎi chén yuē zhèn wén bǎi xìng liú wáng bū fù jiē pèi jiàn hù rén hé yǐ kān

现代白话:庚子,上谓宰臣曰:“朕闻百姓流亡,逋赋皆配见户,人凭什么堪?

yòu tiān zhēng jūn xū qián tài duō wáng zhě jù kěn fù yè qí bìng ràng chú zhī

这句话大意是:又添征军须钱太多,亡者讵肯复业,其并让除之。

zǎi chén qǐng mìng xíng bù guān yuè shí juān dài yǐ dài nà zhě yǐ ēn lì huò chú tā yì huò jiǎn běn hù zá zhēng sì zhī yī

这句话大意是:”宰臣请命行部官阅实蠲贷,已代纳者以恩例,或除他役,或减本户杂征四之一。

shàng yuē zhèn yú cǐ shì wèi cháng qù huái qí jí xíng zhī

这句话大意是:上曰:“朕于此事未尝去怀,其亟行之。

shí èr yuè jiǎ chén shuò dà yuán bīng gōng lù zhōu dū tǒng mǎ fu sǐ zhī

这句话大意是:十二月甲辰朔,大元兵攻潞州,都统马甫死之。

wù shēn jí mò yí fēng zhài yú dà bó zhōng de rì běn guó tài zǎi fǔ mín qī shí èr rén yīn dí yù fēng piāo zhì zhōng guó

这句话大意是:戊申,即墨移风砦于大舶中得日本国太宰府民七十二人,因籴遇风,飘至中国。

yǒu sī fù yàn wú tā zhào gěi yǐ liáng bǐ huán běn guó

这句话大意是:有司覆验无他,诏给以粮,俾还本国。

gēng xū yuán shuài zuǒ jiān jūn pú chá wǔ jīn jìn yòu fù yuán shuài quán cān zhī zhèng shì chōng liáo dōng xíng shěng

这句话大意是:庚戌,元帅左监军蒲察五斤进右副元帅,权参知政事,充辽东行省。

shì rì dà yuán bīng píng yì dū fǔ

这句话大意是:是日,大元兵平益都府。

xīn hài shǎn xī xíng shěng xū dǐng jiàn fá sòng bù bào

这句话大意是:辛亥,陕西行省胥鼎谏伐宋,不报。

jiǎ yín hǎi zhōu jīng lüè shǐ bào tí kòng hán bì bài sòng rén yú yán cāng

这句话大意是:甲寅,海州经略使报提控韩璧败宋人于盐仓。

jǐ wèi dà yuán bīng fù gōng yí zhōu guān mín qì chéng dùn

这句话大意是:己未,大元兵复攻沂州,官民弃城遁。

xīn yǒu xià mì zhōu jié dù shǐ wán yán yǔ sǐ zhī

这句话大意是:辛酉,下密州,节度使完颜宇死之。

rén xū hóu zhì jiān sān sī shǐ

这句话大意是:壬戌,侯挚兼三司使。

gēng wǔ miǎn táo hù fù yè zhě chà fù

这句话大意是:庚午,免逃户复业者差赋。

èr nián chūn zhēng yuè yǐ hài zhào yì zhèn xù

这句话大意是:二年春正月乙亥,诏议赈恤。

xīn sì chì nán zhēng jiàng shuài suǒ zhì wú zòng shā lüě

这句话大意是:辛巳,敕南征将帅所至毋纵杀掠。

rén wǔ sòng rén gōng huái běi táng zhōu yuán shuài fǔ jī bài zhī huò tǒng lǐng li xióng tāo chén gāo yǐ guī

这句话大意是:壬午,宋人攻淮北,唐州元帅府击败之,获统领李雄韬、陈皋以归。

guǐ wèi jìn shì jú fù shǐ é kě qiǎn shǐ bào nán shī zhī jié

这句话大意是:癸未,近侍局副使讹可遣使报南师之捷。

yǐ yǒu shǎn xī xíng shěng huò guī guó rén yán dà yuán bīng wéi xià wáng chéng li zūn xū mìng qí zi jū shǒu ér chū zǒu xī liáng

这句话大意是:乙酉,陕西行省获归国人,言大元兵围夏王城,李遵顼命其子居守而出走西凉。

zhào yù zhū shuài fǔ míng chì hòu yán shǒu bèi

这句话大意是:诏谕诸帅府明斥候,严守备。

wù zǐ táng shān yuán shuài wán yán sài bù bào lián pò sòng rén zhī jié

这句话大意是:戊子,唐、邓元帅完颜赛不报连破宋人之捷。

sòng rén gōng sì zhōu yòu zhàn què zhī

这句话大意是:宋人攻泗州,又战却之。

èr yuè guǐ mǎo sòng rén qīn qīng kǒu xíng shū mì yuàn qiǎn bīng bài zhī

这句话大意是:二月癸卯,宋人侵青口,行枢密院遣兵败之。

jiǎ chén miǎn zhōng jīng sōng rǔ děng zhōu bū zū

现代白话:甲辰,免中京、嵩、你等州逋租。

yù xū dǐng kè sòng sàn guān kě bǎo zé bǎo bù kě bǎo zé fén huǐ ér hái

这句话大意是:谕胥鼎,克宋散关,可保则保,不可保则焚毁而还。

dìng nú bì jiù zhǔ fǎ

这句话大意是:定奴婢救主法。

bǐng wǔ é kě bài sòng rén yú fáng shān

这句话大意是:丙午,讹可败宋人于防山。

hé shí liè huán duān yì qiǎn shǐ lái shàng guāng zhōu xìn yáng zhī jié

这句话大意是:纥石烈桓端亦遣使来上光州、信阳之捷。

gēng xū hǎi zhōu jīng lüè bài sòng bīng yú qú shān biǎo qǐng jì qí jūn chǔ dū dōng píng shuài fǔ fā bīng hù sòng zī liáng yǐ yīng zhī

这句话大意是:庚戌,海州经略败宋兵于朐山,表请继其军储,督东平帅府发兵护送资粮以应之。

xǔ zhōu zhǎng shè xiàn hé miǎn děng móu fǎn fú zhū

这句话大意是:许州长社县何冕等谋反,伏诛。

xīn hài zhāng xíng xìn chū wèi zhāng huà jūn jié dù shǐ jiān jīng zhōu guǎn nèi guān chá shǐ

这句话大意是:辛亥,张行信出为彰化军节度使兼泾州管内观察使。

rén zǐ yù shǐ yǐ běi bīng tuì qǐng tài gè chù xíng shū mì yuàn yuán shuài fǔ rǒng guān

这句话大意是:壬子,御史以北兵退,请汰各处行枢密院、元帅府冗官。

shàng shū yǐ wéi fēi biàn shàng cóng shàng shū yán réng jiù zhì

这句话大意是:尚书以为非便,上从尚书言,仍旧制。

wán yán sài bù bào zǎo yáng zhī jié

这句话大意是:完颜赛不报枣阳之捷。

guǐ chǒu wán yán ā lín bào zào jiāo bǎo zhī jié

这句话大意是:癸丑,完颜阿邻报皂郊堡之捷。

dīng sì shòu zhōu xíng shū mì yuàn pò sòng rén gāo liǔ qiáo shuǐ zhài yí qí zhài ér hái

这句话大意是:丁巳,寿州行枢密院破宋人高柳桥水砦,夷其砦而还。

rén xū é kě qiǎn bīng bá sòng zhà qí pán lǐng yòu pò qí zhòng yú péi jiā zhuāng hán shān lǐng lóng mén guān děng chù de sù èr qiān yú shí

这句话大意是:壬戌,讹可遣兵拔宋栅棋盘岭,又破其众于裴家庄、寒山岭、龙门关等处,得粟二千余石。

yǐ chǒu yù shū mì yuē zhōng jīng shāng guó zhū zhōu jūn rén yuàn gēng tún tián bǐ kuò dì shòu zhī

这句话大意是:乙丑,谕枢密曰:“中京商、虢诸州军人愿耕屯田,比括地授之。

wén xú sù jūn dú bù yuàn shòu yì wèi yǔ tián bì jué qí lǐn gěi yě

这句话大意是:闻徐、宿军独不愿受,意谓予田必绝其廪给也。

zhèn kěn ěr yé

现代白话:朕肯你耶?

qí yǐ zhèn yì xiǎo zhī

这句话大意是:其以朕意晓之。

bǐng yín yù shàng shū shěng yuē wén zhōng dōu nà sù guān duō wèi lì bù jiǎo bó shū bù sī fāng quē fá shí lì hài wèi rú hé

这句话大意是:”丙寅,谕尚书省曰:“闻中都纳粟官多为吏部缴驳,殊不思方阙乏时,利害为如何。

yòu lì gōng zhàn zhèn rén bì zé bǎo guān ruò bèi jiē yì jūn bái dīng qǐ shí zhí guān gǒu wén dié kě xìn jí dāng yǔ zhī

这句话大意是:又立功战阵人,必责保官,若辈皆义军白丁,岂识职官,苟文牒可信,即当与之。

zhì ruò zài dōu shí guī yùn xīn tàn rù chéng zhě zhèn cháng zhí ēn shòu yǐ guān

这句话大意是:至若在都时,规运薪炭入城者,朕尝植恩授以官。

cǐ qǐ róng wěi ér jiān yì wèi suǒ jǔ gé

这句话大意是:此岂容伪,而间亦为所沮格。

qí xī yù zhī wù fù ruò shì

这句话大意是:其悉谕之,勿复若是。

hé shí liè yá wú tǎ pò sòng rén xū yí jūn shàng fú huò zhī shù

现代白话:”纥石烈牙我塔破宋人盱眙军,上俘获之数。

jǐ sì yǐ hóu zhì xíng shěng hé běi jiān xíng sān sī ān fǔ sī shì

这句话大意是:己巳,以侯挚行省河北,兼行三司安抚司事。

sān yuè gēng chén shàng shū jí wén zī guān zá yì jìn shì zhī xuǎn zhào yī tài hé lì xíng zhī

这句话大意是:三月庚辰,尚书集文资官杂议进士之选,诏依泰和例行之。

guǐ wèi é kě bài sòng rén yú guāng huà jūn

这句话大意是:癸未,讹可败宋人于光化军。

jiǎ shēn cháng chūn jié

这句话大意是:甲申,长春节。

wù zǐ yù zǎi chén yuē jiù zhì tíng shì jìn shì rì bū hòu chū gōng

这句话大意是:戊子,谕宰臣曰:“旧制,廷试进士日晡后出宫。

jìn yù fù jiù kǒng néng wén ér sī chí zhě bù dé jǐn qí cái qí lìng rì méi nǎi chū

这句话大意是:近欲复旧,恐能文而思迟者,不得尽其才,其令日没乃出。

yǐ yù shǐ zhōng chéng bǎ hú lǔ wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:”以御史中丞把胡鲁为参知政事。

shǎn xī xíng liù bù shàng shū yáng zhēn xuē wǔ guān lèi zhàng yī bǎi qī shí jiě zhí

这句话大意是:陕西行六部尚书杨贞削五官,累杖一百七十,解职。

é kě biǎo yán guān jūn zì tóng bǎi rù sòng jìng suǒ xiàng duō kè jié

这句话大意是:讹可表言,官军自桐柏入宋境,所向多克捷。

guǐ sì sòng rén zhēng zào jiāo bǎo jī guān jūn jūn kuì zhǔ jiàng wán yán ā lín zhàn méi

这句话大意是:癸巳,宋人争皂郊堡,击官军,军溃,主将完颜阿邻战没。

bǐng shēn gēng dìng jīng chéng bǔ gào qiáng dào guān shǎng zhì

这句话大意是:丙申,更定京城捕告强盗官赏制。

xīn chǒu shàng jīng xíng shěng pú chá wǔ jīn biǎo zuǒ jiān jūn gē bù ǎi wū fang zhōu xuān fǔ fù shǐ hé shí liè àn dūn jiāng pàn ér shā zhī

这句话大意是:辛丑,上京行省蒲察五斤表,左监军哥不霭诬坊州宣抚副使纥石烈按敦将叛而杀之。

shì xià shàng shū shěng zǎi chén yǐ wéi àn dūn zhī sǐ xú yì xù diǎn gē bù ǎi yì gū láo lóng shǐ zhī shàng miǎn cóng qí yán

这句话大意是:事下尚书省,宰臣以为按敦之死徐议恤典,哥不霭亦姑牢笼使之,上勉从其言。

xià sì yuè rén yín shuò pú chá wǔ jīn biǎo liáo dōng pián yí ā lǐ bù sūn dài liáng gāo lí bù yīng zhé yǐ bīng lüè qí jìng

这句话大意是:夏四月壬寅朔,蒲察五斤表,辽东便宜阿里不孙贷粮高丽不应,辄以兵掠其境。

shàng mìng wǔ jīn qiǎn rén yǐ zhào wǎng yù gāo lí shǐ zhī xīng bīng fēi shàng guó yì

这句话大意是:上命五斤遣人以诏往谕高丽,使知兴兵非上国意。

yǐ sì zhào hé nán lù xíng zǒng guǎn fǔ jié zhèn yǐ shàng guān chōng xuān chà bǔ dào shǐ yǐ fáng yù cì shǐ yǐ shàng cháng èr guān jí shì xí měng ān zhī cái wǔ zhě wèi zhī fù yòu mìng pú wáng fǔ wèi wán yán máo liáng hǔ wèi xuān chà tí kòng yǐ xún dū zhī

这句话大意是:乙巳,诏河南路行总管府节镇以上官,充宣差捕盗使,以防御刺史以上长贰官,及世袭猛安之才武者为之副,又命濮王府尉完颜毛良虎为宣差提控以巡督之。

shì rì qǔ shè liáo dōng děng lù

这句话大意是:是日,曲赦辽东等路。

yǐ hù bù shàng shū jiā gǔ bì lán wèi hàn lín xué shì chéng zhǐ quán cān zhī zhèng shì xíng shěng yú liáo dōng

这句话大意是:以户部尚书夹谷必兰为翰林学士承旨,权参知政事,行省于辽东。

dīng wèi chéng yì bài sòng rén yú zào jiāo bǎo

这句话大意是:丁未,承裔败宋人于皂郊堡。

gēng xū yù shǐ hé jí xián yuàn zī yì guān lǐ wéi yán běn zhōng shān fǔ wú jí xiàn jìn shì zhào xiào xuǎn jiā nú qǐ zhèng qí shì

这句话大意是:庚戌,御史劾集贤院谘议官李维岩本中山府无极县进士赵孝选家奴,乞正其事。

shàng yuē guó jiā yòng rén xī zé guì jiàn

这句话大意是:上曰:“国家用人,奚择贵贱?

mìng yǐ guān yín wǔ shí liǎng shú fàng wèi liáng rèn shǐ réng jiù

这句话大意是:”命以官银五十两赎放为良,任使仍旧。

rén zǐ qiǎn shì yù shǐ wán yán sù lán jìn shì jú fù shǐ é kě tóng fù liáo dōng chá fǎng pàn zéi wàn nú shì tǐ

这句话大意是:壬子,遣侍御史完颜素兰、近侍局副使讹可同赴辽东,察访叛贼万奴事体。

xíng shěng hóu zhì dū bīng fù mì zhōu

这句话大意是:行省侯挚督兵复密州。

tí kòng zhū chēn fù gāo mì xiàn

这句话大意是:提控朱琛复高密县。

guǐ chǒu wán yán sù lán qǐng xuān yù gāo lí fù kāi hù shì cóng zhī

这句话大意是:癸丑,完颜素兰请宣谕高丽复开互市,从之。

yǐ mǎo tè cì wǔ jǔ wēn dí hǎn jiǎo zhù yǐ xià yī bǎi sì shí rén jí dì

这句话大意是:乙卯,特赐武举温迪罕缴住以下一百四十人及第。

dīng sì shǎn xī xíng shěng pò sòng jī gōng shān qǔ hé zhōu chéng zhōu zhì hé chí xiàn hēi gǔ guān shǒu zhě jiē dùn qián hòu huò liáng jiǔ wàn hú qián shù qiān wàn jūn shí bù kě shèng jì

这句话大意是:丁巳,陕西行省破宋鸡公山,取和州、成州,至河池县黑谷关,守者皆遁,前后获粮九万斛,钱数千万,军实不可胜计。

wù wǔ hóng ǎo zéi fàn xú pī xíng shū mì yuàn bīng dà pò zhī

这句话大意是:戊午,红袄贼犯徐、邳,行枢密院兵大破之。

jǐ wèi ā lǐ bù sūn zì tóng guān zhī bài shī qí suǒ zài biàn xìng míng nì jū zhè chéng wèi yù shǐ jué chá xì qí jiā shǔ jiāng qióng zhì zhī nǎi qiǎn zi shàng shū yì lì dài zuì

这句话大意是:己未,阿里不孙自潼关之败,失其所在,变姓名匿居柘城,为御史觉察,系其家属,将穷治之,乃遣子上书诣吏待罪。

tái chén lì qǐng zhū zhī yǐ chéng bù zhōng

这句话大意是:台臣力请诛之,以惩不忠。

shàng zú shè qí zuì yù yǐ zì xiào

这句话大意是:上卒赦其罪,谕以自效。

guǐ hài qiǎn zhòng chén shěn lǐ jīng shī yuān yù

这句话大意是:癸亥,遣重臣审理京师冤狱。

dīng mǎo hé nán zhū jùn huáng

这句话大意是:丁卯,河南诸郡蝗。

lín táo lù bào bài sòng rén zhī jié

这句话大意是:临洮路报败宋人之捷。

dōng píng xíng shěng bài hēi qí zéi bá jiāo xi xiàn qú zéi li quán lái yuán bìng pò zhī

这句话大意是:东平行省败黑旗贼,拔胶西县,渠贼李全来援,并破之。

wù chén hé běi xíng shěng bài hóng ǎo zéi jìn zhì mì zhōu jiàng wěi jiàng xiào shù shí rén shì zú qī bǎi rén xī fù qí yè

这句话大意是:戊辰,河北行省败红袄贼,进至密州,降伪将校数十人,士卒七百人,悉复其业。

wǔ yuè xīn wèi shuò fèng xiáng yuán shuài wán yán lǘ shān pò sòng rén bù luò guō xiāng lú bǎo zhū zhūn

这句话大意是:五月辛未朔,凤翔元帅完颜闾山破宋人步落埚、香炉堡诸屯。

jiǎ xū zhāo fǔ fù shǐ huáng guó ā lǔ dá xí pò li quán yú jǔ zhōu jí rì zhào xiàn zhī nán sān dào jī zhī zhuī bēn sì shí lǐ

这句话大意是:甲戌,招抚副使黄掴阿鲁答袭破李全于莒州及日照县之南,三道击之,追奔四十里。

bǐng zǐ xià rén zì jiā zhōu rù fū yán yuán shuài chéng lì qiǎn bīng bài zhī mǎ jí fēng shì rì jié zhì

这句话大意是:丙子,夏人自葭州入鄜延,元帅承立遣兵败之马吉峰,是日捷至。

zhào qiǎn guān dū bǔ hé nán zhū lù huáng

这句话大意是:诏遣官督捕河南诸路蝗。

xīn sì cè lùn cí fù jīng yì jìn shì jí wǔ jǔ rén rù jiàn cì gào mìng zhāng fú

这句话大意是:辛巳,策论词赋经义进士及武举人入见,赐告命章服。

lái zhōu mín qū guì shā jié dù jīng lüè shǐ nèi zú zhuǎn nú zì chēng yuán shuài gòu sòng rén jù chéng pàn

这句话大意是:莱州民曲贵杀节度经略使内族转奴,自称元帅,构宋人据城叛。

shān dōng zhāo fǔ sī qiǎn tí kòng wáng tíng yù zhāo fǔ fù shǐ huáng guó ā lǔ dá děng tǎo píng zhī zhǎn wěi tǒng zhì bái zhēn jí yá xiào shù shí rén shēng qín guì jí wěi jié dù shǐ lǚ zhōng děng shí yú rén zhū zhī

这句话大意是:山东招抚司遣提控王庭玉、招抚副使黄掴阿鲁答等讨平之,斩伪统制白珍及牙校数十人,生禽贵及伪节度使吕忠等十余人,诛之。

nǎi mìng tíng yù bǎo lái zhū chēn bǎo mì ā lǔ dá bǎo níng hǎi yǐ ān jí qí mín

这句话大意是:乃命庭玉保莱,朱琛保密,阿鲁答保宁海,以安辑其民。

bǐng xū shǎn xī xíng shěng yán sì yuè zhōng gǒng zhōu xíng yuán shuài chéng yì qiǎn tí kòng wū gǔ lùn cháng shòu nà lán jì sēng fēn dào fá sòng

这句话大意是:丙戌,陕西行省言:“四月中,巩州行元帅承裔遣提控乌古论长寿、纳兰记僧分道伐宋。

cháng shòu chū yán chuān zhèn jì sēng chū tiě chéng bǎo jiē kè jié ér hái

这句话大意是:长寿出盐川镇,记僧出铁城堡,皆克捷而还。

xīn mǎo shòu zhōu xíng shū mì yuàn nán chéng jūn gōng xīn chéng zhèn yī jūn qù shǐ hé yǔ sòng rén zhàn shèng zhī

这句话大意是:”辛卯,寿州行枢密院南城军攻辛城镇,一军趣史河,与宋人战,胜之。

rén chén hé běi xíng shěng fù huáng xiàn

这句话大意是:壬辰,河北行省复黄县。

yǐ wèi dì fèng xiáng qín gǒng sān dào nán zhēng jiàng shì gōng gè qiān qí guān

这句话大意是:乙未,第凤翔、秦、巩三道南征将士功,各迁其官。

bǐng shēn zēng suí cháo guān jí zhū chéng yìng fèng

这句话大意是:丙申,增随朝官及诸承应俸。

wù xū shǎn xī xíng shěng lián bào chéng yì děng rù sòng jìng zhī jié

这句话大意是:戊戌,陕西行省连报承裔等入宋境之捷。

jǐ hài dà yuán bīng xùn jǐn zhōu yuán shuài zhòng hēng sǐ zhī

这句话大意是:己亥,大元兵徇锦州,元帅仲亨死之。

gēng zǐ shǎn zhōu qún láng shāng bǎi yú rén lì shǎng mù rén bǔ shā

这句话大意是:庚子,陕州群狼伤百余人,立赏募人捕杀。

liù yuè jiǎ chén shū mì yuàn yán zhū dào biǎo chēng dà yuán jí bīng yīng zhōu fēi hú jiāng fēn dào nán xià guān qí yì bù zài hé běi ér zài shǎn xī

这句话大意是:六月甲辰,枢密院言:“诸道表称大元集兵应州、飞狐,将分道南下,观其意不在河北,而在陕西。

hé dōng gè lù yì shì tǔ bīng fán hàn gōng jiàn shǒu yí yú nóng xì jiào yuè yǐ bèi huǎn jí

这句话大意是:河东各路义士、土兵、蕃汉弓箭手,宜于农隙教阅,以备缓急。

dōng píng dān zhōu chōng zhòng yù xǐ qí nóng mín liáng chù zhì kě shǒu zhī chéng xiū jìn chéng shuǐ zhài yīn yǐ wéi gù

这句话大意是:东平、单州冲重,豫徙其农民粮畜,置可守之城,修近城水砦,因以为固。

tóng gǔ yuǎn lián shāng guó yi lìng liǎng shuài fǔ xuǎn guān àn shì è sāi

这句话大意是:潼谷远连商、虢,宜令两帅府选官按视扼塞。

yòu yán gǔ yǔ děng cì shā miáo dào rùn qǐ zhì yǔ děng zhuān shā zhī zuì yú zhōu jùn gè yǐ zhèng zhí shòu tóu mù shǐ fēn zhì yī fāng

这句话大意是:”又言:“贾瑀等刺杀苗道润,乞治瑀等专杀之罪,余州郡各以正职授头目,使分治一方。

shàng yù zhī yuē dào rùn zhī zhòng jí shōu jí zhī yǔ děng shì fēi wèi míng gū zhì wù wèn

这句话大意是:”上谕之曰:“道润之众亟收集之,瑀等是非未明,姑置勿问。

zhū tóu mù gè zhì yī fāng lì hài zhì zhòng gèng shěn chǔ zhī

这句话大意是:诸头目各制一方,利害至重,更审处之。

shí zhōu zéi féng tiān yǔ zhòng shù qiān jù lín quán xiàn wéi luàn

这句话大意是:”石州贼冯天羽众数千,据临泉县为乱。

shuài fǔ mìng jiāng tǎo bǔ zhī wèi zéi suǒ bài páng jùn xiàn jiāng móu yīng zhī

这句话大意是:帅府命将讨捕之,为贼所败,旁郡县将谋应之。

zhōu cì shǐ hé shí liè gōng shùn fù yǐ bīng tiān yǔ děng shù shí rén yíng jiàng gōng shùn shā zhī

这句话大意是:州刺史纥石烈公顺赴以兵,天羽等数十人迎降,公顺杀之。

yú zéi zǒu bǎo jī cuì shān qiǎn jiàng wáng jiǔ sī gōng zhī bù xià

这句话大意是:余贼走保积翠山,遣将王九思攻之,不下。

zhào guó shǐ yuàn biān xiū guān mǎ jì liáng chí gào chì jīn bì wǎng zhāo zhī

这句话大意是:诏国史院编修官马季良持告敕金币往招之。

bǐ zhì jiǔ sī xiān pò zhà shā zéi èr qiān rén yú fù zǒu xiǎn

这句话大意是:比至,九思先破栅,杀贼二千人,余复走险。

yǐ ér qí dǎng ān guó yòng děng yì jì liáng jiàng zhě wǔ qiān yú rén jiù shǔ guó yòng tóng zhī mèng zhōu fáng yù shǐ shì yǐ cì qiān zhuó yǒu chà

这句话大意是:已而其党安国用等诣季良降者五千余人,就署国用同知孟州防御使事,以次迁擢有差。

fēn qí zhòng yú jiàng huò jiān

这句话大意是:分其众于绛、霍间。

dīng wèi yǐ cān zhī zhèng shì bǎ hú lǔ quán zuǒ fù yuán shuài yǔ píng zhāng zhèng shì xū dǐng xié lì fáng qiū

这句话大意是:丁未,以参知政事把胡鲁权左副元帅,与平章政事胥鼎协力防秋。

jǐ yǒu miáo dào rùn suǒ bù jūn qǐng lì lù zhōu yuán shuài fǔ zhào hé běi xíng shěng shěn chǔ zhī

这句话大意是:己酉,苗道润所部军请隶潞州元帅府,诏河北行省审处之。

rén zǐ hóng ǎo zéi fàn yí zhōu guān jūn bài zhī zhuī zhì bái lǐ gǎng dōu tí kòng qí xìn méi yú zhèn zhào yǒu sī yì zèng xù

这句话大意是:壬子,红袄贼犯沂州,官军败之,追至白里港,都提控齐信没于阵,诏有司议赠恤。

bǐng chén qiǎn jiān chá yù shǐ zhān gē xùn shī wǎng hé zhōng jiàng jiě děng jùn tóng shǒu tǔ guān shāng dù kě bǎo chéng chí

这句话大意是:丙辰,遣监察御史粘割梭失往河中、绛、解等郡,同守土官商度可保城池。

dīng sì shàng yǐ jiǔ hàn yù zǎi chén zhì jīng yù yuān

这句话大意是:丁巳,上以久旱,谕宰臣治京狱冤。

yīn jí jīng chéng xiǎo mín zhōng nà shí tàn jì gěi qí jià yù shǐ hé yǐ guò qǐng guān qián bìng xì zhī yù yǒu lùn zhì jí xíng zhě yù xī cóng kuān yòu hé rú

现代白话:因及京城小民,中纳石炭,既给其价,御史劾以过请官钱,并系之狱,有论至极刑者,欲悉从宽宥,怎么样?

gāo qí duì bù rán suì zhǐ

这句话大意是:高琪对不然,遂止。

rén xū yù shǐ yán hù bù yuán wài láng zāng bó shēng gòng yì xi zhōu ǒu yù guān jūn zhàn shèng yì mào qiān yī guān qǐ lùn qí zuì

这句话大意是:壬戌,御史言户部员外郎臧伯升供亿息州,偶遇官军战胜,亦冒迁一官,乞论其罪。

shàng yuē jūn qián rú cǐ zhě hé zhǐ bó shēng jīn jù jiàn zuì yú jiē bù ān

这句话大意是:上曰:“军前如此者,何止伯升,今遽见罪,余皆不安。

qiě jí suǒ cóng lái shì lián jí shuài fǔ

这句话大意是:且诘所从来,势连及帅府。

duō gù zhī qiū qǐ wèi yī guān suì wàng dà jì

这句话大意是:多故之秋,岂为一官,遂忘大计?

dàn lìng lí zhèng zhī

这句话大意是:但令厘正之。

guǐ hài qiǎn gāo rǔ lì tú dān sī zhōng dǎo yǔ

现代白话:”癸亥,遣高你砺、徒单思忠祷雨。

qiū qī yuè gēng wǔ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:秋七月庚午朔,日有食之。

xīn wèi zhào shǎng nán fá jiāng yǒu shì yǒu chà

这句话大意是:辛未,诏赏南伐将有士有差。

xià rén fàn kān gǔ tí kòng jiā gǔ ruì jí qí fù zhào fáng jī zǒu zhī

这句话大意是:夏人犯龛谷,提控夹谷瑞及其副赵防击走之。

jiǎ xū yǐ hàn zāi zhào zhōng wài

这句话大意是:甲戌,以旱灾,诏中外。

jǐ mǎo qiǎn guān wàng sì yuè zhèn hǎi dú yú běi jiāo xiǎng tài miào jì tài shè tài jì jì jiǔ gōng guì shén yú dōng jiāo yǐ dǎo yǔ

这句话大意是:己卯,遣官望祀岳镇海渎于北郊,享太庙,祭太社、太稷,祭九宫贵神于东郊,以祷雨。

qiǎn tài zǐ tài bǎo ā bù hǎn dé gāng lǐ bù shàng shū yáng yún yì fēn dào shěn lǐ yuān yù

这句话大意是:遣太子太保阿不罕德刚、礼部尚书杨云翼分道审理冤狱。

guǐ wèi dà yǔ

这句话大意是:癸未,大雨。

tài zǐ qīn wáng bǎi guān biǎo qǐng yù zhèng diàn fù cháng shàn

这句话大意是:太子、亲王、百官表请御正殿,复常膳。

gēng yín zé míng gàn guān tí kòng quán xuǎn wú wéi shī zhě yǔ shēng zhuó lìng yì shǐ bù rèn shì zhě yàn yǐ lì fèng yuè fàng mǎn bié xuǎn néng zhě

这句话大意是:庚寅,择明干官提控铨选无违失者与升擢,令译史不任事者,验已历俸月放满,别选能者。

jiǎ wǔ xià rén fù fàn kān gǔ jiā gǔ ruì dà pò zhī

这句话大意是:甲午,夏人复犯龛谷,夹谷瑞大破之。

yòng diǎn jiǎn chéng xuán yán qiǎn guān yì zhū dào xuǎn jì jū shǒu quē dīng yōu guān jí qīn jūn rù shì cái kān zǒng bīng zhě dé yī bǎi liù rén fù shū mì rèn shǐ

这句话大意是:用点检承玄言,遣官诣诸道选寄居守阙丁忧官及亲军入仕才堪总兵者,得一百六人,付枢密任使。

bā yuè gēng zǐ shuò hé běi xíng shěng yǐ miáo dào rùn jūn lì zhuō zhōu cì shǐ li qué lǘ fù yǐ zhāng fu zhāng róu

这句话大意是:八月庚子朔,河北行省以苗道润军隶涿州刺史李瘸驴,副以张甫、张柔。

wù shēn chì qīn jūn bǎi hù yǐ xià shòu zhí dài quē zhě gěi běn fèng réng chōng yì sì dāng fù rèn qiǎn zhī

这句话大意是:戊申,敕亲军百户以下授职待阙者给本俸,仍充役,俟当赴任遣之。

jǐ yǒu zhào hé běi xíng shěng wán yán tíng jìn jūn yuán shān dōng zhāo fǔ shǐ tián zuó zì jīn jiàng shì lì gōng tīng zuó xiān shǎng yǐ wén

这句话大意是:己酉,诏河北行省完颜霆进军援山东招抚使田琢,自今将士立功听琢先赏以闻。

dà yuán qiǎn mù huá lǐ děng shuài bù qí shù wàn zì tài hé lǐng xùn hé dōng

这句话大意是:大元遣木华里等帅步骑数万自太和岭徇河东。

yǐ mǎo dà yuán bīng shōu dài zhōu

这句话大意是:乙卯,大元兵收代州。

xīn yǒu dì zhōu tí kòng hé shí liè chǒu hàn tǎo zéi zhāng jù dà pò qí zhòng fù bīn dì èr zhōu

这句话大意是:辛酉,棣州提控纥石烈丑汉讨贼张聚,大破其众,复滨、棣二州。

jiān rén li yi fú zhū

这句话大意是:奸人李宜伏诛。

fù jìn běi guī mín dù hé

这句话大意是:复禁北归民渡河。

wù chén dà yuán bīng shōu xí zhōu

这句话大意是:戊辰,大元兵收隰州。

jiǔ yuè yǐ hài xià tài yuán fǔ yuán shuài zuǒ jiān jūn jiān zhī shū fǔ shì wū gǔ lùn dé shēng sǐ zhī

这句话大意是:九月乙亥,下太原府,元帅左监军兼知枢府事乌古论德升死之。

bǐng xū lùn huáng tài zǐ yuē jūn wù zhī sù dòng guān jī huì xī cóng zhōng fù zé huò jī huǎn

现代白话:丙戌,论皇太孔子说:“军务之速,动关机会,悉从中覆,则或稽缓。

zì jīn yǒu dāng jí xíng zhě xiān xíng hòu wén

这句话大意是:自今有当亟行者,先行后闻。

yǐ hù bù shàng shū nà hé pú là dōu wèi yuán shuài yòu jiān jūn xíng yuán shuài fǔ shì yú lù zhōu

这句话大意是:”以户部尚书纳合蒲剌都为元帅右监军,行元帅府事于潞州。

wù zǐ zhì qín guān děng chù jiǔ shǒu yù shǐ mìng wán yán pú chá děng fēn shù zhū ě

这句话大意是:戊子,置秦关等处九守御使,命完颜蒲察等分戍诸厄。

yì qiān hǎi zhōu hóu zhì yán bù biàn zhǐ

这句话大意是:议迁海州,侯挚言不便,止。

dà yuán bīng xùn fén zhōu jié dù shǐ wū yán é chū hǔ sǐ zhī

这句话大意是:大元兵徇汾州,节度使兀颜讹出虎死之。

gēng yín li quán pò mì zhōu zhí zhāo fǔ fù shǐ huáng guó ā lǔ dá tóng zhī jié dù shǐ jiā gǔ sì jiā nú

这句话大意是:庚寅,李全破密州,执招抚副使黄掴阿鲁答、同知节度使夹谷寺家奴。

xīn mǎo dà yuán bīng xià xiào yì xiàn

这句话大意是:辛卯,大元兵下孝义县。

yǐ wèi shè suí chù xíng liù bù guān yǐ jīng fǔ jié zhèn zhǎng guān chōng shàng shū cì shì láng láng zhōng yuán wài láng

这句话大意是:乙未,设随处行六部官,以京府节镇长官充尚书,次侍郎、郎中、员外郎;。

fáng cì zhǎng guān shì láng cì láng zhōng yuán wài láng zhǔ shì

这句话大意是:防刺长官侍郎,次郎中、员外郎、主事;。

gòu dàng guān tīng suǒ shǔ rèn shǐ

这句话大意是:勾当官听所属任使。

zhōu fǔ guān bìng chōng quàn nóng shì fáng cì zhǎng guān jí jīng fǔ jié zhèn tóng zhī yǐ xià chōng fù shǐ

这句话大意是:州府官并充劝农事,防刺长官及京府节镇同知以下充副使。

bǐng shēn li quán pò shòu guāng xiàn

这句话大意是:丙申,李全破寿光县。

dōng shí yuè jiǎ chén li quán pò zōu píng xiàn wù shēn pò lín qú xiàn

这句话大意是:冬十月甲辰,李全破邹平县,戊申,破临朐县。

jǐ yǒu dà yuán bīng xùn jiàng lù

这句话大意是:己酉,大元兵徇绛、潞。

rén zǐ gōng píng yáng tí kòng guō yòng sǐ zhī

这句话大意是:壬子,攻平阳,提控郭用死之。

guǐ chǒu xià píng yáng zhī fǔ shì quán cān zhī zhèng shì xíng shàng shū shěng li gé jí cóng tǎn sǐ zhī

这句话大意是:癸丑,下平阳,知府事,权参知政事、行尚书省李革及从坦死之。

jiǎ yín quán píng dìng zhōu cì shǐ fàn duó yǐ qì chéng fú zhū

这句话大意是:甲寅,权平定州刺史范铎以弃城伏诛。

zhào zhū jùn lù qiú guān fán zuò jūn qī zhě jiē zòu yàn

这句话大意是:诏诸郡录囚官,凡坐军期者皆奏谳。

shān dōng lù zhuǎn yùn fù shǐ jiān tóng zhī yí zhōu fáng yù shǐ chéng jiǎn jí pī zhōu fù tí kòng wáng rǔ lín děng tōng sòng rén wèi biàn fú zhū

现代白话:山东路转运副使兼同知沂州防御使程戬及邳州副提控王你霖等通宋人为变,伏诛。

sòng rén gōng lián shuǐ xiàn tí kòng liú yīng bài zhī

这句话大意是:宋人攻涟水县,提控刘瑛败之。

dīng sì dà yuán bīng gōng zé zhōu

这句话大意是:丁巳,大元兵攻泽州。

wù wǔ shàng shū shěng yán huò jiān xì pàn wáng lǜ duō sēng dào

这句话大意是:戊午,尚书省言获奸细叛亡,率多僧道。

zhào yán biān zhū zhōu wéi běn chǔ shòu dù tīng yī jiù jū zhǐ lái zì hé běi shān dōng qiǎn rù nèi jùn jī qí chū rù

这句话大意是:诏沿边诸州,惟本处受度听依旧居止,来自河北、山东遣入内郡,讥其出入。

jǐ wèi li quán jù ān qiū tí kòng wáng zhèng tún chāng lè sì wáng tíng yù bīng tóng jìn tǎo

这句话大意是:己未,李全据安丘,提控王政屯昌乐俟王庭玉兵同进讨。

xuān chà tài fǔ shǎo jiān bó dé wán shàn lǜ zhèng bīng gōng quán wèi quán suǒ bài tí kòng wáng xiǎn sǐ yān

现代白话:宣差太府少监伯德玩擅率政兵攻全,为全所败,提控王显死呢。

tián zuó shàng yán qǐ zhèng wán zuì

这句话大意是:田琢上言乞正玩罪。

guǐ hài yuè fàn xuān yuán zuǒ jiǎo zhī shǎo mín xīng

这句话大意是:癸亥,月犯轩辕左角之少民星。

jiǎ zǐ zhào hé dōng běi lù xīn dài níng huà dōng shèng zhū zhōu bìng shòu lán zhōu shuài fǔ jié zhì

这句话大意是:甲子,诏河东北路忻、代、宁化、东胜诸州并受岚州帅府节制。

shí yī yuè gēng wǔ dà shè

这句话大意是:十一月庚午,大赦。

gēng chén yù dēng xián mén zhào zhì zhèng jiù chén cì shí fǎng yǐ shí zhèng dé shī

这句话大意是:庚辰,御登贤门召致政旧臣赐食,访以时政得失。

xīn sì yǐ xíng yuán shuài fǔ hé shí liè huán duān quán qiān shū mì yuàn shì xíng yuàn yú xú zhōu quán yòu dōu jiān é kě xíng yuán shuài fǔ shì yú xi zhōu

这句话大意是:辛巳,以行元帅府纥石烈桓端权签枢密院事,行院于徐州,权右都监讹可行元帅府事于息州。

jiǎ shēn zhào hé dōng nán lù xí jí děng zhōu tīng jiàng zhōu yuán shuài fǔ jié zhì

这句话大意是:甲申,诏河东南路隰、吉等州听绛州元帅府节制。

dà yuán bīng shōu lù zhōu yuán shuài yòu jiān jūn nà hé pú là dōu cān yì guān xiū qǐ jū zhù wáng liáng chén sǐ zhī

这句话大意是:大元兵收潞州,元帅右监军纳合蒲剌都、参议官修起居注王良臣死之。

wù zǐ kān gǔ tí kòng jiā gǔ ruì bài xià rén yú zhì gū bǎo

这句话大意是:戊子,龛谷提控夹谷瑞败夏人于质孤堡。

hé běi xíng shěng bào hǎi zhōu zhī jié

这句话大意是:河北行省报海州之捷。

rén chén dìng jīng bīng zhōu xiàn zhí guān zǐ sūn fēi běn guàn lǐ yīn jí guò qī bù yīn děng gé

这句话大意是:壬辰,定经兵州县职官子孙非本贯理荫及过期不荫等格。

bǐng shēn dà yuán bīng xià tài yuán zhī hán cūn zhài

这句话大意是:丙申,大元兵下太原之韩村砦。

dìng jīng shī shī huǒ fǎ

这句话大意是:定京师失火法。

shí èr yuè jǐ hài shuò yǐ yù shǐ zhōng chéng wán yán bó jiā quán cān zhī zhèng shì yuán shuài zuǒ jiān jūn xíng hé zhōng fǔ shàng shū shěng yuán shuài fǔ kòng zhì hé dōng nán běi lù biàn yí cóng shì

这句话大意是:十二月己亥朔,以御史中丞完颜伯嘉权参知政事、元帅左监军,行河中府尚书省元帅府,控制河东南、北路便宜从事。

shēng jiàng zhōu wèi jìn ān fǔ zǒng guǎn hé dōng nán lù bīng jiàng píng yáng wèi sàn fǔ

这句话大意是:升绛州为晋安府,总管河东南路兵,降平阳为散府。

xīn chǒu qiān shū mì yuàn shì pú chá yí là dōu fú zhū

这句话大意是:辛丑,签枢密院事蒲察移剌都伏诛。

rén yín qián shān dōng xi lù zhuǎn yùn shǐ zhì shì yí là fú sēng shàng zhāng yán shí shì

这句话大意是:壬寅,前山东西路转运使致仕移剌福僧上章言时事。

guǐ mǎo zhào dà lǐ qīng wēn dí hǎn dá quán tóng qiān shū mì yuàn shì xíng yuàn yú xǔ zhōu

这句话大意是:癸卯,诏大理卿温迪罕达权同签枢密院事,行院于许州。

jiǎ chén yǐ zhū yí là dōu zhào zhōng wài

这句话大意是:甲辰,以诛移剌都,诏中外。

yǐ sì mìng tú dān sī zhōng qí xuě yǐ ér dà xuě

这句话大意是:乙巳,命徒单思忠祈雪,已而大雪。

jiǎ yín yǐ kāi fēng fǔ zhì zhōng lǚ zǐ yǔ děng shǐ sòng jiǎng hé

这句话大意是:甲寅,以开封府治中吕子羽等使宋讲和。

hóng ǎo zéi gōng péng chéng zhī hú cái zhài xú zhōu bīng tǎo bài zhī

这句话大意是:红袄贼攻彭城之胡材寨,徐州兵讨败之。

yǐ mǎo yǐ lǐ bù shì láng mǒ niǎn hú lǔ là wèi fén yáng jūn jié dù shǐ quán yuán shuài yòu jiān jūn yǔ lán zhōu yuán shuài gǔ lǐ jiǎ shí lún wán fù hé dōng

这句话大意是:乙卯,以礼部侍郎抹撚胡鲁剌为汾阳军节度使,权元帅右监军,与岚州元帅古里甲石伦完复河东。

dīng sì jí bīn hé sǎo bīng

这句话大意是:丁巳,籍濒河埽兵。

guǐ hài shàng shū shěng yán shū mì zhǎng tiān xià bīng huáng tài zǐ fǔ jūn ér zhū dào yòu shè xíng yuàn

这句话大意是:癸亥,尚书省言:“枢密掌天下兵,皇太子抚军,而诸道又设行院。

qí yǒu gōng jí shī lǜ zhě xū bái yuàn qǐ dōng gōng zhì yú zòu kě rán hòu zhū shǎng yǒu sī dàn fèng xíng ér yǐ

这句话大意是:其有功及失律者,须白院,启东宫,至于奏可,然后诛赏,有司但奉行而已。

zì jīn jūn zhōng hào lìng guān shǎng fá zhě jiē míng zhù zhào zhǐ jiào lìng wú róng jūn sī shòu qí jiān qī

这句话大意是:自今军中号令关赏罚者,皆明注诏旨、教令,毋容军司售其奸欺。

shàng cóng zhī

这句话大意是:”上从之。

yǐ shū mì fù shǐ fù mǎ dū wèi pú sàn ān zhēn wèi zuǒ fù yuán shuài quán cān zhī zhèng shì xíng shàng shū shěng yuán shuài fǔ shì fá sòng

这句话大意是:以枢密副使驸马都尉仆散安贞为左副元帅,权参知政事,行尚书省元帅府事,伐宋。

jiǎ zǐ shàng yù zhǐ yǒu sī jīng shī gài shí sǐ yú qí hán zhèn shén mǐn zhī

这句话大意是:甲子,上谕旨有司:“京师丐食死于祁寒,朕甚悯之。

gěi yǐ hòu yuàn zhú mù lìng jū huò yù suǒ

这句话大意是:给以后苑竹木,令居获燠所。

sān nián chūn zhēng yuè gēng qiān lǚ zǐ yǔ zhì huái sòng rén bù nà ér hái

这句话大意是:三年春正月庚千,吕子羽至淮,宋人不纳而还。

zhào fá sòng

这句话大意是:诏伐宋。

bǐng zǐ shuì mín zhòng dì mǔ yì xíng jūn shū

这句话大意是:丙子,税民种地亩,议行均输。

wù yín chì hé shì biān chéng jūn xū wú zhì pèi mín

这句话大意是:戊寅,敕和市边城军需,无至配民。

dìng zhèn shù zhēng xíng jūn guān jiǎn zī lì yuè rì gé

这句话大意是:定镇戍征行军官减资历月日格。

rén wǔ dà xuě

这句话大意是:壬午,大雪。

shàng wén dōng yè yǒu chè wǎ shēng wèn zuǒ yòu zhī wèi dīng fū qì qì wù kù wǔ shě shàng cè rán yù zhǔ zhě yuē xuě hán yì rén bù xiū kě hu

这句话大意是:上闻东掖有撤瓦声,问左右,知为丁夫葺器物库庑舍,上恻然,谕主者曰:“雪寒役人不休,可吗?

gū zhǐ zhī

这句话大意是:姑止之。

bǐng xū hé shí liè yá wú tǎ shàng háo zhōu xiāng shān cūn zhī jié

现代白话:”丙戌,纥石烈牙我塔上濠州香山村之捷。

dīng hài yù xuān huī huáng hòu shēng rì miǎn bǎi guān hè

这句话大意是:丁亥,谕宣徽,皇后生日免百官贺。

rén chén yǐ dà yuán bīng yǐ dìng tài yuán hé běi shì shì fēi fù xiàng rì jí bǎi guān yì bèi yù cháng jiǔ zhī jì

这句话大意是:壬辰,以大元兵已定太原,河北事势非复向日,集百官议备御长久之计。

fá sòng jié zhì shàng wèi shì chén yuē cǐ shì qǐ de yǐ zāi

现代白话:伐宋捷至,上谓侍臣曰:“此事岂得已啊。

jìn rì qiǎn shǐ shí yù jiǎng hé bǐ jì bù cóng ān dé bù yòng bīng yě

这句话大意是:近日遣使实欲讲和,彼既不从,安得不用兵也?

miǎn dān dīng mín hù yuè shū jūn xū qián

这句话大意是:”免单丁民户月输军需钱。

jiǎ wǔ yǒu sī qǐng lì jià yǐ mǎi nán zhēng jūn shì suǒ huò mǎ shàng kǒng shī zhòng xīn yīn zhì bài shì bù tīng

这句话大意是:甲午,有司请立价以买南征军士所获马,上恐失众心,因至败事,不听。

yǐ wèi chì shàng shū shěng zì jīn liù bù bǐng yì cháng shì dàn kě zài sòng bù dé qù zhào biàn zhèng

这句话大意是:乙未,敕尚书省,自今六部禀议常事,但可再送,不得趣召辨正。

yú yīng rù fǎ sì dìng duàn ér zài sòng yóu wèi dāng zhě jù yǐ wén xià lì zhì zhī

这句话大意是:余应入法寺定断而再送,犹未当者具以闻,下吏治之。

zǎi xiàng zhí zhèng yǐ xià jiē bù dé zhào bù sì guān bù sì guān yì bù dé yì shěng fàn zhě lùn wéi zhì

这句话大意是:宰相执政以下皆不得召部寺官,部寺官亦不得诣省,犯者论违制。

dīng yǒu dèng zhōu yuán shuài fǔ tí kòng lóu shì yǒu zuì jiǎn sǐ xuē jué

这句话大意是:丁酉,邓州元帅府提控娄室有罪,减死削爵。

èr yuè gēng zǐ shàng yǔ tài zǐ móu nán zhēng shuài bù dé qí rén tàn yuē tiān xià zhī guǎng huǎn jí wú kě shǐ zhě zhèn ān dé bù yōu

这句话大意是:二月庚子,上与太子谋南征帅,不得其人,叹曰:“天下之广,缓急无可使者,朕安得不忧?

hé shí liè yá wú tǎ bài sòng rén yú chú

现代白话:”纥石烈牙我塔败宋人于滁。

jiǎ chén xū dǐng yán jūn zhōng zhū shǎng jìn zhì xū wén cháo tíng

这句话大意是:甲辰,胥鼎言:“军中诛赏,近制须闻朝廷。

shǎng yóu zhōng chū shì ēn yǒu guī kě

这句话大意是:赏由中出,示恩有归,可。

bù fèn shī lǜ zhǔ jiàng bù dé jí zhì qí zuì bù kě

这句话大意是:部分失律,主将不得即治其罪,不可。

zhào shàng shū shū mì zá yì

这句话大意是:”诏尚书枢密杂议。

zǎi chén qǐng chéng yě zhàn jiàng xiào yǒu zuì cóng qī pǐn yǐ xià xǔ pián yí jué fá yú xī zòu cái

这句话大意是:宰臣请城野战将校有罪,从七品以下许便宜决罚,余悉奏裁。

shàng yuē qī pǐn yǐ xià cái lìng zhì zhī jiāng quán tài qīng huò zhì wù shì

这句话大意是:上曰:“七品以下财令治之,将权太轻,或至误事。

zì jīn sì pǐn yǐ xià tīng jué

这句话大意是:自今四品以下听决。

yǐ sì gōng sòng guāng shān xiàn fú qí tǒng zhì cài cóng dìng děng guāng zhōu yǐ bīng qiú yuán fù bài zhī

这句话大意是:”乙巳,攻宋光山县,俘其统制蔡从定等,光州以兵求援,复败之。

bǐng wǔ shàng wèi zǎi chén jiāng huái zhī rén hào chēng xuǎn xin ruǎn rán guān jūn gōng mán jing guō qí zhòng kùn shén xié zhī shǐ jiàng wú yī kěn cóng zhě

这句话大意是:丙午,上谓宰臣:“江淮之人,号称选忄耎,然官军攻蔓菁埚,其众困甚,胁之使降,无一肯从者。

wǒ jiā hé shuò zhōu jùn yī yù běi jǐng wǎng wǎng chū jiàng cǐ hé lǐ yě

这句话大意是:我家河朔州郡,一遇北警,往往出降,此何理也?

dīng wèi chì fán lì gōng jiāng jū sāng zhě tè qǐ fù qiān shòu

这句话大意是:”丁未,敕凡立功将居丧者特起复迁授。

wù shēn bá sòng xiǎo jiāng zhài shā qí tǒng zhì wáng dà péng

这句话大意是:戊申,拔宋小江寨,杀其统制王大蓬。

jǐ yǒu qǔ sòng wǔ xiū guān

这句话大意是:己酉,取宋武休关。

gēng xū yuán shuài zuǒ dōu jiān chéng lì yǐ suí dé bǎo ān zhī jìng gè huò xià rén tǒng jūn sī wén yí lái shàng qí cí suī shè bù xùn ér jiē yǒu bǎo jìng xī mín zhī yán zhào shàng shū shěng yì zhī

这句话大意是:庚戌,元帅左都监承立,以绥德、保安之境,各获夏人统军司文移来上,其辞虽涉不逊,而皆有保境息民之言,诏尚书省议之。

zǎi chén yán zhèn róng líng píng děng zhèn jìn hào xià rén shù fàn jiāng yì

这句话大意是:宰臣言:“镇戎、灵平等镇近耗,夏人数犯疆埸。

cǐ wén zhèng huǎn wǒ ěr yi yán bèi yù yǐ pò jiān jì

这句话大意是:此文正缓我耳,宜严备御,以破奸计。

shàng rán qí yán

这句话大意是:”上然其言。

yòu yuē qǐng jìn shì hái zì shǎn xī wèi bái sā yǐ de fèng zhōu rú de wǔ xiū guān jiāng suì qǔ shǔ

这句话大意是:又曰:“顷近侍还自陕西,谓白撒已得凤州,如得武休关,将遂取蜀。

zhèn yì shū bù rán jiǎ lìng de zhī yì hé kě shǒu

这句话大意是:朕意殊不然,假令得之,亦何可守?

cǐ jǔ gài wèi sòng rén yū méng chū qǐ tān qí tǔ dì yé

这句话大意是:此举盖为宋人渝盟,初岂贪其土地耶?

zhèn zhòng xī shēng líng wéi hé yì zǎo chéng wèi jiā ěr

这句话大意是:朕重惜生灵,惟和议早成为佳耳。

gāo rǔ lì qǐ zhì shì yōu zhào bù yǔn

现代白话:”高你砺乞致事,优诏不允。

jiǎ yín zhào shǎn xī xíng shěng cóng qī pǐn yǐ xià guān xǔ zhù nǐ yǒu zuì xǔ jué fá dīng yōu děng quē suí yí rèn shǐ

这句话大意是:甲寅,诏陕西行省,从七品以下官许注拟,有罪许决罚,丁忧等阙随宜任使。

jūn guān tú yǐ shàng zuì jí jūn shì dài màn zhě xún àn yù shǐ zhì zhī

这句话大意是:军官徒以上罪及军事怠慢者,巡按御史治之。

jǐ wèi xíng shěng ān zhēn rù sòng jìng pò liáng xiàn děng jūn qín tǒng zhì li shēn zhī

这句话大意是:己未,行省安贞入宋境,破梁县等军,擒统制李申之。

yòu fù yuán shuài wán yán sài bù zuǒ dōu jiān yá wú tǎ bái shí guān píng shān zhài zhī jié jù zhì

现代白话:右副元帅完颜赛不、左都监牙我塔,白石关、平山砦之捷俱至。

sān yuè dīng mǎo shuò shǎn xī bīng pò sòng hǔ tóu guān qǔ xìng yuán yáng zhōu

这句话大意是:三月丁卯朔,陕西兵破宋虎头关,取兴元、洋州。

jié zhì shàng dà yuè

这句话大意是:捷至,上大悦。

gēng wǔ pò sòng rén yú qī kǒu cāng

这句话大意是:庚午,破宋人于七口仓。

jiǎ xū gāo lí xiān qǐng cháo gòng yīn qiǎn shǐ fǔ yù zhī shǐ hái biǎo yán dào lù bù tōng sì píng dìng hòu yì tōng kuǎn

这句话大意是:甲戌,高丽先请朝贡,因遣使抚谕之,使还,表言道路不通,俟平定后议通款。

mìng xíng shěng gū shì jī mí wù jué qí hǎo

这句话大意是:命行省姑示羁縻,勿绝其好。

wù yín cài zhōu xíng yuán shuài fǔ yòu dōu jiān wán yán hé dá pò sòng rén yú méi lín guān qín tǒng zhì zhāng shí

这句话大意是:戊寅,蔡州行元帅府右都监完颜合达破宋人于梅林关,擒统制张时。

jǐ mǎo cháng chūn jié miǎn cháo hè

这句话大意是:己卯,长春节,免朝贺。

tí kòng ào tún wú lǐ bù bài sòng rén yú shàng jīn xiàn jūn hái zhì háo zhōu sòng rén lái jù yá wú tǎ jī zǒu zhī

现代白话:提控奥屯我里不败宋人于上津县,军还至濠州,宋人来拒,牙我塔击走之。

yǐ yǒu hé nán lù jié zhèn yǐ shàng lì jūn qì kù shè shǐ fù gè yī yuán fáng cì jùn shè dōu jiān tóng jiān gè yī yuán wán yán hé dá bài sòng rén yú mǎ lǐng bǎo

这句话大意是:乙酉,河南路节镇以上立军器库,设使、副各一员,防刺郡设都监、同监各一员、完颜合达败宋人于马岭堡。

bǐng xū xíng shěng ān zhēn pò sòng rén yú shí gù shān

这句话大意是:丙戌,行省安贞破宋人于石堌山。

jǐ chǒu zhuī cì huáng hòu fù tài wèi biàn guó gōng yàn chāng xìng wēn dūn

这句话大意是:己丑,追赐皇后父太尉汴国公彦昌姓温敦。

gēng yín gōng sòng má chéng xiàn bá zhī huò qí lìng zhāng tì děng

这句话大意是:庚寅,攻宋麻城县,拔之,获其令张倜等。

xīn mǎo xíng shěng ān zhēn pò sòng bīng yú tú shān

这句话大意是:辛卯,行省安贞破宋兵于涂山。

rén chén sài bù bài sòng bīng yú lǎo kǒu zhèn yòu bài sòng rén yú shí gǔ yá

这句话大意是:壬辰,赛不败宋兵于老口镇,又败宋人于石鹘崖。

jiǎ wǔ lù yòng zuì fèi guān fù yuán shuài pú chá ā lǐ bù sūn yù shǐ dài fū yǒng xī děng qī shí rén

这句话大意是:甲午,录用罪废官副元帅蒲察阿里不孙、御史大夫永锡等七十人。

zhào tài yuán děng lù zhōu xiàn quē zhèng shòu guān lìng mín tuī qí suǒ ài wèi zhǎng cóng xíng shěng liàng yǔ zhí rèn

这句话大意是:诏太原等路,州县阙正授官,令民推其所爱为长,从行省量与职任。

jí yùn xiè yán rén shǎn xī yǐ jì diào dù mìng xū dǐng jiān lǐng qí shì

这句话大意是:及运解盐人陕西,以济调度,命胥鼎兼领其事。

rùn sān yuè bǐng shēn shuò shēn míng tú zǎi niú zuì lǜ

这句话大意是:闰三月丙申朔,申明屠宰牛罪律。

yǐ xióng bà yǐ dōng fù quán zhōng dōu jīng lüè li qué lǘ yì zhōu yǐ xī fù quán zhōng dōu xi lù jīng lüè jìng ān mín zhì zhī

这句话大意是:以雄、霸以东付权中都经略李瘸驴,易州以西付权中都西路经略靖安民治之。

yáo shòu jīn ān jūn jié dù shǐ wán yán hé shàng gù xíng jūn fù tí kòng jiā gǔ wú diǎn jiē chú míng

现代白话:遥授金安军节度使完颜和尚、故行军副提控夹古我典皆除名。

gēng zǐ huáng zǐ píng zhāng zhèng shì pú wáng shǒu chún jìn fēng yīng wáng

这句话大意是:庚子,皇子平章政事濮王守纯进封英王。

rén yín pàn zéi wáng gōng xǐ gòu sòng rén qǔ yí zhōu

这句话大意是:壬寅,叛贼王公喜构宋人取沂州。

jiǎ chén yǐ yí guó gōng zhǔ hōng chuò cháo

这句话大意是:甲辰,以沂国公主薨,辍朝。

bǐng wǔ gěi kōng míng xuān chì jí jīn yín fú fù lán zhōu shuài gǔ lǐ jiǎ shí lún xǔ pián yí qiān zhù yǐ zhāo xié cóng

这句话大意是:丙午,给空名宣敕及金银符,付岚州帅古里甲石伦,许便宜迁注,以招胁从。

dīng wèi yù shū mì yuàn yì jìn ān dōng píng hé zhōng zhū jùn bèi bīng zhī cè

这句话大意是:丁未,谕枢密院议晋安、东平、河中诸郡备兵之策。

gēng xū xíng shěng zuǒ fù yuán shuài pú sàn ān zhēn zhì zì jūn qián rù jiàn yú rén ān diàn

这句话大意是:庚戌,行省左副元帅仆散安贞至自军前,入见于仁安殿。

xīn hài shào fǔ shǎo jiān zhān gē xùn shī yán lì hài qī shì

这句话大意是:辛亥,少府少监粘割梭失言利害七事。

jiǎ yín yǐ nán fá shī hái ba nán biān zhōu jùn jí mín wèi bīng zhě

这句话大意是:甲寅,以南伐师还,罢南边州郡籍民为兵者。

wù wǔ xià rén pò jiā zhōu zhī tōng qín zhài cì shǐ hé shí liè wáng jiā nú zhàn méi

这句话大意是:戊午,夏人破葭州之通秦砦,刺史纥石烈王家奴战没。

rén xū zhì shū shì yù shǐ pú lǔ hǔ shàng shū qǐng xuǎn tài zǐ shī fū

这句话大意是:壬戌,治书侍御史蒲鲁虎上书,请选太子师傅。

jiǎ zǐ xū dǐng děng gè qiān guān shǎng nán fá zhī gōng

这句话大意是:甲子,胥鼎等各迁官,赏南伐之功。

xià sì yuè bǐng yín shuò yù sù děng zhōu zhì yuán shuài fǔ xuǎn shǎn xī bù qí jīng ruì liù qiān rén shí jīng zhào

这句话大意是:夏四月丙寅朔,裕、宿等州置元帅府,选陕西步骑精锐六千人实京兆。

wù chén xuǎn jīng ruì liù wàn fēn zhūn liáng jīng bīn qián yào děng zhōu

这句话大意是:戊辰,选精锐六万分屯凉、泾、邠、干、耀等州。

gēng wǔ yǐ qín zhōu zhǔ yù shǐ nǚ xī liè gǔ lǐ jiān xíng yuán shuài fǔ yú píng liáng

这句话大意是:庚午,以秦州主御使女奚烈古里间行元帅府于平凉。

ba mù mín yùn xiè yán

这句话大意是:罢募民运解盐。

zhù jīng shī lǐ chéng mìng hóu zhì dǒng yì gāo qí zǒng jiān zhī

这句话大意是:筑京师里城,命侯挚董役,高琪总监之。

jiǎ xū yǐ zhī lín táo fǔ shì shí zhǎn hé xǐ wèi yuán shuài zuǒ dōu jiān xíng yuán shuài fǔ shì yú gǒng zhōu

这句话大意是:甲戌,以知临洮府事石盏合喜为元帅左都监,行元帅府事于巩州。

rén wǔ qiǎn jìn shì sì rén xún shì zhù chéng dīng fū shí qí yǐn shí tīng qí gēng xiū dū lì cǎn kù xī jìn zhǐ zhī

这句话大意是:壬午,遣近侍四人巡视筑城丁夫,时其饮食,听其更休,督吏惨酷,悉禁止之。

guǐ wèi shǎn xī hēi fēng zhòu qǐ yǒu shēng rú léi de dà zhèn

这句话大意是:癸未,陕西黑风昼起,有声如雷,地大震。

jiǎ shēn zhào hé běi zhōu xiàn guān zhǐ lìng tǔ zhù tuī qí suǒ ài zhě chōng cháo tíng yǐ shòu zhě bié yì rèn shǐ

这句话大意是:甲申,诏河北州县官止令土著推其所爱者充,朝廷已授者别议任使。

yǐ yǒu xià rén jù tōng qín zhài tí kòng nà hé mǎi zhù jī bài zhī

这句话大意是:乙酉,夏人据通秦寨,提控纳合买住击败之。

jǐ chǒu lín zhōu dū tǒng huò chéng yǐ yí èr wū shā xiáng rén lùn zuì dāng sǐ yuán shuài wéi liáng bù yù yǐ shā dí rén zhū biān jiāng qǐng kuān qí fá réng qǐng lì hù sòng jiàng mín shǎng gé yǐ dù hòu huàn

这句话大意是:己丑,林州都统霍成以疑贰诬杀降人,论罪当死,元帅惟良不欲以杀敌人诛边将,请宽其罚,仍请立护送降民赏格,以杜后患。

shàng wèi zhī shè chéng ér mìng yǒu sī bān shǎng gé yān hù sòng shí rén yǐ zhì zhě qiān yī guān bù jí zhě měi míng shǎng qián èr bǎi mín wǔ shí rén yǐ shàng liǎng guān bǎi rén yǐ shàng liǎng guān zá bān rèn shǐ

现代白话:上为之赦成,而命有司班赏格呢:护送十人以至者迁一官,不及者每名赏钱二百缗,五十人以上两官,百人以上两官杂班任使。

gēng yín yǐ shí shǔ zhào cháo chén sì rì yī zòu shì

这句话大意是:庚寅,以时暑,诏朝臣四日一奏事。

gāo rǔ lì qǐng bèi fáng qiū zhī liáng yi jí nián fēng yú hé nán zhōu jùn yàn zhí lì shì mù mín rù sù

现代白话:高你砺请备防秋之粮,宜及年丰于河南州郡验直立式,募民入粟。

shàng yǔ yì dìng qí fǎ ér xíng zhī

这句话大意是:上与议定其法而行之。

tóng tí jǔ què huò sī wáng sān xī qǐng què yóu suì kě rù yín shù wàn liǎng gāo qí zhǔ zhī zhòng yǐ wéi bù biàn suì zhǐ

这句话大意是:同提举榷货司王三锡请榷油,岁可入银数万两,高琪主之,众以为不便,遂止。

xīn mǎo xià rén fàn tōng qín zhài yuán shuài wán yán hé dá chū bīng ān sāi bǎo yǐ dǎo qí cháo

这句话大意是:辛卯,夏人犯通秦砦,元帅完颜合达出兵安塞堡以捣其巢。

zhì lóng zhōu xià rén nì zhàn guān jūn jī zhī zhòng kuì jìn báo chéng é xiàn qí xī nán yú huì rì mù hái

这句话大意是:至隆州,夏人逆战,官军击之,众溃,进薄城,俄陷其西南隅,会日暮,还。

rén chén yǐ tóng zhī píng yáng fǔ shì hú tiān zuò chōng pián yí zhāo fǔ shǐ

这句话大意是:壬辰,以同知平阳府事胡天作充便宜招抚使。

wǔ yuè yǐ wèi shuò fèng xiáng yuán shuài fǔ qiǎn bīng bài sòng rén yú huáng niú děng bǎo

这句话大意是:五月乙未朔,凤翔元帅府遣兵败宋人于黄牛等堡。

rén zǐ tài bái zhòu jiàn yú cān

这句话大意是:壬子,太白昼见于参。

liù yuè jiǎ zǐ shuò shí shǔ gěi xiū chéng fu bìng zhě yào ěr

这句话大意是:六月甲子朔,时暑,给修城夫病者药饵。

qiǎn yù yuán shuài hé dá yuē yǐ qīng gàn jú gù yǒu táng shān zhī wěi

这句话大意是:遣谕元帅合达曰:“以卿干局,故有唐、邓之委。

huò yǒu qīn yì zhàn tuì bù yí yuǎn zhuī dì gù wú yǔ

现代白话:或有侵轶,战退不宜远追,第固我圉。

yǐ piào qí shàng jiàng jūn hé nán lù tǒng jūn shǐ shí zhǎn nǚ lǔ huan wèi yuán shuài yòu dōu jiān xíng píng liáng yuán shuài fǔ shì

这句话大意是:”以骠骑上将军河南路统军使石盏女鲁欢为元帅右都监,行平凉元帅府事。

zhào fù liáo dōng děng chù xíng shěng jīn yín fú jí kōng míng xuān chì tīng biàn yi chǔ zhì

这句话大意是:诏付辽东等处行省金银符及空名宣敕,听便宜处置。

rén shēn zhì yán hé shù bīng táo wáng zuì bìng tóng zhēng xíng jūn rén lì

这句话大意是:壬申,制沿河戍兵逃亡罪并同征行军人例。

zhào yù shǐ zhōng chéng wán yán bó jiā xíng shū mì yuàn yú xǔ zhōu

这句话大意是:诏御史中丞完颜伯嘉行枢密院于许州。

jiǎ xū dìng fáng qiū jiàng xiào jī qiú yǐn yàn zhī fá

这句话大意是:甲戌,定防秋将校击球饮燕之罚。

li quán kòu rì zhào bó xīng hé shí liè wàn nú bài zhī

这句话大意是:李全寇日照、博兴,纥石烈万奴败之;。

kòu jí mò wán yán sēng shòu yòu bài zhī fù lái zhōu

这句话大意是:寇即墨,完颜僧寿又败之,复莱州。

wù yín zhào shǎn xī qiān jūn rú hé nán lì qǔ shè hé dōng nán běi lù

这句话大意是:戊寅,诏陕西签军如河南例,曲赦河东南、北路。

dīng hài mìng fáng yù shǐ tú dān fú dìng děng shuài suǒ bù yì jūn yǔ yí zhōu mín lǎo yòu jǐn xǐ yú pī

这句话大意是:丁亥,命防御使徒单福定等帅所部义军,与沂州民老幼尽徙于邳。

wù zǐ liáo zhōu zǒng lǐng tí kòng táng kuò gǒu ér shuài shī fù tài yuán fǔ

这句话大意是:戊子,辽州总领提控唐括狗儿帅师复太原府。

píng liáng děng chù dì zhèn zhào yòu sī jiàn guō zhe fǔ yù qí jūn mín

这句话大意是:平凉等处地震,诏右司谏郭著抚谕其军民。

qiū qī yuè dīng yǒu jí pī hǎi děng zhōu yì jūn jí xié cóng guī guó ér chōng jūn zhě rén gěi de sān shí mǔ yǒu lì zhě wǔ shí mǔ réng juān chà shuì rì zhī liáng èr shēng hào jué shèng jūn

这句话大意是:秋七月丁酉,籍邳、海等州义军及胁从归国而充军者,人给地三十亩,有力者五十亩,仍蠲差税,日支粮二升,号“决胜军”。

wù xū shàng jìn shū mì chén liáo yù zhī yuē lǐ chéng jiǔ wèi bì gōng shàng shū yù zēng diào mín zhèn lǜ fáng nóng

这句话大意是:戊戌,上进枢密臣僚谕之曰:“里城久未毕功,尚书欲增调民,朕虑妨农。

kuàng liáng chǔ bù jì jiāng ruò zhī hé hé gǎi tú zhī

这句话大意是:况粮储不继,将若之何,盍改图之。

shū chén yán shì yì zhī xìng shí wèi dà jì jīn gōng yǐ guò bàn ǒu zhí lín liáo chéng gōng chà chí

这句话大意是:”枢臣言:“是役之兴,实为大计,今功已过半,偶值霖潦,成功差迟。

shàng shū yì zēng dīng fū shì bì yàn kǒu bù lìng fáng yè

这句话大意是:尚书议增丁夫,势必验口,不令妨业。

bǐ jí fáng qiū dāng gào chéng yǐ

现代白话:比及防秋,当告成了。

shàng yuē qīng děng shàn wèi jì huà wú yí zhèn yōu

这句话大意是:”上曰:“卿等善为计画,无贻朕忧。

gēng zǐ yǐ dì zhèn qǔ shè shǎn xī lù

这句话大意是:”庚子,以地震,曲赦陕西路。

jiǎ chén zhì jīng dōng xi nán sān lù xíng sān sī

这句话大意是:甲辰,置京东、西、南三路行三司。

yǐ mǎo qǔ shè shān dōng xi lù

这句话大意是:乙卯,曲赦山东西路。

dīng sì qiǎn dān sī zhōng yǐ dì zhèn jì dì qí yú shàng qīng gōng

这句话大意是:丁巳,遣单思忠以地震祭地祇于上清宫。

bā yuè bǐng yín bǔ quē xǔ gǔ děng xuē guān jiě zhí

这句话大意是:八月丙寅,补阙许古等削官解职。

dīng mǎo mù xīng fàn yú guǐ dōng nán xīng

这句话大意是:丁卯,木星犯舆鬼东南星。

wù chén qiǎn lǐ bù shàng shū yáng yún yì jì shè jì hàn lín shì dú xué shì zhào bǐng wén jì hòu tǔ yú hé zhōng fǔ

这句话大意是:戊辰,遣礼部尚书杨云翼祭社稷,翰林侍读学士赵秉文祭后土于河中府。

jīng xi xíng sān sī li fù hēng yán rǔ shān yě tiě hé nán běi shí yán zhī lì

现代白话:京西行三司李复亨言你、邓冶铁,河南、北食盐之利。

mù xīng zhòu jiàn yú liǔ bǎi yǒu jiǔ rì nǎi miè

这句话大意是:木星昼见于柳,百有九日乃灭。

rén shēn shàng chì tái chén zhèn chǔ fèn shàng shū shì huò zhì shù rì bù fèng xíng jí zài wèn zé qiǎo shì cì dì yǐ duì

这句话大意是:壬申,上敕台臣:“朕处分尚书事,或至数日不奉行,及再问则巧饰次第以对。

dà chén róng yǒu yí wàng zuǒ yòu sī wán chí tái chén dāng jiū

这句话大意是:大臣容有遗忘,左右司玩弛,台臣当纠。

jīn hòu fù ěr bìng zuì qīng děng

现代白话:今后复你,并罪卿等。

nǎi dìng yù shǐ shàng xià bàn yuè gōu jiǎn shěng zhōng zhì chì wén zì

这句话大意是:”乃定御史上下半月勾检省中制敕文字。

dà yuán bīng xià wǔ zhōu jūn shì pàn guān guō xiù sǐ zhī

这句话大意是:大元兵下武州,军事判官郭秀死之。

dīng chǒu huǎn zài jīng chà yáo

这句话大意是:丁丑,缓在京差徭。

zhōng shān zhì zhōng wáng shàn shā quán zhī fǔ shì li zhòng děng yǐ pàn

这句话大意是:中山治中王善杀权知府事李仲等以叛。

dà yuán bīng xià hé hé xiàn xiàn lìng qiáo tiān yì děng sǐ zhī

这句话大意是:大元兵下合河县,县令乔天翼等死之。

yǐ yǒu mìng shū mì qiǎn guān jiǎn lǐng wài zhū jūn zhī wǔ jiàn zhě yǎng zhī zhāng dé xíng míng wèi jùn huái mèng děng chéng ruò zhě bà qiǎn wù zǐ chì hóu zhì yù sān sī xíng bù guān quàn mín zhǒng mài wú zhǒng lì zhě dài zhī

这句话大意是:乙酉,命枢密遣官简岭外诸军之武健者,养之彰德、邢、洺、卫、浚、怀、孟等城,弱者罢遣,戊子,敕侯挚谕三司行部官劝民种麦,无种粒者贷之。

jiǔ yuè jiǎ wǔ zhào dān zhōu jīng lüè shǐ wán yán zhòng yuán tún sù zhōu yǔ yòu dōu jiān hé shí liè dé tóng háng shuài fǔ shì

这句话大意是:九月甲午,诏单州经略使完颜仲元屯宿州,与右都监纥石烈德同行帅府事。

bǐng shēn táng zhōu cóng yí jiā gǔ tiān chéng bài sòng rén yú tóng bǎi

这句话大意是:丙申,唐州从宜夹谷天成败宋人于桐柏。

dīng yǒu shàng shū shěng qǐng shēn mìng hóu zhì guǎng yíng cè jī zhù shàng bù xǔ yuē zhēng liǎn yǐ duō jīn gèng guī huà bù guò fù qǔ yú mín ěr

这句话大意是:丁酉,尚书省请申命侯挚广营策积贮,上不许,曰:“征敛已多,今更规画,不过复取于民耳。

fáng qiū shāo huǎn dāng liàng jiǎn shù bīng yòng dù xìng zú hé zhì shì yé

这句话大意是:防秋稍缓,当量减戍兵,用度幸足,何至是耶。

jiǎ chén dà yuán bīng xùn dōng shèng zhōu jié dù shǐ bó dé yǔ gē sǐ zhī

这句话大意是:”甲辰,大元兵徇东胜州,节度使伯德窳哥死之。

gēng xū mìng xíng shěng xū dǐng lǐng bīng fù hé zhōng

这句话大意是:庚戌,命行省胥鼎领兵赴河中。

rén zǐ zhēn dìng zhāo fǔ shǐ wǔ xian qǐng gěi jīn yín fú shǎng yǒu gōng cóng zhī

这句话大意是:壬子,真定招抚使武仙请给金银符赏有功,从之。

yán hé zào zhàn jiàn fù xíng yuàn shuài fǔ

这句话大意是:沿河造战舰,付行院帅府。

dōng shí yuè guǐ hài shuò dìng bǎo jǔ xiàn lìng néng fǒu shēng chù jǔ zhǔ zhì

这句话大意是:冬十月癸亥朔,定保举县令能否升黜举主制。

yǐ chǒu yòng měng gǔ gāng yán zhāo jí yì jūn gè zhì dōu tǒng fù tǒng děng guān rú zhēn yòu sān nián zhì

这句话大意是:乙丑,用蒙古纲言,招集义军各置都统、副统等官,如贞祐三年制。

píng liáng fǔ xiān yǐ dì zhèn bèi mìng jiào jì fāng xíng shì qìng yún jiàn yǐ tú lái shàng

这句话大意是:平凉府先以地震被命醮祭,方行事,庆云见,以图来上。

qiǎn guān fù yàn de shí shì rì bǎi guān fèng biǎo chēng hè

这句话大意是:遣官覆验得实,是日,百官奉表称贺。

dīng mǎo yǐ wán yán kāi quán yuán shuài zuǒ dōu jiān guō wén zhèn quán yòu dōu jiān bìng xíng yuán shuài fǔ shì móu fù tài yuán

这句话大意是:丁卯,以完颜开权元帅左都监,郭文振权右都监,并行元帅府事,谋复太原。

rén shēn dìng zāng lì jì zuì yǐ yín wèi zé

这句话大意是:壬申,定赃吏计罪以银为则。

guǐ yǒu yǐ qìng yún qiǎn guān gào tài miào

这句话大意是:癸酉,以庆云遣官告太庙。

jiǎ xū yǐ qìng yún zhào guó nèi

这句话大意是:甲戌,以庆云诏国内。

jǐ mǎo dà yuán bīng cì dān zhōu jìng zhào zhū lù mín yīng qiān bì bīng ér bù yù zhě jí qiǎn rén yǐ lì hài xiǎo zhī

这句话大意是:己卯,大元兵次单州境,诏诸路民应迁避兵而不欲者,亟遣人以利害晓之。

guǐ wèi lǐ chéng bì gōng bǎi guān chēng hè

这句话大意是:癸未,里城毕工,百官称贺。

yàn zǎi chén biàn diàn

这句话大意是:宴宰臣便殿。

qiān yòu chéng zhì guān yī jiē cì yòu chéng xiàng qí zuǒ chéng rǔ lì cān zhī zhèng shì sī zhōng jīn dǐng gè yī zhòng bì sān

现代白话:迁右丞挚官一阶,赐右丞相琪、左丞你砺、参知政事思忠金鼎各一,重币三。

shì yì shàng lǜ rǎo mín mù rén néng zhì pì wǔ shí wàn zhě qiān yī guān bǎi wàn réng shēng yī děng

这句话大意是:是役,上虑扰民,募人能致甓五十万者迁一官,百万仍升一等。

píng yáng pàn guān wán yán ā là zuǒ xiāng jī chá huò dìng hé fā sòng cài jīng gù jū dé èr bǎi wàn yǒu jī zhǔn gé qiān shǎng

这句话大意是:平阳判官完颜阿剌、左厢讥察霍定和发宋蔡京故居,得二百万有奇,准格迁赏。

jiǎ shēn zǎi chén qǐng yǐ lǐ chéng zhī gōng jiàn bēi huì cháo mén cóng zhī

这句话大意是:甲申,宰臣请以里城之功建碑会朝门,从之。

dīng hài dà yuán bīng tún mián shàng

这句话大意是:丁亥,大元兵屯绵上。

rén chén mìng yǒu sī qì xián shě gěi xīn mǐ yǐ jì pín mín qī míng nián èr yuè ba sì shí píng zé shàn zhī yǐ wéi cháng

这句话大意是:壬辰,命有司葺闲舍,给薪米,以济贫民,期明年二月罢,俟时平则赡之以为常。

shí yī yuè guǐ sì shuò qián lán zhōu cāng shǐ zhāng yòu zì xià guó lái guī

这句话大意是:十一月癸巳朔,前岚州仓使张祐自夏国来归。

yǐ shū mì fù shǐ pú sàn ān zhēn tóng qiān yuàn shì é kě xíng yuàn shì yú hé běi

这句话大意是:以枢密副使仆散安贞、同签院事讹可行院事于河北。

yǐ wèi yǐ guān lǘ jiè cháo shì zhī wú mǎ zhě chéng zhī réng gěi chú dòu

这句话大意是:乙未,以官驴借朝士之无马者乘之,仍给刍豆。

jǐ hài dà yuán bīng xùn zhāng dé fǔ

这句话大意是:己亥,大元兵徇彰德府。

xīn chǒu zhào cháo guān qī pǐn wài lù liù pǐn yǐ shàng guān èr suì jǔ xiàn lìng yī rén

这句话大意是:辛丑,诏朝官七品、外路六品以上官,二岁举县令一人。

hù bù lìng shǐ sū táng cuī zū fēng qiū qī xiàn pò cù mín yǒu shēng yì hé shū zū zhě

这句话大意是:户部令史苏唐催租封丘,期限迫促,民有生刈禾输租者。

shàng wén zhī qiǎn lì àn wèn zhàng táng wǔ shí xiàn lìng gāo xī lóng jiǎn èr děng

这句话大意是:上闻之,遣吏按问,杖唐五十,县令高希隆减二等。

shàng shū yǐ xī lóng fá qīng shàng yuē shǐ chén zhì wài lù zì fēi zhì gāng zhě shú néng bù cóng

这句话大意是:尚书以希隆罚轻,上曰:“使臣至外路,自非至刚者,孰能不从?

qí yī qián zhào

这句话大意是:其依前诏。

jiǎ yín xú zhōu zǒng lǐng nà hé liù gē dà pò hóng ǎo zéi yú dí shān

这句话大意是:”甲寅,徐州总领纳合六哥大破红袄贼于狄山。

lǐ bù láng zhōng mǒ niǎn lǔ là shàng shū yán shí shì

这句话大意是:礼部郎中抹撚鲁剌上疏言时事。

dīng sì yòu chéng xiàng gāo qí xià yù

这句话大意是:丁巳,右丞相高琪下狱。

tài ān jūn fù shǐ zhāng tiān yì wèi zéi zhāng lín suǒ zhí yǐ guī sòng zhí zhī chǔ zhōu zhì shì táo guī shòu huī zhōu cì shǐ chāo liǎng guān jìn zhí yī děng

这句话大意是:泰安军副使张天翼为贼张林所执以归宋,絷之楚州,至是逃归,授睢州刺史,超两官,进职一等。

wù wǔ dà yuán bīng píng jìn ān fǔ xíng yuán shuài fǔ shì gōng bù shàng shū zhān gē zhēn sǐ zhī

这句话大意是:戊午,大元兵平晋安府,行元帅府事、工部尚书粘割贞死之。

shí èr yuè zhū gāo qí

这句话大意是:十二月,诛高琪。

✦ You read 本纪·卷十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.