金史 · 脱脱 · Chapter 64 of 136

列传·卷二

PinyinModern Translation
Size

hòu fēi xià

这句话大意是:◎后妃下。

ruì zōng qīn cí huáng hòu ruì zōng zhēn yì huáng hòu shì zōng zhāo dé huáng hòu shì zōng yuán fēi zhāng shì shì zōng yuán fēi lǐ shì xiǎn zōng xiào yì huáng hòu yūn zōng zhāo shèng huáng hòu zhāng zōng qīn huái huáng hòu zhāng zōng yuán fēi lǐ shì wèi shào wáng hòu tú dān shì xuān zōng huáng hòu wáng shì xuān zōng míng huì huáng hòu āi zōng tú dān huáng hòu

这句话大意是:○睿宗钦慈皇后 睿宗贞懿皇后 世宗昭德皇后 世宗元妃张氏 世宗元妃李氏 显宗孝懿皇后 晕宗昭圣皇后 章宗钦怀皇后 章宗元妃李氏 卫绍王后徒单氏 宣宗皇后王氏 宣宗明惠皇后 哀宗徒单皇后。

ruì zōng qīn cí huáng hòu pú chá shì

这句话大意是:睿宗钦慈皇后,蒲察氏。

ruì zōng yuán pèi

这句话大意是:睿宗元配。

hòu zhī mǔ tài zǔ zhī mèi yě

这句话大意是:后之母,太祖之妹也。

ruì zōng wèi zuǒ fù yuán shuài tiān huì shí sān nián hōng zhuī fēng lù wáng hòu fēng lù qiān fēi

这句话大意是:睿宗为左副元帅,天会十三年薨,追封潞王,后封路迁妃。

huáng tǒng liù nián jìn hào jì guó wáng fēi

这句话大意是:皇统六年,进号冀国王妃。

tiān dé jiān jìn guó hào

这句话大意是:天德间,进国号。

zhèng lóng lì qīn wáng zhǐ fēng yī zì wáng ruì zōng fēng xǔ wáng hòu fēng xǔ wáng fēi

这句话大意是:正隆例,亲王止封一字王,睿宗封许王,后封许王妃。

shì zōng jí wèi ruì zōng shēng fù zhuī shì qīn cí huáng hòu

这句话大意是:世宗即位,睿宗升祔,追谥钦慈皇后。

zèng hòu zēng zǔ sài bǔ sī kōng hán guó gōng zǔ pú cì sī tú zhèng guó gōng fù àn bǔ tài wèi cáo guó gōng

这句话大意是:赠后曾祖赛补司空、韩国公,祖蒲刺司徒、郑国公,父按补太尉、曹国公。

dà dìng èr nián fù zàng jǐng líng

这句话大意是:大定二年,祔葬景陵。

shì zōng cháng yuē jīn zhī nǚ zhí bù bǐ qián bèi suī qīn qī shì xù yì bù néng zhī qí xiáng

这句话大意是:世宗尝曰:“今之女直,不比前辈,虽亲戚世叙,亦不能知其详。

tài hòu zhī mǔ tài zǔ zhī mèi rén yì bù néng zhī yě

这句话大意是:太后之母,太祖之妹,人亦不能知也。

wèi zōng xù yuē yì shì qīng fù tán wáng zhī mèi zhī zhī hu

这句话大意是:”谓宗叙曰:“亦是卿父谭王之妹,知之吗?

zōng xù yuē chén bù néng zhī yě

这句话大意是:”宗叙曰:“臣不能知也。

shàng yuē fù zhī mèi qiě bù zhī qí rú shū yuǎn hé

这句话大意是:”上曰:“父之妹且不知,其如疏远何”。

shí jiǔ nián hòu zú rén quàn nóng shǐ suō lǔ wō qǐng zhì shì zǎi xiàng yǐ suō lǔ wō wèi cháng lì wài qǐng chú yī wài guān yǐ jūn láo yì

这句话大意是:十九年,后族人劝农使莎鲁窝请致仕,宰相以莎鲁窝未尝历外,请除一外官,以均劳佚。

shàng yuē suō lǔ wō bù xián zhèng shì bù kě shǐ zhì mín

这句话大意是:上曰:“莎鲁窝不闲政事,不可使治民。

suī tài hòu qī shǔ fù guì zhī kě yě

这句话大意是:虽太后戚属,富贵之可也。

bù tīng

这句话大意是:”不听。

zhēn yì huáng hòu lǐ shì shì zōng mǔ liáo yáng rén

这句话大意是:贞懿皇后,李氏,世宗母,辽阳人。

fù chú é zhǐ shì liáo guān zhì guì zhōu guān chá shǐ

这句话大意是:父雏讹只,仕辽,官至桂州观察使。

tiān fǔ jiān xuǎn dōng jīng shì zú nǚ zǐ yǒu zī dé zhě fù shàng jīng hòu rù ruì zōng dǐ

这句话大意是:天辅间,选东京士族女子有姿德者赴上京,后入睿宗邸。

qī nián shì zōng shēng

这句话大意是:七年,世宗生。

tiān huì shí sān nián ruì zōng hōng shì zōng shí nián shí sān

这句话大意是:天会十三年,睿宗薨,世宗时年十三。

hòu jiào zhī yǒu yì fāng cháng mì wèi suǒ qīn yuē wú r yǒu jī xiāng guì bù kě yán

现代白话:后教之有义方,尝密谓所亲曰:“我儿有奇相,贵不可言。

jū shàng jīng nèi zhì jǐn yán zāng huò jiē shǒu guī ju yī fú yǐn shí qì mǐn wú bù jīng jié dūn mù qīn zú zhōu gěi pín fá zōng shì zhōng shén jìng zhī

这句话大意是:”居上京,内治谨严,臧获皆守规矩,衣服饮食器皿无不精洁,敦睦亲族,周给贫乏,宗室中甚敬之。

hòu xìng míng mǐn gāng zhèng yǒu jué róng mào duān zhěng yán bù wàng fā

这句话大意是:后性明敏,刚正有决,容貌端整,言不妄发。

jiù sú fù nǚ guǎ jū zōng zú jiē xù zhī

这句话大意是:旧俗,妇女寡居,宗族接续之。

hòu nǎi zhù fā wéi bǐ qiū ní hào tōng huì yuán míng dà shī cì zǐ yī guī liáo yáng yíng jiàn qīng ān chán sì bié wèi ní yuàn jū zhī

这句话大意是:后乃祝发为比丘尼,号通慧圆明大师,赐紫衣,归辽阳,营建清安禅寺,别为尼院居之。

zhēn yuán sān nián shì zōng wèi dōng jīng liú shǒu

这句话大意是:贞元三年,世宗为东京留守。

zhèng lóng liù nián wǔ yuè hòu zú

这句话大意是:正隆六年五月,后卒。

shì zōng āi huǐ guò lǐ yǐ sàng qù guān

这句话大意是:世宗哀毁过礼,以丧去官。

wèi jǐ qǐ fù wèi liú shǒu

这句话大意是:未几,起复为留守。

shì suì shí yuè hòu dì li shí dìng cè shì zōng jí wèi yú dōng jīng zūn shì wèi zhēn yì huáng hòu qí qǐn yuán yuē xiào níng gōng

这句话大意是:是岁十月,后弟李石定策,世宗即位于东京,尊谥为贞懿皇后,其寝园曰孝宁宫。

dà dìng èr nián gǎi zàng ruì zōng yú jǐng líng

这句话大意是:大定二年,改葬睿宗于景陵。

chū hòu zì jiàn fú tú yú liáo yáng shì wèi chuí qìng sì lín zhōng wèi shì zōng yuē xiāng tǔ zhī niàn rén qíng suǒ tóng wú yǐ yòng fú tú fǎ zhì tǎ yú cǐ bù bì hé zàng yě

现代白话:初,后自建浮图于辽阳,是为垂庆寺,临终谓世宗曰:“乡土之念,人情所同,我已用浮屠法置塔于此,不必合葬也。

wǒ sǐ wú wàng cǐ yán

这句话大意是:我死,毋忘此言。

shì zōng shēn niàn yí mìng nǎi jí dōng jīng qīng ān sì jiàn shén yù diàn zhào yǒu sī zēng dà jiù tǎ qǐ fèng cí diàn yú tǎ qián

这句话大意是:”世宗深念遗命,乃即东京清安寺建神御殿,诏有司增大旧塔,起奉兹殿于塔前。

chì lǐ bù shàng shū wáng jìng wèi tǎ míng yǐ xù qí yì

这句话大意是:敕礼部尚书王竞为塔铭以叙其意。

zèng hòu zēng zǔ cān jūn sī kōng lù guó gōng zǔ bō sī tú wèi guó gōng fù chú é zhǐ tài wèi duò guó gōng

这句话大意是:赠后曾祖参君司空、潞国公,祖波司徒、卫国公,父雏讹只太尉、隋国公。

sì nián fēng hòu mèi wèi xíng guó fū rén cì yín qiān liǎng jǐn qǐ èr shí duān juàn wǔ bǎi pǐ

这句话大意是:四年,封后妹为邢国夫人,赐银千两、锦绮二十端、绢五百匹。

jiǔ nián shén yù diàn míng yuē bào dé diàn

这句话大意是:九年,神御殿名曰报德殿。

zhào hàn lín xué shì zhāng jǐng rén zuò qīng ān sì bēi qí wén bù chēng zhǐ zhào zuǒ chéng shí jū gòng xiū zhī

这句话大意是:诏翰林学士张景仁作《清安寺碑》,其文不称旨,诏左丞石琚共修之。

shí sān nián dōng jīng chuí qìng sì qǐ shén yù diàn sì de biǎn xiá zhào gǔ bàng jìn mín de yōu yǔ qí zhí bù yuàn zhōu zhě yǐ guān dì yì zhī

这句话大意是:十三年,东京垂庆寺起神御殿,寺地褊狭,诏贾傍近民地,优与其直,不愿鬻者以官地易之。

èr shí sì nián shì zōng zhì dōng jīng xìng qīng ān chuí qìng sì

这句话大意是:二十四年,世宗至东京,幸清安、垂庆寺。

shì zōng zhāo dé huáng hòu

这句话大意是:世宗昭德皇后。

wū lín dá shì qí xiān jū luō yī hé shì wèi wū lín dá bù zhǎng lǜ bù zú lái guī jū shàng jīng yǔ běn cháo wèi hūn yīn jiā

这句话大意是:乌林荅氏,其先居罗伊河,世为乌林荅部长,率部族来归,居上京,与本朝为婚姻家。

zēng zǔ shèng guǎn kāng zōng shí lèi shǐ gāo lí

这句话大意是:曾祖胜管,康宗时累使高丽。

fù shí tǔ hēi qí shè jué lún cóng tài zǔ fá liáo lǐng xíng jūn měng ān

这句话大意是:父石土黑,骑射绝伦,从太祖伐辽,领行军猛安。

suī zài háng wu jiān bù shì shā rén

这句话大意是:虽在行伍间,不嗜杀人。

yǐ gōng shòu shì xí móu kè wèi dōng jīng liú shǒu

这句话大意是:以功授世袭谋克,为东京留守。

hòu cōng mǐn xiào cí róng yí zhěng sù zài fù mǔ jiā zōng zú jiē jìng zhòng zhī

这句话大意是:后聪敏孝慈,容仪整肃,在父母家,宗族皆敬重之。

jì guī shì zōng shì jiù gū xiào jǐn zhì jiā yǒu xù shén de fù dào

这句话大意是:既归世宗,事舅姑孝谨,治家有叙,甚得妇道。

ruì zōng fá sòng de bái yù dài gài dì wáng zhī fú yù yě

这句话大意是:睿宗伐宋,得白玉带,盖帝王之服御也。

ruì zōng méi hòu shì zōng bǎo chù zhī

这句话大意是:睿宗没后,世宗宝畜之。

hòu wèi shì zōng yuē cǐ fēi wáng dǐ suǒ yí yǒu yě dāng xiàn zhī tiān zǐ

这句话大意是:后谓世宗曰:“此非王邸所宜有也,当献之天子。

shì zōng yǐ wéi rán xiàn zhī xī zōng yú shì dào hòu dà xǐ

这句话大意是:”世宗以为然,献之熙宗,于是悼后大喜。

xī zōng wǎn nián pō xù jiǔ dú yú shì zōng wú jiàn rán

这句话大意是:熙宗晚年颇酗酒,独于世宗无间然。

hǎi líng cuàn lì shēn jì zōng shì

这句话大意是:海陵篡立,深忌宗室。

wū dài zèn bǐng dé yǐ wéi yì zài gé wáng

这句话大意是:乌带谮秉德以为意在葛王。

bǐng dé zhū sǐ hòu quàn shì zōng duō xiàn zhēn yì yǐ shuō qí xīn rú gù liáo gǔ dǔ xī pèi dāo tǔ hú liáng yù chá qì zhī lèi jiē qí bǎo yě

这句话大意是:秉德诛死,后劝世宗多献珍异以说其心,如故辽骨睹犀佩刀、吐鹘良玉茶器之类,皆奇宝也。

hǎi líng yǐ shì zōng gōng shùn wèi jǐ yóu shì jì kè zhī xīn pō jiě

这句话大意是:海陵以世宗恭顺畏己,由是忌刻之心颇解。

hòu bù dù jì wèi shì zōng zé hòu fáng guǎng jì sì suī xiǎn zōng shēng hòu ér cǐ xīn bù yí

这句话大意是:后不妒忌,为世宗择后房,广继嗣,虽显宗生后而此心不移。

hòu cháng yǒu jí shì zōng wèi shì yī yào shù rì bù lí qù

这句话大意是:后尝有疾,世宗为视医药,数日不离去。

hòu yuē dài wáng shì qiè guò hòu qí zhī zhě yǐ wéi shì jí bù zhī zhě bì yǒu zhuān dù zhī xián

这句话大意是:后曰:“大王视妾过厚,其知者以为视疾,不知者必有专妒之嫌。

yòu yuē fù dào yǐ zhèng jiā wèi dà dì kǒng dé bó wú bǔ nèi zhì ān néng xiào pín qiè suǒ wéi wéi yù jǐ hòu yě

这句话大意是:”又曰:“妇道以正家为大,第恐德薄,无补内治,安能效嫔妾所为,惟欲己厚也。

shì zōng zài jǐ nán hǎi líng zhào hòu lái zhōng dōu

这句话大意是:世宗在济南,海陵召后来中都。

hòu niàn ruò shēn sǐ jǐ nán hǎi líng bì shā shì zōng wéi fèng zhào qù jǐ nán ér sǐ shì zōng kě yǐ miǎn

现代白话:后念若身死济南,海陵必杀世宗,惟奉诏,去济南而死,世宗能够免。

wèi shì zōng yuē wǒ dāng zì miǎn bù kě lèi dài wáng yě

这句话大意是:谓世宗曰:“我当自勉,不可累大王也。

zhào wáng fǔ chén pú zhāng jǐn yán yù zhī yuē rǔ wáng zhī fù xīn rén yě

现代白话:”召王府臣仆张仅言谕之曰:“你,王之腹心人也。

wèi wǒ dǎo zhū dōng yuè wǒ bù fù wáng shǐ huáng tiān hòu tǔ míng jiàn wǒ xīn

这句话大意是:为我祷诸东岳,我不负王,使皇天后土明鉴我心。

zhào jiā rén wèi zhī yuē wǒ zì chū nián wèi fù yǐ zhì jīn rì wèi cháng jiàn wáng yǒu wéi dào zhī shì

这句话大意是:”召家人谓之曰:“我自初年为妇以至今日,未尝见王有违道之事。

jīn zōng shì wǎng wǎng bèi yí zhě jiē nú pú bù liáng ào hèn qí zhǔ yǐ wū xiàn zhī ěr

这句话大意是:今宗室往往被疑者,皆奴仆不良,傲恨其主,以诬陷之耳。

rǔ děng jiē xiān guó wáng shí jiù rén dāng niàn jiù ēn wú huò wàng tú yě

现代白话:你等皆先国王时旧人,当念旧恩,无或妄图也。

wéi cǐ yán zhě wǒ sǐ hòu yú míng zhōng guān rǔ suǒ wéi

现代白话:违此言者,我死后于冥中观你所为。

zhòng jiē qì xià

这句话大意是:”众皆泣下。

hòu jì lí jǐ nán cóng xíng zhě zhī hòu bì bù kěn jiàn hǎi líng jiāng zì wèi zhī suǒ fáng hù shén jǐn

这句话大意是:后既离济南,从行者知后必不肯见海陵,将自为之所,防护甚谨。

xíng zhì liáng xiāng qù zhōng dōu qī shí lǐ cóng xíng zhě fáng zhī shāo huǎn hòu dé jiàn jí zì shā

这句话大意是:行至良乡,去中都七十里,从行者防之稍缓,后得间即自杀。

hǎi líng yóu nǐ shì zōng jiào zhī shǐ rán

这句话大意是:海陵犹疑世宗教之使然。

shì zōng zì jì nán gǎi xī jīng liú shǒu guò liáng xiāng shǐ lǔ guó gōng zhǔ zàng hòu yú wǎn píng xiàn tǔ lǔ yuán

这句话大意是:世宗自济南改西京留守,过良乡,使鲁国公主葬后于宛平县土鲁原。

dà dìng èr nián zhuī cè wèi zhāo dé huáng hòu lì bié miào

这句话大意是:大定二年,追册为昭德皇后,立别庙。

zèng sān dài zēng zǔ shèng guǎn sī kōng xú guó gōng zēng zǔ mǔ wán yán shì xú guó fū rén zǔ shù sī hēi sī tú dài guó gōng zǔ mǔ wán yán shì dài guó fū rén fù shí tǔ hēi tài wèi shěn guó gōng mǔ wán yán shì shěn guó fū rén

这句话大意是:赠三代,曾祖胜管司空、徐国公,曾祖母完颜氏徐国夫人,祖术思黑司徒、代国公,祖母完颜氏,代国夫人,父石土黑太尉、渖国公,母完颜氏渖国夫人。

chì yǒu sī gǎi zàng mìng huáng tài zǐ zhì diàn

这句话大意是:敕有司改葬,命皇太子致奠。

yǐ hòu xiōng huī zi tiān xī wèi tài wèi shí tǔ hēi hòu shòu shì xí měng ān

这句话大意是:以后兄晖子天锡为太尉,石土黑后授世袭猛安。

shàng wèi tiān xī yuē zhèn sì wǔ suì shí yǔ huáng hòu dìng hūn nǎi zǔ tài wèi zhì zhèn yú xī shàng yuē wú xù qī rén cǐ xù zuì yòu hòu lái bì dà wú mén

现代白话:上谓天锡曰:“朕四五岁时与皇后定婚,乃祖太尉置朕于膝上曰:‘我婿七人,此婿最幼,后来必大我门。

jīn bǔ zàng yǒu qī chóu xī zhī yán yàn yǐ

现代白话:’今卜葬有期,畴昔之言验了。

liù nián lì shè jūn jié dù fù shǐ wū lín dá chāo wù bǔ táo jūn shòu zāng dāng dài

这句话大意是:六年,利涉军节度副使乌林荅钞兀捕逃军受赃,当殆。

yǒu sī zòu chāo wù hòu dà gōng qīn dāng yì

这句话大意是:有司奏,钞兀,后大功亲,当议。

zhào lùn rú fǎ

这句话大意是:诏论如法。

bā nián qī yuè zhāng zōng shàng shì zōng xǐ shén

这句话大意是:八年七月,章宗上,世宗喜甚。

wèi xiǎn zōng yuē de shè jì zhǒng sì zhèn lè hé jí

这句话大意是:谓显宗曰:“得社稷冢嗣,朕乐何极。

cǐ huáng hòu yí ěr yǐ yīn dé yě

现代白话:此皇后贻你以阴德也。

shí nián shí yuè jiāng gǎi zàng tài wèi shí tǔ hēi yǒu sī zòu lǐ yí yuán táng zàng tài wèi li liáng qì sī tú mǎ suì gù shì bǎi guān biàn fú sòng zhì dōu mén wài wǔ lǐ

这句话大意是:十年十月,将改葬太尉石土黑,有司奏礼仪,援唐葬太尉李良器、司徒马燧故事,百官便服送至都门外五里。

shàng yuē qián gǎi zàng tài hòu fù mǔ wèi cháng yòng cǐ gù shì

这句话大意是:上曰:“前改葬太后父母,未尝用此故事。

dàn yǐ běn cháo lǐ gǎi zàng zhī wéi qīn qī jiē sòng

这句话大意是:但以本朝礼改葬之,惟亲戚皆送。

zhào huáng tài zǐ lín diàn

这句话大意是:”诏皇太子临奠。

shí yī nián huáng tài zǐ shēng rì shì zōng yàn yú dōng gōng

这句话大意是:十一年,皇太子生日,世宗宴于东宫。

jiǔ hān mìng yù guó gōng zhǔ qǐ wǔ

这句话大意是:酒酣,命豫国公主起舞。

shàng liú tì yuē cǐ nǚ zhī mǔ huáng hòu fù dào zhì yǐ

现代白话:上流涕曰:“此女之母皇后,妇道至了。

zhèn suǒ yǐ bù lì zhōng gōng zhě niàn huáng hòu zhī dé jīn wú qí bǐ gù yě

这句话大意是:朕所以不立中宫者,念皇后之德今无其比故也。

shí èr nián sì yuè lì huáng hòu bié miào yú tài miào dōng běi yú

这句话大意是:十二年四月,立皇后别庙于太庙东北隅。

shì suì wǔ yuè chē jià xìng shì lǔ yuán zhì diàn

这句话大意是:是岁五月,车驾幸士鲁原致奠。

shí jiǔ nián gǎi bǔ yú dà fáng shān

这句话大意是:十九年,改卜于大房山。

shí yī yuè jiǎ yín huáng hòu zǐ gōng zhì jìn jiāo bǎi guān fèng yíng

这句话大意是:十一月甲寅,皇后梓宫至近郊,百官奉迎。

yǐ mǎo chē jià rú yáng cūn zhì jì

这句话大意是:乙卯,车驾如杨村致祭。

bǐng chén shàng dēng chē sòng kū zhī tòng

这句话大意是:丙辰,上登车送,哭之恸。

wù wǔ fèng ān yú pán níng gōng

这句话大意是:戊午,奉安于磐宁宫。

gēng shēn zàng yú kūn hòu líng zhū fēi fù yān

现代白话:庚申,葬于坤厚陵,诸妃祔呢。

èr shí jiǔ nián fù zàng xìng líng

这句话大意是:二十九年,祔葬兴陵。

zhāng zōng shí yǒu sī zòu tài zǔ shì yǒu zhāo dé zì gǎi shì míng dé huáng hòu

这句话大意是:章宗时,有司奏太祖谥有“昭德”字,改谥明德皇后。

yuán fēi zhāng shì fù xuán zhēng

这句话大意是:元妃张氏,父玄征。

mǔ gāo shì yǔ shì zōng mǔ zhēn yì huáng hòu jiā fú qīn

这句话大意是:母高氏,与世宗母贞懿皇后葭莩亲。

shì zōng nà wèi cì shì shēng zhào wáng yǒng zhōng ér zhāng shì zú

这句话大意是:世宗纳为次室,生赵王永中,而张氏卒。

dà dìng èr nián zhuī fēng chén fēi

这句话大意是:大定二年,追封宸妃。

shì suì shí yuè zhuī jìn huì fēi

这句话大意是:是岁十月,追进惠妃。

shí jiǔ nián zhuī jìn yuán fēi

这句话大意是:十九年,追进元妃。

dà dìng èr shí wǔ nián huáng tài zǐ hōng

这句话大意是:大定二十五年,皇太子薨。

yǒng zhōng yú zhū zi zuì zhǎng ér shì zōng yǔ tú dān kè níng yì lì zhāng zōng wèi tài sūn

这句话大意是:永中于诸子最长,而世宗与徒单克宁议立章宗为太孙。

shì zōng cháng yuē kè níng yǔ yǒng zhōng yǒu qīn ér jiàn yì lì tài sūn zhēn shè huì jì chén yě

这句话大意是:世宗尝曰:“克宁与永中有亲,而建议立太孙,真社会稷臣也。

shàng shū zuǒ chéng rǔ bì zhě xuán zhēng zi yǒng zhōng měi jiù

现代白话:”尚书左丞你弼者,玄征子,永中每舅。

rǔ bì qī gāo tuó wò lǚ yǐ xié yán chù yǒng zhōng huà yuán fēi xiàng zhāo xī shì zhī jì wàng jiǎo fú jí xié zuǒ dào

现代白话:你弼妻高陀斡屡以邪言怵永中,画元妃像,朝夕事之,觊望徼福,及挟左道。

míng chāng wǔ nián gāo tuó wò zhū sǐ shì lián rǔ bì jí yǒng zhōng rǔ bì yǐ sǐ hòu shì jué dé bù zhuī xuē guān jué ér zhāng zōng xīn yí yǒng zhōng lěi nián bù shì

现代白话:明昌五年,高陀斡诛死,事连你弼及永中,你弼以死后事觉,得不追削官爵,而章宗心疑永中,累年不释。

jiàn guān gǔ shǒu qiān lù duó shàng shū yù kuān jiě shàng yì zhāng zōng yù bú yuè

这句话大意是:谏官贾守谦、路铎上疏欲宽解上意,章宗愈不悦。

píng zhāng zhèng shì wán yán shǒu zhēn chí qí shì bù kěn jué zhāng zōng nù shǒu zhēn ba zhī jǐ nán fǔ zhū jiàn guān jiē chì wài cì yǒng zhōng sǐ

这句话大意是:平章政事完颜守贞持其事不肯决,章宗怒守贞,罢知济南府,诸谏官皆斥外,赐永中死。

jīn dài wài qī zhī huò wéi zhāng shì yún

这句话大意是:金代外戚之祸,惟张氏云。

yuán fēi lǐ shì nán yáng jùn wáng li shí nǚ

这句话大意是:元妃李氏,南阳郡王李石女。

shēng zhèng wáng yǔn dǎo wèi shào wáng yǔn jì lù wáng yǔn dé

这句话大意是:生郑王允蹈、卫绍王允济、潞王允德。

yù wáng yǔn chéng mǔ zhāo yí liáng shì zǎo zú shàng mìng yǔn chéng wéi fēi yǎng zǐ

这句话大意是:豫王允成母昭仪梁氏早卒,上命允成为妃养子。

dà dìng yuán nián fēng xián fēi

这句话大意是:大定元年,封贤妃。

èr nián jìn fēng guì fēi

这句话大意是:二年,进封贵妃。

qī nián jìn fēng yuán fēi

这句话大意是:七年,进封元妃。

shì zōng jí wèi gǎn niàn zhāo dé huáng hòu bù fù lì hòu

这句话大意是:世宗即位,感念昭德皇后,不复立后。

cháng yuē zhèn suǒ yǐ bù fù lì hòu zhě jīn hòu gōng wú huáng hòu zhī xián gù yě

这句话大意是:尝曰:“朕所以不复立后者,今后宫无皇后之贤故也。

yuán fēi xià huáng hòu yī děng zài zhū fēi shàng

这句话大意是:”元妃下皇后一等,在诸妃上。

shí yǒu dìng cè gōng shì zōng hòu ér shēn zhì zhī chǒng yǐ shàng shū lìng zhī wèi ér zé chéng zuǒ yòu chéng xiàng yǐ xià fēi suī guì bù dé yù zhèng gōng hú wú shì

这句话大意是:石有定策功,世宗厚而深制之,宠以尚书令之位,而责成左右丞相以下,妃虽贵,不得预政,宫壶无事。

dà dìng èr shí yī nián èr yuè shàng rú chūn shuǐ cì zhǎng chūn gōng

这句话大意是:大定二十一年二月,上如春水,次长春宫。

wù zǐ fēi yǐ jí hōng

这句话大意是:戊子,妃以疾薨。

zhào yǔn chéng yǔn dǎo yǔn jì yǔn dé jiē fú cuī dié jū sāng

这句话大意是:诏允成、允蹈、允济、允德皆服衰绖居丧。

jǐ chǒu huáng tài zǐ jí hù cóng chén liáo fèng wèi yú fāng míng diàn

这句话大意是:己丑,皇太子及扈从臣僚,奉慰于芳明殿。

xīn mǎo liú shǒu guān píng zhāng zhèng shì táng kuò ān lǐ cáo wáng yǔn gōng děng shàng biǎo fèng wèi

这句话大意是:辛卯,留守官平章政事唐括安礼、曹王允功等上表奉慰。

yù shǐ zhōng chéng zhāng jiǔ sī tí kòng bìn shì shào fǔ jiān zuǒ guāng qìng dà xīng shǎo yǐn wáng xiāo diǎn lǐng lǔ bù yí zhàng

这句话大意是:御史中丞张九思提控殡事,少府监左光庆、大兴少尹王翛典领卤簿仪仗。

gōng jí jiān bié zhì bìn suǒ hái bìn jīng shī

这句话大意是:宫籍监别治殡所,还殡京师。

yǐ wèi rù zì chóng zhì mén bǎi guān jiāo yíng qīn qī yíng diàn dào lù bìn yú xīng dé gōng xi wèi bié shì

这句话大意是:乙未,入自崇智门,百官郊迎,亲戚迎奠道路,殡于兴德宫西位别室。

gēng zǐ shàng zhì jīng shī xìng xīng dé gōng zhì diàn

这句话大意是:庚子,上至京师,幸兴德宫致奠。

cǐ zàng sān zhì zūn yān

现代白话:此葬,三致尊呢。

zhào píng zhāng zhèng shì wū gǔ lùn yuán zhōng jiān hù zàng shì

这句话大意是:诏平章政事乌古论元忠监护葬事。

guǐ wèi qǐ qǔ shàng chuò cháo

这句话大意是:癸未,启取,上辍朝。

huáng tài zǐ qīn wáng zōng qī bǎi guān sòng zàng

这句话大意是:皇太子、亲王、宗戚、百官送葬。

jiǎ shēn zàng yú hǎi wáng zhuāng

这句话大意是:甲申,葬于海王庄。

bǐng xū shàng rú hǎi wáng zhuāng shāo fàn

这句话大意是:丙戌,上如海王庄烧饭。

èr shí bā nián jiǔ yuè yǔ xián fēi shí mǒ shì dé fēi tú dān shì róu fēi dà shì jù péi zàng yú kūn hòu líng

这句话大意是:二十八年九月,与贤妃石抹氏、德妃徒单氏、柔妃大氏俱陪葬于坤厚陵。

wèi shào wáng jí wèi zhuī shì guāng xiàn huáng hòu zèng fēi dì xiàn kě tè jìn

这句话大意是:卫绍王即位,追谥光献皇后,赠妃弟献可特进。

zhēn yòu sān nián jiǔ yuè xuē huáng hòu hào

这句话大意是:贞祐三年九月,削皇后号。

xiǎn zōng xiào yì huáng hòu tú dān shì

这句话大意是:显宗孝懿皇后,徒单氏。

qí xiān tè lǐ pì cì rén yě

这句话大意是:其先忒里辟刺人也。

zēng zǔ chāo cóng tài zǔ qǔ liáo yǒu gōng mìng yǐ suǒ bù wèi měng ān shì xí zhī

这句话大意是:曾祖抄,从太祖取辽有功,命以所部为猛安,世袭之。

zǔ pó lú huǒ yǐ zhàn gōng duō lèi guān kāi fǔ yí tóng sān sī zèng sī tú qí guó gōng

这句话大意是:祖婆卢火,以战功多,累官开府仪同三司,赠司徒、齐国公。

fù zhēn shàng liáo wáng zōng gàn nǚ liáng guó gōng zhǔ jiā fù mǎ dū wèi zèng tài shī guǎng píng jùn wáng

这句话大意是:父贞尚辽王宗干女梁国公主,加驸马都尉,赠太师、广平郡王。

hòu yǐ huáng tǒng qī nián shēng yú liáo yáng

这句话大意是:后以皇统七年生于辽阳。

mǔ mèng shén rén shòu yǐ bǎo zhū guāng yàn mǎn shì jì wù ér shēng hóng guāng zhú yú tíng

这句话大意是:母梦神人授以宝珠,光焰满室,既寤而生,红光烛于庭。

hòu xìng zhuāng zhòng guǎ yán fù mǔ cháng lìng zǒng jiā shì xì dà bì bàn zhū nán bù jí yě

这句话大意是:后性庄重寡言,父母尝令总家事,细大毕办,诸男不及也。

shì zōng chū jí wèi zhēn wèi yù shǐ dài fū zì nán jīng chí jiàn

这句话大意是:世宗初即位,贞为御史大夫,自南京驰见。

shì zōng xǐ wèi zhī yuē qīng suī fèi zhǔ fù xīn chén rán wèi cháng zhù bǐ wèi nüè kuàng qīng jiā fǎ kě shàng qí yǐ qīng nǚ wèi zhèn zi fēi

这句话大意是:世宗喜谓之曰:“卿虽废主腹心臣,然未尝助彼为虐,况卿家法可尚,其以卿女为朕子妃。

jí xiǎn zōng wèi huáng tài zǐ dà dìng sì nián jiǔ yuè bèi lǐ qīn yíng yú zhēn dì

这句话大意是:”及显宗为皇太子,大定四年九月,备礼亲迎于贞弟。

shì zōng lín yàn jìn huān ér ba

这句话大意是:世宗临宴,尽欢而罢。

shì nián shí yī yuè xiǎn zōng shēng chén chū fēng wèi huáng tài zǐ fēi

这句话大意是:是年十一月,显宗生辰,初封为皇太子妃。

bā nián qī yuè shàng qiǎn xuān huī shǐ yí cì shén dú wò yǐ míng mǎ bǎo dāo yù shàn cì tài zǐ jí fēi réng yù zhī yuē fēi jīn lín rù yuàn píng ān de xióng

这句话大意是:八年七月,上遣宣徽使移刺神独斡以名马、宝刀、御饍赐太子及妃,仍谕之曰:“妃今临蓐,愿平安得雄。

yǒu qìng zhī hòu yi yǐ cǐ dāo zhì zuǒ yòu

这句话大意是:有庆之后,宜以此刀置左右。

jì ér huáng sūn shēng shì wèi zhāng zōng

这句话大意是:”既而皇孙生,是为章宗。

shí shàng xìng jīn lián chuān cì bīng jǐng yì rì shàng lín xìng fǔ shì yàn shén huan

这句话大意是:时上幸金莲川,次冰井,翌日,上临幸抚视,宴甚欢。

yòu cì yù fú pèi dāo děng wù wèi xiǎn zōng yuē zǔ zōng jī qìng qiě huáng hòu yīn dé zhì hòu ér yǒu jīn rì shè jì zhī hóng fú yě

这句话大意是:又赐御服佩刀等物,谓显宗曰:“祖宗积庆,且皇后阴德至厚,而有今日,社稷之洪福也。

yòu wèi li shí hé shí liè zhì níng yuē zhèn zhū zǐ suī duō huáng hòu zhǐ yǒu tài zǐ yī rén ér yǐ

这句话大意是:”又谓李石、纥石烈志宁曰:“朕诸子虽多,皇后止有太子一人而已。

jīn xìng de dí sūn guān qí gǔ xiāng bù fán yòu shēng má dá gé shān shān shì yǎn qì qīng zhèn shén jiā zhī

这句话大意是:今幸得嫡孙,观其骨相不凡,又生麻达葛山,山势衍气清,朕甚嘉之。

yīn yǐ shān míng wéi zhāng zōng xiǎo zì

这句话大意是:”因以山名为章宗小字。

hòu sù qiān jǐn měi wèi qí jiā shì chóng chǒng jiàn fù mǔ liú tì ér yán yuē gāo míng zhī jiā gǔ rén suǒ jì yuàn shàn zì bǎo chí

这句话大意是:后素谦谨,每畏其家世崇宠,见父母流涕而言曰:“高明之家,古人所忌,愿善自保持。

qí hòu jiā guǒ yǐ hǎi líng shì bài jǐn qí yuǎn lǜ rú cǐ

这句话大意是:”其后,家果以海陵事败,尽其远虑如此。

shì zōng cháng wèi zhū wáng fēi gōng zhǔ yuē huáng tài zǐ fēi róng zhǐ hé dù fú shì dé zhōng ěr děng dāng fǎ xiào zhī

现代白话:世宗尝谓诸王妃、公主曰:“皇太子妃容止合度,服饰得中,你等当法效之。

zhāng zōng jí wèi zūn wèi huáng tài hòu gèng suǒ jū rén shòu gōng míng yuē lóng qìng gōng

这句话大意是:”章宗即位,尊为皇太后,更所居仁寿宫名曰隆庆宫。

zhào yǒu sī suì fèng jīn qiān liǎng yín wǔ qiān liǎng zhòng bì wǔ bǎi duān juàn èr qiān shū mián èr wàn liǎng bù wǔ bǎi shū qián wǔ wàn guàn

这句话大意是:诏有司岁奉金千两、银五千两、重币五百端、绢二千疋、绵二万两、布五百疋、钱五万贯。

tā suǒ yìng yòng nèi kù fèng zhī wú jū qí shù

这句话大意是:他所应用,内库奉之,毋拘其数。

shàng yuè huò wǔ cháo liù cháo ér hòu yù jiā jìng jiǎn jiàn zhū dà zhǎng gōng zhǔ lǐ rú píng shí dūn mù jiǔ zú ēn jì jiē hé

这句话大意是:上月或五朝六朝,而后愈加敬俭,见诸大长公主,礼如平时,惇睦九族,恩纪皆合。

yóu è wén rén guò yú nìng zhī yán wú suǒ de rù

这句话大意是:尤恶闻人过,谀佞之言无所得入。

shù yǐ róng wù wèi cháng jiàn xǐ yùn

这句话大意是:恕以容物,未尝见喜愠。

rán yù xià gōng píng suī zhì qīn wú suǒ ā xùn

这句话大意是:然御下公平,虽至亲无所阿徇。

cháng jiè zhū zhí yuē huáng dì yǐ wǒ gù nǎi tuī ēn wài jiā dāng jìn zhōng tú bào

这句话大意是:尝诫诸侄曰:“皇帝以我故,乃推恩外家,当尽忠图报。

wù wèi xiǎo shàn wèi wú yì ér fú wèi xiǎo è wèi wú shāng ér fú qù

这句话大意是:勿谓小善为无益而弗为,小恶为无伤而弗去。

wú jiè wú zhī guì zhé sì fēi wéi yǐ gàn guó jiā cháng xiàn

现代白话:毋藉我之贵,辄肆非违,以干国家常宪。

yī rì mèi bìng guó fū rén sǎo jīng guó fū rén děng shì cè yīn yù zhī yuē ěr jiā lěi sù zhòng qiě fēi fēng hòu yi jié yuē cái yòng wù yǐ wú wèi kě shì

现代白话:”一日,妹并国夫人、嫂泾国夫人等侍侧,因谕之曰:“你家累素重,且非丰厚,宜节约财用,勿以我为可恃。

wú shòu tiān xià zhī yǎng qǐ yǒu suǒ sī jī zāi

现代白话:我受天下之养,岂有所私积啊。

kuàng cái yòng zhě tiān xià zhī cái yòng yě

这句话大意是:况财用者,天下之财用也。

wú zhōng bù néng duō qǔ yǐ fù ěr zhī sī shì

现代白话:我终不能多取以富你之私室。

jiā rén yǒu yǐ yù yú jìn zhě què zhī qiě yuē guì yì wù ér dān cái yòng fēi wǒ suǒ yù yě

这句话大意是:”家人有以玉盂进者,却之,且曰:“贵异物而殚财用,非我所欲也。

kuàng wǒ zhī cì yǔ yǒu dù jīn ěr yǐ cǐ wéi xiàn hé yǐ zì jǐ

现代白话:况我之赐予有度,今你以此为献,凭什么自给。

tú fèi rǔ cái wǒ shí wú yòng hòu wù fù ěr

现代白话:徒费你财,我实无用,后勿复你。

míng chāng yuán nián lǐ guān yì yǐ wǔ yuè fèng shàng cè bǎo hòu fú xǔ

这句话大意是:”明昌元年,礼官议以五月奉上册宝,后弗许。

shàng lǚ wèi zhī qǐng hòu yuē jīn shì zōng fú wèi zhōng jù yì jǐn xiù pèi zhū yù yú lǐ hé ān

这句话大意是:上屡为之请,后曰:“今世宗服未终,遽衣锦绣、佩珠玉,于礼何安。

dāng sì fú què xíng zhī

这句话大意是:当俟服阕行之。

shàng yù yǒu sī yuē tài hòu zhí yì shén jiān qí dài lái nián

这句话大意是:”上谕有司曰:“太后执意甚坚,其待来年。

míng chāng èr nián zhēng yuè bēng yú lóng qìng gōng nián sì shí wǔ

这句话大意是:”明昌二年正月,崩于隆庆宫,年四十五。

shì yuē xiào yì fù zàng yù líng

这句话大意是:谥曰孝懿,祔葬裕陵。

hòu hǎo shī shū yóu xǐ lǎo zhuāng xué chún dàn qīng yì zào cì xīn yú lǐ

这句话大意是:后好《诗》、《书》尤喜《老》、《庄》,学纯淡清懿,造次心于礼。

dǎi pín yù yǐ hé píng qí yǒu shēng zi ér mǔ wáng zhě shì zhī rú jǐ suǒ shēng cí xùn wú jiàn

这句话大意是:逮嫔御以和平,其有生子而母亡者,视之如己所生,慈训无间。

shàng shí wèn ān jiàn shì yǒu wèi dāng zhě bì jiā zhī yán jiè yún

这句话大意是:上时问安,见事有未当者,必加之严诫云。

zhāo shèng huáng hòu liú shì liáo yáng rén

这句话大意是:昭圣皇后,刘氏,辽阳人。

tiān juàn èr nián jiǔ yuè jǐ hài yè hòu jiā ruò jiàn yǒu huáng yī nǚ zǐ rù qí mǔ shì zhōng zhě é qǐng hòu shēng

这句话大意是:天眷二年九月己亥夜,后家若见有黄衣女子入其母室中者,俄顷,后生。

xìng cōng huì fán zì guò mù bù wàng

这句话大意是:性聪慧,凡字过目不忘。

chū dú xiào jīng xún rì zhōng juǎn

这句话大意是:初读《孝经》,旬日终卷。

zuì xǐ fó shū

这句话大意是:最喜佛书。

shì zōng wèi dōng jīng liú shǒu yīn jī qiú jiàn ér qí zhī shǐ jiàn zhēn yì huáng hòu yú fǔ zhōng jìn tuì xián yǎ wú zì suī zhī sè

这句话大意是:世宗为东京留守,因击球,见而奇之,使见贞懿皇后于府中,进退闲雅,无恣睢之色。

dà dìng yuán nián xuǎn rù dōng gōng shí nián èr shí sān

这句话大意是:大定元年,选入东宫,时年二十三。

sān nián sān yuè shí sān rì xuān zōng shēng

这句话大意是:三年三月十三日,宣宗生。

shì rì dà yǔ zhèn diàn hòu jīng jì de jí xún zú

这句话大意是:是日,大雨震电,后惊悸得疾,寻卒。

chéng ān wǔ nián zèng yù líng zhāo huá

这句话大意是:承安五年,赠裕陵昭华。

xuān zōng jí wèi zhuī zūn wèi huáng tài hòu shēng fù xiǎn zōng miào zhuī shì zhāo shèng huáng hòu

这句话大意是:宣宗即位,追尊为皇太后,升祔显宗庙,追谥昭圣皇后。

zhāng zōng qīn huái huáng hòu pú chá shì shàng jīng lù hé sù hé rén yě

这句话大意是:章宗钦怀皇后,蒲察氏,上京路曷速河人也。

céng shǔ zǔ tài shén guó chū yǒu gōng lèi jiē guāng lù dài fu zèng sī kōng yīng guó gōng

这句话大意是:曾署祖太神,国初有功,累阶光禄大夫,赠司空、应国公。

zǔ ā hú dié guān zhì tè jìn zèng sī tú qiáo guó gōng

这句话大意是:祖阿胡迭,官至特进,赠司徒、谯国公。

fù dǐng shòu shàng xī zōng zhèng guó gōng zhǔ shòu fù mǎ dū wèi zhōng dōu lù hūn de hún shān měng ān hé sù mù dān shì xí móu kè lèi guān zhì jīn wú wèi shàng jiàng jūn zèng tài wèi yuè guó gōng

现代白话:父鼎寿尚熙宗郑国公主,授驸马都尉、中都路昏得浑山猛安、曷速木单世袭谋克,累官至金我卫上将军,赠太尉、越国公。

hòu zhī shǐ shēng yǒu hóng guāng pī tǐ yí shí bù tuì

这句话大意是:后之始生,有红光被体,移时不退。

jiù yǎng yú yí jì guó gōng zhǔ jì zhǎng xiào jǐn rú shì suǒ shēng

这句话大意是:就养于姨冀国公主,既长,孝谨如事所生。

dà dìng èr shí sān nián zhāng zōng wèi jīn yuán jùn wáng xíng nà cǎi lǐ

这句话大意是:大定二十三年,章宗为金源郡王,行纳采礼。

shì zōng qiǎn jìn shì jú shǐ tú dān huái zhōng jiù cì jīn bǎi liǎng yín qiān liǎng jiù mǎ liù pǐ zhòng cǎi sān shí duān

这句话大意是:世宗遣近侍局使徒单怀忠就赐金百两、银千两、厩马六匹、重彩三十端。

bài mìng jiān qìng yún jiàn yú rì cè guān zhě yì zhī

这句话大意是:拜命间,庆云见于日侧,观者异之。

shì nián shí yī yuè bèi lǐ qīn yíng

这句话大意是:是年十一月,备礼亲迎。

zhào qīn wáng zǎi zhí sān pǐn yǐ shàng guān jí mìng fù huì lǐ fēng jīn yuán jùn wáng fū rén hòu jìn fēng fēi bēng

这句话大意是:诏亲王宰执三品已上官及命妇会礼,封金源郡王夫人,后进封妃,崩。

hòu xìng shū míng fēng yí cuì mù zhī dú shū wéi wén dì jí wèi suì jiā zhuī cè réng zhào gào zhōng wài fèng ān shén zhǔ yú kūn níng gōng suì shí zhì jì

这句话大意是:后性淑明,风仪粹穆,知读书为文”帝即位,遂加追册,仍诏告中外,奉安神主于坤宁宫,岁时致祭。

dà ān chū fù yú dào líng

这句话大意是:大安初,祔于道陵。

yuán fēi lǐ shì shī r qí jiā yǒu zuì mò rù gōng jí jiān

这句话大意是:元妃李氏师儿,其家有罪,没入宫籍监。

fù xiāng mǔ wáng xì r jiē wēi jiàn

这句话大意是:父湘,母王盻儿,皆微贱。

dà dìng mò yǐ jiān hù nǚ zǐ rù gōng

这句话大意是:大定末,以监户女子入宫。

shì shí gōng jiào zhāng jiàn jiào gōng zhōng shī r yǔ zhū gōng nǚ jiē cóng zhī xué

这句话大意是:是时宫教张建教宫中,师儿与诸宫女皆从之学。

gù shì gōng jiào yǐ qīng shā gé zhàng bì nèi wài gōng jiào jū zhàng wài zhū gōng nǚ jū zhàng nèi bù dé miàn jiàn

这句话大意是:故事,宫教以青纱隔障蔽内外,宫教居障外,诸宫女居障内,不得面见。

yǒu bù shí zì jí wèn yì jiē zì zhàng nèi yìng shā zhǐ zì qǐng wèn gōng jiào zì zhàng wài kǒu shuō jiào zhī

这句话大意是:有不识字及问义,皆自障内映纱指字请问,宫教自障外口说教之。

zhū nǚ zǐ zhōng wéi shī r yì wèi lǐng jiě jiàn bù zhī qí shuí dàn shi qí yīn shēng qīng liàng

这句话大意是:诸女子中惟师儿易为领解,建不知其谁,但识其音声清亮。

zhāng zōng cháng wèn jiàn gōng jiào zhōng nǚ zi shuí kě jiào zhě

这句话大意是:章宗尝问建,宫教中女子谁可教者。

jiàn duì yuē jiù zhōng shēng yīn qīng liàng zhě zuì kě jiào

这句话大意是:建对曰:“就中声音清亮者最可教。

zhāng zōng yǐ jiàn yán qiú dé zhī

这句话大意是:”章宗以建言求得之。

huàn zhě liáng dào yù shī r cái měi quàn zhāng zōng nà zhī

这句话大意是:宦者梁道誉师儿才美,劝章宗纳之。

zhāng zōng hǎo wén cí fēi xìng huì xiá néng zuò zì zhī wén yì yóu shàn cì hou yán sè yíng hé zhǐ yì suì dà ài xìng

这句话大意是:章宗好文辞,妃性慧黠,能作字,知文义,尤善伺候颜色,迎合旨意,遂大爱幸。

míng chāng sì nián fēng wèi zhāo róng

这句话大意是:明昌四年,封为昭容。

míng nián jìn fēng shū fēi fù xiāng zhuī zèng jīn zǐ guāng lù dài fu shàng zhù guó lǒng xī jùn gōng

这句话大意是:明年,进封淑妃,父湘追赠金紫光禄大夫、上柱国、陇西郡公。

zǔ fù zēng zǔ fù jiē zhuī zèng

这句话大意是:祖父、曾祖父皆追赠。

xiōng xǐ r jiù cháng wèi dào yǔ dì tiě gē jiē zhuó xiǎn jìn shì qīng cháo tíng fēng cǎi dòng sì fāng shè lì jìng jìn zhī tú zhēng qū zǒu qí mén nán jīng li bǐng zhōng shān li zhe yǔ tōng pǔ xì chāo qǔ xiǎn měi

这句话大意是:兄喜儿旧尝为盗,与弟铁哥皆擢显近,势倾朝廷,风采动四方,射利竞进之徒争趋走其门,南京李炳、中山李著与通谱系,超取显美。

xū chí guó fù yī yǐ zhì zǎi xiàng

这句话大意是:胥持国附依以致宰相。

hù cái gù wèi shàng xià fēn rán zhī qí jiān dù bù gǎn jī zhī suī jī zhī mò néng qù yě

这句话大意是:怙财固位,上下纷然,知其奸蠹,不敢击之,虽击之,莫能去也。

hé shí liè zhí zhōng tān bì bù fǎ zhāng zōng zhī qí bá hù ér lǚ chì lǚ qǐ zhōng luàn tiān xià

这句话大意是:纥石烈执中贪愎不法,章宗知其跋扈,而屡斥屡起,终乱天下。

zì qīn huái huáng hòu mò shì zhōng gōng xū wèi jiǔ zhāng zōng yì shǔ lǐ shì

这句话大意是:自钦怀皇后没世,中宫虚位久,章宗意属李氏。

ér guó cháo gù shì jiē tú dān táng kuò pú chá ná lǎn pú sàn hé shí liè wū lín dá wū gǔ lùn zhū bù bù zhǎng zhī jiā shì wèi yīn hūn qǔ hòu shàng zhǔ ér lǐ shì wēi shén

这句话大意是:而国朝故事,皆徒单、唐括、蒲察、拏懒仆散、纥石烈、乌林荅、乌古论诸部部长之家,世为姻婚,娶后尚主,而李氏微甚。

zhì shì zhāng zōng guǒ yù lì zhī dà chén gù zhí bù cóng tái jiàn yǐ wéi yán dì bù dé yǐ jìn fēng wèi yuán fēi ér shì wèi xūn hè yǔ huáng hòu móu yǐ

现代白话:至是,章宗果欲立之,大臣固执不从,台谏以为言,帝不得已,进封为元妃,而势位熏赫,与皇后侔了。

yī rì zhāng zōng yàn gōng zhōng yōu rén dài mào tóu zhě xì yú qián

这句话大意是:一日,章宗宴宫中,优人瑇瑁头者戏于前。

huò wèn shàng guó yǒu hé fú ruì

这句话大意是:或问:“上国有何符瑞?

yōu yuē rǔ bù wén fèng huáng jiàn hu

现代白话:”优曰:“你不闻凤皇见吗。

qí rén yuē zhī zhī ér wèi wén qí xiáng

这句话大意是:”其人曰:“知之,而未闻其详。

yōu yuē qí fēi yǒu sì suǒ yīng yì yì

这句话大意是:”优曰:“其飞有四,所应亦异。

ruò xiǎng shàng fēi zé fēng yǔ shùn shí xiǎng xià fēi zé wǔ gǔ fēng dēng xiǎng wài fēi zé sì guó lái cháo xiàng lǐ fēi zé jiā guān jìn lù

这句话大意是:若响上飞则风雨顺时,响下飞则五谷丰登,响外飞则四国来朝,向里飞则加官进禄。

shàng xiào ér ba

这句话大意是:”上笑而罢。

qīn huái hòu jí fēi jī cháng yǒu zi huò èr sān suì huò shù yuè zhé yāo

这句话大意是:钦怀后及妃姬尝有子,或二三岁或数月辄夭。

chéng ān wǔ nián dì yǐ jì sì wèi lì dǎo lǐ tài miào shān líng

这句话大意是:承安五年,帝以继嗣未立,祷礼太庙、山陵。

shào fǔ jiān zhāng rǔ yóu yīn zhuǎn duì zòu huáng sì wèi lì qǐ shèng zhǔ qīn xíng lǐ shì zhī hòu qiǎn jìn chén yì zhū yuè guān miào qí dǎo

现代白话:少府监张你猷因转对,奏“皇嗣未立,乞圣主亲行礼事之后,遣近臣诣诸岳观庙祈祷。

zhào sī kōng xiāng wǎng bó zhōu dǎo tài qīng gōng jì ér zhǐ zhī qiǎn xíng bù yuán wài láng wán yán kuāng wǎng yān

现代白话:”诏司空襄往亳州祷太清宫,既而止之,遣刑部员外郎完颜匡往呢。

tài hé èr nián bā yuè dīng yǒu yuán fēi shēng huáng zǐ tè lín qún chén shàng biǎo chēng hè

这句话大意是:泰和二年八月丁酉,元妃生皇子忒邻,群臣上表称贺。

yàn wǔ pǐn yǐ shàng yú shén lóng diàn liù pǐn yǐ xià yàn yú dōng wǔ xià

这句话大意是:宴五品以上于神龙殿,六品以下宴于东庑下。

zhào píng zhāng zhèng shì tú dān yì bào xiè tài miào yòu chéng wán yán kuāng bào xiè shān líng shǐ shǐ bó zhōu bào xiè tài qīng gōng

这句话大意是:诏平章政事徒单镒报谢太庙,右丞完颜匡报谢山陵,使使亳州报谢太清宫。

jì mí yuè zhào cì míng fēng wèi gé wáng

这句话大意是:既弥月,诏赐名,封为葛王。

gé wáng shì zōng chū fēng dà dìng hòu bù yǐ fēng chén xià yóu shì sān děng guó hào wú gé

这句话大意是:葛王,世宗初封,大定后不以封臣下,由是三等国号无葛。

shàng shū shěng zòu qǐng yú yíng wáng xià fù gé guó hào shàng cóng zhī

这句话大意是:尚书省奏,请于瀛王下附葛国号,上从之。

shí èr yuè guǐ yǒu tè lín shēng mǎn sān yuè chì fàng sēng dào dù dié sān qiān dào shè jiào yú xuán zhēn guān wèi tè lín qí fú

这句话大意是:十二月癸酉,忒邻生满三月,敕放僧道度牒三千道,设醮于玄真观,为忒邻祈福。

dīng chǒu yù qìng hé diàn yù huáng zǐ

这句话大意是:丁丑,御庆和殿,浴皇子。

zhào bǎi guān yòng yuán dàn lǐ yí jìn jiǔ chēng hè wǔ pǐn yǐ shàng jìn lǐ wù

这句话大意是:诏百官用元旦礼仪进酒称贺,五品以上进礼物。

shēng fán èr suì ér hōng

这句话大意是:生凡二岁而薨。

xiōng xǐ r lèi guān xuān huī shǐ ān guó jūn jié dù shǐ

这句话大意是:兄喜儿,累官宣徽使、安国军节度使。

dì tiě gē lèi guān jìn shì jú shǐ shào fǔ jiān

这句话大意是:弟铁哥,累官近侍局使、少府监。

zhì bā nián chéng yù gǔ shì jí fàn shì jiē yǒu shēn wèi jí rǔ yuè zhāng zōng yǐ de sou jí pō kùn

这句话大意是:至八年,承御贾氏及范氏皆有娠,未及乳月,章宗已得嗽疾,颇困。

shì shí wèi wáng yǒng jì zì wǔ dìng jūn lái cháo

这句话大意是:是时卫王永济自武定军来朝。

zhāng zōng yú fù xiōng zhōng zuì ài wèi wáng yù shǐ jì tǐ lì zhī yǔ zài wèi shào wáng jì

这句话大意是:章宗于父兄中最爱卫王,欲使继体立之,语在《卫绍王纪》。

wèi wáng cháo cí shì rì zhāng zōng lì jí yǔ zhī jī qiú wèi wèi wáng yuē shū wáng bù yù zuò zhǔ rén jù yù qù xié

这句话大意是:卫王朝辞,是日,章宗力疾与之击球,谓卫王曰:“叔王不欲作主人,遽欲去邪?

yuán fēi zài bàng wèi dì yuē cǐ fēi qīng yán zhě

这句话大意是:”元妃在傍,谓帝曰:“此非轻言者。

shí yī yuè yǐ mǎo zhāng zōng dà jiàn wèi wáng wèi fā yuán fēi yǔ huáng mén li xīn xǐ yì lì wèi wáng shǐ nèi shì pān shǒu héng zhào zhī

这句话大意是:”十一月乙卯,章宗大渐,卫王未发,元妃与黄门李新喜议立卫王,使内侍潘守恒召之。

shǒu héng pō zhī shū shí dà tǐ wèi yuán fēi yuē cǐ dà shì dāng yǔ dà chén yì

这句话大意是:守恒颇知书,识大体,谓元妃曰:“此大事,当与大臣议。

nǎi shǐ shǒu héng zhào píng zhāng zhèng shì wán yán kuāng

这句话大意是:”乃使守恒召平章政事完颜匡。

kuāng xiǎn zōng shì dú zuì wéi jiù chén yǒu zhēng fá gōng gù dú zhào zhī

这句话大意是:匡,显宗侍读,最为旧臣,有征伐功,故独召之。

kuāng zhì suì yǔ dìng cè lì wèi wáng

这句话大意是:匡至,遂与定策立卫王。

bǐng chén zhāng zōng bēng yí zhào huáng shū wèi wáng jí huáng dì wèi

这句话大意是:丙辰,章宗崩,遗诏皇叔卫王即皇帝位。

zhào yuē zhèn zhī nèi rén jiàn yǒu shēn zhě liǎng wèi

这句话大意是:诏曰:“朕之内人,见有娠者两位。

rú qí zhōng yǒu nán dāng lì wèi chǔ èr

这句话大意是:如其中有男,当立为储贰。

rú jiē shì nán zǐ zé kě lì zhě lì zhī

这句话大意是:如皆是男子,择可立者立之。

wèi shào wáng jí wèi dà ān yuán nián èr yuè zhào yuē zhāng zōng huáng dì yǐ tiān xià zhòng qì bì yú miǎo gōng yí zhǐ wèi yè tíng nèi rén yǒu shēn zhě liǎng wèi rú de nán zé lì wèi chǔ èr

这句话大意是:卫绍王即位,大安元年二月,诏曰:“章宗皇帝以天下重器畀于眇躬,遗旨谓掖庭内人有娠者两位,如得男则立为储贰。

shēn yù duō fāng jiǎo rú tiān rì

这句话大意是:申谕多方,皎如天日。

zhèn suī liáng fēi shí shòu fù tuō sī kè fù yú yí yì měi qū wèi zhī jìn xīn zé jìng shě yǐ bǐ jū qiǎn yì qīn ér shǒu shì

这句话大意是:朕虽凉菲,实受付托,思克副于遗意,每曲为之尽心,择静舍以俾居,遣懿亲而守视。

qīn huái huáng hòu mǔ zhèng guó gōng zhǔ jí rǔ mǔ xiāo guó fū rén zhòu yè bù lí

这句话大意是:钦怀皇后母郑国公主及乳母萧国夫人昼夜不离。

zuó wén yǒu shuǎng yú ān yǎng yǐ yòng zhěn yōu ér fú níng yuán mìng dà chén zhuān wèi tiáo hù

这句话大意是:昨闻有爽于安养,已用轸忧而弗宁,爰命大臣专为调护。

jīn zhě píng zhāng zhèng shì pú sàn duān zuǒ chéng sūn jí kāng zòu yán chéng yù gǔ shì dāng yǐ shí yī yuè miǎn rǔ jīn zé yǐ chū sān yuè lái shì wèi kě dù zhī

这句话大意是:今者平章政事仆散端、左丞孙即康奏言,承御贾氏当以十一月免乳,今则已出三月,来事未可度知。

fàn shì chǎn qī hé zài zhēng yuè ér tài yī fù shǐ yí shī yán yán zì nián qián shí yī yuè zhěn de fàn shì tāi qì yǒu sǔn tiáo zhì qì jīn mài xī suī hé tāi xíng yǐ shī

这句话大意是:范氏产期,合在正月,而太医副使仪师颜言,自年前十一月诊得范氏胎气有损,调治迄今,脉息虽和,胎形已失。

jí fàn shì zì yuàn yú shén yù qián xuē fà wèi ní

这句话大意是:及范氏自愿于神御前削发为尼。

zhòng niàn xiān huáng dì zhòng shǔ dà shì qǐ qī wén cǐ shēn yòng dá rán

这句话大意是:重念先皇帝重属大事,岂期闻此,深用怛然。

jīn fàn shì jì yǐ yǒu sǔn ér gǔ shì yóu huò kě jì gào yú xiān dì yuàn jiàng líng xǐ mò cì bǎo quán zǎo shēng shèng sì

这句话大意是:今范氏既已有损,而贾氏犹或可冀,告于先帝,愿降灵禧,默赐保全,早生圣嗣。

shàng kǒng zhòng shù wèi jiū duān yóu yào bù nì yú bō fū shǐ xián míng yú wú yì

现代白话:尚恐众庶未究端由,要不匿于播敷,使咸明于我意。

sì yuè zhào yuē jìn zhě yǒu su yuán fēi lǐ shì qián jì fù ēn zì tài hé qī nián zhēng yuè zhāng zōng zàn cháng wéi yù lǐ shì yǔ xīn xǐ qiè yì wèi chǔ sì wèi lì yù lìng gōng rén zhà zuò yǒu shēn jì qǔ tā r zhà chōng huáng sì

这句话大意是:四月,诏曰:“近者有诉元妃李氏,潜计负恩,自泰和七年正月,章宗暂尝违豫,李氏与新喜窃议,为储嗣未立,欲令宫人诈作有身,计取他儿诈充皇嗣。

suì yú nián qián rùn yuè shí rì yīn gǔ chéng yù bìng ǒu tù fù zhōng ruò yǒu jī kuài lǐ shì yǔ qí mǔ wáng xì r jí li xīn xǐ móu lìng gǔ shì zhà chēng yǒu shēn sì jiāng lín yuè yú lǐ jiā qǔ r yǐ rù yuè rì bù ǒu zé guī bié qǔ yǐ wéi huáng sì

这句话大意是:遂于年前闰月十日,因贾承御病呕吐,腹中若有积块,李氏与其母王盻儿及李新喜谋,令贾氏诈称有身,俟将临月,于李家取儿以入,月日不偶则规别取,以为皇嗣。

zhāng zōng bēng móu bù jí xíng

这句话大意是:章宗崩,谋不及行。

dāng xiān dì mí liú zhī jì mìng píng zhāng zhèng shì wán yán kuāng dōu tí diǎn zhōng wài shì wù míng yǒu chì zhǐ wǒ yǒu liǎng gōng rén yǒu shēn gèng lìng zhào píng zhāng zuǒ yòu bìng wén sī yǔ

这句话大意是:当先帝弥留之际,命平章政事完颜匡都提点中外事务,明有敕旨,‘我有两宫人有娠’,更令召平章,左右并闻斯语。

lǐ shì bìng xīn xǐ nǎi gǎn bù yī chì zhǐ yù huàn xǐ r tiě gē shì jì bù kè qiè hū tí diǎn jìn shì jú wū gǔ lùn qìng shòu yǔ jì yīn pǐn zǎo zhū wáng yì fù bù dìng

这句话大意是:李氏并新喜乃敢不依敕旨,欲唤喜儿、铁哥,事既不克,窃呼提点近侍局乌古论庆寿与计,因品藻诸王,议复不定。

zhī jìn shì jú fù shǐ tú dān zhāng sēng qiǎn rén zhào píng zhāng yǐ dào xuān huá mén wài shǐ fā kān tóng

这句话大意是:知近侍局副使徒单张僧遣人召平章,已到宣华门外,始发勘同。

píng zhāng rù nèi yī zūn yí zhǐ yǐ dìng dà shì

这句话大意是:平章入内,一遵遗旨,以定大事。

fāng xiān dì jí wēi shù zhào lǐ shì lǐ shì bú dào

这句话大意是:方先帝疾危,数召李氏,李氏不到。

jí suǒ yī fú lǐ shì chéng zhào yì bù jí lái yóu yǔ qí mǔ sī yì

这句话大意是:及索衣服,李氏承召亦不即来,犹与其母私议。

xiān huáng píng xī huò yǒu xìng yù lǐ shì jí dù lìng nǚ wū li dìng nú zuò zhǐ mù rén yuān yāng fú yǐ shì yǎn mèi zhì jué shèng sì

这句话大意是:先皇平昔或有幸御,李氏嫉妒,令女巫李定奴作纸木人、鸳鸯符以事魇魅,致绝圣嗣。

suǒ wéi bù guǐ mò kě dān chén

这句话大意是:所为不轨,莫可殚陈。

shì jì fā lù qiǎn dà chén àn wèn jù yǐ kuǎn fú

这句话大意是:事既发露,遣大臣按问,俱已款服。

mìng zǎi chén wǎng shěn yì rú zhī

这句话大意是:命宰臣往审,亦如之。

yǒu sī yì fǎ dāng jí xíng

这句话大意是:有司议,法当极刑。

yǐ qí jiǔ shì xiān dì yù miǎn qí sǐ

这句话大意是:以其久侍先帝,欲免其死。

wáng gōng bǎi liáo zhí zòu jiān què

这句话大意是:王公百僚,执奏坚确。

jīn cì lǐ shì zì jìn

这句话大意是:今赐李氏自尽。

wáng xì r li xīn xǐ gè zhèng diǎn xíng

这句话大意是:王盻儿、李新喜各正典刑。

lǐ shì xiōng ān guó jūn jié dù shǐ xǐ r dì shào fǔ jiān tiě gē rú lǜ réng zhuī chú fù xì jiān jí yú yuǎn dì ān zhì

这句话大意是:李氏兄安国军节度使喜儿、弟少府监铁哥如律,仍追除复系监籍,于远地安置。

zhū lián zuò bìng yī lǜ lìng shī xíng

这句话大意是:诸连坐并依律令施行。

chéng yù gǔ shì yì cì zì jìn

这句话大意是:承御贾氏亦赐自尽。

gài zhāng zōng bēng sān rì ér chēng fàn shì tāi qì yǒu sǔn

这句话大意是:盖章宗崩三日而称范氏胎气有损。

zhāng zōng jí mí liú yì wú wán yán kuāng dōu tí diǎn zhōng wài shì wù chì zhǐ

这句话大意是:章宗疾弥留,亦无完颜匡都提点中外事务敕旨。

huò wèi wán yán kuāng yù duó dìng cè gōng gòu zhì rú cǐ

这句话大意是:或谓完颜匡欲夺定策功,构致如此。

zì hòu tiān xià bù fù chēng yuán fēi dàn hū yuē li shī r

这句话大意是:自后天下不复称元妃,但呼曰李师儿。

jí hú shā hǔ shì wèi wáng lì xuān zōng qǐng biǎn jiàng wèi wáng jiàng wèi dōng hǎi jùn hòu

这句话大意是:及胡沙虎弑卫王,立宣宗,请贬降卫王,降为东海郡侯。

qí zhào yuē dà ān zhī chū bān yù tiān xià wèi lǐ shì yǔ qí mǔ wáng xì r jí li xīn xǐ tóng móu lìng gǔ shì xū chēng yǒu shēn gè zhèng zuì fǎ

这句话大意是:其诏曰:“大安之初,颁谕天下,谓李氏与其母王盻儿及李新喜同谋,令贾氏虚称有身,各正罪法。

zhèn wéi zhāng zōng huáng dì shèng dé cōng míng qǐ róng yǒu cǐ qī dài

这句话大意是:朕惟章宗皇帝圣德聪明,岂容有此欺绐。

jìn yīn jí yì wǔ wèi jūn fù shǐ jiān tí diǎn jìn shì jú wán yán dá huò wáng fù dà zhèng dé jiē yán gǔ shì shì nèi yǒu yuān

这句话大意是:近因集议,武卫军副使兼提点近侍局完颜达、霍王傅大政德皆言贾氏事内有冤。

cǐ shí dá zhí zài jìn shì zhèng dé hù gǔ shì suǒ yǐ zhī zhī

这句话大意是:此时,达职在近侍,政德护贾氏,所以知之。

zhèn qīn lín wèn zuǒ zhèng qí shì nuǎn mèi wú jù dāng shí bèi zuì biǎn zé zhě kě jù lìng fàng miǎn huán jiā

这句话大意是:朕亲临问左证,其事暖昧无据,当时被罪贬责者可俱令放免还家。

yóu shì lǐ shì jiā zú jiē de hái

这句话大意是:”由是李氏家族皆得还。

wèi shào wáng hòu tú dān shì dà ān yuán nián lì wèi huáng hòu

这句话大意是:卫绍王后徒单氏,大安元年,立为皇后。

zhì níng yuán nián hú shā hǔ luàn yǔ wèi wáng jù qiān yú wèi dǐ

这句话大意是:至宁元年,胡沙虎乱,与卫王俱迁于卫邸。

dì yù shì xuān zōng jí wèi wèi wáng jiàng wèi dōng hǎi jùn hòu tú dān shì xuē huáng hòu hào

这句话大意是:帝遇弑,宣宗即位,卫王降为东海郡侯,徒单氏削皇后号。

zhēn yòu èr nián qiān dū biàn zhào fán wèi shào wáng jí hào lì wáng jiā rén jiē xǐ zhèng zhōu réng jìn gù bù dé chū rù

这句话大意是:贞祐二年,迁都汴,诏凡卫绍王及鄗厉王家人皆徙郑州,仍禁锢,不得出入。

nán nǚ bù dé hūn jià zhě shí jiǔ nián

这句话大意是:男女不得婚嫁者十九年。

tiān xìng yuán nián zhào shì jìn gù

这句话大意是:天兴元年,诏释禁锢。

shì shí hé nán yǐ bù néng shǒu zǐ sūn bù zhī suǒ zhōng

这句话大意是:是时,河南已不能守,子孙不知所终。

xuān zōng huáng hòu wáng shì zhōng dōu rén míng huì huáng hòu mèi yě

这句话大意是:宣宗皇后王氏,中都人,明惠皇后妹也。

qí fù wēi shí cháng mèng èr yù shū huà wèi yuè yǐ ér shēng èr hòu jí méi yǒu zhī shēng yú jiù

这句话大意是:其父微时尝梦二玉梳化为月,已而生二后,及没,有芝生于柩。

chū xuān zōng fēng yì wáng zhāng zōng zhào zhū wáng qiú mín jiā zi yǐ guǎng jì sì

这句话大意是:初,宣宗封翼王,章宗诏诸王求民家子,以广继嗣。

shì shí hòu yǔ páng shì xié rù wáng dǐ jí jiàn hòu zǐ yǒu zī sè yòu nà zhī

这句话大意是:是时,后与庞氏偕入王邸,及见后姊有姿色,又纳之。

zhēn yòu yuán nián jiǔ yuè fēng hòu wèi yuán fēi zǐ wèi shū fēi páng shì wéi zhēn fēi

这句话大意是:贞祐元年九月,封后为元妃,姊为淑妃,庞氏为真妃。

shū fēi shēng āi zōng zhēn fēi shēng shǒu chún hòu wú zi yǎng āi zōng wèi jǐ zi

这句话大意是:淑妃生哀宗,真妃生守纯,后无子,养哀宗为己子。

zhēn yòu èr nián qī yuè cì xìng wēn dūn shì lì wèi huáng hòu

这句话大意是:贞祐二年七月,赐姓温敦氏,立为皇后。

zhuī fēng hòu zēng zǔ de shòu sī kōng jì guó gōng zēng zǔ mǔ liú shì jì guó fū rén zǔ pú sī tú yì guó gōng zǔ mǔ yáng shì yì guó fū rén fù yàn chāng tài wèi biàn guó gōng mǔ mǎ shì biàn guó fū rén

这句话大意是:追封后曾祖得寿司空、冀国公,曾祖母刘氏冀国夫人,祖璞司徒、益国公,祖母杨氏益国夫人,父彦昌太尉、汴国公,母马氏汴国夫人。

sān nián zhuāng xiàn tài zǐ hōng āi zōng wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:三年,庄献太子薨,哀宗为皇太子。

xuān zōng bēng āi zōng jí wèi

这句话大意是:宣宗崩,哀宗即位。

zhèng dà yuán nián zūn hòu wèi huáng tài hòu hào qí gōng yuē rén shèng jìn fēng hòu fù yuē nán yáng jùn wáng

这句话大意是:正大元年,尊后为皇太后,号其宫曰仁圣,进封后父曰南阳郡王。

huò yuē xuān zōng wèi zhū wáng shí zhuāng xiàn tài zǐ mǔ wèi zhèng fēi jí jí wèi zūn wèi huáng hòu

这句话大意是:或曰:宣宗为诸王时,庄献太子母为正妃,及即位,尊为皇后。

zhēn yòu yuán nián jiǔ yuè zhào yuē yuán fēi mǒu shì jiǔ fèng shì yú qián fān yǐ cì fēng yú guó hào kě lì wèi huáng hòu

这句话大意是:贞祐元年九月,诏曰:“元妃某氏久奉侍于潜藩,已赐封于国号,可立为皇后。

qí míng shì gài bù kě kǎo yě

这句话大意是:”其名氏盖不可考也。

huò yòu yuē zì wáng shì zǐ mèi rù gōng ér hòu chǒng shuāi xún wèi ní wáng shì suì lì wèi hòu jiē hòu zǐ míng huì zhī móu yě

这句话大意是:或又曰:自王氏姊妹入宫而后宠衰,寻为尼,王氏遂立为后,皆后姊明惠之谋也。

chū wáng shì zǐ mèi shòu fēng zhī rì dà fēng hūn mái huáng qì chōng sè tiān dì

这句话大意是:初,王氏姊妹受封之日,大风昏霾,黄气充塞天地。

yǐ ér hòu mèng gài zhě shù wàn zhǒng qí hòu xīn shén è zhī

这句话大意是:已而,后梦丐者数万踵其后,心甚恶之。

zhàn zhě yuē hòu zhě tiān xià zhī mǔ yě

这句话大意是:占者曰:“后者,天下之母也。

bǎi xìng pín jù jiāng shuí su yān

现代白话:百姓贫窭,将谁诉呢?

hòu suì chì yǒu sī jīng chéng shè zhōu yǔ bīng yào

这句话大意是:”后遂敕有司,京城设粥与冰药。

jí rén chén guǐ sì suì hé nán jī jǐn

这句话大意是:及壬辰、癸巳岁,河南饥馑。

dà yuán bīng wéi biàn jiā yǐ dà yì biàn chéng zhī mín sǐ zhě bǎi yú wàn hòu jiē mù dǔ yān

现代白话:大元兵围汴,加以大疫,汴城之民,死者百余万,后皆目睹呢。

āi zōng shì fú jiāng dì xiǎng tài miào xiān qī yǒu sī zòu miǎn fú chéng shàng qǐng rén shèng cí shèng liǎng gōng tài hòu yù nèi diàn yīn shì yī zhī yǐ jiàn liǎng gōng dà yuè

这句话大意是:哀宗释服,将禘飨太庙,先期,有司奏冕服成,上请仁圣、慈圣两宫太后御内殿,因试衣之以见,两宫大悦。

shàng gèng biàn fú fèng shāng wèi liǎng gōng shòu

这句话大意是:上更便服,奉觞为两宫寿。

rén shèng tài hòu yù shàng yuē zǔ zōng chū qǔ tiān xià shén bù yì

这句话大意是:仁圣太后谕上曰:“祖宗初取天下甚不易。

hé shí shǐ sì fāng chéng píng bǎi xìng ān lè tiān zǐ fú cǐ fǎ fú yú zhōng dōu zǔ miào xíng dì xiǎng hu

这句话大意是:何时使四方承平,百姓安乐,天子服此法服,于中都祖庙行禘飨吗?

shàng yuē ā pó yǒu cǐ yì chén yì hé cháng wàng

这句话大意是:”上曰:“阿婆有此意,臣亦何尝忘。

cí shèng tài hòu yì yuē héng yǒu cǐ xīn zé jiàn cǐ dāng yǒu qī yǐ

现代白话:”慈圣太后亦曰:“恒有此心,则见此当有期了。

suì zhuó jiǔ wéi shàng shòu huān rán ér ba

这句话大意是:”遂酌酒为上寿,欢然而罢。

tiān xìng yuán nián dōng āi zōng qiān guī dé

这句话大意是:天兴元年冬,哀宗迁归德。

èr nián zhēng yuè qiǎn jìn shì tú dān sì xǐ shù jiǎ dá shī bù fèng yíng liǎng gōng

这句话大意是:二年正月,遣近侍徒单四喜、术甲荅失不奉迎两宫。

hòu yù rén ān diàn chū tǐng jīn jí qī bǎo jīn xǐ fēn cì cóng xíng zhōng xiào jūn

这句话大意是:后御仁安殿,出铤金及七宝金洗,分赐从行忠孝军。

shì yè liǎng gōng jí róu fēi péi mǎn shì děng chéng mǎ chū gōng xíng zhì chén liú chéng zuǒ yòu huǒ qǐ yí yǒu bīng bù gǎn jìn

这句话大意是:是夜,两宫及柔妃裴满氏等乘马出宫,行至陈留,城左右火起,疑有兵,不敢进。

hòu jí mìng hái gōng

这句话大意是:后亟命还宫。

míng rì rù jīng qì sì xǐ jiā

这句话大意是:明日,入京憩四喜家。

shǎo qǐng niǎn yíng rù gōng

这句话大意是:少顷,辇迎入宫。

fāng móu zài xíng jīng chéng pò hòu jí zhū fēi pín běi qiān bù zhī suǒ zhōng

这句话大意是:方谋再行,京城破,后及诸妃嫔北迁,不知所终。

wéi bǎo fú lǐ shì cóng zhì xuān dé zhōu jū mó hē yuàn

这句话大意是:惟宝符李氏从至宣德州,居摩诃院。

lǐ shì zì rù yuàn zhǐ qǐn fó diàn zhōng zuò wéi fān pèi

这句话大意是:李氏自入院,止寝佛殿中,作为幡旆。

huì dāng tóng hòu fēi běi xíng jiāng fā fó xiàng qián zì yì sǐ qiě zì shū mén zhǐ yuē bǎo fú yù shì cǐ chù shēn gù

这句话大意是:会当同后妃北行,将发,佛像前自缢死,且自书门纸曰“宝符御侍此处身故。

xuān zōng míng huì huáng hòu wáng huáng hòu zhī zǐ yě

这句话大意是:宣宗明惠皇后,王皇后之姊也。

shēng āi zōng

这句话大意是:生哀宗。

xuān zōng jí wèi fēng wèi shū fēi

这句话大意是:宣宗即位,封为淑妃。

jí mèi lì wèi hòu jìn fēng yuán fēi

这句话大意是:及妹立为后,进封元妃。

āi zōng jí wèi zhào zūn wèi huáng tài hòu hào qí gōng yuē cí shèng

这句话大意是:哀宗即位,诏尊为皇太后,号其宫曰慈圣。

hòu xìng duān yán pō dá gǔ jīn

这句话大意是:后性端严,颇达古今。

āi zōng yǐ lì wèi huáng tài zǐ yǒu guò shàng qiè zé zhī jí jí wèi shǐ miǎn jiǎ chu

这句话大意是:哀宗已立为皇太子,有过尚切责之,及即位,始免槚楚。

yī rì gōng zhōng jiù shí shàng qì yǒu yù wǎn yè sān yī fèng tài hòu èr fèng dì jí zhōng gōng

这句话大意是:一日,宫中就食,尚器有玉碗楪三,一奉太后,二奉帝及中宫。

jīng wáng mǔ zhēn fēi páng shì yǐ mǎ nǎo qì jìn shí hòu jiàn zhī nù zhào zhǔ zhě zé yuē shuí lìng rǔ wàng shēng fēn bié jīng wáng mǔ qǐ bēi wǒ ér fù yé

现代白话:荆王母真妃庞氏以玛瑙器进食,后见之怒,召主者责曰:“谁令你妄生分别,荆王母岂卑我儿妇耶。

fēi yǐn shí xì gù yǐ lìng yǒu sī zhàng shā rǔ yǐ

现代白话:非饮食细故,已令有司杖杀你了。

shì hòu gōng zhōng fèng zhēn fēi yǒu jiā

这句话大意是:”是后,宫中奉真妃有加。

huò gào jīng wáng móu bù guǐ zhě xià yù yì yǐ jué

这句话大意是:或告荆王谋不轨者,下狱,议已决。

dì yán yú hòu hòu yuē rǔ zhǐ yī xiōng nài hé yǐ chán yán yù hài zhī

现代白话:帝言于后,后曰:“你止一兄,奈凭什么谗言欲害之。

zhāng zōng shā bó yǔ shū xiǎng nián bù yǒng huáng sì yòu jué hé wéi yù xiào zhī yé

这句话大意是:章宗杀伯与叔,享年不永,皇嗣又绝,何为欲效之耶。

qù shè chū shǐ lái jiàn wǒ

这句话大意是:趣赦出,使来见我。

yí shí bù zhì wú bú jiàn rǔ yǐ

现代白话:移时不至,我不见你了。

dì qǐ hòu lì dài wáng zhì tì qì wèi fǔ zhī

这句话大意是:”帝起,后立待,王至,涕泣慰抚之。

āi zōng shén chǒng yī gōng rén yù lì wèi hòu

这句话大意是:哀宗甚宠一宫人,欲立为后。

hòu è qí wēi jiàn gù mìng chū zhī

这句话大意是:后恶其微贱,固命出之。

shàng bù dé yǐ mìng fàng zhī chū gōng yǔ shǐ zhě yuē ěr chū dōng huá mén bù jì hé rén shǒu yù zhě jí cì zhī

现代白话:上不得已,命放之出宫,语使者曰:“你出东华门,不计何人,首遇者即赐之。

yú shì yù yī fàn zēng zhě suì cì wèi qī

这句话大意是:”于是遇一贩缯者,遂赐为妻。

diǎn jiǎn sā hé niǎn jiào shàng qí jū hòu chuán zhǐ jiè zhī yún rǔ wéi rén chén dāng fǔ zhǔ yǐ zhèng gù nǎi jiào zhī xì yé

现代白话:点检撒合辇教上骑鞠,后传旨戒之云:“你为人臣,当辅主以正,顾乃教之戏耶。

zài yǒu wén bì dà zhàng rǔ yǐ

现代白话:再有闻,必大杖你了。

bǐ nián xiǎo jié guó shì pō zhèn wén shì yǒu zòu fù sòng yǐ shèng dé zhōng xīng wéi yán zhě

这句话大意是:比年小捷,国势颇振,文士有奏赋颂以圣德中兴为言者。

hòu wén bú yuè yuē dì nián shào qì ruì wú jù xīn zé jiāo dài shēng

这句话大意是:后闻不悦曰:“帝年少气锐,无惧心则骄怠生。

jīn xìng yī shèng hé děng zhōng xīng ér ruò bèi chǎn zhī rú shì

这句话大意是:今幸一胜,何等中兴,而若辈谄之如是。

zhèng dà bā nián jiǔ yuè bǐng shēn hòu bēng yí mìng yuán líng zhì dù wu cóng jiǎn yuē

这句话大意是:正大八年九月丙申,后崩,遗命园陵制度,务从俭约。

shí èr yuè jǐ wèi zàng biàn chéng yíng shuò mén wài wǔ lǐ zhuāng xiàn tài zǐ mù zhī xi

这句话大意是:十二月己未,葬汴城迎朔门外五里庄献太子墓之西。

shì míng huì huáng hòu

这句话大意是:谥明惠皇后。

āi zōng huáng hòu tú dān shì

这句话大意是:哀宗皇后,徒单氏。

xuān zōng jí hòu yǒu jí hòu cháng kuī fū yǐ jìn xuān zōng wén ér jiā zhī

这句话大意是:宣宗及后有疾,后尝刲肤以进,宣宗闻而嘉之。

xìng dìng sì nián hòu fù zhèn nán jūn jié dù shǐ wán sēng yǒu zuì xuān zōng yǐ hòu chún xiào yīn qǔ shè zhī tīng qí zhì shì

这句话大意是:兴定四年,后父镇南军节度使顽僧有罪,宣宗以后纯孝,因曲赦之,听其致仕。

zhèng dà yuán nián zhào lì wèi huáng hòu

这句话大意是:正大元年,诏立为皇后。

āi zōng qiān guī dé qiǎn hòu dì sì xǐ děng yì biàn fèng yíng yè zhì chén liú bù gǎn jìn fù guī yú biàn

这句话大意是:哀宗迁归德,遣后弟四喜等诣汴奉迎,夜至陈留,不敢进,复归于汴。

wèi jǐ chéng pò běi qiān bù zhī suǒ zhōng

这句话大意是:未几,城破北迁,不知所终。

zàn yuē zhōu lǐ jiǔ pín zhǎng fù xué zhī fǎ fù dé fù yán fù róng fù gōng

这句话大意是:赞曰:《周礼》“九嫔,掌妇学之法,妇德、妇言、妇容、妇功。

bān zhāo shì lùn zhī yuē fù dé bù bì cái míng jué yì yě

这句话大意是:”班昭氏论之曰:“妇德,不必才明绝异也。

fù yán bù bì biàn kǒu lì cí yě

这句话大意是:妇言,不必便口利辞也。

fù róng bù bì yán sè měi lì yě

这句话大意是:妇容,不必颜色美丽也。

fù gōng bù bì gōng qiǎo guò rén yě

这句话大意是:妇功,不必功巧过人也。

qīng xián zhēn jìng shǒu jié zhěng qí xíng jǐ yǒu chǐ dòng jìng yǒu fǎ shì wèi fù dé

这句话大意是:清闲贞静,守节整齐,行己有耻,动静有法,是谓妇德。

zé cí ér shuō bù dào è yǔ shí rán hòu yán bù yàn yú rén shì wèi fù yán

这句话大意是:择辞而说,不道恶语,时然后言,不厌于人,是谓妇言。

guàn huàn chén huì fú shì xiān jié mù yù yǐ shí shēn bù gòu rǔ shì wèi fù róng

这句话大意是:盥浣尘秽,服饰鲜洁,沐浴以时,身不垢辱,是谓妇容。

zhuān xīn fǎng jì bù hǎo xì xiào jié qí jiǔ shí yǐ fèng bīn kè shì wèi fù gōng

这句话大意是:专心纺绩,不好戏笑,洁齐酒食,以奉宾客,是谓妇功。

hòu shì fù xué bù xiū lì sè yǐ xiāng gāo qiǎo yán yǐ xiāng qīng xián néng yǐ shì ēn féng yíng yǐ gù chǒng

这句话大意是:”后世妇学不修,丽色以相高,巧言以相倾,衔能以市恩,逢迎以固宠。

shì gù dào píng chè dùn huáng tǒng yǐ yǔn qí shēn hǎi líng gǔ huò qún bì jǐ wáng qí guó

这句话大意是:是故悼平掣顿皇统,以陨其身,海陵蛊惑群嬖,几亡其国。

dào líng lǐ shì shàn chǒng dù zhèng zú fèn qí zōng

这句话大意是:道陵李氏擅宠蠹政,卒愤其宗。

wū hū kě bù jiè zāi

现代白话:呜呼,可不戒啊。

✦ You read 列传·卷二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.