金史 · 脱脱 · Chapter 74 of 136

列传·卷十二

PinyinModern Translation
Size

zōng hàn běn míng zhān hǎn zi xié gē zōng wàng běn míng wò lí bù zi qí jīng wén

这句话大意是:宗翰(本名粘罕 子斜哥) 宗望(本名斡离不 子齐 京 文)。

zōng hàn běn míng zhān méi hē hàn yǔ é wèi zhān hǎn guó xiāng sā gǎi zhī zhǎng zǐ yě

这句话大意是:宗翰本名粘没喝,汉语讹为粘罕,国相撒改之长子也。

nián shí qī jūn zhōng fú qí yǒng

这句话大意是:年十七,军中服其勇。

jí yì fá liáo zōng hàn yǔ tài zǔ yì hé

这句话大意是:及议伐辽,宗翰与太祖意合。

tài zǔ bài liáo shī yú jìng shàng huò yē lǜ xiè shí

这句话大意是:太祖败辽师于境上,获耶律谢十。

sā gǎi shǐ zōng hàn jí wán yán xī yǐn lái hè jié jí chēng dì wèi hè

这句话大意是:撒改使宗翰及完颜希尹来贺捷,即称帝为贺。

jí tài zōng yǐ xià zōng shì qún chén jiē quàn jìn tài zǔ yóu qiān ràng

这句话大意是:及太宗以下宗室群臣皆劝进,太祖犹谦让。

zōng hàn yǔ ā lí hé mèn pú jiā nú děng jìn yuē ruò bù yǐ shí jiàn hào wú yǐ xì tiān xià xīn

这句话大意是:宗翰与阿离合懑、蒲家奴等进曰:“若不以时建号,无以系天下心。

tài zǔ yì nǎi jué

这句话大意是:”太祖意乃决。

liáo dū tǒng yē lǜ é lǐ duo yǐ èr shí yú wàn shù biān tài zǔ nì jī zhī zōng hàn wèi yòu jūn dà bài liáo rén yú dá lǔ gǔ chéng

这句话大意是:辽都统耶律讹里朵以二十余万戍边,太祖逆击之,宗翰为右军,大败辽人于达鲁古城。

tiān fǔ wǔ nián sì yuè zōng hàn zòu yuē liáo zhǔ shī dé zhōng wài lí xīn

这句话大意是:天辅五年四月,宗翰奏曰:“辽主失德,中外离心。

wǒ cháo xīng shī dà yè jì dìng ér gēn běn fú chú hòu bì wéi huàn

这句话大意是:我朝兴师,大业既定,而根本弗除,后必为患。

jīn chéng qí xìn kě xí qǔ zhī

这句话大意是:今乘其衅,可袭取之。

tiān shí rén shì bù kě shī yě

这句话大意是:天时人事,不可失也。

tài zǔ rán zhī jí mìng zhū lù jiè bèi jūn shì

这句话大意是:”太祖然之,即命诸路戒备军事。

wǔ yuè wù xū shè liǔ yàn qún chén

这句话大意是:五月戊戌,射柳,宴群臣。

shàng gù wèi zōng hàn yuē jīn yì xī zhēng rǔ qián hòu jì yì duō hé zhèn yì

现代白话:上顾谓宗翰曰:“今议西征,你前后计议多合朕意。

zōng shì zhōng suī yǒu cháng yú rǔ zhě ruò móu yuán shuài wú yǐ yì rǔ

现代白话:宗室中虽有长于你者,若谋元帅,无以易你。

rǔ dāng zhì bīng yǐ sì shī qī

现代白话:你当治兵,以俟师期。

shàng qīn zhuó jiǔ yǐn zhī qiě mìng zhī jiào jiě yù yī yǐ yī zhī

这句话大意是:”上亲酌酒饮之,且命之釂,解御衣以衣之。

qún chén yán shí fāng shǔ yuè nǎi zhǐ

这句话大意是:群臣言时方暑月,乃止。

wú hé wèi yí lài bó jí liè fù pú jiā nú xi xí liáo dì bù guǒ xíng

这句话大意是:无何,为移赉勃极烈,副蒲家奴西袭辽帝,不果行。

shí yī yuè zōng hàn fù qǐng yuē zhū jūn jiǔ zhù rén sī zì fèn mǎ yì zhuàng jiàn yí chéng cǐ shí jìn qǔ zhōng jīng

这句话大意是:十一月,宗翰复请曰:“诸军久驻,人思自奋,马亦壮健,宜乘此时进取中京。

qún chén yán shí fāng hán tài zǔ bù tīng jìng yòng zōng hàn cè

这句话大意是:”群臣言时方寒,太祖不听,竟用宗翰策。

yú shì hū lǔ bó jí liè gǎo dū tǒng nèi wài zhū jūn pú jiā nú zōng hàn zōng gàn zōng pán fù zhī zōng jùn lǐng hé zā měng ān jiē shòu jīn pái yú dǔ wèi xiāng dǎo qǔ zhōng jīng shí běi jīng

这句话大意是:于是,忽鲁勃极烈杲都统内外诸军,蒲家奴、宗翰、宗干、宗磐副之,宗峻领合紥猛安,皆受金牌,余睹为乡导,取中京实北京。

jì kè zhōng jīng zōng hàn lǜ piān shī qū běi ān zhōu yǔ lóu shì tú dān chāo lǐ hé bīng dà bài xī wáng xiá mò běi ān suì jiàng

这句话大意是:既克中京,宗翰率偏师趋北安州,与娄室、徒单绰里合兵,大败奚王霞末,北安遂降。

zōng hàn zhù jūn běi ān qiǎn xī yǐn jīng lüè jìn dì huò liáo hù wèi yē lǜ xí ní liè nǎi zhī liáo zhǔ liè yú yuān yāng luò shā qí zǐ jìn wáng áo lǔ wò zhòng yì lí xīn xī běi xī nán liǎng lù bīng mǎ jiē léi ruò bù kě yòng

这句话大意是:宗翰驻军北安,遣希尹经略近地,获辽护卫耶律习泥烈,乃知辽主猎于鸳鸯泺,杀其子晋王敖鲁斡,众益离心,西北、西南两路兵马皆羸弱,不可用。

zōng hàn shǐ nòu wǎn wēn dōu yí cì bǎo bào dū tǒng gǎo yuē liáo zhǔ qióng pò yú shān xī yóu shì tián liè bù xù wēi wáng zì shā qí zi chén mín shī wàng

这句话大意是:宗翰使耨碗温都、移刺保报都统杲曰:“辽主穷迫于山西,犹事畋猎,不恤危亡,自杀其子,臣民失望。

gōng qǔ zhī cè xìng sù jiàn yù

这句话大意是:攻取之策,幸速见谕。

ruò yǒu yì yì cǐ dāng yǐ piān shī tǎo zhī

这句话大意是:若有异议,此当以偏师讨之。

gǎo shǐ bēn dǔ yǔ yí cì bǎo tóng lái bào yuē qǐng fèng zhào zhǐ bù lìng biàn qū shān xī dāng shěn xiáng xú yì

这句话大意是:”杲使奔睹与移刺保同来报曰:“顷奉诏旨,不令便趋山西,当审详徐议。

dāng shí zōng hàn shǐ rén bào gǎo jí zhěng zhòng sì bīng qī

这句话大意是:”当时,宗翰使人报杲,即整众俟兵期。

jí bēn dǔ zhì zhī gǎo wú yì jìn qǔ zōng hàn kǒng dài gǎo yuē huò shī jī huì jí jué cè jìn bīng

这句话大意是:及奔睹至,知杲无意进取,宗翰恐待杲约或失机会,即决策进兵。

shǐ yí cì bǎo fù wǎng bào dū tǒng yuē chū shòu mìng suī wèi lìng biàn qǔ shān xī yì xǔ biàn yí cóng shì

这句话大意是:使移刺保复往报都统曰:“初受命虽未令便取山西,亦许便宜从事。

liáo rén kě qǔ qí shì yǐ jiàn yī shī jī huì hòu nán tú yǐ

现代白话:辽人可取,其势已见,一失机会,后难图了。

jīn yǐ jìn bīng dāng yǔ dà jūn huì yú hé de xìng yǐ jiàn bào

这句话大意是:今已进兵,当与大军会于何地,幸以见报。

zōng gàn quàn gǎo dāng rú zōng hàn cè gǎo yì nǎi jué yuē yǐ xī wáng lǐng huì yì

这句话大意是:”宗干劝杲当如宗翰策,杲意乃决,约以奚王岭会议。

zōng hàn zhì xī wáng lǐng yǔ dū tǒng gǎo huì

这句话大意是:宗翰至奚王岭,与都统杲会。

gǎo jūn chū qīng lǐng zōng hàn jūn chū piáo lǐng qī yú yáng chéng luò huì jūn

这句话大意是:杲军出青岭,宗翰军出瓢岭,期于羊城泺会军。

zōng hàn yǐ jīng bīng liù qiān xí liáo zhǔ wén liáo zhǔ zì wǔ yuàn sī lái jù zhàn zōng hàn bèi dào jiān xíng yī xiǔ ér zhì liáo zhǔ dùn qù

这句话大意是:宗翰以精兵六千袭辽主,闻辽主自五院司来拒战,宗翰倍道兼行,一宿而至,辽主遁去。

nǎi shǐ xī yǐn děng zhuī zhī

这句话大意是:乃使希尹等追之。

xī jīng fù pàn gěng shǒu zhōng yǐ bīng wǔ qiān lái jiù zhì chéng dōng sì shí lǐ pú chá wū liè gǔ nǎn xiān jī zhī zhǎn shǒu qiān yú

这句话大意是:西京复叛,耿守忠以兵五千来救,至城东四十里,蒲察乌烈、谷赧先击之,斩首千余。

zōng hàn zōng xióng zōng gàn zōng jùn jì zhì zōng hàn lǜ huī xià zì qí zhōng chōng jī zhī shǐ yú bīng qù mǎ cóng páng shè zhī

这句话大意是:宗翰、宗雄、宗干、宗峻继至,宗翰率麾下自其中冲击之,使余兵去马从旁射之。

shǒu zhōng bài zǒu qí zhòng jiān yān

现代白话:守忠败走,其众歼呢。

zōng hàn dì zā bǎo dí méi yú zhèn

这句话大意是:宗翰弟紥保迪没于阵。

tiān juàn zhōng zèng zā bǎo dí tè jìn yún

这句话大意是:天眷中,赠紥保迪特进云。

zōng hàn yǐ fǔ dìng xi lù zhōu xiàn bù zú yè shàng yú xíng zài suǒ suì cóng shàng qǔ yān jīng

这句话大意是:宗翰已抚定西路州县部族,谒上于行在所,遂从上取燕京。

yān jīng píng cì zōng hàn xī yǐn tà lǎn yē lǜ yú dǔ jīn qì yǒu chà

这句话大意是:燕京平,赐宗翰、希尹、挞懒、耶律余睹金器有差。

tài zǔ jì yǐ yān jīng yǔ sòng rén hái jūn cì yuān yāng luò bù yù jiāng guī jīng shī

这句话大意是:太祖既以燕京与宋人,还军次鸳鸯泺,不豫,将归京师。

yǐ zōng hàn wèi dū tǒng zè bó jí liè yù dié bó jí liè wò lǔ fù zhī zhù jūn yún zhōng

这句话大意是:以宗翰为都统,昃勃极烈昱、迭勃极烈斡鲁副之,驻军云中。

tài zōng jí wèi zhào zōng hàn yuē jì ěr yǐ fāng miàn dāng qiān guān zī zhě yǐ biàn yi chú shòu

现代白话:太宗即位,诏宗翰曰:“寄你以方面,当迁官资者,以便宜除授。

yīn yǐ kōng míng xuān tóu bǎi dào gěi zhī

这句话大意是:”因以空名宣头百道给之。

sòng rén lái qǐng gē zhū chéng zōng hàn bào yǐ wǔ shuò èr zhōu

这句话大意是:宋人来请割诸城,宗翰报以武、朔二州。

zōng hàn qǐng yuē sòng rén bù guī wǒ pàn wáng zǔ jué yān shān wǎng lái dào lù hòu bì bài méng qǐng wù gē shān xī jùn xiàn

这句话大意是:宗翰请曰:“宋人不归我叛亡,阻绝燕山往来道路,后必败盟,请勿割山西郡县。

tài zōng yuē xiān huáng dì cháng xǔ zhī yǐ dāng yǔ zhī

现代白话:”太宗曰:“先皇帝尝许之了,当与之。

zhū jiāng huò yē lǜ mǎ gē zōng hàn guī zhī jīng shī

这句话大意是:诸将获耶律马哥,宗翰归之京师。

zhào yǐ mǎ qī bǎi pǐ gěi zōng hàn jūn yǐ tián zhǒng qiān dàn mǐ qī qiān dàn zhèn xīn fù zhī mín

这句话大意是:诏以马七百匹给宗翰军,以田种千石、米七千石赈新附之民。

zhào yuē xīn fù zhī mín bǐ jí nóng shí dù de yǐ jū zhī

这句话大意是:诏曰:“新附之民,比及农时,度地以居之。

zōng hàn qǐng fēn zōng wàng tà lǎn shí gǔ nǎi jīng bīng tǎo zhū bù

这句话大意是:”宗翰请分宗望、挞懒、石古乃精兵讨诸部。

zhào yuē zōng wàng jūn bù kě fēn bié yǐ jīng ruì wǔ qiān gěi zhī

这句话大意是:诏曰:“宗望军不可分,别以精锐五千给之。

zōng hàn cháo tài zǔ líng rù jiàn shàng zòu yuē xiān huáng dì shí shān xī nán jīng zhū bù hàn guān jūn shuài jiē de chéng zhì chú shòu

这句话大意是:”宗翰朝太祖陵,入见上,奏曰:“先皇帝时,山西、南京诸部汉官,军帅皆得承制除授。

jīn nán jīng jiē xún jiù zhì wéi shān xī yōu yǐ cháo mìng

这句话大意是:今南京皆循旧制,惟山西优以朝命。

zhào yuē yī yòng xiān huáng dì yān jīng suǒ jiàng zhào chì cóng shì qīng děng dù qí qín lì ér qiān shòu zhī

这句话大意是:”诏曰:“一用先皇帝燕京所降诏敕从事,卿等度其勤力而迁授之。

zōng hàn fù zòu yuē xiān huáng dì zhēng liáo zhī chū tú sòng xié lì jiā gōng gù xǔ yǐ yàn de

这句话大意是:宗翰复奏曰:“先皇帝征辽之初,图宋协力夹攻,故许以燕地。

sòng rén jì méng zhī hòu qǐng jiā bì yǐ qiú shān xī zhū zhèn xiān huáng dì cí qí jiā bì

这句话大意是:宋人既盟之后,请加币以求山西诸镇,先皇帝辞其加币。

méng shū yuē wú róng nì bū táo yòu rǎo biān mín

这句话大意是:盟书曰:‘无容匿逋逃,诱扰边民。

jīn sòng shù lù zhāo nà pàn wáng hòu yǐ ēn shǎng

这句话大意是:’今宋数路招纳叛亡,厚以恩赏。

lèi shū pàn rén xìng míng suǒ zhī tóng guàn cháng qī yǐ yuè rì yuē yǐ zhé shū yī wú suǒ zhì

这句话大意是:累疏叛人姓名,索之童贯,尝期以月日,约以哲书,一无所至。

méng wèi qī nián jīn yǐ rú cǐ wàn shì shǒu yuē qí kě wàng hu

这句话大意是:盟未期年,今已如此,万世守约,其可望吗。

qiě xī bǐ wèi níng gē fù shān xī zhū jùn zé zhū jūn shī tún jù zhī suǒ jiāng yǒu jīng lüè huò nán chí jiǔ qǐng gū zhì wù gē

这句话大意是:且西鄙未宁,割付山西诸郡,则诸军失屯据之所,将有经略,或难持久,请姑置勿割。

shàng xī rú suǒ qǐng

这句话大意是:”上悉如所请。

shàng yǐ zōng hàn pò liáo jīng lüè xià guó fèng biǎo chēng fān shēn jiā qí gōng yǐ mǎ shí pǐ shǐ zōng hàn zì zé èr pǐ yú cì qún shuài

这句话大意是:上以宗翰破辽,经略夏国奉表称藩,深嘉其功,以马十匹,使宗翰自择二匹,余赐群帅。

jí wò lǔ zòu sòng bù qiǎn suì bì hù kǒu shì qiě jiāng yū méng bù kě bù bèi

这句话大意是:及斡鲁奏宋不遣岁币户口事,且将渝盟,不可不备。

tài zōng mìng zōng hàn qǔ zhū lù hù jí àn jí suǒ zhī

这句话大意是:太宗命宗翰取诸路户籍按籍索之。

ér dū mǔ zài zòu sòng bài méng yǒu zhuàng zōng hàn zōng wàng jù qǐng fá sòng

这句话大意是:而阇母再奏宋败盟有状,宗翰、宗望俱请伐宋。

yú shì ān bān bó jí liè gǎo lǐng dōu yuán shuài jū jīng shī zōng hàn wèi zuǒ fù yuán shuài zì tài yuán lù dài sòng

这句话大意是:于是,谙班勃极烈杲领都元帅,居京师,宗翰为左副元帅,自太原路代宋。

zōng hàn fā zì hé yīn suì jiàng shuò zhōu kè dài zhōu wéi tài yuán fǔ

这句话大意是:宗翰发自河阴,遂降朔州,克代州,围太原府。

sòng hé dōng shǎn xī jūn sì wàn jiù tài yuán bài yú fén hé zhī běi shā wàn yú rén

这句话大意是:宋河东、陕西军四万救太原,败于汾河之北,杀万余人。

zōng wàng zì hé běi qū biàn jiǔ bù wén wèn suì liú yín shù kě děng wéi tài yuán zōng hàn lǜ shī ér nán

这句话大意是:宗望自河北趋汴,久不闻问,遂留银术可等围太原,宗翰率师而南。

tiān huì sì nián jiàng dìng zhū xiàn jí wēi shèng jūn xià lóng dé fǔ shí lù zhōu

这句话大意是:天会四年降定诸县及威胜军,下隆德府实潞州。

jūn zhì zé zhōu sòng shǐ zhì jūn zhōng shǐ zhī gē sān zhèn jiǎng hé shì

这句话大意是:军至泽州,宋使至军中,始知割三镇讲和事。

lù yǔn dí yǐ sòng gē tài yuán zhào shū lái tài yuán rén bù shòu zhào

这句话大意是:路允迪以宋割太原诏书来,太原人不受诏。

zōng hàn qǔ wén shuǐ jí yú xiàn fù liú yín shù kě wéi tài yuán

这句话大意是:宗翰取文水及盂县,复留银术可围太原。

zōng hàn nǎi hái shān xi

这句话大意是:宗翰乃还山西。

sòng shǎo dì yòu xiāo zhòng gōng yí shū yú dǔ yǐ xīng fù liáo shè jì yǐ dòng zhī

这句话大意是:宋少帝诱萧仲恭贻书余睹,以兴复辽社稷以动之。

xiāo zhòng gōng xiàn qí shū zhào fù fá sòng

这句话大意是:萧仲恭献其书,诏复伐宋。

bā yuè zōng hàn fā zì xī jīng

这句话大意是:八月,宗翰发自西京。

jiǔ yuè bǐng yín zōng hàn kè tài yuán zhí sòng jīng lüè shǐ zhāng xiào chún děng

这句话大意是:九月丙寅,宗翰克太原,执宋经略使张孝纯等。

gǔ shā hǔ qǔ píng yáo jiàng líng shí jiè xiū xiào yì zhū xiàn

这句话大意是:鹘沙虎取平遥,降灵石、介休、孝义诸县。

shí yī yuè jiǎ zǐ zōng hàn zì tài yuán qū biàn jiàng wēi shèng jūn kè lóng dé fǔ suì qǔ zé zhōu

这句话大意是:十一月甲子,宗翰自太原趋汴,降威胜军,克隆德府,遂取泽州。

sā cì dá děng xiān yǐ pò tiān jǐng guān jìn bī hé yáng pò sòng bīng wàn rén jiàng qí chéng

这句话大意是:撒刺荅等先已破天井关,进逼河阳,破宋兵万人,降其城。

zōng hàn gōng huái zhōu kè zhī

这句话大意是:宗翰攻怀州,克之。

dīng hài dù hé

这句话大意是:丁亥,渡河。

rùn yuè zōng hàn zhì biàn yǔ zōng wàng huì bīng

这句话大意是:闰月,宗翰至汴,与宗望会兵。

sòng yuē huà hé wèi jiè fù qǐng xiū hǎo

这句话大意是:宋约画河为界,复请修好。

bù kè hé

这句话大意是:不克和。

bǐng chén yín shù kě děng kè biàn zhōu

这句话大意是:丙辰,银术可等克汴州。

xīn yǒu sòng shǎo dì yì jūn qián shě qīng chéng

这句话大意是:辛酉,宋少帝诣军前,舍青城。

shí èr yuè guǐ hài shǎo dì zòu biǎo jiàng

这句话大意是:十二月癸亥,少帝奏表降。

zhào yuán shuài fǔ yuē jiàng shuài shì zú lì gōng zhě dì qí gōng zhī gāo xià qiān shǎng zhī

这句话大意是:诏元帅府曰:“将帅士卒立功者,第其功之高下迁赏之。

qí yǔn shēn háng zhèn méi yú wáng shì zhě hòu xù qí jiā cì zèng guān jué wu cóng yōu hòu

这句话大意是:其殒身行阵,没于王事者,厚恤其家,赐赠官爵务从优厚。

shǐ xù jiù jūn zhōng láo cì zōng hàn zōng wàng shǐ jiē zhí qí shǒu yǐ láo zhī

这句话大意是:”使勖就军中劳赐宗翰、宗望,使皆执其手以劳之。

wǔ nián sì yuè yǐ sòng èr zhǔ jí qí zōng zú sì bǎi qī shí yú rén jí guī zhāng bǎo yìn gǔn miǎn chē lù jì qì dà lè líng tái tú shū yǔ dà jūn běi hái

这句话大意是:五年四月,以宋二主及其宗族四百七十余人及珪璋、宝印、衮冕、车辂、祭器、大乐、灵台、图书,与大军北还。

qī yuè cì zōng hàn tiě quàn chú fǎn nì wài yú jiē bù wèn cì yǔ shén hòu

这句话大意是:七月,赐宗翰铁券,除反逆外,余皆不问,赐与甚厚。

zōng hàn zòu hé běi hé dōng fǔ zhèn zhōu xiàn qǐng zé qián zī guān liáng néng zhě rèn zhī yǐ ān xīn mín

这句话大意是:宗翰奏河北、河东府镇州县请择前资官良能者任之,以安新民。

shàng qiǎn yē lǜ huī děng cóng zōng hàn xíng

这句话大意是:上遣耶律晖等从宗翰行。

zhào huáng lóng fǔ lù nán lù dōng jīng lù yú suǒ bù gè xuǎn rú yē lǜ huī zhě qiǎn zhī

这句话大意是:诏黄龙府路、南路、东京路于所部各选如耶律晖者遣之。

zōng hàn suì qū luò yáng

这句话大意是:宗翰遂趋洛阳。

sòng dǒng zhí yǐ bīng zhì zhèng zhōu zhèng zhōu rén fù pàn

这句话大意是:宋董植以兵至郑州,郑州人复叛。

zōng hàn shǐ zhū jiāng jī dǒng zhí jūn fù qǔ zhèng zhōu

这句话大意是:宗翰使诸将击董植军,复取郑州。

suì qiān luò yáng xiāng yáng yǐng chāng rǔ zhèng jūn fáng táng shān chén cài zhī mín yú hé běi ér qiǎn lóu shì píng shǎn xī zhōu jùn

现代白话:遂迁洛阳、襄阳、颍昌、你、郑、均、房、唐、邓、陈、蔡之民于河北,而遣娄室平陕西州郡。

shì shí hé dōng kòu dào shàng duō zōng hàn nǎi fēn liú jiàng shì jiā hé tún shǒu ér hái shī shān xī

这句话大意是:是时河东寇盗尚多,宗翰乃分留将士,夹河屯守,而还师山西。

hūn dé gōng zhì shū qǐng lì zhào shì fèng zhí xiū gòng mín xīn bì xǐ wàn shì lì yě

这句话大意是:昏德公致书“请立赵氏,奉职修贡,民心必喜,万世利也。

zōng hàn shòu qí shū ér bù dá

这句话大意是:”宗翰受其书而不答。

kāng wáng qiǎn wáng shī zhèng fèng biǎo mì yǐ shū zhāo yòu qì tóng hàn rén

这句话大意是:康王遣王师正奉表,密以书招诱契彤、汉人。

huò qí shū zòu zhī

这句话大意是:获其书奏之。

tài zōng xià zhào fá kāng wáng

这句话大意是:太宗下诏伐康王。

hé běi zhū jiāng yù ba shǎn xī bīng bìng lì nán fá

这句话大意是:河北诸将欲罢陕西兵,并力南伐。

hé dōng zhū jiāng bù kě yuē shǎn xī yǔ xī xià wèi lín shì zhòng tǐ dà bīng bù kě ba

这句话大意是:河东诸将不可,曰:“陕西与西夏为邻,事重体大,兵不可罢。

zōng hàn yuē chū yǔ xià yuē jiā gōng sòng rén ér xià rén fú yīng

这句话大意是:”宗翰曰:“初与夏约夹攻宋人,而夏人弗应。

ér yē lǜ dà shí zài xī běi jiāo tōng xī xià

这句话大意是:而耶律大石在西北,交通西夏。

wú shě shǎn xī ér huì shī hé běi bǐ bì wèi wǒ yǒu jí nàn

现代白话:我舍陕西而会师河北,彼必谓我有急难。

hé běi bù zú yú yi xiān shì shǎn xī lüè dìng wǔ lù jì ruò xī xià rán hòu qǔ sòng

这句话大意是:河北不足虞,宜先事陕西,略定五路,既弱西夏,然后取宋。

zōng hàn gài yǒu yì yú xià rén yě

这句话大意是:”宗翰盖有意于夏人也。

yì jiǔ bù jué zòu qǐng yú shàng shàng yuē kāng wáng gòu dāng qióng qí suǒ wǎng ér zhuī zhī

这句话大意是:议久不决,奏请于上,上曰:“康王构当穷其所往而追之。

sì píng sòng dāng lì fān fǔ rú zhāng bāng chāng zhě

这句话大意是:俟平宋,当立藩辅如张邦昌者。

shǎn yòu zhī de yì wèi kě zhì ér bù qǔ

这句话大意是:陕右之地,亦未可置而不取。

yú shì lóu shì pú chá shuài shī shéng guǒ pó lú huǒ jiān zhàn píng shǎn xī

这句话大意是:”于是娄室、蒲察帅师,绳果、婆卢火监战,平陕西。

yín shù kě shǒu tài yuán yē lǜ yú dǔ liú xī jīng

这句话大意是:银术可守太原,耶律余睹留西京。

zōng hàn huì dōng jūn yú lí yáng jīn suì huì ruì zōng yú pú

这句话大意是:宗翰会东军于黎阳津,遂会睿宗于濮。

jìn bīng zhì dōng píng sòng zhī fǔ quán bāng yàn qì jiā xiāo dùn jiàng qí chéng zhù jūn dōng píng dōng nán wǔ shí lǐ

这句话大意是:进兵至东平,宋知府权邦彦弃家宵遁,降其城,驻军东平东南五十里。

fù qǔ xú zhōu

这句话大意是:复取徐州。

xiān shì sòng rén yùn jiāng huái jīn bì jiē zài xú zhōu guān kù jǐn de zhī fēn gěi zhū jūn

这句话大意是:先是,宋人运江、淮金币皆在徐州官库,尽得之,分给诸军。

xí qìng fǔ lái jiàng

这句话大意是:袭庆府来降。

sòng zhī jǐ nán fǔ liú yù yǐ chéng jiàng yú tà lǎn

这句话大意是:宋知济南府刘豫以城降于挞懒。

nǎi qiǎn bá lí sù wū lín dá tài yù mǎ wǔ xí kāng wáng yú yáng zhōu wèi zhì bǎi wǔ shí lǐ mǎ wǔ yǐ wǔ bǎi qí xiān chí zhì yáng zhōu chéng xià

这句话大意是:乃遣拔离速、乌林荅泰欲、马五袭康王于扬州,未至百五十里,马五以五百骑先驰至扬州城下。

kāng wáng wén bīng lái yǐ yú qián yī xī dù jiāng yǐ

现代白话:康王闻兵来,已于前一夕渡江了。

yú shì kāng wáng yǐ shū qǐng cún zhào shì shè jì

这句话大意是:于是,康王以书请存赵氏社稷。

xiān shì kāng wáng cháng zhì shū yuán shuài fǔ chēng dà sòng huáng dì gòu zhì shū dà jīn yuán shuài zhàng qián zhì shì nǎi biǎn qù dà hào zì chēng sòng kāng wáng zhào gòu jǐn zhì shū yuán shuài gē xià

这句话大意是:先是,康王尝致书元帅府,称“大宋皇帝构致书大金元帅帐前”,至是乃贬去大号,自称“宋康王赵构谨致书元帅合下”。

qí sì yuè qī yuè liǎng shū jiē rán

这句话大意是:其四月、七月两书皆然。

yuán shuài fǔ dá qí shū zhāo zhī shǐ jiàng

这句话大意是:元帅府答其书,招之使降。

yú shì tà lǎn zōng bì bá lí sù mǎ wǔ děng fēn dào nán fá

这句话大意是:于是,挞懒、宗弼、拔离速、马五等分道南伐。

zōng bì zhī jūn dù jiāng qǔ jiàn kāng rù yú háng zhōu

这句话大意是:宗弼之军渡江取建康,入于杭州。

kāng wáng rù hǎi ā lǐ pú lú hún děng zì míng zhōu xíng hǎi sān bǎi lǐ zhuī zhī fú jí

这句话大意是:康王入海,阿里、蒲卢浑等自明州行海三百里,追之弗及。

zōng bì nǎi hái

这句话大意是:宗弼乃还。

qí hòu zōng hàn yù yòng xú wén cè fá jiāng nán ruì zōng zōng bì yì bù hé nǎi zhǐ

这句话大意是:其后宗翰欲用徐文策伐江南,睿宗、宗弼议不合,乃止。

yǔ zài liú yù chuán

这句话大意是:语在《刘豫传》。

guī dé pàn dū tǒng dà jiū lǐ píng zhī

这句话大意是:归德叛,都统大𫄙里平之。

chū tài zōng yǐ xié yě wèi ān bān bó jí liè tiān huì bā nián xié yě hōng jiǔ xū cǐ wèi

这句话大意是:初,太宗以斜也为谙班勃极烈,天会八年,斜也薨,久虚此位。

ér xī zōng zōng jùn zi tài zǔ dí sūn zōng gàn děng bù yǐ yán tài zōng ér tài zōng yì wú lì xī zōng yì

这句话大意是:而熙宗宗峻子,太祖嫡孙,宗干等不以言太宗,而太宗亦无立熙宗意。

zōng hàn cháo jīng shī wèi zōng gàn yuē chǔ sì xū wèi pō jiǔ hé cì xiān dì dí sūn dāng lì bù zǎo dìng zhī kǒng shòu fēi qí rén

这句话大意是:宗翰朝京师,谓宗干曰:“储嗣虚位颇久,合刺先帝嫡孙,当立,不早定之,恐授非其人。

zōng hàn rì yè wèi cháng wàng cǐ

这句话大意是:宗翰日夜未尝忘此。

suì yǔ sòng gàn xī yǐn dìng yì rù yán yú tài zōng qǐng zhī zài sān

这句话大意是:”遂与宋干、希尹定议,入言于太宗,请之再三。

tài zōng yǐ zōng hàn děng jiē dà chén yì bù kě duó nǎi cóng zhī suì lì xī zōng wèi ān bān bó jí liè

这句话大意是:太宗以宗翰等皆大臣,义不可夺,乃从之,遂立熙宗为谙班勃极烈。

yú shì zōng hàn wèi guó lùn yòu bó jí liè jiān dōu yuán shuài

这句话大意是:于是,宗翰为国论右勃极烈,兼都元帅。

xī zōng jí wèi bài tài bǎo shàng shū lìng lǐng sān xǐng shì fēng jìn guó wáng

这句话大意是:熙宗即位,拜太保、尚书令,领三省事,封晋国王。

qǐ zhì shì zhào bù xǔ

这句话大意是:乞致仕,诏不许。

tiān huì shí sì nián hōng nián wǔ shí bā

这句话大意是:天会十四年薨,年五十八。

zhuī fēng zhōu sòng guó zhèng

这句话大意是:追封周宋国正。

zhèng lóng èr nián lì fēng jīn yuán jùn wáng

这句话大意是:正隆二年,例封金源郡王。

dà dìng jiān gǎi zèng qín wáng shì huán zhōng pèi xiǎng tài zǔ miào tíng

这句话大意是:大定间,改赠秦王,谥桓忠,配享太祖庙廷。

sūn bǐng dé xié gē

这句话大意是:孙秉德、斜哥。

bǐng dé bié yǒu chuán

这句话大意是:秉德别有传。

xié gē lèi guān tóng zhī hé sū guǎn jié dù shǐ shì

这句话大意是:斜哥,累官同知曷苏馆节度使事。

dà dìng chū chú xíng bù shì láng chōng dū tǒng yǔ fù tǒng wán yán bù huī zì dōng jīng xiān fù zhōng dōu zhé shǔ zhì guān lì sī yòng guān zhōng cái wù

这句话大意是:大定初,除刑部侍郎,充都统,与副统完颜布辉自东京先赴中都,辄署置官吏,私用官中财物。

shì zōng zhì zhōng dōu shì jué xié gē dāng sǐ bù huī dāng chú míng

这句话大意是:世宗至中都,事觉,斜哥当死,布辉当除名。

zhào kuān jiǎn xié gē chú míng bù huī xuē liǎng jiē jiě zhí

这句话大意是:诏宽减,斜哥除名,布辉削两阶,解职。

èr nián qǐ wèi dà zōng zhèng chéng chú qí zhōu cì shǐ

这句话大意是:二年,起为大宗正丞,除祁州刺史。

zuò zāng wǎng fǎ dāng sǐ zhào zhàng yī bǎi wǔ shí chú míng

这句话大意是:坐赃枉法,当死,诏杖一百五十,除名。

qiǎn zuǒ wèi jiāng jūn jiā gǔ chá cì yù xié gē yuē qīng hé miàn mù zhì xiāng zhōng yǔ zōng zú xiāng jiàn

这句话大意是:遣左卫将军夹谷查刺谕斜哥曰:“卿何面目至乡中与宗族相见。

jīn xǐ fū zhōu yǐ jiā rén zì suí sì rǔ shēn sǐ tīng jiā rén cóng biàn

现代白话:今徙鄜州,以家人自随,俟你身死,听家人从便。

jiǔ zhī qǐ tóng zhī xìng zhōng yǐn qiān táng kuò bù zú jié dù shǐ lì kāi yuǎn shùn yì jūn

这句话大意是:”久之,起同知兴中尹,迁唐括部族节度使,历开远、顺义军。

xié gē qián zài yún nèi shòu zāng yù shǐ tái hé zòu shàng wèi zǎi chén yuē xié gē jīn sān fàn yǐ gài qí zī zhì bǐ è rú cǐ

现代白话:斜哥前在云内受赃,御史台劾奏,上谓宰臣曰:“斜哥今三犯了,盖其资质鄙恶如此。

lìng qiáng gàn lì jū zhī

这句话大意是:”令强干吏鞫之。

yù chéng fǎ dāng sǐ

这句话大意是:狱成,法当死。

shàng yuē xié gē zǔ fù qín wáng zōng hàn yǒu dà gōng tè miǎn sǐ zhàng yī bǎi wǔ shí chú míng

这句话大意是:上曰:“斜哥祖父秦王宗翰有大功,特免死,杖一百五十,除名。

jiǔ zhī fù qǐ wèi quàn nóng fù shǐ

这句话大意是:”久之,复起为劝农副使。

zàn yuē zōng hàn nèi néng móu guó wài néng móu dí jué cè zhì shèng yǒu gǔ míng jiàng zhī fēng

这句话大意是:赞曰:宗翰内能谋国,外能谋敌,决策制胜,有古名将之风。

lín huáng jì jié zhū jiāng jiē yǒu dài hū zhī xīn ér qǐng fá bù yǐ

这句话大意是:临潢既捷,诸将皆有怠忽之心,而请伐不已。

yuè qiān lǐ yǐ xí liáo zhǔ zhū jiāng jiē yǒu wèi gù zhī xīn ér qǐng qī bù yǐ

这句话大意是:越千里以袭辽主,诸将皆有畏顾之心,而请期不已。

guān qí yù zhì jiāng huái zhuān shì shǎn fú dāng shí wú yǒu néng shi qí yì zhě

这句话大意是:观其欲置江、淮,专事陕服,当时无有能识其意者。

fu shì gān gē liǎn rèn guī cháo yǐ dìng xī zōng zhī wèi jīng chéng zhī fā shú kě yǎn zāi

现代白话:甫释干戈,敛衽归朝,以定熙宗之位,精诚之发,孰可掩啊。

zōng wàng běn míng wò lǔ bǔ yòu zuò wò lí bù tài zǔ dì èr zi yě

这句话大意是:宗望本名斡鲁补,又作斡离不,太祖第二子也。

měi cóng tài zǔ zhēng fá cháng zài zuǒ yòu

这句话大意是:每从太祖征伐,常在左右。

dū tǒng gǎo yǐ kè zhōng jīng zōng hàn zài běi ān zhōu huò liáo hù wèi xí ní liè zhī liáo zhǔ zài yuān yāng luò zōng hàn qǐng xí zhī

这句话大意是:都统杲已克中京,宗翰在北安州,获辽护卫习泥烈,知辽主在鸳鸯泺,宗翰请袭之。

gǎo chū qīng lǐng liáo bīng sān bǎi yú lüè xiáng rén jiā zī

这句话大意是:杲出青岭,辽兵三百余掠降人家赀。

zōng wàng yuē ruò shēng zhì cǐ bèi kě shěn de liáo zhǔ suǒ zài xū shí

这句话大意是:宗望曰:“若生致此辈,可审得辽主所在虚实。

suì yǔ zōng bì lǜ bǎi qí jìn

这句话大意是:”遂与宗弼率百骑进。

qí duō bà fá dú yǔ mǎ hé shàng zhú yuè lú bèi gǔ yě lǐ sī děng liú yī qí qù hòu jūn jí chí jī bài zhī shēng qín wǔ rén

这句话大意是:骑多罢乏,独与马和尚逐越卢、孛古、野里斯等,留一骑趣后军,即驰击败之,生擒五人。

yīn shěn liáo zhǔ shàng zài yuān yāng luò wèi qù wú yí yě

这句话大意是:因审辽主尚在鸳鸯泺未去无疑也。

yú shì jìn bīng

这句话大意是:于是进兵。

zōng hàn bèi dào jiān xíng zhuī liáo zhǔ yú wǔ yuàn sī bù jí

这句话大意是:宗翰倍道兼行,追辽主于五院司,不及。

lóu shì děng zhuī zhī zhì bái shuǐ luò liáo zhǔ zǒu yīn shān

这句话大意是:娄室等追之至白水泺,辽主走阴山。

liáo qín jìn guó wáng niē lǐ zì lì yú yān jīng

这句话大意是:辽秦晋国王捏里自立于燕京。

xīn jiàng zhōu bù rén xīn bù gù gǎo shǐ zōng wàng qǐng tài zǔ lín jūn

这句话大意是:新降州部,人心不固,杲使宗望请太祖临军。

zōng wàng zhì jīng shī bǎi guān rù hè

这句话大意是:宗望至京师,百官入贺。

shàng yuē zōng wàng yǔ shí yú qí jīng shè bīng kòu shù qiān lǐ kě jiā yě

这句话大意是:上曰:“宗望与十余骑经涉兵寇数千里,可嘉也。

shàng yàn qún chén huan shén zōng wàng zòu yuē jīn yún zhōng xīn dìng zhū lù liáo bīng shàng shù wàn liáo zhǔ shàng zài yīn shān tiān dé zhī jiān ér niē lǐ zì lì yú yān jīng xīn jiàng zhī mín qí xīn wèi gù shì yǐ zhū jiāng wàng bì xià xìng jūn zhōng yě

这句话大意是:”上宴群臣,欢甚,宗望奏曰:“今云中新定,诸路辽兵尚数万,辽主尚在阴山、天德之间,而捏里自立于燕京,新降之民,其心未固,是以诸将望陛下幸军中也。

shàng yuē xuán jūn yuǎn fá shòu yǐ chéng suàn qǐ néng jǐn hé jī shì

这句话大意是:”上曰:“悬军远伐,授以成算,岂能尽合机事。

zhèn yǐ liù yuè shuò qǐ xíng

这句话大意是:朕以六月朔启行。

jì cì dà luò xī nán guǒ shǐ xī yǐn zòu qǐng xǐ xī nán zhāo tǎo sī zhū bù yú nèi dì

这句话大意是:”既次大泺西南,果使希尹奏请徙西南招讨司诸部于内地。

shàng gù wèi qún chén yuē xǐ zhū bù rén dāng chū hé lù

这句话大意是:上顾谓群臣曰:“徙诸部人当出何路?

zōng wàng duì yuē zhōng jīng cán bì chú liáng bù gěi yóu shàng jīng wèi yi

这句话大意是:”宗望对曰:“中京残弊,刍粮不给,由上京为宜。

rán xīn jiàng zhī rén jù ěr sāo dòng wèi jiàng zhě bì jiē yí jù

现代白话:然新降之人,遽你骚动,未降者必皆疑惧。

láo shī hài rén suǒ shī duō yǐ

现代白话:劳师害人,所失多了。

shàng jīng wèi lín huáng fǔ yě

这句话大意是:”上京谓临潢府也。

shàng nǎi xià qí yì mìng jūn shuài dù yi xíng zhī

这句话大意是:上乃下其议,命军帅度宜行之。

shàng wén liáo zhǔ zài dà yú luò zì jiāng jīng bīng wàn rén xí zhī

这句话大意是:上闻辽主在大鱼泺,自将精兵万人袭之。

pú jiā nú zōng wàng lǜ bīng sì qiān wèi qián fēng zhòu yè jiān xíng mǎ duō fá zhuī jí liáo zhǔ yú shí niǎn yì jūn shì zhì zhě cái qiān rén liáo jūn yú èr wàn wǔ qiān

这句话大意是:蒲家奴、宗望率兵四千为前锋,昼夜兼行,马多乏,追及辽主于石辇驿,军士至者才千人,辽军余二万五千。

fāng zhì yíng lěi pú jiā nú yǔ zhū jiāng yì

这句话大意是:方治营垒,蒲家奴与诸将议。

yú dǔ yuē wǒ jūn wèi jí rén mǎ pí jù wèi kě zhàn

这句话大意是:余睹曰:“我军未集,人马疲剧,未可战。

zōng wàng yuē jīn zhuī jí liáo zhǔ ér bù jí zhàn rì rù ér dùn zé wú jí

这句话大意是:”宗望曰:“今追及辽主而不亟战,日入而遁,则无及。

suì zhàn duǎn bīng jiē liáo bīng wéi zhī shù zhòng shì jiē shū sǐ zhàn

这句话大意是:”遂战,短兵接,辽兵围之数重,士皆殊死战。

liáo zhǔ wèi zōng wàng bīng shǎo bì bài suì yǔ pín yù jiē zì gāo fù xià píng de guān zhàn

这句话大意是:辽主谓宗望兵少必败,遂与嫔御皆自高阜下平地观战。

yú dǔ shì zhū jiāng yuē cǐ liáo zhǔ huī gài yě

这句话大意是:余睹示诸将曰:“此辽主麾盖也。

ruò cuì ér báo zhī kě yǐ dé zhì

现代白话:若萃而薄之,能够得志。

qí bīng chí fù zhī liáo zhǔ wàng jiàn dà jīng jí dùn qù liáo bīng suì kuì

这句话大意是:”骑兵驰赴之,辽主望见大惊,即遁去,辽兵遂溃。

zōng wàng děng hái

这句话大意是:宗望等还。

shàng yuē liáo zhǔ qù bù yuǎn jí zhuī zhī

这句话大意是:上曰:“辽主去不远,亟追之。

zōng wàng yǐ qí bīng qiān yú zhuī zhī pú jiā nú wèi hòu jì

这句话大意是:”宗望以骑兵千余追之,蒲家奴为后继。

tài zǔ yǐ dìng yān jīng wò lǔ wèi dū tǒng zōng wàng fù zhī xí liáo zhǔ yú yīn shān qīng zhǒng zhī jiān

这句话大意是:太祖已定燕京,斡鲁为都统,宗望副之,袭辽主于阴山、青冢之间。

zōng wàng lóu shì yín shù kě yǐ sān qiān jūn fēn lù xí zhī

现代白话:宗望、娄室、银术能够三千军分路袭之。

jiāng zhì qīng zhǒng yù ní nìng zhòng bù néng jìn

这句话大意是:将至青冢,遇泥泞,众不能进。

zōng wàng yǔ dāng hǎi sì qí yǐ shéng xì liáo dū tǒng lín yá dà shí shǐ wèi xiāng dǎo zhí zhì liáo zhǔ yíng

这句话大意是:宗望与当海四骑以绳系辽都统林牙大石,使为乡导,直至辽主营。

shí liáo zhǔ wǎng yīng zhōu qí pín yù zhū nǚ jiàn dí bīng yǎn zhì jīng hài yù bēn mìng qí xià zhí zhī

这句话大意是:时辽主往应州,其嫔御诸女见敌兵奄至惊骇欲奔,命骑下执之。

yǒu qǐng hòu jūn zhì

这句话大意是:有顷,后军至。

liáo tài shū hú lú wǎ fēi guó wáng niē lǐ cì fēi liáo hàn fū rén bìng qí zi qín wáng xǔ wáng nǚ gǔ yù yú lǐ yǎn wò lǐ yǎn dà ào yě cì ào yě zhào wáng fēi wò lǐ yǎn zhāo tǎo dí liù xiáng wěn liù jīn jié dù shǐ bèi dié chì gǒu ér jiē jiàng

这句话大意是:辽太叔胡卢瓦妃,国王捏里次妃,辽汉夫人,并其子秦王、许王,女骨欲、余里衍、斡里衍、大奥野、次奥野、赵王妃斡里衍,招讨迪六,详稳六斤,节度使孛迭、赤狗儿皆降。

de chē wàn yú chéng wéi liáng wáng yā lǐ jí qí cháng nǚ chéng jūn luàn wáng qù

这句话大意是:得车万余乘,惟梁王雅里及其长女乘军乱亡去。

lóu shì yín shù kě huò qí zuǒ yòu yú zhàng

这句话大意是:娄室、银术可获其左右舆帐。

jìn zhì sǎo lǐ mén wéi shū yǐ zhāo liáo zhǔ

这句话大意是:进至扫里门,为书以招辽主。

liáo zhǔ zì jīn chéng lái zhī qí zú shǔ jiē jiàn fú lǜ bīng wǔ qiān yú jué zhàn

这句话大意是:辽主自金城来,知其族属皆见俘,率兵五千余决战。

zōng wàng yǐ qiān bīng jī bài zhī

这句话大意是:宗望以千兵击败之。

liáo zhǔ xiāng qù bǎi bù dùn qù

这句话大意是:辽主相去百步,遁去。

huò qí zi zhào wáng xí ní liè jí chuán guó xǐ

这句话大意是:获其子赵王习泥烈及传国玺。

zhuī èr shí yú lǐ jǐn de qí cóng mǎ ér zhào lǐ tè mò hú ba lǔ bèi dá bié huò mù mǎ wàn sì qiān pǐ chē bā qiān shèng

这句话大意是:追二十余里,尽得其从马,而照里、特末、胡巴鲁、背荅别获牧马万四千匹、车八千乘。

jí xiàn chuán guó xǐ yú xíng zài tài zǔ yuē cǐ qún chén zhī gōng yě

这句话大意是:及献传国玺于行在,太祖曰:“此群臣之功也。

suì zhì xǐ yú huái zhōng dōng miàn gōng xiè tiān dì nǎi dà lù zhū shuài gōng jiā shǎng yān

现代白话:”遂置玺于怀中,东面恭谢天地,乃大录诸帅功,加赏呢。

liáo zhǔ nǎi shǐ móu lú wǎ chí tù niǔ jīn yìn qǐng xiáng

这句话大意是:辽主乃使谋卢瓦持兔钮金印请降。

zōng wàng shòu zhī shì qí wén nǎi yuán shuài yān guó wáng zhī yìn yě

这句话大意是:宗望受之,视其文,乃“元帅燕国王之印”也。

zōng wàng fù yǐ shū zhāo zhī yù yǐ shí jìn běi qiān shì

这句话大意是:宗望复以书招之,谕以石晋北迁事。

suì shǐ shǐ yù xià guó shì yǐ hé hǎo suǒ yǐ jū yí qí jiù liáo zhī xīn yě

这句话大意是:遂使使谕夏国,示以和好,所以沮疑其救辽之心也。

zōng wàng qū tiān dé liáo yē lǜ shèn sī jiàng

这句话大意是:宗望趋天德,辽耶律慎思降。

jí hòu rén wú shí huí jiē yán xià guó yíng hù liáo zhǔ dù dà hé yǐ

现代白话:及候人吴十回,皆言夏国迎护辽主度大河了。

zōng wàng nǎi chuán xí xià guó yuē guǒ yù fù wǒ dāng rú qián yù zhí sòng liáo zhǔ

这句话大意是:宗望乃传檄夏国曰:“果欲附我,当如前谕,执送辽主。

ruò yóu nǐ èr kǒng yǒu hòu huǐ

这句话大意是:若犹疑贰,恐有后悔。

jí liáo qín wáng děng yǐ fú jiàn tài zǔ tài zǔ jiā zōng wàng gōng yǐ liáo shǔ guó gōng zhǔ yú lǐ yǎn cì zhī

这句话大意是:”及辽秦王等以俘见太祖,太祖嘉宗望功,以辽蜀国公主余里衍赐之。

dū mǔ yǔ zhāng jué zhàn dà bài yú tù ěr shān

这句话大意是:阇母与张觉战,大败于兔耳山。

shàng shǐ zōng wàng wèn zhuàng jiù yǐ dū mǔ jūn tǎo zhāng jué jiàng bīn hǎi jùn xiàn

这句话大意是:上使宗望问状,就以阇母军讨张觉,降濒海郡县。

suì yǔ jué zhàn yú nán jīng chéng dōng

这句话大意是:遂与觉战于南京城东。

jué bài xiāo dùn bēn sòng yǔ zài jué chuán

这句话大意是:觉败,宵遁奔宋,语在《觉传》。

chéng zhōng rén zhí jué fù jí qí èr zǐ lái xiàn zōng wàng shā zhī

这句话大意是:城中人执觉父及其二子来献,宗望杀之。

shǐ yǐ zhào shū xuān yù chéng zhōng zhāng dūn gù děng chū jiàng

这句话大意是:使以诏书宣谕城中张敦固等出降。

shǐ shǐ yǔ dūn gù jù rù chéng shōu bīng zhàng

这句话大意是:使使与敦固俱入城收兵仗。

chéng zhōng rén shā shǐ zhě lì dūn gù wèi dū tǒng jié fǔ kù lüè jū mín chéng chéng jù shǒu

这句话大意是:城中人杀使者,立敦固为都统,劫府库,掠居民,乘城拒守。

tài zōng shǎng pò zhāng jué gōng jí yǒu gōng jiàng shì gè yǒu chà

这句话大意是:太宗赏破张觉功及有功将士各有差。

chū zhāng jué bēn sòng rù yú yān jīng zōng wàng zé sòng rén nà pàn rén qiě zhēng jūn liáng

这句话大意是:初,张觉奔宋,入于燕京,宗望责宋人纳叛人,且征军粮。

jiǔ bù wén wèn zōng wàng yù yí shū dū zhī qǐng kōng míng xuān tóu qiān dào zēng xìn pái ān fǔ xīn jiàng zhī mín

这句话大意是:久不闻问,宗望欲移书督之,请空名宣头千道,增信牌,安抚新降之民。

zhào yǐ xīn fù zhǎng lì zhí yuán réng jiù

这句话大意是:诏以“新附长吏职员仍旧。

yǐ mìng zhū lù zhuǎn shū jūn liáng wù dū yú sòng

这句话大意是:已命诸路转输军粮,勿督于宋。

gěi yín pái shí kōng míng xuān tóu wǔ shí dào

这句话大意是:给银牌十、空名宣头五十道。

jí qiān rùn lái xí sì zhōu rén xǐ yú shěn zhōu zhě sì bì nóng gè fù qí yè

这句话大意是:及迁、润、来、隰四州人徙于渖州者,俟毕农各复其业。

nǎi zhào xián zhōu shū sù zōng wàng jūn

这句话大意是:”乃诏咸州输粟宗望军。

zhāng dūn gù yǐ bīng bā qiān fēn sì duì chū zhàn dà bài

这句话大意是:张敦固以兵八千分四队出战,大败。

zōng wàng zài sān kāi yù dūn gù děng yuē lǚ cháng jù zhàn bù gǎn jù jiàng

这句话大意是:宗望再三开谕,敦固等曰:“屡尝拒战,不敢遽降。

zōng wàng xǔ qí wàng quē yáo bài

这句话大意是:”宗望许其望阙遥拜。

dūn gù nǎi kāi qí yī mén

这句话大意是:敦固乃开其一门。

zōng wàng shǐ dū mǔ zòu qí shì nǎi xià zhào shè nán jīng guān mín dà xiǎo zuì jiē shì zhī guān zhí rú jiù

这句话大意是:宗望使阇母奏其事,乃下诏赦南京官民,大小罪皆释之,官职如旧。

bié chì yǒu sī qīng yáo fù quàn jià sè jiāng chǎng zhī shì yī jué yú zōng wàng

这句话大意是:别敕有司轻徭赋、劝稼穑,疆场之事,一决于宗望。

yòu yuē yì suǒ zhāng jué jí bū wáng hù kǒu yú sòng

这句话大意是:又曰:“议索张觉及逋亡户口于宋。

wén cǐ suì bù dēng ruò rú jiù zhēng liǎn kǒng mín kuì fá dù qí liáng shù fù zhī

这句话大意是:闻此岁不登,若如旧征敛,恐民匮乏,度其粮数赋之。

shè liáng jūn yuàn wèi mín zhě shǐ fù tián lǐ

这句话大意是:射粮军愿为民者,使复田里。

xiǎo dà zhī shì guān bái jūn shuài wú de zhuān dá cháo tíng

这句话大意是:小大之事关白军帅,无得专达朝廷。

zhào zōng wàng yuē xuǎn xūn xián jí yǒu mín wàng zhě wèi nán jīng liú shǒu jí zhū quē yuán réng jù xìng míng guān jiē yǐ wén

这句话大意是:”诏宗望曰:“选勋贤及有民望者为南京留守,及诸阙员,仍具姓名官阶以闻。

shì shí qiān rùn lái xí sì zhōu zhī mín bǎo shān zhài zhě shén zhòng zōng wàng yǐ xuǎn liáng lì zhāo fǔ

这句话大意是:”是时,迁、润、来、隰四州之民保山砦者甚众,宗望乙选良吏招抚。

shàng cóng zhī

这句话大意是:上从之。

shàng zhào zōng wàng fù quē ér dū mǔ kè nán jīng bīng zhí wěi dū tǒng zhāng dūn gù shā zhī nán jīng píng

这句话大意是:上召宗望赴阙,而阇母克南京,兵执伪都统张敦固杀之,南京平。

fù jīng shī

这句话大意是:赴京师。

yú shì zōng hàn qǐng wú gē shān xī de yǔ sòng wò lǔ yì yán zhī

这句话大意是:于是,宗翰请无割山西地与宋,斡鲁亦言之。

dū mǔ lùn zòu sòng yū méng yǒu yàn bù kě bù bèi

这句话大意是:阇母论奏宋渝盟有验,不可不备。

jí zōng wàng hái jūn shàng yuē zhēng suì bì yú sòng yǐ yín èr shí wàn liǎng juàn sān shí wàn pǐ fēn cì ěr jūn jí liù bù dōng jīng zhū jūn

现代白话:及宗望还军,上曰:“征岁币于宋,以银二十万两、绢三十万匹分赐你军及六部东京诸军。

zōng wàng zhì jūn sòng bīng sān qiān zì hǎi dào lái pò jiǔ zhài shā mǎ chéng xiàn shù jiāng jié dù shǐ dù lú wò qǔ qí yín pái bīng zhàng jí mǎ ér qù

这句话大意是:”宗望至军,宋兵三千自海道来,破九寨,杀马城县戍将节度使度卢斡,取其银牌兵仗及马而去。

zōng wàng suǒ hù kǒu sòng rén fú yán qiě wén tóng guàn guō yào shī zhì jūn yān shān

这句话大意是:宗望索户口,宋人弗言,且闻童贯、郭药师治军燕山。

zōng wàng zòu qǐng fá sòng yuē gǒu bù xiān zhī kǒng wèi hòu huàn

这句话大意是:宗望奏请伐宋曰:“苟不先之,恐为后患。

zōng hàn yì yǐ wéi fāng

这句话大意是:”宗翰亦以为方。

gù fá sòng zhī cè zōng wàng shí qǐ zhī

这句话大意是:故伐宋之策,宗望实启之。

zōng wàng wèi nán jīng lù dū tǒng dū mǔ fù zhī zì yān shān lù fá sòng

这句话大意是:宗望为南京路都统,阇母副之,自燕山路伐宋。

zōng wàng zòu yuē dū mǔ yú chén wèi shū fù qǐng yǐ dū mǔ wèi dū tǒng chén jiān zhàn shì

这句话大意是:宗望奏曰:“阇母于臣为叔父,请以阇母为都统,臣监战事。

shàng cóng zhī

这句话大意是:”上从之。

yǐ zōng wàng jiān dū mǔ liú yàn zōng liǎng jūn zhàn shì

这句话大意是:以宗望监阇母、刘彦宗两军战事。

zōng wàng zhì sān hé pò guō yào shī bīng sì wàn wǔ qiān yú bái hé pú xiàn bài sòng bīng sān qiān yú gǔ běi kǒu guō yào shī jiàng

这句话大意是:宗望至三河,破郭药师兵四万五千于白河,蒲苋败宋兵三千于古北口,郭药师降。

suì qǔ yān shān fǔ jǐn shōu qí jūn shí mǎ wàn pǐ jiǎ zhòu wǔ wàn bīng qī wàn zhōu xiàn xī píng

这句话大意是:遂取燕山府,尽收其军实,马万匹、甲胄五万、兵七万,州县悉平。

sòng zhōng shān shù jiāng wáng yàn liú bì lǜ bīng èr qiān lái jiàng

这句话大意是:宋中山戍将王彦、刘璧率兵二千来降。

pú chá shéng guǒ yǐ sān bǎi qí yù zhōng shān sān wàn rén yú ě ài zhī de lì zhàn sǐ zhī

这句话大意是:蒲察、绳果以三百骑遇中山三万人于厄隘之地,力战,死之。

shù liè sù huó lǐ gǎi jūn jì zhì shā èr wàn yú rén

这句话大意是:术烈速、活里改军继至,杀二万余人。

zōng wàng pò sòng zhēn dìng bīng wǔ qiān rén suì kè xìn dé fǔ cì hán dān

这句话大意是:宗望破宋真定兵五千人,遂克信德府,次邯郸。

sòng li qiū qǐng xiū jiù hǎo

这句话大意是:宋李邺请修旧好。

zōng wàng liú jūn zhōng bù qiǎn

这句话大意是:宗望留军中不遣。

zì guō yào shī jiàng yì zhī sòng zhī xū shí

这句话大意是:自郭药师降,益知宋之虚实。

zōng wàng qǐng yǐ wéi yān jīng liú shǒu

这句话大意是:宗望请以为燕京留守。

jí dǒng cái jiàng yì zhī sòng zhī dì lǐ

这句话大意是:及董才降,益知宋之地里。

zōng wàng qǐng rèn yǐ jūn shì

这句话大意是:宗望请任以军事。

tài zōng jù cì xìng wán yán shì jiē gěi yǐ jīn pái

这句话大意是:太宗俱赐姓完颜氏,皆给以金牌。

sì nián zhēng yuè jǐ sì zhū jūn dù hé qǔ huá zhōu

这句话大意是:四年正月己巳,诸军渡河,取滑州。

shǐ wú xiào mín rù biàn yǐ zhào shū wèn nà píng zhōu zhāng jué shì lìng zhí sòng tóng guàn tán jī zhān dù yǐ huáng hé wèi jiè nà zhì fèng gòng

这句话大意是:使吴孝民入汴,以诏书问纳平州张觉事,令执送童贯、谭积、詹度,以黄河为界,纳质奉贡。

guǐ yǒu zhū jūn wéi biàn

这句话大意是:癸酉,诸军围汴。

sòng shǎo dì qǐng wèi bó zhí guó xiào zhì nà de zēng suì bì qǐng hé

这句话大意是:宋少帝请为伯侄国,效质纳地,增岁币请和。

suì gē tài yuán zhōng shān hé jiān sān zhèn shū yòng bó zhí lǐ yǐ kāng wáng gòu tài zǎi zhāng bāng chāng wèi zhì

这句话大意是:遂割太原、中山、河间三镇,书用伯侄礼,以康王构、太宰张邦昌为质。

shěn huì yǐ zhé shū sān zhèn dì tú zhì jūn zhōng fā bì gē dì yī yī dìng yuē yǔ zài sòng shì zhōng

这句话大意是:沈晦以哲书、三镇地图至军中,发币割地一依定约,语在宋事中。

èr yuè dīng yǒu shuò yǔ sòng píng tuì jūn mèng yáng

这句话大意是:二月丁酉朔,与宋平,退军孟阳。

shì yè yáo píng zhòng bīng sì shí wàn lái xí

这句话大意是:是夜,姚平仲兵四十万来袭。

hòu jì jué zhī fēn qiǎn zhū jiàng yíng jī dà pò píng zhòng jūn fù jìn gōng biàn chéng wèn jǔ bīng zhī zhuàng

这句话大意是:候骑觉之,分遣诸将迎击,大破平仲军,复进攻汴城,问举兵之状。

shǎo dì dà kǒng shǐ yǔ wén xū zhōng lái biàn yuē chū bù zhī qí shì qiě jiāng jiā zuì qí rén

这句话大意是:少帝大恐,使宇文虚中来辨曰:“初不知其事,且将加罪其人。

zōng wàng chuò fú gōng gǎi sù wáng shū wèi zhì kāng wáng gòu qiǎn guī

这句话大意是:”宗望辍弗攻,改肃王枢为质,康王构遣归。

shī hái hé běi liǎng zhèn bù xià suì fēn bīng tǎo zhī

这句话大意是:师还,河北两镇不下,遂分兵讨之。

zōng wàng ba cháng shèng jūn gěi hái yàn rén tián yè mìng jiāng shì fēn tún ān sù xióng bà guǎng xìn zhī jìng

这句话大意是:宗望罢常胜军,给还燕人田业,命将士分屯安肃、雄、霸、广信之境。

zōng wàng hái shān xi

这句话大意是:宗望还山西。

wèi jǐ

这句话大意是:未几。

wèi yòu fù yuán shuài yǒu gōng jiàng shì qiān shǎng yǒu chà

这句话大意是:为右副元帅,有功将士迁赏有差。

qǐng zhī sòng shǎo dì yǐ shū yòu yú dǔ sù zhòng gōng xiàn qí shū zhào fù fá sòng

这句话大意是:顷之,宋少帝以书诱余睹,肃仲恭献其书,诏复伐宋。

bā yuè zōng wàng huì zhū jiāng fā zì bǎo zhōu

这句话大意是:八月,宗望会诸将,发自保州。

yē lǜ duó pò dí bīng sān wàn yú xióng zhōu shā wàn yú rén

这句话大意是:耶律铎破敌兵三万于雄州,杀万余人。

nà yě bài sòng jūn qī qiān yú zhōng shān

这句话大意是:那野败宋军七千于中山。

gāo liù dǒng cái pò sòng bīng sān qiān yú guǎng xìn

这句话大意是:高六、董才破宋兵三千于广信。

sòng zhǒng shī mǐn jūn sì wàn rén zhù jǐng xíng zōng wàng dà pò zhī suì qǔ tiān wēi jūn

这句话大意是:宋种师闵军四万人驻井陉,宗望大破之,遂取天威军。

dōng hái suì kè zhēn dìng shā zhī fǔ li miǎo de hù sān wàn jiàng wǔ xiàn

这句话大意是:东还,遂克真定,杀知府李邈,得户三万,降五县。

suì zì zhēn dìng qū biàn

这句话大意是:遂自真定趋汴。

shí yī yuè wù chén zōng wàng zhì hé shàng jiàng wèi xiàn

这句话大意是:十一月戊辰,宗望至河上,降魏县。

zhū jūn dù hé liú zhū jiāng fēn chū dà míng zhī jìng

这句话大意是:诸军渡河,留诸将分出大名之境。

jiàng lín hé xiàn zhì dà míng xiàn dé qīng jūn kāi dé fǔ jiē kè zhī

这句话大意是:降临河县,至大名县,德清军、开德府,皆克之。

ā lǐ guā yǐ qí bīng sān qiān xiān qū biàn pò sòng jūn liù qiān yú lù

这句话大意是:阿里刮以骑兵三千先趋汴,破宋军六千于路。

qǔ zuò chéng dǐ biàn chéng xià fù sòng bīng qiān rén qín shù jiāng

这句话大意是:取胙城,抵汴城下,覆宋兵千人,擒数将。

zōng wàng zhì biàn fēn qiǎn zhū jiāng è sòng yuán bīng bēn dǔ nà yě sài cì tái shí lián pò sòng yuán bīng

这句话大意是:宗望至汴,分遣诸将遏宋援兵,奔睹、那野、赛刺、台实连破宋援兵。

rùn yuè rén chén shuò sòng bīng yī wàn chū zì biàn chéng lái zhàn

这句话大意是:闰月壬辰朔,宋兵一万出自汴城来战。

zōng wàng xuǎn jìn yǒng wǔ qiān shǐ dāng hǎi hū lǔ chú gǔ shī jī bài zhī

这句话大意是:宗望选劲勇五千,使当海、忽鲁、雏鹘失击败之。

guǐ sì zōng hàn zì tài yuán huì jūn yú biàn

这句话大意是:癸巳,宗翰自太原会军于汴。

bǐng chén kè biàn zhōu

这句话大意是:丙辰,克汴州。

xīn yǒu sòng shǎo dì yì jūn qián

这句话大意是:辛酉,宋少帝诣军前。

shí èr yuè guǐ hài sòng dì fèng biǎo jiàng

这句话大意是:十二月癸亥,宋帝奉表降。

shàng shǐ xù jiù jūn zhōng láo cì zōng hàn zōng wàng shǐ jiē zhí qí shǒu yǐ láo zhī

这句话大意是:上使勖就军中劳赐宗翰、宗望,使皆执其手以劳之。

wǔ nián sì yuè yǐ sòng èr zhǔ jí qí zōng zú sì bǎi qī shí yú rén jí guī zhāng bǎo yìn gǔn miǎn chē lù jì qì dà lè líng tái tú shū yǔ dà jūn běi hái

这句话大意是:五年四月,以宋二主及其宗族四百七十余人,及珪璋、宝印、衮冕、车辂、祭器、大乐、灵台、图书,与大军北还。

zōng wàng nǎi fēn zhū jiāng zhèn shǒu hé běi

这句话大意是:宗望乃分诸将镇守河北。

dǒng cái jiàng guǎng xìn jūn jí páng jìn xiàn zhèn

这句话大意是:董才降广信军及旁近县镇。

zōng wàng nǎi xī shàng liáng xíng

这句话大意是:宗望乃西上凉陉。

zhào zōng wàng yuē zì hé zhī běi jīn jì fēn huà zhòng niàn qí mín jiàn chéng yì yǒu bèi cán zhě suì zǔ mìng jiān shǒu qí shēn yù zhāo jí ān quán zhī

这句话大意是:诏宗望曰:“自河之北,今既分画,重念其民见城邑有被残者,遂阻命坚守,其申谕招辑安全之。

tǎng jiān zhí bù yí zì dāng zhì tǎo

这句话大意是:傥坚执不移,自当致讨。

ruò zhū jūn gǎn lì yú fú lüě zhé sì huǐ dàng zhě dāng dǐ yú fá

这句话大意是:若诸军敢利于俘掠,辄肆毁荡者,当底于罚。

shì yuè zōng wàng hōng

这句话大意是:是月,宗望薨。

tiān huì shí sān nián fēng wèi wáng

这句话大意是:天会十三年,封魏王。

huáng tǒng sān nián jìn xǔ guó wáng yòu xǐ fēng jìn guó wáng

这句话大意是:皇统三年,进许国王,又徙封晋国王。

tiān dé èr nián zèng tài shī jiā liáo yān guó wáng pèi xiǎng tài zōng miào tíng

这句话大意是:天德二年,赠太师,加辽燕国王,配享太宗庙廷。

zhèng lóng èr nián lì jiàng fēng

这句话大意是:正隆二年,例降封。

dà dìng sān nián gǎi fēng sòng wáng shì huán sù

这句话大意是:大定三年,改封宋王,谥桓肃。

zi qí jīng wén

这句话大意是:子齐、京、文。

chū

这句话大意是:初。

liáo dì zhī bēn yīn shān yě liáo jié dù shǐ hé shàng yǔ lín yá mǎ gē nán shèn sī jù bèi qín dū tǒng gǎo shǐ ā lín hù sòng de lǐ dǐ hé shàng yā lǐ sī děng rù jīng shī

这句话大意是:辽帝之奔阴山也,辽节度使和尚与林牙马哥、男慎思俱被擒,都统杲使阿邻护送得里底、和尚、雅里斯等入京师。

de lǐ dǐ dào wáng tài zǔ zhū ā lín

这句话大意是:得里底道亡,太祖诛阿邻。

hé shàng dì dào wēn wèi xìng zhōng yǐn tài zǔ shǐ mán dōu běn yǐ bīng qiān rén yǔ hé shàng wǎng zhāo zhī

这句话大意是:和尚弟道温为兴中尹,太祖使谩都本以兵千人与和尚往招之。

hé shàng yù wáng qù bù kè zhì xìng zhōng chéng xià yǐ shǐ xì shū shè chéng zhōng jiào dào wēn wú jiàng

这句话大意是:和尚欲亡去,不克,至兴中城下,以矢系书射城中,教道温毋降。

shì xiè mán dōu běn zé zhī yuē rǔ hé fǎn fù rú cǐ

现代白话:事泄,谩都本责之曰:“你何反复如此?

duì yuē yǐ zhōng bào guó hé fǎn fù zhī yǒu suī sǐ bù hèn

这句话大意是:”对曰:“以忠报国,何反复之有,虽死不恨。

nǎi shā zhī

这句话大意是:”乃杀之。

jì ér zōng wàng jūn yù liáo dū tǒng bèi dié děng dào wēn zài qí zhōng xiāng yǔ gé shuǐ ér yǔ

这句话大意是:既而宗望军遇辽都统孛迭等,道温在其中,相与隔水而语。

zōng wàng chéng zhì zhāo zhī bèi dié wéi nuò wú jiàng yì

这句话大意是:宗望承制招之,孛迭唯诺,无降意。

zōng wàng wèi dào wēn yuē rǔ xiōng hé shàng yīn zhàn ér huò wèi cháng jiā zuì hòu yǐ pàn zhū néng wú tòng dào

现代白话:宗望谓道温曰:“你兄和尚因战而获,未尝加罪,后以叛诛,能无痛悼。

dào wēn yuē wú xiōng rǔ yú jiàn huò róng yú sǐ guó

现代白话:”道温曰:“我兄辱于见获,荣于死国。

zōng wàng gù mǎ hé shàng yuē néng wéi wǒ qǔ cǐ hu

这句话大意是:”宗望顾马和尚曰:“能为我取此吗?

duì yuē néng

这句话大意是:”对曰:“能。

suì yǐ suǒ bù dù shuǐ jī bài qí zhòng zhí qū dào wēn shè zhòng qí bì huò ér shā zhī

这句话大意是:”遂以所部渡水击败其众,直趋道温,射中其臂,获而杀之。

qí běn míng shòu sù cháng shēn měi rán

这句话大意是:齐本名受速,长身美髯。

tiān juàn sān nián yǐ zōng shì zi shòu zhèn guó shàng jiàng jūn

这句话大意是:天眷三年,以宗室子授镇国上将军。

huáng tǒng yuán nián qiān guāng lù dài fu

这句话大意是:皇统元年,迁光禄大夫。

zhèng lóng liù nián qiān yín qīng róng lù dà fū

这句话大意是:正隆六年,迁银青荣禄大夫。

dà dìng chū qiān tè jìn jiā ān wǔ jūn jié dù shǐ liú jīng shī fèng cháo qǐng

这句话大意是:大定初,迁特进,加安武军节度使,留京师奉朝请。

qí yǐ jìn shǔ shàng suǒ chǒng yù ér xìng yōng zhì wú cái néng

这句话大意是:齐以近属,上所宠遇,而性庸滞无材能。

dà dìng sān nián ba jié dù guān gěi suí cháo sān pǐn fèng lèi guān tè jìn

这句话大意是:大定三年,罢节度官,给随朝三品俸,累官特进。

这句话大意是:卒。

dì jīng dì wén jiē yǐ móu fǎn zhū

这句话大意是:弟京、弟文皆以谋反诛。

shì zōng jǐn yǐ qí jiā cái chǎn yǔ qí zhī zǐ yǎo zhù

这句话大意是:世宗尽以其家财产与齐之子咬住。

zhào qí qī yuē rǔ děng jiē dāng yuán zuò yǒu zhì dà bì jí liú cuàn zhě

现代白话:诏齐妻曰:“你等皆当缘坐,有至大辟及流窜者。

zhèn niàn sòng wáng gù zhì ér bù wèn qiě yǐ qí jiā chǎn cì rǔ zi

现代白话:朕念宋王,故置而不问,且以其家产赐你子。

yi xī zhèn yì

这句话大意是:宜悉朕意。

shí wǔ nián shàng zhào yīng wáng shuǎng wèi yuē qīng yú dú zhě gōng zhǔ nǚ zǐ zhōng wèi yǎo zhù zé hūn qí lǐ bì mìng yǒu sī gěi zhī

这句话大意是:”十五年,上召英王爽谓曰:“卿于读者公主女子中为咬住择婚,其礼币命有司给之。

é xí shū fù jīng shān dōng xī lù tú wú jiān měng ān

这句话大意是:”俄袭叔父京山东西路徒毋坚猛安。

jīng běn míng hū lǔ yǐ zōng shì zi lèi qiān tè jìn

这句话大意是:京本名忽鲁,以宗室子累迁特进。

tiān dé èr nián chú hàn lín xué shì chéng zhǐ jiān xiū guó shǐ jiā kāi fǔ yí tóng sān sī qiān gōng bù shàng shū gǎi lǐ bù bīng lǐ bù pàn dà zōng zhèng shì fēng cáo wáng chú hé jiān yǐn

这句话大意是:天德二年,除翰林学士承旨,兼修国史,加开府仪同三司,迁工部尚书,改礼部、兵礼部,判大宗正事,封曹王,除河间尹。

zhèng lóng èr nián lì fēng shěn guó gōng běi jīng liú shǒu yǐ sàng qù guān

这句话大意是:正隆二年,例封渖国公,北京留守,以丧去官。

qǐ fù yì dōu yǐn

这句话大意是:起复益都尹。

liù nián zuò wéi zhì lì chūn rì yǔ tú dān zhēn yǐn jiǔ jiàng luán zhōu cì shǐ

这句话大意是:六年,坐违制,立春日与徒单贞饮酒,降滦州刺史。

wèi jǐ gǎi jiàng yáng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:未几,改绛阳军节度使。

hǎi líng qiǎn hù wèi hū lǔ wǎng jiàng zhōu shā zhī

这句话大意是:海陵遣护卫忽鲁往绛州杀之。

jīng yóu jiàn dào zǒu rù fén zhōu jìng de miǎn

这句话大意是:京由间道走入汾州境得免。

shì zōng jí wèi lái jiàn yú táo huā wù

这句话大意是:世宗即位,来见于桃花坞。

fù pàn dà zōng zhèng shì fēng shòu wáng

这句话大意是:复判大宗正事,封寿王。

èr nián zhēng yuè wù chén shuò rì shí fá gǔ yòng bì shàng bù shì cháo jiǎn shàn chè lè

这句话大意是:二年正月戊辰朔,日食,伐鼓用币,上不视朝,减膳彻乐。

zhào jīng dài bài xíng lǐ

这句话大意是:诏京代拜行礼。

shì zōng chéng chuàng hǎi líng shū jì zōng shì jiā lǐ jīng xiōng dì qíng ruò tóng shēng

这句话大意是:世宗惩创海陵疏忌宗室,加礼京兄弟,情若同生。

wèi jīng děng yuē zhèn měi jiàn tiān xiàng biàn yì zhé sī zhèng shì zhī quē wù mèi zì zé bù huáng

这句话大意是:谓京等曰:“朕每见天象变异,辄思政事之阙,寤寐自责不遑。

fán shì bì shěn sī ér hòu xíng yóu jù dú jiàn wèi néng jìn shàn měi lìng qún chén jí yì shù jī wú guò jǔ yě

这句话大意是:凡事必审思而后行,犹惧独见未能尽善,每令群臣集议,庶几无过举也。

shì shí fá sòng wèi bà bīng yòng dù bù zú bǎi guān wèi gěi quán fèng

这句话大意是:”是时,伐宋未罢兵,用度不足,百官未给全俸。

jīng jiā rén shù bǎi kǒu cái yòng shǎo shàng wén zhī cì jīn yī bǎi wǔ shí liǎng zhòng cǎi bǎi duān juàn wǔ bǎi pǐ

这句话大意是:京家人数百口,财用少,上闻之,赐金一百五十两、重彩百端、绢五百匹。

gǎi xī jīng liú shǒu cì pèi dāo jiù mǎ

这句话大意是:改西京留守,赐佩刀厩马。

jīng dào xī jīng jīng qī cháng zhào rì zhě sūn bāng róng tuī jīng lù mìng

这句话大意是:京到西京,京妻尝召日者孙邦荣推京禄命。

bāng róng yán liú shǒu guān zhì tài shī jué fēng wáng

这句话大意是:邦荣言留守官至太师,爵封王。

jīng wèn cǐ shàng gèng wú fǒu

这句话大意是:京问:“此上更无否?

bāng róng yuē zhǐ yú cǐ

这句话大意是:”邦荣曰:“止于此。

jīng yuē ruò zhǐ yú cǐ suǒ guān hé wéi

这句话大意是:”京曰:“若止于此,所官何为。

bāng róng chá qí yì nǎi zhà wèi tú chèn zuò shī zhōng yǒu gǔ lǔ wèi zhī yǔ yǐ xiàn yú jīng

这句话大意是:”邦荣察其意,乃诈为图谶,作诗,中有“鹘鲁为”之语,以献于京。

jīng yuē hòu chéng rú cǐ hu

这句话大意是:京曰:“后诚如此吗。

suì shòu qí shī zài shǐ bo zhī

这句话大意是:”遂受其诗,再使卜之。

bāng róng chēng suǒ de guà yǒu dú quán zhī zhào

这句话大意是:邦荣称所得卦有独权之兆。

jīng fù shǐ bāng róng tuī shì zōng dāng shēng nián yuè

这句话大意是:京复使邦荣推世宗当生年月。

jiā rén sūn xiǎo gē wàng zuò yáo yán kuáng huò jīng rú bāng róng zhǐ jīng xìn zhī

这句话大意是:家人孙小哥妄作谣言诳惑京,如邦荣指,京信之。

jīng qī gōng shòu jù zhī qí shì

这句话大意是:京妻公寿具知其事。

dà dìng wǔ nián sān yuè sūn bāng róng shàng biàn

这句话大意是:大定五年三月,孙邦荣上变。

zhào xíng bù shì láng gāo dé jī hù bù yuán wài láng wán yán wù gǔ chū wǎng jū zhī

这句话大意是:诏刑部侍郎高德基、户部员外郎完颜兀古出往鞫之。

jīng děng jiē kuǎn fú

这句话大意是:京等皆款伏。

yù chéng hái zòu

这句话大意是:狱成,还奏。

shàng yuē hǎi líng wú dào shǐ guāng yīng zài zhèn yì bǎo quán zhī kuàng jīng děng zāi

现代白话:上曰:“海陵无道,使光英在,朕亦保全之,况京等啊。

yú shì jīng fū fù tè miǎn sǐ zhàng yī bǎi chú míng lán zhōu lóu fán xiàn ān zhì yǐ nú bì bǎi kǒu zì suí guān gěi shàng tián

这句话大意是:”于是,京夫妇特免死,杖一百,除名,岚州楼烦县安置,以奴婢百口自随,官给上田。

qiǎn wù gǔ chū liú chōng xuān yù jīng zhào yuē zhèn yǔ rǔ jiē tài zǔ zhī sūn

现代白话:遣兀古出、刘珫宣谕京,诏曰:“朕与你皆太祖之孙。

hǎi líng shī dào jiǎn miè zōng zhī zhèn niàn xiōng dì wú jǐ yú rǔ yóu wéi qīn ài rǔ yì zì zhī zhī hé wéi ér huái cǐ xīn

现代白话:海陵失道,翦灭宗支,朕念兄弟无几,于你尤为亲爱,你亦自知之,何为而怀此心。

zhèn niàn gǔ ròu bù rěn jìn fǎ

这句话大意是:朕念骨肉,不忍尽法。

rǔ ruò shàng bù sī guò zhèn suī bù jiā zhū tiān dì qǐ néng róng rǔ yě

现代白话:你若尚不思过,朕虽不加诛,天地岂能容你也。

shí nián sì yuè zhào yú lóu fán xiàn wèi jīng zuò dì yī qū yuè gěi jié dù lǐn fèng

这句话大意是:”十年四月,诏于楼烦县,为京作第一区,月给节度廪俸。

shí èr nián xiōng dé zhōu fáng yù shǐ wén móu fǎn

这句话大意是:十二年,兄德州防御使文谋反。

shàng wèn huáng tài zǐ zhào wáng yǔn zhōng jí zǎi chén yuē jīng móu bù guǐ zhèn tè miǎn sǐ jīn fù dāng yuán zuò hé rú

现代白话:上问皇太子、赵王允中及宰臣曰:“京谋不轨,朕特免死,今复当缘坐,怎么样。

zǎi chén huò yán jīng tú nì jīn bù chú zhī kǒng wèi hòu huàn

这句话大意是:”宰臣或言京图逆,今不除之,恐为后患。

shàng yuē tiān xià dà qì guī yú yǒu dé hǎi líng shī dào zhèn nǎi de zhī

这句话大意是:上曰:“天下大器归于有德,海陵失道,朕乃得之。

dàn wu xiū dé yú hé zú lǜ

这句话大意是:但务修德,余何足虑。

tài zǐ yuē chéng rú shèng xùn

现代白话:”太孔子说:“诚如圣训。

nǎi qiǎn shǐ xuān yù jīng zhào yuē qīng xiōng wén jiù fēng guó gōng bù rèn zhí shì zhèn jìn fēng wáng jué wěi yǐ dà fān

这句话大意是:”乃遣使宣谕京,诏曰:“卿兄文,旧封国公,不任职事,朕进封王爵,委以大藩。

qǐng zài dà míng yǐ zāng dé zuì zhǐ xuē zuǒ qiān bù zhī ēn xìng nǎi xù yuàn xīn móu bù guǐ zuì jí xiōng dì

这句话大意是:顷在大名,以赃得罪,止削左迁,不知恩幸,乃蓄怨心,谋不轨,罪及兄弟。

zhèn niàn sòng wáng jiē miǎn yuán zuò

这句话大意是:朕念宋王,皆免缘坐。

wén zhī jiā chǎn yīng mò rù zhě jǐn yǔ qīng xiōng zi yǎo zhù

这句话大意是:文之家产应没入者,尽与卿兄子咬住。

qīng yi xī cǐ yì

这句话大意是:卿宜悉此意。

èr shí nián shí yī yuè shàng wèn zǎi chén yuē jīng zhī zuì shǐ yú qí qī wàng bo xiū jiù

这句话大意是:二十年十一月,上问宰臣曰:“京之罪始于其妻,妄卜休咎。

tài zǔ zhū sūn cún zhě wú jǐ zhèn yù zhào zhì zuǒ yòu bù shǐ rèn zhí dàn lǐn gěi zhī qīng děng yǐ wéi hé rú

现代白话:太祖诸孙存者无几,朕欲召置左右,不使任职,但廪给之,卿等以为怎么样?

jiē yuē zhì zhī jìn mì chén děng yǐ wéi fēi yi

这句话大意是:”皆曰:“置之近密,臣等以为非宜。

shàng yuē zhèn ruò xiū dé hé yǐ yù huái yí jì

现代白话:”上曰:“朕若修德,凭什么豫怀疑忌。

jiǔ zhī shàng fù yù zhào jīng zǎi chén yuē jīng bù shè zhī zuì yě shè zhī yǐ wéi zhì xìng yǐ qǐ kě fù

现代白话:”久之,上复欲召京,宰臣曰:“京,不赦之罪也,赦之以为至幸了,岂可复。

shàng mò liáng jiǔ nǎi zhǐ

这句话大意是:”上默良久,乃止。

wén běn míng hú cì

这句话大意是:文本名胡刺。

huáng tǒng jiān shòu shì xí móu kè jiā fèng guó shàng jiàng jūn jū zhōng jīng

这句话大意是:皇统间,授世袭谋克,加奉国上将军,居中京。

hǎi líng cuàn lì cì qián èr wàn guàn

这句话大意是:海陵篡立,赐钱二万贯。

shì shí zuǒ yuān wèi zhōng jīng zhuǎn yùn shǐ shì zhōng yǒu huì shù qiāo xiān zhě wén yǔ yuān jiē yǔ zhī yóu

这句话大意是:是时,左渊为中京转运使,市中有秽术敲仙者,文与渊皆与之游。

hǎi líng hái zhōng jīng wén zhào qiāo xian jié wèn qióng jìng běn mò

这句话大意是:海陵还中京,闻,召敲仙诘问,穷竟本末。

jì ér shā zhī yú shì zé ràng wén yuān

这句话大意是:既而杀之于市,责让文、渊。

zhēn yuán yuán nián chú mì shū zuò yǔ líng shòu xiàn zhǔ ā lǐ hǔ yǒu jiān zhàng èr bǎi chú míng

这句话大意是:贞元元年,除秘书,坐与灵寿县主阿里虎有奸,杖二百,除名。

é fù wèi mì shū jiān fēng wáng

这句话大意是:俄复为秘书监,封王。

zhèng lóng lì fēng yún guó gōng yǐ sàng qù guān

这句话大意是:正隆例封郧国公,以丧去官。

qǐ fù hàn lín xué shì chéng zhǐ tóng pàn dà zōng zhèng shì chāng wǔ jūn jié dù shǐ

这句话大意是:起复翰林学士承旨、同判大宗正事、昌武军节度使。

dà dìng chū gǎi wǔ dìng jūn liú jīng shī fèng cháo qǐng

这句话大意是:大定初,改武定军,留京师,奉朝请。

sān nián cì shàng cháng yù tiáo fú pèi dāo ér qiǎn zhī

这句话大意是:三年,赐上常御条服佩刀而遣之。

wèi wén yuē zhèn wú xiōng dì jiàn qīng wǎng wài jùn cè rán shāng huái

这句话大意是:谓文曰:“朕无兄弟,见卿往外郡,恻然伤怀。

qīng pō zì fàng yi jiā jiǎn shù

这句话大意是:卿颇自放,宜加检束。

chú guǎng níng yǐn zhào wèi pàn dà zōng zhèng shì fēng yīng wáng

这句话大意是:”除广宁尹,召为判大宗正事,封英王。

shì shí dì jīng dé zuì shàng wèi wén yuē zhèn dài jīng bù báo nǎi bāo cáng huò xīn tú bù guǐ bù rěn xíng jí gǔ ròu suì cóng qīng diǎn

这句话大意是:是时,弟京得罪,上谓文曰:“朕待京不薄,乃包藏祸心,图不轨,不忍刑及骨肉,遂从轻典。

qīng yì jiāo zòng wú dù

这句话大意是:卿亦骄纵无度。

sòng wáng yǒu shè jì gōng

这句话大意是:宋王有社稷功。

wǔ líng fēng tài zǔ zhū sūn wèi wáng qīng dú bù fēng

这句话大意是:武灵封太祖诸孙为王,卿独不封。

zhèn jí wèi fēng qīng xiōng dì wèi wáng

这句话大意是:朕即位,封卿兄弟为王。

zì jīn chéng jiù huǐ guò chì xīn shì zhèn wú huàn zhèn bù zhī yě

这句话大意是:自今惩咎悔过,赤心事朕,无患朕不知也。

chú zhēn dìng yǐn cì yǐ yī dài

这句话大意是:”除真定尹,赐以衣带。

gǎi dà míng yǐn xǐ fēng jīng wáng

这句话大意是:改大名尹,徙封荆王。

wén dào dà míng duō qǔ měng ān móu kè liáng mǎ huò yǐ nú mǎ yì zhī mǎi mín wù yǔ jià bù jìn qí zhí

这句话大意是:文到大名,多取猛安谋克良马,或以驽马易之,买民物与价不尽其直。

xún cháng zhàn yì gōng shǒu sì shí yú rén guǐ nà shuì cǎo shí liù wàn shù

这句话大意是:寻常占役弓手四十余人,诡纳税草十六万束。

gōng yòng quē qǔ mín qián yī wàn jiǔ qiān yú guàn

这句话大意是:公用阙,取民钱一万九千余贯。

zuò shì duó jué jiàng dé zhōu fáng yù shǐ liáo zuǒ jiē zuò bù jiǎo zhèng jiě zhí

这句话大意是:坐是夺爵,降德州防御使,僚佐皆坐不矫正解职。

jiān chá yù shǐ dǒng shī zhōng àn wén shì shī jiū chá yǐ chú shàng shū shěng dōu shì jiàng qìn nán jūn jié dù fù shǐ

这句话大意是:监察御史董师中按文事失纠察,已除尚书省都事,降沁南军节度副使。

zhào yuē zì jīn zhǎng guān bù fǎ liáo zuǒ bù jiǎo zhèng yòu bù yán shàng bìng yán xíng chéng duàn

这句话大意是:诏曰:“自今长官不法,僚佐不矫正,又不言上,并严行惩断。

wén jì shī zhí jū cháng yàng yàng rì yǔ jiā nú shí mǒ hé zhù hū lǐ zhě wèi yuàn yán

这句话大意是:文既失职,居常怏怏,日与家奴石抹合住、忽里者为怨言。

hé zhù chuāi zhī qí yì yīn yán nán jīng lù měng ān ā gǔ hé zhù móu kè pō lǐ yín shù kě yǔ dài wáng hòu shàn guǒ yù jǔ dà shì bǐ jiē yuàn cóng

这句话大意是:合住揣知其意,因言南京路猛安阿古、合住、谋克颇里,银术可与大王厚善,果欲举大事,彼皆愿从。

wén xìn qí yán

这句话大意是:文信其言。

nǎi zhào rì zhě kāng hóng zhàn xiū jiù mì yǐ móu gào hóng

这句话大意是:乃召日者康洪占休咎,密以谋告洪。

hóng yán lái suì shén jí

这句话大意是:洪言来岁甚吉。

wén hòu xiè hóng shǐ jiā tóng gāng gē děng wǎng nán jīng yǐ shū bì yí ā gǔ děng

这句话大意是:文厚谢洪,使家僮刚哥等往南京以书币遗阿古等。

gāng gē wèn hé zhù hé yǐ zhī ā gǔ děng bì cóng

现代白话:刚哥问合住凭什么知阿古等必从。

hé zhù yuē ā gǔ děng yǔ dài wáng shàn yǐ cǐ yì qí bì cóng ěr

这句话大意是:合住曰:“阿古等与大王善,以此意其必从耳。

gāng gē dào nán jīng jiàn ā gǔ děng bù yán qí běn lái zhī shì

这句话大意是:”刚哥到南京,见阿古等,不言其本来之事。

jí hái dài wén yuē ā gǔ cóng dài wáng yǐ

现代白话:及还,绐文曰:“阿古从大王了。

wén nǎi zào bīng zhàng shǐ jiā nú wò dí huà zhèn tú

这句话大意是:”文乃造兵仗,使家奴斡敌画阵图。

jiā nú zhòng xǐ yì hé běi dōng lù shàng biàn fǔ qiǎn zǒng guǎn pàn guān bèi tè chí wǎng dé zhōu bǔ wén

这句话大意是:家奴重喜诣河北东路上变,府遣总管判官孛特驰往德州捕文。

bèi tè zhì dé zhōu rì yǐ wǎn

这句话大意是:孛特至德州,日已晚。

huì wén chū liè zhào fáng yù pàn guān chou yuè móu jiù liè suǒ zhí zhī

这句话大意是:会文出猎,召防御判官酬越谋就猎所执之。

chou yuè yán wén bīng wèi shén zhòng qiě mù yè míng rì wén shēng rì kě jiù huì shàng zhí zhī

这句话大意是:酬越言:“文兵卫甚众,且暮夜,明日文生日,可就会上执之。

bèi tè nǎi zhǐ

这句话大意是:”孛特乃止。

shì yè wén zhī běn fǔ shǐ zhì yì qí shì jué nǎi yǔ hé zhù hū lǐ zhě děng jù wáng qù

这句话大意是:是夜,文知本府使至,意其事觉,乃与合住、忽里者等俱亡去。

hé jiān fǔ shǐ zòu wén shì zhào qiǎn yòu sī láng zhōng hé shí liè zhé diǎn wò lín xiū zhuàn ā bù hǎn é lǐ yě wǎng dé zhōu jū wèn

这句话大意是:河间府使奏文事,诏遣右司郎中纥石烈哲典、斡林修撰阿不罕讹里也往德州鞫问。

shàng wén wén wáng mìng wèi zǎi chén yuē hǎi líng jiǎn miè zōng shì dài jìn zhèn niàn tài zǔ sūn cún zhě wú jǐ rén qū wèi kuān jiǎ ér wén céng bù zhī xìng shàng huái yì tú hé kuáng bèi rú cǐ

这句话大意是:上闻文亡命,谓宰臣曰:“海陵翦灭宗室殆尽,朕念太祖孙存者无几人,曲为宽假,而文曾不知幸,尚怀异图,何狂悖如此。

shàng kǒng wén jiǔ bù huò guà wù zhě duō dū suǒ zài bǔ zhī

这句话大意是:”上恐文久不获,诖误者多,督所在捕之。

zhào mù huò wén zhě qiān guān wǔ jiē cì qián sān qiān guàn

这句话大意是:诏募获文者迁官五阶,赐钱三千贯。

wén yǐ dà dìng shí èr nián jiǔ yuè shì jué wáng mìng fán sì yuè zhì shí èr yuè bèi huò fú zhū

这句话大意是:文以大定十二年九月事觉,亡命凡四月,至十二月被获,伏诛。

kāng hóng lùn sǐ yú jiē zuò rú lǜ

这句话大意是:康洪论死,余皆坐如律。

zhào shì qí qī shù shí lǎn

这句话大意是:诏释其妻术实懒。

bèi tè chou yuè bù jí bǔ zhì wén wáng qù bèi tè zhàng èr bǎi chú míng chou yuè zhàng yī bǎi xuē liǎng jiē

这句话大意是:孛特、酬越不即捕,致文亡去,孛特杖二百,除名,酬越杖一百,削两阶。

zhào yuē dé zhōu fáng yù shǐ wén běi jīng cáo guì fū zhōu li fāng jiē yīn shù shì wàng tán lù mìng xiàn yú dà lù

这句话大意是:诏曰:“德州防御使文、北京曹贵、鄜州李方皆因术士妄谈禄命,陷于大戮。

fán shù shì duō wù gǒu de sì wèi yì shuō

这句话大意是:凡术士多务苟得,肆为异说。

zì jīn zōng shì zōng nǚ yǒu shǔ jí zhě jí guān zhí sān pǐn zhě chú zhàn wèn jià qǔ xiū zào zàng shì bù dé tuī suàn xiāng mìng wéi zhě tú èr nián zhòng zhě cóng zhòng

这句话大意是:自今宗室、宗女有属籍者及官职三品者,除占问嫁娶、修造、葬事,不得推算相命,违者徒二年,重者从重。

shàng yǐ wén jiā cái chǎn cì qí gù xiōng tè jìn qí zhī zǐ yǎo zhù bìng yǐ xī jīng liú shǒu jīng mò rù jiā chǎn cì zhī

这句话大意是:”上以文家财产赐其故兄特进齐之子咬住,并以西京留守京没入家产赐之。

zàn yuē zōng wàng qǐ xíng píng zhōu zhàn shèng bái hé xí juǎn ér nán fēng xíng diàn jǔ bīng wú liú nàn zài yuè yuè ér biàn jīng wéi yǐ

现代白话:赞曰:宗望启行平州,战胜白河,席卷而南,风行电举,兵无留难,再阅月而汴京围了。

suǒ wèi dí bù néng yǔ xiào zhě yé

这句话大意是:所谓敌不能与校者耶。

jì qǔ xìn dé liú bīng shǒu zhī yǐ wéi hòu jù cǐ qǐ qīng zhě yé

这句话大意是:既取信德,留兵守之,以为后距,此岂轻者耶。

guǎn zǐ yuē jìng yú jué dì gōng yú shì gù dú chū dú rù ér mò zhī néng zhǐ

这句话大意是:《管子》曰:“径于绝地,攻于恃固,独出独入,而莫之能止。

qí zōng wàng zhī wèi hu

这句话大意是:”其宗望之谓吗。

✦ You read 列传·卷十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.