金史 · 脱脱 · Chapter 80 of 136

列传·卷十八

PinyinModern Translation
Size

xī zōng èr zi xié mǎo ā lǐ tū hé sù wū yán pú lú hún chì zhǎn huī dà biàn běn míng tà bù yě pán běn míng pú sù yuè ā lí bǔ zi fāng

这句话大意是:熙宗二子 斜卯阿里 突合速 乌延蒲卢浑 赤盏晖 大抃(本名挞不野)磐(本名蒲速越) 阿离补(子方)。

xī zōng zhū zǐ dào píng huáng hòu shēng tài zǐ jì ān xián fēi shēng wèi wáng dào jì

这句话大意是:熙宗诸子:悼平皇后生太子济安,贤妃生魏王道济。

jì ān huáng tǒng èr nián èr yuè wù zǐ shēng yú tiān kāi diàn

这句话大意是:济安,皇统二年二月戊子生于天开殿。

shàng nián èr shí sì shǐ yǒu huáng zǐ xǐ shén qiǎn shǐ chí bào míng dé gōng tài huáng tài hòu

这句话大意是:上年二十四始有皇子,喜甚,遣使驰报明德宫太皇太后。

wǔ rì mìng míng dà shè tiān xià

这句话大意是:五日命名,大赦天下。

sān yuè jiǎ yín gào tiān de zōng miào

这句话大意是:三月甲寅,告天地宗庙。

dīng sì jiǎn chuí zòu gào tiān dì zōng miào

这句话大意是:丁巳,剪鬌,奏告天地宗庙。

wù wǔ cè wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:戊午,册为皇太子。

fēng huáng hòu fù tài wèi hú tǎ wèi wáng cì rén kǒu mǎ niú wǔ bǎi tuo wǔ shí yáng wǔ qiān

这句话大意是:封皇后父太尉胡塔为王,赐人口、马牛五百、驼五十、羊五千。

suí cháo zhí guān bìng qiān yī zī jiē yǒu cì

这句话大意是:随朝职官并迁一资,皆有赐。

yǐ wèi zhào tiān xià

这句话大意是:已未,诏天下。

shí èr yuè jì ān bìng jù shàng yǔ huáng hòu xìng fó sì fén xiāng liú tì āi dǎo qǔ shè wǔ bǎi lǐ nèi zuì qiú

这句话大意是:十二月,济安病剧,上与皇后幸佛寺焚香,流涕哀祷,曲赦五百里内罪囚。

shì yè hōng

这句话大意是:是夜,薨。

shì yīng dào tài zǐ zàng xìng líng zhī cè shàng sòng zhì wū zhǐ hēi shuǐ ér hái

这句话大意是:谥英悼太子,葬兴陵之侧,上送至乌只黑水而还。

mìng gōng sù qí xiàng yú chǔ qìng sì shàng yǔ huáng hòu xìng sì ān zhì zhī

这句话大意是:命工塑其像于储庆寺,上与皇后幸寺安置之。

hǎi líng huǐ shàng jīng gōng shì sì yì suí huǐ

这句话大意是:海陵毁上京宫室,寺亦随毁。

dào jì huáng tǒng sān nián mìng wèi zhōng jīng liú shǒu yǐ zhí xué shì ā lǎn wèi dōu tí diǎn zhāng xuán sù wèi tóng tí diǎn zuǒ yòu fǔ dǎo zhī

这句话大意是:道济,皇统三年,命为中京留守,以直学士阿懒为都提点,张玄素为同提点,左右辅导之。

é fēng wèi wáng fēng qí mǔ wèi xián fēi

这句话大意是:俄封魏王,封其母为贤妃。

chū jū wài zhì shì yǎng zhī gōng zhōng

这句话大意是:初居外,至是养之宫中。

wèi jǐ xī zōng nù shā zhī

这句话大意是:未几,熙宗怒杀之。

zàn yuē guó chū zhì dù wèi lì tài zōng xī zōng jiē zì ān bān bó jí liè jí dì wèi

这句话大意是:赞曰:国初制度未立,太宗、熙宗皆自谙班勃极烈即帝位。

ān bān bó jí liè zhě hàn yǔ yún zuì zūn guān yě

这句话大意是:谙班勃极烈者,汉语云最尊官也。

xī zōng lì jì ān wèi huáng tài zǐ shǐ zhèng míng wèi dìng zhì dù yān

现代白话:熙宗立济安为皇太子,始正名位,定制度呢。

xié mǎo ā lǐ fù hún tǎn mù zōng shí nèi fù shù yǒu zhàn gōng

这句话大意是:斜卯阿里,父浑坦,穆宗时内附,数有战功。

ā lǐ nián shí qī cóng qí bó fù hú má gǔ tǎo zhà dōu huò qí dì shā lǐ zhǐ

这句话大意是:阿里年十七,从其伯父胡麻谷讨诈都,获其弟沙里只。

gāo lí zhù jiǔ chéng yú hé lǎn diān hún tǎn gōng zhī yù dí yú mù lǐ mén diān lì zhàn jiǔ zhī ā lǐ tǐng qiāng chí cì qí jiāng yú zhèn zhōng dí suì kuì

这句话大意是:高丽筑九城于曷懒甸,浑坦攻之,遇敌于木里门甸,力战久之,阿里挺枪驰刺其将于阵中,敌遂溃。

hún tǎn yǔ shí shì huān hé bīng yú tú mén shuǐ ā lǐ shǒu bài dí bīng qǔ qí èr chéng

这句话大意是:浑坦与石适欢合兵于徒门水,阿里首败敌兵,取其二城。

gāo lí rù kòu yǐ wǒ bīng tún shǒu yào hài bù dé jìn nǎi hái

这句话大意是:高丽入寇,以我兵屯守要害,不得进,乃还。

ā lǐ zhuī jí yú hé lǎn shuǐ gāo lí rén zhēng zǒu bīng shàng ā lǐ chéng zhī shā lüè jǐ jǐn suì hé bīng yú shí shì huan

这句话大意是:阿里追及于曷懒水,高丽人争走冰上,阿里乘之,杀略几尽,遂合兵于石适欢。

dào yù dí bīng wǔ wàn jī zǒu zhī

这句话大意是:道遇敌兵五万,击走之。

yòu yǔ shí shì huan yù dí qī wàn ā lǐ xiān dēng fèn jī dà bài zhī

这句话大意是:又与石适欢遇敌七万,阿里先登,奋击大败之。

shí shì huan yuē rǔ yī rì zhī jiān sān pò zhòng dí gōng qǐ kě wàng

现代白话:石适欢曰:“你一日之间,三破重敌,功岂可忘。

nǎi hòu cì zhī

这句话大意是:”乃厚赐之。

wò sāi wū dǔ běn gōng tuo jí chéng ā lǐ záo yōng wèi mén rì yǐ mù bù kě rù yǐ bīng shǒu zhī dàn rì suì qǔ qí chéng

这句话大意是:斡塞、乌睹本攻驼吉城,阿里凿墉为门,日已暮,不可入,以兵守之,旦日遂取其城。

wū dǔ běn yǐ bèi jiǎ bìng chéng mǎ cì zhī

这句话大意是:乌睹本以被甲并乘马赐之。

cóng gōng xià níng jiāng zhōu shòu měng ān

这句话大意是:从攻下宁江州,授猛安。

yòu cóng gōng xìn zhōu bīn zhōu jiē kè zhī

这句话大意是:又从攻信州、宾州,皆克之。

liáo rén lái gōng bèi qín hū shā lǐ chéng ā lǐ lǜ bǎi yú qí jiù zhī

这句话大意是:辽人来攻孛堇忽沙里城,阿里率百余骑救之。

liáo bīng shù wàn ā lǐ bīng shǎo nǎi lìng jūn shì liè yī duō wèi qí zhì chū shān gǔ jiān liáo bīng wàng jiàn dùn qù

这句话大意是:辽兵数万,阿里兵少,乃令军士裂衣多为旗帜,出山谷间,辽兵望见,遁去。

sū fù zhōu pàn zhòng zhì shí wàn

这句话大意是:苏、复州叛,众至十万。

páng jìn nǚ zhí jiē bǎo yú tài wèi hú shā jiā zhù lěi wèi gù

这句话大意是:旁近女直皆保于太尉胡沙家,筑垒为固。

dí wéi zhī shù zhòng shǒu zhě liáng chú jù jǐn niú mǎ xiāng shí qí zōng wěi rén yì zǐ ér shí

这句话大意是:敌围之数重,守者粮刍俱尽,牛马相食其鬃尾,人易子而食。

yè zhuì èr rén chū gào jí yú ā lǐ

这句话大意是:夜,缒二人出,告急于阿里。

ā lǐ fù zhī nèi wài hé jī zhī pò qí zhòng yú pì lí mì hǎn shuǐ shàng jiǎo shā jǐ jǐn shuǐ wèi zhī bù liú

这句话大意是:阿里赴之,内外合击之,破其众于辟离密罕水上,剿杀几尽,水为之不流。

pú lí gǔ hú shén jí shuǐ mǎ hán dǎo fán shí yú zhàn pò shù shí wàn zhòng

这句话大意是:蒲离古胡什吉水、马韩岛凡十余战,破数十万众。

qì dān xī rén jù zhōu qiān sōu jiāng rù yú hǎi

这句话大意是:契丹、奚人聚舟千艘,将入于海。

ā lǐ yǐ èr shí qī zhōu yāo zhī zhōng liú shǐ wò zhōu zhōng zhōng yè shǐ sū

这句话大意是:阿里以二十七舟邀之,中流矢,卧舟中,中夜始苏。

dí chuán yǐ rù wáng jiā dǎo jí yè qǔ hǎi lù zhuī jí zhī dí zǒu xiǎn yǐ jù ā lǐ yǐ qí bīng yāo jī zài zhōng liú shǐ lì zhàn bù tuì jìng pò zhī jǐn huò qí zhōu

这句话大意是:敌船已入王家岛,即夜取海路追及之,敌走险以拒,阿里以骑兵邀击,再中流矢,力战不退,竟破之,尽获其舟。

yú shì sū fù zhōu pó sù lù jiē píng

这句话大意是:于是,苏、复州、婆速路皆平。

gōng xiǎn zhōu xià líng shān xiàn qǔ liáng yú wu bài yú dǔ bīng gōng jiē zuì

这句话大意是:攻显州,下灵山县,取梁鱼务,败余睹兵,功皆最。

hòu yǔ sàn dǔ lǔ zhūn gāo zhōu qì dān zhāo gǔ yá jiǔ jīn hé xìng zhōng bīng shù wàn gōng hú lǐ tè zhài ā lǐ yǐ bā móu kè bīng jiù zhī

这句话大意是:后与散睹鲁屯高州,契丹昭古牙、九斤合兴中兵数万攻胡里特寨,阿里以八谋克兵救之。

hú lǐ tè xiān wǎng bài yú chéng xià

这句话大意是:胡里特先往,败于城下。

ā lǐ zhǐ zhèn qián fēi yī zhě èr shí yú rén yuē cǐ bì zéi qiú yě

这句话大意是:阿里指阵前绯衣者二十余人曰:“此必贼酋也。

huī bīng fèn jī jiē shā zhī yú zhòng dà kuì

这句话大意是:”麾兵奋击,皆杀之,余众大溃。

lái zhōu xí zhōu bīng wéi hú lǐ tè chéng wén ā lǐ lái jiù jí jiě wéi qù

这句话大意是:来州、隰州兵围胡里特城,闻阿里来救,即解围去。

dū mǔ tǎo zhāng jué yǒu bīng chū lóu fēng kǒu shān gǔ jiān ā lǐ sàn dǔ lǔ hū lú bǔ sān měng ān jī bài zhī

这句话大意是:阇母讨张觉,有兵出楼峰口山谷间,阿里、散笃鲁、忽卢补三猛安击败之。

zōng wàng dài dū mǔ tǎo zhāng jué ā lǐ zài bài píng zhōu bīng

这句话大意是:宗望代阇母讨张觉,阿里再败平州兵。

jí fá sòng ā lǐ bié jī sòng bīng bài zhī

这句话大意是:及伐宋,阿里别击宋兵,败之。

mèng yáng zhī yì ā lǐ è qiáo dù lì zhàn

这句话大意是:孟阳之役,阿里扼桥渡力战。

míng nián zài fá sòng zhì bǎo zhōu zhōng shān lèi pò zhī

这句话大意是:明年,再伐宋,至保州、中山,累破之。

jìn wéi zhēn dìng ā lǐ yǔ lóu shì huō lǔ chéng fēng zòng huǒ fén qí lóu lǔ zhū jūn bì dēng kè qí chéng

这句话大意是:进围真定,阿里与娄室、豁鲁乘风纵火,焚其楼橹,诸军毕登,克其城。

shī zhì hé shàng zhān gē hú sā jī zǒu sòng rén è hé jīn bīng shù qiān suì dù hé

这句话大意是:师至河上,粘割胡撒击走宋人,扼河津,兵数千遂渡河。

zhū jiāng fēn chū dà míng jìng ā lǐ pò dí sì bǎi jǐn yì suì wéi biàn

这句话大意是:诸将分出大名境,阿里破敌四百尽殪,遂围汴。

biàn zhōng yè chū bīng lái fén gōng jù ā lǐ yǔ móu kè cháng sūn yáng ā yù zhī qí zhòng dà kuì

这句话大意是:汴中夜出兵来焚攻具,阿里与谋克常孙阳阿御之,其众大溃。

hái gōng zhào zhōu jiàng zhī

这句话大意是:还攻赵州,降之。

tiān huì liù nián fá sòng zhǔ qǔ yáng gǔ shēn xiàn bài hǎi zhōu bīng bā wàn rén hǎi zhōu jiàng

这句话大意是:天会六年,伐宋主,取阳谷、莘县,败海州兵八万人,海州降。

pò zéi chuán wàn yú yú liáng shān pō

这句话大意是:破贼船万余于梁山泊。

zhāo xiáng téng yáng dōng píng tài shān qún dào

这句话大意是:招降滕阳、东平、泰山群盗。

dào gōng fàn xiàn jī zǒu zhī huò chuán qī bǎi sōu

这句话大意是:盗攻范县,击走之,获船七百艘。

zōng bì gōng xià suī yáng yǔ wū yán pú lú hún xiān yǐ èr qiān rén wǎng zhāo shòu chūn jù zhōu huái shuǐ shàng

这句话大意是:宗弼攻下睢阳,与乌延蒲卢浑先以二千人往招寿春,具舟淮水上。

shí kāng mín jù gǔ chuán sì bǎi yǔ shòu chūn xiāng jìn shù liè sù yǐ qí sì bǎi pò kāng mín zhǎn guó shù qiān

这句话大意是:时康民聚贾船四百与寿春相近,术列速以骑四百破康民,斩馘数千。

yǔ dāng hǎi dà biàn pò zéi shí wàn yú huái nán

这句话大意是:与当海、大抃破贼十万于淮南。

bǐ zhì jiāng lián pò sòng bīng huò zhōu èr bǎi sōu

这句话大意是:比至江,连破宋兵,获舟二百艘。

zōng bì zhì jiāng níng ā lǐ pú lú hún bié jiàng guǎng dé jūn xiān qù háng zhōu

这句话大意是:宗弼至江宁,阿里、蒲卢浑别降广德军,先趣杭州。

qù kàng shí yú lǐ yù sòng fú bīng èr qiān qǔ wǒ qián qū jiá shì sān shí rén

这句话大意是:去杭十余里,遇宋伏兵二千,取我前驱甲士三十人。

ā lǐ shǐ zhū jūn qù mǎ bó zhàn fú bīng bài jiē bī sǐ yú shuǐ

这句话大意是:阿里使诸军去马搏战,伏兵败,皆逼死于水。

zōng bì zhì yú háng ér sòng zhǔ zǒu míng zhōu ā lǐ yǔ pú lú hún yǐ jīng qí sì qiān xí zhī pò dōng guān bīng jì cáo é jiāng bài sòng bīng yú gāo qiáo zhèn

这句话大意是:宗弼至余杭,而宋主走明州,阿里与蒲卢浑以精骑四千袭之,破东关兵,济曹娥江,败宋兵于高桥镇。

zhì míng zhōu pō shī lì

这句话大意是:至明州,颇失利。

sòng zhǔ yǐ rù yú hǎi nǎi tuì jūn yú yáo

这句话大意是:宋主已入于海,乃退军余姚。

zōng bì shǐ dāng hǎi jì shī suì xià míng zhōu zhí sòng shǒu chén zhào bó è jìn zhì chāng guó xiàn

这句话大意是:宗弼使当海济师,遂下明州,执宋守臣赵伯谔,进至昌国县。

sòng zhǔ zì chāng guó zǒu wēn zhōu yóu hǎi lù zhuī sān bǎi yú lǐ fú jí

这句话大意是:宋主自昌国走温州,由海路追三百余里,弗及。

suì huī míng zhōu yǔ zōng bì jù běi guī

这句话大意是:遂隳明州,与宗弼俱北归。

ruì zōng jīng lüè shǎn xī zhù jīng zhōu ā lǐ xiān qǔ wèi zhōu

这句话大意是:睿宗经略陕西,驻泾州,阿里先取渭州。

ruì zōng qū xī hé ā lǐ xié hē hán cháng sān měng ān wèi qián jūn

这句话大意是:睿宗趋熙河,阿里、斜喝、韩常三猛安为前军。

shí èr nián yǔ gāo biāo jiān hù shuǐ yùn

这句话大意是:十二年,与高彪监护水运。

sòng yǐ zhōu shī zǔ bó zhōu hé lù jī bài zhī zhuī shā liù shí yú lǐ huò qí jiāng xiāo tōng

这句话大意是:宋以舟师阻亳州河路,击败之,追杀六十余里,获其将萧通。

pò lián shuǐ shuǐ zhài zéi jǐn de qí dà chuán suì qǔ lián shuǐ jūn zhāo lái ān jí zhī

这句话大意是:破涟水水寨贼,尽得其大船,遂取涟水军,招徕安辑之。

tiān juàn jiān dào jù shí zhōu ā lǐ tǎo zhī

这句话大意是:天眷间,盗据石州,阿里讨之。

zhān gē hú sā yǔ suǒ bù xiān dēng suì kè qí chéng shí zhōu píng

这句话大意是:粘割胡撒与所部先登,遂克其城,石州平。

zōng bì zài fá sòng ā lǐ yǐ lǎo dū zào zhàn chuán

这句话大意是:宗弼再伐宋,阿里已老,督造战船。

sòng chēng chén zhào cì ā lǐ qián qiān wàn

这句话大意是:宋称臣,诏赐阿里钱千万。

zì jié fā cóng jūn dà xiǎo shù shí zhàn yóu xí zhōu jí jiāng huái yòng bīng wú yì bù cóng shí rén yǐ shuǐ xīng mù zhī

这句话大意是:自结发从军,大小数十战,尤习舟楫,江、淮用兵,无役不从,时人以水星目之。

wèi dié lǐ bù jié dù shǐ lì shùn yì tài níng jūn guī dé jǐ nán yǐn

这句话大意是:为迭里部节度使,历顺义、泰宁军,归德、济南尹。

tiān dé chū zhì shì jiā tè jìn fēng wáng

这句话大意是:天德初,致仕,加特进,封王。

zhèng lóng lì fēng hán guó gōng zhào fù quē mìng zào zhàn chuán

这句话大意是:正隆例封韩国公,召赴阙,命造战船。

yǐ jí hōng nián qī shí bā shì zhì mǐn

这句话大意是:以疾薨,年七十八,谥智敏。

ā lǐ xìng zhōng zhí duō zhì lüè

这句话大意是:阿里性忠直,多智略。

xiōng dì xiāng yǒu ài jiā gù ráo cái yǐ jǐ měng ān jí cái wù jǐn yǔ dì ài bá lǐ

这句话大意是:兄弟相友爱,家故饶财,以己猛安及财物尽与弟爱拔里。

ài bá lǐ bù kěn shòu táo bì suì yú ā lǐ zhōng yǔ zhī

这句话大意是:爱拔里不肯受,逃避岁余,阿里终与之。

tū hé sù zōng shì zi ná hǎn sāi rén

这句话大意是:突合速,宗室子,拿罕塞人。

chū lì wàn hù shí jiā nú huī xià cháng lǐng piān shī pò yún zhōng zhū shān kòu dào

这句话大意是:初隶万户石家奴麾下,尝领偏师破云中诸山寇盗。

zōng wàng gōng píng zhōu qiǎn tū hé sù tǎo yīng zhōu zéi píng zhī fǔ ān qí mín ér hái

这句话大意是:宗望攻平州,遣突合速讨应州贼,平之,抚安其民而还。

jí fá sòng zài zōng hàn jūn yǐ bā móu kè pò shí lǐng guān tún bīng shù wàn shā lù jǐ jǐn

这句话大意是:及伐宋,在宗翰军,以八谋克破石岭关屯兵数万,杀戮几尽。

shī zhì tài yuán qí xiàn jiàng ér fù pàn tū hé sù gōng xià zhī

这句话大意是:师至太原,祁县降而复叛,突合速攻下之。

jìn qǔ wén shuǐ xiàn hòu cóng zhū shuài liè zhūn fén zhōu zhī jìng

这句话大意是:进取文水县,后从诸帅列屯汾州之境。

sòng hé dōng jūn shuài hǎo zhòng lián zhāng sī zhèng shǎn xī jūn shuài zhāng guān suǒ jí qí tǒng zhì mǎ zhōng hé bīng shù wàn lái yuán jiē bài zhī

这句话大意是:宋河东军帅郝仲连、张思正,陕西军帅张关索及其统制马忠,合兵数万来援,皆败之。

zōng hàn nán fá zhì lù hái tài yuán yóu wèi xià jí liú wán yán yín shù kě zǒng dū zhū jūn jīng lüè qí de

这句话大意是:宗翰南伐至潞还,太原犹未下,即留完颜银术可总督诸军,经略其地。

yú shì sòng yuán bīng dà zhì tū hé sù cóng mǎ wǔ wò lǔ pò sòng bīng sì qiān yú wén shuǐ

这句话大意是:于是,宋援兵大至,突合速从马五、沃鲁破宋兵四千于文水。

wén sòng jiāng huáng dí děng yǐ bīng sān shí wàn zhà yú xiàn zhī xī shān fù yǔ gěng shǒu zhōng hé bīng jiǔ qiān jī zhī shā bā wàn yú rén huò mǎ jí zī liáng shén zhòng

这句话大意是:闻宋将黄迪等以兵三十万栅于县之西山,复与耿守忠合兵九千击之,杀八万余人,获马及资粮甚众。

sòng zhì zhì shǐ yáo gǔ lǜ bīng zhì lóng zhōu gǔ tū hé sù yǔ bá lí sù yǐ bù qí wàn yú yù zhī

这句话大意是:宋制置使姚古率兵至隆州谷,突合速与拔离速以步骑万余御之。

zhǒng shī zhōng bīng shí wàn jù yú cì yín shù kě nǎi zhào tū hé sù shǐ zhōng fēn qí bīng ér hái yǔ huó nǚ děng hé bīng bā qiān jī bài zhī zhǎn shī zhōng yú shā xióng lǐng

这句话大意是:种师中兵十万据榆次,银术可乃召突合速,使中分其兵而还,与活女等合兵八千击败之,斩师中于杀熊岭。

sòng jiāng zhāng hào yǐ bīng shí wàn yíng yú wén shuǐ jìn jiāo fù yǔ bá lí sù jī pò zhī

这句话大意是:宋将张灏以兵十万营于文水近郊,复与拔离速击破之。

lù zhōu fù pàn sòng bīng hào shí qī wàn gǔ nǎn tū hé sù bá lí sù jiē bèi wéi

这句话大意是:潞州复叛,宋兵号十七万,骨赧、突合速、拔离速皆被围。

tū hé sù huī jūn shì xià mǎ lì zhàn suì kuì wéi ér chū

这句话大意是:突合速麾军士,下马力战,遂溃围而出。

jí zài jǔ fá sòng zōng hàn mìng lóu shì shuài jūn xiān qū biàn

这句话大意是:及再举伐宋,宗翰命娄室率军先趋汴。

lóu shì zhì zé zhōu tū hé sù wò lǔ yǐ wǔ bǎi qí wèi qián qū wǎng zhāo hé yáng

这句话大意是:娄室至泽州,突合速、沃鲁以五百骑为前驱,往招河阳。

xiān jù huáng hé jīn sòng bīng wàn yú bèi shuǐ zhèn jìn jī bài zhī jiē jǐ yú shuǐ suì jiàng hé yáng

这句话大意是:先据黄河津,宋兵万余背水阵,进击败之,皆挤于水,遂降河阳。

biàn jīng píng zhū jiāng xi qù shǎn jīn lüè dìng hé dōng jùn xiàn

这句话大意是:汴京平,诸将西趣陕津,略定河东郡县。

tū hé sù qǔ xiàn zhōu yù qí yuán jūn jī bài zhī shēng qín qí jiāng

这句话大意是:突合速取宪州,遇其援军,击败之,生擒其将。

bèi qín nóng guī shù lǔ děng gōng bǎo dé wèi xià tū hé sù jìn bīng zhù jī tī chōng bìng jìn suì kè qí chéng

这句话大意是:孛堇浓瑰术鲁等攻保德,未下,突合速进兵助击,梯冲并进,遂克其城。

bèi qín wū gǔ gōng shí zhōu lǚ bài wáng qí sān jiāng jūn shì mò zhě shù bǎi rén

这句话大意是:孛堇乌谷攻石州,屡败,亡其三将,军士殁者数百人。

tū hé sù wèi wū gǔ yuē dí jiē bù bīng wú bù kě yǐ qí zhàn

现代白话:突合速谓乌谷曰:“敌皆步兵,我不能够骑战。

wū gǔ yuē wén zéi xié yāo shù huà mǎ yǐ xì qí zú jí shèn bēn mǎ bù zhàn qǐ kě jí zhī

这句话大意是:”乌谷曰:“闻贼挟妖术,画马以系其足,疾甚奔马,步战岂可及之。

tū hé sù xiào yuē qǐ yǒu shì yé

这句话大意是:”突合速笑曰:“岂有是耶?

nǎi lìng zhū jūn qù mǎ zhàn jǐn yì zhī

这句话大意是:”乃令诸军去马战,尽殪之。

liù nián zōng fǔ zhù shī dèng zhōu tū hé sù mǎ wǔ bá lí sù xi qǔ jūn fáng suì xià qí chéng

这句话大意是:六年,宗辅驻师邓州,突合速、马五、拔离速西取均、房,遂下其城。

gōng táng cài chén zhōu jí yǐng chāng fǔ jiē kè zhī

这句话大意是:攻唐、蔡、陈州及颍昌府,皆克之。

tiān juàn chū chú zhāng dé jūn jié dù shǐ

这句话大意是:天眷初,除彰德军节度使。

sān nián wèi yuán shuài zuǒ jiān jūn

这句话大意是:三年,为元帅左监军。

huáng tǒng bā nián gǎi jǐ nán yǐn

这句话大意是:皇统八年,改济南尹。

tiān dé jiān fēng dìng guó gōng shòu shì xí qiān hù

这句话大意是:天德间,封定国公,授世袭千户。

zú nián qī shí èr

这句话大意是:卒,年七十二。

zhèng lóng èr nián zèng yīng guó gōng

这句话大意是:正隆二年,赠应国公。

chū tū hé sù yǐ cì shì shòu fēng cì shì zi yīn de xí qí měng ān

这句话大意是:初,突合速以次室受封,次室子因得袭其猛安。

jí fēn cái yì jū cì shì zi qǔ nú bì qiān èr bǎi kǒu zhèng shì zi de bā bǎi kǒu

这句话大意是:及分财异居,次室子取奴婢千二百口,正室子得八百口。

jiǔ zhī zhèng shì zi zhēng xí lián nián bù jué jiā zī fèi qiě jǐn zhèng shì zi nú bì cún zhě èr bǎi kǒu cì shì zi nú bì cún zhě cái wǔ liù shí kǒu

这句话大意是:久之,正室子争袭,连年不决,家赀费且尽,正室子奴婢存者二百口,次室子奴婢存者才五六十口。

shì zōng wén tū hé sù zhū zǐ pín jiǒng yǐ wèn jìn chén jù yǐ zhēng xí zhī gù wèi duì shì zōng yuē cì shì zi qǐ dāng shòu fēng yá

这句话大意是:世宗闻突合速诸子贫窘,以问近臣,具以争袭之故为对,世宗曰:“次室子岂当受封邪?

suì yǐ dí qī zhǎng zǐ xí

这句话大意是:”遂以嫡妻长子袭。

wū yán pú lú hún hé lǎn lù wū gǔ dí hūn shān rén

这句话大意是:乌延蒲卢浑,曷懒路乌古敌昏山人。

fù bèi gǔ là lóng hǔ wèi shàng jiàng jūn

这句话大意是:父孛古剌,龙虎卫上将军。

pú lú hún lǚ lì jué rén néng wǎn qiáng shè èr bǎi qī shí bù

这句话大意是:蒲卢浑膂力绝人,能挽强射二百七十步。

yǔ xiōng gǔ shā hǔ jù yǐ yǒng jiàn lì dū mǔ jūn jū zhàng xià

这句话大意是:与兄鹘沙虎俱以勇健隶阇母军,居帐下。

gōng huáng lóng fǔ lì zhàn yǒu gōng

这句话大意是:攻黄龙府,力战有功。

dū mǔ bài yú tù ěr shān zhāng jué fù zhěng bīng lái zhū jiāng jiē bù gǎn zhàn

这句话大意是:阇母败于兔耳山,张觉复整兵来,诸将皆不敢战。

pú lú hún dēng shān wàng zhī nǎi dài zhū jiāng yuē dí jūn shǎo jí jī kě pò yě

这句话大意是:蒲卢浑登山望之,乃绐诸将曰:“敌军少,急击可破也。

ruò rù chéng bù kě fù zhì

这句话大意是:若入城,不可复制。

suì hé zhàn pò zhī

这句话大意是:”遂合战,破之。

guō yào shī cài jìng yǐ yān jīng jiàng pú lú hún lǜ jiǔ shí qí xiān sì chá chéng zhōng jū mín qù jiù

这句话大意是:郭药师、蔡靖以燕京降,蒲卢浑率九十骑先伺察城中居民去就。

suì jiāng hàn bīng qiān lì yuán yán méng shì gōng zhēn dìng

这句话大意是:遂将汉兵千,隶元颜蒙适攻真定。

jìn gōng zàn huáng qǔ zhī huò rén chù jiǎ zhàng wàn yú

这句话大意是:进攻赞皇,取之,获人畜甲仗万余。

biàn chéng pò rì yǐ mù sòng rén yóu lì zhàn qiāng cì zhōng pú lú hún shǒu zhàn yì lì suì bài sòng jūn cì jīn wǔ shí liǎng

这句话大意是:汴城破,日已暮,宋人犹力战,枪刺中蒲卢浑手,战益力,遂败宋军,赐金五十两。

ruì zōng wèi yòu fù yuán shuài yǐ dìng guān shǎn yì qǔ jiàn wài zhū zhōu suì bá hé shàng yuán

这句话大意是:睿宗为右副元帅,已定关、陕,议取剑外诸州,遂拔和尚原。

yuán shuài fǔ chéng zhì yǐ pú lú hún wèi hé běi xi lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn

这句话大意是:元帅府承制以蒲卢浑为河北西路兵马都总管。

jí sòng zhǔ zài yáng zhōu pú lú hún yǔ méng shì jiāng wàn qí xí zhī sòng zhǔ yǐ dù jiāng pò qí yú bīng

这句话大意是:及宋主在扬州,蒲卢浑与蒙适将万骑袭之,宋主已渡江,破其余兵。

hòu yǔ xié mǎo ā lǐ jù cóng zōng bì zì huái xi dù jiāng qǔ jiāng níng

这句话大意是:后与斜卯阿里俱从宗弼自淮西渡江取江宁。

zōng bì rù háng zhōu sòng zhǔ zǒu míng zhōu zài zǒu wēn zhōu yóu hǎi dào zhuī sān bǎi yú lǐ huī míng zhōu ér guī yǔ zài ā lǐ chuán

这句话大意是:宗弼入杭州,宋主走明州,再走温州,由海道追三百余里,隳明州而归,语在《阿里传》。

tiān juàn èr nián shòu zhèn guó shàng jiàng jūn chú ān guó jūn yǐ jí qù guān

这句话大意是:天眷二年,授镇国上将军,除安国军,以疾去官。

huáng tǒng liù nián shòu shì xí móu kè qǐ wèi yán ān yǐn cì shàng yī yī xí xún zhì shì

这句话大意是:皇统六年,授世袭谋克,起为延安尹,赐尚衣一袭,寻致仕。

hǎi líng qiān zhōng dōu qǐ wèi guī dé yǐn jiù qí jiā shòu zhī cì yín pái xí yī yù tǔ hú chí yì zhī guān

这句话大意是:海陵迁中都,起为归德尹,就其家授之,赐银牌、袭衣、玉吐鹘,驰驿之官。

pú lú hún liú shù shí rì yǐ wéi chéng fù tīng zhì shì

这句话大意是:蒲卢浑留数十日,已违程,复听致仕。

zhào fù jīng shī zhì jì zhōu jiàn hǎi líng yú liè suǒ

这句话大意是:召赴京师,至蓟州,见海陵于猎所。

míng rì cóng liè huò yī hú

这句话大意是:明日,从猎,获一狐。

hǎi líng yuē qīng nián lǎo shàng néng chí zhú jī shòu jiàn jié rú cǐ

这句话大意是:海陵曰:“卿年老,尚能驰逐击兽,健捷如此。

cì yǐ yù fú fēng bīn guó gōng

这句话大意是:”赐以御服,封豳国公。

chú tài zǐ shǎo shī jìn tài zǐ tài bǎo gǎi zhēn dìng yǐn rù pàn dà zōng zhèng shì

这句话大意是:除太子少师,进太子太保,改真定尹,入判大宗正事。

qǐng zhī fá sòng yǐ běn guān xíng yòu lǐng jūn fù dū du shì

这句话大意是:顷之伐宋,以本官行右领军副都督事。

shī cì xi cǎi shí hǎi líng yù dù jiāng pú lú hún yuē sòng jūn chuán gāo dà wǒ chuán bì xiǎo kǒng bù kě jù dù

这句话大意是:师次西采石,海陵欲渡江,蒲卢浑曰:“宋军船高大,我船庳小,恐不可遽渡。

hǎi líng nù yuē rǔ xī cóng liáng wáng zhuī zhào gòu yú hǎi dǎo jiē dà zhōu yé

现代白话:”海陵怒曰:“你昔从梁王追赵构于海岛,皆大舟耶?

jīn nǎi jū wú bīng shì

现代白话:今乃沮我兵事!

shè bù néng jù dù jiāng bù guò yǒu shǎo sǔn ěr

这句话大意是:设不能遽渡江,不过有少损耳。

ěr nián yǐ qī shí zòng zì ài qǐ yǒu bù sǐ lǐ yé

现代白话:你年已七十,纵自爱,岂有不死理耶。

míng rì dāng yǔ bēn dǔ xiān jì

这句话大意是:明日当与奔睹先济。

jì ér fù zhǐ zhī nǎi qiǎn bié jiāng xiān dù jiāng zhōu xiǎo bù kě zhàn suì shī lì liǎng měng ān jí bīng shì èr bǎi yú rén jiē xiàn méi

这句话大意是:”既而复止之,乃遣别将先渡江,舟小不可战,遂失利,两猛安及兵士二百余人皆陷没。

hǎi líng yù hài jūn hái

这句话大意是:海陵遇害,军还。

dà dìng èr nián zhì zhōng dōu shàng yè chú dōng jīng liú shǒu

这句话大意是:大定二年,至中都上谒,除东京留守。

shì zōng zhào wèn nián jǐ hé duì yuē chén jīn nián qī shí sān yǐ

现代白话:世宗召问年几何,对曰:“臣今年七十三了。

shàng yuē qīng sù jiàng jiǔ liàn bīng shì nián suī lǎo jīng shén bù shuāi

这句话大意是:”上曰:“卿宿将,久练兵事,年虽老,精神不衰。

yīn mìng dào guān měi xún yuè yī shì shì

这句话大意是:”因命到官,每旬月一视事。

cì yī yī xí jìn jiē kāi fǔ yí tóng sān sī réng fēng bīn guó gōng

这句话大意是:赐衣一袭,进阶开府仪同三司,仍封豳国公。

shì suì zú

这句话大意是:是岁,卒。

shí bā nián sūn zā hǔ qiān guǎng wēi jiāng jūn xí wū gǔ dí hūn shān shì xí měng ān bìng qīn guǎn móu kè

这句话大意是:十八年,孙紥虎迁广威将军,袭乌古敌昏山世袭猛安,并亲管谋克。

chì zhǎn huī zì zhòng míng qí xiān fù yú liáo jū zhāng huáng bǎo gù cháng yǐ zhāng wèi shì

这句话大意是:赤盏晖,字仲明,其先附于辽,居张皇堡,故尝以张为氏。

hòu jiā lái zhōu

这句话大意是:后家来州。

huī tǐ mào xióng wěi kāng kǎi yǒu zhì lüè

这句话大意是:晖体貌雄伟,慷慨有志略。

shǎo yóu xiāng xiào

这句话大意是:少游乡校。

liáo jì yǐ pò zéi gōng shòu lǐ bīn fù shǐ lǐng lái xí qiān rùn sì zhōu tún bīng

这句话大意是:辽季以破贼功,授礼宾副使,领来、隰、迁、润四州屯兵。

tiān fǔ liù nián jiàng réng mìng lǐng qí zhòng cóng dū mǔ dìng xīng zhōng fǔ yì jǐn děng zhōu

这句话大意是:天辅六年降,仍命领其众,从阇母定兴中府义、锦等州。

jí pò zhāng jué jiē yǔ yǒu gōng yǐ sù wàn wǔ qiān dàn zhù jūn shòu míng zhōu cì shǐ

这句话大意是:及破张觉,皆与有功,以粟万五千石助军,授洺州刺史。

zōng wàng chū fá sòng mèng yáng zhī zhàn dí zhī zhōng jūn jìng báo zōng wàng yíng huī yǔ zhū jiāng jī bài zhī zhuī shā zhì chéng xià

这句话大意是:宗望初伐宋,孟阳之战,敌之中军径薄宗望营,晖与诸将击败之,追杀至城下。

qì shī hái shù lì zhàn gōng

这句话大意是:讫师还,数立战功。

míng nián zài jǔ fá sòng gōng xià bǎo zhōu zhēn dìng huī jiē yǔ yān

现代白话:明年,再举伐宋,攻下保州、真定,晖皆与呢。

jìn wéi biàn sòng rén yè chū bīng èr wàn fén wǒ gōng jù huī yǐ èr móu kè bīng jī zǒu zhī

这句话大意是:进围汴,宋人夜出兵二万焚我攻具,晖以二谋克兵击走之。

fán chéng zhōng chū bīng jù zhàn huī zhī suǒ dāng wú bù shèng jié

这句话大意是:凡城中出兵拒战,晖之所当,无不胜捷。

jì kè sòng hái cóng gōng hé jiān

这句话大意是:既克宋还,从攻河间。

dí jiàng li chéng yǐ xióng mò zhī bīng lái yuán huī yǔ suǒ bù yíng jī mǎ shāng ér duò huī zhé fèn qǐ bù dòu jìng bài chéng bīng

这句话大意是:敌将李成以雄、莫之兵来援,晖与所部迎击,马伤而堕,晖辄奋起步斗,竟败成兵。

shì rì fán qī zhàn jiē shèng dí rén duō bī sǐ háo huáng jiān huī liǎng bì yì shù zhōng liú shǐ

这句话大意是:是日,凡七战皆胜,敌人多逼死濠隍间,晖两臂亦数中流矢。

zéi jiāng liú xiān shēng yǐ bīng èr wàn yè xí yíng huī lì zhàn dá dàn zéi shǐ bài zǒu jiē nì sǐ yú shuǐ

这句话大意是:贼将刘先生以兵二万夜袭营,晖力战达旦,贼始败走,皆溺死于水。

huī fù fu chéng lì zhàn rú shì lián yuè zhū jūn sì miàn hé gōng suì kè zhī

这句话大意是:晖复傅城力战,如是连月,诸军四面合攻,遂克之。

jiā guì zhōu guǎn nèi guān chá shǐ yīn liú fǔ hé jiān

这句话大意是:加桂州管内观察使,因留抚河间。

shí jū mín jiē wèi jūn shì suǒ lüè lǎo yòu cún zhě wáng jǐ

这句话大意是:时居民皆为军士所掠,老幼存者亡几。

huī xià lìng jūn zhōng tīng shú hái zhī

这句话大意是:晖下令军中听赎还之。

wèi jǐ jiē àn dǔ rú gù

这句话大意是:未几,皆按堵如故。

cóng ruì zōng jīng lüè shān dōng jì gōng xià qīng zhōu fù cóng dū mǔ gōng wéi zhōu

这句话大意是:从睿宗经略山东,既攻下青州,复从阇母攻潍州。

huī dū qí bì xiào xiān dēng ér chéng zhōng jī chú jiāo chéng fēng zòng huǒ fā jī shí huī lǜ jiāng shì chōng mào ér xià lì zhàn bài zhī

这句话大意是:晖督其裨校先登,而城中积刍茭乘风纵火发机石,晖率将士冲冒而下,力战败之。

jūn hái fù yǐ sān shí qí pò dí yú fàn qiáo

这句话大意是:军还,复以三十骑破敌于范桥。

shuài fǔ chéng zhì jiā jìng jiāng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:帅府承制加静江军节度使。

jìn gōng chéng zhōng pào chū jǐ zhōng huī fú qí jiǎ cháng liè zhī

这句话大意是:进攻,城中炮出,几中晖,拂其甲裳裂之。

huī yì fèn gōng zú pò qí chéng

这句话大意是:晖益奋攻,卒破其城。

yòu cóng gōng sì zhōu kè zhī

这句话大意是:又从攻泗州,克之。

hái zhūn wèn yáng pò zéi zhòng yú liáng shān luò huò zhōu qiān yú

这句话大意是:还屯汶阳,破贼众于梁山泺,获舟千余。

yí jūn gōng jì zhōu jì bài dí bīng yīn fu chéng yù yǐ huò fú nǎi jǔ chéng jiàng

这句话大意是:移军攻济州,既败敌兵,因傅城谕以祸福,乃举城降。

huī yuē shù jūn shì wú qiū háo fàn zì shì cáo dān děng zhōu jiē wén fēng ér xià

这句话大意是:晖约束军士,无秋毫犯,自是曹、单等州皆闻风而下。

cóng gōng shòu chūn guī dé jí dù huái wèi xiān fēng yù zhòng dí yú xiù zhōu sū zhōu jiē jī bài zhī suì zhì yú háng

这句话大意是:从攻寿春、归德,及渡淮为先锋,遇重敌于秀州、苏州,皆击败之,遂至余杭。

tōng liáng xiǎng zhì qiáo dào huī zhī lì wèi duō

这句话大意是:通粮饷,治桥道,晖之力为多。

nǎi hái zài zī zhì tōng jiàn bǎn yǐ guī

这句话大意是:乃还,载《资治通鉴》版以归。

dà jūn guò jiāng níng xǐ qí guān mín běi dù shí shǔ duō jí yì lǎo ruò zhuǎn sǐ dào lù qí zhī fǔ chén bāng guāng zhě su yú zōng bì nù jiāng shā zhī huī yuē cǐ yì shì yě

这句话大意是:大军过江宁,徙其官民北渡,时暑多疾疫,老弱转死道路,其知府陈邦光者诉于宗弼,怒将杀之,晖曰:“此义士也。

lì yíng jiù zhī jìng de miǎn

这句话大意是:”力营救之,竟得免。

fù píng zhī zhàn huī zài yòu yì yù zhù ér bài ruì zōng niàn qí qián gōng zhàng ér shì zhī

这句话大意是:富平之战,晖在右翼,遇泞而败,睿宗念其前功,杖而释之。

shī zhì xī hé huī bié jiàng zhū zhài jiāng qián xiá jí tǔ bō qiú zhǎng děng bìng mín hù wàn wǔ qiān yú

这句话大意是:师至熙河,晖别降诸寨将钤辖及吐蕃酋长等,并民户万五千余。

lán zhōu pàn yǔ é lǔ bǔ děng gōng xià zhī huò hé zhōu ān fǔ shǐ bái cháng xī hé lù fù dōu zǒng guǎn liú wéi fǔ yǐ xiàn

这句话大意是:兰州叛,与讹鲁补等攻下之,获河州安抚使白常、熙河路副都总管刘维辅以献。

hái gōng qìng yáng liǎng bài zhòng dí shā qí jiāng dài cháo

这句话大意是:还攻庆阳,两败重敌,杀其将戴巢。

shī hái qiān guī dé jūn jié dù shǐ

这句话大意是:师还,迁归德军节度使。

sòng zhōu jiù wú xué huī wèi yíng jiàn xué shè quàn dū shēng tú yì yè zhě fù qí shēn rén quàn qū zhī

这句话大意是:宋州旧无学,晖为营建学舍,劝督生徒,肄业者复其身,人劝趋之。

shǔ xiàn mín jiā nú wáng kuí zhě cháng yè jìn shì huī yǐ qián wǔ shí wàn shú zhī shǐ zú qí yè kuí hòu zhì xiǎn guān

这句话大意是:属县民家奴王夔者,尝业进士,晖以钱五十万赎之,使卒其业,夔后至显官。

mì zhōu lì páng yǐ zú yú guān qí gū pín bù kè zàng huī wèi yíng zhì zàng shì qiě zī gěi qí jiā

这句话大意是:密州吏庞乙卒于官,其孤贫,不克葬,晖为营治葬事,且资给其家。

shí sān nián fù cóng dà jūn dù huái

这句话大意是:十三年,复从大军渡淮。

hái zhèn dīng mǔ yōu xún yǐ jiù zhí qǐ fù

这句话大意是:还镇,丁母忧,寻以旧职起复。

jì fèi qí wèi ān huà jūn jié dù shǐ

这句话大意是:既废齐,为安化军节度使。

tiān juàn sān nián fù hé nán sòng rén chéng jiàn xiàn hǎi zhōu shuài fǔ yǐ dēng lái yí mì sì zhōu wěi huī jīng huà dí wú gǎn kuī qí jìng zhě

这句话大意是:天眷三年,复河南,宋人乘间陷海州,帅府以登、莱、沂、密四州委晖经画,敌无敢窥其境者。

wèi dìng hǎi jūn jié dù shǐ xún gǎi jǐ nán yǐn lèi qiān guāng lù dài fu

这句话大意是:为定海军节度使,寻改济南尹,累迁光禄大夫。

é yǐ zuì ba

这句话大意是:俄以罪罢。

jiǔ zhī qǐ wèi chāng wǔ jūn jié dù shǐ

这句话大意是:久之,起为昌武军节度使。

tiān dé èr nián qiān nán jīng liú shǒu xún gǎi hé nán lù tǒng jūn shǐ shòu shì xí měng ān bài shàng shū yòu chéng fēng hé nèi jùn wáng

这句话大意是:天德二年,迁南京留守,寻改河南路统军使,授世袭猛安,拜尚书右丞,封河内郡王。

suì yú bài píng zhāng zhèng shì fēng dài wáng

这句话大意是:岁余,拜平章政事,封戴王。

zhèng lóng chū chū wèi xīng píng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:正隆初,出为兴平军节度使。

zhèng lóng jiàng wáng jué wèi shū mì fù shǐ fēng jǐng guó gōng

这句话大意是:正隆降王爵,为枢密副使,封景国公。

wèi jǐ fù wèi zuǒ chéng fēng jì guó gōng

这句话大意是:未几,复为左丞,封济国公。

xún chú dà xīng yǐn fēng róng guó gōng

这句话大意是:寻除大兴尹,封荣国公。

hōng nián liù shí wǔ

这句话大意是:薨,年六十五。

dà dìng jiān shì yuē wǔ kāng

这句话大意是:大定间谥曰武康。

zi shī zhí dēng jìn shì dì

这句话大意是:子师直,登进士第。

dà biàn běn míng tà bù yě qí xiān liáo yáng rén shì shì liáo yǒu xiǎn zhě

这句话大意是:大抃,本名挞不野,其先辽阳人,世仕辽有显者。

tài zǔ fá liáo liáo rén zhēng bīng liáo yáng shí biàn nián èr shí yú zài xuǎn zhòng

这句话大意是:太祖伐辽,辽人征兵辽阳,时抃年二十余,在选中。

liáo bīng bài biàn tuō shēn zǒu níng jiāng

这句话大意是:辽兵败,抃脱身走宁江。

níng jiāng pò biàn yuè chéng ér táo wèi jūn shì suǒ huò tài zǔ wèn qí jiā shì yīn shōu yǎng zhī

这句话大意是:宁江破,抃越城而逃,为军士所获,太祖问其家世,因收养之。

shōu guó èr nián wèi dōng jīng xī mín móu kè

这句话大意是:收国二年,为东京奚民谋克。

shì shí chū pò gāo yǒng chāng dōng jīng páng jùn yì wèi jǐn fú shǔ shǐ biàn sì chá fǎn cè

这句话大意是:是时,初破高永昌,东京旁郡邑未尽服属,使抃伺察反侧。

yǒu wén bì dá tài zǔ yǐ wéi zhōng shí shòu měng ān jiān tóng zhī dōng jīng liú shǒu shì

这句话大意是:有闻必达,太祖以为忠实,授猛安,兼同知东京留守事。

qǔ zhōng xi liǎng jīng lì dū mǔ jūn

这句话大意是:取中、西两京,隶阇母军。

liáo jūn èr shí wàn lái zhàn wú wáng shǐ biàn yǐ běn bù shǒu yíng biàn jiān qǐng chū zhàn bù xǔ

这句话大意是:辽军二十万来战,吴王使抃以本部守营,抃坚请出战,不许。

huò wèi biàn yuē zhàn wēi shì dú kǔ qǐng hé yě

这句话大意是:或谓抃曰:“战,危事,独苦请,何也?

biàn yuē zhàng fū bù dé yī jué shèng fù shàng hé wéi

这句话大意是:”抃曰:“丈夫不得一决胜负,尚何为。

gǒu lín zhàn bù jié suī sǐ yóu shēng yě

这句话大意是:苟临战不捷,虽死犹生也。

wú wáng wén ér zhuàng zhī nǎi qiǎn chū zhàn

这句话大意是:”吴王闻而壮之,乃遣出战。

jì hé zhàn dū mǔ jūn shǎo què liáo bīng hòu niè zhī biàn huī běn bù bīng héng jī shā shù bǎi rén yóu shì xiǎn míng jūn zhōng

这句话大意是:既合战,阇母军少却,辽兵后蹑之,抃麾本部兵横击,杀数百人,由是显名军中。

tiān huì sān nián zōng wàng fá sòng xìn dé fǔ jū yàn biàn zhī zhōng kě zhù jūn yǐ jì huǎn jí yù suì gōng zhī kǒng bù néng jí xià yì wèi jué

这句话大意是:天会三年,宗望伐宋,信德府居燕、汴之中,可驻军以济缓急,欲遂攻之,恐不能亟下,议未决。

biàn dú lǜ běn bù bīng xuǎn shàn shè zhě shè qí chéng lóu bié yǐ qīng ruì qián shēng yú lóu jiǎo zhī jiān suì kè qí chéng

这句话大意是:抃独率本部兵,选善射者射其城楼,别以轻锐潜升于楼角之间,遂克其城。

míng nián jūn zhì jùn zhōu sòng rén yǐ shāo hé qiáo zōng wàng xià lìng jūn zhōng yǒu néng xiān jì zhě gōng wéi shàng

这句话大意是:明年,军至浚州,宋人已烧河桥,宗望下令,“军中有能先济者功为上”。

biàn bǔ de shí yú zhōu shǐ yǒng hàn zhě jìng dù jī qí shǒu zhě ér duó qí shù shān yóu shì dà jūn jù jì

这句话大意是:抃捕得十余舟,使勇悍者径渡,击其守者而夺其戍栅,由是大军俱济。

bā yuè zài fá sòng shòu wàn hù cì jīn pái

这句话大意是:八月,再伐宋,授万户,赐金牌。

jì pò biàn jīng biàn wèi hé jiān lù dū tǒng

这句话大意是:既破汴京,抃为河间路都统。

yǐ kè hé jiān dū mǔ nù qí bù zǎo jiàng yīn zòng jūn dà lüè biàn jiàn zhǐ zhī yǐ lüè zhě guān wèi shú hái

这句话大意是:已克河间,阇母怒其不早降,因纵军大掠,抃谏止之,已掠者官为赎还。

chú hé jiān yǐn cóng gōng xí qìng fǔ

这句话大意是:除河间尹,从攻袭庆府。

xiān yī rì biàn mìng jūn shì yù bèi běn chā jí xīn jì fu chéng zhū jiāng fāng jīng yíng gōng jù wèi míng gǔ biàn jūn yǒu sù bèi suì xiān dēng

这句话大意是:先一日,抃命军士预备畚锸及薪,既傅城,诸将方经营攻具,未鸣鼓,抃军有素备,遂先登。

jūn shuài yǐ biàn wèi míng gǔ zhé zhàn bù rú jūn lìng qǐng zuì biàn cháo tíng shì fú wèn réng lì shǎng zhī

这句话大意是:军帅以抃未鸣鼓辄战,不如军令,请罪抃,朝廷释弗问,仍例赏之。

zōng bì fá jiāng nán jì huái sòng jiāng shí kāng mín lǜ bīng shí qī wàn lái jù biàn lǜ běn bù cóng jī bài zhī

这句话大意是:宗弼伐江南,济淮,宋将时康民率兵十七万来拒,抃率本部从击,败之。

fù yǐ qí èr qiān yǔ dāng hǎi jī bài huái nán zéi shí wàn shā wàn yú rén wáng shàn lái jiàng

这句话大意是:复以骑二千与当海击败淮南贼十万,杀万余人,王善来降。

jiāng dù jiāng biàn jūn xiān dù zhōu xíng qù àn shàng yuǎn sòng liè bīng jiāng kǒu biàn shì qí shuǐ kě shè zé huī bīng shè zhōu qū àn jí jī zhī sòng bīng zǒu dà jūn xiāng jì ér jì

这句话大意是:将渡江,抃军先渡,舟行去岸尚远,宋列兵江口,抃视其水可涉,则麾兵舍舟趋岸疾击之,宋兵走,大军相继而济。

é yù dù chōng bīng liù wàn yú jiāng níng zhī xi biàn yǔ gǔ lú bǔ jī zǒu zhī

这句话大意是:俄遇杜充兵六万于江宁之西,抃与鹘卢补击走之。

shī hái biàn liú wèi yáng zhōu dū tǒng jīng lüè huái hǎi gāo yóu zhī jiān

这句话大意是:师还,抃留为扬州都统,经略淮、海、高邮之间。

zài wèi hé jiān yǐn jiān zǒng hé běi dōng lù bīng mǎ

这句话大意是:再为河间尹,兼总河北东路兵马。

shí yī nián rù jiàn tài zōng cì zuò wèi láo shén jiǔ tè qiān tài zǐ tài bǎo cì yī yī xí mǎ èr pǐ jí ān pèi kǎi jiǎ gǎi yuán shuài yòu dōu jiān

这句话大意是:十一年,入见,太宗赐坐,慰劳甚久,特迁太子太保,赐衣一袭、马二匹及鞍辔铠甲,改元帅右都监。

qí guó fèi biàn shǒu biàn jīng

这句话大意是:齐国废,抃守汴京。

xī zōng niàn biàn jiǔ láo jiàng yù shū chǒng yì zhī

这句话大意是:熙宗念抃久劳,降御书宠异之。

tiān juàn sān nián ba hàn bó hǎi qiān hù móu kè yǐ biàn jiù chén dú mìng yī jiù shì xí qiān hù

这句话大意是:天眷三年,罢汉、渤海千户谋克,以抃旧臣,独命依旧世袭千户。

shì suì bài yuán shuài yòu jiān jūn

这句话大意是:是岁,拜元帅右监军。

zōng bì zài fá sòng sòng rén chēng chén qǐ hé suì bān shī biàn dú liú biàn xíng yuán shuài fǔ shì

这句话大意是:宗弼再伐宋,宋人称臣乞和,遂班师,抃独留汴,行元帅府事。

huáng tǒng sān nián jiā kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:皇统三年,加开府仪同三司。

bā nián jìn zuǒ jiān jūn

这句话大意是:八年,进左监军。

tiān dé èr nián gǎi yòu fù yuán shuài jiān xíng tái zuǒ chéng

这句话大意是:天德二年,改右副元帅,兼行台左丞。

qiān píng zhāng xíng tái shěng shì jìn xíng tái yòu chéng xiàng yòu fù yuán shuài rú gù

这句话大意是:迁平章行台省事,进行台右丞相,右副元帅如故。

hǎi líng yí zuǒ fù yuán shuài sā lí hē yǐ wéi xíng tái zuǒ chéng xiàng shǐ biàn sì chá zhī zhào jūn shì bù lìng sā lí hē yù wén

这句话大意是:海陵疑左副元帅撒离喝,以为行台左丞相,使抃伺察之,诏军事不令撒离喝与闻。

sā lí hē bù zhī hǎi líng yì zhǐ měi yǔ biàn zhēng jūn shì bù néng de suì yǔ biàn yǒu xì

这句话大意是:撒离喝不知海陵意旨,每与抃争军事不能得,遂与抃有隙。

hǎi líng jìng shā sā lí hē zhào biàn rù cháo bài shàng shū yòu chéng xiàng fēng shén lù jùn wáng

这句话大意是:海陵竟杀撒离喝,召抃入朝,拜尚书右丞相,封神麓郡王。

sì nián qǐng lǎo wèi dōng jīng liú shǒu

这句话大意是:四年,请老,为东京留守。

zhēn yuán sān nián bài tài fù lǐng sān xǐng shì lèi fēng hàn guó wáng

这句话大意是:贞元三年,拜太傅,领三省事,累封汉国王。

shí èr yuè yǒu jí hǎi líng xìng qí dì wèn zhī

这句话大意是:十二月,有疾,海陵幸其第问之。

shì suì hōng nián liù shí bā

这句话大意是:是岁,薨,年六十八。

hǎi líng qīn lín kū zhī zhào yǒu sī fèi wù sān rì jìn lè sān rì

这句话大意是:海陵亲临哭之,诏有司废务三日,禁乐三日。

qí sān rì dāng cì sān guó shǐ guǎn yàn yǐ bù cì jiào fang lè mìng zuǒ xuān huī shǐ jìng sì huī xuān yù zhī

这句话大意是:其三日当赐三国使馆燕,以不赐教坊乐,命左宣徽使敬嗣晖宣谕之。

zèng tài shī jìn guó wáng shì jié zhōng qiǎn shǐ hù sàng guī zàng

这句话大意是:赠太师、晋国王,谥杰忠,遣使护丧归葬。

zhèng lóng duó wáng jué zèng tài fù liáng guó gōng

这句话大意是:正隆夺王爵,赠太傅、梁国公。

zi pán

这句话大意是:子磐。

pán běn míng pú sù yuè yǐ dà chén zi lèi guān dēng zhōu cì shǐ xí měng ān

这句话大意是:磐,本名蒲速越,以大臣子累官登州刺史,袭猛安。

dà dìng sān nián chú sōng zhōu cì shǐ cóng pú sàn zhōng yì fá sòng yǒu gōng

这句话大意是:大定三年,除嵩州刺史,从仆散忠义伐宋有功。

wǔ nián zhào wèi fú bǎo láng qiān gǒng wèi zhí dōu zhǐ huī shǐ

这句话大意是:五年,召为符宝郎,迁拱卫直都指挥使。

chū pán yǐ fá sòng gōng jìn guān yī jiē pán xīn shǎo zhī pō xíng yú yán

这句话大意是:初,磐以伐宋功,进官一阶,磐心少之,颇形于言。

shàng wén zhī xià lì àn wèn zhàng yī bǎi wǔ shí gǎi zuǒ wèi jiāng jūn

这句话大意是:上闻之,下吏按问,杖一百五十,改左卫将军。

zhào qiú liáng gōng pán duō zì qǔ jí hù wèi rù zhí zhě zhé yǐ jǐ yì gēng dài

这句话大意是:诏求良弓,磐多自取,及护卫入直者,辄以己意更代。

hù wèi lóu shì gào qí shì zhào diǎn jiǎn sī jié wèn

这句话大意是:护卫娄室告其事,诏点检司诘问。

pán yǒu mèi zài gōng zhōng wèi bǎo lín pán shǔ nèi shì sēng r yuán sī zhōng shǐ yán yú bǎo lín yuē wǒ wú zuì wèn shì zhě pò wǒ shǐ zì wū fú

这句话大意是:磐有妹在宫中为宝林,磐属内侍僧儿员思忠使言于宝林曰:“我无罪,问事者迫我,使自诬服。

bǎo lín su yú shàng shàng nù zhàng sēng r yī bǎi pán zé lǒng zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:”宝林诉于上,上怒,杖僧儿一百,磐责陇州防御使。

shàng jiè zhī yuē rǔ zài jìn mì zhí mí zì yòng zhèn yǐ qīng fù zhī gōng bù rěn fèi qì gū lìng bǔ wài qí sī miǎn zhī

现代白话:上戒之曰:“你在近密,执迷自用,朕以卿父之功,不忍废弃,姑令补外,其思勉之。

gǎi bó zhōu fáng yù shǐ qiān wǔ níng jūn jié dù shǐ zuò shì chú míng

这句话大意是:”改亳州防御使,迁武宁军节度使,坐事除名。

qǐ wèi hán zhōu cì shǐ

这句话大意是:起为韩州刺史。

gǎi qí zhōu cì shǐ fù zuò shì xuē sì guān jiě zhí

这句话大意是:改祁州刺史,复坐事,削四官,解职。

jiǔ zhī shàng shū shěng zòu dà pán yǐ nián dāng xù shàng yuē gāng bào zhī rén lǚ mào xíng zhāng bù kě fù yòng

这句话大意是:久之,尚书省奏“大磐以年当叙”,上曰:“刚暴之人,屡冒刑章,不可复用。

tài fù dà biàn bié wú dí sì qí shì xí měng ān móu kè bù kě yì yě

这句话大意是:太傅大抃,别无嫡嗣,其世袭猛安谋克,不可易也。

ā lí bǔ zōng shì zi xì chū jǐng zǔ

这句话大意是:阿离补,宗室子,系出景祖。

lǚ cóng zhēng fá miè liáo jǔ sòng jiē yǒu gōng

这句话大意是:屡从征伐,灭辽举宋皆有功。

tiān huì jiǔ nián

这句话大意是:天会九年,。

ruì zōng jīng lüè shǎn xī

这句话大意是:睿宗经略陕西,。

ā lí bǔ wèi zuǒ yì dū tǒng

这句话大意是:阿离补为左翼都统,。

yǔ yòu yì dū tǒng zōng bì fǔ dìng gǒng táo hé xī níng lán kuò děng zhōu jūn

这句话大意是:与右翼都统宗弼抚定巩、洮、河、西宁、兰、廓等州军,。

lái bīn dìng yuǎn hé zhèng gān yù níng táo ān lǒng děng chéng zhài

这句话大意是:来宾、定远、和政、甘峪、宁洮、安陇等城寨,。

jí zhèn bǎo fán hàn yíng bù sì shí yú chǔ

这句话大意是:及镇、堡、蕃、汉营部四十余处,。

hàn guān jūn mín fán bù qiú zhǎng shén zhòng

这句话大意是:汉官军民蕃部酋长甚众,。

yú shì jīng yuán xī hé liǎng lù jiē píng

这句话大意是:于是泾原、熙河两路皆平。

zhào yǐ xiōng měng ān shā lí zhì qīn guǎn móu kè zhī yú hù yǐ ā lí bǔ wèi shì xí móu kè

这句话大意是:诏以兄猛安沙离质亲管谋克之余户,以阿离补为世袭谋克。

tiān huì shí èr nián wèi yuán shuài yòu dōu jiān

这句话大意是:天会十二年,为元帅右都监。

shí wǔ nián qiān zuǒ jiān jūn

这句话大意是:十五年,迁左监军。

tiān juàn sān nián cóng zōng bì fù hé nán qiān zuǒ fù yuán shuài

这句话大意是:天眷三年,从宗弼复河南,迁左副元帅。

huáng tǒng sān nián fēng tán guó gōng

这句话大意是:皇统三年,封谭国公。

liù nián wéi xíng tái zuǒ chéng xiàng yuán shuài rú gù

这句话大意是:六年,为行台左丞相,元帅如故。

shì suì hōng

这句话大意是:是岁,薨。

dà dìng jiān dà bāo gōng chén tú xiàng yǎn qìng gōng

这句话大意是:大定间,大褒功臣,图像衍庆宫。

huan dōu sǐ kāng zōng shí bù jí yǔ chí wù liáo sòng zhī jiāo rán ér yì xìng zhī chén mò xiān yān

现代白话:欢都死康宗时,不及与驰骛辽、宋之郊,然而异姓之臣莫先呢。

gù dìng yǎn qìng yà cì gōng chén dài guó gōng huan dōu

这句话大意是:故定衍庆亚次功臣:代国公欢都,。

jīn yuán jùn wáng shí tǔ mén

这句话大意是:金源郡王石土门,。

xú guó gōng hún chù

这句话大意是:徐国公浑黜,。

zhèng guó gōng mán dōu hē

这句话大意是:郑国公谩都诃,。

pú guó gōng shí gǔ nǎi

这句话大意是:濮国公石古乃,。

jì guó gōng pú chá

这句话大意是:济国公蒲查,。

hán guó gōng xié mǎo ā lǐ

这句话大意是:韩国公斜卯阿里,。

yuán shuài zuǒ jiān jūn bá lí sù

这句话大意是:元帅左监军拔离速,。

lǔ guó gōng pú chá shí jiā nú

这句话大意是:鲁国公蒲察石家奴,。

yín qīng guāng lù dài fu méng shì

这句话大意是:银青光禄大夫蒙适,。

suí guó gōng huó nǚ

这句话大意是:随国公活女,。

tè jìn tū hé sù

这句话大意是:特进突合速,。

qí guó gōng pó lú huǒ

这句话大意是:齐国公婆卢火,。

kāi fǔ yí tóng sān sī wū yán pú lú hún

这句话大意是:开府仪同三司乌延蒲卢浑,。

yí tóng sān sī ā lǔ bǔ

这句话大意是:仪同三司阿鲁补,。

zhèn guó shàng jiàng jūn wū lín dá tài yù

这句话大意是:镇国上将军乌林答泰欲,。

tài shī lǐng sān xǐng shì xù

这句话大意是:太师领三省事勖,。

tài fù dà biàn

这句话大意是:太傅大抃,。

dà xīng yǐn chì zhǎn huī

这句话大意是:大兴尹赤盏晖,。

jīn wú wèi shàng jiàng jūn yē lǜ mǎ wǔ

现代白话:金我卫上将军耶律马五,。

piào qí wèi shàng jiàng jūn hán cháng bìng ā lí bǔ xián zhe xūn yān

现代白话:骠骑卫上将军韩常并阿离补咸著勋呢。

zi yán fāng yán bié yǒu chuán

这句话大意是:子言、方,言别有传。

fāng yǐ zōng shì zi lèi guān jīng zhào shǎo yǐn qiān shǎn xī lù tǒng jūn dōu jiān

这句话大意是:方以宗室子累官京兆少尹,迁陕西路统军都监。

fāng zhuān shì cái huì bù xù jūn lǚ zhào jiè zhī yuē qīng zōng shì jiù rén nǎi zòng sì bài fǎ wéi lì shì yíng zhèn shén è zhī

这句话大意是:方专事财贿,不恤军旅,诏戒之曰:“卿宗室旧人,乃纵肆败法,惟利是营,朕甚恶之。

zì jīn zhì yú hòu rì wàn yī wèi zhī bì fá wú shè

这句话大意是:自今至于后日,万一为之,必罚无赦。

dà dìng sān nián qiān yuán shuài yòu dōu jiān zhuǎn yuán shuài zuǒ jiān jūn gǎi shùn tiān jūn jié dù shǐ shàng yuē qīng běn wú gōng lì xiǎn shì bù néng jiē liáo yǒu wǎng wǎng jiāo wù zài jīng zhào tān bǐ zhāng wén zhì wú wèi yě

这句话大意是:”大定三年,迁元帅右都监,转元帅左监军,改顺天军节度使,上曰:“卿本无功,历显仕,不能接僚友,往往交恶,在京兆贪鄙彰闻,至无谓也。

zhèn niàn qīng yǐ guò zhōng nián bì néng quān gǎi shèn wù fù ěr

现代白话:朕念卿已过中年,必能悛改,慎勿复你。

chú xī nán lù zhāo tǎo shǐ cháo tíng yǐ bīng bù láng zhōng gāo tōng wèi zhāo tǎo dōu jiān yǐ zuǒ zhī

这句话大意是:”除西南路招讨使,朝廷以兵部郎中高通为招讨都监,以佐之。

zhào tōng yuē qīng dào tiān dé wú yǐ qí guān zhǎng qǔ cóng zhī yě

这句话大意是:诏通曰:“卿到天德,毋以其官长曲从之也。

jiǎn yuè yán biān shì zú wú yòng chán ruò zhī rén wú yǐ pú lì dài yì

这句话大意是:简阅沿边士卒,毋用孱弱之人,毋以仆隶代役。

nǚ zhí jiù fēng fán jiǔ shí huì jù yǐ qí shè wéi lè

这句话大意是:女直旧风,凡酒食会聚,以骑射为乐。

jīn zé yì qí shuāng lù yi xī jìn zhǐ lìng xí qí shè

这句话大意是:今则弈棋双陆,宜悉禁止,令习骑射。

cóng qí jū chǔ zhī biàn yì bù kě zhào jí rǎo zhī

这句话大意是:从其居处之便,亦不可召集扰之。

jiǔ zhī fāng zuò qiáng mǎi bù rén mǎ èr pǐ xuē yī jiē jiě zhí jiàng yào zhōu cì shǐ

这句话大意是:”久之,方坐强买部人马二匹,削一阶,解职,降耀州刺史。

tōng yì zuò zāng chú míng

这句话大意是:通亦坐赃除名。

fāng hòu qiān héng hǎi jūn jié dù shǐ rén wéi tóng qiān dà zōng zhèng shì qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:方后迁横海军节度使,人为同签大宗正事,签书枢密院事。

chū ā lǔ bǔ dāng shòu móu kè wèi fēng ér hōng wū dài shòu zhī

这句话大意是:初,阿鲁补当授谋克,未封而薨,乌带受之。

wū dài sǐ wù dá bǔ xí zhī

这句话大意是:乌带死,兀答补袭之。

wù dá bǔ sǐ wū yě ā bǔ dāng xí

这句话大意是:兀答补死,乌也阿补当袭。

shì shí yǐ xiáng hǎi líng wèi shù rén shì zōng yǐ wū dài zài xī zōng nì dǎng zhōng qí zǐ sūn bù hé shòu fēng tíng fēng zhě jiǔ zhī ér ā lí bǔ gōng yì bù kě fèi jué tè zhào fāng xí zhī yún

这句话大意是:是时,已降海陵为庶人,世宗以乌带在熙宗逆党中,其子孙不合受封,停封者久之,而阿离补功亦不可废绝,特诏方袭之云。

zàn yuē xié mǎo ā lǐ tū hé sù wū yán pú lú hún chì zhǎn huī dà biàn ā lí bǔ děng liù rén jiē shōu guó yǐ lái suǒ wèi xióng pí zhī shì bù èr xīn zhī chén yě qí gōng yǒu kě lù zhě yān

现代白话:赞曰:斜卯阿里、突合速、乌延蒲卢浑、赤盏晖、大抃、阿离补等六人,皆收国以来所谓熊罴之士、不二心之臣也,其功有可录者呢。

✦ You read 列传·卷十八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.