金史 · 脱脱 · Chapter 92 of 136

列传·卷三十

PinyinModern Translation
Size

máo shuò li shàng dá cáo wàng zhī dà huái zhēn lú xiào jiǎn lú yōng li cāi tú dān kè níng běn míng xí xiǎn

这句话大意是:毛硕 李上达 曹望之 大怀贞 卢孝 俭卢庸 李偲 徒单克宁(本名习显)。

máo shuò zì zhòng quán gān líng rén

这句话大意是:毛硕,字仲权,甘陵人。

sòng mò shì gōng mǎ zǐ dì shuò zhòng xuǎn diào gāo yáng guān lù ān fǔ sī zhǔn bèi chāi shǐ

这句话大意是:宋末,试弓马子弟,硕中选,调高阳关路安抚司准备差使。

xún pì hé jiān wèi zài pì bīng mǎ dōu jiān

这句话大意是:寻辟河间尉,再辟兵马都监。

zōng wàng jūn zhì shuò yǐ běn bù yíng jiàng

这句话大意是:宗望军至,硕以本部迎降。

qí guó jiàn yóu huái dōng lù dì yī fù jiāng zhuó zhī huá zhōu

这句话大意是:齐国建,由淮东路第一副将擢知滑州。

liú lín fá sòng chōng xíng yíng zhōng jūn tǒng zhì jūn mǎ

这句话大意是:刘麟伐宋,充行营中军统制军马。

tiān juàn jiān lì biàn jīng lù shān dōng xi lù bīng mǎ dōu jiān

这句话大意是:天眷间,历汴京路、山东西路兵马都监。

huáng tǒng yuán nián quán zhī gǒng zhōu

这句话大意是:皇统元年,权知拱州。

sòng jiāng zhāng jùn jù bó zhōu ér zhè chéng jiǔ jiān fáng rén jié pàn yǐ yīng jùn shuò fā bīng tǎo zhī

这句话大意是:宋将张俊据亳州,而柘城酒监房人杰叛以应俊,硕发兵讨之。

zhì zhè chéng gōng kòu chéng mén hū qí lǎo yǐ yù yì

这句话大意是:至柘城,躬扣城门,呼耆老以谕意。

xiàn rén fù rén jié yǐ jiàng

这句话大意是:县人缚人杰以降。

shuò jìng rù xiàn shǔ zhào bǎi xìng wèi ān zhī zhòng jiē gǎn yuè kè shí jì qí shì

这句话大意是:硕径入县署,召百姓慰安之,众皆感悦,刻石纪其事。

sì nián zhēn shòu gǒng zhōu cì shǐ

这句话大意是:四年,真授拱州刺史。

yuán shuài liáng wáng zōng bì chéng zhì chāo wǔ yì jiāng jūn gǎi zhī cáo zhōu

这句话大意是:元帅梁王宗弼承制超武义将军,改知曹州。

yǒu shū shēng tóu shū yú shuò cí shè bàng shàn liáo shǔ jiē bù néng kān

这句话大意是:有书生投书于硕,辞涉谤讪,僚属皆不能堪。

shuò yán zhī shàng zuò xiè yuē shǐ shuò cháng wén sī yán shù hū guǎ guò

这句话大意是:硕延之上座,谢曰:“使硕常闻斯言,庶乎寡过。

shì lùn yǐ gù jiā zhī

这句话大意是:”士论以故嘉之。

qiān zhèng zhōu fáng yù shǐ xún gǎi tōng zhōu

这句话大意是:迁郑州防御使,寻改通州。

tiān dé èr nián chōng shǎn xī lù zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:天德二年,充陕西路转运使。

shuò yǐ shǎn yòu biān huāng zhǒng yì bù guò má sù qiáo mài fù rù shén báo shì jǐng jiāo yì wéi chuān juàn gān jiāng shāng gǔ bù tōng jiǔ shuì zhī rù hào jiǎn qǐng shì biàn jīng yān jīng lì gěi jiāo chāo tōng xíng

这句话大意是:硕以陕右边荒,种艺不过麻、粟、荞麦,赋入甚薄,市井交易惟川绢、干姜,商贾不通,酒税之入耗减,请视汴京、燕京例给交钞通行。

ér gǒng huì dé shùn dào lù duō xiǎn yán yǐn jīn shù tài zhòng qǐng yī yǐn fēn zuò sān sì yǐ cóng qīng biàn

这句话大意是:而巩、会、德顺道路多险,盐引斤数太重,请一引分作三四,以从轻便。

cháo tíng jiē cóng zhī

这句话大意是:朝廷皆从之。

qín zhōu cāng sù chén jī ér bǎi xìng yǒu zhī yí zhě zhǐ jiù běn zhōu shé nà qí zhí gōng sī biàn zhī

这句话大意是:秦州仓粟陈积,而百姓有支移者,止就本州折纳其直,公私便之。

gǎi hé dōng nán lù zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:改河东南路转运使。

shàng yán qīng zhě dìng lì shāng jiǔ kè bù liàng tǔ chǎn hòu bó hù kǒu duō guǎ jí jīn xī wù jià zhī zēng hào yī gài lǐ zé zhī gù jiān guān bèi xì shī shēn pò jiā zhé yòng táo cuàn

这句话大意是:上言:“顷者,定立商酒课,不量土产厚薄、户口多寡及今昔物价之增耗,一概理责之,故监官被系,失身破家,折佣逃窜。

huò wèi jiān lì dào yǒu shí qián ér yǐ shē quàn shū guān gù hé dōng yǒu jī fù zhì sì bǎi yú wàn guàn gōng sī kǔ zhī

这句话大意是:或为奸吏盗有实钱,而以赊券输官,故河东有积负至四百余万贯,公私苦之。

qǐng zì jīn jìn yuē jiǔ guān bù dé shé zhǔn shē dài wéi xǔ shōu yòng shí qián zé guān mín jù biàn

这句话大意是:请自今禁约酒官,不得折准赊贷,惟许收用实钱,则官民俱便。

zhì jīn xíng zhī

这句话大意是:” 至今行之。

zhì mǎn chú nán jīng lù dōu zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:秩满,除南京路都转运使。

dà dìng liù nián zhì shì zú yú jiā

这句话大意是:大定六年致仕,卒于家。

shuò wén yǎ hǎo shì xìng jǐn chì měi jiàn gǔ rén xíng shì yǒu yì yú shí zhě cháng shū zhì zuò yòu yǐ wéi lì guān zhī jiè yún

这句话大意是:硕文雅好事,性谨饬,每见古人行事有益于时者,常书置座右,以为莅官之戒云。

li shàng dá zì dá dào cáo zhōu jì yīn rén

这句话大意是:李上达,字达道,曹州济阴人。

zài sòng shí yǐ yīn bǔ guān lèi dōng píng fǔ sī hù cān jūn

这句话大意是:在宋时以荫补官,累东平府司户参军。

tà lǎn qǔ dōng píng shàng dá gěi jūn xū hào bàn zhì

这句话大意是:挞懒取东平,上达给军须,号办治。

qí guó jiàn wèi lì bù yuán wài láng shè hù bù shì

这句话大意是:齐国建,为吏部员外郎,摄户部事。

liú yù xíng shí yī zhī fǎ lè suì shū duō qiàn suì guǎ qǔ zhī gài gǔ rén zhù fǎ yě

这句话大意是:刘豫行什一之法,乐岁输多,歉岁寡取之,盖古人助法也。

shōu liǎn zhī shí xù jī gài cáng mín huò bù yǐ shí shū guān guān yì bù kěn jǐn xìn yú shì gào jié qǐ ér yù sòng fán gōng sī kǔ zhī

这句话大意是:收敛之时,蓄积盖藏,民或不以实输官,官亦不肯尽信,于是告讦起而狱讼繁,公私苦之。

shàng dá lùn qí bì yù gǎi dìng wèi wǔ děng zhī zhì

这句话大意是:上达论其弊,豫改定为五等之制。

qí guó fèi yǐ hé nán yǔ sòng rén shàng dá suí dì rù sòng

这句话大意是:齐国废,以河南与宋人,上达随地入宋。

zōng bì fù qǔ hé nán shàng dá wèi tóng zhī dà míng yǐn àn chá shǎn xī hé nán

这句话大意是:宗弼复取河南,上达为同知大名尹,按察陕西、河南。

shì shí guān shǎn pú jiě rǔ cài mín jī shàng dá zhé yǐ biàn yi fā cāng sù zhèn bǎi xìng

现代白话:是时,关、陕、蒲、解、你、蔡民饥,上达辄以便宜发仓粟赈百姓。

lèi qiān zhī shān dōng xi lù zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:累迁知山东西路转运使。

shàng dá dào guān zài qī bǐ jiù zēng sān shí yú wàn guàn

这句话大意是:上达到官再期,比旧增三十余万贯。

hù bù yǐ qí fǎ bān zhī lín lù

这句话大意是:户部以其法颁之邻路。

shàng dá cháng yú lì shì néng zhì fán jù huá lì bù néng qī suǒ zhì chēng zhī

这句话大意是:上达长于吏事,能治繁剧,猾吏不能欺,所至称之。

zú guān nián liù shí yī

这句话大意是:卒官,年六十一。

cáo wàng zhī zì jǐng xiāo qí xiān lín huáng rén liáo jì yí jiā xuān dé

这句话大意是:曹望之,字景萧,其先临潢人,辽季移家宣德。

tiān huì jiān yǐ xiù mín zi xuǎn chōng nǚ zhí zì xué shēng

这句话大意是:天会间,以秀民子选充女直字学生。

nián shí sì yè chéng chú xī jīng jiào shòu

这句话大意是:年十四,业成,除西京教授。

wèi yuán shuài fǔ shū lìng shǐ bǔ zhèng lìng shǐ zhuǎn háng tái shěng lìng shǐ

这句话大意是:为元帅府书令史,补正令史,转行台省令史。

lù jiào shòu zī bǔ xiū wǔ xiào wèi chú yòu sī dōu shì

这句话大意是:录教授资,补修武校尉,除右司都事。

lì bù shì láng tián jué sù báo wàng zhī wàng zhī yuàn jiāo bù kěn nà suì yǔ cài sōng nián xǔ lín gòu zhì dǎng yù

这句话大意是:吏部侍郎田珏素薄望之,望之愿交不肯纳,遂与蔡松年、许霖构致党狱。

gǎi háng tái lì bù yuán wài láng

这句话大意是:改行台吏部员外郎。

hǎi líng wèi xiāng cháng yǐ shū zhì qí sī wàng zhī bù cóng

这句话大意是:海陵为相,尝以书致其私,望之不从。

tiān dé yuán nián diào tóng zhī shí zhōu jūn zhōu shì zuò shì miǎn

这句话大意是:天德元年,调同知石州军州事,坐事免。

dīng mǔ yōu jiǔ zhī chú jiàng yáng jūn jié dù fù shǐ rù wèi hù bù yuán wài láng

这句话大意是:丁母忧,久之,除绛阳军节度副使,入为户部员外郎。

zhào mǎi niú wàn tóu gěi àn chū hǔ bā měng ān xǐ jū nán jīng zhě wàng zhī zhǔ gěi zhī

这句话大意是:诏买牛万头给按出虎八猛安徙居南京者,望之主给之。

sā bā fǎn zhuǎn zhì jiǎ zhàng bā wàn zì míng zhōu shū yàn zi chéng

这句话大意是:撒八反,转致甲仗八万自洺州输燕子城。

yùn mǐ bā shí wàn hú yóu cài shuǐ rù huái kuì fá sòng zhū jūn qī yǐ yī rì

这句话大意是:运米八十万斛由蔡水入淮,馈伐宋诸军,期以一日。

wàng zhī rú qī jí shì

这句话大意是:望之如期集事。

jìn běn bù láng zhōng tè cì jìn shì jí dì

这句话大意是:进本部郎中,特赐进士及第。

dà dìng chū tǎo wō wò wàng zhī zhǔ jūn shí gěi yǔ yǒu jié fán shěng liáng sān shí wàn dàn shěng cuò cǎo wǔ shí wàn dàn

这句话大意是:大定初,讨窝斡,望之主军食,给与有节,凡省粮三十万石,省剉草五十万石。

shuài fǔ yǐ jié rù gào yì zhě yù suì ba zhuǎn shū wàng zhī yǐ wéi yuán è wèi zhū bù kě chí bèi

这句话大意是:帅府以捷入告,议者欲遂罢转输,望之以为元恶未诛,不可弛备。

jì ér dà jūn zhuī tǎo guǒ lài yǐ jì

这句话大意是:既而大军追讨,果赖以济。

yǐ láo jìn yī jiē jiān tóng xiū guó shǐ

这句话大意是:以劳进一阶,兼同修国史。

qǐng yú dà yán luò shè guān què yán tīng mín yǐ mǐ mào yì mín chéng jù luò kě yǐ gù biān yǔ qí lì wú qióng

现代白话:请于大盐泺设官榷盐,听民以米贸易,民成聚落,能够固边圉,其利无穷。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

qí hòu fán zhù mǐ èr shí yú wàn dàn

这句话大意是:其后凡贮米二十余万石。

jí dōng běi lù suì jī lài yǐ jì zhě bù kě shèng shǔ

这句话大意是:及东北路岁饥,赖以济者不可胜数。

sān nián shàng yuē zì zhèng lóng bīng xìng nóng sāng shī yè měng ān móu kè tún tián duō bù rú fǎ

这句话大意是:三年,上曰:“自正隆兵兴,农桑失业,猛安谋克屯田多不如法。

zhào qiǎn hù bù shì láng wèi zǐ píng dà xīng shǎo yǐn tóng zhī zhōng dōu zhuǎn yùn shì li dí lǐ bù shì láng li yuàn lǐ bù láng zhōng yí là dào hù bù yuán wài láng wán yán wù gǔ chū jiān chá yù shǐ jiā gǔ ā lǐ bǔ jí wàng zhī fēn dào quàn nóng lián wèn zhí guān zāng pǐ

这句话大意是:”诏遣户部侍郎魏子平、大兴少尹同知中都转运事李涤、礼部侍郎李愿、礼部郎中移剌道、户部员外郎完颜兀古出、监察御史夹谷阿里补及望之分道劝农,廉问职官臧否。

wàng zhī hái yán qǐ tài zhū lù xū lì kě jiǎn qí bàn

这句话大意是:望之还言,乞汰诸路胥吏,可减其半。

zhào xū lì rú gù

这句话大意是:诏胥吏如故。

yú shì shǐ jīn yòng tiē shū yún

这句话大意是:于是始禁用贴书云。

qiān běn bù shì láng lǐng fù shí shàn xiū dà nèi cái yòng fèi yòng dà shěng

这句话大意是:迁本部侍郎,领复实缮修大内财用,费用大省。

fù yǐ láo jìn jiē shàng zhào jiàn yù miǎn zhī

这句话大意是:复以劳进阶,上召见谕勉之。

wàng zhī jiā nú yuán yī yán shè yāo wàng dà xīng fǔ jū zhì

这句话大意是:望之家奴袁一言涉妖妄,大兴府鞫治。

wàng zhī kǒng shǐ hù bù lìng shǐ liú gōng fǔ wèn qí shì yú dà xīng shǎo yǐn wáng quán quán jù qí shì yǔ gōng fǔ gōng fǔ yǐ yǔ wàng zhī

这句话大意是:望之恐,使户部令史刘公辅问其事于大兴少尹王全,全具其事语公辅,公辅以语望之。

yù shǐ tái hé zòu liú gōng fǔ yán xiè yù qíng

这句话大意是:御史台劾奏刘公辅言泄狱情。

shàng yuē yāo wàng zhī yán jiāo xiāng chuán shuō hé yě

这句话大意是:上曰:“妖妄之言,交相传说何也?

yú shì wàng zhī jué zhàng yī bǎi wáng quán zhàng bā shí liú gōng fǔ zhàng yī bǎi wǔ shí chú míng

这句话大意是:”于是,望之决杖一百,王全杖八十,刘公辅杖一百五十,除名。

qǐng zhī yùn hé yīn sāi shì zōng chū jiāo jiàn zhī wèn qí gù

这句话大意是:顷之,运河堙塞,世宗出郊见之,问其故。

zhǔ zhě zòu yuē hù bù bù kěn jīng huà suì jiǔ yǐ zhì rú cǐ

这句话大意是:主者奏曰:“户部不肯经画,岁久以致如此。

shàng zé wàng zhī yuē yǒu shuǐ yùn bù jùn zhì nǎi yòng lù yùn fán fèi mín lì zuì zài rǔ děng qí wǎng zhì zhī

现代白话:”上责望之曰:“有水运不浚治,乃用陆运,烦费民力,罪在你等,其往治之。

shàng shū shěng zòu dāng yòng fū yì shù wàn rén

这句话大意是:”尚书省奏当用夫役数万人。

shàng yuē fāng chūn gēng zuò bù kě láo mín

这句话大意是:上曰:“方春耕作,不可劳民。

yǐ gōng jí jiān hù jí zhāi dōng gōng zhū wáng rén cóng chōng yì ruò bù zú jí yǐ wǔ bǎi lǐ nèi jūn fu bǔ zhī

这句话大意是:以宫籍监户及摘东宫、诸王人从充役,若不足即以五百里内军夫补之。

tài zōng shí lù chéng jiān xiū guó shǐ hé shí liè liáng bì cì jīn dài yī zhòng cǎi èr shí duān

这句话大意是:《太宗实录》成,监修国史纥石烈良弼赐金带一、重彩二十端。

tóng xiū guó shǐ zhāng jǐng rén liú zhòng yuān wàng zhī jiē cì yín bì yǒu chà

这句话大意是:同修国史张景仁、刘仲渊、望之皆赐银币有差。

wàng zhī tàn shǎng báo wèi rén yuē zāi huā jiē běn nǎi jiā jué mìng qín láo zhě bù qiān guān

这句话大意是:望之叹赏薄,谓人曰:“栽花接本乃加爵命,勤劳者不迁官。

wú hé zhāng jǐng rén qiān hàn lín xué shì wàng zhī yòu yuē zhǐ yǔ tā rén biàn qiǎn dú bù jí wǒ zāi

现代白话:”无何,张景仁迁翰林学士,望之又曰:“止与他人便遣,独不及我啊。

shì zōng wén zhī chū wàng zhī dé zhōu fáng yù shǐ wèi zhī yuē rǔ wéi rén néng gàn ér xīn bù zhōng shí

现代白话:”世宗闻之,出望之德州防御使,谓之曰:“你为人能干而心不忠实。

zhèn qián wǎng ān zhōu chūn shuǐ rén yán rǔ wú shì jūn zhī yì

现代白话:朕前往安州春水,人言你无事君之义。

zhèn chì chén xià yǒu guò jí dāng jiàn zhēng

这句话大意是:朕敕臣下,有过即当谏争。

rǔ dàn miàn cóng tuì zé bàng yì cǐ bù zhōng bù xiào yě

现代白话:你但面从,退则谤议,此不忠不孝也。

rǔ zì wǔ pǐn qǐ qiān sì pǐn tài zōng huáng dì shí lù chéng yōu cì yín bì bù sī jìn xīn jié lì wéi guān shǎng shì jì

现代白话:你自五品起迁四品,《太宗皇帝实录》成,优赐银币,不思尽心竭力,惟官赏是觊。

jīn chū rǔ yú wài yi gǎi xīn dí lǜ

现代白话:今出你于外,宜改心涤虑。

bù rán zé shēn yì mò bǎo

这句话大意是:不然,则身亦莫保。

wàng zhī dào dé zhōu yǒu huì zhèng bǎi xìng wèi lì shēng cí

这句话大意是:”望之到德州,有惠政,百姓为立生祠。

gǎi tóng zhī xī jīng liú shǒu shì

这句话大意是:改同知西京留守事。

shàng shū lùn biàn yí shì qí yī lùn shān dōng hé běi měng ān móu kè yǔ bǎi xìng zá chǔ mín duō shī yè

这句话大意是:上书论便宜事:其一,论山东、河北猛安谋克与百姓杂处,民多失业。

chén cài rǔ yǐng zhī jiān tǔ guǎng rén xī yi xǐ bǎi xìng yǐ shí qí chù fù shù nián zhī fù yǐ ān jí zhī

现代白话:陈、蔡、你、颍之间土广人稀,宜徙百姓以实其处,复数年之赋以安辑之。

bǎi xìng wáng mìng jí bì yì jūn zhōng zhě yuè shí qí rén shǐ huán běn guàn

这句话大意是:百姓亡命及避役军中者,阅实其人,使还本贯。

huò biān jìn xiàn yǐ wéi kè hù huò liú wèi diàn hù zhě yì jí qí xìng míng

这句话大意是:或编近县以为客户,或留为佃户者,亦籍其姓名。

zhōu xiàn yǔ měng ān shì gàn shè zhě wú xiāng dǎng nì shù jī jūn mín xié hé dào zéi mǐ xī

这句话大意是:州县与猛安事干涉者无相党匿,庶几军民协和,盗贼弭息。

qí èr lùn jiàn jǔ zhī fǎ xū wén wú shí

这句话大意是:其二,论荐举之法虚文无实。

zǎi xiàng bá zhuó jí qí suǒ shí bù jí qí suǒ bù shí

这句话大意是:宰相拔擢及其所识,不及其所不识。

nèi wài guān suǒ jǔ yì zhé bù yòng huò zhǐ yǐ wéi péng dǎng suì bù gǎn fù jǔ

这句话大意是:内外官所举亦辄不用,或指以为朋党,遂不敢复举。

yi lìng zǎi zhí suì jǔ sān pǐn èr rén yù shǐ dài fū yǐ xià nèi wài guān zhōng zhì jǔ èr rén zì cǐ yǐ xià yǐ pǐn shā wèi chà děng

这句话大意是:宜令宰执岁举三品二人,御史大夫以下内外官终秩举二人,自此以下以品杀为差等。

zhōng zhì bù jǔ zhě yù zhuǎn guān lēi bù qiān sān pǐn zhě xuē hòu rèn fèng sān yuè

这句话大意是:终秩不举者遇转官勒不迁,三品者削后任俸三月。

qí jǔ zhě yǐ gǎi chú lì bù yǐ lèi pǐn dì jì ér shàng zhī

这句话大意是:其举者已改除,吏部以类品第,季而上之。

sān pǐn quē zé yú lèi dì sì pǐn zhōng bǔ shòu sì pǐn wǔ pǐn yǐ xià shì cǐ wèi chà

这句话大意是:三品阙则于类第四品中补授,四品五品以下视此为差。

qí dài yǐ bù cì zhě zǎi zhí jù cái xíng gōng shí yǐ wén

这句话大意是:其待以不次者,宰执具才行功实以闻。

jǔ dāng fǒu zuì dāng rú lǜ

这句话大意是:举当否罪当如律。

lián jiè zhī shì lǎo yú lìng mù wú jǔ zhǔ zhě qī kǎo wú zāng sī zuì zhě zhǔn cháo guān sān kǎo láo xù

这句话大意是:廉介之士老于令幕无举主者、七考无赃私罪者,准朝官三考劳叙。

lì bù měi jì tú shàng wài lù zhí guān xìng míng lù wèi yī tú dà shū zāng wū zhě yú qí míng xià shǐ zhī wèi shèn

这句话大意是:吏部每季图上外路职官姓名,路为一图,大书赃污者于其名下,使知畏慎。

wài rèn wǔ pǐn yǐ shàng guān gǎi chú lìng dài zhī zhě jù gōng guò yǐ wén

这句话大意是:外任五品以上官改除,令代之者具功过以闻。

nián liù shí yǐ shàng zhě zhōng gèng fù diào yǒu sī chá qí shì tīng jīng lì lǎo jí bù kān lí wù gěi yǐ bàn lù bà qiǎn

这句话大意是:年六十以上者,终更赴调,有司察其视听精力,老疾不堪厘务,给以半禄罢遣。

qí sān lùn shǒu biān jiàng shuài jí yán biān zhōu xiàn guān yú bō jūn mín shàn xìng lì yì yí suì qiǎn jiān chá yù shǐ zhōu xíng chá zhī

这句话大意是:其三,论守边将帅及沿边州县官渔剥军民,擅兴力役,宜岁遣监察御史周行察之。

biān bù yǒu sòng zhāo tǎo sī wú de zhé qiǎn bái shēn rén zhēng duàn yí yú shěng bù yǒu chū shēn nǚ zhí qì dān rén jí xiàn lìng chéng bù zhōng zé lián néng zhě yīn qí fēng sú lüè dìng kē tiáo wu wèi jiǎn yì

这句话大意是:边部有讼,招讨司无得辄遣白身人征断,宜于省部有出身女直、契丹人及县令丞簿中择廉能者,因其风俗,略定科条,务为简易。

zhēng duàn yáng mǎ rù guān jí shù rú biān bù yù jī jǐn jí yǐ cǐ zhèn gěi zhī

这句话大意是:征断羊马入官籍数,如边部遇饥馑,即以此赈给之。

zhāo tǎo jí dōu jiān shì shì yi xiàn biān bù kuì sòng tuó mǎ

这句话大意是:招讨及都监视事,宜限边部馈送驼马。

zhāo tǎo sī nǚ zhí rén hù huò xié yě cài yǐ jì jiān shí ér jūn zhōng jiù jí mǎ sǐ zé yī cūn jūn qián bǔ mǎi wǎng wǎng zhōu qī zǐ mài gēng niú yǐ bèi zhī

这句话大意是:招讨司女直人户,或撷野菜以济艰食,而军中旧籍马死,则一村均钱补买,往往鬻妻子、卖耕牛以备之。

chén kǒng shù nián zhī hòu biān fáng kùn bì lín shí zhèn jì fèi cái shí bèi ér wú yì zǎo wéi zhī suǒ zé cái yòng shěng ér biān bèi shí yǐ

现代白话:臣恐数年之后,边防困弊,临时赈济,费财十倍而无益,早为之所,则财用省而边备实了。

guān gěi jūn jiàn yòng jìn zé shì yǐ bǔ zhī jiē xiǔ dùn bù kān yòng kě měi suì gěi guān jiàn yī fēn yǐ bǔ qí quē

这句话大意是:官给军箭用尽,则市以补之,皆朽钝不堪用,可每岁给官箭一分,以补其阙。

biān mín quē shí gěi mǐ de yuǎn fù zhòng wǎng wǎng jiù cāng jiàn mài ér qù kě jì kǒu zhī qián zé gōng sī liǎng biàn

这句话大意是:边民阙食给米,地远负重,往往就仓贱卖而去,可计口支钱,则公私两便。

shǎn xī zhèng fù yi rú měng ān móu kè yòng tǔ rén yī yuán duì jiāng yì yi cān yòng tǔ rén jiǔ jū qí rèn

这句话大意是:陕西正副,宜如猛安谋克用土人一员,队将亦宜参用土人,久居其任。

zēng gōng jiàn tián fù qí fù yì

这句话大意是:增弓箭田,复其赋役。

yǐ lián lì wèi tí jǔ jǔ chá zǒng guǎn fǔ yǐ xià guān

这句话大意是:以廉吏为提举,举察总管府以下官。

nóng xì jiào yuè yǐ yán wǔ bèi

这句话大意是:农隙校阅,以严武备。

zé tài píng zhī shí yǒu jīng lüè zhī zhì yǐ

现代白话:则太平之时有经略之制了。

yòu lùn liù yán chǎng yòng rén yi lìng hù bù gōng yì bì jǔ

这句话大意是:又论六盐场用人,宜令户部公议辟举。

lùn cáo yùn xiān jì hé cāng jiàn zài jǐ hé tōng zhōu róng shòu jǐ hé jīng shī suì fèi jǐ hé

这句话大意是:论漕运,先计河仓见在几何,通州容受几何,京师岁费几何。

jīn jìn hé zhōu xiàn suì shuì huò liù qī wàn dàn xiǎo mín yǒu rù zī zhī fèi fù shì shōu zhuǎn shū zhī lì yi jì shí shù yǐ kē shuì rù

这句话大意是:今近河州县岁税或六七万石,小民有入资之费,富室收转输之利,宜计实数以科税入。

lùn mín jiān sī qián kǔ è yi yǐ guān qián wǔ bǎi yì sī qián qiān qī yǐ yī yuè yì zhī guò qī yǐ xiāo qián fǎ zuò zhī

这句话大意是:论民间私钱苦恶,宜以官钱五百易私钱千,期以一月易之,过期以销钱法坐之。

lùn zhōu fǔ lì yì qián wù hù bù bān yìn shǔ bái bù shǐ jìn shū zhī yǐ sì shěn yuè yǒu wèi bì bù shū zhě zuò zhī

这句话大意是:论州府力役钱物,户部颁印署白簿,使尽书之,以俟审阅,有畏避不书者坐之。

lùn gōng bù yíng zào diào fā fáng mín shēng yè

这句话大意是:论工部营造调发,妨民生业。

zhū lù shè liáng jūn yuē liàng rén shù xí wǔ yì qī yǐ sān nián chéng yǐ xī diào mín

这句话大意是:诸路射粮军约量人数,习武艺,期以三年成,以息调民。

shū zòu duō jiàn cǎi nà

这句话大意是:书奏,多见采纳。

yǐ běn guān xíng liù bù shì yú běi biān zhào bài hù bù shàng shū

这句话大意是:以本官行六部事于北边,召拜户部尚书。

shàng shù zhī yuē rǔ qián wèi shì láng yǐ bù zhōng wài bǔ pō néng liàn xí qián gǔ gù rèn yǐ shàng shū zhī zhòng yi gǎi qián fēi yǐ tú xīn xiào yě

现代白话:上数之曰:“你前为侍郎,以不忠外补,颇能练习钱谷,故任以尚书之重,宜改前非,以图新效也。

shì shí hù bù shàng shū gāo dé jī zuò gāo gū fèng sù zé jiàng shì zōng niàn wàng zhī lìn chū nà huò chéng dé jī yě jì chū shǐ rén yù zhī yuē wù yǐ gāo dé jī xià sù zhí yào zài píng gū ér yǐ

这句话大意是:是时,户部尚书高德基坐高估俸粟责降,世宗念望之吝出纳或惩德基也,既出,使人谕之曰:“勿以高德基下粟直,要在平估而已。

shí wǔ nián xīn gōng chéng shì zōng xìng xīn gōng chì wàng zhī yuē xīn gōng zhōng suǒ xū wú qǔ yú mín jiān yě

这句话大意是:”十五年新宫成,世宗幸新宫,敕望之曰:“新宫中所须,毋取于民间也。

yǒu liáng mín fū fù zhì shēn yú dōng jīng liú shǒu wán yán gòu yīng jiā qī zhōng ér bù qiǎn shàng shū shěng xià dōng jīng jū zhì

这句话大意是:”有良民夫妇质身于东京留守完颜彀英家,期终而不遣,尚书省下东京鞫治。

wàng zhī yán gòu yīng wèi liú shǒu qí tóng guān bì qiě ā xùn bù kěn qióng jìng dāng yí tā zhōu

这句话大意是:望之言彀英为留守,其同官必且阿徇,不肯穷竟,当移他州。

wàng zhī jiǔ xí shì yǒu zhì qián gǔ míng xìng gāng bì pō zhān zhān zì lù xī jì zhí zhèng

这句话大意是:望之久习事,有治钱谷名,性刚愎,颇沾沾自露,希觊执政。

ér xíng bù shàng shū liáng sù zì xiáng wèn sòng guó shǐ hái shì zōng cháng yù yǐ wèi zhí zhèng jiǔ ér wèi yòng yì pō xuàn yào qiú jìn

这句话大意是:而刑部尚书梁肃自详问宋国使还,世宗尝欲以为执政,久而未用,亦颇炫耀求进。

shì zōng wèi zuǒ chéng xiàng hé shí liè liáng bì yuē cáo wàng zhī liáng sù jí yú jiàn zhī shè yú zào jìn

这句话大意是:世宗谓左丞相纥石烈良弼曰:“曹望之、梁肃急于见知,涉于躁进。

suì chū liáng sù wèi jǐ nán yǐn

这句话大意是:”遂出梁肃为济南尹。

shù nián nǎi zhào bài cān zhī zhèng shì

这句话大意是:数年,乃召拜参知政事。

ér wàng zhī zhōng yú hù bù shàng shū nián wǔ shí liù

这句话大意是:而望之终于户部尚书,年五十六。

shì zōng xī qí wèi jí yòng cì qián sān qiān guàn chì shǐ zhì jì fù yín wǔ bǎi liǎng zhòng cǎi èr shí duān juàn èr bǎi pǐ yǐ qí zi yuān wèi fèng yù zé wèi bǐ yàn chéng fèng

这句话大意是:世宗惜其未及用,赐钱三千贯,敕使致祭,赙银五百两、重彩二十端、绢二百匹,以其子渊为奉御,泽为笔砚承奉。

qí hòu shàng niǎn jú jǔ chū shēn rén nián liù shí yú kě yǐ lín shì shì zōng yuē qǐ wèi cǐ bèi xī guān xié dàn cǐ bèi zhuān yǐ dào qǔ guān qián wèi móu shēng jì bù kě yòng yě

现代白话:其后,尚辇局举出身人年六十余能够临事,世宗曰:“岂为此辈惜官邪,但此辈专以盗取官钱为谋生计,不可用也。

yóu shì yù gēng gǎi jiān lín gé shì yǐ wèn hù bù shàng shū liú wěi

这句话大意是:”由是欲更改监临格式,以问户部尚书刘玮。

wěi kǒng jiān guān bàng jǐ bù kěn shí duì

这句话大意是:玮恐监官谤己,不肯实对。

shì zōng yīn sī wàng zhī tàn yuē bù rú wàng zhī zhī gǎn xíng yě

这句话大意是:世宗因思望之,叹曰:“不如望之之敢行也。

wàng zhī chū bù xué jí guì shāo zhī dú shū suì kè kǔ zì zhì yǒu shī jí sān shí juǎn

这句话大意是:望之初不学,及贵,稍知读书,遂刻苦自致,有诗集三十卷。

dà huái zhēn zì zi zhèng liáo yáng rén

这句话大意是:大怀贞,字子正,辽阳人。

huáng tǒng wǔ nián chú gē mén zhī hòu sān qiān dōng shàng gé mén shǐ

这句话大意是:皇统五年,除合门祗候,三迁东上阁门使。

dīng mǔ yōu qǐ fù fú bǎo láng lèi guān yòu xuān huī shǐ

这句话大意是:丁母忧,起复符宝郎,累官右宣徽使。

zhèng lóng fá sòng wèi wǔ shèng jūn dōu zǒng guǎn

这句话大意是:正隆伐宋,为武胜军都总管。

dà dìng èr nián chú míng zhōu fáng yù shǐ jiān yā jūn wàn hù gǎi yí zhōu zài qiān zhāng guó ān wǔ jūn jié dù shǐ

这句话大意是:大定二年,除洺州防御使兼押军万户,改沂州,再迁彰国、安武军节度使。

xiàn wèi huò dào dé yī qí shàng tú kàng xiù

这句话大意是:县尉获盗,得一旗,上图亢宿。

jí zhī yǒu móu pàn zhuàng zhū lián jǐ wàn rén

这句话大意是:诘之,有谋叛状,株连几万人。

huái zhēn dāng yǐ luàn mín zhī xíng qǐng zhū qí shǒu luàn zhě shí bā rén yú jiē shì zhī

这句话大意是:怀贞当以乱民之刑,请诛其首乱者十八人,余皆释之。

cháng yǐ sī jì fàn sēng shù rén jiù zhōng yī sēng yì cháng huái zhēn wèn yuē rǔ hé xǔ rén yě

现代白话:尝以私忌饭僧数人,就中一僧异常,怀贞问曰:“你何许人也?

duì yuē shān xī rén

这句话大意是:”对曰:“山西人。

fù wèn céng wèi dào shā rén fǒu

这句话大意是:”复问:“曾为盗杀人否?

duì yuē wú zhī

这句话大意是:”对曰:“无之。

hòu sān rì jié dào guǒ yǐn cǐ sēng jiē fú qí míng chá

这句话大意是:”后三日诘盗,果引此僧,皆服其明察。

gǎi xìng zhōng yǐn

这句话大意是:改兴中尹。

jǐn zhōu fù mín xiāo hè shòu tú zhōng shā rén nì fǔ shǎo yǐn jiā yǒu sī bǔ bù dé huái zhēn yǐ jì qǔ zhī zhì yú fǎ

这句话大意是:锦州富民萧鹤寿途中杀人,匿府少尹家,有司捕不得,怀贞以计取之,置于法。

gǎi zhāng dé jūn jié dù shǐ zú

这句话大意是:改彰德军节度使,卒。

lú xiào jiǎn xuān dé zhōu rén

这句话大意是:卢孝俭,宣德州人。

dēng tiān juàn èr nián dì diào xiàn zhōu jūn shì pàn guān bǔ shàng shū shěng lìng shǐ lèi guān tài yuán shǎo yǐn

这句话大意是:登天眷二年第,调宪州军事判官,补尚书省令史,累官太原少尹。

dà dìng èr nián shǎn xī yòng bīng shàng shū shěng fā běn lù shuì sù fù píng liáng chōng jūn shí qī shén yán pò

这句话大意是:大定二年,陕西用兵,尚书省发本路税粟赴平凉充军实,期甚严迫。

xiào jiǎn zhé yì yǐ jīn bó chí zhì píng liáng yòng shěng ér bù shī qī bìng rén chēng zhī

这句话大意是:孝俭辄易以金帛,驰至平凉,用省而不失期,并人称之。

yòng lián jìn guān èr jiē qiān tóng zhī guǎng níng yǐn

这句话大意是:用廉,进官二阶,迁同知广宁尹。

guǎng níng dà jī mín duō liú wáng shī yè nǎi jiè sēng sù liú qí yī suì zhī yòng shǐ píng qí jià shì yǔ pín mín jì yǐ jiù mín sēng yì huò lì

这句话大意是:广宁大饥,民多流亡失业,乃借僧粟,留其一岁之用,使平其价市与贫民,既以救民,僧亦获利。

lèi qiān shān dōng dōng lù zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:累迁山东东路转运使。

xiào jiǎn sù biǎn zào yǔ tóng liáo wáng gōng jǐn shī huān

这句话大意是:孝俭素褊躁,与同僚王公谨失欢。

qí zi cháng sī yòng guān tǎng xiào jiǎn bù zhī yě

这句话大意是:其子尝私用官帑,孝俭不知也。

jì ér gǎi hé běi xi lù zhuǎn yùn shǐ gōng jǐn nǎi fā qí shì

这句话大意是:既而改河北西路转运使,公谨乃发其事。

xiào jiǎn wén bèi dǎi mò cè suǒ yǐ xíng zhì zhāng qiū zì yì sǐ

这句话大意是:孝俭闻被逮,莫测所以,行至章丘,自缢死。

lú yōng zì zi xiàn jì zhōu fēng rùn rén

这句话大意是:卢庸,字子宪,蓟州丰润人。

dà dìng èr shí bā nián jìn shì diào táng zhōu jūn shì pàn guān zài diào dìng píng xiàn lìng

这句话大意是:大定二十八年进士,调唐州军事判官,再调定平县令。

yōng zhì jiù yàn yǐn jīng shuǐ gài tián mín lài qí lì

这句话大意是:庸治旧堰,引泾水溉田,民赖其利。

bǔ shàng shū shěng lìng shǐ chú nán jīng zhuǎn yùn fù shǐ gǎi zhōng dōu hù jí pàn guān

这句话大意是:补尚书省令史,除南京转运副使,改中都户籍判官。

chá lián qiān lǐ bù zhǔ shì lèi guān fèng xiáng zhì zhōng

这句话大意是:察廉,迁礼部主事,累官凤翔治中。

dà ān sān nián zhēng shǎn xī tún tián jūn wèi zhōng dōu yǐ yōng qiān sān sī shì zhǔ bīng shí

这句话大意是:大安三年,征陕西屯田军卫中都,以庸签三司事,主兵食。

zhì lù zhōu fàng hái tún tián jūn yōng gǎi qián zhōu cì shǐ rù wèi lì bù láng zhōng

这句话大意是:至潞州,放还屯田军,庸改干州刺史,入为吏部郎中。

zhì níng yuán nián gǎi shǎn xī àn chá fù shǐ

这句话大意是:至宁元年,改陕西按察副使。

xià rén fàn biān yōng shàn zhì píng liáng chéng chí jī chú sù tuán jié tǔ bīng wèi bèi

这句话大意是:夏人犯边,庸缮治平凉城池,积刍粟,团结土兵为备。

shí yī yuè xià rén lüè zhèn róng xiàn jīng bīn suì wéi píng liáng

这句话大意是:十一月,夏人掠镇戎,陷泾、邠,遂围平凉。

yōng shǐ jǐn mù rén qǔ xià bīng shè chéng shàng jiàn yǐ jì jí yòng chū fǔ kù shǎng yǒu gōng zhě rén lè wèi sǐ píng liáng lài yǐ wán

这句话大意是:庸矢尽,募人取夏兵射城上箭以济急用,出府库赏有功者,人乐为死,平凉赖以完。

zhēn yòu èr nián yōng yí shū shǎn xī xíng shěng pú sàn duān dà gài wèi qìng yáng píng liáng dé shùn shǎn xī zhòng dì cháng ān yǐ xī bīn wèi è sāi dāng zhòng bīng tún shǒu

这句话大意是:贞祐二年,庸移书陕西行省仆散端,大概谓庆阳、平凉、德顺陕西重地,长安以西邠为厄塞,当重兵屯守。

zhào shǎng píng liáng gōng yōng jìn guān sì jiē qiān àn chá zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:诏赏平凉功,庸进官四阶,迁按察转运使。

sān nián zhào zhū dào àn chá sī jiǎng jiū fáng qiū yōng chén pián yí yuē zì tà yán zhì jī shí suī duō gōu bǎn wú cháng hé tài shān wèi zhī píng bì shì gōng jiàn shǒu yǐ yù wǔ qí rén jiē gāng měng shàn dòu shú yú dì lì xià rén wèi zhī

这句话大意是:三年,诏诸道按察司讲究防秋,庸陈便宜曰:“自毾延至积石,虽多沟坂,无长河大山为之屏蔽,恃弓箭手以御侮,其人皆刚猛善斗,熟于地利,夏人畏之。

xiàng zhě xǐ zhūn tā suǒ xià rén jí shí fàn biān cǐ jìn nián shēn huàn yě

这句话大意是:向者徙屯他所,夏人即时犯边,此近年深患也。

rén qíng lè tǔ qiě gēng qiě zhàn huǎn jí jiāng zì fèn

这句话大意是:人情乐土,且耕且战,缓急将自奋。

yòu yuē fáng qiū zhī jì yi xiān qīng yě

这句话大意是:”又曰:“防秋之际,宜先清野。

yòu yuē zhǎng jūn zhī guān bù yí lín shí yì dài bīng jiā suǒ jì jiāng fēi qí rén lǚ dài hé yì

这句话大意是:”又曰:“掌军之官不宜临时易代,兵家所忌,将非其人,屡代何益?

wú hé yǒu yán yōng lǎo bù shèng rèn zhě jí ba zhī

这句话大意是:”无何,有言庸老不胜任者,即罢之。

wèi jǐ gǎi dìng hǎi jūn jié dù shǐ shān dōng luàn bù néng fù àn chá sī hé zhī dāng duó liǎng guān shěn lǐ guān zhí zhī

这句话大意是:未几,改定海军节度使,山东乱,不能赴,按察司劾之,当夺两官,审理官直之。

yōng yǐ bìng qǐng qiú yī yào suì zhì shì

这句话大意是:庸以病请求医药,遂致仕。

xìng dìng sān nián zú

这句话大意是:兴定三年,卒。

li cāi zì zi you dìng zhōu ān xǐ rén

这句话大意是:李偲,字子友,定州安喜人。

zhōng tiān juàn èr nián jìn shì diào liáo shān bù lèi guān hù bù zhǔ shì

这句话大意是:中天眷二年进士,调辽山簿,累官户部主事。

dīng mǔ yōu qǐ fù jiù zhí chú tóng zhī hé dōng nán lù zhuǎn yùn shǐ shì

这句话大意是:丁母忧,起复旧职,除同知河东南路转运使事。

dà dìng chū gǎi tóng zhī zhōng dōu lù dōu zhuǎn yùn shǐ shì

这句话大意是:大定初,改同知中都路都转运使事。

pú sàn zhōng yì xíng shěng shì yú biàn jīng zòu cāi mù fǔ shì zōng yuē li cāi fāng zhì jīng jī cáo shì xíng shěng kě tā xuǎn yě

这句话大意是:仆散忠义行省事于汴京,奏偲幕府,世宗曰:“李偲方治京畿漕事,行省可他选也。

sān nián quán zhī dēng wén jiǎn yuàn zài qiān hù bù shì láng

这句话大意是:”三年,权知登闻检院,再迁户部侍郎。

shàng yuē hù bù cái yòng chū rù zhèn nán qí rén

这句话大意是:上曰:“户部财用出入,朕难其人。

qīng fēi jiù láo zī xù shàng qiǎn wù yǐ zhì mǎn lì shēng sān pǐn yīn xún suì yuè ruò bù zì miǎn bì bù rǔ dài

现代白话:卿非旧劳,资叙尚浅,勿以秩满例升三品,因循岁月,若不自勉,必不你贷。

cāi měi cháo huì yǔ gāo dé jī píng rén sī yǔ

这句话大意是:”偲每朝会与高德基屏人私语。

shàng wén ér guài zhī wèn yòu chéng shí jū yuē li cāi guǒ hé rú rén

现代白话:上闻而怪之,问右丞石琚曰:“李偲果怎么样人?

jū yuē yì gàn shì lì ěr

这句话大意是:”琚曰:“亦干事吏耳。

gǎi tóng zhī běi jīng liú shǒu yí zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:”改同知北京留守、沂州防御使。

yí nán biān jùn hù bù fú jiè mín xián tián zhǒng hé qǔ gǎo jiē bèi jǐng jí yòng dù

这句话大意是:沂南边郡,户部符借民闲田,种禾取藁秸,备警急用度。

cāi yuē rú cǐ zé nóng mín shī yè

这句话大意是:偲曰:“如此则农民失业。

jù zòu zhǐ zhī

这句话大意是:”具奏止之。

zhuǎn yùn sī dié jùn shū sù qú shān diào jí fū shù wàn rén shì shí jiǔ yǔ ní nìng wǎn yùn bù néng qián jìn

这句话大意是:转运司牒郡输粟朐山,调急夫数万人,是时久雨泥泞,挽运不能前进。

cāi qiǎn lì wǎng qú shān cì qǔ qí guān lǐn jiàn chǔ liáng shù kě zhī bàn suì jí jù qí shì dié yùn sī qǐng huǎn qī wú zì kùn bǎi xìng

这句话大意是:偲遣吏往朐山刺取其官廪,见储粮数可支半岁,即具其事牒运司,请缓期,毋自困百姓。

xiān shì jùn xiàn jiē mò jiān tīng mín zuò chán shè qǔ qí jiù zhí

这句话大意是:先是,郡县街陌间听民作廛舍,取其僦直。

zhì shì bà shōu jiù zhí chán shè yī qiè chè huǐ

这句话大意是:至是,罢收僦直,廛舍一切撤毁。

tā jùn fèng cheng hào lìng dū bǎi xìng bì jǐn chè qù shǐ jiē mò shéng qí shǐ jí rú chū shí rán hòu zhǐ

这句话大意是:他郡奉承号令,督百姓必尽撤去,使街陌绳齐矢棘如初时然后止。

cāi dú jiào mín chè zhì qián què bù qí yī zhě sān wǔ suǒ shǐ hàng dào duān zhèng jí yǐ mín biàn zhī

这句话大意是:偲独教民撤治前却不齐一者三五所,使巷道端正即已,民便之。

gǎi shǎn xī xi lù zhuǎn yùn shǐ zú

这句话大意是:改陕西西路转运使,卒。

zàn yuē máo shuò li shàng dá cáo wàng zhī li cāi zhī liú jiē jīn zhī néng lì yě

这句话大意是:赞曰:毛硕、李上达、曹望之、李偲之流,皆金之能吏也。

wàng zhī xìng xìng rán yǐ qiú dà yòng jūn zǐ wú qǔ yān

现代白话:望之悻悻然以求大用,有德行的人无取呢。

tú dān kè níng běn míng xí xiǎn qí xiān jīn yuán xiàn rén xǐ jū bǐ gǔ tǔ zhī de hòu xǐ zhì měng ān yú shān dōng suì zhàn jí lái zhōu

这句话大意是:徒单克宁,本名习显,其先金源县人,徙居比古土之地,后徙置猛安于山东,遂占籍莱州。

fù kuàng zhě guān zhì fén yáng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:父况者,官至汾阳军节度使。

kè níng zī zhì hún hòu guǎ yán xiào shàn qí shè yǒu yǒng lüè tōng nǚ zhí qì dān zì

这句话大意是:克宁资质浑厚,寡言笑,善骑射,有勇略,通女直、契丹字。

zuǒ chéng xiàng xī yǐn kè níng mǔ jiù

这句话大意是:左丞相希尹,克宁母舅。

xī zōng wèn xī yǐn biǎo qi zhōng shuí kě shì wèi zhě xī yǐn zòu yuē xí xiǎn kě yòng

这句话大意是:熙宗问希尹表戚中谁可侍卫者,希尹奏曰:“习显可用。

yǐ wéi fú bǎo zhī hòu

这句话大意是:”以为符宝祗候。

shì shí dào hòu gàn zhèng hòu dì péi mǎn hū tǔ wǔ kè níng kè níng ōu zhī

这句话大意是:是时,悼后干政,后弟裴满忽土侮克宁,克宁殴之。

míng rì hū tǔ yǐ gào dào hòu hòu yuē xí xiǎn gāng zhí bì rǔ zhī guò yě

现代白话:明日,忽土以告悼后,后曰:“习显刚直,必你之过也。

yǐ ér chōng hù wèi zhuǎn fú bǎo láng qiān shì wèi qīn jūn mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ gǎi zhōng shùn jūn jié dù shǐ

这句话大意是:”已而充护卫,转符宝郎,迁侍卫亲军马步军都指挥使,改忠顺军节度使。

kè níng qǔ zōng gàn nǚ jiā xiáng xiàn zhǔ tóng mǔ xiōng pú jiǎ pàn dà zōng zhèng shì hǎi líng xīn jì zhī chū wèi xī jīng liú shǒu gòu zhì qí zuì zhū zhī yīn jiàng kè níng zhī téng yáng jūn

这句话大意是:克宁娶宗干女嘉祥县主,同母兄蒲甲判大宗正事,海陵心忌之,出为西京留守,构致其罪诛之,因降克宁知滕阳军。

lì sù zhōu fáng yù shǐ hú lǐ gǎi lù jié dù shǐ hé lǎn lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn

这句话大意是:历宿州防御使、胡里改路节度使、曷懒路兵马都总管。

dà dìng chū zhào kè níng yǐ běn lù bīng huì dōng jīng

这句话大意是:大定初,诏克宁以本路兵会东京。

qiān zuǒ yì dū tǒng

这句话大意是:迁左翼都统。

zhào yǔ guǎng níng yǐn pú sàn hún tǎn tóng zhī guǎng níng yǐn wán yán yán yā zhào zhōu fáng yù shǐ táng kuò wū yě cóng yòu fù yuán shuài wán yán móu yǎn tǎo qì dān wō wò

这句话大意是:诏与广宁尹仆散浑坦、同知广宁尹完颜岩雅、肇州防御使唐括乌也,从右副元帅完颜谋衍讨契丹窝斡。

qū jì zhōu

这句话大意是:趋济州。

móu yǎn yòng qì dān jiàng lì zhǎn zhě jì cè xí zéi zī zhòng kè níng yǔ hé shí liè zhì níng wèi diàn yǔ zéi yù yú zhǎng luò

这句话大意是:谋衍用契丹降吏飐者计策袭贼辎重,克宁与纥石烈志宁为殿,与贼遇于长泺。

móu yǎn shǐ fú bīng yú zuǒ yì zhī cè

这句话大意是:谋衍使伏兵于左翼之侧。

zéi èr wàn yú niè wú hòu yòu yǐ qí sì bǎi yú tū chū zuǒ yì fú bīng zhī jiān yù rào chū zhèn hòu gōng wǒ

现代白话:贼二万余蹑我后,又以骑四百余突出左翼伏兵之间,欲绕出阵后攻我。

kè níng yǔ shàn shè èr shí yú rén jù zhī

这句话大意是:克宁与善射二十余人拒之。

zhòng yuē zéi zhòng wǒ guǎ bù ruò yǔ fú bīng hé jī huò yǔ dà jūn xiāng yī kě yǐ wàn quán

现代白话:众曰:“贼众我寡,不若与伏兵合击,或与大军相依,能够万全。

kè níng yuē bù kě

这句话大意是:”克宁曰:“不可。

ruò zéi chū zhèn hòu zé qián hòu jiā jī wǒ bài yǐ dà jūn bù kě sì yě

现代白话:若贼出阵后,则前后夹击,我败了,大军不可俟也。

yú shì fèn jī zéi nǎi què

这句话大意是:”于是奋击,贼乃却。

zuǒ yì wàn hù xiāng yǔ dà jūn hé jī zhī zéi suì bài zhuī bēn shí yú lǐ èr nián sì yuè yī rì yě

这句话大意是:左翼万户襄与大军合击之,贼遂败,追奔十余里,二年四月一日也。

yuè jiǔ rì fù zhuī jí zéi yú méng yǔ sōng hé

这句话大意是:越九日,复追及贼于霿{雨松}河。

zuǒ yì jūn xiān yǔ zéi zhàn kè níng yǐ qí èr qiān zhuī yǎn shí wǔ lǐ zéi pò jiàn bù dé jí dù shā shāng shén zhòng

这句话大意是:左翼军先与贼战,克宁以骑二千追掩十五里,贼迫涧不得亟渡,杀伤甚众。

zéi shōu jūn fǎn pèi dà jūn shàng wèi zhì kè níng lìng jūn shì xià mǎ shè zéi zéi suì yǐn ér nán

这句话大意是:贼收军返旆,大军尚未至,克宁令军士下马射贼,贼遂引而南。

shì shí wō wò yǐ zài běi yuán shuài móu yǎn lì lǔ lüě zhù shī bái luò

这句话大意是:是时,窝斡已再北,元帅谋衍利卤掠,驻师白泺。

shì zōng yà qí chí jiǔ qiǎn wèn zhī

这句话大意是:世宗讶其持久,遣问之。

móu yǎn yuē zéi qí zhuàng wǒ qí ruò cǐ shǎo zhù suǒ yǐ wán yǎng mǎ lì yě

这句话大意是:谋衍曰:“贼骑壮,我骑弱,此少驻所以完养马力也。

bù rán fēi yì wàn qí bù kě shèng

这句话大意是:不然,非益万骑不可胜。

kè níng fèn rán ér yán yuē wú mǎ gù bù shǎo dàn shuài bù dé rén ěr

现代白话:”克宁奋然而言曰:“我马固不少,但帅不得人耳。

qí yì cháng lì lǔ lüě zéi zhì zé yǐn bì zéi qù zé huǎn suí zhī gù zéi cháng de shàn mù ér wǒ cháng shi qí róu jiàn zhī yú cǐ wú mǎ suǒ yǐ ruò yě

现代白话:其意常利虏掠,贼至则引避,贼去则缓随之,故贼常得善牧,而我常拾其蹂践之余,此我马所以弱也。

jīn chéng néng gēng zhì liáng shuài suī bù yì bīng kě yǐ yǒu gōng

现代白话:今诚能更置良帅,虽不益兵,能够有功。

bù rán qí suī shí bèi wèi jiàn qí lì yě

这句话大意是:不然,骑虽十倍,未见其利也。

cháo tíng zhī qí yì zhào hái móu yǎn yǐ píng zhāng zhèng shì pú sàn zhōng yì jiān yòu fù yuán shuài

这句话大意是:”朝廷知其议,召还谋衍,以平章政事仆散忠义兼右副元帅。

shī jiāng fā zéi shēng yán qǐ xiáng

这句话大意是:师将发,贼声言乞降。

kè níng yuē zéi chū kùn cù qiě wú jiàng yì suǒ yǐ yáng yán zhě shì yù huǎn wú shī qī yě

现代白话:克宁曰:“贼初困蹙,且无降意,所以扬言者,是欲缓我师期也。

bù ruò gōng qí wèi bèi zéi ruò cuò nǜ zé qí jiàng bì sù

这句话大意是:不若攻其未备,贼若挫衄,则其降必速。

rú qí bù jiàng chéng qí dài ér jí jī zhī kě yī zhàn ér dìng yě

这句话大意是:如其不降,乘其怠而急击之,可一战而定也。

zhōng yì yǐ wéi rán nǎi yǔ kè níng chū zhōng lù suì bài zéi bīng yú luō bù lǔ zhī de

这句话大意是:”忠义以为然,乃与克宁出中路,遂败贼兵于罗不鲁之地。

zéi bēn qī dù hé fù xiǎn wèi zhà kè níng chān zhī zéi zhà zhī bèi qí shì kě shàng nǎi qián shī yè dēng fǔ shè zhī dà jūn zì xià gōng zéi kuì jiē dùn qù

这句话大意是:贼奔七渡河,负险为栅,克宁觇知贼栅之背其势可上,乃潜师夜登,俯射之,大军自下攻,贼溃,皆遁去。

qì dān píng kè níng chú tài yuán yǐn

这句话大意是:契丹平,克宁除太原尹。

wèi yuè yuè sòng wú lín qīn shǎn yòu yuán shuài zuǒ dōu jiān tú dān hé xǐ qǐ yì bīng qiǎn kè níng pèi jīn pái zhù jūn píng liáng

这句话大意是:未阅月,宋吴璘侵陕右,元帅左都监徒单合喜乞益兵,遣克宁佩金牌,驻军平凉。

zhào hé xǐ yuē zhèn qiǎn kè níng cān yì jūn shì cǐ qí zhì yǒng zú dí wàn rén bù bì yì jūn yě

这句话大意是:诏合喜曰:“朕遣克宁参议军事,此其智勇足敌万人,不必益军也。

kè níng zhì xià lìng ān jí wèi jǐ mín jiē wán jù

这句话大意是:”克宁至,下令安辑,未几,民皆完聚。

zhì bīng fá sòng yòu chéng xiàng pú sàn zhōng yì zhù nán jīng jié zhì zhū jūn zuǒ fù yuán shuài hé shí liè zhì níng jīng lüè biān shì kè níng gǎi yì dōu yǐn jiān shān dōng lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn xíng jūn dū tǒng

这句话大意是:治兵伐宋,右丞相仆散忠义驻南京节制诸军,左副元帅纥石烈志宁经略边事,克宁改益都尹,兼山东路兵马都总管、行军都统。

sì nián yuán shuài fǔ yù qiǎn zuǒ dōu jiān zhāng yǐ bīng sì qiān yóu shuǐ lù jìn zhào yuē kě fù dū tǒng tú dān xí xiǎn réng yì bīng èr qiān zé liáng jiàng fù zhī

这句话大意是:四年,元帅府欲遣左都监璋以兵四千由水路进,诏曰:“可付都统徒单习显,仍益兵二千,择良将副之。

zhāng kě jīng lüè shān dōng

这句话大意是:璋可经略山东。

yú shì kè níng chū jūn chu sì zhī jiān yǔ sòng jiāng wèi shèng xiāng jù yú chǔ zhōu zhī shí bā lǐ kǒu

这句话大意是:”于是,克宁出军楚、泗之间,与宋将魏胜相拒于楚州之十八里口。

wèi shèng qǔ bì zhōu záo qí dǐ guàn yǐ dà mù liè zhí shuǐ zhōng bié yǐ chuán zài jù shí guàn yǐ tiě suǒ chén zhī shuǐ dǐ yǐ sāi shí bā lǐ kǒu jí huái dù zhōu lù

这句话大意是:魏胜取弊舟凿其底,贯以大木,列植水中,别以船载巨石贯以铁锁,沉之水底,以塞十八里口及淮渡舟路。

yǐ bù bīng sì wàn rén zhūn yú huái dù nán àn yùn hé zhī jiān

这句话大意是:以步兵四万人屯于淮渡南岸、运河之间。

kè níng shǐ xié mǎo hé shàng xuǎn shàn yóu zhě méi shuǐ xì dà shéng zhí mù shàng shù bǎi rén yú àn shàng yǐn shéng yè yī zhí mù jiē bá chū zhī chè qù chén chuán

这句话大意是:克宁使斜卯和尚选善游者没水,系大绳植木上,数百人于岸上引绳曳一植木,皆拔出之,彻去沉船。

jìn zhì huái kǒu sòng bīng lái jù gé shuǐ shǐ shí jù fā

这句话大意是:进至淮口,宋兵来拒,隔水矢石俱发。

xié mǎo hé shàng yǐ zhú biān lí hàn shǐ shí fù bá qù zhí mù chén chuán shī suì rù huái

这句话大意是:斜卯和尚以竹编篱捍矢石,复拔去植木沉船,师遂入淮。

yǔ sòng bīng duó dù kǒu hé zhàn shù sì měng ān cháng shòu xiān xíng báo àn shuǐ qiǎn xiān lǜ jìng zú shù rén shè shuǐ dēng àn bài qí jīn kǒu bīng wǔ bǎi rén yú zhòng jiē jì

这句话大意是:与宋兵夺渡口,合战数四,猛安长寿先行薄岸,水浅,先率劲卒数人涉水登岸,败其津口兵五百人,余众皆济。

sòng bīng sì bǎi yú zì qīng hé kǒu lái zhèn guó shàng jiàng jūn pú chá ā lí hé mèn yǐ bù bīng bǎi rén yù zhī

这句话大意是:宋兵四百余自清河口来,镇国上将军蒲察阿离合懑以步兵百人御之。

kè níng zì yǔ zā yě yín shù kě wǔ qí xiān xíng liù qī lǐ yǔ zhàn yín shù kě xiān dēng fèn jī bài zhī

这句话大意是:克宁自与紥也银术可五骑先行六七里与战,银术可先登,奋击败之。

sòng dà bīng zhěng zhèn lái jù kè níng huī bīng qián zhàn zì dàn zhì wǔ sòng bīng bài yú yùn hé wèi zhèn yú zhòng shù qiān jiē zǒu rù yíng zhōng

这句话大意是:宋大兵整阵来拒,克宁麾兵前战,自旦至午,宋兵败,逾运河为阵,余众数千皆走入营中。

kè níng shǐ yǐ huǒ jiàn shè qí yíng shè jǐn fén yú hé chè qiáo yǔ qí dà jūn xiāng huì

这句话大意是:克宁使以火箭射其营舍,尽焚,逾河撤桥,与其大军相会。

gé shuǐ shè zhī sòng bīng bù néng wèi zhèn

这句话大意是:隔水射之,宋兵不能为阵。

měng ān chāo wù yǐ liù shí qí jī sòng qí bīng qiān yú bù lì shǎo què

这句话大意是:猛安钞兀以六十骑击宋骑兵千余,不利,少却。

kè níng yǐ měng ān sài là jiǔ shí qí héng jī zhī sòng bīng dà bài

这句话大意是:克宁以猛安赛剌九十骑横击之,宋兵大败。

zhuī zhì chǔ zhōu shè shā wèi shèng suì qǔ chǔ zhōu jí huái yīn xiàn

这句话大意是:追至楚州,射杀魏胜,遂取楚州及淮阴县。

shì yì yě sài là gōng jū duō

这句话大意是:是役也,赛剌功居多。

shì shí sòng lǚ qiǎn shǐ qǐng hé pú sàn zhōng yì hé shí liè zhì níng yuē yǐ shì wèi shū zhí guó gē hái hǎi sì táng shān sì zhōu

这句话大意是:是时,宋屡遣使请和,仆散忠义、纥石烈志宁约以世为叔侄国,割还海、泗、唐、邓四州。

sòng rén shàng qiān yán yǒu qǐng jí kè níng qǔ chǔ zhōu sòng rén nǎi dà jù yī yī rú yuē

这句话大意是:宋人尚迁延有请,及克宁取楚州,宋人乃大惧,一一如约。

bīng ba gǎi dà míng yǐn lì hé jiān dōng píng yǐn zhào wèi dōu diǎn jiǎn

这句话大意是:兵罢,改大名尹,历河间、东平尹,召为都点检。

shí yī nián cóng chéng xiàng zhì níng běi fá hái shī

这句话大意是:十一年,从丞相志宁北伐,还师。

shí yī yuè huáng tài zǐ shēng rì shì zōng zhì jiǔ dōng gōng cì kè níng jīn dài

这句话大意是:十一月皇太子生日,世宗置酒东宫,赐克宁金带。

míng nián qiān shū mì fù shǐ jiān zhī dà xīng fǔ shì gǎi tài zǐ tài bǎo shū mì fù shǐ rú gù

这句话大意是:明年,迁枢密副使,兼知大兴府事,改太子太保,枢密副使如故。

bài píng zhāng zhèng shì fēng mì guó gōng

这句话大意是:拜平章政事,封密国公。

kè níng nǚ jià wèi chén wáng yǒng chéng fēi dé zuì kè níng bú yuè qiú zhì shì bù xǔ ba wèi dōng jīng liú shǒu

这句话大意是:克宁女嫁为沈王永成妃,得罪,克宁不悦,求致仕,不许,罢为东京留守。

míng nián shàng jiàng fù xiāng kè níng gǎi nán jīng liú shǒu jiān hé nán tǒng jūn shǐ

这句话大意是:明年,上将复相克宁,改南京留守,兼河南统军使。

qiǎn shǐ zhě yù zhī yuē tǒng jūn shǐ wèi cháng yǐ liú shǒu jiān zhī cǐ zhèn yì yě

这句话大意是:遣使者谕之曰:“统军使未尝以留守兼之,此朕意也。

kě guò jīng shī rù jiàn

这句话大意是:可过京师入见。

kè níng zhì jīng shī fù bài píng zhāng zhèng shì shòu shì xí bù zā tǔ hé měng ān jiān qīn guǎn móu kè

这句话大意是:”克宁至京师,复拜平章政事,授世袭不紥土河猛安兼亲管谋克。

shì zōng yù yǐ zhì shū qīn shòu kè níng zhǔ zhě bù zhī shàng yì jí kè níng yǐ shòu zhì shàng wèi kè níng yuē cǐ zhì zhèn yù qīn shòu yǔ qīng wù shòu zhī yú wài yě

这句话大意是:世宗欲以制书亲授克宁,主者不知上意,及克宁已受制,上谓克宁曰:“此制朕欲亲授与卿,误授之于外也。

yòu yuē zhèn yù jǐn xǐ qīng zōng zú zài shān dōng zhě jū zhī jìn dì qīng zú duō guān tián shǎo wú yǐ jǐn gěi zhī

这句话大意是:”又曰:“朕欲尽徙卿宗族在山东者居之近地,卿族多,官田少,无以尽给之。

nǎi xuǎn qí zuì qīn zhě xǐ zhī

这句话大意是:”乃选其最亲者徙之。

shí jiǔ nián bài yòu chéng xiàng xǐ fēng tán guó gōng

这句话大意是:十九年,拜右丞相,徙封谭国公。

kè níng cí yuē chén wú gōng bù míng guó jiā dà shì gèng nèi wài zhòng rèn dāng zì kuì

这句话大意是:克宁辞曰:“臣无功,不明国家大事,更内外重任,当自愧。

qǐ guī tián lǐ yǐ jǐn yú nián

这句话大意是:乞归田里,以尽余年。

shàng yuē zhèn niàn zhòng rén zhī gōng wú chū qīng yòu zhě qīng shèn zhòng de dà chén tǐ wú fù duō ràng

这句话大意是:”上曰:“朕念众人之功无出卿右者,卿慎重得大臣体,毋复多让。

kè níng chū cháo shàng shǐ tú dān huái zhōng yù zhī yuē fán rén zuì shí xǐng shí chǔ shì bù tóng qīng jīn rì qīn bīn qìng huì kě yī yǐn guò jīn rì kě wù yǐn yě

这句话大意是:”克宁出朝,上使徒单怀忠谕之曰:“凡人醉时醒时处事不同,卿今日亲宾庆会,可一饮,过今日可勿饮也。

kè níng dùn shǒu xiè yuē bì xià niàn chén jí cǐ chén zhī fú yě

这句话大意是:”克宁顿首谢曰:“陛下念臣及此,臣之福也。

kè níng wèi xiāng chí zhèng shǒu dà tǐ zhì yú bù shū qī huì bù xiè xiè rán yě

这句话大意是:克宁为相,持正守大体,至于簿书期会,不屑屑然也。

shì zōng cháng yuē xí xiǎn zài shū mì wèi cháng yǒu guò jǔ

这句话大意是:世宗尝曰:“习显在枢密,未尝有过举。

wèi kè níng yuē zǎi xiàng zhī zhí jìn xián wéi shàng

这句话大意是:”谓克宁曰:“宰相之职,进贤为上。

kè níng xiè yuē chén yú xìng de bèi wèi zǎi fǔ dàn bù néng míng yú zhī rén yǐ cǐ wéi hèn ěr

这句话大意是:”克宁谢曰:“臣愚幸得备位宰辅,但不能明于知人,以此为恨耳。

èr shí yī nián zuǒ chéng xiàng shǒu dào wèi shàng shū lìng kè níng wèi zuǒ chéng xiàng xǐ fēng dìng guó gōng kěn qiú zhì shì

这句话大意是:”二十一年,左丞相守道为尚书令,克宁为左丞相,徙封定国公,恳求致仕。

shàng yuē rǔ lì gōng lì shì nǎi dēng xiāng wèi cháo tíng shì lài nián suī jí wèi kě qù yě

现代白话:上曰:“你立功立事,乃登相位,朝廷是赖,年虽及,未可去也。

hòu sān rì yǔ shǒu dào zòu shì jù guì ér qǐng yuē chén děng chǐ fà jiē shuāi xìng bì xià cì yǐ yú nián

这句话大意是:”后三日,与守道奏事,俱跪而请曰:“臣等齿发皆衰,幸陛下赐以余年。

shàng yuē shàng xiàng zuò ér lùn dào bù wéi qí guān wéi qí rén qǐ kě lǚ gǎi yì zhī yá

这句话大意是:”上曰:“上相坐而论道,不惟其官惟其人,岂可屡改易之邪?

qǐng zhī kè níng gǎi shū mì shǐ ér nán qí dài

这句话大意是:”顷之,克宁改枢密使,而难其代。

fù yǐ shǒu dào wèi zuǒ chéng xiàng xū shàng shū lìng wèi zhě shù nián qí zhòng rú cǐ

这句话大意是:复以守道为左丞相,虚尚书令位者数年,其重如此。

wèi jǐ yǐ sī tú jiān shū mì shǐ

这句话大意是:未几,以司徒兼枢密使。

èr shí èr nián zhào cì jīn míng

这句话大意是:二十二年,诏赐今名。

èr shí sān nián kè níng fù yǐ nián lǎo wèi qǐng

这句话大意是:二十三年,克宁复以年老为请。

shàng yuē qīng xī zài zhèng fǔ qín láo sù yè chú qīng shū mì shǐ yì kě yǐ yōu yì yǐ

现代白话:上曰:“卿昔在政府,勤劳夙夜,除卿枢密使亦能够优逸了。

zhèn niàn jiù chén wú jǐ rén wàn yī biān yú yǒu jǐng xuǎn jiàng shuài shòu fāng lüè shān chuān xiǎn yào bīng dào jūn móu shě qīng shuí kě yǔ gòng zhě

这句话大意是:朕念旧臣无几人,万一边隅有警,选将帅,授方略,山川险要,兵道军谋,舍卿谁可与共者?

miǎn wèi zhèn liú

这句话大意是:勉为朕留!

kè níng nǎi bù gǎn fù yán

这句话大意是:”克宁乃不敢复言。

èr shí sì nián shì zōng xìng shàng jīng huáng tài zǐ shǒu guó zhào zuǒ chéng xiàng shǒu dào yǔ kè níng jù liú zhōng dōu fǔ tài zǐ

这句话大意是:二十四年,世宗幸上京,皇太子守国,诏左丞相守道与克宁俱留中都辅太子。

shàng wèi kè níng yuē zhèn xún shěng zhī hòu wàn yī yǒu shì qīng bì gōng qīn zhī wú hū xì wēi tú nán yú qí yì kě yě

这句话大意是:上谓克宁曰:“朕巡省之后,万一有事,卿必躬亲之,毋忽细微,图难于其易可也。

èr shí wǔ nián zuǒ chéng xiàng shǒu dào cì yàn běi bù zhào kè níng xíng zuǒ chéng xiàng shì

这句话大意是:”二十五年,左丞相守道赐宴北部,诏克宁行左丞相事。

shì shí shì zōng zì shàng jīng hái cì tiān píng shān qīng shǔ huáng tài zǐ hōng yú jīng shī zhū wáng fēi zhǔ rù gōng diào kū nú bì cóng rù zhě duō pō xuān zá bù yán

这句话大意是:是时,世宗自上京还,次天平山清暑,皇太子薨于京师,诸王妃主入宫吊哭,奴婢从入者多,颇喧杂不严。

kè níng qiǎn chū zhī shēn hù gōng mén yán chì diàn tíng gōng mén jìn wèi rú fǎ rán hòu tīng zōng shì wài qī rù lín cóng zhě yǒu shù

这句话大意是:克宁遣出之,身护宫门,严饬殿廷宫门禁卫如法,然后听宗室外戚入临,从者有数。

wèi dōng gōng guān shǔ yuē zhǔ shàng xún xìng wèi hái gōng què tài zǐ bù xìng zhì yú dà gù rǔ děng cǐ shí néng yǐ sǐ bào guó hu

现代白话:谓东宫官属曰:“主上巡幸,未还宫阙,太子不幸至于大故,你等此时能以死报国吗?

wú yì bù gǎn ài wú shēng yě

现代白话:我亦不敢爱我生也。

cí sè jù lì wén zhě sù rán jìng dàn

这句话大意是:”辞色俱厉,闻者肃然敬惮。

zhāng zōng shí wéi jīn yuán jùn wáng āi huǐ guò shèn kè níng jiàn yuē kū qì cháng lǐ yě

这句话大意是:章宗时为金源郡王,哀毁过甚,克宁谏曰:“哭泣,常礼也。

jùn wáng shēn jū zhǒng sì qǐ yǐ cháng lǐ ér wàng zōng shè zhī zhòng hu

这句话大意是:郡王身居冢嗣,岂以常礼而忘宗社之重吗?

zhào tài zǐ shì dú wán yán kuāng yuē ěr shì tài zǐ rì jiǔ qīn chén yě

现代白话:”召太子侍读完颜匡曰:“你侍太子日久,亲臣也。

jùn wáng āi huǐ guò shèn ěr dāng gù jiàn

现代白话:郡王哀毁过甚,你当固谏。

jǐn shì jùn wáng wù qù zuǒ yòu

这句话大意是:谨视郡王,勿去左右。

shì zōng zài tiān píng shān huáng tài zǐ fù zhì āi tòng zhě lǚ yǐ

现代白话:”世宗在天平山,皇太子讣至,哀恸者屡了。

wén kè níng yán chì gōng wèi jǐn hù huáng sūn jiā qí zhōng chéng ér yù zhòng zhī

这句话大意是:闻克宁严饬宫卫,谨护皇孙,嘉其忠诚而愈重之。

jiǔ yuè shì zōng hái jīng shī

这句话大意是:九月,世宗还京师。

shí yī yuè kè níng biǎo qǐng lì jīn yuán jùn wáng wèi huáng tài sūn yǐ xì tiān xià zhī wàng

这句话大意是:十一月,克宁表请立金源郡王为皇太孙,以系天下之望。

qí lüè yuē jīn xuān xiào huáng tài zǐ líng qǐn yǐ bì dōng gōng xū wèi cǐ shè jì ān wēi zhī shì bì xià míng shèng chāo yuè qián gǔ níng bù chá cǐ

这句话大意是:其略曰:“今宣孝皇太子陵寝已毕,东宫虚位,此社稷安危之事,陛下明圣超越前古,宁不察此。

shì guì guǒ duàn bù kě huǎn yě

这句话大意是:事贵果断,不可缓也。

huǎn zhī zé qǐ jì yú zhī xīn lái chán nìng zhī yán

这句话大意是:缓之则起觊觎之心,来谗佞之言。

chán nìng zhī yán qǐ suī yù wú yí de hu

这句话大意是:谗佞之言起,虽欲无疑得吗?

cí shì shēn kě wèi dà kě shèn ér bù wèi bù shèn qǐ wéi chǔ wèi jiǔ xū ér gǔ ròu zhī huò zì cǐ shǐ yǐ

现代白话:兹事深可畏、大可慎,而不畏不慎,岂惟储位久虚,而骨肉之祸,自此始了。

chén yú bù bì wēi shēn zhī zuì fú yuàn jí lì dí sūn jīn yuán jùn wáng wèi huáng tài sūn yǐ shì tiān xià zhī huò sāi jì yú zhī duān jué gòu huò zhī méng zé zōng miào huò ān chén mín méng fú

这句话大意是:臣愚不避危身之罪,伏愿亟立嫡孙金源郡王为皇太孙,以释天下之惑,塞觊觎之端,绝构祸之萌,则宗庙获安,臣民蒙福。

chén bèi wèi zǎi xiàng bù gǎn bù jìn yán wéi bì xià cái chá

这句话大意是:臣备位宰相,不敢不尽言,惟陛下裁察。

yú yuè yǒu zhào qǐ fù huáng sūn jīn yuán jùn wáng pàn dà xīng yǐn fēng yuán wáng

这句话大意是:”逾月,有诏起复皇孙金源郡王判大兴尹,封原王。

shì zōng zhū zǐ zhōng zhào wáng yǒng zhōng zuì zhǎng qí mǔ zhāng xuán zhēng nǚ xuán zhēng zi rǔ bì wèi shàng shū zuǒ chéng

现代白话:世宗诸子中赵王永中最长,其母张玄征女,玄征子你弼为尚书左丞。

èr shí liù nián shì zōng chū rǔ bì wèi guǎng níng yǐn

现代白话:二十六年,世宗出你弼为广宁尹。

yú shì zuǒ chéng xiàng shǒu dào zhì shì suì yǐ kè níng wèi tài wèi jiān zuǒ chéng xiàng yuán wáng wèi yòu chéng xiàng yīn shǐ kè níng fǔ dǎo zhī

这句话大意是:于是,左丞相守道致仕,遂以克宁为太尉,兼左丞相,原王为右丞相,因使克宁辅导之。

yuán wáng wèi chéng xiàng fāng sì rì shì zōng wèn zhī yuē rǔ zhì shì jǐ rì yǐ

现代白话:原王为丞相方四日,世宗问之曰:“你治事几日了?

duì yuē sì rì

这句话大意是:”对曰:“四日。

jīng yǐn yǔ shěng shì tóng hu

这句话大意是:”“京尹与省事同吗?

duì yuē bù tóng

这句话大意是:”对曰:“不同。

shàng xiào yuē jīng yǐn hào ráng shàng shū shěng zǒng dà tǐ suǒ yǐ bù tóng yě

这句话大意是:”上笑曰:“京尹浩穰,尚书省总大体,所以不同也。

shù rì fù wèi yuán wáng yuē gōng zhōng yǒu sì fāng dì tú rǔ kě guān zhī zhī yuǎn jìn è sāi yě

现代白话:”数日,复谓原王曰:“宫中有四方地图,你可观之,知远近厄塞也。

shì zōng yǔ zǎi xiàng lùn qián bì shàng yuē zhōng wài jiē huàn qián shǎo jīn jīng shī jī qián zhǐ wǔ bǎi wàn guàn chú tún bīng lù fēn qí tā jùn xiàn qián kě yùn zhì jīng shī

这句话大意是:”世宗与宰相论钱币,上曰:“中外皆患钱少,今京师积钱止五百万贯,除屯兵路分其他郡县钱可运至京师。

kè níng yuē jùn xiàn qián jǐn rù jīng shī mín jiān qián yì shǎo yǐ

现代白话:”克宁曰:“郡县钱尽入京师,民间钱益少了。

ruò qǐ yùn qí bàn qí bàn biàn zhé qīng jī shù jī qián huò liú bù yě

这句话大意是:若起运其半,其半变折轻赍,庶几钱货流布也。

shàng jiā nà zhī

这句话大意是:”上嘉纳之。

zhāng zōng suī fēng yuán wáng wèi chéng xiàng kè níng yóu yǐ wèi zhèng tài sūn zhī wèi lǚ qǐng yú shì zōng shì zōng tàn yuē kè níng shè jì zhī chén yě

这句话大意是:章宗虽封原王,为丞相,克宁犹以未正太孙之位,屡请于世宗,世宗叹曰:“克宁,社稷之臣也。

shí yī yuè wù wǔ zǎi xiàng rù jiàn yú xiāng gé jì tuì yuán wáng yǐ chū kè níng lǜ zǎi chén píng zuǒ yòu zòu lì tài sūn shì zōng xǔ zhī

这句话大意是:”十一月戊午,宰相入见于香阁,既退,原王已出,克宁率宰臣屏左右奏立太孙,世宗许之。

gēng shēn zhào lì yuán wáng yòu chéng xiàng wèi huáng tài sūn

这句话大意是:庚申,诏立原王右丞相为皇太孙。

míng rì tú dān gōng bì shàng xi guó gōng zhǔ nà bì cì liù pǐn yǐ shàng yàn yú qìng hé diàn

这句话大意是:明日,徒单公弼尚息国公主纳币,赐六品以上宴于庆和殿。

shàng wèi zhū wáng dà chén yuē tài wèi zhōng shí míng dá hàn zhī zhōu bó yě

这句话大意是:上谓诸王大臣曰:“太尉忠实明达,汉之周勃也。

chēng tàn zài sān

这句话大意是:”称叹再三。

kè níng jìn jiǔ shàng jǔ shāng wèi zhī lèi

这句话大意是:克宁进酒,上举觞为之酹。

yǒu zhào gěi tài wèi jiǎ sān rì

这句话大意是:有诏给太尉假三日。

míng nián zhēng yuè fù qiú jiě jī wù

这句话大意是:明年正月,复求解机务。

shàng yuē qīng jù qiú qù xié

这句话大意是:上曰:“卿遽求去邪?

qǐ zhèn yòng qīng yǒu wèi jǐn hu

这句话大意是:岂朕用卿有未尽吗?

huò yīn xǐ nù yòng xíng shǎng hu

这句话大意是:或因喜怒用刑赏吗?

qí tā zǎi xiàng wèi yǒu néng rú qīng zhě yi miǎn liú yǐ fǔ zhèn

这句话大意是:其他宰相未有能如卿者,宜勉留以辅朕。

qīng ruò sī niàn xiāng tǔ kě yǐ yī wǎng bù bì xiè zhèng shì

现代白话:卿若思念乡土,能够一往,不必谢政事。

sān yuè yī rì zhèn zhī shēng chén qīng bù bì dào cóng róng zhì shǔ yuè hái jīng shī xiāng jiàn

这句话大意是:三月一日朕之生辰,卿不必到,从容至暑月还京师相见。

sì yuè kè níng hái cháo rù jiàn shàng

这句话大意是:”四月,克宁还朝,入见上。

shàng wèn yuē qīng wǎng xiāng zhōng bǎi xìng jiē ān yè fǒu

这句话大意是:上问曰:“卿往乡中,百姓皆安业否?

kè níng yuē shēng yè pō ān rán chū qǐ yí zhì bǐ wèi néng zī zhí ěr

这句话大意是:”克宁曰:“生业颇安,然初起移至彼,未能滋殖耳。

wèi jǐ yǐ chéng xiàng jiān xiū guó shǐ

这句话大意是:”未几,以丞相监修国史。

shàng wèn shǐ shì zòu yuē chén wén gǔ zhě rén jūn bù guān shǐ yuàn bì xià wù guān

这句话大意是:上问史事,奏曰:“臣闻古者人君不观史,愿陛下勿观。

shàng yuē zhèn qǐ yù guān cǐ

这句话大意是:”上曰:“朕岂欲观此?

shēn zhì shǐ shì bù xiáng gù wèn zhī ěr

这句话大意是:深知史事不详,故问之耳。

chū lú gōu hé jué jiǔ bù néng sāi jiā fēng ān píng hóu jiǔ zhī shuǐ fù gù dào

这句话大意是:”初,泸沟河决久不能塞,加封安平侯,久之,水复故道。

shàng yuē guǐ shén suī bù kě kuī cè jí huò gǎn yìng rú cǐ

这句话大意是:上曰:“鬼神虽不可窥测,即获感应如此。

kè níng zòu yuē shén zhī suǒ yòu zhě zhèng yě rén shì guāi zé fú xiǎng yǐ

现代白话:”克宁奏曰:“神之所佑者正也,人事乖,则弗享了。

bào yìng zhī lái jiē yóu rén shì

这句话大意是:报应之来皆由人事。

shàng yuē qīng yán shì yě

这句话大意是:”上曰:“卿言是也。

shì zōng pō xìn shén xiān fú tú zhī shì gù kè níng jí zhī

这句话大意是:”世宗颇信神仙浮图之事,故克宁及之。

sòng qián zhǔ cú sòng zhǔ qiǎn shǐ jìn yí liú wù shàng guài qí lǐ wù báo

这句话大意是:宋前主殂,宋主遣使进遗留物,上怪其礼物薄。

kè níng yuē cǐ fēi cháng gòng zé zhī jìn yú hào lì

这句话大意是:克宁曰:“此非常贡,责之近于好利。

shàng yuē qīng yán shì yě

这句话大意是:”上曰:“卿言是也。

nǎi yǐ qí yù qì wǔ shì bō li qì dà xiǎo èr shí shì jí chá qì dāo jiàn děng hái zhī

这句话大意是:”乃以其玉器五事、玻璃器大小二十事及茶器刀剑等还之。

èr shí bā nián shí yī yuè guǐ chǒu shàng xìng kè níng dì

这句话大意是:二十八年十一月癸丑,上幸克宁第。

chū shàng yù yǐ jiǎ dì cì kè níng kè níng gù cí nǎi cì qián yīn qí jiù jū hóng dà zhī

这句话大意是:初,上欲以甲第赐克宁,克宁固辞,乃赐钱,因其旧居宏大之。

bì gōng shàng lín xìng cì jīn qì jǐn xiù zhòng cǎi kè níng yì yǒu xiàn

这句话大意是:毕工,上临幸,赐金器锦绣重彩,克宁亦有献。

shàng yǐn huan shén jiě yù yī yǐ yī zhī

这句话大意是:上饮欢甚,解御衣以衣之。

zhào huà kè níng xiàng cáng nèi fǔ

这句话大意是:诏画克宁像藏内府。

shí èr yuè yǐ hài shì zōng bù yù

这句话大意是:十二月乙亥,世宗不豫。

jiǎ shēn kè níng lǜ zǎi zhí rù wèn qǐ jū

这句话大意是:甲申,克宁率宰执入问起居。

shàng yuē zhèn jí dài yǐ

现代白话:上曰:“朕疾殆了。

wèi kè níng yuē huáng tài sūn nián suī ruò guàn shēng ér míng dá qīng děng jié lì fǔ zhī

这句话大意是:”谓克宁曰:“皇太孙年虽弱冠,生而明达,卿等竭力辅之。

yòu yuē shàng shū shěng zhèng wù quán tīng yú huáng tài sūn

这句话大意是:”又曰:“尚书省政务权听于皇太孙。

kè níng zòu yuē bì xià xìng shàng jīng shí xuān xiào tài zǐ shǒu guó xǔ chú liù pǐn yǐ xià guān jīn kě quán xíng yě

这句话大意是:”克宁奏曰:“陛下幸上京时,宣孝太子守国,许除六品以下官,今可权行也。

shàng yuē wǔ pǐn yǐ xià yì hé bù kě

这句话大意是:”上曰:“五品以下亦何不可。

yǐ yǒu zhào huáng tài sūn shè xíng zhèng shì zhù shòu wǔ pǐn yǐ xià guān

这句话大意是:”乙酉,诏皇太孙摄行政事,注授五品以下官。

zhào tài sūn yǔ zhū wáng dà chén jù sù jìn zhōng

这句话大意是:诏太孙与诸王大臣俱宿禁中。

kè níng zòu yuē huáng tài sūn yǔ zhū wáng yi bié xián yí zhèng míng fēn sù zhǐ tóng chǔ lǐ yǒu wèi ān

这句话大意是:克宁奏曰:“皇太孙与诸王宜别嫌疑,正名分,宿止同处,礼有未安。

zhào tài sūn jū qìng hé diàn dōng wǔ

这句话大意是:”诏太孙居庆和殿东庑。

bǐng xū zhào kè níng yǐ tài wèi jiān shàng shū lìng fēng yán ān jùn wáng

这句话大意是:丙戌,诏克宁以太尉兼尚书令,封延安郡王。

píng zhāng zhèng shì xiāng wèi yòu chéng xiàng yòu chéng zhāng rǔ lín wèi píng zhāng zhèng shì

现代白话:平章政事襄为右丞相,右丞张你霖为平章政事。

wù zǐ zhào kè níng xiāng rǔ lín sù yú nèi diàn

现代白话:戊子,诏克宁、襄、你霖宿于内殿。

èr shí jiǔ nián zhēng yuè guǐ sì shì zōng bēng yú fú ān diàn

这句话大意是:二十九年正月癸巳,世宗崩于福安殿。

shì rì kè níng děng xuān yí zhào lì huáng tài sūn wèi huáng dì shì wèi zhāng zōng

这句话大意是:是日,克宁等宣遗诏,立皇太孙为皇帝,是为章宗。

xǐ fēng wèi dōng píng jùn wáng

这句话大意是:徙封为东平郡王。

zhào kè níng cháo shuò wàng cháo rì shè zuò diàn shàng

这句话大意是:诏克宁朝朔望,朝日设坐殿上。

kè níng gù cí zhào jìn chén miǎn yù

这句话大意是:克宁固辞,诏近臣勉谕。

kè níng tì qì xiè yuē lián mǐn lǎo chén xìng miǎn cháng cháo qǐ gǎn dāng zuò lǐ

这句话大意是:克宁涕泣谢曰:“怜悯老臣,幸免常朝,岂敢当坐礼。

qí hòu měi cháo bì wèi kè níng shè zuò kè níng shì lì yì jìng

这句话大意是:”其后,每朝必为克宁设坐,克宁侍立益敬。

jí wèi zhào wén fán chú míng kāi luò guān lì bìng liàng cái lù yòng zhāng rǔ lín zòu zhēn dào wǎng fǎ bù kě shù kè níng yuē bì xià chū jí wèi xíng fēi cháng zhī diǎn zāng lì wù zhān ēn yòu qí hài xiǎo guó zhī dà xìn bù kě shī yě

现代白话:即位诏文“凡除名开落官吏并量材录用”,张你霖奏真盗枉法不可恕,克宁曰:“陛下初即位,行非常之典,赃吏误沾恩宥其害小,国之大信不可失也。

zhāng zōng shēn rán zhī

这句话大意是:”章宗深然之。

wú hé jìn bài tài fù jiān shàng shū lìng cì shàng yī yù dài

这句话大意是:无何,进拜太傅,兼尚书令,赐尚衣玉带。

qǐ zhì shì bù xǔ

这句话大意是:乞致仕,不许。

zhào yì zhū gě kǒng míng chuán cì zhī

这句话大意是:诏译《诸葛孔明传》赐之。

zhào shàng shū shěng yuē tài fù nián gāo xún xiū wài sì rì yī jū xiū dà shì lù zhī xì shì bù xū qīn yě

这句话大意是:诏尚书省曰:“太傅年高,旬休外四日一居休,大事录之,细事不须亲也。

cì jīn wǔ bǎi liǎng yín wǔ qiān liǎng qián qiān wàn zhòng cǎi èr bǎi duān juàn èr qiān pǐ

这句话大意是:”赐金五百两、银五千两、钱千万、重彩二百端、绢二千匹。

shàng shū shěng zòu měng ān móu kè yuàn shì jìn shì zhě tīng zhī shàng yuē qí yìng xí měng ān móu kè zhě xué yú tài xué kě hu

这句话大意是:尚书省奏猛安谋克愿试进士者听之,上曰:“其应袭猛安谋克者学于太学可吗?

kè níng yuē chéng píng rì jiǔ jīn zhī měng ān móu kè qí cái wǔ yǐ bù jí qián bèi wàn yī yǒu jǐng shǐ shuí yù zhī

这句话大意是:”克宁曰:“承平日久,今之猛安谋克其材武已不及前辈,万一有警,使谁御之?

xí cí yì wàng wǔ bèi yú guó fú biàn

这句话大意是:习辞艺,忘武备,于国弗便。

shàng yuē tài fù yán shì yě

这句话大意是:”上曰:“太傅言是也。

zhāng zōng chū jí wèi pō hǎo cí zhāng ér jiāng yì fāng yǒu shì gù kè níng yán jí zhī

这句话大意是:”章宗初即位,颇好辞章,而疆埸方有事,故克宁言及之。

míng chāng èr nián kè níng shǔ jí zhāng zōng wǎng shì zhī

这句话大意是:明昌二年,克宁属疾,章宗往视之。

kè níng dùn shǒu xiè yuē chén wú sì cháng méng xiān dì rèn shǐ bì xià jí wèi shǔ yǐ shàng xiāng jīn chén lǎo bìng jiāng xiān quǎn mǎ tián gōu hè wú yǐ fǔ míng zhǔ suí sì fāng

这句话大意是:克宁顿首谢曰:“臣无似,尝蒙先帝任使,陛下即位,属以上相,今臣老病,将先犬马填沟壑,无以辅明主绥四方。

bì xià niàn chén nú qiè qīn wang chē jià lín xìng sǐ yǒu yú zuì yǐ

现代白话:陛下念臣驽怯,亲枉车驾临幸,死有余罪了。

shì rì jí tà qián bài tài shī fēng zī wáng jiā cì shén hòu

这句话大意是:”是日,即榻前拜太师,封淄王,加赐甚厚。

shì suì èr yuè hōng yí biǎo qí dà gài yán rén jūn wǎng wǎng zhòng jūn zǐ ér fǎn shū zhī qīng xiǎo rén ér zhōng nì zhī

现代白话:是岁二月,薨,遗表,其大概言:“人君往往重有德行的人而反疏之,轻品行较差的人而终昵之。

yuàn bì xià shèn zhōng rú shǐ ān bù wàng wēi ér yán bù jí sī

这句话大意是:愿陛下慎终如始,安不忘危,而言不及私。

zhào yǒu sī hù sàng shì guī zàng yú lái zhōu shì yuē zhōng liè

这句话大意是:”诏有司护丧事,归葬于莱州,谥曰忠烈。

míng chāng wǔ nián pèi xiǎng shì zōng miào tíng tú xiàng yǎn qìng gōng

这句话大意是:明 昌五年,配享世宗庙廷,图像衍庆宫。

dà ān yuán nián gǎi pèi xiǎng zhāng zōng miào tíng

这句话大意是:大安元年,改配享章宗庙廷。

zàn yuē tú dān kè níng kě wèi dà chén yǐ gōng gāo ér shēn yù xià wèi shèng ér xīn yù láo

现代白话:赞曰:徒单克宁可谓大臣了,功高而身愈下,位盛而心愈劳。

jīng yuē zài shàng bù jiāo gāo ér bù wēi zhì jié jǐn dù mǎn ér bù yì suǒ yǐ zhǎng shǒu fù guì

这句话大意是:《经》曰:“在上不骄,高而不危,制节谨度,满而不溢”,所以长守富贵。

gù yuē zhōng xìn fěi xiè bù shī qí gōng lǚ chéng mǎn ér bù wàng dé zhī shàng yě

这句话大意是:故曰忠信匪懈,不施其功,履盛满而不忘,德之上也。

zī zī miǎn miǎn kè shǒu zhí yè bù jū bù kě chéng bù shì bù kě xíng rén zhǔ zhī zhī cì yě

这句话大意是:孜孜勉勉,恪守职业,不居不可成,不事不可行,人主知之,次也。

jiàn qī bì xíng yán qī bì tīng wèi qí shì bì yǒu qí gōng zhě yòu qí cì yě

这句话大意是:谏期必行,言期必听,为其事必有其功者,又其次也。

✦ You read 列传·卷三十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.