金史 · 脱脱 · Chapter 95 of 136

列传·卷三十三

PinyinModern Translation
Size

yí là lǚ zhāng wàn gōng pú chá tōng zhān gē wò tè là chéng huī liú wěi dǒng shī zhōng wáng wèi mǎ huì dí mǎ qí yáng bó tōng ní páng gǔ jiàn

这句话大意是:移剌履 张万公 蒲察通 粘割斡特剌 程辉 刘玮 董师中 王蔚 马惠迪 马琪 杨伯通 尼庞古鉴。

yí là lǚ zì lǚ dào liáo dōng dān wáng tū yù qī shì sūn yě

这句话大意是:移剌履字履道,辽东丹王突欲七世孙也。

fù yù lǔ zǎo wáng

这句话大意是:父聿鲁,早亡。

yù lǔ zhī zú xiōng xīng píng jūn jié dù shǐ dé yuán wú zi yǐ lǚ wèi hòu

这句话大意是:聿鲁之族兄兴平军节度使德元无子,以履为后。

fāng wǔ suì wǎn wò wǔ xià jiàn wēi yún wǎng lái tiān jì hū wèi rǔ mǔ yuē cǐ suǒ wèi wò kàn qīng tiān xíng bái yún zhě yé

这句话大意是:方五岁,晚卧庑下,见微云往来天际,忽谓乳母曰:“此所谓‘卧看青天行白云’者耶?

dé yuán wén zhī jīng yuē shì zi dāng yǐ wén xué míng shì

这句话大意是:”德元闻之,惊曰:“是子当以文学名世。

jí zhǎng bó xué duō yì shàn zhǔ wén

这句话大意是:”及长,博学多艺,善属文。

chū jǔ jìn shì è sōu jiǎn fán suǒ qù zhī

这句话大意是:初举进士,恶搜检烦琐,去之。

yīn bǔ wèi chéng fèng bān zhī hòu guó shǐ yuàn shū xiě

这句话大意是:荫补为承奉班祗候、国史院书写。

shì zōng fāng xìng rú shù zhào yì jīng shǐ zhuó guó shǐ yuàn biān xiū guān jiān bǐ yàn zhí zhǎng

这句话大意是:世宗方兴儒术,诏译经史,擢国史院编修官,兼笔砚直长。

yī rì shì zōng zhào wèn yuē zhèn bǐ dú zhēn guàn zhèng yào jiàn wèi zhēng jiā móu zhōng jié liáng kě chēng tàn

这句话大意是:一日,世宗召问曰:“朕比读《贞观政要》,见魏征嘉谋忠节,良可称叹。

jìn shì hé gù wú rú zhēng zhě

现代白话:近世为什么无如征者?

lǚ yuē zhōng jiā zhī shì hé dài wú zhī dàn shàng zhī rén yòng yǔ bù yòng ěr

这句话大意是:”履曰:“忠嘉之士,何代无之,但上之人用与不用耳。

shì zōng yuē qīng bú jiàn liú zhòng huì zhāng rǔ lín yé zhèn chāo yòng èr rén zhě yǐ cháng jū jiàn zhí lǚ yǒu zhōng yán gù yě

现代白话:”世宗曰:“卿不见刘仲诲、张你霖耶,朕超用二人者,以尝居谏职,屡有忠言故也。

ān dé wèi zhī bù yòng dì rén cái nán de ěr

这句话大意是:安得谓之不用,第人材难得耳。

lǚ yuē chén wèi wén qí jiàn yě

这句话大意是:”履曰:“臣未闻其谏也。

qiě hǎi líng dù sè yán lù tiān xià jiān kǒu xí yǐ chéng fēng

这句话大意是:且海陵杜塞言路,天下缄口,习以成风。

yuàn bì xià chéng yì qián shì kāi jiàn zhèng zhī mén tiān xià xìng shèn

这句话大意是:愿陛下惩艾前事,开谏诤之门,天下幸甚。

chū yì yǐ shí wu cè shè nǚ zhí jìn shì kē lǐ bù yǐ suǒ xué bù tóng wèi kě gài chēng jìn shì zhào lǚ dìng qí shì nǎi shàng yì yuē jìn shì zhī kē qǐ yú duò dà yè zhōng shǐ shì yǐ cè

这句话大意是:初议以时务策设女直进士科,礼部以所学不同,未可概称进士,诏履定其事,乃上议曰:“进士之科,起于隋大业中,始试以策。

táng chū yīn zhī gāo zōng shí zá yǐ zhēn míng fù shī zhì wén zōng shǐ zhuān yòng fù

这句话大意是:唐初因之,高宗时杂以箴铭赋诗,至文宗始专用赋。

qiě jìn shì zhī chū běn zhuān shì cè jīn nǚ zhí zhū shēng yǐ shì cè chēng jìn shì yòu hé yí yān

现代白话:且进士之初,本专试策,今女直诸生以试策称进士,又何疑呢。

shì zōng dà yuè shì suì shī xíng

这句话大意是:”世宗大悦,事遂施行。

shí wǔ nián shòu yìng fèng hàn lín wén zì jiān qián zhí é qiān xiū zhuàn

这句话大意是:十五年,授应奉翰林文字,兼前职,俄迁修撰。

èr shí nián zhào tí kòng yǎn qìng gōng huà gōng chén xiàng guò qī jiàng yìng fèng

这句话大意是:二十年,诏提控衍庆宫画功臣像,过期,降应奉。

yú nián fù wèi xiū zhuàn zhuǎn shàng shū lǐ bù yuán wài láng

这句话大意是:逾年,复为修撰,转尚书礼部员外郎。

zhāng zōng wèi jīn yuán jùn wáng xǐ dú chūn qiū zuǒ shì zhuàn wén lǚ bó qià zhào zhì suǒ yí

这句话大意是:章宗为金源郡王,喜读《春秋左氏传》,闻履博洽,召质所疑。

lǚ yuē zuǒ shì duō quán zhà bó ér bù chún

这句话大意是:履曰:“左氏多权诈,驳而不纯。

shàng shū mèng zǐ jiē shèng xián chún quán zhī dào yuàn liú yì yān

现代白话:《尚书》、《孟子》皆圣贤纯全之道,愿留意呢。

wáng jiā nà zhī

这句话大意是:”王嘉纳之。

èr shí liù nián jìn běn bù láng zhōng jiān tóng xiū guó shǐ hàn lín xiū zhuàn biǎo jìn sòng sī mǎ guāng gǔ wén xiào jīng zhǐ jiě yuē chén qiè guān jìn shì jiē yǐ bīng xíng cái fù wèi jí ér guāng dú yǐ cǐ jìn qí jūn

这句话大意是:二十六年,进本部郎中,兼同修国史、翰林修撰,表进宋司马光《古文孝经指解》曰:“臣窃观近世,皆以兵刑财赋为急,而光独以此进其君。

yǒu tiān xià zhě qǔ qí cí shī zhū yǔ nèi zé yuán yuán shòu cì

这句话大意是:有天下者,取其辞施诸宇内,则元元受赐。

é yǐ jí qǐ bǔ wài shì zōng yuē lǚ duō bìng kě yǔ biàn zhōu

这句话大意是:”俄以疾,乞补外,世宗曰:“履多病,可与便州。

suì shòu jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:”遂授蓟州刺史。

wú jǐ zhào wèi hàn lín dài zhì tóng xiū guó shǐ

这句话大意是:无几,召为翰林待制,同修国史。

míng nián zhuó shàng shū lǐ bù shì láng jiān hàn lín zhí xué shì

这句话大意是:明年,擢尚书礼部侍郎,兼翰林直学士。

shì zōng bēng yí zhào yí zǐ gōng shòu ān gōng

这句话大意是:世宗崩,遗诏移梓宫寿安宫。

zhāng zōng zhào bǎi guān yì jiē wèi dāng rú yí zhào lǚ dú yuē fēi lǐ yě

这句话大意是:章宗诏百官议,皆谓当如遗诏,履独曰:“非礼也。

tiān zǐ qī yuè ér zàng tóng guǐ bì zhì

这句话大意是:天子七月而葬,同轨毕至。

qí kě shǐ wàn guó zhī chén cháo dà xíng yú lí gōng hu

这句话大意是:其可使万国之臣朝大行于离宫吗?

shàng yuē zhèn rì yè sī zhī shě zhèng diàn ér diàn yú bié gōng qíng yǒu suǒ bù rěn qiě yú lǐ wèi ān

这句话大意是:”上曰:“朕日夜思之,舍正殿而奠于别宫,情有所不忍,且于礼未安。

suì bìn yú dà ān diàn

这句话大意是:”遂殡于大安殿。

èr shí jiǔ nián sān yuè jìn lǐ bù shàng shū jiān hàn lín zhí xué shì cì dà dìng sān nián mèng chóng xiàn bǎng xià jìn shì jí dì

这句话大意是:二十九年三月,进礼部尚书,兼翰林直学士,赐大定三年孟崇献榜下进士及第。

qī yuè bài cān zhī zhèng shì tí kòng kān xiū liáo shǐ

这句话大意是:七月,拜参知政事,提控刊修《辽史》。

míng chāng yuán nián jìn shàng shū yòu chéng

这句话大意是:明昌元年,进尚书右丞。

chū hé yì cáo zhōu dì wèn yuē chūn qiū èr bǎi sì shí èr nián bù yán hé jué hé yě

这句话大意是:初,河溢曹州,帝问曰:“《春秋》二百四十二年,不言河决,何也?

lǚ yuē chūn qiū zhǐ shì lǔ shǐ suǒ yǐ xiān jí tā guó shì

这句话大意是:”履曰:“《春秋》止是鲁史,所以鲜及他国事。

èr nián liù yuè hōng nián liù shí yī

这句话大意是:”二年六月,薨,年六十一。

shì rì lǚ suǒ shēng yě

这句话大意是:是日,履所生也。

shì yuē wén xiàn

这句话大意是:谥曰文献。

lǚ xiù zhì tōng wù jīng lì suàn shū huì shì

这句话大意是:履秀峙通悟,精历算书绘事。

xiān shì jiù dà míng lì chuǎn wù lǚ shàng yǐ wèi lì yǐ jīn shòu mìng yú yǐ wèi yě shì fú qí shàn

这句话大意是:先是,旧《大明历》舛误,履上《乙未历》,以金受命于乙未也,世服其善。

chū dé yuán wèi yǒu zi yǐ lǚ wèi hòu jì ér shēng zǐ zhèn dé yuán mò jǐn tuī jiā zī yǔ zhī

这句话大意是:初,德元未有子,以履为后,既而生子震,德元殁,尽推家赀与之。

qí zì lǐ bù jiān zhí xué shì wèi zhí zhèng nǎi jǔ qián dài guāng yuàn gù shì yǐ qián wǔ shí wàn sòng xué shì yuàn xué zhě róng zhī

这句话大意是:其自礼部兼直学士为执政,乃举前代光院故事,以钱五十万送学士院,学者荣之。

zhāng wàn gōng zì liáng fǔ dōng píng dōng ē rén yě

这句话大意是:张万公,字良辅,东平东阿人也。

yòu cōng wù xǐ dú shū

这句话大意是:幼聪悟,喜读书。

fù mí xué mèng zhì yī shì bǎng yuē zhāng wàn xiàng gōng dú shū táng yǐ ér wàn gōng shēng yīn yǐ míng yān

现代白话:父弥学,梦至一室,榜曰“张万相公读书堂”,已而万公生,因以名呢。

dēng zhèng lóng èr nián jìn shì dì diào xīn zhèng bù

这句话大意是:登正隆二年进士第,调新郑簿。

yǐ yōu qù

这句话大意是:以忧去。

fú què chú fèi xiàn bù

这句话大意是:服阕,除费县簿。

dà dìng sì nián wèi dōng jīng chén lù yán fù shǐ kè zēng qiān cháng shān lìng

这句话大意是:大定四年,为东京辰渌盐副使,课增,迁长山令。

shí tǔ kòu wèi píng yī dàn zhì chéng xià zhě jǐ wàn rén wàn gōng dēng pí yù yǐ xiāng lǐ qīn jiù yì zhòng gǎn wù xiāng shuài ér qù yì rén lài zhī wèi lì shēng cí

这句话大意是:时土寇未平,一旦至城下者几万人,万公登陴谕以乡里亲旧意,众感悟相率而去,邑人赖之,为立生祠。

jiǔ zhī bǔ shàng shū shěng lìng shǐ zhuó hé běi xi lù zhuǎn yùn sī dōu gōu pàn guān gǎi dà lǐ píng shì jiù shēng sī zhí sì qiān shì yù shǐ shàng shū yòu sī yuán wài láng

这句话大意是:久之,补尚书省令史,擢河北西路转运司都勾判官,改大理评事,就升司直,四迁侍御史、尚书右司员外郎。

chéng xiàng tú dān kè níng cháng wèi yuē hòu dài wǒ zhě bì rǔ yě

现代白话:丞相徒单克宁尝谓曰:“后代我者必你也。

é shòu láng zhōng fū zòu míng mǐn shì zōng jiā zhī wèi shì chén yuē zhāng wàn gōng chún zhí rén yě

这句话大意是:”俄授郎中,敷奏明敏,世宗嘉之,谓侍臣曰:“张万公纯直人也。

xún qiān xíng bù shì láng

这句话大意是:”寻迁刑部侍郎。

zhāng zōng jí wèi chū zhì jiǔ lù tí xíng sī xuǎn wèi nán jīng lù tí xíng shǐ

这句话大意是:章宗即位,初置九路提刑司,选为南京路提刑使。

yǐ zhì zuì qiān yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:以治最,迁御史中丞。

huì běi biān lǚ yǒu jǐng shàng mìng shū mì shǐ jiā gǔ qīng chén fā bīng jī zhī

这句话大意是:会北边屡有警,上命枢密使夹谷清臣发兵击之。

wàn gōng yán láo mín fēi biàn

这句话大意是:万公言:“劳民非便。

zhào bǎi guān yì yú shàng shū shěng suì bà bīng

这句话大意是:”诏百官议于尚书省,遂罢兵。

xún wèi zhāng guó jūn jié dù shǐ

这句话大意是:寻为彰国军节度使。

míng chāng èr nián zhī dà xīng fǔ shì bài cān zhī zhèng shì

这句话大意是:明昌二年,知大兴府事,拜参知政事。

yú nián yǐ mǔ lǎo qǐ jiù yǎng zhào bù xǔ cì gào xǐng qīn

这句话大意是:逾年,以母老乞就养,诏不许,赐告省亲。

hái shàng wèn shān dōng hé běi sù guì jiàn jīn chūn miáo jià wàn gōng jù yǐ shí duì

这句话大意是:还,上问山东、河北粟贵贱,今春苗稼,万公具以实对。

shàng wèi zǎi chén yuē suí chù suī de yǔ shàng wèi zhān zú nài hé

这句话大意是:上谓宰臣曰:“随处虽得雨,尚未沾足,奈何?

wàn gōng jìn yuē zì bì xià jí wèi yǐ lái xīng lì chú hài fán yì guó biàn mín zhī shì shèng xīn zī zī wú bù jǔ xíng

这句话大意是:”万公进曰:“自陛下即位以来,兴利除害,凡益国便民之事,圣心孜孜,无不举行。

zhì yú hàn zāi jiē yóu chén děng ruò yī hàn diǎn gù jiē dāng miǎn guān

这句话大意是:至于旱灾,皆由臣等,若依汉典故,皆当免官。

shàng yuē qīng děng hé zuì dài zhèn suǒ xíng yǒu bù dǎi zhě

这句话大意是:”上曰:“卿等何罪,殆朕所行有不逮者。

duì yuē tiān dào suī yuǎn shí yú rén shì xiāng tōng wéi shèng rén yán xíng kě yǐ dòng tiān dì

现代白话:”对曰:“天道虽远,实与人事相通,唯圣人言行能够动天地。

xī chéng tāng yǐn liù shì zì zé zhōu xuān yù zāi ér jù cè shēn xiū xíng mò bù xiū chì rén shì

这句话大意是:昔成汤引六事自责,周宣遇灾而惧,侧身修行,莫不修饬人事。

fāng jīn yi chóng jié jiǎn bù jí zhī wù wú míng zhī fèi kě jù bà qù

这句话大意是:方今宜崇节俭,不急之务、无名之费,可俱罢去。

shàng yuē zāi yì bù kě zhuān yán tiān dào gài bì xiān jìn rén shì ěr gù mèng zǐ wèi wáng wú zuì suì

这句话大意是:”上曰:“灾异不可专言天道,盖必先尽人事耳,故孟子谓王无罪岁。

zuǒ chéng wán yán shǒu zhēn yuē bì xià yǐn jiù zì zé shè jì zhī fú yě

这句话大意是:”左丞完颜守贞曰:“陛下引咎自责,社稷之福也。

shàng yóu shì yǐ wàn gōng suǒ yán xià zhào zuì jǐ

这句话大意是:”上由是以万公所言下诏罪己。

jìn shì li bāng yì zhě shàng fēng shì yīn lùn shì sú chǐ mí jī shè xiān cháo yǒu sī yì yán zhě zuì shàng wèi zǎi chén yuē xī táng zhāng xuán sù yǐ jié zhòu bǐ wén huáng

这句话大意是:进士李邦乂者上封事,因论世俗侈靡,讥涉先朝,有司议言者罪,上谓宰臣曰:“昔唐张玄素以桀、纣比文皇。

jīn ruò fāng wǒ wèi jié zhòu yì bù zhī zuì

这句话大意是:今若方我为桀、纣,亦不之罪。

zhì yú shì zōng gōng dé qǐ róng jī huǐ

这句话大意是:至于世宗功德,岂容讥毁。

gù wèn wàn gōng yuē qīng wèi hé rú

现代白话:”顾问万公曰:“卿谓怎么样?

wàn gōng yuē jī chì xiān cháo gù dāng zhì zuì rán jiù wú cǐ fǎ

这句话大意是:”万公曰:“讥斥先朝,固当治罪,然旧无此法。

jīn yi dìng lì shǐ rén zhī zhī

这句话大意是:今宜定立,使人知之。

nǎi mìng miǎn bāng yì zuì wéi diàn sān jǔ

这句话大意是:”乃命免邦乂罪,惟殿三举。

qí zòu duì xiáng mǐn duō lèi cǐ

这句话大意是:其奏对详敏,多类此。

sì nián fù shēn qián qǐng shòu zhī dōng píng fǔ shì yù zhī yuē qīng zài zhèng fǔ fēi bù chèn zhí yǐ qīng mǔ lǎo qǐ shì yǎng tè bì xiāng jùn yǐ suì xiào yǎng

这句话大意是:四年,复申前请,授知东平府事,谕之曰:“卿在政府,非不称职,以卿母老,乞侍养,特畀乡郡,以遂孝养。

zhèn xīn suǒ shǔ bù rǔ wàng yě

现代白话:朕心所属,不你忘也。

wàn gōng xiè qiě pěng shū yán yuē chén kuáng wàng yǒu yī yán yù jīn rì yǐ wén huì shòu chú wèi jí ěr

这句话大意是:”万公谢,且捧书言曰:“臣狂妄,有一言欲今日以闻,会受除未及耳。

fu nèi wài zhī zhí yōu zé rú yī quǎn mǔ zhī chén yóu bù wàng jūn chú ráo zhī yán míng zhǔ suǒ zé fú wàng shèng cōng xǐng chá

这句话大意是:夫内外之职,忧责如一,畎亩之臣犹不忘君,刍荛之言,明主所择,伏望圣聪省察。

shàng jiā nà zhī

这句话大意是:”上嘉纳之。

liù nián gǎi zhī hé zhōng fǔ shí jūn xīng diào fā cóng jù xī wèi kuān jiǎ shǐ mín lì yì bàn

这句话大意是:六年,改知河中府,时军兴,调发丛剧,悉为宽假,使民力易办。

rén wéi huì xiàng yú xūn fēng lóu yòu jiàn qù sī táng

这句话大意是:人为绘像于薰风楼,又建“去思堂”。

yí zhèn jǐ nán yǐ mǔ yōu qù zhí

这句话大意是:移镇济南,以母忧去职。

zú kū zhào qǐ fù bài píng zhāng zhèng shì liè qiān zī shàn dài fū fēng shòu guó gōng

这句话大意是:卒哭,诏起复,拜平章政事,躐迁资善大夫,封寿国公。

shí li shū fēi yǒu chǒng yòng shì dì yì huò zhī yù lì wèi hòu dà chén duō bù kě

这句话大意是:时李淑妃有宠,用事,帝意惑之,欲立为后,大臣多不可。

yù shǐ jī duān xiū shàng shū lùn zhī dì nù yù shǐ dài fū zhāng wěi xuē yī guān shì yù shǐ lù duó xuē liǎng guān duān xiū zhàng qī shí yǐ shú lùn

这句话大意是:御史姬端修上书论之,帝怒,御史大夫张𬀩削一官,侍御史路铎削两官,端修杖七十,以赎论。

shū fēi jìng jìn fēng yuán fēi

这句话大意是:淑妃竟进封元妃。

yòu dà bīng suī ba ér biān shì fāng yīn lián suì hàn zāi yì shù jiàn

这句话大意是:又大兵虽罢,而边事方殷,连岁旱,灾异数见。

yòu duō biàn gēng zhì dù mín yǐ wéi fú biàn ér yòu gǎi zhī

这句话大意是:又多变更制度,民以为弗便而又改之。

fēn fēn wú dìng

这句话大意是:纷纷无定。

wàn gōng sù chén hòu shēn jǐn wu ān jìng shǎo shì yǐ wéi zhì yǔ tóng liè yì duō bù hé

这句话大意是:万公素沉厚深谨,务安静少事以为治,与同列议多不合。

rán pō xián wèi bù gǎn fàn yán qiáng jiàn xū dì yǒu wèn rán hòu shěn huà lì hài ér zhì yán zhī dì suī cóng ér fú xíng yě

这句话大意是:然颇嫌畏,不敢犯颜强谏,须帝有问,然后审画利害而质言之,帝虽从而弗行也。

wàn gōng yú shì liǎng shàng biǎo yǐ shuāi bìng gài xián zhào yù yuē jìn qīng yán shù shì zhèn wèi cháng xíng nǎi zhèn zhī guò

这句话大意是:万公于是两上表以衰病丐闲,诏谕曰:“近卿言数事,朕未尝行,乃朕之过。

qīng nián wèi lǎo ér jù gào bìng jīn tè cì gào liǎng yuè fù qǐ shì shì

这句话大意是:卿年未老,而遽告病,今特赐告两月,复起视事。

chū míng chāng jiān yǒu sī jiàn yì zì xī nán xī běi lù yán lín huáng dá tài zhōu kāi zhù háo qiàn yǐ bèi dà bīng yì zhě sān wàn rén lián nián wèi jiù

这句话大意是:初,明昌间,有司建议,自西南、西北路,沿临潢达泰州,开筑壕堑以备大兵,役者三万人,连年未就。

yù shǐ tái yán suǒ kāi xuán wèi fēng shā suǒ píng wú yì yú yù wǔ ér tú láo mín

这句话大意是:御史台言:“所开旋为风沙所平,无益于御侮,而徒劳民。

shàng yīn hàn zāi wèn wàn gōng suǒ yóu zhì

这句话大意是:”上因旱灾,问万公所由致。

wàn gōng duì yǐ láo mín zhī jiǔ kǒng shāng hé qi yi cóng yù shǐ tái suǒ yán ba zhī wèi biàn

这句话大意是:万公对以“劳民之久,恐伤和气,宜从御史台所言,罢之为便”。

hòu chéng xiāng xiāng shī hái zú wèi kāi zhù mín shén kǔ zhī

这句话大意是:后丞相襄师还,卒为开筑,民甚苦之。

zhǔ bīng zhě yòu yán bǐ suì zhēng fá jūn duō bài nǜ gài tún tián de guǎ wú yǐ yǎng shàn zhì yǒu bù miǎn jī hán zhě gù wú dòu zhì

这句话大意是:主兵者又言:“比岁征伐,军多败衄,盖屯田地寡,无以养赡,至有不免饥寒者,故无斗志。

yuàn kuò mín tián zhī mào shuì zhě fēn gěi zhī zé zhàn shì qì zì bèi yǐ

现代白话:愿括民田之冒税者分给之,则战士气自倍了。

cháo chén yì yǐ dìng wàn gōng dú shàng shū yán qí bù kě zhě wǔ dà lüè yǐ wéi jūn lǚ zhī hòu chuāng yí wèi fù bǎi xìng fǔ mó zhī bù xiá hé kě zhòng rǎo yī yě

这句话大意是:”朝臣议已定,万公独上书,言其不可者五,大略以为:“军旅之后,疮痍未复,百姓拊摩之不暇,何可重扰,一也。

tōng jiǎn wèi jiǔ tián yǒu dìng jí kuò zhī bì bù néng jǐn shì zú yǐ zēng huá lì zhī bì cháng gào jié zhī fēng èr yě

这句话大意是:通检未久,田有定籍,括之必不能尽,适足以增猾吏之敝,长告讦之风,二也。

fú fèi chǐ yòng bù kě shèng jì tuī zhī yǐ yǎng jūn kě liǎn bù jí mín ér zú wú dài yú duó mín zhī tián sān yě

这句话大意是:浮费侈用,不可胜计,推之以养军,可敛不及民而足,无待于夺民之田,三也。

bīng shì shī yú xuǎn zé qiáng ruò bù bié ér shǐ tóng tián gòng shí zhèn lì zhě wú yǐ jǐn qí lì pí liè zhě dé yǐ róng qí jiān sì yě

这句话大意是:兵士失于选择,强弱不别,而使同田共食,振厉者无以尽其力,疲劣者得以容其奸,四也。

duó mín ér yǔ jūn de jūn xīn ér shī tiān xià xīn qí huò yǒu bù kě shèng yán zhě wǔ yě

这句话大意是:夺民而与军,得军心而失天下心,其祸有不可胜言者,五也。

bì bù dé yǐ qǐ yǐ mào dì zhī yǐ kuò zhě zhào mín shí zhī yǐ suǒ rù shàn jūn zé jūn yǒu zuò huò zhī lì ér mín wú bèi duó yuàn yǐ

现代白话:必不得已,乞以冒地之已括者,召民莳之,以所入赡军,则军有坐获之利,而民无被夺怨了。

jiē bù bào

这句话大意是:”皆不报。

yī rì zòu shì shàng wèi wàn gōng yuē qīng zuó yán tiān jiǔ yīn huì yì yóu rén jūn yòng rén xié zhèng bù fēn

这句话大意是:一日奏事,上谓万公曰:“卿昨言天久阴晦,亦由人君用人邪正不分。

jūn zǐ dāng zài nèi xiǎo rén dāng zài wài shén yǒu lǐ yě rán shú wèi xiǎo rén

现代白话:有德行的人当在内,品行较差的人当在外,甚有理也,然孰谓品行较差的人?

wàn gōng zòu zhāng wěi tián lì zhāng jiā zhēn děng suī yǒu cái gàn wú dé kě chēng

这句话大意是:”万公奏“张炜、田栎、张嘉贞等,虽有才干,无德可称”。

shàng jí mìng sān rén bǔ wài

这句话大意是:上即命三人补外。

tài hé yuán nián lián zhāng qǐng lǎo bù xǔ qiān róng lù dà fū cì qí zi jìn shì jí dì

这句话大意是:泰和元年,连章请老,不许,迁荣禄大夫,赐其子进士及第。

míng nián zhāng zài shàng yǒu zhǐ de fēi qīng yǒu suǒ yán zhèn yǒu bù cóng zhě hu

这句话大意是:明年,章再上,有旨:“得非卿有所言,朕有不从者吗?

huò tóng liè qíng xiàn bù yī ér duō wéi qīng yì yá

这句话大意是:或同列情见不一,而多违卿意邪?

bù rán hé qiú qù rú shì zhī shù yě

这句话大意是:不然,何求去如是之数也。

wàn gōng xiè wú tā dì yǐ bìng yán

这句话大意是:”万公谢无他,第以病言。

sān nián zhēng yuè zhāng zài shàng bù yǔn jiā yín qīng guāng lù dài fu

这句话大意是:三年正月,章再上,不允,加银青光禄大夫。

sān yuè lì jǔ cháo chén yǒu míng zhě yǐ zì dài qiú qù shén lì

这句话大意是:三月,历举朝臣有名者以自代,求去甚力。

shàng zhī qí bù néng liú yù yuē zhèn chū jí wèi zhuó qīng zhí zhèng jì qiān xiàng wèi yǐ qīng xiān cháo jiù rén liàn xí diǎn gù zhèn shén zhòng zhī

这句话大意是:上知其不能留,谕曰:“朕初即位,擢卿执政,继迁相位,以卿先朝旧人,练习典故,朕甚重之。

qiě nián suī gāo ér jīng lì wèi shuāi gù yǐ jī wù xiāng láo

这句话大意是:且年虽高而精力未衰,故以机务相劳。

wèi qīng lǚ qiú tuì qù gù miǎn cóng zhī shén fēi zhèn yì yě

这句话大意是:为卿屡求退去,故勉从之,甚非朕意也。

jiā jīn zǐ guāng lù dài fu zhì shì

这句话大意是:”加金紫光禄大夫,致仕。

liù nián nán bǐ yòng bīng shàng yǐ shān dōng zhòng dì xū dà chén zhèn fǔ zhī xiān rèn wán yán shǒu zhēn zú yú shì tè qǐ wàn gōng zhī jǐ nán fǔ shān dōng lù ān fǔ shǐ

这句话大意是:六年,南鄙用兵,上以山东重地,须大臣镇抚之,先任完颜守贞卒,于是特起万公知济南府、山东路安抚使。

shān dōng lián suì hàn huáng yí mì lái jǔ wéi wǔ zhōu yóu shén

这句话大意是:山东连岁旱蝗,沂、密、莱、莒、潍五州尤甚。

wàn gōng lǜ mín jī dào qǐ dāng yù bèi zhèn jì

这句话大意是:万公虑民饥盗起,当预备赈济。

shí bīng xìng guó yòng bù gěi wàn gōng nǎi shàng yán qǐ jiāng sēng dào dù dié shī dé hào guān yuàn míng é bìng yán yǐn fù shān dōng xíng bù yú wǔ zhōu gěi mài nà sù yì huàn

这句话大意是:时兵兴,国用不给,万公乃上言乞将僧道度牒、师德号、观院名额并盐引,付山东行部,于五州给卖,纳粟易换。

yòu yán dū zé yǒu sī jìn jí dào zéi zhī fāng

这句话大意是:又言督责有司禁戢盗贼之方。

shàng jiē cóng zhī

这句话大意是:上皆从之。

sòng rén qǐng hé fù qǐ zhì shì xǔ zhī jiā chóng jìn réng gěi píng zhāng zhèng shì fèng zhī bàn

这句话大意是:宋人请和,复乞致仕,许之,加崇进,仍给平章政事俸之半。

tài hé qī nián hōng

这句话大意是:泰和七年,薨。

mìng yī zǎi chén gù shì shāo fàn fù zàng

这句话大意是:命依宰臣故事,烧饭,赙葬。

zèng yí tóng sān sī shì yuē wén zhēn

这句话大意是:赠仪同三司,谥曰文贞。

wàn gōng chún hòu gāng zhèng mén wú zá bīn diǎn zhāng wén wù duō suǒ cái zhèng

这句话大意是:万公淳厚刚正,门无杂宾,典章文物,多所裁正。

shàng cháng yǔ sī kōng xiāng yán qiū shān zhī lè yì jiāng yǒu shì yú chūn sōu yě

这句话大意是:上尝与司空襄言秋山之乐,意将有事于春搜也。

gù shì wàn gōng wàn gōng yuē dòng hé rú jìng

现代白话:顾视万公,万公曰:“动怎么样静。

shàng gǎi róng ér zhǐ

这句话大意是:”上改容而止。

fǔ zhèng bā nián qí suǒ jiàn yǐn duō lián ràng zhī shì yān

现代白话:辅政八年,其所荐引,多廉让之士呢。

dà ān yuán nián pèi xiǎng zhāng zōng miào tíng

这句话大意是:大安元年,配享章宗庙廷。

pú chá tōng běn míng pú lǔ hún zhōng dōu lù hú tǔ ài gē mán měng ān rén yě

这句话大意是:蒲察通,本名蒲鲁浑,中都路胡土爱割蛮猛安人也。

xī zōng xuǎn hù wèi jiàn tōng míng yǐ bǐ shi zhī

这句话大意是:熙宗选护卫,见通名,以笔识之。

tōng yǐ fù lǎo kěn qǐ jiù yǎng

这句话大意是:通以父老,恳乞就养。

zhòng yà zhī yuē de chōng shì wèi zhōng shēn róng guì jīn nǎi cí guò rén yuǎn yǐ

现代白话:众讶之曰:“得充侍卫,终身荣贵,今乃辞,过人远了。

cháo tíng yì ér cóng zhī

这句话大意是:”朝廷义而从之。

hòu yīn huì zàng sòng wáng zōng wàng yú fáng shān yǐ mén fá jiā zhāo xìn xiào wèi shòu dùn shè

这句话大意是:后因会葬宋王宗望于房山,以门阀,加昭信校尉,授顿舍。

gǎi yù yuàn tōng jìn

这句话大意是:改御院通进。

hǎi líng fá sòng lóng zhōu zhū jūn yóu jīng ruì fù tōng zǒng zhī

这句话大意是:海陵伐宋,隆州诸军尤精锐,付通总之。

bīng yā huái lìng tōng lǜ qí èr bǎi xiān jì chān dí

这句话大意是:兵压淮,令通率骑二百先济觇敌。

jí yān zhōng dí bīng yuè chū tōng àn bīng zhí qián bàng yǒu wǔ shuò lái cì zhě huí shēn shè zhī yīng xián ér bì

这句话大意是:及弇中,敌兵跃出,通按兵直前,傍有舞槊来刺者,回身射之,应弦而毙。

zhū jūn bìng jī bài zhī

这句话大意是:诸军并击,败之。

hǎi líng zhào jiàn xǐ xíng yú sè yuē bīng shì dìng rǔ wù yōu jué shǎng

现代白话:海陵召见,喜形于色,曰:“兵事定,你勿忧爵赏。

zhì yáng zhōu tōng yíng bié tún

这句话大意是:”至扬州,通营别屯。

shì yè hǎi líng yù shì yǒu lái gào zhě tōng yù zhí ér shā zhī xù wén qí shí āi mèn pū de zhòng yè ér qǐ jìng rù yíng mén kū zhī

这句话大意是:是夜,海陵遇弑,有来告者,通欲执而杀之,续闻其实,哀闷仆地,众掖而起,径入营门哭之。

jūn hái rù jiàn shì zōng gù wèi jìn chén yuē zhèn sù zhī shì rén yòu cháng cóng yóu xìng wēn hòu yǒu shí lǜ yòu jīng qí shè

这句话大意是:军还,入见,世宗顾谓近臣曰:“朕素知是人,幼尝从游,性温厚,有识虑,又精骑射。

shòu shàng jiù jú fù shǐ

这句话大意是:”授尚厩局副使。

yòu yù jìn chén yuē cháng lìng jiàn zhèn yù wèn yǐ shì ér kǎo qí yán zhèn jiāng yòng zhī

这句话大意是:又谕近臣曰:“常令见朕,欲问以事而考其言,朕将用之。

wō wò fǎn mìng tōng pèi jīn fú yì jūn qián dū zhàn

这句话大意是:”窝斡反,命通佩金符,诣军前督战。

zéi pò yǐ gōng shòu shì xí móu kè

这句话大意是:贼破,以功授世袭谋克。

xī rén luàn chéng zhào jì wǎng lì jūn

这句话大意是:奚人乱,承诏继往莅军。

qiān běn jú shǐ yǐ mǔ sāng miǎn

这句话大意是:迁本局使,以母丧免。

qǐ wèi diàn qián yòu wèi jiāng jūn jiān lǐng xián jiù

这句话大意是:起为殿前右卫将军,兼领闲厩。

xún mìng qí zi pú sù liè shàng wèi guó gōng zhǔ

这句话大意是:寻命其子蒲速烈尚卫国公主。

chū wèi zhào zhōu fáng yù shǐ cì yǐ jīn dài réng yù yǐ bǔ wài zhī yì yīn jiè chì zhī yǔ zài shì zōng jì zhōng

这句话大意是:出为肇州防御使,赐以金带,仍谕以补外之意,因戒敕之,语在《世宗纪》中。

xún zhuó pú yǔ lù jié dù shǐ yí zhèn guī dé jūn qiān xī nán lù zhāo tǎo rù zhī dà xīng fǔ shì chú diàn qián dōu diǎn jiǎn

这句话大意是:寻擢蒲与路节度使,移镇归德军,迁西南路招讨,入知大兴府事,除殿前都点检。

chū dà lǐ qīng quē shì zōng yù lìng tōng wèi zhī wèn zǎi chén duì yuē tōng diǎn jiǎn qì yě

这句话大意是:初,大理卿阙,世宗欲令通为之,问宰臣,对曰:“通,点检器也。

shàng yuē diǎn jiǎn fán rǒng wú yóu xiǎn qí néng

这句话大意是:”上曰:“点检繁冗,无由显其能。

tōng míng mǐn cái gàn zhèng zhǎng fǎ zhī guān

这句话大意是:通明敏才干,正掌法之官。

yòu yuē tōng zhī jī shi chóng yǐn bù jí yě

这句话大意是:”又曰:“通之机识,崇尹不及也。

dà dìng shí qī nián bài shàng shū yòu chéng zhuǎn zuǒ chéng

这句话大意是:大定十七年,拜尚书右丞,转左丞。

zhào yì tuī pái měng ān móu kè shì dà chén jiē yǐ wéi zhǐ yàn jiàn zài chǎn yè dìng pín fù yī jiù kē chà wèi biàn

这句话大意是:诏议推排猛安谋克事,大臣皆以为止验见在产业,定贫富,依旧科差为便。

tōng yán bì xū tōng kuò gè móu kè rén hù wù lì duō guǎ zé pín fù zì fēn

这句话大意是:通言:“必须通括各谋克人户物力多寡,则贫富自分。

pín fù fēn zé bǎn jí dìng rú yǒu huǎn jí yàn jí kē chà fù zhě bù dé yǐn pín zhě bù zhòng kùn

这句话大意是:贫富分,则版籍定,如有缓急,验籍科差,富者不得隐,贫者不重困。

yǔ yī lì kē chà zhě dà bù móu yǐ

现代白话:与一例科差者,大不侔了。

shàng shì tōng yán wèi zǎi chén yuē yì shì dāng rú tōng zhī jìn xīn yě

这句话大意是:”上是通言,谓宰臣曰:“议事当如通之尽心也。

yuè sān suì jìn píng zhāng zhèng shì fēng rèn guó gōng

这句话大意是:”阅三岁,进平章政事,封任国公。

shì zōng jiāng xìng shàng jīng yǐ tōng cháo tíng jiù rén mìng wéi shàng jīng liú shǒu xiān wǎng zhèn fǔ zhī

这句话大意是:世宗将幸上京,以通朝廷旧人,命为上京留守,先往镇抚之。

èr shí wǔ nián chú zhī zhēn dìng fǔ shì shì zōng yuē zhèn fù yù xiāng qīng xī qīng lǎo yǐ gù yǐ cǐ shòu qīng

现代白话:二十五年,除知真定府事,世宗曰:“朕复欲相卿,惜卿老了,故以此授卿。

réng cì qián qiān guàn

这句话大意是:”仍赐钱千贯。

wèi jǐ gǎi zhī píng yáng fǔ shì yí fèng xiáng zhì shì

这句话大意是:未几,改知平阳府事,移凤翔,致仕。

míng chāng sì nián shàng yù zǎi chén yuē tōng xiān cháo zhòng chén nián suī gāo ér wèi shuāi

这句话大意是:明昌四年,上谕宰臣曰:“通先朝重臣,年虽高而未衰。

yīn mìng zhī guǎng níng fǔ shì

这句话大意是:”因命知广宁府事。

lèi biǎo qǐng lǎo fù yǐ kāi fǔ yí tóng sān sī zhì shì

这句话大意是:累表请老,复以开府仪同三司致仕。

chéng ān sān nián hōng

这句话大意是:承安三年薨。

yù zhǐ yú qí dì yuē jiù zhì zhì shì zǎi xiàng wú jì zàng lǐ tōng jiù chén yì qī gù tè mìng chì jì jí zàng

这句话大意是:谕旨于其弟曰:“旧制,致仕宰相无祭葬礼,通旧臣懿戚,故特命敕祭及葬。

chū tōng zài zhèng fǔ jǔ tài zǐ lǜ fǔ wán yán shǒu zhēn jiān chá yù shǐ yì jù kě dà yòng qí hòu jiē wèi míng chén shì duō qí zhī rén yún

这句话大意是:”初,通在政府,举太子率府完颜守贞、监察御史裔俱可大用,其后皆为名臣,世多其知人云。

zhān gē wò tè là gài zhōu bié lǐ mài měng ān xī qū móu kè rén yě

这句话大意是:粘割斡特剌,盖州别里卖猛安奚屈谋克人也。

zhēn yuán chū yǐ xí nǚ zhí zì shì bǔ hù bù lìng shǐ zhuǎn shàng shū shěng lìng shǐ

这句话大意是:贞元初,以习女直字试补户部令史,转尚书省令史。

dà dìng qī nián xuǎn shòu lì bù zhǔ shì lì yòu bǔ quē xiū qǐ jū zhù

这句话大意是:大定七年,选授吏部主事,历右补阙、修起居注。

jiǔ nián hé nán lù tǒng jūn shǐ zōng xù yǐ sòng rén yù qǐ bīng xìn shàng yán qiú rù jiàn shì zōng qiǎn wò tè là jiù wèn zhī réng jiū qí shí

这句话大意是:九年,河南路统军使宗叙以宋人欲启兵衅,上言求入见,世宗遣斡特剌就问之,仍究其实。

zhì biàn wèn zōng xù jí zhào fán cháng yán biān shì zhě jí zhī jiē wú zhuàng

这句话大意是:至汴,问宗叙,及召凡尝言边事者诘之,皆无状。

hái bào shì zōng xǐ yuē zhèn gù zhī wàng yě

这句话大意是:还报,世宗喜曰:“朕固知妄也。

shòu zuǒ sī yuán wài láng

这句话大意是:”授左司员外郎。

shí nián yǐ xià guó fā bīng zhù qí ān chéng jí xí shā qiáo jiā zú shǒu lǐng jié shén jiǎo yòu dié zhě yán xià yǔ sòng rén tōng móu fàn biān zhào dà lǐ qīng li chāng tú yǔ wò tè là wǎng àn qí shì

这句话大意是:十年,以夏国发兵筑祁安城及袭杀乔家族首领结什角,又谍者言夏与宋人通谋犯边,诏大理卿李昌图与斡特剌往按其事。

xià rén bào yán jié shén jiǎo yǐ bīng fàn xià jìng gù shā zhī qí ān chéng běn shàng guó suǒ cì jiù jī shí de fā bīng xiū zhù yǐ bèi tā dào ěr

这句话大意是:夏人报言,结什角以兵犯夏境故杀之,祁安城本上国所赐旧积石地,发兵修筑以备他盗耳。

yòu chá zhī sòng xià wú jiāo tōng zhuàng jí qiáo jiā zú mín hù yuàn lìng jié shén jiǎo zhí zhào shī gǔ wéi shǒu lǐng jù yǐ wén

这句话大意是:又察知宋、夏无交通状,及乔家族民户愿令结什角侄赵师古为首领,具以闻。

shì zōng shén yuè zhuǎn yòu wèi jiāng jūn cì yī mǎ chē niú gōng shǐ qì zhàng

这句话大意是:世宗甚悦,转右卫将军,赐衣马车牛弓矢器仗。

shí èr nián wèi xià guó shēng rì shǐ hái shòu yòu sī láng zhōng qiān yòu fù dōu diǎn jiǎn

这句话大意是:十二年,为夏国生日使,还授右司郎中,迁右副都点检。

jiǔ zhī chū wèi hé nán lù tǒng jūn dōu jiān cì jīn dài jí jù zhuāng mǎ

这句话大意是:久之,出为河南路统军都监,赐金带及具装马。

shí qī nián shòu chāng wǔ jūn jié dù shǐ jiān lǐng qián zhí

这句话大意是:十七年,授昌武军节度使,兼领前职。

míng nián rù wèi xíng bù shàng shū bài cān zhī zhèng shì

这句话大意是:明年,入为刑部尚书,拜参知政事。

shì zōng cháng yù píng zhāng zhèng shì táng kuò ān lǐ yuē zhèn sī wèi zhì zhī dào kǎo zé rén cái zuì wéi nán shì qí yú cháng wù gè yǒu chéng shì fēi cǐ bǐ yě

这句话大意是:世宗尝谕平章政事唐括安礼曰:“朕思为治之道,考择人材最为难事,其余常务各有程式,非此比也。

rú wò tè là suǒ jǔ zhě pō chēng zhèn yì

这句话大意是:如斡特剌所举者,颇称朕意。

shí yòu sān bù jiǎn fǎ méng kuò mán dōu gào wò tè là yǔ zhāo tǎo zhé diǎn péng dǎng qǐ fù xíng bù jié wèn shì zōng yuē ruò zhé diǎn miǎn sǐ zé kě wèi péng dǎng

这句话大意是:”时右三部检法蒙括蛮都告斡特剌与招讨哲典朋党,乞付刑部诘问,世宗曰:“若哲典免死,则可谓朋党。

jīn yǐ fú zhū nǎi wū bàng ěr

这句话大意是:今已伏诛,乃诬谤耳。

yòu wèi zǎi chén yuē zhèn sù zhī cǐ rén jí yǒu shí lǜ mào suī róu ér xīn shén gāng zhí suǒ xíng bù lǜ yì yě

这句话大意是:”又谓宰臣曰:“朕素知此人极有识虑,貌虽柔而心甚刚直,所行不率易也。

èr shí èr nián wěi tí kòng dài zhōu fù tōng jiān zhào jiàn yù zhī yuē zhèn zì rèn qīng yǐ lái xī qīng cái gàn gù zhuó wèi zhí zhèng

这句话大意是:”二十二年,委提控代州阜通监,召见谕之曰:“朕自任卿以来,悉卿材干,故擢为执政。

qīng yì tǐ zhèn dài yù zhī yì néng miǎn jǐn suǒ zhí fán móu yì zòu duì duō fù zhèn xīn mò yǐ shàng yǒu zǎi xiàng ér zì xián wài

这句话大意是:卿亦体朕待遇之意,能勉尽所职,凡谋议奏对多副朕心,莫倚上有宰相而自嫌外。

gài jiù rén nián lǎo xīn rén wèi kǔ jīng liàn shì yǐ wěi zé yú qīng dàn yǒu suǒ jiàn xī xīn yǐ yán wù chí xián yǐ wéi bù zhī yě

这句话大意是:盖旧人年老,新人未苦经练,是以委责于卿,但有所见悉心以言,勿持嫌以为不知也。

èr shí sān nián jìn shàng shū yòu chéng jiān shū mì fù shǐ biǎo qǐ jiě yī zhí zhào xǔ jiě shū mì

这句话大意是:”二十三年,进尚书右丞,兼枢密副使,表乞解一职,诏许解枢密。

shì zōng yǐ měng ān móu kè pāo liú tǔ tián zé zǎi chén yuē cǐ shì jiē qīng bèi suǒ dāng chén jǔ nǎi sì zhèn yán ér hòu xíng gài qīng bèi yǐ wéi xì wù fēi tiān zǐ suǒ qīn

这句话大意是:世宗以猛安谋克抛留土田,责宰臣曰:“此事皆卿辈所当陈举,乃俟朕言而后行,盖卿辈以为细务非天子所亲。

zhèn cháng sī zhī yù sòng bù shū yǒu wò tè là zài yú shì qīng bèi lüè bù jiè yì zhèn yì ān néng zhì ér bù wèn yá

这句话大意是:朕尝思之,狱讼簿书有斡特剌在,余事卿辈略不介意,朕亦安能置而不问邪?

é zuò shì xuē yī jiē lìng shì shì rú gù

这句话大意是:”俄坐事削一阶,令视事如故。

èr shí liù nián zhuǎn shàng shū zuǒ chéng shì zōng wèi yuē zhèn zuó yǔ zǎi chén yì kě shòu zhí zhèng zhě qīng bù zài yān

现代白话:二十六年,转尚书左丞,世宗谓曰:“朕昨与宰臣议可授执政者,卿不在呢。

jīn ā lǔ hǎn nián lǎo wò lǔ yě duō bìng wú yù yòng zōng hào hé rú

现代白话:今阿鲁罕年老,斡鲁也多病,我欲用宗浩,怎么样?

wò tè là zòu yuē bǐ èr rén zhě kǒng bù dé lì dú zōng hào gàn néng kě rèn

这句话大意是:”斡特剌奏曰:“彼二人者恐不得力,独宗浩干能可任。

suì yòng zōng hào

这句话大意是:”遂用宗浩。

yòu wèi yuē zhèn yú tiān xià shì wú bù yòng xīn yī rú cǎo chuàng shí

这句话大意是:又谓曰:“朕于天下事无不用心,一如草创时。

wò tè là yuē zì gǔ rén jūn shǐ qín zhōng dài zhě duō yǐ yǒu shǐ yǒu zhōng wéi shèng rén néng zhī

现代白话:”斡特剌曰:“自古人君,始勤终怠者多了,有始有终,惟圣人能之。

shàng yuē táng tài zōng zhì míng zhī zhǔ yě rán wèi zhēng jiàn yǐ shí shì wèi qí bù néng yǒu zhōng shì zé yǒu zhōng shǐ zhě shí wéi nán yǐ

现代白话:”上曰:“唐太宗,至明之主也,然魏征谏以十事,谓其不能有终,是则有终始者,实为难了。

èr shí bā nián wéi shàng jīng liú shǒu cì tōng xī dài jí shè shēng mǎ yī

这句话大意是:”二十八年,为上京留守,赐通犀带及射生马一。

míng chāng èr nián zhì shì

这句话大意是:明昌二年致仕。

chéng ān chū yǒu shì běi fāng cháo tíng yù de jiù chén rèn zhī nǎi qǐ wèi dōng jīng liú shǒu qiǎn jiān chá yù shǐ wán yán gāng yù zhǐ yuē zhī rǔ jīng shén shàng jiàn gù fù yòng yě

现代白话:承安初,有事北方,朝廷欲得旧臣任之,乃起为东京留守,遣监察御史完颜纲谕旨曰:“知你精神尚健,故复用也。

míng nián gǎi shàng jīng liú shǒu yòu yù zhī yuē shàng jīng zǔ xiān jī yè zhī de qīng chí yì zhī rèn dào bǐ biàn yì xíng shì

这句话大意是:”明年,改上京留守,又谕之曰:“上京祖先基业之地,卿驰驿之任,到彼便宜行事。

biān shì shào xī jí zhào qīng hái

这句话大意是:边事稍息,即召卿还。

èr nián jiǔ yuè hái cháo bài píng zhāng zhèng shì fēng ruì guó gōng

这句话大意是:”二年九月,还朝,拜平章政事,封芮国公。

zài wèi shù yuè hōng nián liù shí jiǔ

这句话大意是:在位数月,薨,年六十九。

fù wén shàng shāng dào jiǔ zhī qiǎn guān zhì jì fù zèng yín qiān èr bǎi wǔ shí liǎng zhòng bì sì shí wǔ duān juàn sì bǎi wǔ shí shū qián èr qiān guàn shì yuē chéng sù

这句话大意是:讣闻,上伤悼久之,遣官致祭,赙赠银千二百五十两、重币四十五端、绢四百五十疋、钱二千贯,谥曰成肃。

wò tè là xìng wēn hòu yùn jiè cháng wèi chéng xiàng hé shí liè liáng bì suǒ jiàn hòu shì zōng wèi zǎi chén yuē liáng bì shàn zhī rén rú wò tè là bèi qí cái zhēn kě yòng yě

这句话大意是:斡特剌性温厚酝藉,尝为丞相纥石烈良弼所荐,后世宗谓宰臣曰:“良弼善知人,如斡特剌辈其才真可用也。

zài xiàng wèi shí yú nián shén jiàn chǒng yù wéi zòu dìng wǔ pǐn guān zǐ yǔ wài lù sī lì tóng shì bù lìng shǐ jí lìng suí cháo lì yuán de shì guó shǐ yuàn shū xiě shì zōng yǐ wéi fēi yún

这句话大意是:”在相位十余年,甚见宠遇,唯奏定五品官子与外路司吏同试部令史、及令随朝吏员得试国史院书写,世宗以为非云。

chéng huī zì rì xīn wèi zhōu líng xiān rén yě

这句话大意是:程辉,字日新,蔚州灵仙人也。

huáng tǒng èr nián zhuó jìn shì dì yóu shàng shū shěng lìng shǐ shēng zuǒ sī dōu shì

这句话大意是:皇统二年,擢进士第,由尚书省令史升左司都事。

jiǔ zhī wèi nán jīng lù zhuǎn yùn shǐ yǐ gōng diàn huǒ jiàng shòu cí zhōu cì shǐ

这句话大意是:久之,为南京路转运使,以宫殿火,降授磁州刺史。

yǒu wú sēng zhě shā zhōu rén zhāng shàn yǒu ér qǔ qí qī huī dū bǔ zhī mìng zhāng mǔ yǐ zhǎng zhuī cì sēng yǔ qí qī wú wán fū yǐ sǐ

这句话大意是:有吴僧者杀州人张善友而取其妻,辉督捕之,命张母以长锥刺僧与其妻无完肤以死。

gǎi shǎn xī dōng lù zhuǎn yùn shǐ zài qiān hù bù shàng shū

这句话大意是:改陕西东路转运使,再迁户部尚书。

dà dìng èr shí sān nián bài cān zhī zhèng shì

这句话大意是:大定二十三年,拜参知政事。

shì zōng yù zhī yuē qīng nián suī lǎo yóu kě xuān lì

这句话大意是:世宗谕之曰:“卿年虽老,犹可宣力。

shì yǒu dāng yán wú huò yǐn mò

这句话大意是:事有当言,毋或隐默。

qīng qí miǎn zhī

这句话大意是:卿其勉之。

yī rì huī shì cháo shì zōng yuē rén cháng wèi qīng yán yǔ huāng táng jīn yù shì zhé yán guò yú wáng wèi

这句话大意是:”一日,辉侍朝,世宗曰:“人尝谓卿言语荒唐,今遇事辄言,过于王蔚。

gù wèi zǎi chén yuē qīng děng yǐ wéi hé rú

现代白话:”顾谓宰臣曰:“卿等以为怎么样?

jiē yuē huī yì zhèng kě fǒu lüè wú yǐn qíng

这句话大意是:”皆曰:“辉议政可否,略无隐情。

huī duì yuē chén nián lǎo ěr kuì dì huàn tīng wén bù shěn huò shī zòu duì

这句话大意是:”辉对曰:“臣年老耳聩,第患听闻不审,或失奏对。

gǒu yǒu suǒ wén gǎn bù jìn xīn

这句话大意是:苟有所闻,敢不尽心。

jiù miào jì yòng niú shì zōng wǎn nián yù yǐ tā shēng yì zhī huī zòu yuē fán jì yòng niú zhě yǐ shēng zhī zuì zhòng gù hào tài láo

这句话大意是:”旧庙祭用牛,世宗晚年欲以他牲易之,辉奏曰:“凡祭用牛者,以牲之最重,故号太牢。

yǔ yuē lí niú zhī zǐ xīng qiě jiǎo suī yù wù yòng shān chuān qí shě zhū

这句话大意是:《语》曰‘犁牛之子骍且角,虽欲勿用,山川其舍诸?

gǔ lǐ bù kě fèi yě

这句话大意是:’古礼不可废也。

èr shí sì nián shì zōng xìng shàng jīng shàng shū shěng zòu lái suì zhēng dàn wài guó cháo hè shì shì zōng yuē shàng jīng de yuǎn tiān hán zhèn shén mǐn rén shǐ láo kǔ yù jí nán jīng shòu sòng shū hé rú

现代白话:二十四年,世宗幸上京,尚书省奏来岁正旦外国朝贺事,世宗曰:“上京地远天寒,朕甚悯人使劳苦,欲即南京受宋书,怎么样?

huī duì yuē wài guó shǐ lái bì miàn jiàn tiān zǐ jīn bàn tú shòu shū yì shí sòng rén tuō shì xiào zhī hé yǐ cí wèi

现代白话:”辉对曰:“外国使来,必面见天子,今半途受书,异时宋人托事效之,凭什么辞为?

shì zōng yuē zhèn yǐ chéng shí bǐ ruò xiāng zhà zhèn zì yǒu chǔ zhì ěr

这句话大意是:”世宗曰:“朕以诚实,彼若相诈,朕自有处置耳。

huī yǐ wéi bù kě yú shì yì quán miǎn yī nián

这句话大意是:”辉以为不可,于是议权免一年。

huì yǒu sī shì miàn bù shí chóu zhí shì zōng nù jiān chá bù jǔ hé zhàng zé zhī

这句话大意是:会有司市面不时酬直,世宗怒监察不举劾,杖责之。

yǐ wèn huī huī duì yuē jiān chá jūn zhī ěr mù

这句话大意是:以问辉,辉对曰:“监察,君之耳目。

suǒ fàn zuì qīng bù shú ér zhàng yì yī shí zhī nù yě

这句话大意是:所犯罪轻,不赎而杖,亦一时之怒也。

shì zōng yuē zhí shì bù jǔ shì gù fàn yě zhàng zhī hé bù kě

这句话大意是:”世宗曰:“职事不举,是故犯也,杖之何不可!

huī duì yuē wǎng zhě bù kě jiàn lái zhě yóu kě zhuī

这句话大意是:”辉对曰:“往者不可谏,来者犹可追。

èr shí liù nián yǐ lǎo zhì shì

这句话大意是:二十六年,以老致仕。

cì nián fù qǐ zhī hé nán fǔ shì huī cí yǐ shuāi lǎo bù rèn zhào rù xiāng gé yù zhī yuē qīng nián lǎo ér jīng lì shàng qiáng suī jiǔ lì wài wèi cháng de jiā jùn

这句话大意是:次年,复起知河南府事,辉辞以衰老不任,召入香阁,谕之曰:“卿年老而精力尚强,虽久历外,未尝得嘉郡。

hé nán de shèng shì jiǎn gù yǐ chù qīng qīng kě yōu yóu yí yǎng

这句话大意是:河南地胜事简,故以处卿,卿可优游颐养。

huī yuē chén yóu lǎo mǎ yě chú dòu dài yǎng qǐ kě zé yǐ jīn lì

这句话大意是:”辉曰:“臣犹老马也,刍豆待养,岂可责以筋力。

xiàng zhě nán jīng gōng diàn huǒ fēi shèng ēn kuān dài chén sǐ jiǔ yǐ

现代白话:向者南京宫殿火,非圣恩宽贷,臣死久了。

jīn hé zhī jìng hé nán jìng shàng xià qiān yú lǐ hé fáng zhī zé shì bǐ yóu zhòng cǐ chén suǒ yǐ yōu bù rèn yě

这句话大意是:今河之径河南境上下千余里,河防之责视彼尤重,此臣所以忧不任也。

yú shì tè zhào bù yù hé shì

这句话大意是:”于是特诏不预河事。

zhāng zōng lì shí huī nián qī shí liù fù qǐ zhì shì zhào xǔ zhī réng gěi cān zhī zhèng shì bàn fèng

这句话大意是:章宗立,时辉年七十六,复乞致仕,诏许之,仍给参知政事半俸。

chéng ān yuán nián zú shì yuē zhōng jiǎn

这句话大意是:承安元年卒,谥曰忠简。

huī xìng tì tǎng gǎn yán xǐ zá xué yóu hǎo lùn yī

这句话大意是:辉性倜傥敢言,喜杂学,尤好论医。

cóng hé jiān liú shǒu zhēn shuō lǜ yòng liáng yào

这句话大意是:从河间刘守真说,率用凉药。

shén tóng cháng tiān shòu zhě fāng shù suì huī zhào zhī yīn shū yī fēi xì shì sì zì tiān shòu tu xì zì gǎi shū zuò xiāng huī pō cán rén yì yǐ cǐ wéi zhōng qí bìng yún

这句话大意是:神童尝添寿者方数岁,辉召之,因书“医非细事”四字,添寿涂“细”字,改书作“相”,辉颇惭,人亦以此为中其病云。

liú wěi zì dé yù xián píng rén yě

这句话大意是:刘玮,字德玉,咸平人也。

táng lú lóng jié dù shǐ rén jìng zhī yì

这句话大意是:唐卢龙节度使仁敬之裔。

zǔ hóng liáo jì zhèn yì zhōu wáng shī zhì hóng yǐ zhōu jiàng tài zǔ bǐ zhī xián zhōu hòu yǐ tóng píng zhāng zhèng shì zhì shì

这句话大意是:祖弘,辽季镇懿州,王师至,弘以州降,太祖俾知咸州,后以同平章政事致仕。

fù jūn zhào tóng zhī xuān huī yuàn shì

这句话大意是:父君诏,同知宣徽院事。

wěi yòu jǐng wù yè jìn shì jǔ xī zōng lù qí jiù tè cì jí dì

这句话大意是:玮幼警悟,业进士举,熙宗录其旧,特赐及第。

diào ān cì chéng

这句话大意是:调安次丞。

yóu zūn huà xiàn lìng bǔ shàng shū shěng lìng shǐ lì hù bù zhǔ shì jiān chá yù shǐ lèi zhuǎn shàng shū shěng dōu shì

这句话大意是:由遵化县令补尚书省令史,历户部主事、监察御史,累转尚书省都事。

zǎi chén zòu nǐ wěi jīng huà jūn mín tián tǔ shì zōng jiàn qí míng yuē liú wěi shàng yān cǐ hu

这句话大意是:宰臣奏拟玮经画军民田土,世宗见其名曰:“刘玮尚淹此吗。

qiān hù bù yuán wài láng

这句话大意是:”迁户部员外郎。

shí jiāng dōng xún mìng wěi tóng gōng bù láng zhōng sòng zhōng wǎng yíng xíng gōng jiù shēng láng zhōng

这句话大意是:时将东巡,命玮同工部郎中宋中往营行宫,就升郎中。

gǎi tóng zhī xuān huī yuàn shì wèi shǐ sòng guó xìn fù shǐ

这句话大意是:改同知宣徽院事,为使宋国信副使。

wěi fù xiōng jiē yǐ shì guān shǐ jiāng zuǒ dāng shí róng zhī

这句话大意是:玮父兄皆以是官使江左,当时荣之。

hái shòu hù bù shì láng

这句话大意是:还授户部侍郎。

chū shì zōng qì wěi cái gàn yǐ wéi wú shī bù kě jí jiāng xìng shàng jīng yǐ xíng zài suǒ xū jiē lì tài fǔ yù wěi lǐng qí shì xián qí shāo xià gù yí hù bù shì láng zhāng dà jié yú gōng bù ér yǐ hù bù shòu wěi

这句话大意是:初,世宗器玮材干,以为无施不可,及将幸上京,以行在所须皆隶太府,欲玮领其事,嫌其稍下,故移户部侍郎张大节于工部,而以户部授玮。

shàng hái wèi zǎi chén yuē liú wěi jí yǒu xīn lì lín shì xián xiá dì yòng xīn bù zhèng ěr

这句话大意是:上还,谓宰臣曰:“刘玮极有心力,临事闲暇,第用心不正耳。

ruò xīn zhèng dāng qí rén cái bù kě de yě

这句话大意是:若心正当,其人才不可得也。

míng nián zhuó hù bù shàng shū

这句话大意是:明年,擢户部尚书。

shí hé jué yú wèi zì wèi dǐ qīng cāng jiē bèi qí hài zhào jiān gōng bù shàng shū wǎng sāi zhī

这句话大意是:时河决于卫,自卫抵清、沧皆被其害,诏兼工部尚书往塞之。

huò yǐ wèi tiān zāi liú xíng fēi rén lì suǒ néng yù wéi dāng xǐ mín yǐ bì qí chōng wěi yuē bù rán

这句话大意是:或以谓天灾流行,非人力所能御,惟当徙民以避其冲,玮曰:“不然。

tiān shēng wǔ cái dì xiāng xiū wáng jīn hé jué zhě tǔ bù shèng shuǐ yě

这句话大意是:天生五材,递相休王,今河决者土不胜水也。

sì qiū dōng zhī jiāo shuǐ shì shāo shā yǐ jiàn xīng zhù shù jī kě sài

这句话大意是:俟秋冬之交,水势稍杀,以渐兴筑,庶几可塞。

míng nián chūn wěi zhāi jiè dǎo yú hé gōng yì qí jǔ hé nǎi fù gù

这句话大意是:”明年春,玮斋戒祷于河,功役齐举,河乃复故。

zhào hái zēng zhì yǐ wéi sòng diào jì fù shǐ

这句话大意是:召还增秩,以为宋吊祭副使。

shì zōng bù yù bài cān zhī zhèng shì réng lǐng hù bù jì ér wéi shān líng shǐ

这句话大意是:世宗不豫,拜参知政事,仍领户部,既而为山陵使。

xún shàng biǎo qǐng wài chū zhī jǐ nán fǔ shì yí zhèn hé zhōng

这句话大意是:寻上表请外,出知济南府事,移镇河中。

míng chāng èr nián xǐ zhī dà míng fǔ réng lǐng hé fáng shì

这句话大意是:明昌二年,徙知大名府,仍领河防事。

sān nián rù bài shàng shū yòu chéng

这句话大意是:三年,入拜尚书右丞。

shàng cháng wèn kǎo kè fǎ jīn kě xíng fǒu yòu chéng xiàng jiā gǔ qīng chén yuē xíng zhī yì kě dàn gé fǎ fán zé yǒu sī nán yú chéng yòng ěr

这句话大意是:上尝问考课法今可行否,右丞相夹谷清臣曰:“行之亦可,但格法繁则有司难于承用耳。

wěi yuē kǎo kè zhī fǎ běn yú zǒng hé míng shí jīn tí xíng sī tǐ chá lián néng zāng làn yǐ xíng shǎng fá yì qí yì yě

这句话大意是:”玮曰:“考课之法,本于总核名实,今提刑司体察廉能赃滥,以行赏罚,亦其意也。

ruò bié yì shè fǎ kǒng shè tài fán

这句话大意是:若别议设法,恐涉太繁。

shàng wèn táng dài hé rú wěi duì yǐ sì shàn èr shí qī zuì

现代白话:”上问唐代怎么样,玮对以“四善、二十七最”。

míng nián liù yuè zú

这句话大意是:明年六月,卒。

shì rì shàng jiàng jī qiú yú lín wǔ diàn wén wěi zú ér zhǐ shì yuē ān mǐn

这句话大意是:是日,上将击球于临武殿,闻玮卒而止,谥曰安敏。

hòu shàng wèi zǎi chén yuē rén wéi xiǎo guān huò chēng cái gàn jí qí dà yòng zé bù rán

这句话大意是:后上谓宰臣曰:“人为小官或称才干,及其大用则不然。

rú liú wěi gù shén gàn rán zì shì zōng cháo dǎi fǔ zhèn yú shì duō yǒu zhī ér bù yán zhě

这句话大意是:如刘玮固甚干,然自世宗朝逮辅朕,于事多有知而不言者。

ruò shí yú rén zé bù zú lùn zhī jí zhī ér bù kěn jìn xīn kě hu

这句话大意是:若实愚人,则不足论,知及之而不肯尽心,可吗?

píng zhāng zhèng shì wán yán shǒu zhēn yuē chūn qiū zhī fǎ zé bèi xián zhě

这句话大意是:”平章政事完颜守贞曰:“《春秋》之法,责备贤者。

shàng yuē fu wèi zǎi xiàng ér yù shōu ēn bì yuàn shǐ rén rén jiē chēng jǐ shì xián zhě gù ruò shì hu

这句话大意是:”上曰:“夫为宰相而欲收恩避怨,使人人皆称己是,贤者固若是吗?

dǒng shī zhōng zì shào zǔ míng zhōu rén yě

这句话大意是:董师中,字绍祖,洺州人也。

shǎo mǐn shàn hào xué qiáng jì

这句话大意是:少敏赡,好学强记。

zhuó huáng tǒng jiǔ nián jìn shì dì diào zé zhōu jūn shì pàn guān

这句话大意是:擢皇统九年进士第,调泽州军事判官。

gǎi píng yáo chéng

这句话大意是:改平遥丞。

xiàn yǒu jù zéi wáng yǐ sù xiōng hàn bù kě zhì shī zhōng bǔ de zhàng shā zhī yī jìng suì ān

这句话大意是:县有剧贼王乙,素凶悍不可制,师中捕得杖杀之,一境遂安。

shí dà jūn hòu yě duō kū zì xiàn yǒu yí chèn yù yú yì shè zhě xī wèi zàng zhī

这句话大意是:时大军后,野多枯胔,县有遗榇寓于驿舍者,悉为葬之。

qiān mián shàng lìng bǔ shàng shū shěng lìng shǐ

这句话大意是:迁绵上令,补尚书省令史。

yòu xiāng táng kuò é lǔ gǔ yóu qì zhòng zhī fǔ qí zuò yuē zi yì lùn yīng fā jīn dù kāi lǎng tā rì bì jū cǐ zuò

这句话大意是:右相唐括讹鲁古尤器重之,抚其座曰:“子议论英发,襟度开朗,他日必居此座。

zài kǎo zhuó jiān chá yù shǐ qiān shàng shū shěng dōu shì

这句话大意是:”再考,擢监察御史,迁尚书省都事。

chū shī zhōng wèi jiān chá shí lòu chá dà míng zǒng guǎn hū là bù gōng shì jí hū là yǐ zuì zhū shì zōng nù yuē jiān chá chū shǐ jùn xiàn zhí zài tán jiū hū là qīn guì yóu dāng yòng yì nǎi xùn bù yǐ wén

这句话大意是:初,师中为监察时,漏察大名总管忽剌不公事,及忽剌以罪诛,世宗怒曰:“监察出使郡县,职在弹纠,忽剌亲贵,尤当用意,乃徇不以闻。

xuē guān yī jiē jiàng shòu qìn nán jūn jié dù fù shǐ

这句话大意是:”削官一阶,降授沁南军节度副使。

lèi qiān fang zhōu cì shǐ

这句话大意是:累迁坊州刺史。

míng chāng yuán nián chū zhì jiǔ lù tí xíng sī shī zhòng xuǎn wèi shǎn xī lù fù shǐ zuò xiū gōng xiè làn zhī guān qián zuì yǐ shú lùn

这句话大意是:明昌元年,初置九路提刑司,师中选为陕西路副使,坐修公廨滥支官钱罪,以赎论。

jí yù shǐ tái yán qí kuān hé yǒu tǐ zhào wèi dà lǐ qīng

这句话大意是:及御史台言其宽和有体,召为大理卿。

yù shǐ zhōng chéng wú dǐng shū jǔ yǐ zì dài shàng shū shěng yì zòu qí cái xíng suì zhuó zhōng chéng

这句话大意是:御史中丞吴鼎枢举以自代,尚书省亦奏其才行,遂擢中丞。

shí xī běi lù zhāo tǎo shǐ zōng sù yǐ píng zhāng jiā gǔ qīng chén jiàn zhī dà xīng fǔ shì

这句话大意是:时西北路招讨使宗肃以平章夹谷清臣荐,知大兴府事。

shī zhōng shàng yán zōng sù jìn yǐ zāng zuì jū yú yǒu sī yù wèi jìng bù yí gǎi chú

这句话大意是:师中上言:“宗肃近以赃罪鞫于有司,狱未竟,不宜改除。

shàng nà qí yán yuē zhèn zhī zhī yǐ

现代白话:”上纳其言,曰:“朕知之了。

yǒu gōng bù shǎng yǒu zuì bù fá suī táng yú bù néng huà tiān xià

这句话大意是:有功不赏,有罪不罚,虽唐、虞不能化天下。

mìng fù sòng yǒu sī

这句话大意是:”命复送有司。

sì nián shàng jiàng xìng jǐng míng gōng shī zhōng jí shì yù shǐ gǔ xuàn zhì shū shì yù shǐ zhān gē zūn gǔ jiàn yǐ wèi láo rén fèi cái gài qí xiǎo zhě biàn shēng bù yú suǒ xì fēi qīng

这句话大意是:四年,上将幸景明宫,师中及侍御史贾铉、治书侍御史粘割遵古谏,以谓“劳人费财,盖其小者,变生不虞,所系非轻。

shèng rén fǎ tiān de yǐ shùn dòng gù wàn jǔ wàn quán

这句话大意是:圣人法天地以顺动,故万举万全。

jīn biān bǐ bù xún fǎn cè wú dìng bì lǐ gē bèi wǎ tān bào qiáng hàn shēn kě wèi lǜ

这句话大意是:今边鄙不驯,反侧无定,必里哥孛瓦贪暴强悍,深可为虑。

bì xià ruò wèn zhū zuǒ yòu bì yǒu róng yuè ér yán zhě wèi táng táng dà guó hé bǐ zhī xù

这句话大意是:陛下若问诸左右,必有容悦而言者,谓堂堂大国,何彼之恤。

fu fēng chài yǒu dú huàn qǐ suǒ hū

这句话大意是:夫蜂虿有毒,患起所忽。

jīn dū yì zhuàng lì nèi wài yuàn yòu zú yǐ yōu yì huáng qíng jìn jī shān chuān fēi zǒu chōng rèn zú yǐ yuè xí wǔ shì hé bì qiān chē wàn qí cǎo jū lù sù bī jiè biān chuí yuǎn fán zhēn hòu yǐ mào bù cè zhī huǐ zāi

现代白话:今都邑壮丽,内外苑囿足以优佚皇情,近畿山川飞走充牣,足以阅习武事,何必千车万骑,草居露宿,逼介边陲,远烦侦候,以冒不恻之悔啊。

shàng bù nà

这句话大意是:”上不纳。

shī zhōng děng yòu shàng shū yuē jìn nián shuǐ hàn wèi lì míng zhào zuì jǐ qiú yán ba bù jí zhī yì shěng wú míng zhī fèi tiān xià xīn xìng

这句话大意是:师中等又上疏曰:“近年水旱为沴,明诏罪己求言,罢不急之役,省无名之费,天下欣幸。

jīn fāng chūn dōng zuò ér jí qiǎn yǒu sī xiū jiàn xíng gōng kuí zhī yú shì shì wèi bù jí

这句话大意是:今方春东作,而亟遣有司修建行宫,揆之于事,似为不急。

kuàng xi běi èr jīng lín huáng zhū lù bǐ suì bù dēng

这句话大意是:况西、北二京,临潢诸路,比岁不登。

jiā yǐ mín yǒu yǎng mǎ qiān jūn tiāo háo zhī yì cái lì dà kùn liú yí wèi fù mǐ jià shén guì ruò hù cóng zhì bǐ yòu bì zēng jià

这句话大意是:加以民有养马签军挑壕之役,财力大困,流移未复,米价甚贵,若扈从至彼,又必增价。

rì dí shēng hé zhě kǒu yǐ wàn shù jiù jiè běi jīng děng lù shāng fàn gěi zhī tǎng yǐ wù guì huò bù shí zhì zé jī è zhī tú jiāng fù yǒu rú nǎng suì shā tài wèi mǎ huǐ tài fǔ guā guǒ chū fèn yuàn yán qǐ ér wéi luàn zhě yǐ

现代白话:日籴升合者口以万数,旧藉北京等路商贩给之,倘以物贵或不时至,则饥饿之徒将复有如曩岁,杀太尉马、毁太府瓜果、出忿怨言、起而为乱者了。

shū yuē mín qíng dà kě jiàn xiǎo rén nán bǎo

现代白话:《书》曰:‘民情大可见,品行较差的人难保。

kuàng nán běi liǎng shǔ bù shù shí nián hàn biān zhě jīn wèi bì lǐ gē bèi wǎ yòu xié qīng zú suí qù biān jìng dàng yáo rú cǐ kě yú ruò hū zhī ér wǎng qǐ shèng rén wàn jǔ wàn quán zhī dào zāi

现代白话:’况南北两属部数十年捍边者,今为必里哥孛瓦诱胁,倾族随去,边境荡摇如此可虞,若忽之而往,岂圣人万举万全之道啊。

nǎi zhě tài bái zhòu jiàn jīng shī dì zhèn yòu běi fāng yǒu chì sè chí míng shǐ sàn

这句话大意是:乃者太白昼见,京师地震,又北方有赤色,迟明始散。

tiān zhī shì xiàng jì yǒu yǐ jǐng wù shèng yì xiū dé xiāo biàn

这句话大意是:天之示象,冀有以警悟圣意,修德销变。

shěn fu yì yóu gǔ rén suǒ jiè yuǎn zì zhōu qín jìn dǎi duò táng yǔ liáo jiē yǐ shì shēng xìn kě bù shèn zāi kě bù wèi zāi

现代白话:矧夫逸游,古人所戒,远自周、秦,近逮隋、唐与辽,皆以是生衅,可不慎啊,可不畏啊。

zuǒ bǔ quē xǔ ān rén yòu shí yí lù duó yì jiē shàng shū lùn jiàn

这句话大意是:”左补阙许安仁、右拾遗路铎亦皆上书论谏。

shì rì shàng yù hòu gé zhào shī zhōng děng cì duì jí cóng qí zòu réng qiǎn yù fǔ chén yuē zhèn yù xún xìng shān hòu wú tā bù jīn shǔ rè gù yě

这句话大意是:是日,上御后阁,召师中等赐对,即从其奏,仍遣谕辅臣曰:“朕欲巡幸山后,无他,不禁暑热故也。

jīn tái jiàn guān xián yán mín jiān quē shí chù shén duō zhèn chū bù jìn zhī jì yǐ zhī zhī shǔ suī kě wèi qí rěn sī fèng ér zhòng mín zhī kùn zāi

现代白话:今台谏官咸言民间缺食处甚多,朕初不尽知,既已知之,暑虽可畏,其忍私奉而重民之困啊!

nǎi bà běi xìng

这句话大意是:”乃罢北幸。

xún wèi sòng shēng rì guó xìn shǐ hái yǐ suǒ de jīn bó fēn yí qīn jiù

这句话大意是:寻为宋生日国信使,还以所得金帛分遗亲旧。

wǔ nián shàng fù rú jǐng míng gōng shī zhōng jí tái jiàn guān gè shàng shū jí jiàn shàng nù qiǎn jìn shì jú zhí zhǎng li rén yuàn yì shàng shū shěng zhào shī zhōng děng yù zhī yuē qīng děng suǒ yán fēi wú kě qǔ rán yì yǒu shī jūn chén zhī tǐ zhě

这句话大意是:五年,上复如景明宫,师中及台谏官各上疏极谏,上怒,遣近侍局直长李仁愿诣尚书省,召师中等谕之曰:“卿等所言,非无可取,然亦有失君臣之体者。

jīn mìng píng zhāng yù zhǐ qí wǎng tīng yān

现代白话:今命平章谕旨,其往听呢。

hù bù shàng shū mǎ qí biǎo jǔ zì dài zhuó lì bù shàng shū

这句话大意是:户部尚书马琪表举自代,擢吏部尚书。

chū wán yán shǒu zhēn gǎi wéi xī jīng liú shǒu cháo jīng shī shàng yù fù yòng jiān chá yù shǐ pú là dōu děng jiū dàn shù shì shī zhōng biàn qí wū ér jǔ shǒu zhēn zhèng rén kě yòng shǒu zhēn yóu shì fù bài píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:初,完颜守贞改为西京留守,朝京师,上欲复用,监察御史蒲剌都等纠弹数事,师中辨其诬,而举守贞正人可用,守贞由是复拜平章政事。

jí shǒu zhēn yǐ zuì chì shàng yuē xiàng jiàn shǒu zhēn zhě yīng jiàng chù

这句话大意是:及守贞以罪斥,上曰:“向荐守贞者应降黜。

rú dǒng shī zhōng yán tái shěng wú cǐ rén bù zhì lù duó li jìng yì yì cháng tuī jǔ kě zuǒ qiān yú wài

这句话大意是:如董师中言台省无此人不治,路铎、李敬义亦尝推举,可左迁于外。

rán sān rén zhě hòu jù kě yòng jīn gū chū zhī yǐ zhèng shī jǔ zuì

这句话大意是:然三人者后俱可用,今姑出之,以正失举罪。

chú shǎn xī xi lù zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:”除陕西西路转运使。

suì yú zhēng wèi yù shǐ dài fū mìng yǔ lǐ bù shàng shū zhāng wěi kàn dú chén yán wén zì

这句话大意是:岁余,征为御史大夫,命与礼部尚书张𬀩看读陈言文字。

yú sān yuè bài cān zhī zhèng shì jìn shàng shū zuǒ chéng

这句话大意是:逾三月,拜参知政事,进尚书左丞。

tā rì zòu shì shàng yǔ fǔ chén yuē yù shǐ jī duān xiū yán xiǎo rén zài cè guǒ shuí yú

现代白话:他日奏事,上语辅臣曰:“御史姬端修言品行较差的人在侧,果谁欤?

shī zhōng yuē yīng wèi li xǐ ér bèi

这句话大意是:”师中曰:“应谓李喜儿辈。

shàng mò rán

这句话大意是:”上默然。

shī zhōng tōng gǔ jīn shàn fū zòu liàn dá diǎn xiàn chǔ shì jīng mǐn cháng yán yuē zǎi xiàng bù dàng shì xì wù yào zài zhī rén cái zhèn gāng jì dàn yī xīn zhèng liǎng mù míng zú yǐ

现代白话:师中通古今,善敷奏,练达典宪,处事精敏,尝言曰:“宰相不当事细务,要在知人才,振纲纪,但一心正、两目明,足了。

chéng ān sì nián biǎo qǐ zhì shì zhào cì zhái yī qū liú jū jīng shī

这句话大意是:”承安四年,表乞致仕,诏赐宅一区,留居京师。

yǐ hán shí qǐ guō jiā shàng zhǒng xǔ zhī qiě mìng fù hán shí huán jiā shàng zhǒng shī

这句话大意是:以寒食,乞过家上冢,许之,且命赋《寒食还家上冢诗》。

měi jié chén cháo huì zhào rù shì yàn qí juàn lǐ rú cǐ

这句话大意是:每节辰朝会,召入侍宴,其眷礼如此。

tài hé èr nián hōng nián qī shí sì

这句话大意是:泰和二年,薨,年七十四。

shàng wén zhī shén dào xī gù wèi dà chén yuē fán zhèng rén duō zhí fāng ér bù tōng dú shī zhōng zhèng ér tōng

这句话大意是:上闻之,甚悼惜,顾谓大臣曰:“凡正人多执方而不通,独师中正而通。

zhào yī jiàn rèn zǎi zhí lì zàng jì réng fù zèng zhī shì yuē wén dìng

这句话大意是:”诏依见任宰执例葬祭,仍赙赠之,谥曰文定。

shī zhōng gōng wén xìng tōng dá shū cái shàng yì píng jū zé lè yì zhēn shuài qí lín shì zé gāng jué tǐng rán bù kě duó

这句话大意是:师中工文,性通达,疏财尚义,平居则乐易真率,其临事则刚决,挺然不可夺。

dì shī jiǎn chū yè jìn shì yù jí qí zī yīn

这句话大意是:弟师俭,初业进士,欲籍其资荫。

shī zhōng bǎo rèn zhī mì lìng rén dài gěi táng tiē shǐ zhī yì yè

这句话大意是:师中保任之,密令人代给堂帖,使之肄业。

shī jiǎn gǎn qí yì fāng lì xué hòu suì dēng dì

这句话大意是:师俭感其义方,力学后遂登第。

fāng zài zhèng fǔ jìn shì chuán zhào jiāng lù yòng qí zi shī zhōng zòu yuē chén yǒu zhí gū yòu ruò méng ēn lù shèng yú chén zǐ

这句话大意是:方在政府,近侍传诏,将录用其子,师中奏曰:“臣有侄孤幼,若蒙恩录,胜于臣子。

shàng yì zhī yǐ qí zhí wèi bǐ yàn chéng fèng

这句话大意是:”上义之,以其侄为笔砚承奉。

yǔ xū chí guó tóng fǔ zhèng pō xiāng qīn fù shì yǐ cǐ shǎo zhī

这句话大意是:与胥持国同辅政,颇相亲附,世以此少之。

wáng wèi zì shū wén xiāng hé rén yě

这句话大意是:王蔚,字叔文,香河人也。

dēng huáng tǒng èr nián jìn shì dì tiáo liáng xiāng chéng

这句话大意是:登皇统二年进士第,调良乡丞。

zhì jì yōu děng bǔ shàng shū shěng lìng shǐ zhī guǎn chà chú

这句话大意是:治绩优等,补尚书省令史,知管差除。

wèi xìng tōng mǐn xiǎo xī lì shì

这句话大意是:蔚性通敏,晓析吏事。

xún shòu dōu shì yǐ sàng qù

这句话大意是:寻授都事,以丧去。

qǐ fù xíng zuǒ sī yuán wài láng qiān láng zhōng

这句话大意是:起复,行左司员外郎,迁郎中。

dà dìng èr nián chāo shòu hé dōng běi lù zhuǎn yùn shǐ yù zhǐ yuē rǔ zài hǎi líng shí xíng shì duō bù fǎ

现代白话:大定二年,超授河东北路转运使,谕旨曰:“你在海陵时,行事多不法。

rán zhèn sù zhī ěr cái gàn yù shòu yǐ nèi chú ér xiàn tái yǒu yán yǐ shì bǔ wài

现代白话:然朕素知你才干,欲授以内除,而宪台有言,以是补外。

rú néng zǎo xīn yì xíng bì dāng shēng zhuó fǒu zé wù wàng zài yòng

这句话大意是:如能澡心易行,必当升擢,否则勿望再用。

jì ér chá lián wèi dì yī shòu zhōng dōu lù dōu zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:”既而察廉为第一,授中都路都转运使。

gǎi lì bù shàng shū yǐ duàn hù wèi chū zhí shì bù dàng duó guān yī jiē

这句话大意是:改吏部尚书,以断护卫出职事不当,夺官一阶。

qǐng zhī chū zhī hé zhōng fǔ shì qiān nán jīng liú shǒu

这句话大意是:顷之,出知河中府事,迁南京留守。

shí wǔ nián bài cān zhī zhèng shì wèi kěn cí bù rèn fù hè chì yù zhī yuē qīng dàn lǚ zhèng fèng gōng wú huò ē shùn hé yǐ cí wèi

现代白话:十五年,拜参知政事,蔚恳辞不任负荷,敕谕之曰:“卿但履正奉公,无或阿顺,凭什么辞为?

shí liù nián chū zhī zhēn dìng fǔ shì lèi zhuǎn zhī hé zhōng fǔ

这句话大意是:”十六年,出知真定府事,累转知河中府。

míng chāng yuán nián zhào bài shàng shū yòu chéng zhì shì zú

这句话大意是:明昌元年,召拜尚书右丞,致仕,卒。

mǎ huì dí zì jí fǔ kuò yīn rén yě

这句话大意是:马惠迪,字吉甫,漷阴人也。

zhuó tiān dé sān nián jìn shì dì zài diào chāng yì lìng chá lián dì yī bǔ shàng shū shěng lìng shǐ

这句话大意是:擢天德三年进士第,再调昌邑令,察廉第一,补尚书省令史。

dà dìng zhōng chū wèi xī jīng liú shǒu pàn guān yǐ zhì zuì zhuó tóng zhī chóng yì jūn jié dù shì

这句话大意是:大定中,出为西京留守判官,以治最,擢同知崇义军节度事。

lèi qiān zuǒ sī láng zhōng

这句话大意是:累迁左司郎中。

xiān shì shān yǎn jū shì zhí shì zōng ài qí míng mǐn huì dí yī rì zòu shì tuì shàng wèi zǎi chén yuē rén zhī cōng míng duō shī yú fú xuàn ruò huì dí cōng míng ér pǔ shí shén kě xǐ yě

这句话大意是:先是,邓俨居是职,世宗爱其明敏,惠迪一日奏事退,上谓宰臣曰:“人之聪明,多失于浮炫,若惠迪聪明而朴实,甚可喜也。

zhèn cháng yǔ lùn shì wǔ pǐn yǐ xià cháo guān shǎo yǒu rú zhě

这句话大意是:朕尝与论事,五品以下朝官少有如者。

wèi jǐ chāo shòu yù què zhōng chéng bài cān zhī zhèng shì

这句话大意是:”未几,超授御确中丞,拜参知政事。

shí wū dǐ gǎi pàn wáng shì zōng yǐ qiǎn rén tǎo zhī yòu yù yì yǐ jiá shì huǐ qí chuán fá

这句话大意是:时乌底改叛亡,世宗已遣人讨之,又欲益以甲士,毁其船筏。

huì dí zòu yuē de qí rén bù kě yòng yǒu qí de bù kě jū kǒng bù zú láo shèng lǜ

这句话大意是:惠迪奏曰:“得其人不可用,有其地不可居,恐不足劳圣虑。

shàng yuē zhèn gù zhī zhī

这句话大意是:”上曰:“朕固知之。

suǒ yǐ huǐ qí chuán fá zhèng yù bù shǐ zài kuī biān jìng ěr

这句话大意是:所以毁其船筏,正欲不使再窥边境耳。

xún yǐ yōu qù

这句话大意是:”寻以忧去。

qǐ wèi zhāo yì jūn jié dù shǐ

这句话大意是:起为昭义军节度使。

míng chāng yuán nián wèi nán jīng liú shǒu zhì shì zú

这句话大意是:明昌元年,为南京留守,致仕,卒。

mǎ qí zì dé yù dà xīng bǎo dǐ rén

这句话大意是:马琪,字德玉,大兴宝坻人。

zhèng lóng wǔ nián zhuó jìn shì dì diào qīng yuán zhǔ bù sān qiān yǒng qīng lìng

这句话大意是:正隆五年擢进士第,调清源主簿‖三迁永清令。

yǒng qīng jī xiàn hào nán zhì qián lìng yào jiè yǒu néng shēng qí jì yǐ zhì wén

这句话大意是:永清畿县,号难治,前令要介有能声,琪继以治闻。

bǔ shàng shū shěng lìng shǐ yǐ yǒng qīng zhì zuì shòu tóng zhī dìng wǔ jūn jié dù shǐ shì xìng zhōng fǔ zhì zhōng zhào wèi hù bù yuán wài láng gǎi shì yù shǐ

这句话大意是:补尚书省令史,以永清治最,授同知定武军节度使事、兴中府治中,召为户部员外郎,改侍御史。

shì zōng wèi zǎi chén yuē bǐ zhě mǎ qí zhǔ zòu gāo dé wēn yù qí yú fù hù jì qián shì jiē lüè bù zòu

这句话大意是:世宗谓宰臣曰:“比者马琪主奏高德温狱,其于富户寄钱事皆略不奏。

zhèn yǐ qí míng fǎ lǜ ér zhèng zhí suǒ wéi nǎi ěr chèn zhí zhī cái hé qí nán yě

现代白话:朕以琪明法律而正直,所为乃你,称职之才何其难也?

gǔ rén suī yún zuì yí wéi qīng fēi wéi quán shàng kuān zòng yě

这句话大意是:古人虽云‘罪疑惟轻’,非为全尚宽纵也。

xún zhuǎn zuǒ sī yuán wài láng hù cóng dōng xún qiān yòu sī láng zhōng yí zuǒ sī

这句话大意是:”寻转左司员外郎,扈从东巡,迁右司郎中,移左司。

shí zé shǐ sòng guó zhě shì zōng yù mìng qí zǎi chén yán qí zī qiǎn zhào tè qiǎn zhī hái shòu lì bù shì láng gǎi hù bù

这句话大意是:时择使宋国者,世宗欲命琪,宰臣言其资浅,诏特遣之,还授吏部侍郎,改户部。

zhāng zōng jí wèi chú zhōng dōu lù dōu zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:章宗即位,除中都路都转运使。

shí hù bù quē guān shàng mìng zǎi chén xuǎn kě rèn zhě huò jǔ tóng zhī dà xīng fǔ shì wū gǔ sūn zhòng hé shàng yuē zhòng hé suī yǒu zhì lì kǒng bù néng zhǔ qián gǔ

这句话大意是:时户部阙官,上命宰臣选可任者,或举同知大兴府事乌古孙仲和,上曰:“仲和虽有智力,恐不能主钱谷。

lǐ cái ān dé rú liú yàn zhě guān yòng zú ér mín bù kùn táng yǐ lái yī rén ér yǐ

这句话大意是:理财安得如刘晏者,官用足而民不困,唐以来一人而已。

huò jǔ qí shàng rán zhī yuē qí bù kěn qī guān yì bù kěn hài mín shì kě yòng yě

这句话大意是:”或举琪,上然之,曰:“琪不肯欺官,亦不肯害民,是可用也。

suì zhuó wèi hù bù shàng shū

这句话大意是:”遂擢为户部尚书。

jiǔ zhī xuē guān yī jiē

这句话大意是:久之,削官一阶。

chū qí bìng gào jìn shì chuán zhǐ bù jù fú yè lǚ ér chū yǒu sī yì dāng tú èr nián jiǎn wài yóu zhuī guān jiě rèn

这句话大意是:初,琪病告,近侍传旨,不具服曳履而出,有司议当徒二年,减外犹追官解任。

dà lǐ shǎo qīng yán gōng zhēn yǐ wéi qí běn huāng jù shī cuò yǔ fēi bìng gào yǒu wéi bù tóng yi jiǎn tú èr nián sān děng lùn zhī

这句话大意是:大理少卿阎公贞以为琪本荒遽失措,与非病告有违不同,宜减徒二年三等论之。

shàng cóng gōng zhēn yì rèn zhí rú gù

这句话大意是:上从公贞议,任职如故。

míng chāng sì nián bài cān zhī zhèng shì zhào yù zhī yuē hù bù jù nán de rén gù wú yǐ dài qīng zhě gù yòng qīng wǎn ěr

这句话大意是:明昌四年,拜参知政事,诏谕之曰:“户部遽难得人,顾无以代卿者,故用卿晚耳。

yī rì shàng wèi qí yuē qīng zài shěng jiǔ yǐ bǐ lái shì shǎo yú wǎng shí hé yě

现代白话:”一日,上谓琪曰:“卿在省久了,比来事少于往时何也?

qí yuē xī zǎi zhí duō yǒu yì tóng jīn qíng xiàn bù tóng zhě shén shǎo

这句话大意是:”琪曰:“昔宰职多有异同,今情见不同者甚少。

shàng yuē wǎng duō qíng jiàn wéi shì yé jīn wú zhě wéi shì yé

这句话大意是:”上曰:“往多情见为是耶,今无者为是耶?

qí yuē shì zhuàng míng zhě bù jiǎ qíng xiàn biàn yòng qíng jiàn yì yào guī zhī shì ér yǐ

这句话大意是:”琪曰:“事状明者不假情见,便用情见,亦要归之是而已。

wǔ nián hé jué yáng wǔ guàn fēng qiū ér dōng qí xíng shàng shū shěng shì wǎng zhì zhī qì yì ér hái

这句话大意是:”五年,河决阳武,灌封丘而东,琪行尚书省事往治之,讫役而还。

qiān zhōng dài fū

这句话大意是:迁中大夫。

chéng ān yuán nián běi biān yòng bīng ér lián suì hàn biǎo qǐ zhì shì bù xǔ

这句话大意是:承安元年,北边用兵,而连岁旱,表乞致仕,不许。

míng nián chū zhèn ān wǔ jūn zhì shì zú

这句话大意是:明年,出镇安武军,致仕,卒。

zi shī zhōu gé mén zhī hòu dāng gěi jiǎ yǐ wén

这句话大意是:子师周,阁门祗候,当给假,以闻。

shàng dào zhī yǐ bù zòu wén zé yù yǒu sī hòu èr pǐn guān zú jiē jù yǐ wén zì qí shǐ

这句话大意是:上悼之,以不奏闻责谕有司,后二品官卒皆具以闻,自琪始。

qí xìng míng mǐn xí lì shì qí zhì qián gǔ yóu zhǎng rán xìng lìn hào lì pō wéi shàng suǒ shǎo yún

这句话大意是:琪性明敏,习吏事,其治钱谷尤长,然性吝好利,颇为上所少云。

yáng bó tōng zì jí fǔ hóng zhōu rén

这句话大意是:杨伯通,字吉甫,弘州人。

zhuó dà dìng sān nián jìn shì dì yóu shàng shū shěng lìng shǐ wèi lì bù zhǔ shì shùn yì jūn jié dù fù shǐ yǐ yōu qù

这句话大意是:擢大定三年进士第,由尚书省令史为吏部主事、顺义军节度副使,以忧去。

lì bù shì láng mǎ qí biǎo jiàn bó tōng lián gàn shàng shū shěng fù chá rú suǒ jǔ zhào wèi shàng shū shěng dōu shì shòu tóng zhī dìng wǔ jūn jié dù shǐ shì

这句话大意是:吏部侍郎马琪表荐伯通廉干,尚书省复察如所举,召为尚书省都事,授同知定武军节度使事。

míng chāng yuán nián zhuó zuǒ sī yuán wài láng zhuǎn láng zhōng lèi qiān lì bù shàng shū xún yí hù bù

这句话大意是:明昌元年,擢左司员外郎,转郎中,累迁吏部尚书,寻移户部。

chéng ān èr nián bài cān zhī zhèng shì

这句话大意是:承安二年,拜参知政事。

jiān chá yù shǐ lù duó hé zòu bó tōng yǐn yòng xiāng rén li hào yǐ gōng qì jié sī ēn

这句话大意是:监察御史路铎劾奏伯通引用乡人李浩,以公器结私恩。

zuǒ sī láng zhōng gǔ yì chéng wàng fēng zhǐ bù fù jiǎn xiáng yán zhī tái duān yù jiā jiū hé dài fū zhāng wěi zhé ní bù xíng

这句话大意是:左司郎中贾益承望风旨,不复检详,言之台端,欲加纠劾,大夫张𬀩辄尼不行。

shàng mìng tóng zhī dà xīng fǔ shì gǔ xuàn jí zhī bó tōng jū jiā dài zuì

这句话大意是:上命同知大兴府事贾铉诘之,伯通居家待罪。

xuàn zòu wěi yán dàn chù dà chén xū yǒu shí jì suǒ hé bù dàng tú huài tái gāng

这句话大意是:铉奏:“𬀩言弹绌大臣,须有实迹,所劾不当,徒坏台纲。

yì yán chú shòu jiē zǎi zhí gōng yì bù yán bó tōng sī wang

这句话大意是:益言除授皆宰执公议,不言伯通私枉。

zhào zé duó yán shì qīng shuài ér wèi yù bó tōng zhì shì

这句话大意是:”诏责铎言事轻率,而慰谕伯通治事。

bó tōng zài shàng biǎo cí bù xǔ

这句话大意是:伯通再上表辞,不许。

sì nián jìn shàng shū zuǒ chéng zhì shì zú

这句话大意是:四年,进尚书左丞,致仕,卒。

ní páng gǔ jiàn běn míng wài liú lóng zhōu rén yě

这句话大意是:尼庞古鉴,本名外留,隆州人也。

shi nǚ zhí xiǎo zì jí hàn zì dēng dà dìng shí sān nián jìn shì dì diào lóng ān jiào shòu

这句话大意是:识女直小字及汉字,登大定十三年进士第,调隆安教授。

gǎi jí mò zhǔ bù zhào shòu guó zǐ zhù jiào zhuó jìn shì jú zhí zhǎng

这句话大意是:改即墨主簿,召授国子助教,擢近侍局直长。

shì zōng qì qí cái wèi zǎi chén yuē xīn jìn shì zhōng rú tú dān yì jiā gǔ héng ní páng gǔ jiàn jiē kě yòng yě

这句话大意是:世宗器其材,谓宰臣曰:“新进士中如徒单镒、夹谷衡、尼庞古鉴,皆可用也。

gǎi tài zǐ shì chéng

这句话大意是:”改太子侍丞。

yú nián qiān yìng fèng hàn lín wén zì jiān yòu sān bù sī zhèng

这句话大意是:逾年,迁应奉翰林文字,兼右三部司正。

shì zōng fù wèi zǎi chén yuē jiàn cháng jìn shì zhèn zhī qí zhèng zhí gàn zhì

这句话大意是:世宗复谓宰臣曰:“鉴尝近侍,朕知其正直干治。

jí wèi dōng gōng shì chéng bǎo hù tài sūn lǐ jié yán dòng yóu yǒu guó sú chún hòu jiù fēng zhèn shén jiā zhī

这句话大意是:及为东宫侍丞,保护太孙,礼节言动犹有国俗纯厚旧风,朕甚嘉之。

zhāng zōng lì lèi qiān shàng shū hù bù shì láng jiān hàn lín zhí xué shì

这句话大意是:”章宗立,累迁尚书户部侍郎,兼翰林直学士。

é zhuǎn tóng zhī dà xīng fǔ yòng dà chén jiàn gǎi zhī dà xīng fǔ shì

这句话大意是:俄转同知大兴府,用大臣荐,改知大兴府事。

míng chāng wǔ nián bài cān zhī zhèng shì hōng shì yuē wén sù

这句话大意是:明昌五年拜参知政事,薨,谥曰文肃。

zàn yuē yí là lǚ cóng róng jìn shuō xìn fú yú jūn zhì lùn jīng chún chuán bó yǐ xiào xíng wèi zhì běn qí de gǔ rén yí xué yú

这句话大意是:赞曰:移剌履从容进说,信孚于君,至论经纯传驳,以孝行为治本,其得古人遗学欤!

xī zāng sūn dá zhōng jiàn yú lǔ jūn zǐ zhī qí yǒu hòu xìn yǐ

现代白话:昔臧孙达忠谏于鲁,有德行的人知其有后,信了。

zhāng wàn gōng yǐn zhèng shǒu jǐ zhì yán wú huá

这句话大意是:张万公引正守己,质言无华。

kāi háo kuò dì zhī yì míng zhuó lì hài rú zhǐ zhū zhǎng bì yú qún shuō ér bù shì zhì shì ér guī lǐ shì rán yě

这句话大意是:开壕括地之议,明灼利害,如指诸掌,闭于群说而不式,致仕而归,理势然也。

pú chá tōng zhī kū hǎi líng jūn chén dà yì sǐ shēng yī zhī qí zhì liè yǐ

现代白话:蒲察通之哭海陵,君臣大义死生一之,其志烈了。

chéng huī wò tè là zhī gěng zhí liú wěi dǒng shī zhōng zhī tōng mǐn cái jiē zú yǐ fā wén rán shī zhōng yǒu fù xū zhī jī liú wěi jiàn bì shì zhī zé qí shì qián rén duō yǒu kuì yǐ

现代白话:程辉、斡特剌之鲠直,刘玮、董师中之通敏,才皆足以发闻,然师中有附胥之讥,刘玮见避事之责,其视前人,多有愧了。

wáng wèi mǎ huì dí zhī tú hé zú suàn yě

这句话大意是:王蔚、马惠迪之徒,何足算也。

✦ You read 列传·卷三十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.