zhì jūn zhī zhèng wèi zhì biān jìng zhī shì kuāng jiào dà luàn zhī dào yǐ wēi wǔ wéi zhèng zhū bào tǎo nì suǒ yǐ cún guó jiā ān shè jì zhī jì
这句话大意是:治军之政,谓治边境之事,匡教大乱之道,以威武为政,诛暴讨逆,所以存国家安社稷之计。
shì yǐ yǒu wén shì bì yǒu wǔ bèi gù hán xuè zhī dù bì yǒu zhǎo yá zhī yòng xǐ zé gòng xì nù zé xiāng hài rén wú zhǎo yá gù shè bīng gé zhī qì yǐ zì fǔ wèi
这句话大意是:是以有文事必有武备,故含血之 蠹,必有爪牙之用,喜则共戏,怒则相害,人无爪牙,故设兵革之器,以自辅卫。
gù guó yǐ jūn wèi fǔ jūn yǐ chén wèi yòu fǔ qiáng zé guó ān fǔ ruò zé guó wēi zài wū suǒ rèn zhī jiāng yě
这句话大意是:故国以军为辅,君以臣为佑,辅强则国安,辅弱则国危,在于所任之将也。
fēi mín zhī jiāng fēi guó zhī fǔ fēi jūn zhī zhǔ
这句话大意是:非民之将,非国之辅,非军之主。
gù zhì guó yǐ wén wéi zhèng zhì jūn yǐ wǔ wèi jì
这句话大意是:故治国以文为政,治军以武为计;。
zhì guó bù kě yǐ bù cóng wài zhì jūn bù kě yǐ bù cóng nèi
现代白话:治国不能够不从外,治军不能够不从内。
nèi wèi zhū xià wài wèi róng dí
这句话大意是:内谓诸夏,外谓戎狄。
róng dí zhī rén nán yǐ lǐ huà yì yǐ wēi fú lǐ yǒu suǒ rèn wēi yǒu suǒ shī
这句话大意是:戎狄之人,难以理化,易以威服,礼有所任,威有所施。
shì yǐ huáng dì zhàn wū zhuō lù zhī yě táng yáo zhàn wū dān pǔ zhī shuǐ shùn fá yǒu miáo yǔ tǎo yǒu hù zì wǔ dì sān wáng zhì shèng zhī zhǔ dé huà rú sī shàng jiā zhī yǐ wēi wǔ gù bīng zhě xiōng qì bù dé yǐ ér yòng zhī
这句话大意是:是以黄帝战于涿鹿之野,唐尧战于丹浦之水,舜伐有苗,禹讨有扈,自五帝三王至圣之主,德化如斯,尚加之以威武,故兵者凶器,不得已而用之。
fu yòng bīng zhī dào xiān dìng qí móu rán hòu nǎi shī qí shì
这句话大意是:夫用兵之道,先定其谋,然后乃施其事。
shěn tiān dì zhī dào
这句话大意是:审天地之道,。
chá zhòng rén zhī xīn
这句话大意是:察众人之心,。
xí bīng gé zhī qì
这句话大意是:习兵革之器,。
míng shǎng fá zhī lǐ
这句话大意是:明赏罚之理,。
guān dí zhòng zhī móu
这句话大意是:观敌众之谋,。
shì dào lù zhī xiǎn
这句话大意是:视道路之险,。
zé ān wēi zhī chù
这句话大意是:则安危之处,。
zhàn zhǔ kè zhī qíng
这句话大意是:占主客之情,。
zhī jìn tuì zhī yi
这句话大意是:知进退之宜,。
shùn jī huì zhī shí
这句话大意是:顺机会之时,。
shè shǒu yù zhī bèi
这句话大意是:设守御之备,。
qiǎng zhēng fá zhī shì
这句话大意是:强征伐之势,。
yáng shì zú zhī néng
这句话大意是:扬士卒之能,。
tú chéng bài zhī jì
这句话大意是:图成败之计,。
chù shēng sǐ zhī shì
这句话大意是:处生死之事,。
rán hòu nǎi kě chū jūn rèn jiāng
这句话大意是:然后乃可出军任将,。
zhāng qín dí zhī shì
这句话大意是:张禽敌之势,。
cǐ wèi jūn zhī dà lüè yě
这句话大意是:此为军之大略也。
fu jiāng zhě rén zhī sī mìng guó zhī lì qì xiān dìng qí jì rán hòu nǎi xíng qí lìng ruò piào shuǐ bào liú qí huò ruò yīng sǔn zhī jī wù jìng ruò gōng nǔ zhī zhāng dòng ruò jī guān zhī fā suǒ xiàng zhě pò ér dí zì miè
这句话大意是:夫将者,人之司命,国之利器,先定其计,然后乃行,其令若漂水暴流,其获若鹰隼之击物,静若弓弩之张,动若机关之发,所向者破,而敌自灭。
jiāng wú sī lǜ shì wú qì shì bù qí qí xīn ér zhuān qí móu suī yǒu bǎi wàn zhī zhòng ér dí bù jù yǐ
现代白话:将无思虑,士无气势,不齐其心,而专其谋,虽有百万之众,而敌不惧了。
fēi chóu bù yuàn fēi dí bù zhàn
这句话大意是:非雠不怨,非敌不战。
gōng fēi lǔ bān zhī mù wú yǐ jiàn qí gōng qiǎo
这句话大意是:工非鲁般之目,无以见其工巧;。
zhàn fēi sūn wǔ zhī móu wú yǐ chū qí jì yùn
这句话大意是:战非孙武之谋,无以出其计运。
fu jì móu yù mì gōng dí yù jí huò ruò yīng jī zhàn ruò hé jué zé bīng wèi láo ér dí zì sàn cǐ yòng bīng zhī shì yě
这句话大意是:夫计谋欲密,攻敌欲疾,获若鹰击,战若河决,则兵未劳而敌自散,此用兵之势也。
gù shàn zhàn zhě bù nù shàn shèng zhě bù jù
这句话大意是:故善战者,不怒,善胜者不惧。
shì yǐ zhì zhě xiān shèng ér hòu qiú zhàn àn zhě xiān zhàn ér hòu qiú shèng
这句话大意是:是以智者先胜而后求战,暗者先战而后求胜;。
shèng zhě suí dào ér tú xiū bài zhě xié xíng ér shī lù cǐ shùn nì zhī jì yě
这句话大意是:胜者随道而途修,败者斜行而失路,此顺逆之计也。
jiāng fú qí wēi shì zhuān qí lì shì bù xū dòng yùn rú yuán shí cóng gāo zhuì xià suǒ xiàng zhě suì bù kě jiù zhǐ shì yǐ wú dí wū qián wú dí wū hòu cǐ yòng bīng zhī shì yě
这句话大意是:将服其威、士专其力,势不虚动,运如圆石,从高坠下,所向者碎,不可救止,是以无敌于前,无敌于后,此用兵之势也。
gù jūn yǐ qí jì wèi móu
这句话大意是:故军以奇计为谋,。
yǐ jué zhì wéi zhǔ
这句话大意是:以绝智为主,。
néng róu néng gāng
这句话大意是:能柔能刚,。
néng ruò néng qiáng
这句话大意是:能弱能强,。
néng cún néng wáng
这句话大意是:能存能亡,。
jí rú fēng yǔ
这句话大意是:疾如风雨,。
shū rú jiāng hǎi
这句话大意是:舒如江海,。
bù dòng rú tài shān
这句话大意是:不动如泰山,。
nán cè rú yīn yáng
这句话大意是:难测如阴阳,。
wú qióng rú de
这句话大意是:无穷如地,。
chōng shí rú tiān
这句话大意是:充实如天,。
bù jié rú jiāng hé
这句话大意是:不竭如江河,。
shǐ zhōng rú sān guāng
这句话大意是:始终如三光,。
shēng sǐ rú sì shí
这句话大意是:生死如四时,。
shuāi wàng rú wǔ xíng
这句话大意是:衰旺如五行,。
qí zhèng xiāng shēng
这句话大意是:奇正相生,。
ér bù kě qióng
这句话大意是:而不可穷。
gù jūn yǐ liáng shí wèi běn bīng yǐ qí zhèng wèi shǐ qì xiè wèi yòng wěi jī wèi bèi
这句话大意是:故军以粮食为本,兵以奇正为始,器械为用,委积为备。
gù guó kùn wū guì mǎi pín wū yuǎn shū gōng bù kě zài zhàn bù kě sān liàng lì ér yòng yòng duō zé fèi
这句话大意是:故国困于 贵买,贫于远输,攻不可再,战不可三,量力而用,用多则费。
bà qù wú yì zé guó kě níng yě bà qù wú néng zé guó kě lì yě
这句话大意是:罢去无益,则国可宁也,罢去无能,则国可利也。
fu shàn gōng zhě dí bù zhī qí suǒ shǒu shàn shǒu zhě dí bù zhī qí suǒ gōng
这句话大意是:夫善攻者敌不 知其所守,善守者敌不知其所攻。
gù shàn gōng zhě bù yǐ bīng gé shàn shǒu zhě bù yǐ chéng guō
这句话大意是:故善攻者不以兵革,善守者不 以城郭。
shì yǐ gāo chéng shēn chí bù zú yǐ wéi gù jiān jiǎ ruì bīng bù zú yǐ wéi qiáng
这句话大意是:是以高城深池,不足以为固,坚甲锐兵,不足以为强。
dí yù gù shǒu gōng qí wú bèi
这句话大意是:敌欲固守,攻其无备;。
dí yù xìng zhèn chū qí bù yì
这句话大意是:敌欲兴阵,出其不意;。
wǒ wǎng dí lái jǐn shè suǒ jū
这句话大意是:我往敌来,谨设所 居;。
wǒ qǐ dí zhǐ gōng qí zuǒ yòu
这句话大意是:我起敌止,攻其左右;。
liàng qí hé dí xiān jī qí shí
这句话大意是:量其合敌,先击其实。
bù zhī shǒu de bù zhī zhàn rì kě bèi zhě zhòng zé zhuān bèi zhě guǎ
这句话大意是:不知守地,不 知战日,可备者众,则专备者寡。
yǐ lǜ xiāng bèi qiáng ruò xiāng gōng yǒng qiè xiāng zhù qián hòu xiāng fù zuǒ yòu xiāng qū rú cháng shān zhī shé shǒu wěi jù dào cǐ jiù bīng zhī dào yě
这句话大意是:以虑相备,强弱相攻,勇怯相 助,前后相赴,左右相趋,如常山之蛇,首尾俱到,此救兵之道 也。
gù shèng zhě quán wēi móu zhī wū shēn zhī dì xíng shì bù kě yù yán
这句话大意是:故胜者全威,谋之于身,知地形势,不可豫言。
yì zhī zhī qí de shī zhà zhī zhī qí ān wēi jì zhī zhī qí duō guǎ xíng zhī zhī qí shēng sǐ lǜ zhī zhī qí kǔ lè móu zhī zhī qí shàn bèi
这句话大意是:议之知其得 失,诈之知其安危,计之知其多寡,形之知其生死,虑之知其苦 乐,谋之知其善备。
gù bīng cóng shēng jī sǐ bì shí jī xū shān líng zhī zhàn bù yǎng qí gāo shuǐ shàng zhī zhàn bù nì qí liú cǎo shàng zhī zhàn bù shè qí shēn píng dì zhī zhàn bù nì qí xū dào shàng zhī zhàn bù nì qí gū
这句话大意是:故兵从生击死,避实击虚,山陵之战,不仰 其高,水上之战,不逆其流,草上之战,不涉其深,平地之战, 不逆其虚,道上之战,不逆其孤;。
cǐ wǔ zhě bīng zhī lì de zhī suǒ zhù yě
这句话大意是:此五者,兵之利,地之所助也 。
fu jūn chéng wū yòng shì
这句话大意是:夫军成于用势,。
bài wū móu lòu
这句话大意是:败于谋漏,。
jī wū yuǎn shū
这句话大意是:饥于远输,。
kě wū gōng jǐng
这句话大意是:渴于躬井,。
láo wū fán rǎo
这句话大意是:劳于烦扰,。
yì wū ān jìng
这句话大意是:佚于安静,。
yí wū bù zhàn
这句话大意是:疑于不战,。
huò wū jiàn lì
这句话大意是:惑于见利,。
tuì wū xíng fá
这句话大意是:退于刑罚,。
jìn wū shǎng cì
这句话大意是:进于赏赐,。
ruò wū jiàn bī
这句话大意是:弱于见 逼,。
qiáng wū yòng shì
这句话大意是:强于用势,。
kùn wū jiàn wéi
这句话大意是:困于见围,。
jù wū xiān zhì
这句话大意是:惧于先至,。
jīng wū yè hū
这句话大意是:惊于夜呼,。
luàn wū àn mèi
这句话大意是:乱于暗昧,。
mí wū shī dào
这句话大意是:迷 于失道,。
qióng wū jué dì
这句话大意是:穷于绝地,。
shī wū bào zú
这句话大意是:失于暴卒,。
de wū yù jì
这句话大意是:得于豫计。
gù lì jīng qí yǐ shì qí mù jī jīn gǔ yǐ míng qí ěr shè fǔ yuè yǐ qí qí xīn chén jiào lìng yǐ tóng qí dào xīng shǎng cì yǐ quàn qí gōng xíng zhū fá yǐ fáng qí wěi
这句话大意是:故立旌旗以视其目, 击金鼓以鸣其耳,设斧钺以齐其心,陈教令以同其道,兴赏赐以 劝其功,行诛伐以防其伪。
zhòu zhàn bù xiāng wén jīng qí wèi zhī jǔ yè zhàn bù xiāng jiàn huǒ gǔ wèi zhī qǐ jiào lìng yǒu bù cóng fǔ yuè wèi zhī shǐ
这句话大意是:昼战不相闻,旌旗为之举,夜战不相 见,火鼓为之起,教令有不从,斧钺为之使。
bù zhī jiǔ dì zhī shǐ zé bù zhī jiǔ biàn zhī dào
这句话大意是:不知九地之使,则 不知九变之道。
tiān zhī yīn yáng de zhī xíng míng rén zhī fù xīn zhī cǐ sān zhě huò chù qí gōng zhī qí shì nǎi zhī qí dí bù zhī qí shì zé bù zhī qí dí bù zhī qí dí měi zhàn bì dài gù jūn zhī suǒ jī bì xiān zhī qí zuǒ yòu shì zú zhī xīn
这句话大意是:天之阴阳,地之形名,人之腹心,知此三者,获 处其功,知其士乃知其敌,不知其士,则不知其敌,不知其敌, 每战必殆,故军之所击,必先知其左右士卒之心。
wǔ jiān zhī dào jūn zhī suǒ qīn jiāng zhī suǒ hòu fēi shèng zhì bù néng yòng fēi rén xián bù néng shǐ
这句话大意是:五间之道,军 之所亲,将之所厚,非圣智不能用,非仁贤不能使。
wǔ jiān de qí qíng zé mín kě yòng guó kě zhǎng bǎo
这句话大意是:五间得其情 ,则民可用,国可长保。
gù bīng qiú shēng zé bèi bù dé yǐ zé dòu jìng yǐ lǐ ān dòng yǐ lǐ wēi wú shì dí zhī bù zhì shì wú zhī bù kě jī
现代白话:故兵求生则备,不得已则斗,静以理安 ,动以理威,无恃敌之不至,恃我之不可击。
yǐ jìn dài yuǎn yǐ yì dài láo yǐ bǎo dài jī yǐ shǎng dài xū yǐ shēng dài sǐ yǐ zhòng dài guǎ yǐ wàng dài shuāi yǐ fú dài lái
这句话大意是:以近待远,以逸待 劳,以饱待饥,以赏待虚,以生待死,以众待寡,以旺待衰,以 伏待来。
zhěng zhěng zhī jīng táng táng zhī gǔ dāng shùn qí qián ér fù qí hòu gù qí xiǎn zǔ ér yíng qí biǎo wěi zhī yǐ lì róu zhī yǐ hài yǐ zhì jūn zhī dào quán yǐ
现代白话:整整之旌,堂堂之鼓,当顺其前,而覆其后,固其险阻 ,而营其表,委之以利,柔之以害,以治军之道全了。