扁鹊心书 · 窦材 · Chapter 236 of 236

神方·跋

PinyinModern Translation
Size

biǎn què xīn shū sān juǎn jí shén fāng yī juàn sòng shào xīng zhōng kāi zhōu xún jiǎn dòu cái suǒ jí lù yǐ cháng qǐn bǎn xíng shì ér suì jiǔ yān méi rén jiān shǎo yǒu jiàn zhě

这句话大意是:《扁鹊心书》三卷及《神方》一卷,宋绍兴中开州巡检窦材所集录,已尝锓板行世,而岁久湮没,人间少有见者。

gǔ yuè lǎo rén de zhī chà wèi qí shū mì cè bǎo zàng bù chì zài láng hán yù jí zhōng

这句话大意是:古月老人得之,诧为奇书秘册,宝藏不啻在琅函玉笈中。

lǎo rén jīng yī lǐ yú gǔ jīn fāng lùn pōu xī yí sì zhǐ chì é miù jiē hé xuān qí zhèng yì

这句话大意是:老人精医理,于古今方论,剖析疑似,指斥讹谬,皆合轩岐正义。

yù wēi jí zhī jí tā rén suō shǒu gào nán lǎo rén zhì zhī wǎng wǎng zòu xiào

这句话大意是:遇危急之疾,他人缩手告难,老人治之往往奏效。

nián wǔ shí wài yòu de cǐ shū sì hòu zhì rén gù jí yì duō qí yàn

这句话大意是:年五十外又得此书,嗣后治人痼疾,益多奇验。

méi hòu qí zǐ dào zhōu jì qí yè cháng shǒu qí shū shì yú yuē sī yù zhòng kān yǐ chuán yú shì

这句话大意是:没后,其子道周继其业,尝手其书示余,曰∶思欲重刊,以传于世。

ér jiā pín fá lì chí zhī shí yú nián jìng bù kè kān dào zhōu yì méi lì jīn yòu shí yú nián

这句话大意是:而家贫乏力,迟之十余年,竟不克刊,道周亦没,历今又十余年。

jiàn qí sūn jì yún yǔ jí shì shū yīn chū qí zǔ shǒu lù fù běn jiàn shì shàng yǒu cān lùn bǎi yú tiáo shí yí bǔ quē kě wèi dòu shì gōng chén

这句话大意是:见其孙纪云语及是书,因出其祖手录副本见示,上有参论百余条,拾遗补阙,可谓窦氏功臣。

dì zì jù bù wú é cuò biān fāng yì yǒu dù shí

这句话大意是:第字句不无讹错,边方亦有蠹蚀。

wèn qián zhě suǒ jiàn yuán běn zé guī héng táng yī cáng shū jiā

这句话大意是:问前者所见原本,则归横塘一藏书家。

yú shēn yǐ bù de zài jiàn wèi qiàn yòu kǒng cǐ běn jiǔ yì yān mò bù cún

这句话大意是:余深以不得再见为歉,又恐此本久亦湮没不存。

yuán jiā jiào kān jí yǐ cān lùn zhū tiáo fù zhù qí xià yǐ fù pōu jué

这句话大意是:爰加较勘,即以参论诸条附注其下,以付剖劂。

yī yǐ ēn gù rén xī rì jiàn shì sī biān zhī yì

这句话大意是:一以恩故人昔日见示斯编之意;。

yī yǐ shǐ qí fāng yào jué liú chuán shì shàng hòu rén yòng zhī dé yǐ qǐ chén ér bǎo tiān nián wèi yì shén wú qióng yě

这句话大意是:一以使奇方要诀,流传世上,后人用之得以起沉 而保天年,为益甚无穷也。

huí sī shù shí nián qián yǔ gǔ yuè lǎo rén fù zǐ xiāng wù yǔ wǎn rán chóu xī shì suì yuè rú chí liǎng rén mù mù yǐ gǒng bù huò qīn jiàn shì shū zhòng kān wèi kě tàn yě

这句话大意是:回思数十年前与古月老人父子相晤语,宛然畴昔事,岁月如驰,两人墓木已拱,不获亲见是书重刊,为可叹也。

lǎo rén míng jué zì niàn ān yīn xìng hú shì gù zì hào gǔ yuè lǎo rén

这句话大意是:老人名珏字念庵,因姓胡氏,故自号古月老人。

qián lóng yǐ yǒu èr yuè dīng chǒu shuò zǐ yáng shān mín wáng qí shū

这句话大意是:乾隆乙酉二月丁丑朔紫阳山民王琦书。

dòu shì cái shēng yú sòng zhī zhōng yè

这句话大意是:窦氏材生于宋之中叶,。

ér shū zhōng yǒu hé jiān dān xī yí é hòu shì zhī yǔ

这句话大意是:而书中有河间丹溪遗讹后世之语,。

yòu zhōng rǔ fěn fāng xià

这句话大意是:又钟乳粉方下,。

zǐ dān xī duō fú fā kě lín zhī shuō wèi miù

这句话大意是:訾丹溪“多服发渴淋”之说为谬,。

yòu yán zhì fǎ jiàn shí zhēn běn cǎo

这句话大意是:又言制法见时珍《本草》,。

hé yuán jǔ yuán míng rén zhī shū ér jí zhī

这句话大意是:何缘举元明人之书而及之,。

qí wèi hòu rén zēng yì wú yí

这句话大意是:其为后人增益无疑,。

jiān zhī shì biān fēi dòu shì yuán běn yǐ

现代白话:兼知是编非窦氏原本了。

zhòng jǐng shāng hán lùn gǔ jīn fèng wéi bù kān zhī diǎn dòu shì gù yǒu zhǐ zhāi qí wèi dāng zhě shù tiáo gài yóu jiāo zhí qí cí wèi cháng róng guàn yǐ cān lǐng qí huó pō zhī yòng zhì yì jiàn yǒu chà chí ěr

这句话大意是:仲景《伤寒论》,古今奉为不刊之典,窦氏顾有指摘其未当者数条,盖由胶执其词,未尝融贯以参领其活泼之用,致意见有差池耳。

zài hòu rén zì dāng fēn bié guān zhī néng jiàn qí shì gèng néng zhèng qí fēi pàn rán bù huò sī wéi shàn dú gǔ shū zhě

这句话大意是:再后人自当分别观之,能鉴其是,更能正其非,判然不惑,斯为善读古书者。

rén bǐng yīn yáng èr qì

这句话大意是:人禀阴阳二气。

yǐ chéng cǐ shēn shēn zhī nèi jiē èr qì suǒ chōng zhōu yě

这句话大意是:以成此身,身之内皆二气所充周也。

hù yǐ xiāng shēng yīn yǐ xiāng jì ér wú guò yǔ bù jí zhī xiāng líng shì yǐ nèi wài hé píng ér wú jí bìng

这句话大意是:互以相生,因以相济,而无过与不及之相陵,是以内外和平而无疾病。

yǒu jí bìng zhě fǎn shì

这句话大意是:有疾病者反是。

zhì zhī zhě fú yáng bǎo yīn gè shì qí yōu yi sǔn zhī yì zhī yǐ qī yú zhì dāng ér wú piān yān

现代白话:治之者,扶阳保阴,各视其攸宜,损之,益之,以期于至当而无偏呢。

shì shū zhòng zài fú yáng huò zhě yí qí bù miǎn piān jiàn rán yú cháng guān tiān dì jiàn rì yuè yíng kuī hán xuān dì yùn yǔ shí ruò cǎo mù shèng shuāi ér xìn yáng cháng yǒu yú yīn cháng bù zú nǎi zào huà zì rán zhī shū jī

这句话大意是:是书重在扶阳,或者疑其不免偏见,然余尝观天地间日月盈亏,寒暄递运,雨 时若,草木盛衰,而信阳常有余,阴常不足,乃造化自然之枢机。

ruò fú yáng cháng yǒu yú ér yún shēng bù yàn qí yǒu yú

这句话大意是:若夫阳常有余,而芸生不厌其有余;。

yīn cháng bù zú ér yún shēng bù kǔ qí bù zú

这句话大意是:阴常不足,而芸生不苦其不足。

yǐ cǐ wù fú yáng zhī lǐ shì bǎo yīn wèi yóu yào zhě yì běn zào huà dāng rán zhī guǐ

这句话大意是:以此悟扶阳之理视保阴为尤要者,亦本造化当然之轨。

zé dòu shì zhī shū yǐ zhuó ài wèi dì yī ěr dān yào wèi dì èr yòng fù zǐ wèi dì sān chuán cǐ sān fǎ yǐ wéi bǎo mìng zhēn jué xún qiān gǔ bù mó zhī fǎ

这句话大意是:则窦氏之书以灼艾为第一,饵丹药为第二,用附子为第三,传此三法以为保命真诀,洵千古不磨之法。

hé yōng pái zī qí fēi zāi

现代白话:何庸排訾其非啊。

qí yì lùn zhāng wáng yǐ xià liù zǐ yě fēi wu wèi hǎo biàn yǐ jiǎo yì yě

这句话大意是:其议论张王以下六子也,非务为好辩以矫异也。

xù zhōng yǐ míng yán xué liù zǐ zhī shū yǐ tiáo zhì xiǎo jí bǎi fā ér bǎi zhòng

这句话大意是:序中已明言,学六子之书,以调治小疾百发而百中。

tè yǐ shù shí zhǒng dà bìng chuí wēi zhī zhèng fēi qí shū zhōng suǒ zài zhū fāng kě néng jiù liáo ér bié yǒu jiù liáo zhī fāng ér yán yě

这句话大意是:特以数十种大病,垂危之证,非其书中所载诸方可能救疗,而别有救疗之方而言也。

wéi shì yào yú rén yǒu yi bù yí zhī shū fāng yǔ zhèng yǒu duì bù duì zhī yì yú gǔ shū néng shàn dú zhě yòu guì néng shàn yòng

这句话大意是:惟是药与人有宜不宜之殊,方与证有对不对之异,于古书能善读者,又贵能善用。

gǒu jǐn néng jiàn qí wài zhī xíng sì ér wèi néng chá qí nèi zhī shén jī

这句话大意是:苟仅能见其外之形似,而未能察其内之神机。

wǎng wǎng rán zhí zhǐ shàng chén yán ér cháng shì zhī yī yǒu bù dàng rén qiě chéng qí jiān ér yì shì shū fú yáng zhī fǎ wèi wù ér bù kě zūn xún yǐ

现代白话:惘惘然,执纸上陈言而尝试之,一有不当,人且乘其间而议是书扶阳之法为误而不可遵循了。

jiē jiē

这句话大意是:嗟,嗟!

fú yáng zhèng lǐ hé wù zhī yǒu yīn yòng zhě zhī bù dàng ér bìng jiù xī rén lì yán zhī wù wú kǒng sī rén zhī xué yì wù yú bǎo yīn zhī shuō yāo wǎng tiān xià cāng shēng gèng duō ér céng bù zì jué yě kě shèng tàn zāi

现代白话:扶阳正理,何误之有,因用者之不当,而并咎昔人立言之误,我恐斯人之学亦误于保阴之说,夭枉天下苍生更多而曾不自觉也,可胜叹啊!

èr yuè shí sān rì jǐ chǒu zuó yá yòu shū

这句话大意是:二月十三日己丑琢崖又书。

diāo bǎn wèi jùn huò yǒu zǔ yú zhě yuē táo jié ān lù chéng jiā mì de běn jiè qí zi wù yǐ shì rén kǒng qiǎn lòu zhě wàng sì dǐ

这句话大意是:雕板未竣,或有阻余者曰∶陶节庵录成《家秘》的本,戒其子勿以示人,恐浅陋者妄肆诋 。

zi zhēn shì biān shí xī ér cáng zhī zé qí rén shì yān kě yǐ hú shì juān lí kè zǎo yǐ zhāo shì yú shì bù lǜ qiǎn xué zhī tú shì fēi fēng qǐ huò jiā tú mǒ ér wéi shì shū chuāng yǔ

现代白话:子珍是编,什袭而藏之,择其人示呢可了,胡事镌梨刻枣,以昭示于世,不虑浅学之徒是非锋起,或加涂抹,而为是书疮 与?

yú yuē rén xīn gè yì suǒ jiàn bù tóng yú shì shū ér fēi zhī huò tú mǒ zhī rú wú zǐ suǒ yán gù yǒu yǐ

现代白话:余曰∶人心各异,所见不同,于是书而非之,或涂抹之,如我子所言固有了。

rán qǐ wú zhòng zhī zhēn zhī gèng yù zhòng kān zhī rú gǔ yuè lǎo rén fù zǐ zhě hu

这句话大意是:然岂无重之珍之,更欲重刊之,如古月老人父子者乎!

xī huà tuó néng pōu gē jī jù jiān xǐ cháng wèi qí fāng shū fén huǐ bù chuán hòu rén yǐ wéi hèn rán shǐ qí shū shàng cún kǒng wèi qí dàn wàng bù jīng zhě bì duō shú gǎn yǒu xìn ér yòng zhě

这句话大意是:昔华佗能剖割积聚,湔洗肠胃,其方书焚毁不传,后人以为恨,然使其书尚存,恐谓其诞妄不经者必多,孰敢有信而用者。

jīn dòu shì zhī shū níng dú yì yú huá shì zhī shū yé

这句话大意是:今窦氏之书宁独异于华氏之书耶?

yú xìng qí de cún yú jīn yě

这句话大意是:余幸其得存于今也。

jí zhòng kān zhī huà yī zhì wèi qiān bǎi zhì jì qí zhǎng liú tiān dì jiān ér bù zhì sī miè wú chuán

这句话大意是:亟重刊之,化一帙为千百帙,冀其长留天地间,而不至澌灭无传。

hòu rén de zhī huò yǒu xìn ér yòng zhě cǐ zhī qǐ sǐ fú shuāi tōng bì jiě jié ér fǎn zhī yú píng

这句话大意是:后人得之,或有信而用者,此之起死扶衰,通闭解结,而反之于平。

zé shì shū shí bó shī jì zhòng zhī liáng shū qí wèi yǒu gōng yú cāng chì qǐ shǎo zāi

现代白话:则是书实博施济众之良书,其为有功于苍赤岂少啊!

bǐ zhí piān zhì zhī jiàn píng jū zé zé yǒu fán yán yú fú yáng zhī lǐ sì wèi pái jī

这句话大意是:彼执偏滞之见,平居则啧有烦言,于扶阳之理,肆为排击;。

lín xiǎn zhèng zé xiù shǒu huáng mò zhī néng jiù

这句话大意是:临险证则袖手 徨,莫之能救。

qí xué zhī yōu liè kě yī lǎn ér zhī qí yán zhī shì fēi céng hé zú wéi zhòng qīng hu

这句话大意是:其学之优劣可一览而知,其言之是非,曾何足为重轻乎!

èr yuè èr shí liù rì rén yín zuó yá yòu shū

这句话大意是:二月二十六日壬寅琢崖又书。

✦ You read 神方·跋

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.