武经总要 · 丁度 · Chapter 27 of 43

后集·卷五

PinyinModern Translation
Size

chū qí

这句话大意是:出奇。

zhàn guó lián pō wèi zhào jiāng qín shǐ jiān yuē qín dú wèi zhào kuò ěr lián pō yì yǔ qiě jiàng yǐ

现代白话:战国廉颇为赵将,秦使间曰:“秦独畏赵括耳,廉颇易与,且降了。

huì pō jūn duō wáng shī shù bài jiān bì bù gǎn zhàn

这句话大意是:”会颇军多亡失,数败,坚壁不敢战。

yòu wén qín fǎn jiàn zhī yán shǐ kuò dài pō

这句话大意是:又闻秦反间之言,使括代颇。

kuò zhì zé chū jūn jī qín

这句话大意是:括至,则出军击秦。

qín jūn yáng bài ér zǒu zhāng èr qí bīng yǐ jié zhī

这句话大意是:秦军佯败而走,张二奇兵以劫之。

zhào jūn suì shèng zhuī zào bì bù dé rù ér qín qí bīng èr wàn wǔ qiān jué zhào jūn hòu yòu wǔ qiān jì jué zhào bì

这句话大意是:赵军遂胜追,造壁不得入,而秦奇兵二万五千绝赵军后,又五千骑绝赵壁。

zhào bīng fēn wéi èr liáng dào jué kuò zú bài

这句话大意是:赵兵分为二,粮道绝,括卒败。

tū jué fàn sāi yáng dì lìng táng gāo zǔ yǔ mǎ yì tài shǒu wáng rén gōng lǜ zhòng bèi biān

这句话大意是:突厥犯塞,炀帝令唐高祖与马邑太守王仁恭率众备边。

huì lǔ kòu mǎ yì rén gōng yǐ zhòng guǎ bù dí yǒu jù sè

这句话大意是:会虏寇马邑,仁恭以众寡不敌,有惧色。

gāo zǔ wèi zhī yuē jīn zhǔ shàng xiá yuǎn gū chéng jué yuán ruò bù sǐ zhàn nán yǐ tú quán

这句话大意是:高祖谓之曰:“今主上遐远,孤城绝援,若不死战,难以图全。

yú shì qīn xuǎn jīng qí èr qiān chū wèi yóu jūn jū chǔ yǐn shí suí zhú shuǐ cǎo yī tóng yú tū jué

这句话大意是:”于是亲选精骑二千,出为游军,居处饮食,随逐水草,一同于突厥。

jiàn lǔ hóu qí dàn chí qí shè liè shì ruò qīng zhī

这句话大意是:见虏侯,骑但驰骑射猎,示若轻之。

jí yǔ lǔ xiāng yù zé jǐ jiǎo zhì zhèn xuǎn shàn shè zhě wéi bié duì chí mǎn yǐ dài zhī

这句话大意是:及与虏相遇,则掎角置阵,选善射者为别队,持满以待之。

lǔ mò néng cè bù gǎn jué zhàn

这句话大意是:虏莫能测,不敢决战。

yīn zòng qí bīng jī zǒu zhī huò qí tè lè suǒ chéng jùn mǎ zhǎn shǒu qiān wàn jí

这句话大意是:因纵奇兵击走之,获其特勒所乘骏马,斩首千万级。

táng tài zōng cháng xuǎn jīng ruì qiān yú qí wèi qí bīng jiē zào yī hēi jiǎ fēn wéi zuǒ yòu duì duì jiàn dà qí lìng qí jiāng qín shū bǎo chéng yǎo jīn yù chí jìng dé dí zhǎng sūn děng fēn tǒng zhī

这句话大意是:唐太宗尝选精锐千余骑为骑兵,皆皂衣黑甲,分为左右队,队建大旗,令骑将秦叔宝、程咬金、尉迟敬德、翟长孙等分统之。

měi lín kòu tài zōng gōng pī hēi jiǎ xiān fēng lǜ zhī hóu jī ér jìn suǒ xiàng cuī mǐ

这句话大意是:每临寇,太宗躬披黑甲,先锋率之,侯机而进,所向摧靡。

cháng yǐ shǎo jī zhòng zéi tú qì shè

这句话大意是:常以少击众,贼徒气慑。

kāi yuán èr nián tǔ bō jīng jiá shí wàn kòu lín táo wáng lǜ suǒ bù èr qiān rén juǎn jiǎ bèi chéng yǔ lín táo liǎng jūn hé shì yǐ jù zhī

这句话大意是:开元二年,吐蕃精甲十万寇临洮,王率所部二千人,卷甲倍程,与临洮两军合势以拒之。

zéi yíng yú dà lái gǔ kǒu tǔ bō jiāng bèn dá yán wén lǜ bīng jì zhì

这句话大意是:贼营于大来谷口,吐蕃将坌达延文率兵继至。

nǎi chū qí bīng qī bǎi rén yī zhī fán fú yè xí zhī

这句话大意是:乃出奇兵七百人,衣之蕃服,夜袭之。

xiāng qù wǔ lǐ zhì gǔ jiǎo lìng qián zhě yù kòu dà hū hòu zhě jī gǔ yǐ yīng zhī

这句话大意是:相去五里置鼓角,令前者遇寇大呼,后者击鼓以应之。

zéi zhòng dà jù yí yǒu fú bīng zì xiāng shā shāng sǐ zhě wàn jì

这句话大意是:贼众大惧,疑有伏兵,自相杀伤,死者万计。

é ér shè yòu yǔ lín jiāng jūn xuē nè lǜ zhòng yāo jī tǔ bō zhì wǔ héng gǔ qù dà lái gǔ èr shí lǐ wèi zéi suǒ gé

这句话大意是:俄而摄右羽林将军薛讷率众邀击吐蕃至武衡谷,去大来谷二十里,为贼所隔。

lǜ bīng yíng nè zhī jūn zéi zhì bīng liǎng jūn zhī jiān lián gèn shù shí lǐ

这句话大意是:率兵迎讷之军,贼置兵两军之间,连亘数十里。

yè chū zhuàng shì xián méi jī zhī zéi yòu dà kuì

这句话大意是:夜出壮士,衔枚击之,贼又大溃。

nǎi yǔ nè hé jūn yǎn qí yú zhòng pò bēn zhì táo shuǐ shā huò bù kě shèng shǔ

这句话大意是:乃与讷合军掩其余众,迫奔至洮水,杀获不可胜数。

yuán shuài guǎng píng wáng lǜ fán hàn zhī shī shí wǔ wàn jìn qǔ cháng ān zhàn yú xiāng jī sì běi jié zhèn sān shí lǐ

这句话大意是:元帅广平王率蕃汉之师十五万进取长安,战于香积寺北,结阵三十里。

zéi jiāng li guī rén xiān báo wǒ jūn wǒ jūn luàn

这句话大意是:贼将李归仁先薄我军,我军乱。

li sì yè fèn mìng chí yè qín shí yú qí nǎi dìng huí qì

这句话大意是:李嗣业奋命驰,业禽十余骑,乃定回讫。

qí bīng chū zéi bèi jiā gōng zhī zhǎn shǒu liù wàn jí

这句话大意是:奇兵出贼背夹攻之,斩首六万级。

wáng zhōng sì shǎo yǒng gǎn zì fù jí wèi jié jiāng yǐ chí zhòng ān biān wèi wu

这句话大意是:王忠嗣少勇敢自负,及为节将,以持重安边为务。

cháng wèi rén yún guó jiā shēng píng zhī shí wèi jiāng zhě zài fǔ qí zhòng ér yǐ wú bù yù pí zhōng guó zhī lì yǐ jiǎo gōng míng

现代白话:尝谓人云:“国家升平之时,为将者在抚其众而已,我不欲疲中国之力,以徼功名。

dàn xùn liàn shì zú quē zé bǔ zhī

这句话大意是:”但训练士卒,缺则补之。

yǒu qī gōng bǎi wǔ shí zhāng cháng zhù zhī dài zhōng shì wú suǒ yòng

这句话大意是:有漆弓百五十张,常贮之袋中,示无所用。

jūn zhōng jiē rì yè sī zhàn yīn duō zòng jiān móu yǐ cì lǔ zhī xì shí yǐ qí bīng xí zhī gù shì lè wèi yòng shī chū bì shèng

这句话大意是:军中皆日夜思战,因多纵间谋,以伺虏之隙,时以奇兵袭之,故士乐为用,师出必胜。

měi jūn chū jí gè zhào běn jiāng fù qí bīng qì lìng qí shì zú suī yī gōng yī jiàn bì shū qí xìng míng yú shàng yǐ jì zhī jūn ba ér nà

这句话大意是:每军出,即各召本将付其兵器,令其士卒虽一弓一箭必书其姓名于上以记之,军罢而纳。

ruò yí shǐ jí yàn qí míng zuì zhī

这句话大意是:若遗矢,即验其名罪之。

gù rén rén zì quàn jiǎ zhàng chōng rèn

这句话大意是:故人人自劝,甲仗充刃。

wǔ dài hàn gāo zǔ zài jìn yáng guō jìn wǎng yī zhī hàn zǔ zhuàng qí cái

这句话大意是:五代汉高祖在晋阳,郭进往依之,汉祖壮其材。

huì běi kòu tú ān yáng chéng yīn qiǎn jìn gōng bá zhī

这句话大意是:会北寇屠安阳城,因遣进攻拔之。

róng rén dùn qù

这句话大意是:戎人遁去。

shòu fāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:授方州刺史。

kòu wáng dào bì gāo zǔ chū bīng jǐng xíng jìn yǐ qí bīng jiàn dào xiān rù shui míng zhōu yīn dìng hé běi

这句话大意是:寇王道毙,高祖出兵井陉,进以奇兵,间道先入氵名州,因定河北。

fú bīng chūn qiū shí bì fù zhī zhàn jìn shì jì shǐ gǒng shuò hán chuān shuài qī fù yú áo qián shuài jiāng yě

这句话大意是:伏兵春秋时,必阝之战,晋士季使巩朔、韩穿帅七覆于敖前(帅,将也。

fù wèi fú bīng qī chù gù shàng jūn bù bài

这句话大意是:覆为伏兵七处),故上军不败。

běi róng qīn zhèng zhèng bó yù zhī

这句话大意是:北戎侵郑,郑伯御之。

gōng zǐ tū yuē shǐ yǒng ér wú gāng zhě cháng kòu ér sù qù zhī cháng shì yě

这句话大意是:公子突曰:“使勇而无刚者,尝寇而速去之(尝,试也。

yǒng zé néng wǎng wú gāng bù chǐ tuì jūn sān fù yǐ dài zhī fù fú bīng

这句话大意是:勇则能往,无刚不耻退)君三覆以待之(覆,伏兵)。

róng rén zhī qián yù fù zhě bēn zhèng jiāng zhù shí zhú zhī zhōng róng shī qián hòu jī zhī jǐn yì

这句话大意是:戎人之前遇覆者奔,郑将祝时逐之,衷戎师,前后击之,尽殪。

wú qīn chu chu jiāng yǎng yóu jī bèn mìng chu sī mǎ zi gēng yǐ shī jì zhī

这句话大意是:吴侵楚,楚将养由基奔命,楚司马子庚以师继之。

yǎng yóu jī yuē wú chéng wǒ sàng wèi wǒ bù néng shī yě bì yì wǒ ér bù jiè

这句话大意是:养由基曰:“吴乘我丧,谓我不能师也,必易我而不戒。

zi wèi sān fù yǐ dài wǒ qǐng yòu zhī

这句话大意是:子为三覆以待,我请诱之。

zi gēng cóng zhī zhàn yú yōng pǔ chu de dà bài wú shī

这句话大意是:”子庚从之,战于庸浦(楚地),大败吴师。

hàn jǐng dì shí wú chǔ fǎn yǐ zhōu yà fu jī zhī zhì bà shàng

这句话大意是:汉景帝时,吴楚反,以周亚夫击之,至霸上。

zhào shè shuō yà fu wú wáng sù fù ji sǐ shì jiǔ yǐ

现代白话:赵涉说亚夫:“吴王素富,辑死士久了。

cǐ zhī jiāng jūn qiě xíng bì zhì rén yú miǎn zhī jiān

这句话大意是:此知将军且行,必置人于ゾ渑之间。

rán bīng shì shàng shén mì jiāng jūn hé bù cóng yòu qù zǒu lán tián chū wǔ guān dǐ luò yáng jiān bù guò chà yī èr rì zhí rù wǔ kù jī zhōng míng gǔ

这句话大意是:然兵事上神密,将军何不从右去,走蓝田,出武关,抵洛阳,间不过差一二日,直入武库,击钟鸣鼓。

zhū hóu wén zhī yǐ wéi jiāng jūn cóng tiān ér xià yě

这句话大意是:诸侯闻之,以为将军从天而下也。

rú qí jì zhì luò yáng shǐ lì sōu miǎn jiān guǒ de wú fú bīng

这句话大意是:”如其计,至洛阳,使吏搜ゾ渑间,果得吴伏兵。

hòu hàn jīng zhōu liú biǎo qiǎn liú bèi běi qīn zhì yè cáo gōng qiǎn jiàng li diǎn yǔ xià hóu jù zhī

这句话大意是:后汉荆州刘表遣刘备北侵,至叶,曹公遣将李典与夏侯拒之。

bèi yī zhāo shāo zhūn qù xià hóu lǜ zhū jūn zhuī jī zhī

这句话大意是:备一朝烧屯去,夏侯率诸军追击之。

diǎn yuē zéi wú gù tuì yí bì yǒu fú

这句话大意是:典曰:“贼无故退,疑必有伏。

nán dào zhǎi xiá cǎo mù shēn bù kě zhuī yě

这句话大意是:南道窄狭,草木深,不可追也。

xià hóu bù tīng yǔ yú jìn zhuī zhī

这句话大意是:”夏侯不听,与于禁追之。

jìn yǔ xià hóu děng guǒ rù zéi fú lǐ

这句话大意是:禁与夏侯等果入贼伏里。

diǎn wǎng jiù bèi jiàn jiù zhì nǎi tuì

这句话大意是:典往救,备见救至,乃退。

hòu wèi mò qí chǒu nú zuò luàn guān zhōng wèi jiāng hè bá yuè lǜ bīng tǎo zhī

这句话大意是:后魏万俟丑奴作乱关中,魏将贺拔岳率兵讨之。

yuè yǐ qīng jì bā bǎi běi dù wèi shā lüě qí rén yǐ tiāo zhī

这句话大意是:岳以轻骑八百北渡渭,杀掠其人以挑之。

chǒu nú dà jiàng yù chí pú sà guǒ lǜ bù qí èr wàn zhì wèi běi

这句话大意是:丑奴大将尉迟菩萨果率步骑二万至渭北。

yuè yǐ qīng jì shù shí yú yǔ pú sà gé shuǐ jiāo yán bīng chēng yáng guó wēi pú sà zì yán qiáng shèng wǎng fù shù fǎn shí yǐ bī mù yú shì gè hái

这句话大意是:岳以轻骑数十余,与菩萨隔水交言,兵称阳国威,菩萨自言强盛,往覆数返,时以逼暮,于是各还。

yuè mì yú wèi nán bàng shuǐ fēn jīng qí shù shí chù suí dì xíng biàn zhì zhī

这句话大意是:岳密于渭南傍水,分精骑数十处,随地形便置之。

míng rì zì jiāng bǎi yú qí gé shuǐ yǔ zéi xiāng jiàn

这句话大意是:明日,自将百余骑,隔水与贼相见。

yuè jiàn qián jìn xiān suǒ zhì qí suí yuè ér jí

这句话大意是:岳渐前进,先所置骑随岳而集。

qí jì jiàn zēng zéi bù cè qí duō shǎo

这句话大意是:骑既渐增,贼不测其多少。

xíng èr shí lǐ zhì shuǐ qiǎn kě jì zhī chù yuè shǐ chí mǎ dōng chū shì yù bēn dùn

这句话大意是:行二十里,至水浅可济之处,岳使驰马东出,似欲奔遁。

zéi wèi yuè zǒu nǎi qì bīng nán dù wèi shuǐ qīng jì zhuī yuè

这句话大意是:贼谓岳走,乃弃兵南渡渭水,轻骑追岳。

dōng xíng shí yú lǐ yī héng gǎng shè fú bīng dài zhī

这句话大意是:东行十余里,依横岗设伏兵待之。

zéi gè yǐ lù xiǎn bù de qí jìn qián hòu jì zhì bàn dù jiāng dōng

这句话大意是:贼各以路险不得齐进,前后继至,半渡江东。

yuè nǎi huí yǔ zhàn shēn xiān shì zú jí jī zhī

这句话大意是:岳乃回与战,身先士卒,急击之。

zéi biàn tuì zǒu

这句话大意是:贼便退走。

yuè hào lìng suǒ bù zéi xià mǎ zhě jiē bù tīng shā

这句话大意是:岳号令所部:“贼下马者,皆不听杀。

zéi gù jiàn zhī biàn xī xià mǎ

这句话大意是:”贼顾见之,便悉下马。

é ér huò lǔ sān qiān rén mǎ yì wú yí

这句话大意是:俄而获虏三千人,马亦无遗。

suì qín pú sà

这句话大意是:遂擒菩萨。

réng dù wèi běi jiàng bù zú wàn yú

这句话大意是:仍渡渭北,降步卒万余。

wèi fu yǒng wèi yù zhōu cì shǐ nán qí jiāng péi shū yè lái qīn chǔ wáng shù dì míng

这句话大意是:魏傅永为豫州刺史,南齐将裴叔业来侵楚王戍(地名)。

yǒng lìng shù tián sāi wài qiàn yè fú zhàn shì yī qiān rén yú chéng wài

这句话大意是:永令戍填塞外堑,夜伏战士一千人于城外。

jí xiǎo ér shū yè děng zhì dùn yú chéng dōng liè zhèn jiāng zhì cháng wéi

这句话大意是:及晓,而叔业等至,顿于城东列阵将,置长围。

yǒng suǒ fú bīng yú dào zuǒ jī qí hòu jūn pò zhī

这句话大意是:永所伏兵于道左,击其后军破之。

shū yè nǎi lìng jiàng zuǒ shǒu suǒ liè zhī zhèn zì lǜ jīng jiá shù qiān rén jiù zhī

这句话大意是:叔业乃令将佐守所列之阵,自率精甲数千人救之。

yǒng shàng mén lóu guān shū yè nán xíng wǔ liù lǐ xǔ biàn kāi mén fèn jī suì cuī pò zhī

这句话大意是:永上门楼,观叔业南行五六里许,便开门奋击,遂摧破之。

shū yè bēn zǒu zuǒ yòu yù zhuī zhī yǒng yuē ruò zú bù mǎn sān qiān bǐ jīng jiá yóu shèng fēi lì qū ér bài zhí duò wú jì zhōng ěr

现代白话:叔业奔走,左右欲追之,永曰:“弱卒不满三千,彼精甲犹盛,非力屈而败,直堕我计中耳。

jì bù cè wǒ zhī xū shí zú sàng qí dǎn

这句话大意是:既不测我之虚实,足丧其胆。

fú cǐ zú yǐ hé xiá zhuī zhī

现代白话:俘此足了,何暇追之?

shí liù guó hòu zhào jiāng shí jì lóng gōng jìn jiāng liú yǎn yú jǐng tíng yǎn zhōu háo yòu zhāng píng děng qǐ bīng jiù yǎn

这句话大意是:”十六国后赵将石季龙攻晋将刘演于景庭,兖州豪右张平等起兵救演。

jì lóng yè qì yíng shè fú yú wài yáng shēng jiāng guī hé běi zhāng

这句话大意是:季龙夜弃营,设伏于外,扬声将归河北张。

píng yǐ wéi xìn rán rù yú kōng yíng

这句话大意是:平以为信然,入于空营。

jì lóng huí jī bài zhī suì xiàn lǐn qiū

这句话大意是:季龙回击,败之,遂陷廪丘。

xià hè lián bó bó jìn tún yī lì chuān hòu qín yáo xìng lái fá zhì sān chéng bó bó lǜ qí yù zhī

这句话大意是:夏赫连勃勃进屯依力川,后秦姚兴来伐,至三城,勃勃率骑御之。

xìng qiǎn qí jiāng yáo wén chóng jù zhàn bó bó wěi tuì fú yǐ dài zhī

这句话大意是:兴遣其将姚文崇拒战,勃勃伪退,伏以待之。

yáo xìng wén chóng děng zhuī zhī fú bīng jiā jī jiē qín zhī

这句话大意是:姚兴、文崇等追之,伏兵夹击,皆擒之。

hòu zhōu shí yù chí jiǒng zuò luàn yǐ zōng wén xīn wéi xiào kuān jī zhī

这句话大意是:后周时,尉迟迥作乱,以宗文忻、韦孝宽击之。

jiǒng qiǎn zi shèng bīng wǔ shè xīn jī zǒu zhī jìn lín xiāng zhōu

这句话大意是:迥遣子盛兵武涉,忻击走之,进临相州。

jiǒng qiǎn jiá bīng sān qiān fú yě mǎ gǎng

这句话大意是:迥遣甲兵三千,伏野马岗。

xīn yǐ wǔ bǎi qí xí zhī zhǎn huò lüè jìn

这句话大意是:忻以五百骑袭之,斩获略尽。

jìn zhì cǎo qiáo jiǒng yòu jù shǒu

这句话大意是:进至草桥,迥又拒守。

xīn yǐ qí bīng pò zhī zhí qū qiū xià

这句话大意是:忻以奇兵破之,直趋邺下。

jiǒng bèi chéng jié zhèn dà zhàn guān jūn bù lì

这句话大意是:迥背城结阵,大战,官军不利。

shí qiū chéng shì shù guān zhàn zhě shù wàn rén xīn wèi zuǒ yòu yuē shì jí yǐ wú dāng yǐ quán dào pò zhī

现代白话:时邺城士庶观战者数万人,忻谓左右曰:“事急了,我当以权道破之。

yú shì shè guān zhě zǒu zhī zhuǎn xiāng téng jiè shēng rú léi tíng

这句话大意是:”于是射观者,走之,转相腾藉,声如雷霆。

xīn nǎi chuán hū yuē zéi bài yǐ

现代白话:忻乃传呼曰:“贼败了!

zhòng fù zhèn qí lì jí jī zhī jiǒng jūn dà bài

这句话大意是:”众复振齐力急击之,迥军大败。

hán bāo wèi fén zhōu cì shǐ xiān shì qí kòu shù rù rén jiā fèi gēng sāng qián hòu cì shǐ mò néng fáng hàn

这句话大意是:韩褒为汾州刺史,先是齐寇数入,人家废耕桑,前后刺史莫能防捍。

bāo zhì shì huì kòu lái bāo nǎi xià lìng shǔ xiàn

这句话大意是:褒至,适会寇来,褒乃下令属县。

rén jì bù jí bèi yǐ gù duō bèi chāo lüě

这句话大意是:人既不及备,以故多被抄掠。

qí rén xǐ yú bù jué yǐ wéi zhōu xiān wèi jí bīng jīn hái bì bù néng zhuī niè

这句话大意是:齐人喜于不觉,以为州先未集,兵今还,必不能追蹑。

yóu shì yì xiè bù wéi yíng lěi

这句话大意是:由是益懈,不为营垒。

bāo yǐ xiān lēi jīng ruì fú bīng běi shān zhōng fēn jù xiǎn zǔ yāo qí guī lù

这句话大意是:褒已先勒精锐,伏兵北山中,分据险阻,邀其归路。

chéng qí zhòng dài zòng fú jī zhī jǐn huò qí zhòng

这句话大意是:乘其众怠,纵伏击之,尽获其众。

duò chū zhōu jiàng wèi chí jiǒng hé běi jù mìng wén dì qiǎn jiàng yú zhòng wén tǎo zhī

这句话大意是:隋初,周将尉迟迥河北拒命,文帝遣将于仲文讨之。

jiǒng jiāng tán ràng zhūn chéng wǔ zhòng wén jiǎn jīng bīng wěi jiàn jiǒng qí zhì bèi dào ér jìn

这句话大意是:迥将檀让屯成武,仲文简精兵,伪建迥旗帜,倍道而进。

tán ràng chū yè zhòng wén zhí zhī

这句话大意是:檀让出谒,仲文执之。

zhòng wén bèi chéng jié zhèn chū jūn shù lǐ shè fú yú má tián zhōng

这句话大意是:仲文背城结阵,出军数里,设伏于麻田中。

jiǒng jiāng bǐ luō shì zhòng ér lái liǎng zhèn cái hé fú bīng jù fā yè chái gǔ zào chén āi zhǎng tiān pí luō bīng kuì jiē tóu shuǐ sǐ

这句话大意是:迥将比罗恃众而来,两阵才合,伏兵俱发,曳柴鼓噪,尘埃涨天,毗罗兵溃,皆投水死。

wáng shì chōng yù jī li mì mì zhūn yǎn shī běi shān shàng shí xīn pò dí yǒu qīng shì chōng xīn bù shè bì lěi

这句话大意是:王世充欲击李密,密屯偃师北山上,时新破敌,有轻世充心,不设壁垒。

shì chōng yè qiǎn èr bǎi yú qí qián rù běi shān fú xī gǔ zhōng

这句话大意是:世充夜遣二百余骑,潜入北山,伏溪谷中。

lìng jūn rén mò mǎ rù shí chí míng ér báo mì

这句话大意是:令军人秣马蓐食,迟明而薄密。

mì chū bīng yīng zhī zhèn wèi chéng liè ér liǎng jūn hé zhàn qí fú bīng fā chéng gāo ér xià chí yā mì yíng yòu zòng huǒ fén qí lú shè

这句话大意是:密出兵应之,阵未成列,而两军合战,其伏兵发,乘高而下,驰压密营,又纵火焚其庐舍。

mì jūn kuì jiàng qí jiāng zhāng tóng rén chén zhì lüè jìn bá yǎn shī mì zǒu bǎo luò kǒu

这句话大意是:密军溃,降其将张童仁、陈智略,进拔偃师,密走保洛口。

táng tài zōng tǎo dòu jiàn dé zhì wǔ láo

这句话大意是:唐太宗讨窦建德,至武牢。

jiàn dé zì xíng yáng xī shàng tài zōng yǐ shù bǎi qí chū wǔ láo dōng èr shí yú lǐ yǐ tiāo zhī wǎng wǎng shè fú

这句话大意是:建德自荥阳西上,太宗以数百骑,出武牢东二十余里以挑之,往往设伏。

běi zhì zéi yíng cái sì qí ér yǐ

这句话大意是:北至贼营,才四骑而已。

wèi zuǒ yòu yuē zéi chū jiàn qí shǎo yí wéi chì hòu

这句话大意是:谓左右曰:“贼初见骑少,疑为斥候。

yǔ wèi bì hū zéi yǎn zhì yīn yǐn gōng shè zhī bì qí yī jiāng

这句话大意是:”语未毕,忽贼奄至,因引弓射之,毙其一将。

zéi yǐ wǔ liù qiān jì bìng bá qiāng ér jìn cóng zhě xián shī sè

这句话大意是:贼以五六千骑并拔枪而进,从者咸失色。

tài zōng wèi zhī yuē ěr dàn qián qù wǒ zì diàn hòu

现代白话:太宗谓之曰:“你但前去,我自殿后。

yú shì àn pèi xú xíng zéi zhì zhé yǐn gōng shè zhī bì yī zéi zéi jù ér zhǐ zhǐ ér fù lái rú cǐ zài sān měi zhì bì bì zéi nǎi bù gǎn fù bī

这句话大意是:”于是按辔徐行,贼至辄引弓射之,毙一贼,贼惧而止,止而复来,如此再三,每至必毙,贼乃不敢复逼。

tài zōng yǐn zéi rù fú nèi fú bīng xiāng cì ér fā hé jī pò zhī huò qí dà jiàng yīn qiū shí zàn zhǎn shǒu shù bǎi jí

这句话大意是:太宗引贼入伏内,伏兵相次而发,合击破之,获其大将殷秋、石瓒,斩首数百级。

li mì zhī pàn jiāng chū shān nán shǐ wàn bǎo jù mì wēi míng bù gǎn jù wèi shèng yàn shī yuē mì xiāo zéi yě yòu fǔ yǐ wáng bó dāng jué cè ér pàn qí xià bīng wáng sī yù dōng guī ruò fēi jì chū wàn quán zé bù wèi yě

这句话大意是:李密之叛,将出山南,史万宝惧密威名,不敢拒,谓盛彦师曰:“密,骁贼也,又辅以王伯当,决策而叛,其下兵亡思欲东归,若非计出万全,则不为也。

bīng zài sǐ dì dài bù kě dāng

这句话大意是:兵在死地,殆不可当。

yàn shī xiào yuē qǐng yǐ shù qiān zhī zhòng yāo zhī bì xiāo qí shǒu

这句话大意是:”彦师笑曰:“请以数千之众邀之,必枭其首。

wàn bǎo yuē jì jiāng ān chū

这句话大意是:”万宝曰:“计将安出?

duì yuē jūn fǎ shàng zhà bù kě wèi gōng shuō zhī

这句话大意是:”对曰:“军法尚诈,不可为公说之。

biàn lǐng zhòng yú xióng ěr shān nán bàng dào ér zhǐ lìng gōng nǔ zhě xié lù chéng gāo dāo dùn zhě fú yú xī gǔ

这句话大意是:”便领众逾熊耳山南,傍道而止,令弓弩者挟路乘高,刀盾者伏于溪谷。

lìng yuē dài zéi bàn dù yī shí qí fā gōng nǔ jù gāo zòng huǒ dāo dùn jí luàn chū báo zhī

这句话大意是:令曰:“待贼半渡,一时齐发弓弩,据高纵火,刀盾即乱出薄之。

huò wèn zhī yuē wén li mì yù xiàng luò zhōu ér gōng rù shān hé yě

这句话大意是:”或问之曰:“闻李密欲向洛州,而公入山,何也?

yàn shī yuē mì shēng yán wǎng luò shí zǒu xiāng yì chéng jiù zhāng shàn xiāng ěr bì dāng chū rén bù yì

这句话大意是:”彦师曰:“密声言往洛,实走襄邑城就张善相耳,必当出人不意。

ruò zéi rù gǔ kǒu wǒ zì hòu zhuī zhī shān lù xiǎn ài wú suǒ zhǎn lì yī fū diàn hòu bì zì néng zhì

这句话大意是:若贼入谷口,我自后追之,山路险隘,无所展力,一夫殿后,必自能制。

lìng wú xiān de rù gǔ kǒu qín zhī bì yǐ

现代白话:令我先得入谷口,擒之必了。

li mì jì dù shǎn zhōu yǐ wéi yú bù zú lǜ suì yōng zhòng xú xíng guǒ yú shān nán

这句话大意是:”李密既渡陕州,以为馀不足虑,遂拥众徐行,果逾山南。

yàn shī jī zhī mì zhòng shǒu wěi duàn jué bù dé xiāng jiù suì zhǎn li mì

这句话大意是:彦师击之,密众首尾断绝,不得相救,遂斩李密。

fēng cháng qīng wèi ān nán jié dù tǎo dà bó lǜ shī cì hè lóng láo chéng yī zhàn ér shèng

这句话大意是:封常清为安南节度,讨大勃律,师次贺隆劳城,一战而胜。

cháng qīng zhú zhī pàn guān duàn xiù shí yuē zéi bīng yíng ruò ěr wǒ yě

这句话大意是:常清逐之,判官段秀实曰:“贼兵赢弱,饵我也。

qǐng bèi zuǒ yòu sōu qí shān lín

这句话大意是:请备左右,搜其山林。

suì jiān qí fú

这句话大意是:”遂歼其伏。

guō zi yí zì xìng guó dù hé wéi wèi zhōu

这句话大意是:郭子仪自杏国渡河,围卫州。

ān qìng xù yǔ qí xiāo jiàng ān xióng jùn cuī qián xuē sōng tián chéng sì xī qí zhòng lái yuán fēn wéi sān jūn

这句话大意是:安庆绪与其骁将安雄俊、崔干、薛嵩、田承嗣悉其众来援,分为三军。

zi yí zhèn yǐ dài zhī yù xuǎn shè zhě sān qiān rén fú yú bì nèi jiè zhī yuē sì wú xiǎo què zéi bì zhēng jìn zé dēng chéng gǔ zào gōng nǔ qí fā yǐ pò zhī

现代白话:子仪阵以待之,预选射者三千人,伏于壁内,诫之曰:“俟我小却,贼必争进,则登城鼓噪,弓弩齐发以迫之。

jì zhàn zi yí wěi dùn zéi guǒ chéng zhī

这句话大意是:”既战,子仪伪遁,贼果乘之。

jí lěi mén jù wén gǔ zào é ér gōng nǔ qí fā shǐ zhù rú yǔ zéi tú jīng hài

这句话大意是:及垒门,遽闻鼓噪,俄而弓弩齐发,矢注如雨,贼徒惊骇。

zi yí zhěng zhèn zhuī zhī zéi zhòng dà bài

这句话大意是:子仪整阵追之,贼众大败。

guō zi yí fù fèng xiáng jiāng li guī rén yǐ ruì zú wǔ qiān yāo zhī yú sān yuán běi

这句话大意是:郭子仪赴凤翔,将李归仁以锐卒五千邀之于三原北。

zi yí jiǒng jí shǐ pú gù huái ēn jí wáng shēng chén huí guāng hún shì zhī li guó zhèng děng wǔ jiāng fú bīng yú bái qú liú yùn qiáo yǐ dài zhī

这句话大意是:子仪窘急,使仆固怀恩及王升、陈回光、浑释之、李国正等五将伏兵于白渠留运桥以待之。

zéi zhì fú fā guī rén dà bài ér zǒu

这句话大意是:贼至,伏发,归仁大败而走。

yòu cóng zǐ yí zhàn yú qīng qú bù lì guī yú fēng xiáng jí huí hé lái fù guó nàn sù zōng nǎi qiǎn guǎng píng wáng wèi yuán shuài yǐ zi yí wèi fù ér huái ēn lǐng huí hé bīng cóng zhī wèn shuǐ

这句话大意是:又从子仪战于清渠,不利,归于风翔,及回纥来赴国难,肃宗乃遣广平王为元帅,以子仪为副,而怀恩领回纥兵从之汶水。

zéi fú bīng yú yíng dōng huái ēn yǐn huí hé chí wǎng shā zhī pǐ mǎ bù guī zéi nǎi dà kuì

这句话大意是:贼伏兵于营东,怀恩引回纥驰往杀之,匹马不归,贼乃大溃。

shǐ cháo yì pàn zhì bèi zhōu yǔ wěi dà jiàng xuē zhōng yì liǎng jié dù hé

这句话大意是:史朝义叛,至贝州,与伪大将薛忠义两节度合。

pú gù zhì lín qīng xiàn jù zéi qì shèng zhù jūn yǐ sì biàn

这句话大意是:仆固至临清县,惧贼气盛,驻军以俟变。

cháo yì lǐng zhòng sān wàn bìng gōng jù lái gōng

这句话大意是:朝义领众三万,并攻具来攻。

lìng gāo yàn sōng hún yuè jìn li guāng yì děng shè sān fú yǐ dài zhī zéi bàn dù fú fā hé jī ér zǒu zhī

这句话大意是:令高彦嵩、浑月进、李光逸等设三伏以待之,贼半渡,伏发,合击而走之。

qí shí huí hé yòu zhì jūn yì zhèn juǎn jiǎ chí zhī dà zhàn yú xià bó xiàn dōng nán

这句话大意是:其时回纥又至,军益振,卷甲驰之,大战于下博县东南。

zéi bèi shuǐ ér zhèn dà jūn chōng jī ér tuī zhī jī shī yōng liú ér xià cháo yì zǒu mò zhōu

这句话大意是:贼背水而阵,大军冲击而推之,积尸拥流而下,朝义走莫州。

táng gē shū hàn chōng lǒng yòu jié dù fù shǐ xiān shì tǔ bō měi zhì mài shú shí jí lǜ bù zhòng zhì jī shí jūn huò qǔ zhī gòng hū wèi tǔ bō mài zhuāng qián hòu wú gǎn jù zhī zhě

这句话大意是:唐哥舒翰充陇右节度副使,先是吐蕃每至麦熟时,即率部众至积石军获取之,共呼为吐蕃麦庄,前后无敢拒之者。

zhì shì hàn shǐ wáng nán de yáng jǐng huī děng qián yǐn bīng zhì jī shí jūn shè fú yǐ dài zhī

这句话大意是:至是,翰使王难得、杨景珲等潜引兵至积石军设伏以待之。

tǔ bō yǐ wǔ shí qí zhì hàn yú chéng zhōng lǜ xiāo yǒng chí jī shā zhī lüè jìn

这句话大意是:吐蕃以五十骑至,翰于城中率骁勇驰击,杀之略尽。

yú huò zǒu fú bīng yāo jī pǐ mǎ bù hái

这句话大意是:余或走,伏兵邀击,匹马不还。

tǔ bō běi kòu líng shuò xiàn lín zhōu

这句话大意是:吐蕃北寇灵朔,陷麟州。

dé zōng qiǎn shǐ zhì chéng dū fǔ lìng wéi gāo chū bīng shēn rù shǔ shī wàn rén jù xiǎn shè fú yǐ dài zhī

这句话大意是:德宗遣使至成都府,令韦皋出兵深入,蜀师万人据险设伏以待之。

xiān chū qiān rén tiǎo zhàn lùn mǎng rè jiàn wǒ shī zhī shǎo xī zhòng zhuī zhī

这句话大意是:先出千人挑战,论莽热见我师之少,悉众追之。

fā fú yǎn jī gǔ zào zhèn hài fán bīng zì kuì shēng qín mǎng rè lǔ zhòng shí wàn jiān yí zhě bàn

这句话大意是:发伏掩击,鼓噪震骇,蕃兵自溃,生擒莽热,虏众十万歼夷者半。

wǔ dài liáng jiāng dài sī yuǎn gōng dé shèng běi chéng zhuāng zōng mìng li sì yuán shè fú yú qi chéng lìng qí jūn tiǎo zhàn

这句话大意是:五代梁将戴思远攻德胜北城,庄宗命李嗣源设伏于戚城,令骑军挑战。

liáng jūn dà zhì zhuāng zōng yù zhōng jūn yǐ yù zhī

这句话大意是:梁军大至,庄宗御中军以御之。

shí li cóng kē wěi wèi liáng zhì bēn rù liáng lěi fǔ qí wàng lóu chí jí ér hái

这句话大意是:时李从珂伪为梁帜,奔入梁垒,斧其望楼,持级而还。

liáng jūn yù kǒng

这句话大意是:梁军愈恐。

bù qí jiàn zhì li sì yuán yǐ tiě qí sān qiān chéng zhī liáng jūn dà bài fú zhǎn èr wàn jì

这句话大意是:步骑渐至,李嗣源以铁骑三千乘之,梁军大败,俘斩二万计。

sòng yōng xī zhōng wáng shī běi zhēng yǐ tián zhòng jìn wèi dìng zhōu lù xíng yíng mǎ bù jūn dōu bù shǔ bīng báo fēi hú chéng xià

这句话大意是:宋雍熙中,王师北征,以田重进为定州路行营马步军都部署,兵薄飞狐城下。

zéi qiǎn qí jiāng dà péng yì děng lái yuán

这句话大意是:贼遣其将大鹏翼等来援。

jiān jūn yuán jì zhōng wèi zhòng jìn yuē zéi duō qí bīng lì yú píng dì bù rú chéng xiǎn nì jī zhī

这句话大意是:监军袁继忠谓重进曰:“贼多骑兵,利于平地,不如乘险逆击之。

zhòng jìn lǜ bīng fú fēi hú nán kǒu zéi bīng fāng chū nǎi huī bīng jī zhī suì qín péng yì

这句话大意是:”重进率兵伏飞狐南口,贼兵方出,乃麾兵击之,遂擒鹏翼。

zhì dào zhōng yǐ li xiào lóng hù sòng chú sù rù wēi kòu jūn zéi jiāng gàn yuè lǜ qí bā wàn lái yāo wáng shī

这句话大意是:至道中,以李孝隆护送刍粟入威寇军,贼将干越率骑八万来邀王师。

li jì lóng suǒ lǐng bù qí cái yī wàn xiān mìng qiān rén shè fú yú chéng běi shí lǐ jì lóng yǔ yǐn jì lún liè zhèn yǐ dài

这句话大意是:李继隆所领步骑才一万,先命千人设伏于城北十里,继隆与尹继伦列阵以待。

zéi zhòng fāng shí jì lún chū qí bù yì jī zǒu zhī

这句话大意是:贼众方食,继伦出其不意,击走之。

jì lún dào bēn guò xú hé shí yú lǐ fú huò shén zhòng

这句话大意是:继伦道奔,过徐河十余里,俘获甚众。

duō fāng yǐ wù zhī chūn qiū shí wú zǐ hé lú wèn yú wu yuán yuē chu rú hé

这句话大意是:多方以误之春秋时,吴子阖庐问于伍员曰:“楚如何?

duì yuē chu zhí zhèng zhòng ér guāi mò shì yīn de rèn huàn

这句话大意是:”对曰:“楚执政众而乖,莫适(音的)任患。

ruò wéi sān shī yǐ lì yān lì yóu láo yě yī shī zhì bǐ bì jiē chū

现代白话:若为三师以隶呢(隶,犹劳也),一师至,彼必皆出。

bǐ chū zé guī bǐ guī zé chū chu bì dào bì bà bì yú dào

这句话大意是:彼出则归,彼归则出,楚必道敝(罢敝于道)。

jí lì yǐ ba zhī jí shù yě yīn qì duō fāng yǐ wù zhī jì ba ér hòu yǐ sān jūn jì zhī bì dà kè zhī

这句话大意是:亟隶以罢之(亟,数也,音器),多方以误之,既罢,而后以三军继之,必大克之。

hé lú cóng zhī

这句话大意是:”阖庐从之。

chu yú shì hū shǐ bìng

这句话大意是:楚于是乎始病。

wú suì rù yǐng

这句话大意是:吴遂入郢。

hòu hàn mò cáo gōng zhēng guān zhōng jìn jūn dù wèi

这句话大意是:后汉末,曹公征关中,进军渡渭。

mǎ chāo jí hán suì shù qǐng zhàn bù xǔ

这句话大意是:马超及韩遂数请战,不许;。

yīn qǐng gē dì qiú rèn zǐ

这句话大意是:因请割地,求任子。

gōng yòng gǔ xǔ jì wěi xǔ zhī

这句话大意是:公用贾诩计,伪许之。

hán suì qǐng yǔ gōng xiāng jiàn yǔ suì jiāo wèi yǔ yí shí bù jí jūn shì dàn shuō jīng dū gù jiù fǔ shǒu huān xiào

这句话大意是:韩遂请与公相见,与遂交为语,移时,不及军事,但说京都故旧,拊手欢笑。

jì ba chāo děng wèn suì gōng hé yán suì yuē wú yán yě

这句话大意是:既罢,超等问遂公何言,遂曰:“无言也。

chāo děng yí zhī

这句话大意是:”超等疑之。

tā rì gōng yòu yǔ suì shū duō suǒ diǎn mǒ rú suì gǎi dìng zhě

这句话大意是:他日公又与遂书,多所点抹,如遂改定者。

chāo děng yù yí suì

这句话大意是:超等愈疑遂。

gōng nǎi kè rì huì zhàn xiān yǐ qīng bīng tiāo zhī zhàn liáng jiǔ nǎi zòng xiāo qí jiā jī dà pò zhī suì chāo děng zǒu liáng zhōu

这句话大意是:公乃克日会战,先以轻兵挑之,战良久,乃纵骁骑夹击,大破之,遂、超等走凉州。

wèi jiāng tián yù lǜ bīng jìn jī xiān bēi hé bǐ néng dān jiāng ruì zú shēn rù lǔ tíng

这句话大意是:魏将田豫率兵进击鲜卑河比能,单将锐卒,深入虏庭。

hú rén zhòng duō chāo jūn qián hòu duàn jué guī lù

这句话大意是:胡人众多,钞军前后,断绝归路。

yù nǎi jìn jūn qù lǔ zhòng shí yú lǐ jié tún yíng duō jù niú mǎ fèn rán zhī cóng tā dào yǐn qù

这句话大意是:豫乃进军,去虏众十余里结屯营,多聚牛马粪燃之,从它道引去。

hú jiàn yān huǒ bù jué yǐ wéi shàng zài xíng shù shí lǐ nǎi zhī zhī

这句话大意是:胡见烟火不绝,以为尚在,行数十里乃知之。

wèi mò zhū gě dàn wén qīn fǎn jù shòu chūn tóu wú qǐng yuán

这句话大意是:魏末,诸葛诞、文钦反,据寿春,投吴请援。

sī mǎ wén wáng zǒng bīng tǎo zhī

这句话大意是:司马文王总兵讨之。

wáng wèi zhū jiāng yuē dàn dāng tū wéi jué yī zhāo zhī mìng

这句话大意是:王谓诸将曰:“诞当突围,决一朝之命。

huò wèi dà jūn shì bù néng jiǔ shěng shí jiǎn kǒu jì yǒu tā biàn

这句话大意是:”或谓:“大军势不能久,省食减口,冀有它变。

liào zéi zhī qíng bù chū cǐ èr zhě

这句话大意是:料贼之情,不出此二者。

jīn dāng duō fāng yǐ luàn zhī bèi qí yuè yì cǐ shèng jì yě

这句话大意是:今当多方以乱之,备其越逸,此胜计也。

yīn mìng hé wéi fēn qiǎn léi jí jiù gǔ huái běi lǐn jūn shì gěi dà dòu rén sān shēng

这句话大意是:”因命合围,分遣羸疾就谷淮北廪,军士给大豆,人三升。

qīn wén zhī guǒ xǐ

这句话大意是:钦闻之,果喜。

wén wáng yù léi xíng yǐ shì zhī duō zòng fǎn jiàn yáng yán wú jiù fāng zhì

这句话大意是:文王愈羸形以示之,多纵反间,扬言吴救方至。

dàn děng yì rǒng shí é ér chéng zhōng fá liáng

这句话大意是:诞等益冗食,俄而城中乏粮。

zhū jiāng bìng qǐng gōng zhī wén wáng yuē dàn jù liáng gù shǒu wài jié wú rén zì wèi zú jù huái nán bì bù biàn zǒu

这句话大意是:诸将并请攻之,文王曰:“诞聚粮固守,外结吴人,自谓足据淮南,必不便走。

jīn yǔ wǒ hé

这句话大意是:今与我合。

hòu zéi guǒ shí jǐn yè dùn

这句话大意是:后贼果食尽,夜遁。

zhuī jí jiè xiū yī zhàn bài zhī

这句话大意是:追及介休,一战败之。

wǔ dé zhōng tài zōng lǐng bīng zhēng xuē rén gǎo gōng xī zhù shàng sī lì fǎn xià zhī zhī nù fǎn chéng

这句话大意是:武德中,太宗领兵征薛仁杲,攻析庶(上思力反,下之之怒反)城。

zéi yǒu shí yú wàn bīng fēng shén ruì shù lái tiǎo zhàn

这句话大意是:贼有十余万,兵锋甚锐,数来挑战。

zhū jiāng xián qǐng zhàn tài zōng yuē wǒ shì zú xīn jīng cuò nǜ bǐ ruì qì yóu shèng bì qīng dí hào dòu

这句话大意是:诸将咸请战,太宗曰:“我士卒新经挫衄,彼锐气犹盛,必轻敌好斗。

wǒ qiě bì bì yǐ zhé zhī dài qí qì shuāi ér hòu fèn jī kě yī zhàn ér pò

这句话大意是:我且闭壁以折之,待其气衰而后奋击,可一战而破。

cǐ wàn quán jì yě

这句话大意是:此万全计也。

yīn lìng jūn zhōng yuē gǎn yán zhàn zhě zhǎn

这句话大意是:”因令军中曰:“敢言战者,斩!

xiāng chí zhě jiǔ zhī

这句话大意是:”相持者久之。

zéi liáng jǐn jūn zhōng pō xié èr qí jiàng xiàng jì lái jiàng

这句话大意是:贼粮尽,军中颇携二,其将相继来降。

tài zōng zhī rén gǎo rén xīn nèi lí wèi zhū jiāng yuē kě yǐ zhàn yǐ

现代白话:太宗知仁杲人心内离,谓诸将曰:“能够战了!

xíng jūn zǒng guǎn liáng shí yíng yú qiǎn shuǐ yuán yǐ yòu zhī

这句话大意是:”行军总管梁实营于浅水原,以诱之。

zéi dà jiàng zōng luō zì shì xiāo hàn qiú zhàn bù dé qì fèn zhě jiǔ zhī nǎi shì jǐn ruì gōng liáng shí jì chěng qí zhì

这句话大意是:贼大将宗罗自恃骁悍,求战不得,气愤者久之,乃是尽锐攻梁实,冀逞其志。

liáng shí gù xiǎn bù chū yǐ cuò qí fēng

这句话大意是:梁实固险不出,以挫其锋。

luō gōng zhī yù jí

这句话大意是:罗攻之愈急。

tài zōng dù zéi yǐ pí fù wèi zhū jiāng yuē bǐ qì jiāng shuāi wú dāng qǔ zhī bì yǐ

现代白话:太宗度贼已疲,复谓诸将曰:“彼气将衰,我当取之,必了。

shēn lìng zhū jūn chí míng hé zhàn

这句话大意是:”申令诸军,迟明合战。

lìng jiāng jūn páng yù zhèn yú qiǎn shuǐ yuán nán chū zéi zhī yòu yǐ xiān ěr zhī

这句话大意是:令将军庞玉阵于浅水原南,出贼之右,以先饵之。

luō bìng jūn gòng zhàn wáng jūn jǐ bài

这句话大意是:罗并军共战,王军几败。

tài zōng qīn yù dà jūn yǎn zì yuán běi chū qí bù yì luō huí shī xiāng jù wǒ shī biǎo lǐ qí fèn hū shēng dòng tiān dì luō qì duó yú shì dà kuì

这句话大意是:太宗亲御大军,奄自原北,出其不意,罗回师相拒,我师表里齐奋呼,声动天地,罗气夺,于是大溃。

tài zōng tǎo liú hēi tà zǔ shuǐ liè yíng yǐ bī zhī fēn qiǎn qí bīng duàn qí liáng dào

这句话大意是:太宗讨刘黑闼,阻水列营以逼之,分遣奇兵断其粮道。

hēi tà yòu shù tiǎo zhàn tài zōng jiān bì bù yīng yǐ cuò qí fēng

这句话大意是:黑闼又数挑战,太宗坚壁不应,以挫其锋。

hēi tà chéng zhōng liáng jǐn tài zōng dù qí bì lái jué zhàn yù yōng luò shuǐ shàng liú wèi shǒu dī lì yuē wǒ jī zéi zhī rì hóu zéi bàn dù ér jué yàn

这句话大意是:黑闼城中粮尽,太宗度其必来决战,预壅洛水上流,谓守堤吏曰:“我击贼之日,侯贼半渡而决堰。

hēi tà guǒ lǜ bù qí èr wàn dù luò shuǐ ér zhèn yǔ guān jūn dà zhàn

这句话大意是:”黑闼果率步骑二万,渡洛水而阵,与官军大战。

zéi zhòng dà kuì shuǐ yòu dà zhì hēi tà zhòng bù dé dù zhǎn shǒu wàn yú jí nì sǐ zhě shù qiān rén

这句话大意是:贼众大溃,水又大至,黑闼众不得渡,斩首万余级,溺死者数千人。

hēi tà yǔ fàn yuàn děng yǐ qiān yú rén bēn yú tū jué

这句话大意是:黑闼与范愿等以千余人奔于突厥。

pú gù huái ēn yǐn tǔ bō huí hé dǎng xiàng shù shí wàn nán xià jīng shī dà kǒng

这句话大意是:仆固怀恩引吐蕃、回纥、党项数十万南下,京师大恐。

guō zi yí chū zhèn fèng tiān dì zhào zi yí wèn yù róng zhī jì zi yí yuē yǐ chén suǒ jiàn huái ēn wú néng wéi yě

这句话大意是:郭子仪出镇奉天,帝召子仪问御戎之计,子仪曰:“以臣所见,怀恩无能为也。

dì wèn qí gù dá yuē huái ēn suī chēng xiāo yǒng sù shī shì xīn

这句话大意是:”帝问其故,答曰:“怀恩虽称骁勇,素失士心。

jīn suǒ yǐ néng wéi luàn zhě yǐn sī guī zhī rén ěr

这句话大意是:今所以能为乱者,引思归之人耳。

huái ēn běn chén piān pí qí xià jiē chén zhī bù qǔ ēn xìn cháng jí zhī jīn chén wèi dà jiàng bì bù rěn yǐ fēng rèn xiāng xiàng yǐ cǐ zhī qí wú néng wéi yě

这句话大意是:怀恩本臣偏裨,其下皆臣之部曲,恩信常及之,今臣为大将,必不忍以锋刃相向,以此知其无能为也。

zéi kòu zhōu zi yí zài jīng yáng zi yí lìng cháng nán shuò fāng bīng mǎ shǐ yào lǜ shī bá zhī yǔ níng jié dù shǐ bái xiào dé bì chéng jù shǒu

这句话大意是:”贼寇州,子仪在泾阳,子仪令长男、朔方兵马使曜率师拔之,与宁节度使白孝德闭城拒守。

huái ēn qián fēng zhì fèng tiān jìn chéng tiǎo zhàn zhū jiāng qǐng jī zhī zi yí zhǐ zhī yuē fu kè shēn rù lì zài sù zhàn bù kě zhēng fēng

这句话大意是:怀恩前锋至奉天,近城挑战,诸将请击之,子仪止之曰:“夫客深入,利在速战,不可争锋。

bǐ jiē wú zhī bù qǔ huǎn zhī zì dāng xié èr

现代白话:彼皆我之部曲,缓之自当携二。

ruò zhuī zhī shì sù qí zhàn zhàn zé shèng fù wèi kě zhī

这句话大意是:若追之,是速其战,战则胜负未可知。

gǎn yán zhàn zhě zhǎn

这句话大意是:敢言战者斩。

jiān bì dài zhī guǒ bù zhàn ér tuì

这句话大意是:”坚壁待之,果不战而退。

běn cháo zhēng gāo píng fù fān měi jīng zú shù qiān è jiāng zhū lǐng

这句话大意是:本朝征高平,付藩美精卒数千,扼江猪岭。

zéi guǒ yóu qí lù lái yuán měi jiān bì bù yǔ zhàn zéi dùn qù

这句话大意是:贼果由其路来援,美坚壁不与战,贼遁去。

bì ruì chūn qiū shí chéng pú zhī zhàn chu zǐ shǐ zi yù qù sòng yuē wú cóng jìn shī

这句话大意是:避锐春秋时,城濮之战,楚子使子玉去宋,曰:“无从晋师。

yuē jìn hóu zài wài shí jiǔ nián yǐ ér guǒ de jìn guó

现代白话:”曰:“晋侯在外十九年了,而果得晋国。

xiǎn zǔ jiān nán bèi cháng zhī yǐ

现代白话:险阻艰难,备尝之了;。

rén zhī qíng wěi jǐn zhī zhī yǐ

现代白话:人之情伪,尽知之了。

tiān jiǎ zhī nián ér chú qí hài suǒ zhì qí kě fèi hu

这句话大意是:天假之年,而除其害,所置其可废吗?

zi yù bù cóng ér bài

这句话大意是:”子玉不从,而败。

hòu hàn mò yuán shàng jù qiū lǜ bīng wéi jī xiōng tán yú nán pí

这句话大意是:后汉末,袁尚据邺,率兵围击兄谭于南皮。

liú sū yóu shěn pèi shǒu qiū

这句话大意是:留苏由、审配守邺。

cáo gōng wéi qiū shàng hái jiù qiū zhū jiāng jiē yǐ wéi cǐ guī shī rén zì wèi chén bīng tiǎo zhàn fǎ shàng xiān fú qīng chuán yú pǔ zhōng yòu fú jīng ruì yú gǔ cūn zhī běi zì zhāng qí zhì nì liú jù zhī

这句话大意是:曹公围邺,尚还救邺,诸将皆以为此归师,人自为陈兵挑战,法尚先伏轻船于浦中,又伏精锐于古村之北,自张旗帜,逆流拒之。

zhàn shù hé wěi tuì dēng àn tóu gǔ cūn

这句话大意是:战数合,伪退,登岸,投古村。

měng shě zhōu zhú zhī fǎ shàng yòu jí zǒu xíng shù lǐ yǔ cūn běi jūn hé fù qián jī měng

这句话大意是:猛舍舟逐之,法尚又疾走,行数里,与村北军合,复前击猛。

měng tuì zǒu fù chuán jì ér pǔ zhōng fú fā chuán qǔ qí jí jiàn zhōu qí zhì měng yú shì dà bài jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:猛退走赴船,既而浦中伏发,船取其楫,建周旗帜,猛于是大败,仅以身免。

duò gāo yǐng xiàn qǔ chén zhī cè yuē jiāng běi dì hán tián shōu chà wǎn

这句话大意是:隋高颖献取陈之策,曰:“江北地寒,田收差晚。

jiāng nán tǔ rè shuǐ tián zǎo shú

这句话大意是:江南土热,水田早熟。

liàng bǐ shōu huò zhī jì yǐng jí shì mǎ shēng yán yǎn xí bì tún bīng yù shǒu zú de fèi qí nóng shí

这句话大意是:量彼收获之际,颖集士马,声言掩袭,必屯兵御守,足得废其农时。

bǐ jì jù bīng wǒ biàn jiě jiǎ

这句话大意是:彼既聚兵,我便解甲。

zài sān ruò cǐ zéi yǐ wéi cháng hòu suī jí bīng bǐ bì bù xìn

这句话大意是:再三若此,贼以为常,后虽集兵,彼必不信。

yóu yù zhī qǐng wǒ nǎi jì shī dēng lù ér zhàn bīng qì yì bèi

这句话大意是:犹豫之顷,我乃济师,登陆而战,兵气益倍。

wén dì xíng qí cè chén rén yì jù

这句话大意是:”文帝行其策,陈人益惧。

hè ruò bì zhèn huái nán qǐng chuán jiāng fáng rén měi jiāo dài zhī jì bì jí lì yáng

这句话大意是:贺若弼镇淮南,请船江防人,每交代之际,必集历阳。

yú shì dà liè qí zhì yíng mù bèi yě

这句话大意是:于是大列旗帜,营幕被野。

chén rén yǐ wéi dà bīng zhì xī fā guó zhōng shì mǎ

这句话大意是:陈人以为大兵至,悉发国中士马。

jì zhī fáng rén jiāo dài qí zhòng fù sàn

这句话大意是:既知防人交代,其众复散。

hòu yǐ wéi cháng bù fù shè bèi

这句话大意是:后以为常,不复设备。

qí hòu bì yǐ dà jūn jì jiāng chén rén fú zhī jué suì miè chén

这句话大意是:其后弼以大军济江,陈人弗之觉,遂灭陈。

shēng yán yù tuì yòu dí pò zhī dōng jìn mò yāo zéi sūn ēn běi chū hǎi yán shí liú yù jù zhī zhù chéng yú hǎi yán gù zhì

这句话大意是:声言欲退诱敌破之东晋末,妖贼孙恩北出海盐,时刘裕拒之,筑城于海盐故治。

zéi rì lái gōng chéng chéng nèi bīng lì shén ruò

这句话大意是:贼日来攻城,城内兵力甚弱。

yù shēn lǜ zhī nǎi yī yè yǎn qí nì zhòng ruò yǐ dùn zhě

这句话大意是:裕深虑之,乃一夜偃旗匿众,若已遁者。

míng zǎo kāi mén shǐ léi jí shù rén dēng chéng

这句话大意是:明早开门,使羸疾数人登城。

zéi yáo wèn liú yù suǒ zài yuē yè yǐ zǒu yǐ

现代白话:贼遥问刘裕所在,曰:“夜已走了。

zéi xìn zhī nǎi lǜ bīng zhòng xiān rù chéng

这句话大意是:”贼信之,乃率兵众先入城。

sòng wǔ dì chéng qí xiè dài fèn jī dà pò zhī

这句话大意是:宋武帝乘其懈怠,奋击大破之。

hòu liáng lǚ guāng qiǎn jiàng lǚ yán fá xī qín dà bài zhī

这句话大意是:后凉吕光遣将吕延伐西秦,大败之。

qǐ fú qián guī qì tàn yuē sǐ zhōng qiú shēng zhèng zài jīn rì

这句话大意是:乞伏干归泣叹曰:“死中求生,正在今日。

nǎi zòng fǎn jiàn chēng qián guī dōng bēn chéng jì

这句话大意是:”乃纵反间,称干归东奔成纪。

lǚ yán xìn zhī yǐn shī qīng jìn

这句话大意是:吕延信之,引师轻进。

sī mǎ gěng zhì jiàn yuē qián guī xióng yǒng guò rén quán lüè nán cè pò wáng guǎng kè yáng dìng jiē léi shī yǐ yòu zhī

这句话大意是:司马耿稚谏曰:“干归雄勇过人,权略难测,破王广,克杨定,皆羸师以诱之。

suī zuì ěr xiǎo guó bù kě qīng yě

现代白话:虽蕞你小国,不可轻也。

kùn shòu yóu dòu kuàng qián guī hu

这句话大意是:困兽犹斗,况干归吗?

jīn yi bù zhèn ér qián bù qí xiāng jiē xú hóu zhū jūn dà jí kě yī jǔ miè zhī

这句话大意是:今宜布阵而前,步骑相接,徐侯诸军大集,可一举灭之。

yán bù cóng ér zhàn bài

这句话大意是:”延不从,而战败。

běi liáng zhǔ jǔ qú méng xùn fá xī liáng li xīn yú jiǔ quán xiān gōng yīn wén hào yīn mén

这句话大意是:北凉主沮渠蒙逊伐西凉李歆于酒泉,先攻(音闻)浩(音门)。

shé pán yú zhàng qián méng xùn xiào yuē qián yī wèi shé jīn gài zài wú zhàng

现代白话:蛇盘于帐前,蒙逊笑曰:“前一为蛇,今盖在我帐。

tiān yì yù wú huí shī xiān dìng jiǔ quán

现代白话:天意欲我回师,先定酒泉。

nǎi shāo gōng jù ér hái cì yú chuān yán

这句话大意是:”乃烧攻具而还,次于川岩。

wén xīn jí bīng yù gōng zhāng yè méng xùn yuē rù wú jì yǐ dàn kǒng wén wú huí jūn bù gǎn qián yě

现代白话:闻歆集兵,欲攻张掖,蒙逊曰:“入我计了,但恐闻我回军,不敢前也。

bīng shì shàng quán

这句话大意是:兵事尚权。

nǎi lù bù xi jìng chēng de hào jiāng jìn jūn huáng gǔ

这句话大意是:”乃露布西境,称得浩,将进军黄谷。

xīn wén ér dà yuè jìn rù dōu dú jiān

这句话大意是:歆闻而大悦,进入都渎间。

méng xùn nì zhī bài xīn yú huái chéng suì jìn kè jiǔ quán

这句话大意是:蒙逊逆之,败歆于怀城,遂进克酒泉。

wǔ dài liáng yáng shī hòu lǜ bù qí zhūn yú lín qú ér shēng yán yù dōng bá mì zhōu liú zī zhòng yú lín qú

这句话大意是:五代梁杨师厚率步骑屯于临朐,而声言欲东拔密州,留辎重于临朐。

wáng shī fàn guǒ chū bīng lái jī

这句话大意是:王师范果出兵来击。

shī hòu shè fú yú yě zhuī jī zhì shèng wáng shān shā wàn yú zhòng qín dōu jiāng bā shí rén

这句话大意是:师厚设伏于野,追击至圣王山,杀万余众,擒都将八十人。

shēng yán dài dí qǔ zhī táng tǔ bō pàn zhào péi xíng jiǎn wèi táo zhōu dào zǒng guǎn

这句话大意是:声言怠敌取之唐吐蕃叛,诏裴行俭为洮州道总管。

xíng jiǎn jiàn yì yuē tǔ bō jiē pàn gān gē wèi xi

这句话大意是:行俭建议曰:“吐蕃皆叛,干戈未息。

jìng xuán shěn lǐ shī lǜ sàng yuán

这句话大意是:敬玄、审礼,失律丧元。

ān kě gèng wéi xī fāng shēng shì

这句话大意是:安可更为西方生事?

jīn bō sī wáng shēn méi qí zi ní niè shuài shī chōng zhì zài jīng wàng chāi shǐ wǎng bō sī cè lì jí lù yóu èr fán bù luò biàn yí cóng shì bì kě yǒu gōng

这句话大意是:今波斯王身没,其子泥涅帅师充质在京,望差使往波斯册立,即路由二蕃部落,便宜从事,必可有功。

gāo zǔ cóng zhī yīn mìng xíng jiǎn cè sòng bō sī wáng réng wèi ān fǔ dà shí shǐ

这句话大意是:”高祖从之,因命行俭册送波斯王,仍为安抚大食使。

xíng zhì xī zhōu rén lì jiāo yíng xíng jiǎn zhào qí háo jié zǐ dì qiān yú rén suí jǐ ér xi

这句话大意是:行至西州,人吏郊迎,行俭召其豪杰子弟千余人随己而西。

nǎi yáng yán dài qí xià yuē tiān shí fāng shú wèi kě shè yuǎn

这句话大意是:乃杨言绐其下曰:“天时方熟,未可涉远。

xū liáng qiū zhī hòu fāng kě jiàn xíng

这句话大意是:须凉秋之后,方可渐行。

dōu zhī chān zhī zhī suì bù shè bèi

这句话大意是:”都支觇知之,遂不设备。

xíng jiǎn réng zhào sì zhèn zhū fān bīng cháng háo jié wèi yuē yì xī cǐ yóu wèi cháng yàn juàn suī hái jīng niǎn wú shí zàn wàng

这句话大意是:行俭仍召四镇诸蕃兵长豪杰谓曰:“忆昔此游,未尝厌倦,虽还京辇,无时暂忘。

jīn yīn shì xíng yù xún jiù shǎng shuí néng cóng wú liè yě

现代白话:今因是行,欲寻旧赏,谁能从我猎也?

shí fán qiú zǐ dì qǐng cóng zhě jǐn wàn rén

这句话大意是:”时蕃酋子弟请从者仅万人。

xíng jiǎn yáng wèi lüè yóu jiào dù bù wǔ

这句话大意是:行俭阳为略游,教度部伍。

shù rì suì bèi dào ér jìn qù dōu zhī bù luò shí yú lǐ

这句话大意是:数日,遂倍道而进,去都支部落十余里。

xiān yí dōu zhī suǒ qīn wèn qí ān fǒu wài shì xián xiá shì fēi tǎo xí

这句话大意是:先遗都支所亲问其安否,外示闲暇,似非讨袭。

xù cì shǐ rén qù zhào xiāng jiàn

这句话大意是:续次使人趣召相见。

dōu zhī xiān yǔ zhē fú tōng móu qiū zhōng nǐ jù hàn shǐ zú wén jūn dào jì wú suǒ chū zì lǜ r zhí shǒu lǐng děng wǔ bǎi yú qí jiù yíng lái yè suì qín zhī

这句话大意是:都支先与遮匐通谋,秋中拟拒汉使,卒闻军到,计无所出,自率儿侄首领等五百余骑就营来谒,遂擒之。

shì rì chuán qí qì jiàn zhū bù zéi zhǎng xī lái qǐng mìng bìng zhí sòng suì yè chéng jiǎn qí jīng qí qīng jī xiǎo yè qián jìn jiāng zéi zhē fú

这句话大意是:是日,传其契箭,诸部贼长悉来请命,并执送碎叶城,简其精骑,轻赍晓夜前进,将贼遮匐。

tú zhōng guǒ huò dōu zhī hái shǐ yǔ zhē fú shǐ tóng lái

这句话大意是:途中果获都支还使,与遮匐使同来。

xíng jiǎn shì zhē fú shǐ zhě lìng xiān wǎng xiǎo yù qí zhǔ jiān shù dōu zhī yǐ qín

这句话大意是:行俭释遮匐使者,令先往晓谕其主,兼述都支已擒。

zhē fú xún fù lái jiàng

这句话大意是:遮匐寻复来降。

chēng jiàng jí hé yīn xiè bài zhī qín wèi tiān xià bīng qǐ pèi gōng xi rù wǔ guān yù yǐ èr wàn rén jī qín guān xià jūn

这句话大意是:称降及和因懈败之秦未,天下兵起,沛公西入武关,欲以二万人击秦关下军。

zhāng liáng yuē qín bīng shàng qiáng wèi kě qīng yě

这句话大意是:张良曰:“秦兵尚强,未可轻也。

chén wén qí jiāng tú zhě zi jiǎ shù yì dòng yǐ lì

这句话大意是:臣闻其将屠者子,贾竖易动以利。

yuàn wáng qiě liú bì shǐ rén xíng wèi wǔ wàn rén jù shí yì zhāng qí zhì zhū shān zhī shàng wèi yí bīng

这句话大意是:愿王且留壁,使人行,为五万人具食,益张旗帜诸山之上,为疑兵。

lìng lì yì jī chí zhòng bǎo dàn qín jiāng

这句话大意是:”令郦食其持重宝啖秦将。

qín jiāng guǒ yù lián hé jù xi xí xián yáng

这句话大意是:秦将果欲连和,俱西袭咸阳。

pèi gōng yù tīng zhī liáng yuē cǐ dú qí jiāng yù pàn shì zú kǒng bù cóng bì wēi bù rú yīn qí xiè dài jī zhī

这句话大意是:沛公欲听之,良曰:“此独其将欲叛,士卒恐不从,必危,不如因其懈怠击之。

pèi gōng nǎi yǐn bīng jī zhī qín jūn dà pò

这句话大意是:”沛公乃引兵击之,秦军大破。

jìn jiāng li ju shǒu xíng yáng chéng qián zhào liú cōng jiāng liú chàng bù qí sān wàn tǎo ju zhūn yú hán wáng gù lěi xiāng qù qī lǐ

这句话大意是:晋将李矩守荥阳城,前赵刘聪将刘畅步骑三万讨矩,屯于韩王故垒,相去七里。

qiǎn shǐ zhāo ju

这句话大意是:遣使招矩。

shí chàng zú zhì ju wèi xiá wèi bèi qiǎn shǐ fèng niú jiǔ zhà xiáng yú chàng qián nì jīng yǒng jiàn qí lǎo ruò

这句话大意是:时畅卒至,矩未暇为备,遣使奉牛酒诈降于畅,潜匿精勇,见其老弱。

chàng bù yǐ wèi yú dà xiǎng qú shuài shī rén jiē zuì

这句话大意是:畅不以为虞,大飨渠帅,师人皆醉。

ju móu yè xí zhī chàng jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:矩谋夜袭之,畅仅以身免。

zhēn guàn chū tū jué xié lì kè hán tuì bǎo tiě shān qiǎn shǐ rù cháo xiè zuì qǐng wèi fán chén

这句话大意是:贞观初,突厥颉利可汗退保铁山,遣使入朝谢罪,请为蕃臣。

tài zōng qiǎn táng jiǎn ān xiū rén chí jié chū sài yǐ ān fǔ zhī

这句话大意是:太宗遣唐俭、安修仁持节出塞,以安抚之。

yǐ lǐ jìng wèi dìng xiāng zhào zǒng guǎn wǎng yíng xié lì

这句话大意是:以李靖为定襄赵总管,往迎颉利。

xié lì bù kěn cháo jìn qǐng dài cǎo qīng mǎ féi jiāng yú shā qì

这句话大意是:颉利不肯朝觐,请待草青马肥,将逾砂碛。

jìng yǔ qí fù jiāng zhāng gōng jǐn móu yuē zhì shǐ dào bǐ lǔ bì zì kuān lǜ

这句话大意是:靖与其副将张公谨谋曰:“制使到彼,虏必自宽率。

jīng qí jī èr shí rì liáng chéng jiàn yǎn xí

这句话大意是:精骑赍二十日粮,乘间掩袭。

zhū jiāng jiē yuē zhào xǔ qí jiàng xíng rén zài bǐ nài hé gōng zhī

这句话大意是:”诸将皆曰:“诏许其降,行人在彼,奈何攻之?

jìng yuē cǐ bīng jī yě

这句话大意是:”靖曰:“此兵机也。

rú táng jiǎn děng bèi hé zú xī

这句话大意是:如唐俭等辈,何足惜?

dū jūn jí jìn zì bái dào xí zhī

这句话大意是:”督军疾进,自白道袭之。

zhì yīn shān yù qí chì hóu shí yú zhàng jiē fú yǐ suí jūn

这句话大意是:至阴山,遇其斥侯十余帐,皆俘以随军。

xié lì jiàn shǐ zhě shén yuè bù yú guān bīng zhī zhì

这句话大意是:颉利见使者,甚悦,不虞官兵之至。

jìng jūn yǎn dào zòng jī zhī suì miè qí guó

这句话大意是:靖军奄到,纵击之,遂灭其国。

bēi cí dài dí qǔ zhī chán yú mò dú chū lì dōng jìng fāng qiáng qiǎn shǐ wèi mò dú yù de qiān lǐ mǎ

这句话大意是:卑辞怠敌取之单于冒顿初立,东境方强,遣使谓冒顿,欲得千里马。

mò dú yǐ wèn qún chén jiē yuē qiān lǐ mǎ guó zhī bǎo wù yǔ

这句话大意是:冒顿以问群臣,皆曰:“千里马,国之宝,勿与。

mò dú yuē nài hé yú rén lín guó ài yī mǎ hu

这句话大意是:”冒顿曰:“奈何与人邻国,爱一马吗?

suì yǔ zhī

这句话大意是:”遂与之。

jū qǐng dōng hú qiǎn shǐ lái yuē yuàn de chán yú yī yān zhī

这句话大意是:居顷,东胡遣使来曰:“愿得单于一阏氏。

mò dú wèn qún chén jiē nù yuē dōng jìng wú dào nǎi qiú yān zhī

这句话大意是:冒顿问群臣,皆怒曰:“东境无道,乃求阏氏。

mò dú yuē yú rén lín guó ài yī nǚ zǐ hu

这句话大意是:”冒顿曰:“与人邻国,爱一女子吗?

yǔ zhī

这句话大意是:”与之。

jū xiàng zhī dōng jìng fù yuē zéi bīng yǒu qì dì qiān yú lǐ wú yù yǒu zhī

现代白话:居项之,东境复曰:“贼兵有弃地千余里,我欲有之。

mò dú wèn qún chén huò yuē yǔ zhī

这句话大意是:”冒顿问群臣,或曰:“与之。

mò dú dà nù yuē de zhě guó zhī běn yě nài hé yǔ zhī

这句话大意是:”冒顿大怒,曰:“地者,国之本也,奈何与之?

zhū yán yǔ zhī zhě jiē zhǎn zhī

这句话大意是:”诸言与之者,皆斩之。

mò dú shàng mǎ lìng guó zhōng yǒu hòu zhì zhě zhǎn

这句话大意是:冒顿上马,令国中:“有后至者斩!

suì wǎng xí zhī

这句话大意是:”遂往袭之。

dōng hú qīng mò dú bù wéi zhī bèi mò dú miè zhī

这句话大意是:东胡轻冒顿,不为之备,冒顿灭之。

wèi chū mǎ chāo zhūn tóng guān cáo gōng dà pò zhī

这句话大意是:魏初,马超屯潼关,曹公大破之。

zhū jiāng huò wèn gōng yuē chū zéi shǒu tóng guān wèi běi dào gōng bù cóng hé dōng jī féng yì ér fǎn shǒu tóng guān yǐn jūn ér hòu běi dù hé yě

这句话大意是:诸将或问公曰:“初贼守潼关渭北道,公不从河东击冯翊,而反守潼关,引军而后北渡,何也?

gōng yuē zéi shǒu tóng guān ruò wú rù hé dōng zéi bì yǐn shǒu zhū jīn zé xī hé wèi kě dù yě

现代白话:”公曰:“贼守潼关,若我入河东,贼必引守诸津,则西河未可渡也。

wú yù shèng bīng xiàng hàn guān zéi zhòng xī nán shǒu xī hé zhī bèi xū gù xú huang děng de yǎn qǔ hé xī rán hòu yǐn jūn běi dù zéi bù néng yǔ wú zhēng hé xī zhě yǐ yǒu èr jiāng zhī jūn yě

现代白话:我欲盛兵向汉关,贼众悉南守,西河之备虚,故徐晃等得掩取河西,然后引军北渡,贼不能与我争河西者,以有二将之军也。

lián chē zhí zhà wèi yǒng dào ér nán jì wèi bù kě shèng qiě yǐ shì ruò

这句话大意是:连车植栅,为甬道而南,既为不可胜,且以示弱。

dù wèi wèi jiān lěi lǔ zhì bù chū suǒ yǐ jiáo zhī yě

这句话大意是:渡渭为坚垒,虏至不出,所以矫之也。

gù zéi bù wéi yíng lěi ér qiú gē dì

这句话大意是:故贼不为营垒,而求割地。

wú shùn yán xǔ zhī suǒ yǐ zòng yì qí yì shǐ zì ān ér bù wéi bèi yīn xù shì zú zhī lì yī zhāo jī zhī suǒ wèi jí léi bù jí yǎn ěr bīng zhī biàn huà gù fēi yī dào yě

现代白话:我顺言许之,所以纵逸其意,使自安而不为备,因蓄士卒之力,一朝击之,所谓疾雷不及掩耳,兵之变化,固非一道也。

suí mò yáng xuán gǎn fǎn gōng dōng dōu

这句话大意是:”隋末,阳玄感反,攻东都。

xíng bù shàng shū wèi xuán yǔ xuán gǎn zhàn bīng shǐ huì xuán gǎn zhà lìng rén dà hū yuē guān jūn yǐ de xuán gǎn yǐ

现代白话:刑部尚书卫玄与玄感战,兵始会,玄感诈令人大呼曰:“官军已得玄感了!

guān jūn shāo dài xuán gǎn yǔ shù qiān jì chéng zhī xuán yú shì dà bài

这句话大意是:”官军稍怠,玄感与数千骑乘之,玄于是大败。

gān yán dài dí yǐ jī zhī dōng jìn chū shí lè wěi tuī fèng jìn yōu zhōu cì shǐ wáng jùn jùn bù yí lēi

这句话大意是:甘言怠敌以击之东晋初,石勒伪推奉晋幽州刺史王浚,浚不疑勒。

lēi yú shì qīng jì xí yōu zhōu yǐ huǒ xiāo xíng zhì yì shuǐ jùn dū hù xùn rào chí qiǎn bái jùn yǐn jūn jù lēi

这句话大意是:勒于是轻骑袭幽州,以火宵行,至易水,浚督护逊绕驰遣白浚,引军拒勒。

jùn jiàng zuǒ xián qǐng chū jī lēi jùn nù yuē shí gōng lái zhèng yù fèng dài wǒ zhě yě gǎn yán jī zhě zhǎn

这句话大意是:浚将佐咸请出击勒,浚怒曰:“石公来,正欲奉戴我者也,敢言击者斩。

nǎi mìng shè xiǎng yǐ dài zhī

这句话大意是:”乃命设飨以待之。

lēi chen zhì jì běi mén zhě kāi mén yí yǒu fú bīng xiān qū niú yáng qiān tóu shēng yán shàng lǐ shí yù tián zhū jiē xiàng shǐ bīng bù dé fā

这句话大意是:勒晨至蓟北,门者开门,疑有伏兵,先驱牛羊千头,声言上礼,实欲填诸街巷,使兵不得发。

jùn nǎi jù huò zuò huò qǐ

这句话大意是:浚乃惧,或坐或起。

lēi rù chéng shēng qí tīng shì mìng jiá shì zhí jùn lì zhī yú qián shù qí zuì è ér zhū zhī suì qǔ yōu zhōu

这句话大意是:勒入城,升其听事,命甲士执浚立之于前,数其罪恶而诛之,遂取幽州。

liáng mò hóu jǐng fǎn xiàn jiàn yè gāo zhōu cì shǐ li qiān shì jù dà jǐng tú nì zhào gāo liáng tài shǒu féng bǎo

这句话大意是:梁末,侯景反,陷建邺,高州刺史李迁仕据大景,图逆,召高凉太守冯宝。

bǎo yù wǎng qí qī chén shì zhǐ zhī yuē cì shǐ wú gù bù hé zhào tài shǒu

这句话大意是:宝欲往,其妻沈氏止之,曰:“刺史无故,不合召太守。

cǐ zhà jūn yù wèi fǎn ěr

这句话大意是:此诈君,欲为反耳。

qīng zhě jīng shī wēi pò yǔ xí zhào bīng biàn yú jùn xiàn

这句话大意是:顷者京师危迫,羽檄召兵,遍于郡县。

cì shǐ chēng jí bù fù shàn jiǎ xùn bīng jīn yǐ bèi yǐ ér gèng zhào jūn wǎng jiàn liú yuàn qiě wù xíng

现代白话:刺史称疾不赴,缮甲训兵,今已备了,而更召君,往见留,愿且勿行。

qiǎn shǐ jué zhī yuē shēn jí ér dǔ jǐn qiǎn chuán yì

这句话大意是:遣使谲之曰:身疾而笃,谨遣传意。

bìng sòng tǔ wù yǐ shěng zhī

这句话大意是:并送土物以省之。

bǐ wén bì wú suǒ fáng wèi jūn qǔ zhī rú fǎn zhǎng ěr

这句话大意是:彼闻必无所防,为君取之,如反掌耳。

bǎo cóng zhī wū shì chén shì zì jiāng qiān rén jiē cáng duǎn bīng bù dān zá wù chàng yán chēn huò xiān shū bào qiān shì yuē tài shǒu féng bǎo jí dǔ jǐn lìng qī chén shì chuán qǐ bìng fèng tǔ gòng yǐ zī jūn fèi

这句话大意是:”宝从之,于是沈氏自将千人,皆藏短兵,步担杂物,唱言琛货,先书报迁仕曰:“太守冯宝疾笃,谨令妻沈氏传启,并奉土贡,以资军费。

qiān shì dà yuè yíng chén shì

这句话大意是:”迁仕大悦,迎沈氏。

yīn shì dān chū rèn dà pò zhī

这句话大意是:因释担出刃,大破之。

qiān shì tuō shēn ér dùn chén shì rù jù qí chéng jǐn shōu qí zhòng

这句话大意是:迁仕脱身而遁,沈氏入据其城,尽收其众。

dǎo xū hòu hàn jiāng jūn gěng bǐng yǔ dòu gù hé bīng yī wàn sì qiān jì jī chē shī

这句话大意是:捣虚后汉将军耿秉,与窦固合兵一万四千骑,击车师。

yǒu hòu wáng qián wáng qián wáng jí hòu wáng zhī zǐ qí tíng xiāng qù wǔ bǎi yú lǐ

这句话大意是:有后王、前王,前王即后王之子,其庭相去五百余里。

bǐng yì xiān fù hòu wáng yǐ wéi bìng lì qǔ gēn běn zé qián wáng zì fú

这句话大意是:秉议先赴后王,以为并力取根本,则前王自服。

gù jì wèi jué bǐng fèn shēn shàng mǎ zhòng jūn bù dé yǐ suì jìn bìng zòng bīng chāo lüě zhǎn shǒu shù qiān jí niú mǎ yáng shí yú wàn tóu

这句话大意是:固计未决,秉奋身上马,众军不得已遂进,并纵兵抄掠,斩首数千,及牛马羊十余万头。

hòu wáng ān dé zhèn bù jiāng shù bǎi qí chū yíng bǐng jiàng

这句话大意是:后王安得震怖,将数百骑出迎秉降。

yuán shào cáo gōng xiāng chí wū guān dù jū cè jū fǎn shòu shuō shào kě qiǎn jiàng qí bié wèi zhī jūn wū wài yǐ jué cáo gōng zhī yuán

这句话大意是:袁绍、曹公相持于官渡,沮(侧居反)授说绍:“可遣将奇别为支军于外,以绝曹公之援。

shào bù cóng

这句话大意是:”绍不从。

xǔ yōu jìn yuē cáo gōng bīng shǎo ér xī shī jù wǒ xǔ xià qí shì bì kōng ruò

这句话大意是:许攸进曰:“曹公兵少,而悉师拒我,许下其势必空弱。

ruò gōng qiǎn qīng jūn xīng yè xí xǔ zé cāo wèi wǒ qín

这句话大意是:若公遣轻军,星夜袭许,则操为我擒。

rú qí wèi kuì kě zhe shǒu wěi bèn mìng pò zhī bì yě

这句话大意是:如其未溃,可著首尾奔命,破之必也。

shào yòu bù yòng jìng wèi cáo gōng suǒ bài

这句话大意是:”绍又不用,竟为曹公所败。

wèi wǔ zhēng hé běi shī cì dùn qiū

这句话大意是:魏武征河北,师次顿丘。

hēi shān zéi yú dú děng gōng dōng wǔ yáng wèi wǔ yǐn bīng rù xī shān gōng dú děng běn zhūn

这句话大意是:黑山贼于毒等攻东武阳,魏武引兵入西山,攻毒等本屯。

dú wén zhī qì dōng wǔ yáng

这句话大意是:毒闻之,弃东武阳。

wèi wǔ yào zhī wū nèi dà pò zhī

这句话大意是:魏武要之于内,大破之。

liáng tóng zhōu cì shǐ chén qìng zhī lǜ zhòng wéi dōng wèi nán jīng zhōu dōng wèi jiāng yáo xióng yǔ xíng tái shǐ hóu jǐng jiù zhī

这句话大意是:梁同州刺史陈庆之率众围东魏南荆州,东魏将尧雄与行台使侯景救之。

xióng yuē bái gǒu duī liáng zhī běi miàn zhòng zhèn yīn qí kōng chù gōng zhī bì kè

这句话大意是:雄曰:“白狗堆,梁之北面重镇,因其空处攻之,必克。

bǐ ruò wén nán jīng wéi zì jiě

这句话大意是:彼若闻难,荆围自解。

cǐ suǒ wèi jī bù kě shī yě

这句话大意是:此所谓机不可失也。

suì lǜ zhòng gōng zhī qìng zhī guǒ qì jīng zhōu lái

这句话大意是:”遂率众攻之,庆之果弃荆州来。

wèi zhì xióng xiàn chéng qín liáng zhèn jiāng gǒu qiú guǎng

这句话大意是:未至,雄陷城,擒梁镇将苟求广。

dōng wèi dà jiàng gāo huān lǜ bīng fá xī wèi jì hé jí zhū jiāng yì jìn qù zhī jì

这句话大意是:东魏大将高欢率兵伐西魏,济河,集诸将议进趣之计。

hú lǜ qiāng jǔ yuē yǔ wén hēi tǎ suī jù xiōng dǎng qiáng ruò kě zhī

这句话大意是:斛律羌举曰:“宇文黑獭虽聚凶党,强弱可知。

jīn gù shǒu wú liáng yuán kě shì yǒu tóng kùn shòu

这句话大意是:今固守,无粮援可恃,有同困兽。

ruò bù yǔ qí zhàn ér jìng qù cháng ān cháng ān kōng xū kě bù zhàn ér kè bá qí gēn běn

这句话大意是:若不与其战,而径趣长安,长安空虚,可不战而克,拔其根本。

bǐ wú suǒ guī zé hēi tǎ zhī shǒu xuán wū jūn mén yǐ

现代白话:彼无所归,则黑獭之首悬于军门了。

zhū jiāng yì yǒu yì tóng suì zhàn yú wèi dà bài ér guī

这句话大意是:”诸将议有异同,遂战于渭,大败而归。

duò zhào wū jiāng nán àn zhì ān shǔ chéng yǐ yù chén

这句话大意是:隋赵于江南岸置安蜀城,以御陈。

shǔ lín yǔ shù xún chéng tuí zhě bǎi yú bù

这句话大意是:属霖雨数旬,城颓者百余步。

mán qiú zhèng nán xiāng pàn yǐn chén jiāng wú míng chè yù yǎn ān shǔ

这句话大意是:蛮酋郑南乡叛,引陈将吴明彻欲掩安蜀。

yì zhě jiē quàn yì xiū shǒu yù bù cóng nǎi qiǎn shǐ shuō yòu jiāng wài shēng mán xiàng wǔ yáng lìng chéng xū yǎn xí nán xiāng suǒ jū huò qí fù mǔ qī zǐ

这句话大意是:议者皆劝益修守御,不从,乃遣使说诱江外生蛮向武阳,令乘虚掩袭南乡所居,获其父母妻子。

nán xiāng wén zhī qí dǎng gè sàn chén bīng yì dùn

这句话大意是:南乡闻之,其党各散,陈兵亦遁。

wáng shì chōng yǔ li mì xiāng chí wū dōng dōu shì chōng yè dù zhèn yú luò shuǐ zhī běi

这句话大意是:王世充与李密相持于东都,世充夜渡,阵于洛水之北。

qí shí mì yǐ dù luò shuǐ chén bīng yǔ shì chōng xiāng duì dōng jiē yuè chéng xi zhì shí kū

这句话大意是:其时密已渡洛水,陈兵,与世充相对,东接月城,西至石窟。

mì duō qí bīng cháng qiāng yi píng kuān fàng zòng

这句话大意是:密多骑兵长枪,宜平宽放纵;。

shì chōng bīng duō gē máo shuò yi ài xiǎn

这句话大意是:世充兵多戈矛槊,宜隘险。

rán nán bī luò shuǐ běi zǔ tài shān dì xíng piān cù qí bù chéng liè

这句话大意是:然南逼洛水,北阻太山,地形偏促,骑不成列。

shì chōng zòng máo fēi cù zhī mì jūn shī lì

这句话大意是:世充纵《矛非》蹙之,密军失利。

mì yǔ shù zi dēng chuán nán jì zì yú bīng mǎ jiē dōng zǒu yuè chéng

这句话大意是:密与数子登船南济,自馀兵马皆东走月城。

shì chōng chéng shèng cháng qū zhí zhì yuè chéng xià

这句话大意是:世充乘胜长驱,直至月城下。

mì jì dù nán àn jí cè mǎ xī shàng zhí xiàng shì chōng běn yíng zuǒ yòu huī qí xiāng jì ér zhì

这句话大意是:密既渡南岸,即策马西上,直向世充本营,左右麾旗,相继而至。

shì chōng yíng nèi jiàn mì bīng lái bī jí lián jǔ liù fēng

这句话大意是:世充营内见密兵来逼急,连举六烽。

shì chōng nǎi shě yuè chéng zhī wéi shōu bīng xi tuì

这句话大意是:世充乃舍月城之围,收兵西退。

zì luò běi dá wū hēi shí zhōng jiān sì shí yú lǐ bēn fù diān bèi dà sàng shī tú

这句话大意是:自洛北达于黑石,中间四十余里,奔赴颠狈,大丧师徒。

mì zhī xíng yě dōng běi zhī wéi bù jiù ér zì jiě xī nán zhī kòu bù zhàn ér chéng gōng shì chōng fú qí quán qí bù fù qīng chū

这句话大意是:密之行也,东北之围不救而自解,西南之寇不战而成功,世充伏其权奇,不复轻出。

jī dōng nán bèi xī běi qián hàn jǐng dì shí qī guó fǎn wú chǔ bīng fá liáng jī yù tuì shù tiǎo zhàn zhōng bù chū

这句话大意是:击东南备西北前汉景帝时,七国反,吴楚兵乏粮,饥,欲退,数挑战,终不出。

yè jūn zhōng jīng nèi xiāng gōng jī rǎo luàn zhì wū zhàng xià zhōu yà fu jiān wò bù qǐ qǐng zhī fù dìng

这句话大意是:夜军中惊,内相攻击,扰乱至于帐下,周亚夫坚卧不起,顷之复定。

wú bēn bì dōng nán zōu yà fu shǐ bèi xī běi yǐ ér jīng bīng guǒ bēn xī běi bù dé rù

这句话大意是:吴奔壁东南陬,亚夫使备西北,已而精兵果奔西北,不得入。

hòu hàn mò huáng jīn zéi qǐ hàn jiāng zhū juàn lǜ bīng tǎo zhī zéi shuài hán zhōng jù wǎn jù juàn

这句话大意是:后汉末,黄巾贼起,汉将朱隽率兵讨之,贼帅韩忠据宛拒隽。

juàn bīng shǎo bù dí nǎi cháng wéi jié lěi qǐ tǔ shān yǐ lín chéng nèi míng gǔ gōng qí xī nán zéi xī zhòng fù zhī juàn zì jiāng jīng bīng wǔ qiān yǎn qí dōng běi chéng chéng ér rù

这句话大意是:隽兵少,不敌,乃长围结垒,起土山以临城内,鸣鼓攻其西南,贼悉众赴之,隽自将精兵五千,掩其东北,乘城而入。

nǎi tuì bǎo xiǎo chéng huáng kǒng qǐ xiáng

这句话大意是:乃退保小城,惶恐乞降。

xī wèi mò liáng zhōu cì shǐ yǔ wén zhòng hé jù zhōu bù shòu dài wèi jiāng dú gū xìn lǜ bīng tǎo zhī

这句话大意是:西魏末,凉州刺史宇文仲和据州不受代,魏将独孤信率兵讨之。

zhòng hé yīng chéng gù shǒu

这句话大意是:仲和婴城固守。

xìn yè lìng zhū jiāng yǐ chōng tī gōng dōng běi xìn qīn shuài zhuàng shì xí qí xī nán chí míng kè zhī

这句话大意是:信夜令诸将以冲梯攻东北,信亲帅壮士袭其西南,迟明克之。

shēng yán jī dōng qí shí jī xī hòu hàn gěng gōng zhāng bù wū jù bù qiǎn dì lán zhūn xī ān fēn zhū jiāng shǒu lín zī xiāng qù sì shí lǐ

这句话大意是:声言击东其实击西后汉耿攻张步于剧,步遣弟蓝屯西安,分诸将守临淄,相去四十里。

jìn jūn huà jū èr chéng zhī jiān

这句话大意是:进军画,居二城之间。

shì xī ān chéng xiǎo ér jiān lán bīng yòu jīng

这句话大意是:视西安城小而坚,蓝兵又精;。

lín zī míng suī dà ér shí yì gōng

这句话大意是:临淄名虽大,而实易攻。

nǎi chì zhū xiào yuē hòu wǔ rì gōng xī ān

这句话大意是:乃敕诸校曰:“后五日攻西安。

lán wén zhī chén yè jǐng shǒu

这句话大意是:”蓝闻之,晨夜儆守。

zhì qī yè bàn chì zhū jiāng jiē rù shí

这句话大意是:至期,夜半,敕诸将皆蓐食。

huì míng zhì lín zī chéng

这句话大意是:会明,至临淄城。

xún liáng děng zhēng zhī yǐ wéi yi sù gōng xī ān

这句话大意是:荀梁等争之,以为宜速攻西安。

yuē xī ān wén wú yù gōng zhī rì yè wèi bèi

现代白话:曰:“西安闻我欲攻之,日夜为备;。

lín zī chū bù yì ér zhì bì jīng rǎo gōng zhī kě bá yě

这句话大意是:临淄出不意而至,必惊扰,攻之可拔也。

lín zī ruò xià xī ān zì kuì suǒ wèi jī yī ér dé èr zhě yě

这句话大意是:临淄若下,西安自溃,所谓击一而得二者也。

ruò gōng xī ān zú bù néng bá tún bīng jiān chéng zhī xià shēn rù dí jìng hòu jué zhuǎn shū dí zhì wú bì

现代白话:若攻西安,卒不能拔,屯兵坚城之下,深入敌境,后绝转输,敌制我弊。

suì gōng lín zī bàn rì ér bá

这句话大意是:”遂攻临淄,半日而拔。

lán qì xī ān ér dùn

这句话大意是:蓝弃西安而遁。

cén péng jiàng bīng sān wàn yú rén nán jī qín fēng bá huáng yóu

这句话大意是:岑彭将兵三万余人,南击秦丰,拔黄邮。

fēng yǔ qí dà jiàng cài hóng jù péng děng wū shān shù yuè bù dé jìn

这句话大意是:丰与其大将蔡宏拒彭等于邓,数月不得进。

péng yè lè bīng mǎ shēn lìng jūn zhōng shǐ míng qiě xi jī shān dōu

这句话大意是:彭夜勒兵马,申令军中,使明且西击山都。

nǎi zòng suǒ huò lǔ lìng de táo wáng guī yǐ gào fēng fēng jí xī qí jūn xi yāo péng

这句话大意是:乃纵所获虏,令得逃亡,归以告丰,丰即悉其军西邀彭。

péng nǎi qián bīng dù miǎn shuǐ jī qí jiāng zhāng yáng wū ā tóu shān dà pò zhī

这句话大意是:彭乃潜兵渡沔水,击其将张扬于阿头山,大破之。

cóng shān gǔ jiān fá mù kāi dào zhí xí lí qiū jī pò zhū tún bīng

这句话大意是:从山谷间伐木开道,直袭黎丘,击破诸屯兵。

fēng wén dà jīng chí guī jiù zhī

这句话大意是:丰闻大惊,驰归救之。

péng yī dōng shān wèi yíng fēng yǔ cài hóng yè gōng péng péng xiān wèi zhī bèi chū bīng nì jī zhī fēng bài zǒu

这句话大意是:彭依东山为营,丰与蔡宏夜攻彭,彭先为之备,出兵逆击之,丰败走。

cáo gōng yǔ yuán shào xiāng chí guān dù shào qiǎn jiàng guō tú chún yú rén yán liáng děng gōng dōng jùn tài shǒu liú yán wū tái mǎ shào yǐn bīng zhì lí yáng jiāng dù hé

这句话大意是:曹公与袁绍相持官渡,绍遣将郭图、淳于仁、颜良等攻东郡太守刘延于台马,绍引兵至黎阳,将渡河。

gōng běi jiù yán xún yōu shuō yuē jīn bīng shǎo bù dí fēn qí shì nǎi kě

这句话大意是:公北救延,荀攸说曰:“今兵少不敌,分其势乃可。

gōng dào yán jīn ruò jiāng dù bīng xiàng qí hòu bì xi yīng zhī rán hòu qīng bīng xí bái mǎ yǎn qí bù bèi yán liáng kě qín yě

这句话大意是:公到延津,若将渡兵向其后,必西应之,然后轻兵袭白马,掩其不备,颜良可擒也。

gōng cóng zhī

这句话大意是:”公从之。

shào wén bīng dù shuài fēn bīng xi yīng

这句话大意是:绍闻兵渡,帅分兵西应。

gōng nǎi yǐn jūn jiān xíng qù bái mǎ wèi zhì shí yú lǐ liáng dà jīng lái nì zhàn shǐ zhāng liáo guān yǔ qián dēng jī pò zhǎn liáng suì jiě bái mǎ zhī wéi

这句话大意是:公乃引军兼行趣白马,未至十余里,良大惊,来逆战,使张辽、关羽前登,击破,斩良,遂解白马之围。

táng sì cáo wáng gāo tǎo li xī liè zhī pàn zéi lì pù shān yú cài shān

这句话大意是:唐嗣曹王皋讨李希烈之叛,贼立堡栅于蔡山。

gāo dù jùn xiǎn bù kě gōng nǎi shēng yán xi qǔ qí zhōu lǐ zhàn jiàn gōng bīng bàng nán yá yǔ zhōu shī sù jiāng ér shàng

这句话大意是:皋度峻险不可攻,乃声言西取蕲州,理战舰,公兵傍南涯与舟师溯江而上。

zéi yǐ lǎo ruò shǒu zhà yǐn jūn xún jiāng suí zhàn jiàn nán běi yǔ gāo bīng xiāng qù

这句话大意是:贼以老弱守栅,引军循江随战舰,南北与皋兵相去。

zhí cài shān sān bǎi yú lǐ gāo lìng bù bīng dēng zhōu shùn liú dōng xià bù rì bá cài shān

这句话大意是:直蔡山三百余里,皋令步兵登舟,顺流东下,不日拔蔡山。

zéi hái jiù jiān yī rì fāng zhì dà pò zhī

这句话大意是:贼还救,间一日方至,大破之。

yīn jìn bá qí zhōu jiàng qí jiāng

这句话大意是:因进拔蕲州,降其将。

shì xíng zài bǐ ér gōng yú cǐ chūn qiū shí qiū chu náng wǎ fá wú shī yú yù zhāng cóng shū jiū yán wú rén jiàn zhōu yú yù zhāng wěi jiāng xìng chu fá tóng ér qián shī yú cháo shí yù jī chu

这句话大意是:示形在彼而攻于此春秋时,秋楚囊瓦伐吴师于豫章(从舒鸠言),吴人见舟于豫章(伪将兴楚伐桐),而潜师于巢(实欲击楚)。

yǐ dōng shí yuè wú jūn chu shī zhàn yú yù zhāng bài zhī chu bù jì gù yě

这句话大意是:以冬十月,吴军、楚师战于豫章,败之(楚不忌故也)。

suì wéi cháo kè zhī huò chu gōng zǐ fán

这句话大意是:遂围巢,克之,获楚公子繁。

yuè fá wú wú zǐ yù zhī lì zé jiā shuǐ ér zhèn

这句话大意是:越伐吴,吴子御之笠泽,夹水而阵。

yuè zi wèi zuǒ yòu jù zú gōu wǔ xiāng zhe bié wèi zuǒ yòu yě

这句话大意是:越子为左右句卒(钩五相著,别为左右也。

jù yīn gōu

这句话大意是:句音钩。

shǐ yè huò zuǒ huò yòu gǔ zào ér jìn

这句话大意是:),使夜或左或右,鼓噪而进。

wú shī fēn yǐ yù zhī

这句话大意是:吴师分以御之。

yuè yǐ sān jūn qián shè dāng wú zhōng jūn ér gǔ zhī wú shī dà luàn suì bài zhī zuǒ yòu gōu zú wèi shēng shì yǐ fēn wú jūn ér sān

这句话大意是:越以三军潜涉,当吴中军而鼓之,吴师大乱,遂败之(左右勾卒为声势,以分吴军而三。

yuè jūn yú fá wú yuè jiāng nán nǎi qí zuǒ yòu jiāng jūn yǒu sī zú liù qiān rén wéi zhōng jūn

这句话大意是:越军于伐吴,越江南,乃其左右将军,有私卒六千人为中军。

rì hūn nǎi lìng zuǒ jūn xián méi sù jiāng wǔ lǐ yòu jūn xián méi yán jiāng wǔ lǐ

这句话大意是:日昏乃令左军衔枚溯江五里,右军衔枚沿江五里。

yè dòu míng gǔ wú shī wén zhī dà hài yuē rén lái gōng wǒ hu

这句话大意是:夜斗鸣鼓,吴师闻之,大骇曰:“人来攻我吗?

yīn fēn qí jūn wèi èr zhèn jù yuè

这句话大意是:因分其军为二阵拒越。

yuè wáng nǎi yǐ qí zhōng jūn xián méi yǐ xí zhī wú shī dà bài

这句话大意是:越王乃以其中军衔枚以袭之,吴师大败。

cǐ guó yǔ yǔ zuǒ shì chuán qí yǔ xiǎo yì gù fù yú zhù mò

这句话大意是:此《国语》与《左氏传》其语小异,故附于注末)。

hàn wáng qiǎn jiàng hán xìn jī wèi wèi shèng bīng pú bǎn sāi lín jìn

这句话大意是:汉王遣将韩信击魏,魏盛兵蒲坂,塞临晋。

xìn nǎi yì wèi yí bīng chén xiāng yù dù lín jìn ér fú bīng cóng xià yáng yǐ mù yīng fǒu dù jūn mù wèi qì rú yīng guàn yǐ dù jūn wú chuán qiě shàng mì xí ān yì jù wèi wáng bào

这句话大意是:信乃益为疑兵,陈舡欲渡临晋,而伏兵从夏阳以木罂缶渡军(木为器,如罂罐,以度军,无船且尚密),袭安邑,据魏王豹。

hòu hàn jiāng wú hàn cén péng tǎo gōng sūn shù shù shǐ qí jiāng yán cén děng xī bīng jù guǎng hàn jí zī zhōng yòu qiǎn jiàng hóu dān lǜ zhòng wàn yú rén jù huáng shí

这句话大意是:后汉将吴汉、岑彭讨公孙述,述使其将延岑等悉兵拒广汉及资中,又遣将侯丹率众万余人拒黄石。

péng nǎi duō zhāng yí bīng shǐ hù jūn yáng xī yǔ zāng gōng jù yán cén zì fēn bīng fú jiāng xià hái jiāng zhōu jīn nán píng jùn jí hàn jiāng zhōu sù dōu jiāng ér shàng dōu jiāng chéng dū jiāng xí jī hóu dān dà pò zhī

这句话大意是:彭乃多张疑兵,使护军杨翕与臧宫拒延岑,自分兵浮江下还江州(今南平郡,即汉江州),溯都江而上(都江,成都江),袭击侯丹,大破之。

yīn chén yè bèi dào jiān xíng èr qiān yú lǐ jìng bá wǔ yáng

这句话大意是:因晨夜倍道兼行二千余里,径拔武阳。

shǐ jīng qí guǎng dōu qù chéng dū shù shí lǐ shì ruò fēng yǔ suǒ zhì jiē bēn sàn

这句话大意是:使精骑广都,去成都数十里,势若风雨,所至皆奔散。

chū shù wén hàn jūn zài píng qǔ gù qiǎn dà bīng nì zhī

这句话大意是:初,述闻汉军在平曲,故遣大兵逆之。

jí péng zhì wǔ yáng rào chū yán cén jūn hòu shǔ dì zhèn hài

这句话大意是:及彭至武阳,绕出延岑军后,蜀地震骇。

wèi tián yù dào mǎ chéng xiān bēi gōng wéi zhī qiān zhòng

这句话大意是:魏田豫到马城,鲜卑攻围之千重。

yù mì shǐ sī mǎ jiàn jīng qí míng gǔ chuī jiāng bù bīng cóng nán mén chū

这句话大意是:豫密使司马建旌旗,鸣鼓吹,将步兵从南门出。

hú rén jiē zhǔ mù zhēng fù zhī

这句话大意是:胡人皆属目,征赴之。

yù jiāng jīng ruì zì běi mén chū gǔ zào ér qǐ liǎng tóu jù fā chū zéi bù yì

这句话大意是:豫将精锐自北门出,鼓噪而起,两头俱发,出贼不意。

zéi zhòng sǎn luàn jiē wú gōng mǎ bù zǒu zhuī sān shí yú lǐ jiāng shī jī de

这句话大意是:贼众散乱,皆无弓马,步走追三十余里,僵尸积地。

wèi jiāng sī mǎ xuān wáng zhēng gōng sūn yuān shī cì yú liáo shuǐ dōng

这句话大意是:魏将司马宣王征公孙渊,师次于辽水东。

yuān qiǎn jiàng jūn bēi yǎn yáng zuò děng bù qí shù wàn zǔ liáo shuǐ yǐ jù zhī wéi qiàn èr shí yú lǐ

这句话大意是:渊遣将军卑衍、杨柞等步骑数万阻辽水以拒之,围堑二十余里。

xuān wáng lìng qí jūn chuān wéi shèng bīng duō zhāng qí zhì chū qí dōng xī zéi jǐn ruì fù zhī nǎi fàn zhōu qián jì jí fù dōng běi xié qù xiāng píng

这句话大意是:宣王令其军穿围,盛兵多张旗帜,出其东西,贼尽锐赴之,乃泛舟潜济,急赴东北,斜趣襄平。

yǎn děng kǒng xiāng píng wú bèi yè dùn zǒu

这句话大意是:衍等恐襄平无备,夜遁走。

guō huái tǎo pàn qiāng qí qiāng zhē sāi děng zhūn hé guān bái wáng gù chéng jù hé jù guān jūn

这句话大意是:郭淮讨叛羌,其羌遮塞等屯河关、白王故城,据河拒官军。

huái jiàn bīng shàng liú mì yú xià dù bīng jù bái wáng chéng jī dà pò zhī

这句话大意是:淮见兵上流,密于下渡兵,据白王城,击,大破之。

shǔ zhū gě liàng lǐng bīng chū xié gǔ wèi jiāng sī mǎ yì zhūn běi yuán

这句话大意是:蜀诸葛亮领兵出斜谷,魏将司马懿屯北源。

hòu shù rì liàng shèng bīng xi xíng zhū jiāng jiē wèi yù gōng xi wéi guō jìn dú yǐ wéi cǐ jiàn xíng yú xi yù shǐ guān jūn zhòng yīng zhī bì gōng yáng suì ěr

这句话大意是:后数日,亮盛兵西行,诸将皆谓欲攻西围,郭进独以为此见形于西,欲使官军重应之,必攻阳遂耳。

qí yè guǒ gōng yáng suì yǒu bèi bù dé shàng

这句话大意是:其夜果攻阳遂,有备不得上。

yì xī bā nián liú yù qiǎn jiàng zhū líng shí fá qiáo zòng yú shǔ yù móu yuē wǎng nián liú jìng xuān chū huáng hǔ wú gōng ér tuì

这句话大意是:义熙八年,刘裕遣将诸龄石伐谯纵于蜀,裕谋曰:“往年刘敬宣出黄虎,无功而退。

zéi wèi wǒ jīn yìng cóng wài shuǐ wǎng ér liào wǒ chū qí bù yì yóu cóng nèi shuǐ lái yě

这句话大意是:贼谓我今应从外水往,而料我出其不意,犹从内水来也。

bì yǐ zhòng bīng shǒu fú chéng yǐ bèi nèi dào

这句话大意是:必以重兵守涪城,以备内道。

ruò xiàng huáng hǔ zhèng duò qí jì zhōng

这句话大意是:若向黄虎,正堕其计中。

jīn yǐ dà zhòng zì wài shuǐ qǔ chéng dōu yí bīng chū nèi shuǐ cǐ zhì dí zhī qí yě

这句话大意是:今以大众自外水取成都,疑兵出内水,此制敌之奇也。

ér lǜ cǐ shēng xiān chí zéi shěn xū shí bié yǒu hán fēng fù líng shí shǔ yuē zhì bái dì nǎi kāi

这句话大意是:”而虑此声先驰,贼审虚实,别有函封付龄石,署曰:“至白帝乃开。

zhū jūn suī jìn wèi zhī chǔ fèn

这句话大意是:”诸军虽进,未知处分。

zhì bái dì fā hán yuē zhòng jūn xī cóng wài shuǐ qǔ chéng dōu

这句话大意是:至白帝,发函,曰:“众军悉从外水取成都。

zāng xī zhū méi cóng zhōng shuǐ qǔ guǎng hàn shǐ léi ruò chéng gāo jiàn shí yú yóu nèi shuǐ xiàng huáng hǔ

这句话大意是:”臧熹、朱枚从中水取广汉,使羸弱乘高舰十余,由内水向黄虎。

zhòng jūn nǎi bèi dào jiān xíng qiáo zòng guǒ bèi nèi shuǐ shǐ qí dà jiàng qiáo dào fú yǐ zhòng bīng shù fú chéng qiǎn cì shǐ hóu huī qiáo shēn děng lǜ zhòng wàn yú zhūn péng mó jiā shuǐ wèi chéng

这句话大意是:众军乃倍道兼行,谯纵果备内水,使其大将谯道福以重兵戍涪城,遣刺史侯辉、谯诜等率众万余屯彭模,夹水为城。

líng shí zhì péng mó zhū jiāng yǐ zéi shuǐ běi chéng xiǎn zhòng duō xián yù xiān gōng qí nán chéng

这句话大意是:龄石至彭模,诸将以贼水北城险众多,咸欲先攻其南城。

líng shí yuē bù rán

这句话大意是:龄石曰:不然。

suī kòu zài běi jīn tú nán chéng bù zú yǐ pò běi

这句话大意是:虽寇在北,今屠南城,不足以破北。

ruò jǐn ruì yǐ gōng běi lěi nán chéng bù huī ér zì sàn yě

这句话大意是:若尽锐以攻北垒,南城不麾而自散也。

suì gōng běi chéng

这句话大意是:遂攻北城。

jí cháo zhàn zhì rì mù fén qí lóu lǔ sì miàn bìng dēng zhǎn hóu huī qiáo shēn réng yǐn jūn huí qù nán chéng jí shí kuì sàn

这句话大意是:诘朝战至日暮,焚其楼橹,四面并登,斩侯辉、谯诜,仍引军回趣南城,即时溃散。

sòng liú dào jì wèi yì zhōu cì shǐ zhōu zhèng shī zhōng qún dào fēng qǐ gōng wéi zhōu chéng

这句话大意是:宋刘道济为益州刺史,州政失中,群盗蜂起,攻围州城。

dào jì jiāng péi fāng míng chū dōng mén pò zéi sān yíng zhǎn shǒu shù wàn jí

这句话大意是:道济将裴方明出东门,破贼三营,斩首数万级。

zéi suī bài yǐ fù huán hé

这句话大意是:贼虽败,已复还合。

fāng míng fù wěi chū běi mén huí jī chéng dōng dà yíng shā qiān yú rén

这句话大意是:方明复伪出北门,回击城东大营,杀千余人。

shí tiān dà wù fāng míng děng fù yáng shēng chū dōng mén ér qián zì běi mén chū gōng chéng běi chéng xi zhū yíng zéi zhòng dà kuì yú shì bēn sàn

这句话大意是:时天大雾,方明等复扬声出东门,而潜自北门出,攻城北、城西诸营,贼众大溃,于是奔散。

xī wèi mò mín zhōu qiāng jù zhōu chéng fǎn wèi jiāng dú gū xìn tǎo zhī

这句话大意是:西魏末,岷州羌据州城反,魏将独孤信讨之。

xìn nǎi lè bīng xiàng wàn nián dùn sān jiāo gǔ kǒu

这句话大意是:信乃勒兵向万年,顿三交谷口。

zéi bìng lì jù shǒu xìn yīn guǐ dào qū chóu sōng lǐng

这句话大意是:贼并力拒守,信因诡道趋绸松领。

zéi bù yú xìn bīng zhī zhì dǔ fēng bēn kuì

这句话大意是:贼不虞信兵之至,睹风奔溃。

chéng shèng suì běi jìng zhì chéng xià zéi bìng chū jiàng

这句话大意是:承胜遂北,径至城下,贼并出降。

qián yān jiāng mù róng chuí tǎo dīng líng dí zhāo yú huá tái cì yú lí yáng jīn zhāo yú nán àn jù shǒu

这句话大意是:前燕将慕容垂讨丁零翟钊于滑台,次于黎阳津,钊于南岸拒守。

chuí xǐ yíng jiù xi jīn wèi niú pí chuán bǎi yú sōu zài yí bīng liè fú sù liú ér shàng zhāo xiān yǐ dà zhòng bèi lí yáng jiàn chuí xiàng xī jīn nǎi qì yíng xi jù

这句话大意是:垂徙营就西津,为牛皮船百余艘,载疑兵列伏,溯流而上,钊先以大众备黎阳,见垂向西津,乃弃营西拒。

chuí qián qiǎn guì lín wáng mù róng guó yú lí yáng jīn yè jì bì yú hé nán

这句话大意是:垂潜遣桂林王慕容国于黎阳津,夜济壁于河南。

zhāo wén ér bēn hái shì zhòng pí jié zǒu guī huá tái zhāo xié qī zǐ lǜ shù bǎi qí běi qù bái lù

这句话大意是:钊闻而奔还,士众疲竭,走归滑台,钊携妻子率数百骑北趣白鹿。

chuí qiǎn zhuī jī zhī jǐn qín qí zhòng

这句话大意是:垂遣追击之,尽擒其众。

duò hàn wáng liàng zuò luàn qiǎn qí jiāng yú gōng lǐ zì tài xíng xià hé nèi

这句话大意是:隋汉王谅作乱,遣其将余公理自太行下河内。

duò jiāng shǐ xiáng tǎo zhī jūn yú hé yīn jiǔ bù dé jì

这句话大意是:隋将史祥讨之,军于河阴,久不得济。

wèi jūn lì yuē yú gōng lǐ qīng ér wú móu cái yòng sù bù zú chēng yòu xīn dé zhì wèi qí zhòng kě shì

这句话大意是:谓军吏曰:“余公理轻而无谋,才用素不足称,又新得志,谓其众可恃。

shì zhòng bì jiāo qiě hé běi rén xiān bù xí bīng suǒ wèi yōng shì rén ér zhàn bù zú tú yě

这句话大意是:恃众必骄,且河北人先不习兵,所谓拥市人而战,不足图也。

nǎi lìng jūn zhōng xiū gōng jù gōng hé yáng gōng lǐ shǐ dié zhī zhī guǒ tún bīng yú hé yáng nèi chéng yǐ jù xiáng

这句话大意是:”乃令军中修攻具,攻河阳公理使谍知之,果屯兵于河阳内城以拒祥。

xiáng yú shì yǐ chuán hé nán gōng lǐ jù jiǎ yǐ dāng zhī

这句话大意是:祥于是舣船河南,公理聚甲以当之。

xiáng nǎi jiǎn jīng ruì yú xià liú qián dù gōng lǐ lǜ zhòng jù zhī

这句话大意是:祥乃简精锐于下流,潜渡,公理率众拒之。

xiáng zhì zhàn wén fǎn shuǐ liǎng jūn xiāng duì gōng lǐ wèi chéng liè xiáng zòng dà pò zhī

这句话大意是:祥至(占闻反)水,两军相对,公理未成列,祥纵大破之。

yōng xī zhōng zhī xióng zhōu hè lìng tú yǔ dà jiàng sūn huái pǔ xuē jì zhāo liú wén yù hóu mò chén lì yòng xiāng jì shàng yán lǔ mǔ zhuān zhèng chǒng xìng yòng shì qǐng chéng qí xìn yǐ qǔ yōu jì

这句话大意是:雍熙中,知雄州贺令图与大将孙怀浦、薛继昭、刘文裕、侯莫、陈利用相继上言:“虏母专政,宠幸用事,请乘其衅,以取幽蓟。

suì qiǎn cáo bīn cuī yàn jìn yǔ mǐ xìn zì xióng zhōu tián zhòng jìn qù fēi gū pān měi chū yàn mén kè qī qí jǔ

这句话大意是:”遂遣曹彬、崔彦进与米信自雄州,田重进趣飞孤,潘美出雁门,克期齐举。

jiāng fā tài zōng wèi zhī yuē pān měi zhī shī dàn xiān qù yún yīng qīng děng yǐ shí wàn zhòng shēng yán qǔ yōu zhōu qiě chí zhòng huǎn xíng bù dé tān lì

这句话大意是:将发,太宗谓之曰:“潘美之师,但先趣云应,卿等以十万众声言取幽州,且持重缓行,不得贪利。

lǔ wén dà bīng qiě zhì bì xī zhòng jiù fàn yáng bù xiá yuán shān hòu yǐ

现代白话:虏闻大兵且至,必悉众救范阳,不暇援山后了。

jì ér měi zhī shī xiān xià huán shuò yún yīng děng zhōu zhòng jìn zhī shī yòu qǔ fēi hú líng qiū wèi zhōu duō de shān hòu yào hài zhī dì ér cáo bīn zhī dà jūn yì lián xià zhōu xiàn jūn shì dà zhèn

这句话大意是:”既而美之师先下寰、朔、云、应等州,重进之师又取飞狐、灵丘、蔚州,多得山后要害之地,而曹彬之大军亦连下州县,军势大振。

měi jié zòu zhì tài zōng měi yà bīn jìn bīng zhī sù qiě yōu lǔ duàn liáng dào

这句话大意是:每捷奏至,太宗每讶彬进兵之速,且忧虏断粮道。

bīn cì zhuō zhōu xún rì shí jǐn yīn tuì shī yǐ yuán xiǎng kuì

这句话大意是:彬次涿州,旬日食尽,因退师以援饷馈。

tài zōng wén zhī yuē qǐ yǒu dí rén zài qián ér tuì jūn yǐ yuán chú sù hé shī cè zhī shén yě

这句话大意是:太宗闻之曰:“岂有敌人在前,而退军以援刍粟,何失策之甚也。

jí qiǎn shǐ zhǐ bīn wù qián jí yǐn shī yuán bái gōu hé yǔ mǐ xìn jūn huì jí àn bīng yǎng ruì yǐ zhāng xī shī zhī shì

这句话大意是:”亟遣使止彬勿前,急引师缘白沟河与米信军会集,按兵养锐,以张西师之势。

dài měi děng jǐn lüè shān hòu zhī de huì zhòng jìn zhī shī dōng xià hé shì yǐ qǔ yōu zhōu

这句话大意是:待美等尽略山后之地,会重进之师东下,合势以取幽州。

shí bīn bù xià zhū jiāng wén pān měi zhòng jìn gōng chéng yě zhàn lèi huò qí lì yǐ wéi yǐ wò zhòng bīng bù néng yǒu suǒ gōng qǔ móu huà fēng qǐ gēng xiāng máo dùn

这句话大意是:时彬部下诸将闻潘美、重进攻城野战,累获其利,以为已握重兵,不能有所攻取,谋画锋起,更相矛盾。

bīn bù néng zhì nǎi guǒ wǔ shí rì liáng zài wǎng gōng zhuō zhōu

这句话大意是:彬不能制,乃裹五十日粮,再往攻涿州。

lǔ dà zhòng dāng qí qián qiě zhàn qiě xíng qù chéng cái bǎi lǐ èr shí rì shǐ zhì yān

现代白话:虏大众当其前,且战且行,去城裁百里,二十日始至呢。

suī pín kè jié ér shí fāng yán shǔ jūn shì kùn fá liáng qiě jǐn bīn tuì jūn wú de háng wǔ wèi lǔ suǒ niè suì zhì yú bài

这句话大意是:虽频克捷,而时方炎暑,军士困乏,粮且尽,彬退军无得,行伍为虏所蹑,遂至于败。

✦ You read 后集·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.