武经总要 · 丁度 · Chapter 33 of 43

后集·卷十一

PinyinModern Translation
Size

xīn jí kě jī jī wèi jí fù

这句话大意是:新集可击(击未集附)。

shǔ liú bèi qiǎn wú lán zhūn xià biàn wèi tài zǔ qiǎn lì fēng jiāng jūn cáo hóng zhēng zhī yǐ cáo xiū wèi qí dū wèi

这句话大意是:蜀刘备遣吴兰屯下辨,魏太祖遣厉锋将军曹洪征之,以曹休为骑都尉。

bèi qiǎn zhāng fēi zhūn gù shān yù duàn jūn hòu

这句话大意是:备遣张飞屯固山,欲断军后。

zhòng yì hú yí xiū yuē zéi shí duàn dào yi jí wèi jí jī lán lán pò fēi zì zǒu yǐ

现代白话:众议狐疑,休曰:“贼实断道,宜及未集击兰,兰破,飞自走了。

hóng cóng zhī jìn bīng jī lán pò zhī fēi guǒ zǒu

这句话大意是:”洪从之,进兵击兰,破之,飞果走。

hòu hàn cáo gōng zhēng zhāng lǔ dìng hàn zhōng liú yè jìn shuō yuē jīn jǔ hàn zhōng shǔ rén wàng fēng pò dǎn yǐ

现代白话:后汉曹公征张鲁,定汉中,刘晔进说曰:“今举汉中,蜀人望风破胆了。

liú bèi rén jié yě

这句话大意是:刘备,人杰也。

xīn de shǔ rén yóu wèi fù

这句话大意是:新得蜀人犹未附。

jīn pò hàn zhōng shǔ rén zhèn kǒng qí shì zì qīng

这句话大意是:今破汉中,蜀人振恐,其势自倾。

yǐ gōng zhī shén míng yīn qí qīng ér yā zhī wú bù kè yě

这句话大意是:以公之神明,因其倾而压之,无不克也。

ruò xiǎo huǎn zhī zhū gě liàng míng yú lǐ ér wèi xiāng guān yǔ zhāng fēi yǒng guàn sān jūn ér wèi jiāng shǔ rén jì dìng jù xiǎn shǒu yào zé bù kě fàn yě

这句话大意是:若小缓之,诸葛亮明于理而为相,关羽、张飞勇冠三军而为将,蜀人既定,据险守要,则不可犯也。

jīn bù qǔ bì wèi hòu rì huàn dāng jí tú zhī

这句话大意是:今不取,必为后日患,当急图之。

shù rì shǔ jiàng zhě shuō shǔ zhōng yī rì shù shí jīng bèi zhǎn zhī ér bù jīn yě

这句话大意是:”数日,蜀降者说蜀中一日数十惊,备斩之而不禁也。

cáo gōng yòu wèn yè yuē jīn shàng kě jī fǒu

这句话大意是:曹公又问晔曰:“今尚可击否?

yè yuē jīn yǐ xiǎo dìng wèi kě jī yě

这句话大意是:”晔曰:“今已小定,未可击也。

qí gāo huān fá xī wèi zhì xǔ yuán xi yǔ wén tài jù zhī

这句话大意是:”齐高欢伐西魏,至许原西,宇文泰拒之。

zhì wèi nán zhào qí bīng jiē wèi zhì

这句话大意是:至渭南,召其兵,皆未至。

zhū jiāng yǐ zhòng guǎ bù dí qǐng dài huan gèng xi yǐ guān zhī

这句话大意是:诸将以众寡不敌,请待欢更西以观之。

tài yuē ruò zhì xián yáng rén qíng zhuǎn sāo rǎo

这句话大意是:泰曰:“若至咸阳,人情转搔扰。

jīn jí qí xīn zhì biàn kě jī zhī

这句话大意是:今及其新至,便可击之。

jí zào fú qiáo yú wèi lìng jūn rén jī sān rì liáng qīng jì dù wèi zī zhòng zì wèi nán jiā wèi ér jūn

这句话大意是:”即造浮桥于渭,令军人赍三日粮,轻骑渡渭,辎重自渭南夹渭而军。

li bì wèi tài yuē bǐ zhòng wǒ guǎ bù kě píng dì zhì zhèn

这句话大意是:李弼谓泰曰:“彼众我寡,不可平地置阵。

cǐ dōng shí lǐ yǒu wèi qǔ kě xiān jù yǐ dài zhī

这句话大意是:此东十里有渭曲,可先据以待之。

suì jìn zhì wèi bèi shuǐ wèi zhèn li bì wèi zuǒ jù zhào guì wèi yòu jù mìng jiāng shì jiē yǎn gē yú jiā lú zhōng

这句话大意是:”遂进至渭,背水为阵,李弼为左拒,赵贵为右拒,命将士皆偃戈于葭芦中。

rì bū qí shī zhì wàng jiàn jūn shǎo jìng cuì yú zuǒ jūn luàn bù chéng liè

这句话大意是:日晡,齐师至,望见军少,竞萃于左,军乱不成列。

tài nǎi míng gǔ shì jiē fèn qǐ hé zhàn li bì lǜ tiě qí héng jī zhī jué qí chē wèi èr suì dà bài zhī

这句话大意是:泰乃鸣鼓,士皆奋起合战,李弼率铁骑横击之,绝其车为二,遂大败之。

tài zōng shí mìng lǐ jìng wèi xī zhēng xíng jūn dà zǒng guǎn tǎo tǔ yù hún fú chōng yǐ hóu jūn jí jí rèn chéng wáng dào zōng bìng wèi zhī fù shī cì shàn zhōu

这句话大意是:太宗时,命李靖为西征行军大总管,讨吐谷浑伏充,以侯君集及任成王道宗并为之副,师次鄯州。

jūn jí yán yú jìng yuē dà jūn yǐ zhì zéi bīng shàng wèi zǒu xiǎn yi jiǎn jīng ruì cháng qū jí jìn hòu bù wǒ yú bì yǒu dà lì

这句话大意是:君集言于靖曰:“大军已至,贼兵尚未走险,宜简精锐,长驱疾进,后不我虞,必有大利。

ruò cǐ cè bù xíng qián dùn bì yuǎn shān zhàng wèi zǔ tǎo zhī shí nán

这句话大意是:若此策不行,潜遁必远,山障为阻,讨之实难。

jìng rán qí jì nǎi jiǎn jīng ruì qīng jī shēn rù

这句话大意是:”靖然其计,乃简精锐,轻赍深入。

dào zōng zhuī jí fú chōng zhī zhòng yú kù shān pò zhī

这句话大意是:道宗追及伏充之众于库山,破之。

fú chōng qīng bīng rù qì yǐ bì guān jūn

这句话大意是:伏充轻兵入碛,以避官军。

jìng nǎi zhōng fēn shì mǎ wèi liǎng dào bìng rù jìng yǔ xuē wàn jūn li dà liàng qù běi lù qiě shǐ jūn jí dào zōng qù nán lù

这句话大意是:靖乃中分士马为两道并入:靖与薛万均、李大亮趣北路,且使君集、道宗趣南路。

lì pò luó zhēn gǔ yú hàn kū shān jīng tú èr qiān yú lǐ xíng kōng xū zhī de shèng xià jiàng shuāng shān duō jī xuě zhuǎn zhàn guò xīng xiù chuān zhì yú bǎi hǎi pín yǔ zéi guò jiē dà kè huò

这句话大意是:历破逻真谷,逾汉哭山,经途二千余里,行空虚之地,盛夏降霜,山多积雪,转战过星宿川,至于柏海,频与贼过,皆大克获。

běi wàng jī shí shān guān hé yuán zhī suǒ chū yān nǎi xuán shī yǔ lǐ jìng huì yú dà fēi chuān

现代白话:北望积石山,观河源之所出呢,乃旋师与李靖会于大非川。

běn cháo tài zōng zhēng dà yuán shí jié dù shǐ hé jì yún bǎ shí lǐng guān

这句话大意是:本朝太宗征大原时,节度使何继筠把石岭关。

dà róng lái yuán jì yún lǜ shù qiān jì yù zhī

这句话大意是:大戎来援,继筠率数千骑御之。

lǔ zhì chéng qí wèi chéng liè jù huī bīng jī zhī bài zhòng dà kuì zhuī bēn shù shí lǐ

这句话大意是:虏至,乘其未成列,遽麾兵击之,败众大溃,追奔数十里。

tài zǔ qīn zhēng zé lù chē jià cì xíng yáng xī jīng liú shǒu xiàng gǒng cháo yú xíng zhēng

这句话大意是:太祖亲征泽潞,车驾次荥阳,西京留守向拱朝于行征。

zhào gǒng yǔ yǔ gǒng yuē li yún nì jié jiǔ lù bīng shì jiàn chéng

这句话大意是:召拱,与语,拱曰:“李筠逆节,久露,兵势渐成。

bì xià yi sù jì dà hé lì tài xíng chéng qí wèi jí ér jī zhī píng zhī bì yǐ

现代白话:陛下宜速济大河,历太行,乘其未集而击之,平之必了。

huò jī jiā xún kǒng zéi fēng yì ruì nán wéi lì yǐ

现代白话:或稽浃旬,恐贼锋益锐,难为力了。

yún zài zé zhōu wǔ yuè wù chén wáng shī chuán fu qí chéng xià guǐ yǒu bá qí chéng

这句话大意是:”筠在泽州,五月戊辰,王师传傅其城下,癸酉拔其城。

bàn jì kě jī chūn qiū shí sòng gōng jí chu rén zhàn yú hóng

这句话大意是:半济可击春秋时,宋公及楚人战于泓。

sòng rén jì chéng liè chu rén wèi jì jì wèi jǐn dù hóng shuǐ sī mǎ yuē zǐ yú yě bǐ zhòng wǒ guǎ jí qí wèi jì yě qǐng jī zhī

这句话大意是:宋人既成列,楚人未既济(未尽渡泓水),司马曰(子鱼也):“彼众我寡,及其未济也,请击之。

gōng yuē bù kě

这句话大意是:”公曰:“不可。

jì jì ér wèi chéng liè yòu yǐ gào gōng yuē wèi kě

这句话大意是:”既济而未成列,又以告,公曰:“未可。

jì chén ér cóng jī zhī sòng shī bài jì gōng shāng gǔ mén guān jiān yān mén guān shǒu mén zhě shī xíng jūn zài jūn zuǒ yòu

现代白话:”既陈而从击之,宋师败绩,公伤股,门官歼呢(门官,守门者,师行军在君左右。

jiān jǐn yě

这句话大意是:歼,尽也。

sòng gōng wéi zhī gù bài

这句话大意是:宋公违之,故败)。

wú fá chu chu shī bài

这句话大意是:吴伐楚,楚师败。

jí qīng fā shuǐ míng yě jiāng jī zhī fu gài wáng yuē kùn shòu yóu dòu kuàng rén hu

这句话大意是:及清发(水名也),将击之夫概王曰:“困兽犹斗,况人吗?

ruò zhī bù miǎn ér zhì sǐ bì bài wǒ

这句话大意是:若知不免而致死,必败我。

ruò shǐ xiān jì zhě zhī miǎn hòu zhě mù zhī miè yǒu xīn yǐ

现代白话:若使先济者知免,后者慕之,蔑有心了。

bàn jì ér hòu kě jī yě

这句话大意是:半济而后可击也。

cóng zhī yòu bài zhī

这句话大意是:”从之,又败之。

chu rén wéi shí wú rén jí zhī bēn shí ér cóng zhī bài zhū yōng yīn shì wǔ zhàn jí yǐng bēn shí shí zhě bēn bù zhèn

这句话大意是:楚人为食,吴人及之,奔食而从之,败诸雍ㄛ(音示),五战及郢(奔食,食者奔不阵)。

xiàng yǔ yǐn bīng dōng jī wú yuè lìng dà sī mǎ cáo jiù jǐn shǒu chéng gāo jí hàn wáng yù tiǎo zhàn shèn wù yǔ zhàn

这句话大意是:项羽引兵东击吴越,令大司马曹咎谨守成皋,即汉王欲挑战,慎勿与战。

hàn bīng shù tiāo chéng gāo zhàn chu jūn bù chū

这句话大意是:汉兵数挑成皋战,楚军不出。

nǎi shǐ rén rǔ zhī jiù nù dù bīng sì shuǐ

这句话大意是:乃使人辱之,咎怒,渡兵汜水。

bàn dù hàn jī zhī dà pò chu jūn

这句话大意是:半渡,汉击之,大破楚军。

hòu hàn mò huáng jīn zéi sān shí wàn zhòng rù bó hǎi jiè yù yǔ hēi shān hé

这句话大意是:后汉末,黄巾贼三十万众入渤海界,欲与黑山合。

gōng sūn zàn lǜ bù qí èr wàn rén nì jī yú dōng guāng nán dà pò zhī zhǎn shǒu èr wàn yú jí qì zhòng chē shù wàn liǎng

这句话大意是:公孙瓒率步骑二万人逆击于东光南,大破之,斩首二万余级,弃重车数万两。

bēn zǒu dù hé zàn yuē yīn qí bàn jì báo zhī

这句话大意是:奔走渡河,瓒曰:“因其半济,薄之。

zéi tú dà pò sǐ zhě sān wàn

这句话大意是:”贼徒大破,死者三万。

wèi jiāng guō huái zài hàn zhōng liú bèi yù dù hàn shuǐ lái gōng

这句话大意是:魏将郭淮在汉中,刘备欲渡汉水来攻。

shí zhū jiāng yǐ zhòng guǎ bù dí yù zuò yī shuǐ wèi zhèn yǐ jù zhī

这句话大意是:时诸将以众寡不敌,欲作依水为阵以拒之。

huái yuē cǐ zé shì ruò ér bù zú yǐ cuò dí fēi suàn yě

这句话大意是:淮曰:“此则示弱而不足以挫敌,非算也。

bù rú yuǎn shuǐ wèi zhèn yǐn ér zhì zhī bàn jì ér hòu kě jī bèi kě pò yě

这句话大意是:不如远水为阵,引而致之,半济而后可击,备可破也。

jì zhèn bèi yí bù gǎn dù

这句话大意是:”既阵,备疑不敢渡。

wèi zhōng yáo dū du guān zhōng zéi bīng chán yú zuò luàn píng yáng

这句话大意是:魏钟繇都督关中,贼兵单于作乱平阳。

yáo lǜ zhū jūn tú zhī wèi bá ér yuán shàng suǒ zhì hé dōng dà shǒu guō yuán dào

这句话大意是:繇率诸军图之,未拔,而袁尚所置河东大守郭援到。

hé dōng bīng zhòng shén shèng zhū jiāng yì yù shì zhī qù yáo yuē yuán shì fāng qiáng yuán zhī lái guān zhōng yīn yǔ zhī tōng

这句话大意是:河东兵众甚盛,诸将议欲释之去,繇曰:“袁氏方强,援之来关中,阴与之通。

suǒ yǐ wèi xī pàn zhě gù wú wēi míng gù ěr

现代白话:所以未悉叛者,顾我威名故耳。

ruò qì ér qù shì zhī yǐ ruò suǒ zài zhī mín shuí fēi kòu chóu

这句话大意是:若弃而去,示之以弱,所在之民谁非寇仇?

zòng wú yù guī qí de zhì hū

现代白话:纵我欲归,其得至吗?

cǐ wèi wèi zhàn xiān zì bài yě

这句话大意是:此为未战先自败也。

yuán gāng bì hào shèng bì yì wú jūn

现代白话:援刚愎好胜,必易我军。

ruò dù fén wèi yíng jí qí wèi jì jī zhī kě dà kè yě

这句话大意是:若渡汾为营,及其未济击之,可大克也。

yuán guǒ qīng dù fén zhòng zhǐ zhī bù cóng

这句话大意是:”援果轻渡汾,众止之不从。

jǐ shuǐ wèi bàn jī dà pò zhī

这句话大意是:济水未半,击大破之。

suí yáng dì zhēng gāo lí jiāng jūn yǔ wén shù yǔ jiǔ jūn guò yā lǜ shuǐ yòu dōng jì sà shuǐ qù gāo lí píng rǎng chéng sān shí lǐ yīn shān wèi yíng

这句话大意是:隋炀帝征高丽,将军宇文述与九军过鸭绿水,又东济萨水,去高丽平壤城三十里,因山为营。

gāo lí guó xiāng yǐ zhī wén dé wěi jiàng qǐng shù hái shī fèng qí wáng gāo yuán cháo xíng zài suǒ

这句话大意是:高丽国相乙支文德伪降,请述还师,奉其王高元朝行在所。

shù jiàn shì zú pí bì bù kě fù zhàn yòu píng rǎng xiǎn gù zú nán zhì lì suì yīn qí zhà ér hái

这句话大意是:述见士卒疲弊,不可复战,又平壤险固,卒难致力,遂因其诈而还。

bàn jì zéi jī hòu jūn

这句话大意是:半济,贼击后军。

yú shì dà kuì bù kě jìn zhǐ

这句话大意是:于是大溃,不可禁止。

jiàng shì bēn hái yī rì yī yè zhì yā lǜ shuǐ xíng sì bǎi wǔ shí lǐ

这句话大意是:将士奔还,一日一夜至鸭绿水,行四百五十里。

chū dù liáo jiǔ jūn sān shí wàn wǔ qiān rén hái zhì liáo dōng chéng wéi èr qiān qī bǎi rén yǐ

现代白话:初,渡辽九军三十万五千人,还至辽东城惟二千七百人了。

táng wǔ dé chū luō yì wèi yōu zhōu zǒng guǎn dòu jiàn dé lǜ zhòng shí wàn lái kòu

这句话大意是:唐武德初,罗艺为幽州总管,窦建德率众十万来寇。

yì jiāng nì zhàn xuē wàn jūn yuē zhòng guǎ bù dí jīn ruò chū zhàn bǎi zhàn bǎi bài

这句话大意是:艺将逆战,薛万均曰:“众寡不敌,今若出战,百战百败。

dāng yǐ jì qǔ zhī

这句话大意是:当以计取之。

kě lìng léi shī ruò mǎ zǔ shuǐ bèi chéng wèi zhèn ér yòu zhī

这句话大意是:可令羸师弱马,阻水背城为阵而诱之。

zéi ruò dù shuǐ jiāo bīng qǐng gōng jīng ruì qí bǎi rén fú yú chéng cè dài qí bàn dù ér jī zhī bì bài yǐ

现代白话:贼若渡水交兵,请公精锐骑百人伏于城侧,待其半渡而击之,必败了。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiàn dé yǐn bīng dù shuǐ wàn jūn yāo jī dà pò zhī

这句话大意是:建德引兵渡水,万均邀击,大破之。

běn cháo shí bǎo xīng wéi yín xià dōu xún jiǎn shǐ cháng xún hēi shuǐ hé

这句话大意是:本朝石保兴为银夏都巡检使,尝巡黑水河。

róng rén zhī zhī yǐ shù qiān jì yāo zhàn

这句话大意是:戎人知之,以数千骑邀战。

bǎo xìng suǒ bù bù mǎn èr qiān zéi shì zhòng jù xiǎn dù hé qiú zhàn

这句话大意是:保兴所部不满二千,贼恃众据险,渡河求战。

bǎo xìng fēn duǎn bīng fú yú hé hǔ sì róng shī bàn dù jí fā zhī jí zhàn dà yǒu zhǎn huò

这句话大意是:保兴分短兵伏于河浒,俟戎师半渡,即发之疾战,大有斩获。

jī kě kě jī shǔ zhū gě liàng chū qí shān wèi jiāng zhāng dū zhū jūn jù zhī

这句话大意是:饥渴可击蜀诸葛亮出祁山,魏将张督诸军拒之。

liàng jiāng mǎ sù yú jiē tíng yī nán shān xià jù chéng jué qí jí dào dà pò zhī

这句话大意是:亮将马谡于街亭依南山下据城,绝其汲道,大破之。

duò chū tū jué kòu lán zhōu dà jiàng hè lóu zi gàn lǜ zhòng jù zhī

这句话大意是:隋初,突厥寇兰州,大将贺楼子干率众拒之。

zhì luò hài shān yǔ zéi xiāng yù zéi zhòng shén shèng

这句话大意是:至洛亥山,与贼相遇,贼众甚盛。

zi gàn zǔ chuān wèi yíng zéi jūn bù dé shuǐ shù rì rén mǎ jī bì zòng jī dà pò zhī

这句话大意是:子干阻川为营,贼军不得水,数日人马饥弊,纵击,大破之。

táng tài zōng wéi wáng shì chōng yú dōng dōu dòu jiàn dé lǜ zhòng lái jiù

这句话大意是:唐太宗围王世充于东都,窦建德率众来救。

tài zōng dùn bīng wǔ láo dēng gāo qiū guān zhī wèi zhū jiāng yuē zéi wèi jiàn dà dí jīn dù xiǎn ér lái liào qí bīng zhòng jí yú yuán jiù ér sù yú jìn zhàn

这句话大意是:太宗顿兵武牢,登高丘观之,谓诸将曰:“贼未见大敌,今渡险而来,料其兵众急于援救而速于进战。

wǒ àn bīng bù chū dài bǐ qì shuāi zhèn jiǔ zú jī bì jiāng zì tuì

这句话大意是:我按兵不出,待彼气衰、阵久、卒饥,必将自退。

zhuī ér jī zhī hé wǎng bù kè

这句话大意是:追而击之,何往不克。

jiàn dé liè zhèn zì chén zhì wǔ bīng shì jī juàn

这句话大意是:”建德列阵,自辰至午,兵士饥倦。

tài zōng yuē kě jī yǐ

现代白话:太宗曰:“可击了。

nǎi shuài qīng jì xiān jìn dà jūn jì zhī suǒ xiàng pī mǐ shēng qín jiàn dé

这句话大意是:”乃帅轻骑先进,大军继之,所向披靡,生擒建德。

xīn bù kě jī jìn hóu wéi cáo mén yān duō sǐ gōng cáo chéng mén

现代白话:心怖可击晋侯围曹,门呢多死(攻曹城门)。

cáo rén shī zhū chéng shàng dié jìn sǐ rén yú chéng shàng jìn hóu è zhī tīng yú rén zhī móu chēng shě yú mù shī qiān yān

现代白话:曹人尸诸城上(碟晋死人于城上),晋侯恶之,听舆人之谋,称舍于墓,师迁呢。

cáo rén xiōng jù zhì cáo rén mù yě

这句话大意是:曹人凶惧(至曹人墓也。

xiōng jù kǒng jù shēng yě yīn xū yǒng fǎn wèi qí suǒ de zhě guān ér chū zhī

这句话大意是:凶惧,恐惧声也,音吁勇反),为其所得者棺而出之。

yīn qí xiōng yě gōng zhī suì rù cáo

这句话大意是:因其凶也攻之,遂入曹。

shān ài jì píng shǔ yán yú sī mǎ zhāo yuē bīng yǒu xiān shēng hòu shí zhě jīn yīn píng shǔ yǐ chéng wú wú rén zhèn kǒng xí juǎn zhī shí yě

这句话大意是:邓艾既平蜀,言于司马昭曰:“兵有先声后实者,今因平蜀以乘吴,吴人震恐,席卷之时也。

rán dà jǔ zhī hòu jiàng shì pí láo bù kě biàn yòng qiě xú huǎn zhī

这句话大意是:然大举之后,将士疲劳,不可便用,且徐缓之。

zhǔ yán xìng zhì wèi jūn nóng yào yòng bìng zuò zhōu chuán

这句话大意是:煮盐兴治,为军农要用,并作舟船。

rán hòu fā shǐ gào yǐ lì hài wú bì guī huà

这句话大意是:然后发使告以利害,吴必归化。

kě bù zhēng ér dìng yě

这句话大意是:可不征而定也。

huì ài zhū bù guǒ xíng

这句话大意是:”会艾诛,不果行。

jìn shī fá wú dù yù qiǎn yá mén zhōu zhǐ děng lǜ qí bīng bā bǎi fàn zhōu yè dù jiāng xí lè xiāng duō zhāng qí zhì qǐ huǒ bā shān chū yào hài zhī dì yǐ duó zéi xīn

这句话大意是:晋师伐吴,杜预遣牙门周旨等率奇兵八百,泛舟夜渡江,袭乐乡,多张旗帜,起火巴山,出要害之地,以夺贼心。

wú dū jiāng sūn xīn zhèn kǒng yǔ wu yán shū yuē běi lái zhū jūn jiē fēi dù jiāng yě

这句话大意是:吴督将孙歆震恐,与伍延书曰:“北来诸军,皆飞渡江也。

wú zhī nán nǚ jiàng zhě wàn yú kǒu

这句话大意是:”吴之男女降者万余口。

zhū líng shí fá shǔ zéi qiáo zòng zòng jiāng qiáo dào fú zhòng bīng shǒu fú

这句话大意是:朱龄石伐蜀贼谯纵,纵将谯道福重兵守涪。

líng shí shī cì péng mó jiā àn lián chéng lì zhà

这句话大意是:龄石师次彭模,夹岸连城立栅。

líng shí wèi pí jiàng liú zhōng yuē tiān fāng shǔ rè zéi jīn gù xiǎn gōng zhī nán bá zhǐ kùn wǒ shī

这句话大意是:龄石谓裨将刘锺曰:“天方署热,贼今固险,攻之难拔,只困我师。

wú yù xù ruì xī bīng sì xì ér jìn qīng yǐ wéi hé rú

现代白话:我欲蓄锐息兵,伺隙而进,卿以为怎么样?

zhōng yuē bù rán

这句话大意是:”锺曰:“不然。

qián yáng shēng yán dà zhòng yóu nèi jiāng yù qiáo dào fú bù gǎn shě fú

这句话大意是:前扬声言大众由内江,欲谯道福不敢舍涪。

jīn zhòng jūn bī zhī chū qí bù yì hóu huī zhī tú yǐ pò dǎn yǐ

现代白话:今重军逼之,出其不意,侯晖之徒已破胆了。

zhǐ kě yīn qí kǒng jù ér gōng zhī shì dāng bì kè

这句话大意是:只可因其恐惧而攻之,势当必克。

kè péng mó zhī hòu zì kě gǔ xíng ér qián chéng dū bì bù néng shǒu

这句话大意是:克彭模之后,自可鼓行而前,成都必不能守。

ruò huǎn bīng xiāng chí bǐ zhī xū shí fú jūn fù lái nán wéi dí yě

这句话大意是:若缓兵相持,彼知虚实,涪军复来,难为敌也。

jìn bù néng zhàn tuì wú suǒ zī èr wàn yú rén shì wèi shǔ zǐ lǔ ěr

这句话大意是:进不能战,退无所资,二万余人适为蜀子虏耳。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

yì rì jìn gōng jiē kè zhǎn hóu huī děng zòng zhī chéng shǒu xiāng cì wǎ jiě

这句话大意是:翌日,进攻皆克,斩侯晖等,纵之城守相次瓦解。

táng zhēn guàn zhōng tū jué lí pàn jiāng tú jìn qǔ

这句话大意是:唐贞观中,突厥离叛,将图进取。

yǐ lǐ jìng wèi dài zhōu dào zǒng guǎn jìng lǜ xiāo qí sān qiān zì mǎ yì chū qí bù yì zhí qū è yáng lǐng bī zhī

这句话大意是:以李靖为代州道总管,靖率骁骑三千,自马邑出其不意,直趋恶阳岭逼之。

tū lì kè hán bù yú yú jìng jiàn guān jūn yǎn zhì dà jù xiāng wèi yuē táng bīng ruò bù qīng guó ér lái jìng qǐ gǎn gū jūn ér zhì

这句话大意是:突利可汗不虞于靖,见官军奄至,大惧,相谓曰:“唐兵若不倾国而来,靖岂敢孤军而至?

yī rì shù jīng

这句话大意是:”一日数惊。

jìng zhī zhī lìng jiàn dié lí qí fù xīn jìn jī zhī bù luò bìng zǒu qì běi

这句话大意是:靖知之,令间谍离其腹心,进击之,部落并走碛北。

bēn zǒu kě jī wú sūn quán jù cáo gōng yú chì bì zhū gě liàng shuō quán yún cáo cāo zhī zhòng yuǎn lái wén zhuī liú yù zhōu yī rì yī yè xíng sān bǎi lǐ

这句话大意是:奔走可击吴孙权拒曹公于赤壁,诸葛亮说权云:“曹操之众远来,闻追刘豫州,一日一夜行三百里。

cǐ suǒ wèi qiáng nǔ zhī mò bù néng chuān lǔ gǎo yě bīng fǎ jì zhī yuē bì jué shàng jiàng

这句话大意是:此所谓强弩之末不能穿鲁缟也,兵法忌之曰:“必厥上将。

cóng zhī suì bài cáo gōng

这句话大意是:”从之,遂败曹公。

jìn liú kūn shǒu tài yuán qiǎn jiàng jī dàn lǜ zhòng shí yú wàn tǎo shí lè

这句话大意是:晋刘琨守太原,遣将姬澹率众十余万讨石勒。

lēi jiāng jù zhī huò jiàn yuē dàn bīng mǎ jīng shèng qí fēng bù kě dāng yi shēn gōu gāo lěi yǐ cuò qí ruì gōng shǒu zhī shì bì huò wàn quán

这句话大意是:勒将拒之,或谏曰:“澹兵马精盛,其锋不可当,宜深沟高垒以挫其锐,攻守之势,必获万全。

lēi yuē dàn dà zhòng yuǎn lái tǐ pí lì jié zéi bīng wū hé hào lìng bù qí kě yī zhàn qín zhī

这句话大意是:”勒曰:“澹大众远来,体疲力竭,贼兵乌合,号令不齐,可一战擒之。

hé qiáng zhī yǒu

这句话大意是:何强之有?

kòu yǐ chuí zhì hú kě shě qù

这句话大意是:寇已垂至,胡可舍去?

dà jūn yī dòng qǐ yì zhōng hái

这句话大意是:大军一动,岂易中还!

ruò dàn chéng wǒ zhī tuì gù zǒu nǎi wú xiá yān de shēn gōu gāo lěi hu

现代白话:若澹乘我之退,顾走乃无暇,呢得深沟高垒吗?

cǐ wèi bù zhàn ér zì miè zhī dào yě

这句话大意是:此为不战而自灭之道也。

lì zhǎn jiàn zhě yǐ kǒng cháng wèi qián fēng dū du lìng sān jūn hòu chū zhě zhǎn

这句话大意是:”立斩谏者,以孔苌为前锋都督,令三军后出者斩。

shè yí bīng yú shān xià fēn wéi èr fú

这句话大意是:设疑兵于山下,分为二伏。

lēi qīng jì yǔ dàn zhàn wěi shōu zhòng ér běi dàn zòng bīng zhuī zhī

这句话大意是:勒轻骑与澹战,伪收众而北,澹纵兵追之。

lēi qián hòu fú fā jiā jī dàn jūn dà bài

这句话大意是:勒前后伏发夹击,澹军大败。

wèi xiào wǔ dì jiāng tú gāo huān huan lè bīng nán chū yǐ gāo áo cáo wèi qián fēng shāo bī jīng shī

这句话大意是:魏孝武帝将图高欢,欢勒兵南出,以高敖曹为前锋,稍逼京师。

wèi dì qīn zǒng liù jūn zhūn hé qiáo yǔ wén tài wèi zuǒ yòu yuē gāo huān shù rì xíng bā jiǔ bǎi lǐ xiǎo bīng zhě suǒ jì zhèng xū chéng biàn jī zhī ér zhǔ shàng yǐ wàn shèng zhī zhòng bù néng dù hé jué zhàn fāng yuán jīn jù shǒu

这句话大意是:魏帝亲总六军屯河桥,宇文泰谓左右曰:“高欢数日行八九百里,晓兵者所忌,正须乘便击之,而主上以万乘之重,不能渡河决战,方缘津据守。

qiě cháng hé wàn lǐ hàn yù wéi nán ruò yī chù de dù dà shì qù yǐ

现代白话:且长河万里,捍御为难,若一处得渡,大事去了。

guǒ rú qí yán dì xi bēn cháng ān

这句话大意是:”果如其言,帝西奔长安。

liáng jiāng chén qìng zhī fá hòu wèi zhī shēn yáng

这句话大意是:梁将陈庆之伐后魏,之《身》阳。

wèi qiǎn jiàng yuán zhāo děng lǜ bīng lái yuán qián jūn zhì tuo jiàn qù shēn yáng sì shí lǐ

这句话大意是:魏遣将元昭等率兵来援,前军至驼涧,去《身》阳四十里。

qìng zhī wèi zhū jiāng yuē wèi rén yuǎn lái jiē yǐ pí juàn qù wǒ jì yuǎn bì bú jiàn yí

这句话大意是:庆之谓诸将曰:“魏人远来皆已疲倦,去我既远必不见疑。

jí qí wèi jí xū cuò qí qì chū qí bù yì bì wú bài lǐ

这句话大意是:及其未集,须挫其气,出其不意,必无败理。

qiě wén zéi suǒ jù yíng lín mù shén shèng bì bù yè chū

这句话大意是:且闻贼所据营,林木甚盛,必不夜出。

zhū jūn ruò jiē yí huò qìng zhī qǐng dú qǔ zhī

这句话大意是:诸君若皆疑惑,庆之请独取之。

yú shì yǔ huī xià wǔ bǎi qí bēn jī pò qí qián jūn wèi rén zhèn kǒng

这句话大意是:”于是与麾下五百骑奔击,破其前军,魏人震恐。

dōng wèi dà jiàng gāo huān fá xī wèi jūn zhì xǔ yuán xi

这句话大意是:东魏大将高欢伐西魏,军至许原西。

yǔ wén tài zhì wèi nán zhào zhū zhōu bīng jiē wèi huì

这句话大意是:宇文泰至渭南,召诸州兵皆未会。

nǎi zhào zhū jiāng wèi zhī yuē gāo huān yuè shān dù hé yuǎn lái zhì cǐ shī wáng zhī shí yě

这句话大意是:乃召诸将,谓之曰:“高欢越山渡河,远来至此,失亡之时也。

jí qí xīn zhì biàn kě jī zhī yé

这句话大意是:及其新至,便可击之耶。

zào fú qiáo yú wèi lìng jūn rén jī sān rì liáng qīng jì dù wèi nán jiā wèi ér jūn zhì shā wǎn jù huan jūn liù shí yú lǐ

这句话大意是:”造浮桥于渭,令军人赍三日粮,轻骑渡渭南,夹渭而军,至沙宛,距欢军六十余里。

huan wén tài zhì yǐn jūn lái huì jiàn tài jūn shǎo jìng chí ér jìn bù wéi háng liè

这句话大意是:欢闻泰至,引军来会,见泰军少,竞驰而进,不为行列。

tài míng gǔ shì jiē fèn qǐ qí jiāng li bì děng lǜ tiě qí héng jī zhī jué qí jūn wèi èr suì dà bài zhī zhǎn liù qiān yú jí jiàng zhě èr wàn yú rén

这句话大意是:泰鸣鼓,士皆奋起,其将李弼等率铁骑横击之,绝其军为二,遂大败之,斩六千余级,降者二万余人。

huan yè dùn qì kǎi zhàng shí yǒu bā wàn

这句话大意是:欢夜遁,弃铠仗十有八万。

táng tiě lè xuē yán tuó děng hé zhòng èr shí wàn dù hàn zhūn bái dào chuān

这句话大意是:唐铁勒、薛延陀等合众二十万,度汉屯白道川。

tài zōng qiǎn li zhāng jiǎn lǜ bīng shǔ dào jī zhī jiè zhī yuē yán tuó fù qí bīng lì yú mò ér lái jīng tú shù qiān lǐ mǎ yǐ pí shòu

这句话大意是:太宗遣李、张俭率兵数道击之,戒之曰:“延陀负其兵力,逾漠而来,经途数千里,马已疲瘦。

fu yòng bīng zhī dào xiān lì sù jìn bù lì sù tuì

这句话大意是:夫用兵之道,先利速进,不利速退。

wú yǐ chì li sī mó shāo zhì dí cǎo yán tuó liáng ròu rì jǐn yě wú suǒ huò yīn yī shí fèn jī qí zhòng kuì sàn

现代白话:我已敕李思摩烧雉荻草,延陀粮肉日尽,野无所获,因一时奋击,其众溃散。

táng zhēn guàn zhōng dà jūn tǎo gāo lí lìng jiāng xià wáng dào zōng yǔ lǐ jìng wèi qián fēng jì liáo shuǐ kè gāo móu chéng

这句话大意是:”唐贞观中,大军讨高丽,令江夏王道宗与李靖为前锋,济辽水,克高牟城。

féng zéi bīng dà zhì jūn zhōng qiān yù shēn gōu bǎo xiǎn dài tài zōng zhì xú jìn

这句话大意是:逢贼兵大至,军中佥欲深沟保险,待太宗至徐进。

dào zōng yuē bù kě

这句话大意是:道宗曰:“不可。

zéi fù jí yuǎn lái dà bīng shí pí dùn shì zhòng qīng wǒ yī zhàn bì cuī

这句话大意是:贼赴急远来,大兵实疲顿恃众轻我,一战必摧。

xī zhě jǐng bù yǐ zéi yí jūn fù wǒ jì zhí zài qián jūn dāng tóu qīng dào yǐ dài yú jià

这句话大意是:昔者景不以贼遗君父,我既职在前军,当头清道以待舆驾。

lǐ jìng rán zhī

这句话大意是:”李靖然之。

nǎi yǔ zhuàng shì shù qiān jì zhí chōng zéi zhèn zuǒ yòu chū rù jìng hé jī dà pò zhī

这句话大意是:乃与壮士数千骑直冲贼阵,左右出入,靖合击,大破之。

ān lù shān fǎn guō zi yí li guāng bì lǜ shī xià jǐng xíng bá cháng shān

这句话大意是:安禄山反,郭子仪、李光弼率师下井陉,拔常山。

zéi jiāng shǐ sī míng yǐ shù wàn rén zhǒng qí hòu wǒ xíng yì xíng wǒ zhǐ yì zhǐ

这句话大意是:贼将史思明以数万人踵其后,我行亦行,我止亦止。

zi yí xuǎn xiāo qí wǔ bǎi tiāo zhī sān rì zhì xíng táng zéi pí nǎi tuì

这句话大意是:子仪选骁骑五百挑之,三日至行唐,贼疲乃退。

wǒ jūn chéng zhī yòu bài yú shā hé

这句话大意是:我军乘之,又败于沙河。

lù shān wén sī míng bài yì yǐ jīng bīng

这句话大意是:禄山闻思明败,益以精兵。

wǒ jūn zhì héng yáng zéi yì suí zhì

这句话大意是:我军至恒阳,贼亦随至。

zi yí jiān bì zì gù zéi lái zé shǒu zéi qù zé zhuī huò zhòu yáng qí bīng yè xí qí mù zéi rén bù jí xi

这句话大意是:子仪坚壁自固,贼来则守,贼去则追获,昼扬其兵,夜袭其幕,贼人不及息。

shù rì guāng bì yuē zéi dài yǐ kě yǐ zhàn

现代白话:数日,光弼曰:“贼怠了,能够战。

zhàn yú jiā shān zhǎn shǒu sì bǎi jí

这句话大意是:”战于嘉山,斩首四百级。

qì shuāi kě jī chūn qiū shí qí shī fá lǔ

这句话大意是:气衰可击春秋时,齐师伐鲁。

zhuāng gōng jiāng zhàn cáo guì qǐng cóng gōng yǔ zhī tóng chéng

这句话大意是:庄公将战,曹刿请从,公与之同乘。

zhàn yú cháng sháo gōng jiāng gǔ zhī guì yuē wèi kě

这句话大意是:战于长勺,公将鼓之,刿曰:“未可。

qí rén sān gǔ guì yuē kě yǐ

现代白话:”齐人三鼓,刿曰:“可了。

qí shī bài jì

这句话大意是:”齐师败绩。

gōng wèn qí gù duì yuē fu zhàn yǒng qì yě

这句话大意是:公问其故,对曰:“夫战,勇气也。

yī gǔ zuò qì zài ér shuāi sān ér jié

这句话大意是:一鼓作气,再而衰,三而竭。

bǐ jié wǒ yíng gù kè yě

这句话大意是:彼竭我盈,故克也。

hòu hàn liáng zhōu zéi wáng guó wéi chén cāng bù bá ér qù

这句话大意是:”后汉梁州贼王国围陈仓,不拔而去。

jiāng jūn huáng fǔ sōng jìn bīng jī zhī dǒng zhuó yuē bù kě

这句话大意是:将军皇甫嵩进兵击之,董卓曰:“不可。

bīng fǎ qióng kòu wù è guī zhòng wù zhuī

这句话大意是:兵法穷寇勿遏,归众勿追。

jīn wǒ zhuī guó shì pò guī zhòng zhuī qióng kòu yě

这句话大意是:今我追国,是迫归众、追穷寇也。

kùn shòu yóu dòu fēng chài yǒu dú kuàng dà zhòng hu

这句话大意是:困兽犹斗,蜂虿有毒,况大众吗?

sōng yuē bù rán

这句话大意是:”嵩曰:“不然。

qián wú bù jī bì qí ruì yě

现代白话:前我不击,避其锐也;。

jīn ér jī zhī dài qí shuāi yě

这句话大意是:今而击之,待其衰也。

suǒ jī pí shī fēi guī zhòng yě

这句话大意是:所击疲师,非归众也。

guó zhòng qiě zǒu mò yǒu dòu zhì

这句话大意是:国众且走,莫有斗志。

yǐ zhěng jī luàn fēi qióng kòu yě

这句话大意是:以整击乱,非穷寇也。

suì dú jìn jī zhī shǐ zhuō wèi hòu jù lián zhàn dà pò zhī zhǎn shǒu wàn yú jí guó zǒu ér sǐ

这句话大意是:”遂独进击之,使卓为后拒,连战,大破之,斩首万余级,国走而死。

xún yōu cóng cáo gōng zhēng lǚ bù zhì xià pī

这句话大意是:荀攸从曹公征吕布,至下邳。

bù bài gù shǒu gōng zhī bù bá lián zhàn shì zú pí cáo gōng yù hái

这句话大意是:布败固守,攻之不拔,连战士卒疲,曹公欲还。

yōu yǔ guō jiā shuō gōng yuē lǚ bù yǒng ér wú móu jīn sān zhàn jiē běi qí ruì qì shuāi

这句话大意是:攸与郭嘉说公曰:“吕布勇而无谋,今三战皆北,其锐气衰。

sān jūn yǐ jiāng wéi zhǔ zhǔ shuāi zé jūn wú fèn yì qiě bù zhī móu zhǔ chén gōng yǒu zhì ér chí

这句话大意是:三军以将为主,主衰则军无奋意,且布之谋主陈宫有智而迟。

jīn jí bù qì shuāi ér wèi fù gōng móu ér wèi dìng jìn jí gōng zhī kě bá yě

这句话大意是:今及布气衰而未复,宫谋而未定,进急攻之,可拔也。

nǎi yǐn yí sì guàn chéng zhòng kuì shēng qín bù

这句话大意是:”乃引沂、泗灌城,众溃,生擒布。

wèi jiāng qiū jiǎn wén qīn fǎn sī mǎ shī qiǎn shān ài dū tài shān zhū jūn jìn tún lè jiā

这句话大意是:魏将丘俭、文钦反,司马师遣邓艾督大山诸军进屯乐嘉。

qīn jūn jiāng gōng ài shī xián méi jìng zào lè jiā

这句话大意是:钦军将攻,艾师衔枚径造乐嘉。

qīn zi yāng nián shí bā yǒng kòu sān jūn wèi qīn yuē jí qí wèi dìng zhū jiāng dēng chéng gǔ zào jī zhī kě pò yě

这句话大意是:钦子鸯年十八勇寇三军,谓钦曰:“及其未定,诸将登城鼓噪击之,可破也。

jì móu ér xíng gǔ zào ér qīn bù néng yīng yāng tuì xiāng yǔ yǐn ér dōng

这句话大意是:”既谋而行,鼓噪而钦不能应,鸯退,相与引而东。

shī wèi jiāng yuē qīn zǒu yǐ

现代白话:师谓将曰:“钦走了。

mìng fā ruì jūn yǐ zhuī zhī zhū jiāng yuē yāng shǎo ér ruì yǐn jūn nèi rù wèi yǒu shī lì bì bù zǒu yě

这句话大意是:”命发锐军以追之,诸将曰:“鸯少而锐,引军内入,未有失利,必不走也。

shī yuē yī gǔ zuò qì zài ér shuāi sān ér jié

这句话大意是:”师曰:“一鼓作气,再而衰,三而竭。

yāng sān gǔ ér qīn bù yīng qí shì yǐ qū bù zǒu hé dài

这句话大意是:鸯三鼓而钦不应,其势已屈,不走何待?

qīn jiāng dùn yǐ

现代白话:钦将遁了。

nǎi yǔ xiāo qí qiān yú cuī fēng xiàn zhèn suǒ xiàng jiē pī mǐ suì yǐn qù

这句话大意是:”乃与骁骑千余摧锋陷阵,所向皆披靡,遂引去。

shī qiǎn xiāo qí bā qiān yì ér zhuī zhī qīn fù zǐ yǔ huī xià zǒu

这句话大意是:师遣骁骑八千翼而追之,钦父子与麾下走。

jiǎn wén qīn bài qì zhòng xiāo dùn zhuī jiǎn zhǎn zhī

这句话大意是:俭闻钦败,弃众宵遁,追俭斩之。

táng tài zōng tǎo xuē rén gǎo xiāng chí yú yín zhù chéng zhě liù shí yú rì bīng fēng shén ruì

这句话大意是:唐太宗讨薛仁杲,相持于圻庶城者六十余日,兵锋甚锐。

tài zōng àn jiǎ yǐ cuò zhī zéi liáng jǐn tài zōng yuē bǐ qì shuāi yǐ wú dāng qǔ zhī

现代白话:太宗按甲以挫之,贼粮尽,太宗曰:“彼气衰了,我当取之。

qīn yù dà jūn fèn jī zhǎn shǒu shù qiān jí

这句话大意是:”亲御大军奋击,斩首数千级。

liáng jǐn kě jī liáng dào bù jì bì dùn fù

这句话大意是:粮尽可击(粮道不继必遁附)。

hàn wáng yǔ xiàng jí yuē zhōng fēn tiān xià

这句话大意是:汉王与项籍约,中分天下。

hàn yù xī guī zhāng liáng chén píng shuō yuē hàn yǒu tiān xià dà bàn ér zhū hóu jiē fù chu bīng pí shí jǐn cǐ tiān wáng zhī shí yě

这句话大意是:汉欲西归,张良、陈平说曰:“汉有天下大半而诸侯皆附,楚兵疲食尽,此天亡之时也。

yi yīn qí jī ér qǔ zhī

这句话大意是:宜因其机而取之。

jīn shì bù qǔ suǒ wèi yǎng hǔ zì yí huàn yě

这句话大意是:今释不取,所谓养虎自遗患也。

cóng zhī huì zhū hóu bīng yú gāi xià zhōng miè yǔ

这句话大意是:”从之,会诸侯兵于垓下,终灭羽。

hòu hàn chū hé nán zéi dǒng xiàn liú yū xī gòng bīng shù wàn rén tún chāng lǜ zhāo yòu wǔ xiào yú zéi yǔ zhī jù shǒu jiàn yáng

这句话大意是:后汉初,河南贼董宪、刘纡悉共兵数万人,屯昌虑,招诱五校余贼,与之拒守建阳。

guāng wǔ qīn zhēng zhī qù xiàn bǎi lǐ zhū jiāng qǐng jìn dì bù tīng yuē wǔ xiào fá shí dāng tuì

这句话大意是:光武亲征之,去宪百里,诸将请进,帝不听,曰:“五校乏食,当退。

chì gè jiān bì yǐ dài qí bì

这句话大意是:”敕各坚壁,以待其弊。

qǐng zhī wǔ xiào guǒ yǐn qù

这句话大意是:顷之,五校果引去。

dì nǎi qīn lín sì miàn gōng xiàn sān rì dà pò zhī

这句话大意是:帝乃亲临,四面攻宪,三日,大破之。

hàn mò qīng zhōu huáng jīn zhòng bǎi wàn rù yǎn zhōu jiè

这句话大意是:汉末,青州黄巾众百万,入兖州界。

là shǐ liú dài yù jī zhī bào xìn jiàn yuē jīn zéi zhòng bǎi wàn bǎi xìng jiē zhèn kǒng shì zú wú dòu zhì bù kě jī yě

这句话大意是:剌史刘岱欲击之,鲍信谏曰:“今贼众百万,百姓皆震恐,士卒无斗志,不可击也。

guān zéi zhòng qún bèi xiāng suí jūn wú zī zhòng wéi yǐ chāo lüě wèi zī

这句话大意是:观贼众群辈相随,军无辎重,惟以抄掠为资。

jīn bù ruò xù shì zhòng zhī lì xiān wèi gù shǒu shǐ bǐ yù zhàn bù dé gōng yòu bù néng qí shì bì lí sàn

这句话大意是:今不若蓄士众之力,先为固守,使彼欲战不得,攻又不能,其势必离散。

rán hòu qiǎn jiàng xiān jù yào hài jī zhī kě pò yě

这句话大意是:然后遣将先据要害,击之可破也。

dài bù cóng suì yǔ zéi zhàn guǒ dà bài

这句话大意是:”岱不从,遂与贼战,果大败。

cáo cāo zhēng zhāng xiù xún yōu yuē zéi bīng ruò lái tǎo zhàn wǒ dāng xiān fā yǐ yóu jūn shí biǎo biǎo bù néng gōng yě shì bì lí

这句话大意是:曹操征张绣,荀攸曰:“贼兵若来讨战,我当先发,以游军食表,表不能供也,势必离。

bù rú huǎn jūn yǐ dài zhī kě yòu zhì yě

这句话大意是:不如缓军以待之,可诱致也。

ruò jí zhī qí shì bì xiāng jiù

这句话大意是:若急之,其势必相救。

cāo bù cóng biǎo guǒ jiù zhī jìn zhàn bù lì wèi yōu yuē bù yòng jūn yán zhì shì

这句话大意是:”操不从,表果救之,进战,不利,谓攸曰:“不用君言至是。

shǔ zhū gě liàng jí gōng chén cāng wèi dì yì zhào zhāng wèn jì yuē liàng wú yǐ de chén cāng hu

这句话大意是:”蜀诸葛亮急攻陈仓,魏帝驿召张,问计曰:“亮无已得陈仓吗?

zhī liàng gū jūn wú gǔ bù néng jiǔ gōng duì yuē bǐ chén wèi dào liàng yǐ zǒu yǐ

现代白话:”知亮孤军无谷,不能久攻,对曰:“比臣未到,亮已走了。

qū zhǐ jì liàng bù zhì shí rì

这句话大意是:屈指计,亮不致十日。

rì yè jìn zhì nán zhèng liàng tuì

这句话大意是:”日夜进至南郑,亮退。

jiāng wéi pò wáng jì jūn jìn wéi dí dào

这句话大意是:姜维破王继军,进围狄道。

shān ài děng yǐ wéi bīng fēng yi bì zhī bù rú jù xiǎn zì bǎo guān xìn dài bì rán hòu jìn jiù jì zhī de zhě yě

这句话大意是:邓艾等以为兵锋宜避之,不如据险自保,观衅待弊,然后进救,计之得者也。

chén tài yuē wéi tí qīng bīng shēn rù zhèng yù yǔ wǒ zhēng fēng yuán yě qiú yī zhàn zhī lì

这句话大意是:陈泰曰:“维提轻兵深入,正欲与我争锋原野,求一战之利。

gū jūn yuǎn qiáo liáng gǔ bù jì pò zéi zhī shí yě

这句话大意是:孤军远桥,粮谷不继,破贼之时也。

guǒ dùn qù

这句话大意是:”果遁去。

suí mò yǔ wén huà jí zuò luàn fù lǜ bīng lái gōng li mì yú lí yáng

这句话大意是:隋末,宇文化及作乱,复率兵来攻李密于黎阳。

mì zhī huà jí liáng qiě jǐn yīn wěi jiàng yǐ bì qí zhòng

这句话大意是:密知化及粮且尽,因伪降以弊其众。

huà jí wù zhī wù dà xǐ zì qí bīng shí jì mì kuì zhī

这句话大意是:化及勿之悟,大喜,恣其兵食,冀密馈之。

huì mì xià yǒu rén huò zuì wáng tóu huà jí jù yǐ mì qíng gào

这句话大意是:会密下有人获罪,亡投化及,具以密情告。

huà jí dà nù qí shí yòu jǐn nǎi dù shuǐ jì qú yǔ mì zhàn yú tóng shān zhī xià

这句话大意是:化及大怒,其食又尽,乃渡水济渠与密战于童山之下。

qí jiāng chén zhì lüè zhāng tóng rén děng lǜ suǒ bù bīng guī yú mì qián hòu xiāng jì

这句话大意是:其将陈智略、张童仁等率所部兵归于密,前后相继。

táng wǔ dé chū liú wǔ zhōu jù tài yuán qí jiāng zhū jīn gāng zhūn yú hé dōng

这句话大意是:唐武德初,刘武周据太原,其将朱金刚屯于河东。

tài zōng wǎng zhēng zhī wèi zhū jiāng yuē jīn gāng chí jūn qiān lǐ shēn rù wú de jīng bīng xiāo jiàng jiē zài yú cǐ

现代白话:太宗往征之,谓诸将曰:“金刚持军千里,深入我地,精兵骁将,皆在于此。

wǔ zhōu zì jù tài yuán zhuān yǐ jīn gāng yǐ wéi bì

这句话大意是:武周自据太原,专以金刚以为蔽。

jīn gāng suī zhòng nèi shí kōng xū lǔ lüě wèi zī yì zài sù zhàn

这句话大意是:金刚虽众,内实空虚,虏掠为资,意在速战。

wǒ jiān bì xù ruì yǐ cuò qí fēng fēn bīng fén shī chōng qí xīn fù

这句话大意是:我坚壁蓄锐,以挫其锋,分兵汾湿,冲其心腹。

bǐ liáng jǐn jì qióng zì dāng dùn zǒu

这句话大意是:彼粮尽计穷,自当遁走。

bì dài cǐ jī wèi yi sù zhàn

这句话大意是:必待此机,未宜速战。

yú shì qiǎn liú hóng děng jué qí liáng dào qí zhòng huán jīn gāng nǎi dùn

这句话大意是:”于是遣刘弘等绝其粮道,其众锾,金刚乃遁。

dòu jiàn dé yǐ bīng shí wàn lái yuán wáng shì chōng yú suān zǎo

这句话大意是:窦建德以兵十万,来援王世充于酸枣。

tài zōng jiāng jù zhī zhū jiāng jìn jiàn yuē fù bèi shòu dí kǒng fēi wàn quán

这句话大意是:太宗将拒之,诸将进谏曰:“腹背受敌,恐非万全。

qǐng bān shī qiě jù gǔ zhōu yǐ guān shèng fù

这句话大意是:请班师,且据谷州以观胜负。

tài zōng bù xǔ yuē shì chōng liáng jǐn nèi wài fèn jí dāng bù láo gōng jī zuò shōu qí bì ěr

这句话大意是:”太宗不许,曰:“世充粮尽,内外忿嫉,当不劳攻击,坐收其弊耳。

jiàn dé xīn pò hǎi xī gōng jiāng xiāo zú duò jīn wǒ jìn jù wǔ láo è qí jīn yào

这句话大意是:建德新破海西公将骁卒堕,今我进据武牢,扼其襟要。

ruò zéi shì shèng mào xiǎn zhēng fēng wú dāng pò zhī bì yǐ

现代白话:若贼恃胜冒险争锋,我当破之必了。

zéi ruò bù zhàn xún yuè zhī jiān shì chōng zì kuì

这句话大意是:贼若不战,旬月之间,世充自溃。

zhōng rú qí yán

这句话大意是:”终如其言。

mù zōng yòng péi dù dài zhèn wèi

这句话大意是:穆宗用裴度代镇魏。

shí zhū dào bīng shí wǔ wàn jì shēn rù niǎn yùn jiān zǔ chú xīn bù jì

这句话大意是:时诸道兵十五万既深入,辇运艰阻,刍薪不继。

zhū jūn fēn fān qiáo cǎi dù zhī zhuǎn yùn

这句话大意是:诸军分番樵采,度支转运。

chē liù bǎi shèng jǐn wèi qiān còu yāo ér lǔ zhī bīng shí yì kùn suì xiū bīng

这句话大意是:车六百乘,尽为迁凑,邀而虏之,兵食益困,遂休兵。

bù dé dì lì kě jī hán xìn jī zhào zhào wáng jù bīng jǐng xíng kǒu chēng èr shí wàn

这句话大意是:不得地利可击韩信击赵,赵王聚兵井陉口,称二十万。

li zuǒ chē shuō wáng yuē hán xìn chéng shèng qù guó yuǎn dòu qí fēng bù kě dāng

这句话大意是:李左车说王曰:“韩信乘胜去国远斗,其锋不可当。

chén wén qiān lǐ kuì liáng shì yǒu jī sè qiáo sū hòu chuī shī bù sù bǎo

这句话大意是:臣闻千里馈粮,士有饥色,樵苏后炊,师不宿饱。

jīn jǐng xíng zhī dào chē bù dé fāng guǐ qí bù dé chéng liè

这句话大意是:今井陉之道,车不得方轨,骑不得成列。

xíng shù bǎi lǐ qí shì liáng shí bì zài hòu

这句话大意是:行数百里,其势粮食必在后。

yuàn jiǎ qí bīng sān wàn rén cóng jiān lù jué qí zī zhòng

这句话大意是:愿假奇兵三万人,从间路绝其辎重。

zú xià shēn gōu gāo lěi wù yǔ zhàn

这句话大意是:足下深沟高垒,勿与战。

bǐ qián bù dé dòu tuì bù dé hái

这句话大意是:彼前不得斗,退不得还。

wú qí bīng jué qí hòu yě wú suǒ lüě lǔ bù zhì shí rì liǎng jiāng zhī tóu kě zhì huī xià

现代白话:我奇兵绝其后,野无所掠卤,不至十日,两将之头可致麾下。

zhào wáng bù cóng

这句话大意是:”赵王不从。

xìn shǐ jiān rén cì zhī zhī dà xǐ nǎi gǎn yǐn bīng suì xià

这句话大意是:信使间人伺知之,大喜,乃敢引兵遂下。

wèi zhì jǐng xíng sān shí lǐ zhǐ shè

这句话大意是:未至井陉三十里,止舍。

yè bàn chuán fā xuǎn qīng jì èr qiān rén gè chí yī chì zhì cóng jiàn dào cǎo shān ér wàng zhào jūn jiè yuē zhào jiàn wǒ zǒu bì kōng bì zhú wǒ

这句话大意是:夜半,传发,选轻骑二千人,各持一赤帜从间道草山而望赵军,戒曰:“赵见我走,必空壁逐我。

rǔ jí rù bì bá zhào zhì lì hàn zhì

现代白话:你疾入壁拔赵帜,立汉帜。

xìn yòu wèi zhū jūn lì yuē zhào yǐ xiān jù biàn dì bì qiě bǐ wèi jiàn dà jiàng qí gǔ wèi kěn jī qián xíng xiāng láng fǎn kǒng wú zǔ xiǎn ér hái

现代白话:”信又谓诸军吏曰:“赵已先据便地壁,且彼未见大将旗鼓,未肯击前行(相郎反),恐我阻险而还。

nǎi shǐ wàn rén xiān xíng chū bèi shuǐ zhèn zhào bīng wàng jiàn dà xiào

这句话大意是:”乃使万人先行出背水阵,赵兵望见,大笑。

píng dàn xìn jiàn dà jiàng gǔ qí xíng chū jǐng xíng kǒu

这句话大意是:平旦,信建大将鼓旗行,出井陉口。

zhào kāi bì jī zhī dà zhàn liáng jiǔ xìn qì qí gǔ zǒu shuǐ shàng jūn

这句话大意是:赵开壁击之,大战良久,信弃旗鼓走水上军。

zhào kōng bì zhēng hàn qí xìn yǐ rù shuǐ shàng jūn jiē shū sǐ zhàn

这句话大意是:赵空壁争汉旗,信已入水上军,皆殊死战。

xìn suǒ chū qí bīng èr qiān jiàn zhào kōng bì zhú lì jí chí rù zhào bì lì hàn chì zhì

这句话大意是:信所出奇兵二千见赵空壁逐利,即驰入赵壁,立汉赤帜。

zhào jūn yǐ bù néng de xìn yù hái guī bì bì jiē hàn zhì suì luàn dùn zǒu lǔ zhào wáng

这句话大意是:赵军已不能得信,欲还归壁,壁皆汉帜,遂乱遁走,虏赵王。

jìn wáng cún xù yǔ liáng jūn zhàn yú hú liǔ bēi zhōng yǒu tǔ shān liáng jūn xiān jù zhī

这句话大意是:晋王存勖与梁军战于胡柳,陂中有土山,梁军先据之。

dì yuē jīn rì zhī zhàn de tǔ shān zhě shèng

这句话大意是:帝曰:“今日之战,得土山者胜。

zéi yǐ jù shān wú yǔ rǔ děng shuài jūn xiān dēng

现代白话:贼已据山,我与你等率军先登。

suì duó qí shān zhū jūn jì jí liáng jūn dà bài

这句话大意是:”遂夺其山,诸军继集,梁军大败。

shí yuán chéng lìng wú qióng děng gè bù yì tú wàn rén yú zhōng shān yè chái yáng chén gǔ zào zhù qí shì

这句话大意是:时元城令吴琼等各部役徒万人于中山曳柴,扬尘鼓噪,助其势。

liáng jūn bù zhī cè zì xiāng téng jí qì jiǎ rú shān jī

这句话大意是:梁军不之测,自相腾籍,弃甲如山积。

tiān shí bù shùn kě jī táng wǔ dé zhōng tū jué xié lì èr kè hán dào yuán zhōu tài zōng lǜ bīng jù zhī zhí yǔ lián yuè

这句话大意是:天时不顺可击唐武德中,突厥颉利二可汗到原州,太宗率兵拒之,值雨连月。

tài zōng zhào zhū jiāng wèi zhī yuē lǔ kòng xián míng dí gōng mǎ shì píng

这句话大意是:太宗召诸将,谓之曰:“虏控弦鸣镝,弓马是凭。

jīn yǔ lián shí hú shǐ jù bì tū jué rén zhòng rú niǎo shā yǔ wǒ wū sù huǒ shí qiāng shuò xī lì

这句话大意是:今雨连时,弧矢俱弊,突厥人众,如鸟铩羽,我屋宿火食枪槊犀利。

liào wǒ zhī yì chuāi dí zhī láo cǐ ér bù chéng fu fù hé dài

这句话大意是:料我之逸,揣敌之劳,此而不乘,夫复何待!

jīn xiān yǐ jìn bīng luàn qí zhèn tū qí niè qí hòu zéi jìn bù xiāng xùn tuì bù xiāng jiù zòng bù jìn qín bì huò shí bā jiǔ

这句话大意是:今先以劲兵乱其阵,突骑蹑其后,贼进不相逊,退不相救,纵不尽擒,必获十八九。

cǐ xiǎo bīng zhě suǒ jiě

这句话大意是:此晓兵者所解。

yīn qián shī yè chū mào yǔ ér jìn chǒu tú jīng hài qǐng hé ér qù

这句话大意是:”因潜师夜出,冒雨而进,丑徒惊骇,请和而去。

zhāng gōng jǐn fù lǐ jìng jīng lüè tū jué yīn yán tū jué kě qǔ zhī zhuàng yuē xié lì zòng yù sì qíng qióng xiōng jí bào sāi de shuāng zǎo shí hóu liáng fá jué

这句话大意是:张公谨副李靖经略突厥,因言突厥可取之状曰:“颉利纵欲肆情,穷凶极暴,塞地霜早,饣侯粮乏绝。

ruò shī chū sài yuán zì rán yǒu yīng zhě

这句话大意是:若师出塞垣,自然有应者。

tài zōng shēn nà zhī

这句话大意是:”太宗深纳之。

guǒ pò dìng xiāng bài xié lì

这句话大意是:果破定襄,败颉利。

wǔ dài liáng jiāng liú xún fù qù huáng zé guān lù guī hòu táng zhuāng zōng qiǎn bīng zhuī zhī

这句话大意是:五代,梁将刘寻阝趣黄泽关路归,后唐庄宗遣兵追之。

shí lín yǔ jī xún xún fù bèi dào jiān xíng jiē fù jí zú zhòng diān zhuì yán bǎn xiàn yú ní nìng sǐ zhě shí èr sān

这句话大意是:时霖雨积旬,寻阝倍道兼行,皆腹疾足重,颠坠岩坂,陷于泥泞,死者十二三。

hòu táng qì dān kòu wàng dū zhuāng zōng zhuī jī zhī zhān qiú cuì mù bù kě shèng jì

这句话大意是:后唐,契丹寇望都,庄宗追击之,毡裘毳幕不可胜纪。

shí dà xuě píng dì wǔ chǐ lǔ fá chú liáng rén mǎ bì bó yú dào lěi lěi bù jué

这句话大意是:时大雪平地五尺,虏乏刍粮,人马毙踣于道,累累不绝。

chéng shèng zhuī xí dà pò zhī

这句话大意是:乘胜追袭,大破之。

bù xiá kě jī cáo cāo zhēng běi bái shàn lì píng gāng zhǐ liǔ chéng dēng bái láng shān zú yǔ zéi yù

这句话大意是:不暇可击曹操征北白擅,历平刚,指柳城,登白狼山,卒与贼遇。

zuǒ yòu jiē jù gōng dēng gāo wàng lǔ zhèn bù zhěng nǎi yǐ zhāng liáo wèi xiān fēng zòng bīng jī zhī kòu zhòng dà kuì

这句话大意是:左右皆惧,公登高望虏阵不整,乃以张辽为先锋,纵兵击之,寇众大溃。

liáng jǔ qú méng xùn lǜ bīng fá nán liáng tū fā rén rǔ nèi mù fǎn tán zhì xiǎn měi xǐ shù qiān hù ér hái

这句话大意是:凉沮渠蒙逊率兵伐南凉秃发亻辱(内沐反)檀至显美,徙数千户而还。

rén rǔ shàn zhuī jí méng xùn yú qióng quán méng xùn jiāng jī zhī zhū jiāng jiē yuē zéi yǐ ān yíng bù kě fàn yě

这句话大意是:亻辱擅追及蒙逊于穷泉,蒙逊将击之,诸将皆曰:“贼已安营,不可犯也。

méng xùn yuē rén rǔ shàn wèi wú yuǎn lái pí bì bì qīng ér wú bèi

现代白话:”蒙逊曰:“亻辱擅谓我远来疲弊,必轻而无备。

jí qí lěi wàng wèi chéng kě yī gǔ ér miè

这句话大意是:及其垒望未成,可一鼓而灭。

jìn jī zhī guǒ bài chéng shèng zhì yú gū zāng yí xià jiàng zhě wàn shù

这句话大意是:”进击之,果败,乘胜至于姑臧,夷夏降者万数。

rén rǔ shàn jù qǐng hé ér guī

这句话大意是:亻辱擅惧,请和而归。

zhōu yù chí jiǒng qǐ bīng fǎn yáng jiān qiǎn wéi xiào kuān tǎo zhī

这句话大意是:周尉迟迥起兵反,杨坚遣韦孝宽讨之。

jiǒng zi lǜ zhòng shí wàn rén yán shuǐ dōng jù zhī yǔ xiào kuān gé shuǐ xiàng chí

这句话大意是:迥子率众十万人沿水东拒之,与孝宽隔水相持。

nǎi bù bīng èr shí lǐ huī jūn xiǎo què yù dài xiào kuān jūn bàn jì ér jī zhī

这句话大意是:乃布兵二十里,麾军小却,欲待孝宽军半济而击之。

xiào kuān yīn qí xiǎo què míng gǔ qí jìn dà pò zhī

这句话大意是:孝宽因其小却,鸣鼓齐进,大破之。

wèi huī wèi xiǎo xiào wèi huì zhēng běi kòu huī lǜ zhòng zú bǎi wàn chèn qí wú bèi zéi rén fāng jiě ān xiè mǎ huī chū qí bù yì qín shā zéi bīng jiāng jǐ wú yí lèi

这句话大意是:魏晖为小校尉,会征北寇,晖率众卒百万,趁其无备,贼人方解鞍卸马,晖出其不意,擒杀贼兵将几无遗类。

bù jiè kě jī chūn qiū shí wèi rén yǐ yàn shī fá zhèng nán yàn guó jīn dōng jùn yàn xiàn

这句话大意是:不戒可击春秋时,卫人以燕师伐郑(南燕国,今东郡燕县)。

zhèng jì zú yuán fán yè jià yǐ sān jūn jūn qí qián shǐ màn bó yǔ zi yuán qián jūn jūn qí hòu

这句话大意是:郑祭足、原繁、拽驾以三军军其前,使漫伯与子元潜军军其后。

yàn rén wèi zhèng sān jūn ér bù yú zhì rén běi zhì zhèng yì jīn hé nán chéng gāo xiàn yě yī míng hǔ láo

这句话大意是:燕人畏郑三军,而不虞制人(北制,郑邑,今河南成皋县也,一名虎牢)。

liù yuè zhèng èr gōng zi yǐ zhì rén bài yàn shī yú běi zhì èr gōng zi màn bǎi zǐ yuán yě

这句话大意是:六月,郑二公子以制人败燕师于北制(二公子,漫伯子原也)。

jūn zǐ yuē bù bèi bù yú bù kě yǐ shī

现代白话:君孔子说:“不备不虞,不能够师。

wú qīn chu yǎng yóu jī bèn mìng zi gēng yǐ shī jì zhī zi gēng chu sī mǎ

这句话大意是:”吴侵楚,养由基奔命,子庚以师继之(子庚,楚司马)。

yǎng shū yuē wú chéng wǒ sàng wèi wǒ bù néng shī yě yǎng shū yǎng yóu jī yě bì yì wǒ ér bù jiè jiè bèi yě

这句话大意是:养叔曰:“吴乘我丧,谓我不能师也(养叔,养由基也),必易我而不戒(戒,备也)。

zi wèi sān fù yǐ dài wǒ fù fú bīng wǒ qǐng yòu zhī

这句话大意是:子为三覆以待我(覆,伏兵),我请诱之。

zi gēng cóng zhī zhàn yú yōng pǔ yōng pǔ chu de dà bài wú shī

这句话大意是:”子庚从之,战于庸浦(庸浦,楚地),大败吴师。

gāo zǔ shí qí wáng tián guǎng jūn lì xià yǐ jù hàn

这句话大意是:高祖时,齐王田广军历下以距汉。

shǐ lì yì jī wǎng shuō zhī yǔ lián hé

这句话大意是:使郦食其往说之,与连和。

guǎng rán zhī nǎi ba lì xià shǒu bèi zòng jiǔ qiě qiǎn shǐ yǔ hàn píng

这句话大意是:广然之,乃罢历下守备,纵酒,且遣使与汉平。

hán xìn dù píng yuán xí pò qí

这句话大意是:韩信渡平原,袭破齐。

hòu hàn cáo gōng zhēng zhāng lǔ zhì píng yáng

这句话大意是:后汉曹公征张鲁,至平阳。

zhāng lǔ shǐ dì jù yáng píng guān héng shān zhù chéng shí lǐ

这句话大意是:张鲁使弟据阳平关,横山筑城十里。

zhēng zhī bù bá nǎi yǐn jūn hái

这句话大意是:征之不拔,乃引军还。

zéi jiàn dà jūn tuì qí shǒu bèi xiè

这句话大意是:贼见大军退,其守备懈。

gōng mì qiǎn xiāo qí děng chéng xiǎn yè xí dà pò zhī

这句话大意是:公密遣骁骑等乘险夜袭,大破之。

jìn yāo zéi sūn ēn běi chū hǎi yán liú yù wèi jiāng zhù chéng yú gù hǎi yán

这句话大意是:晋妖贼孙恩北出海盐,刘裕为将,筑城于故海盐。

zéi lái gōng chéng chéng nèi bīng lì shén kǔ yù shēn lǜ zhī

这句话大意是:贼来攻城,城内兵力甚苦,裕深虑之。

yī yè yǎn qí nì zhòng ruò yǐ dùn

这句话大意是:一夜偃旗匿众,若已遁。

míng rì kāi mén shǐ léi jí shù rén dēng chéng

这句话大意是:明日,开门,使羸疾数人登城。

zéi yáo wèn suǒ zài yuē yè yǐ zǒu yǐ

现代白话:贼遥问所在,曰:“夜已走了。

xìn zhī nǎi lǜ zhòng jìn xiàng gǎng dú

这句话大意是:信之,乃率众进向港渎。

yù chéng qí xiè dài fèn jī dà pò zhī

这句话大意是:裕乘其懈怠,奋击,大破之。

jiāng lí bù wǔ kě jī yān zhāo wáng shǐ yuè yì fá qí qí wáng chū bēn jǔ chéng yàn shī zhǎng qū píng qí

这句话大意是:将离部伍可击燕昭王使乐毅伐齐,齐王出奔莒城,燕师长驱平齐。

zhāo wáng zú huì wáng lì yǔ yì yǒu xì

这句话大意是:昭王卒,惠王立,与毅有隙。

tián dān zòng fǎn jiàn yú yàn yuē yàn wáng yǐ sǐ chéng zhī bù bá zhě èr

这句话大意是:田单纵反间于燕曰:“燕王已死,城之不拔者二。

yuè yì wèi zhū ér bù gǎn guī yǐ fá qí wèi míng shí yù nán miàn ér wáng qí

这句话大意是:乐毅畏诛而不敢归,以伐齐为名,实欲南面而王齐。

qí rén suǒ jù wéi kǒng tā jiāng zhī lái

这句话大意是:齐人所惧,惟恐他将之来。

yàn wáng shǐ qí jié dài yì yàn shì zú fèn qí shī suì bài zhī

这句话大意是:”燕王使骑劫代毅,燕士卒忿,齐师遂败之。

hòu hàn zhōng láng jiàng zhū juàn jī huáng jīn zéi zéi jù wǎn chéng zì liù yuè zhì bā yuè bù bá

这句话大意是:后汉中郎将朱隽击黄巾贼,贼据宛城,自六月至八月不拔。

yǒu sī zòu zhào juàn sī kōng zhāng wēn shàng shū yuē qín yòng bái qǐ yàn yòng yuè yì jiē kuàng nián lì zǎi nǎi néng kè dí

这句话大意是:有司奏召隽,司空张温上疏曰:“秦用白起,燕用乐毅,皆旷年历载乃能克敌。

jīn juàn fāng lüè yǐ shè lín jūn yì jiāng bīng jiā suǒ jì

这句话大意是:今隽方略已设,临军易将,兵家所忌。

nǎi zhǐ

这句话大意是:”乃止。

juàn jī zéi shuài zhào hóng zhǎn zhī

这句话大意是:隽击贼帅赵弘,斩之。

tài zōng zhēng gāo lí zhù tǔ shān bī qí chéng shān dǐng shù zhàng xià lín chéng zhōng shǐ gǎo yì fu fú ài lǐng duì bīng yú shān dǐng yǐ fáng dí

这句话大意是:太宗征高丽,筑土山逼其城,山顶数丈,下临城中,使杲毅、傅伏爱领队兵于山顶以防敌。

huì fú ài sī lí suǒ bù gāo lí chū chéng ér zhàn jù yǒu shān tǔ

这句话大意是:会伏爱私离所部,高丽出城而战,据有山土。

gōng zhī bù néng kè suì bān shī

这句话大意是:攻之不能克,遂班师。

náo luàn kě jī chūn qiū shí lǔ zhuāng gōng yǔ qí shī zhàn yú cháng sháo

这句话大意是:挠乱可击春秋时,鲁庄公与齐师战于长勺。

gōng jiāng gǔ zhī cáo guì yuē wèi kě

这句话大意是:公将鼓之,曹刿曰:“未可。

qí rén sān gǔ guì yuē kě yǐ

现代白话:”齐人三鼓,刿曰:“可了。

qí shī bài jì gōng jiāng chí zhī guì yuē wèi kě

这句话大意是:”齐师败绩,公将驰之,刿曰:“未可。

xià shì qí zhé dēng shì ér wàng zhī yuē kě yǐ

现代白话:”下视其辙,登轼而望之,曰:“可了。

suì zhú qí shī

这句话大意是:”遂逐齐师。

jì kè gōng wèn qí gù yuē dà guó nán cè yě jù yǒu fú yān

现代白话:既克,公问其故,曰:“大国难测也,惧有伏呢。

wú shì qí zhé luàn wàng qí qí mǐ gù kè zhī

现代白话:我视其辙乱,望其旗靡,故克之。

hòu hàn huáng fǔ yīn zéi bīng yíng lěi bù zhěng zhe lìng xú juàn qián yǔ zéi zhàn

这句话大意是:”后汉皇甫因贼兵营垒不整,着令徐隽前与贼战。

zhàn bài zéi jūn juàn zhuī zéi shù shí lǐ zhī wài jiāng dǐ qí yíng

这句话大意是:战败贼军,隽追贼数十里之外,将抵其营。

zéi jūn zhōng jiē kǒng jù xī wèi bēn běi bài zǒu

这句话大意是:贼军中皆恐惧,悉为奔北败走。

yīn tiān qì jiāng mù gè suì shōu bīng zéi jié yíng yú lǜ yá chéng

这句话大意是:因天气将暮,各遂收兵,贼结营于绿崖城。

wǒ jūn hào lìng jiàng shì bù xǔ yǔ zéi zhòng jiāo fēng zhe sì miàn jù lìng wǒ bīng wéi kùn

这句话大意是:我军号令将士不许与贼众交锋,着四面俱令我兵围困。

fēng xuě bù tōng zéi bīng wú jì kě shī chéng chéng shǐ ruì shì jiān chū chóng wéi

这句话大意是:风雪不通,贼兵无计可施,乘城使锐士间出重围。

juàn cóng qí qǐng yī miàn zhěng dùn wǒ jūn sān gǔ ér bēn qí zhèn zéi jīng luàn bēn zǒu dà pò zhī

这句话大意是:隽从其请,一面整顿我军,三鼓而奔其阵,贼惊乱奔走,大破之。

zhèn jiǔ lì pí bì bài táng wǔ dé zhōng tài zōng wéi wáng shì chōng yú dōng dōu

这句话大意是:阵久力疲必败唐武德中,太宗围王世充于东都。

dòu jiàn dé xī zhòng lái yuán tài zōng dùn wǔ láo jù zhī

这句话大意是:窦建德悉众来援,太宗顿武牢拒之。

jiàn dé zhèn yú sì shuǐ dōng mí gèn shù lǐ

这句话大意是:建德阵于汜水东,弥亘数里。

zhū jiāng yǒu jù sè tài zōng jiāng shù qí dēng gāo qiū yǐ wàng zhī wèi zhū jiāng yuē zéi qǐ shān dōng wèi jiàn dà dí jīn dù xiǎn ér áo shì jūn wú zhèng lìng

这句话大意是:诸将有惧色,太宗将数骑登高丘以望之,谓诸将曰:“贼起山东,未见大敌,今度险而嚣,是军无政令;。

bī chéng ér zhèn yǒu qīng wǒ xīn

这句话大意是:逼城而阵,有轻我心。

wǒ àn jiǎ bù chū dài bǐ qì shuāi zhèn jiǔ zú jī bì jiāng zì tuì zhuī jī zhī hé wǎng bù kè

这句话大意是:我按甲不出,待彼气衰、阵久、卒饥,必将自退,追击之,何往不克?

jiàn dé liè zhèn zì mǎo zhì wǔ zú wǔ jī juàn jiē liè zuò yòu zhēng yǐn shuǐ

这句话大意是:”建德列阵,自卯至午,卒伍饥倦,皆列坐,又争饮水。

tài zōng lìng yǔ wén shì jí lǜ sān bǎi qí jīng zéi zhèn zhī xī nán jiè zhī yuē zéi ruò bù dòng yi guī yǐn

这句话大意是:太宗令宇文士及率三百骑经贼阵之西南,诫之曰:“贼若不动,宜归引。

rú qí jué dòng jí yǐn dōng chū

这句话大意是:如其觉动,即引东出。

shì jí cái guò zéi zhòng guǒ dòng

这句话大意是:”士及才过,贼众果动。

tài zōng yuē kě jī yǐ

现代白话:太宗曰:“可击了。

nǎi mìng qí jiāng jiàn qí liè duì zì wǔ láo chéng gāo rù nán shān xún gǔ ér dōng yǐ yǎn zéi bèi

这句话大意是:”乃命骑将建旗列队,自武牢乘高入南山,循谷而东,以掩贼背。

jiàn dé suì yǐn zhèn què shàng dōng yuán wèi jí zhěng liè tài zōng lǜ qīng jì jī zhī suǒ xiàng pī mǐ

这句话大意是:建德遂引,阵却,上东原,未及整列,太宗率轻骑击之,所向披靡。

chéng yǎo jīn děng zhòng qí chán fān ér rù yǎo yīn yǎo zhí tū chū zéi zhèn hòu qí zhāng qí zhì nèi wài biǎo lǐ jù fèn zéi tú dà kuì shēng qín jiàn dé

这句话大意是:程咬金等众骑缠幡而入,(咬音咬),直突出贼阵后,齐张旗帜,内外表里俱奋,贼徒大溃,生擒建德。

zé tiān shí li jìng yè qǐ bīng yáng zhōu chēng kuāng fù fǔ

这句话大意是:则天时,李敬业起兵扬州,称匡复府。

hòu lìng jiāng jūn li xiào yì tǎo zhī jìng yè jù yú gāo yóu zhī xià ā xī

这句话大意是:后令将军李孝逸讨之,敬业拒于高邮之下阿溪。

jìng yè zhì zhèn jì jiǔ shì zú duō pí dài dǎn gù mù bù néng zhěng

这句话大意是:敬业置阵既久,士卒多疲怠胆顾目,不能整。

xiào yì suì lǜ zhòng jī zhī yīn fēng zòng huǒ jìng yè jù huǒ ér tuì xiào yì jìn jī dà pò zhī

这句话大意是:孝逸遂率众击之,因风纵火,敬业惧火而退,孝逸进击,大破之。

hòu liáng qiǎn wáng jǐng rén jiàng bīng qī wàn rén jī zhào zhì bǎi xiāng zhào gào jí yú jìn jìn wáng cún xù qiǎn zhōu dé wēi xiān zhūn zhào zhōu ér zì jiāng huì zhī

这句话大意是:后梁遣王景仁将兵七万人击赵,至柏乡,赵告急于晋,晋王存勖遣周德威先屯赵州,而自将会之。

liáng bīng mǎ kǎi zhòu guāng cǎi xuàn yì jìn rén wàng zhī duó qì

这句话大意是:梁兵马铠胄光彩炫熠,晋人望之夺气。

jìn wáng yù sù zhàn dé wēi qǐng dài qí shuāi nǎi jìn

这句话大意是:晋王欲速战,德威请待其衰乃进。

jūn gāo fù yì jiǔ zhī dé wēi jiāng jīng qí sān qiān yā liáng lěi mén gòu zhī

这句话大意是:军高阝邑,久之,德威将精骑三千压梁垒门诟之。

jǐng rén nù xī jūn yǐ chū héng gèn liù qī lǐ biàn sòng zhī jūn jū xi wèi huá zhī jūn jū dōng

这句话大意是:景仁怒,悉军以出,横亘六、七里,汴宋之军居西,魏滑之军居东。

jìn wáng wèi wēi dé yuē wǒ wèi gōng xiān gōng kě jì jìn

这句话大意是:晋王谓威德曰:“我为公先,公可继进。

dé wēi yuē guān liáng bīng zhī shì kě yǐ láo yì zhì zhī mò yì yǐ lì jiào yě

现代白话:”德威曰:“观梁兵之势,能够劳逸制之,末易以力较也。

bǐ qīng chū ér yuǎn lái yǔ wú zhuǎn zhàn suī xié qiǔ liáng yì bù xiá shí

现代白话:彼轻出而远来、与我转战,虽挟糗粮,亦不暇食。

rì shī zhī hòu jī kě nèi pò shǐ rèn jiāo liè shì zú láo juàn bì yǒu tuì zhì

这句话大意是:日失之后,饥渴内迫,矢刃交列,士卒劳倦,必有退志。

dàng shì shí wǒ yǐ jīng qí chéng bì dà jié yú jīn wèi kě yě

这句话大意是:当是时,我以精骑乘,必大捷,于今未可也。

wáng nǎi zhǐ

这句话大意是:”王乃止。

zhì rì bū liáng jūn wèi shí shì wú dòu zhì jǐng rén děng yǐn bīng shāo què

这句话大意是:至日晡,梁军未食,士无斗志,景仁等引兵稍却。

dé wēi gǔ zào ér jìn huī qí xī piān yuē wèi huá jūn zǒu yǐ

现代白话:德威鼓噪而进,麾其西偏曰:“魏滑军走了。

yòu huī qí dōng piān yuē liáng jūn zǒu yǐ

现代白话:”又麾其东偏曰:“梁军走了。

jìn bīng zhēng jìn liáng bīng hù xiāng jīng bù suì dà bài zì gāo fù zhuī zhì bǎi xiāng héng shī shù shí lǐ

这句话大意是:”晋兵争进,梁兵互相惊怖,遂大败,自高阝追至柏乡,横尸数十里。

gōng bù zhěng chūn qiū shí qí shī sòng shī cì yú láng

这句话大意是:攻不整春秋时,齐师、宋师次于郎。

gōng zǐ yǎn yuē sòng shī bù zhěng kě bài yě gōng zǐ yǎn lǔ dài fū sòng bài qí shī bì hái

这句话大意是:公子偃曰:“宋师不整,可败也(公子偃,鲁大夫),宋败,齐师必还。

qǐng jī zhī

这句话大意是:请击之。

gōng fú xǔ

这句话大意是:”公弗许。

zì yú mén qiè chū méng gāo bǐ ér xiān fàn zhī yú mén lǔ nán chéng

这句话大意是:自雩门窃出,蒙皋比而先犯之(雩门,鲁南城。

gāo bǐ hǔ pí gōng cóng zhī dà bài sòng shī yú chéng qiū qí shī nǎi hái

这句话大意是:皋比,虎皮),公从之,大败宋师于乘丘,齐师乃还。

jìn fá chu jìn dài fū zhì yuē chu yǒu liù jiān qí èr qīng xiàng è zi zhòng zi fǎn wáng zú yǐ jiù bà lǎo zhèng chén ér bù zhěng mán jūn ér bù zhèn

这句话大意是:晋伐楚,晋大夫至曰:“楚有六间,其二卿相恶(子重、子反),王卒以旧(罢老),郑陈而不整,蛮军而不阵。

zhèn bù wéi huì zài zhèn ér áo hé ér jiā áo gè gù qí hòu mò yǒu dòu xīn jiù bù bì liáng

这句话大意是:阵不违晦,在阵而嚣,合而加嚣,各顾其后,莫有斗心,旧不必良。

yǐ fàn tiān jì wǒ bì kè zhī

这句话大意是:以犯天忌,我必克之。

bài yú yān líng

这句话大意是:”败于鄢陵。

cáo gōng tǎo wū huán yǐn jūn chū lú lóng sāi wài dào bù tōng nǎi qiàn shān yīn gǔ wǔ bǎi yú lǐ jīng bái tán lì jùn gāng shè xiān bēi tíng dōng xiàn liǔ chéng

这句话大意是:曹公讨乌桓,引军出庐龙塞外,道不通,乃堑山堙谷五百余里,经白檀,历峻刚,涉鲜卑庭,东陷柳城。

wèi zhì èr bǎi lǐ lǔ nǎi zhī zhī jiāng shù wàn qí nì

这句话大意是:未至二百里,虏乃知之,将数万骑逆。

jūn dēng bái láng shān zú yǔ lú yù zhòng shén shèng

这句话大意是:军登白狼山,卒与庐遇,众甚盛。

gōng dēng gāo guān lǔ zhèn bù zhěng zòng bīng jī zhī shǐ zhāng liáo wèi xiān fēng lǔ dà bài

这句话大意是:公登高观虏阵不整,纵兵击之,使张辽为先锋,虏大败。

dōng jìn shí fú jiān lǜ zhòng hào bǎi wàn jìn tún shòu yáng liè zhèn lín féi shuǐ

这句话大意是:东晋时,苻坚率众号百万进屯寿阳,列阵临淝水。

xiè xuán shǐ wèi fú róng yuē ruò yuǎn shè wú jìng ér lín shuǐ wèi zhèn shì bù yù sù zhàn

现代白话:谢玄使谓苻融曰:“若远涉我境而临水为阵,是不欲速战。

zhū jiāng shāo què lìng wú shì de zhōu xuán pū yǔ jiāng jūn huǎn pèi ér guān zhī bù yì lè hū

现代白话:诸将稍却,令我士得周旋,仆与将军缓辔而观之,不是也很快乐吗?

jiān zhòng jiē yuē yi zǔ féi shuǐ mò lìng de shàng

这句话大意是:”坚众皆曰:“宜阻淝水,莫令得上。

wǒ zhòng bǐ guǎ shì bì wàn quán

这句话大意是:我众彼寡,势必万全。

jiān yuē dàn què jūn lìng dé guò ér wǒ yǐ tiě qí shù shí wàn xiàng shuǐ bī ér shā zhī

这句话大意是:”坚曰:“但却,军令得过,而我以铁骑数十万向水逼而杀之。

róng yì yǐ wéi rán suì huī shǐ què zhèn zhòng yīn luàn bù néng zhǐ

这句话大意是:”融亦以为然,遂麾使却阵,众因乱不能止。

yú shì xuán děng yǐ jīng ruì bā qiān shè dù féi shuǐ xiè shí jūn jù zhāng cì xiǎo tuì xuán dàn réng jìn jué zhàn féi shuǐ nán

这句话大意是:于是玄等以精锐八千涉渡淝水,谢石军距张蚝小退,玄、淡仍进决战淝水南。

jiān zhōng liú shǐ róng chí qí lüè zhèn yù yǐ shuài tuì zhě mǎ dào wèi jìn bīng suǒ shā

这句话大意是:坚中流矢,融驰骑略阵,欲以帅退者,马倒,为晋兵所杀。

qín bīng bēn kuì zì xiāng jí dǎo tóu shuǐ ér sǐ zhě bù kě shèng jì féi shuǐ wèi zhī bù liú yú zhòng qì jiǎ xiāo dùn

这句话大意是:秦兵奔溃,自相籍蹈,投水而死者不可胜计,淝水为之不流,馀众弃甲宵遁。

huò jiān shèng yú qì xiè jūn zī zhēn bǎo shān jī

这句话大意是:获坚乘舆器械、军资珍宝山积。

táng chuí gǒng èr nián tū jué fàn biān mìng hēi chǐ cháng zhī lǜ bīng jù zhī

这句话大意是:唐垂拱二年,突厥犯边,命黑齿常之率兵拒之。

niè zhì liǎng jǐng hū féng zéi sān qiān yú zhòng

这句话大意是:蹑至两井,忽逢贼三千余众。

cháng zhī jiàn zéi tú zhēng xià mǎ zhe jiǎ suì lǐng èr bǎi yú qí shēn dāng xiān fēng zhí chōng zhī zéi suì qì jiǎ ér sàn

这句话大意是:常之见贼徒争下马著甲,遂领二百余骑,身当先锋直冲之,贼遂弃甲而散。

é qǐng zéi zhòng dà zhì jí rì jiāng mù cháng zhī lìng fá mù yíng zhōng rán huǒ rú fēng suì

这句话大意是:俄顷,贼众大至,及日将暮,常之令伐木营中然火如烽燧。

shí dōng nán hū yǒu dà fēng qǐ zéi yí yǒu jiù bīng xiāng yìng láng bèi yè dùn

这句话大意是:时东南忽有大风起,贼疑有救兵相应狼狈夜遁。

dí wú gù zhì kě jī chūn qiū shí jìn hóu fá qí

这句话大意是:敌无固志可击春秋时,晋侯伐齐。

qí hóu jià jiāng zǒu yóu táng yóu táng qí yì tài zǐ yǔ guō róng kòu mǎ tài zǐ guāng yě

这句话大意是:齐侯驾将走邮棠(邮棠,齐邑),太子与郭荣扣马(太子,光也。

róng qí dài fū yuē shī sù ér jí lüè yě yán yù xíng qí lüè dì wú jiǔ gōng yì jiāng tuì yǐ jūn hé jù yān

现代白话:荣,齐大夫)曰:“师速而疾,略也(言欲行其略地,无久攻意),将退了,君何惧呢?

qiě shè jì zhī zhǔ qīng zé shī zhòng jūn bì dài zhī

这句话大意是:且社稷之主轻则失众,君必待之。

jiāng fàn zhī tài zǐ chōu jiàn duàn yāng nǎi zhǐ

这句话大意是:”将犯之,太子抽剑断鞅,乃止。

yú shì jìn shī dōng qīn zhì wéi nán jí yí qí hóu tài zǐ

这句话大意是:于是晋师东侵至潍,南及沂(齐侯太子)。

jìn jiāng liú yì sù jiāng zhuī huán xuán zhàn yú zhēng róng zhōu

这句话大意是:晋将刘毅溯江追桓玄,战于峥嵘洲。

shí guān jūn zhǐ shù qiān xuán bīng shén shèng

这句话大意是:时官军止数千,玄兵甚盛。

ér xuán jù yǒu bài nǜ cháng tiān qīng gě yú chuán cè gù qí zhòng mò yǒu dòu zhì

这句话大意是:而玄惧有败衄,常添轻舸于船侧,故其众莫有斗志。

guān jūn chéng fēng zòng huǒ ruì jǐn zhēng xiān xuán zhòng dà kuì

这句话大意是:官军乘风纵火,锐尽争先,玄众大溃。

jī bù bèi chūn qiū shí wèi rén yǐ yàn shī fá zhèng

这句话大意是:击不备春秋时,卫人以燕师伐郑。

zhèng jì zú yuán fán shui yè jià yǐ sān jūn jūn qí qián shǐ màn bó yǔ zi yuán qián jūn jūn qí hòu

这句话大意是:郑祭足、原繁、氵曳驾以三军军其前,使曼伯与子元潜军军其后。

yàn rén wèi zhèng sān jūn ér bù yú zhì rén

这句话大意是:燕人畏郑三军,而不虞制人。

liù yuè zhèng èr gōng zi yǐ zhì rén bài yàn shī

这句话大意是:六月,郑二公子以制人败燕师。

chu dài fū zǐ náng shuài zi chóng yǐ fá wú wú bù chū ér hái

现代白话:楚大孔子囊帅子崇以伐吴,吴不出而还。

zǐ náng diàn diàn jūn hòu yǐ wú wèi bù néng ér fú jǐng

这句话大意是:子囊殿(殿军后),以吴为不能而弗儆。

wú rén zì gāo zhōu zhī ài yào ér jī zhī gāo zhōu wú xiǎn è zhī dào chu rén bù néng jiù

这句话大意是:吴人自皋舟之隘要而击之(皋舟,吴险厄之道),楚人不能救。

wú rén bài zhī huò chu gōng zǐ yi gǔ

这句话大意是:吴人败之,获楚公子宜谷。

chu zi zhòng zì chén fá jǔ wéi qú qiū

这句话大意是:楚子重自陈伐莒,围渠丘。

qú qiū chéng è zhòng kuì bēn jǔ chu rù qú qiū

这句话大意是:渠丘城恶,众溃奔莒,楚入渠丘。

jǔ rén qiú chu gōng zǐ píng

这句话大意是:莒人囚楚公子平。

chu rén yuē wù shā wú guī ér fú

现代白话:楚人曰:“勿杀,我归而俘。

jǔ rén shā zhī chu shī wéi jǔ

这句话大意是:”莒人杀之,楚师围莒。

jǔ chéng yì è gēng shēn jǔ kuì chu suì rù yùn jǔ wú bèi gù yě

这句话大意是:莒城亦恶,庚申,莒溃,楚遂入郓,莒无备故也。

jūn zǐ yuē shì yù ér bù bèi zuì zhī dà zhě yě

现代白话:君孔子说:“恃豫而不备,罪之大者也。

bèi yù bù yú shàn zhī dà zhě yě

这句话大意是:备豫不虞,善之大者也。

jǔ shì qí lòu ér bù bèi chéng guō jiā chén zhī jiān ér chu kè qí sān dōu wú bèi yě fū

这句话大意是:莒恃其陋而不备城郭,浃辰之间而楚克其三都,无备也夫!

cáo cāo zhēng wū huán zhū zǐ duō jù guō jiā yuē hú shì qí yuǎn bì bù shè bèi

这句话大意是:”曹操征乌桓,诸子多惧,郭嘉曰:“胡恃其远,必不设备。

yīn qí wú bèi cu ran jī zhī kě pò miè yě

这句话大意是:因其无备,卒然击之,可破灭也。

cāo xíng zhì yì shuǐ jiā yòu yuē bīng guì shén sù

这句话大意是:”操行至易水,嘉又曰:“兵贵神速。

jīn qiān lǐ xí rén zī zhòng duō nán yǐ qū lì bù rú qīng yǐ chū yǎn qí yì

这句话大意是:今千里袭人辎重多,难以趋利,不如轻以出,掩其意。

nǎi mì chū lú lóng sāi zhí zhǐ chán yú tíng hé zhàn dà pò zhī

这句话大意是:”乃密出庐龙塞,直指单于庭,合战,大破之。

cáo cāo jī yuán tán yuán shàng yú lí yáng shǐ li diǎn yǔ chéng yù děng yǐ chuán yùn liáng

这句话大意是:曹操击袁谭、袁尚于黎阳,使李典与程昱等以船运粮。

huì shàng qiǎn gāo fān jiàng bīng zhūn hé shàng jué shuǐ dào diǎn yǔ zhū jiāng yì yuē fān jūn shǎo jiǎ ér shì shuǐ yǒu xiè dài zhī xīn jī zhī bì kè

这句话大意是:会尚遣高藩将兵屯河上绝水道,典与诸将议曰:“藩军少甲而恃水,有懈怠之心,击之必克。

yù yì yǐ wéi rán

这句话大意是:”昱亦以为然。

suì běi dù hé gōng fān pò zhī shuǐ dào de tōng

这句话大意是:遂北渡河攻藩,破之,水道得通。

suí mò li mì gōng yǔ wén huà jí hái qí jìn bīng liáng mǎ duō sǐ

这句话大意是:隋末,李密攻宇文化及还,其劲兵良马多死。

duò jiāng wáng shì chōng shǒu dōng dōu yù chéng bì jī zhī

这句话大意是:隋将王世充守东都,欲乘弊击之。

jiǎn liàn jīng ruì dé èr wàn yú rén mǎ èr qiān yú pǐ zhì yǎn shī yíng yú tōng jì qú nán

这句话大意是:简练精锐,得二万余人、马二千余匹,至偃师,营于通济渠南。

shì shí mì xīn dé zhì yú huà jí yǒu qīng shì chōng zhī xīn bù shè lěi

这句话大意是:是时,密新得志于化及,有轻世充之心,不设垒。

shì chōng yè qiǎn èr bǎi yú qí qián rù běi shān fú xī gǔ zhōng mìng jūn shì mò mǎ rù shí

这句话大意是:世充夜遣二百余骑潜入北山伏溪谷中,命军士秣马蓐食。

jì ér xiāo jì rén bēn mǎ chí chěng míng ér báo mì

这句话大意是:既而宵济,人奔马驰,逞明而薄密。

mì chū bīng yīng zhī zhèn wèi chéng liè ér liǎng jūn hé zhàn

这句话大意是:密出兵应之,阵未成列而两军合战。

qí fú bīng bì shān ér shàng qián dēng běi yuán chéng gāo ér xià chí yā zhī mì yíng suì luàn wú néng jù zhī zhě

这句话大意是:其伏兵蔽山而上,潜登北原,乘高而下驰压之,密营遂乱,无能拒之者。

jí rù zòng huǒ jūn dà jīng kuì

这句话大意是:即入,纵火,军大惊溃。

táng lǐ jìng chén tú xiāo xǐ shí cè yǒu zhào bài xíng jūn zǒng guǎn jūn zhèng yī wěi yān

现代白话:唐李靖陈图萧铣十策,有诏拜行军总管,军政一委呢。

jìng yuè bīng kuí zhōu

这句话大意是:靖阅兵夔州。

xǐ yǐ shí shǔ qiū liáo jiāng shuǐ fàn zhǎng sān jiā lù wēi bì wèi jìng bù néng jìn suì xiū bīng bù shè bèi

这句话大意是:铣以时属秋潦,江水泛涨,三夹路危,必谓靖不能进,遂休兵不设备。

jìng lǜ shī ér jìn yuē bīng guì shén sù jī bù kě shī

这句话大意是:靖率师而进,曰:“兵贵神速,机不可失。

jīn bīng shǐ jí xǐ shàng wèi zhī chéng shuǐ zhǎng zhī shì shū hū zhì chéng xià suǒ wèi jí léi bù jí yǎn ěr

这句话大意是:今兵始集,铣尚未知,乘水涨之势,倏忽至城下,所谓疾雷不及掩耳。

zòng shǐ zhī wǒ cāng cù wú yǐ yìng dí cǐ bì chéng qín yě

这句话大意是:纵使知我,仓卒无以应敌,此必成擒也。

jìn bīng zhì yí líng xǐ shǐ jù zhào bīng jiāng nán guǒ bù néng zhì

这句话大意是:”进兵至夷陵,铣始惧,召兵江南,果不能至。

lè bīng wéi chéng xǐ suì jiàng

这句话大意是:勒兵围城,铣遂降。

huì chāng zhōng huí hú kòu tiān dé zhào liú miǎn wèi zhāo fǔ shǐ yǐ tài yuán shī tún yún zhōu

这句话大意是:会昌中,回鹘寇天德,诏刘沔为招抚使,以太原师屯云州。

miǎn wèi dà jiàng shí xióng yuē xiá zéi lí sàn bù zú qū chú

这句话大意是:沔谓大将石雄曰:“黠贼离散,不足驱除。

jīn guān qí suǒ wèi shì lìng wǒ jūn ruò bǐng cháo kěn huò kǒng yī wéi

这句话大意是:今观其所为势凌我军,若禀朝肯,或恐依违。

wǒ bèi hàn biān dàn néng chú huàn zhuān zhī kě yě

这句话大意是:我辈捍边,但能除患,专之可也。

gōng kě xuǎn xiāo jiàn chéng qí bù yì jìng qū zéi zhàng

这句话大意是:公可选骁健,乘其不意,径趋贼帐。

bǐ yǐ jí léi zhī shì bù xiá zhī wú bì qì gōng zhǔ yuǎn cuàn

现代白话:彼以疾雷之势不暇支我,必弃公主远窜。

gǒu bù néng jié wú zì jì jìn yì wú huàn yě

现代白话:苟不能捷,我自继进,亦无患也。

xióng zì xuǎn jìn qí bìng zá lǔ sān qiān qí yuè àn yè fā mǎ yì jìng qū wū jiè zhī yá zhàng bī zhèn wǔ

这句话大意是:”雄自选劲骑并杂虏三千骑,月暗夜发马邑,径趋乌介之牙帐,逼振武。

xióng rù chéng dēng pí shì qí zhòng guǎ jiàn zhān zhàng chē shù shí cóng zhě zhū bì

这句话大意是:雄入城登埤,视其众寡,见毡帐车数十,从者朱碧。

dié zhě yuē cǐ gōng zhǔ zhàng yě

这句话大意是:谍者曰:“此公主帐也。

yīn jìn bīng zhǎn wàn yú jí yíng gōng zhǔ hái tài yuán

这句话大意是:”因进兵斩万余级,迎公主还太原。

liú jiā lùn jǔ bīng fǎn pàn jù diāo yīn jùn yǒu zhòng shí yú wàn

这句话大意是:刘迦论举兵反叛,据雕阴郡,有众十余万。

qū tū tōng fā guān zhōng bīng jī zhī shī lín ān dìng

这句话大意是:屈突通发关中兵击之,师临安定。

chū bù yǔ zhàn jūn zhōng yǐ tōng wèi qiè

这句话大意是:初不与战,军中以通为怯。

nǎi yáng shēng shī shī ér qián rù shàng jùn jiā lùn bù zhī jué suì jìn bīng

这句话大意是:乃扬声,施师而潜入上郡,迦论不知觉,遂进兵。

nán kòu qù tōng qī shí lǐ ér shě fēn bīng lüè zhū chéng yì

这句话大意是:南寇去通七十里而舍,分兵掠诸城邑。

tōng hòu qí wú bèi jiǎn jīng jiá yè xí zhī zéi zhòng dà kuì zhǎn jiā lùn

这句话大意是:通候其无备,简精甲夜袭之,贼众大溃,斩迦论。

qì hé lì cóng zhēng tǔ yù hún

这句话大意是:契何力从征吐谷浑。

shí tǔ yù hún zhǔ zài tū lún chuān hé lì fù yù xí zhī xuē wàn jūn chéng qí qián bài gù yán bù kě

这句话大意是:时吐谷浑主在突伦川,何力复欲袭之,薛万均惩其前败,固言不可。

hé lì yuē zéi fēi yǒu chéng guō zhú shuǐ cǎo yǐ wéi shēng

这句话大意是:何力曰:“贼非有城郭,逐水草以为生。

ruò bù xí qí bù yú biàn kǒng niǎo jīng yú sàn

这句话大意是:若不袭其不虞,便恐鸟惊鱼散。

yī shī jī huì ān kě qīng qí cháo xué yé

这句话大意是:一失机会,安可倾其巢穴耶?

nǎi zì xuǎn xiāo bīng qiān yú qí zhí rù tū lún chuān xí pò tǔ yù hún yá zhàng zhǎn shǒu shù qiān jí huò tuó mǎ niú yáng èr shí yú wàn tóu tǔ yù hún zhǔ tuō shēn ér miǎn

这句话大意是:”乃自选骁兵千余骑,直入突伦川,袭破吐谷浑牙帐,斩首数千级,获驼马牛羊二十余万头,吐谷浑主脱身而免。

li yuán píng dà yán hǎo lùn bīng zǎi xiàng guān bō qí zhòng zhī jiàn yú shàng yǐ wéi jiàng xiàng zhī qì

这句话大意是:李元平大言好论兵,宰相关播奇重之,荐于上以为将相之器。

shí li xī liè fǎn cháo tíng yǐ rǔ zhōu yǔ zéi jiē jìng là shǐ wéi guāng yì nuò ruò yǐ yuán píng dài zhī

现代白话:时李希烈反,朝廷以你州与贼接境,剌史韦光裔懦弱,以元平代之。

jì zhì bù mù gōng tú shàn lǐ fú guō

这句话大意是:既至,部募工徒缮理郛郭。

xī liè nǎi shǐ yǒng shì yìng mù zhí yì bǎn zhù fán rù shù bǎi rén yuán píng bù zhī jué

这句话大意是:希烈乃使勇士应募执役板筑,凡入数百人,元平不之觉。

xī liè qiǎn wěi jiāng li kè chéng yǐ shù bǎi qí tū zhì qí chéng xiān yìng mù zhí yì zhě yīng yú nèi fù yuán píng chí qù

这句话大意是:希烈遣伪将李克诚以数百骑突至其城,先应募执役者应于内,缚元平驰去。

jì jiàn xī liè yí xià sōu nì

这句话大意是:既见希烈,遗下溲溺。

xī liè jiàn zhī yuē máng zǎi xiàng shǐ rǔ dāng wǒ hé dài wǒ zhě qiǎn yé

现代白话:希烈见之曰:“盲宰相使你当我,何待我者浅耶!

liáng bīng gōng lù zhōu huì jìn wáng kè yòng sǐ tài zǔ yǐ wéi yuán bīng bù néng fù lái bù fù shè bèi

这句话大意是:”梁兵攻潞州,会晋王克用死,太祖以为援兵不能复来,不复设备。

cún xù yǔ zhū jiāng móu yuē zhū wēn suǒ dàn zhě xiān wáng ěr wén wú xīn lì yǐ wéi tóng zǐ wèi xián jūn lǚ bì yǒu jiāo dài zhī xīn

现代白话:存勖与诸将谋曰:“朱温所惮者先王耳,闻我新立,以为童子未闲军旅,必有骄怠之心。

ruò jiǎn jīng bīng bèi dào qù zhī chū qí bù yì pò zhī bì yǐ

现代白话:若简精兵倍道趣之,出其不意,破之必了。

qǔ wēi dìng bà zài cǐ yī jǔ bù kě shī yě

这句话大意是:取威定霸,在此一举,不可失也。

nǎi dà yuè shì zú fā jìn yáng jūn yú huáng niǎn fú bīng sān chuí gāng

这句话大意是:”乃大阅士卒,发晋阳军于黄碾,伏兵三垂冈。

jié dàn dà wù jìn bīng zhí dǐ jiā zhài

这句话大意是:诘旦,大雾,进兵直抵夹寨。

liáng jūn wú chì hòu bù yì jìn bīng zhī zhì jiàng shì shàng wèi qǐ jūn zhōng jīng rǎo

这句话大意是:梁军无斥堠,不意晋兵之至,将士尚未起,军中惊扰。

jìn bīng shāo zhài gǔ zào ér rù liáng bīng dà kuì shī wáng jiàng xiào shì zú yǐ wàn jì

这句话大意是:晋兵烧寨鼓噪而入,梁兵大溃,失亡将校士卒以万计。

li sì yuán xí yùn gāo xíng zhōu wèi qián jūn

这句话大意是:李嗣源袭郓,高行周为前军。

huì yè fēn dà yǔ rén jìn wú zhì xíng zhōu yuē cǐ tiān zàn wǒ bǐ bì wú bèi zhí chū qí bù yì

这句话大意是:会夜分大雨,人进无志,行周曰:“此天赞我,彼必无备,直出其不意。

shì yè shè hé rù dōng chéng bǐ míng píng zhī

这句话大意是:”是夜涉河入东城,比明平之。

hòu zhōu li qiān pǔ zhī xí zhōu běi hàn bīng lái wéi qí chéng

这句话大意是:后周李谦溥知隰州,北汉兵来围其城。

yì zhě jiē qǐng sù jiù jié dù shǐ yáng tíng zhāng yuē xí zhōu bì lěi shén gù dí rén yǎn zhì wèi néng wèi gōng chéng jù dāng chū qí yǐ pò zhī

这句话大意是:议者皆请速救,节度使杨廷璋曰:“隰州壁垒甚固,敌人掩至,未能为攻城具,当出奇以破之。

nǎi mù gǎn sǐ shì bǎi rén xǔ yǐ zhòng shǎng shǐ rén qián yǔ qiān pǔ yuē yè xí qí yíng bǐ chéng zhōng xiāng yìng

这句话大意是:”乃募敢死士百人,许以重赏,使人潜与谦溥约,夜袭其营,俾城中相应。

běi hàn bīng jīng kuì zhú shù shí lǐ zhǎn shǒu qiān jí huò kǎi jiǎ wàn jì

这句话大意是:北汉兵惊溃,逐数十里,斩首千级,获铠甲万计。

wèi jǐ qiān pǔ jī běi hàn shí huì guān bá qí liù zhài

这句话大意是:未几,谦溥击北汉石会关,拔其六寨。

chū bù yì wèi qiǎn mò jiāng zhōng huì shān ài fá shǔ shǔ jiāng jiāng wéi shǒu jiàn gé

这句话大意是:出不意魏遣末将钟会、邓艾伐蜀,蜀将姜维守剑阁。

zhōng huì gōng wéi wèi néng kè ài shàng yán qǐng cóng yīn píng yóu liào jìng chū jiàn xi rù chéng dū qí bīng chōng qí fù xīn jiàn gé zhī jūn bì hái fù fú zé huì fāng guǐ ér jìn

这句话大意是:钟会攻维,未能克,艾上言:“请从阴平由料径出剑西入成都,奇兵冲其腹心,剑阁之军必还赴涪,则会方轨而进。

jiàn gé zhī jūn bù hái zé yīng fú zhī bīng guǎ yǐ

现代白话:剑阁之军不还,则应涪之兵寡了。

jūn zhì yún gōng qí bù bèi chū qí bù yì

这句话大意是:军志云:攻其不备,出其不意。

jīn yǎn qí kōng xū pò zhī bì yǐ

现代白话:今掩其空虚,破之必了。

dōng shí yuè ài zì yīn píng xíng wú rén zhī dì qī bǎi yú lǐ záo shān tōng dào zào zuò qiáo gé

这句话大意是:”冬十月,艾自阴平行无人之地七百余里,凿山通道,造作桥阁。

shān gāo gǔ shēn zhì wéi jiān xiǎn yòu liáng yùn jiāng kuì bīn yú wēi dài

这句话大意是:山高谷深,至为艰险,又粮运将匮,濒于危殆。

ài yǐ zhān zì guǒ tuī zhuǎn ér xià jiàng shì jiē pān mù yuán yá yú guàn ér jìn

这句话大意是:艾以毡自裹,推转而下,将士皆攀木缘崖,鱼贯而进。

xiān dēng zhì jiāng qǔ shǔ shǒu jiāng mǎ miǎo jiàng

这句话大意是:先登至江曲,蜀守将马邈降。

zhū gě zhān zì fú hái mián zhú liè zhèn xiāng jù dà bài zhī zhǎn zhān jí shàng shū zhāng zūn děng

这句话大意是:诸葛瞻自涪还绵竹,列阵相拒,大败之,斩瞻及尚书张遵等。

jūn jìn zhì chéng dū shǔ zhǔ liú shàn miàn fù yú chèn yì jūn qǐng xiáng

这句话大意是:军进至成都,蜀主刘禅面缚舁衬诣军请降。

jìn wáng hún lǐng yù zhōu là shǐ yǔ wú jiē jìng xuān bù wēi xìn qián hòu jiàng fù shén duō

这句话大意是:晋王浑领豫州剌史,与吴接境,宣布威信,前后降附甚多。

wú jiāng xuē yíng lǔ shū zhòng hào shí wàn shū xiàng yì yáng yíng xiàng xīn xī

这句话大意是:吴将薛茔、鲁淑,众号十万,淑向弋阳,茔向新息。

shí zhōu bīng bìng fàng xiū xī zhòng tǒng yī lǚ

这句话大意是:时州兵并放休息,众统一旅。

fú huái qián jì chū qí bù yì yíng děng bù yú jìn shī zhī zhì hún jī pò zhī

这句话大意是:浮淮潜济,出其不意,茔等不虞晋师之至,浑击破之。

shí lè jù xiāng guó jìn jiāng wáng qiǎn dū hù wáng chāng jí xiān bēi duàn jiù liù juàn mò shou pī děng bù zhòng wǔ wàn yú yǐ tǎo lēi

这句话大意是:石勒据襄国,晋将王遣督护王昌及鲜卑段就六眷、末扌丕等部众五万余以讨勒。

shí chéng kuò wèi xiū nǎi zhù gé chéng zhòng shān yǐ dài zhī

这句话大意是:时城廓未修,乃筑隔城重栅以待之。

jiù liù juàn zhūn yú zhǔ yáng lēi fēn qiǎn zhū jiāng lián chū tiāo zhàn pín wèi liù juàn suǒ bài

这句话大意是:就六眷屯于渚阳,勒分遣诸将连出挑战,频为六眷所败。

lēi yuē wú jiàng shì zú dà zhèn yú yě yǐ jué zhī hé rú

现代白话:勒曰:“我将士卒大阵于野以决之,怎么样?

zhāng bīn yuē jīn duàn shì jīng yǒng xī zài mò shou pī suǒ kě wù fù chū zhàn shì zhī yǐ ruò sù záo běi lěi wèi tū mén èr shí yú dào

这句话大意是:”张宾曰:“今段氏精勇悉在末扌丕所,可勿复出战,示之以弱,速凿北垒为突门二十余道。

hou zéi liè shǒu wèi dìng chū qí bù yì zhí chōng mò shou pī zhàng

这句话大意是:候贼列守未定,出其不意,直冲末扌丕帐。

dí bì zhèn kǒng jì bù jí shè suǒ wèi xùn léi bù jí yǎn ěr

这句话大意是:敌必震恐,计不及设,所谓迅雷不及掩耳。

mò shou pī zhī zhòng jì bēn rén zì cuī sàn

这句话大意是:末扌丕之众既奔,人自摧散。

qín mò shou pī zhī hòu wáng zhǐ rì ér dìng

这句话大意是:擒末扌丕之后,王指日而定。

lēi nà jí yǐ kǒng cháng wèi gōng zhàn dū du zào yì tū mén yú běi chéng

这句话大意是:”勒纳,即以孔苌为攻战都督,造诣突门于北城。

xiān bēi rén zhūn běi lěi

这句话大意是:鲜卑人屯北垒。

lēi hou qí zhèn wèi dìng gōng lǜ jiàng shì gǔ zào yú chéng huì kǒng cháng dū zhū tū mén fú bīng jù chū zhàn jī zhī shēng qín mò shou pī jiù liù juàn děng suì zhòng bēn zǒu

这句话大意是:勒候其阵未定,躬率将士鼓噪于城,会孔苌督诸突门伏兵俱出战,击之,生擒末扌丕,就六眷等遂众奔走。

jìn liú yù yǔ zhū líng shí mì móu qǔ shǔ yuē liú jìng xuān wǎng nián chū huáng hǔ wú gōng ér tuì

这句话大意是:晋刘裕与朱龄石密谋取蜀,曰:“刘敬宣往年出黄虎,无功而退。

zéi wèi wǒ jīn yìng cóng wài shuǐ wǎng ér liào wǒ dāng chū qí bù yì yóu cóng nèi shuǐ lái yě bì zhòng bīng shǒu fú chéng yǐ bèi nèi dào

这句话大意是:贼谓我今应从外水往,而料我当出其不意犹从内水来也,必重兵守涪城以备内道。

ruò xiàng huáng hǔ zhèng duò qí jì

这句话大意是:若向黄虎,正堕其计。

jīn yǐ dà zhòng zì wài shuǐ qǔ chéng dōu yí bīng chū nèi shuǐ cǐ zhì dí zhī qí yě

这句话大意是:今以大众自外水取成都,疑兵出内水,此制敌之奇也。

ér lǜ cǐ shēng xiān chí zéi shěn xū shí bié yǒu hán fēng fù líng shí tí yuē zhì bái dì nǎi kāi

这句话大意是:”而虑此声先驰,贼审虚实,别有函封付龄石,题曰:“至白帝乃开。

zhū jūn suī jìn wèi zhī chǔ fèn

这句话大意是:”诸军虽进,未知处分。

zhì bái dì fā shū yuē zhòng jūn xi cóng wài shuǐ qǔ chéng dōu zāng dào zhū mù cóng zhōng shuǐ qǔ guǎng hàn shǐ léi ruò chéng gāo kǎn shí yú yóu nèi shuǐ xiàng huáng hǔ

这句话大意是:至白帝,发书曰:“众军息从外水取成都,臧焘、朱牧从中水取广汉,使羸弱乘高槛十余由内水向黄虎。

qiáo cóng guǒ bèi nèi shuǐ shǐ qí dà jiàng qiáo dào fú shù fú chéng qiǎn qí qín zhōu là shǐ hòu huī pú yè qiáo shēn děng zhūn péng mó jiā shuǐ wèi chéng yǐ jù jìn jūn

这句话大意是:”谯从果备内水,使其大将谯道福戍涪城,遣其秦州剌史侯晖、仆射谯诜等屯彭模,夹水为城,以拒晋军。

zhū jiāng duō yù xiān gōng nán chéng líng shí shuài zhū jūn jí gōng běi chéng kè zhī zhǎn hóu huī qiáo shēn zhū mù

这句话大意是:诸将多欲先攻南城,龄石帅诸军急攻北城,克之,斩侯晖、谯诜、朱牧。

zhì guǎng hàn fù pò qiáo dào fú bié jūn

这句话大意是:至广汉,复破谯道福别军。

dōng wèi xī jīng wèi liáng jiāng cáo yì zōng suǒ wéi dōng wèi zhào rén fù jiù mù róng yǎn yìng mù fù zhī

这句话大意是:东魏西京为梁将曹义宗所围,东魏召人赴救,幕容俨应募赴之。

shí dōng wèi běi shui yù tài shǒu sòng dài jiàn móu pàn yǎn nǎi shuài qí chū qí bù yì zhí zhì chéng xià yǔ yún dà jūn yǐ dào tài shǒu hé bù chū yíng

这句话大意是:时东魏北氵育太守宋带剑谋叛,俨乃帅骑出其不意,直至城下,语云:“大军已到,太守何不出迎?

dài jiàn huáng kǒng bù zhī suǒ wéi biàn chū yíng

这句话大意是:”带剑惶恐,不知所为,便出迎。

yǎn jí zhí zhī yī bù suì dìng

这句话大意是:俨即执之,一部遂定。

dōng wèi chéng xiàng gāo huān jiāng lǜ bīng fá xī wèi tún jūn pú bǎn zào sān dào fú qiáo dù hé

这句话大意是:东魏丞相高欢将率兵伐西魏,屯军蒲坂,造三道浮桥渡河;。

yòu qiǎn qí jiāng dòu tài qù tóng guān gāo áo cáo wéi luò zhōu

这句话大意是:又遣其将窦泰趣潼关,高敖曹围洛州。

xī wèi jiāng yǔ wén tài chū jūn guǎng yáng zhào zhū jiāng wèi yuē zéi jīn jǐ wú sān miàn yòu zào qiáo yú hé shì yù bì dù yù jié wú jūn shǐ dòu tài de xi rù ěr

现代白话:西魏将宇文泰出军广阳,召诸将谓曰:“贼今掎我三面,又造桥于河,示欲必渡,欲结我军,使窦泰得西入耳。

jiǔ yǔ xiāng chí qí jì de xíng fēi liáng cè yě

这句话大意是:久与相持,其计得行,非良策也。

qiě gāo huān yòng bīng cháng yǐ tài wèi xiān qū qí xià duō ruì zú lǚ shèng ér jiāo

这句话大意是:且高欢用兵,常以泰为先驱,其下多锐卒,屡胜而骄。

jīn chū qí bù yì xí zhī bì kè

这句话大意是:今出其不意袭之,必克。

kè tài zé huan bù zhàn ér zì zǒu yǐ

现代白话:克泰,则欢不战而自走了。

zhū jiāng xián yuē zéi jīn zài jìn shi ér yuǎn xí shì ruò chà diē tú jié fǎn huǐ jiāng hé jí yě

这句话大意是:”诸将咸曰:“贼今在近,拾而远袭,事若差跌(徒结反),悔将何及也?

tài yuē huan qián zài xí tóng guān wú jūn bù guò bà shàng

现代白话:”泰曰:“欢前再袭潼关,我军不过霸上。

jīn zhě dà lái bīng wèi chū jiāo zéi gù wèi wú zì shǒu ěr wú yuǎn dòu yì yòu niǔ yú dé zhì yǒu qīng wǒ xīn

现代白话:今者大来,兵未出郊,贼顾谓我自守耳,无远斗意,又狃于得志,有轻我心。

chéng cǐ jī zhī hé wǎng bù kè

这句话大意是:乘此击之,何往不克?

zéi suī zào qiáo wèi néng jìng zhì

这句话大意是:贼虽造桥,未能径至。

bǐ wǔ rì zhōng wú qǔ dòu tài bì yǐ

现代白话:比五日中,我取窦泰必了。

xìng gōng děng wù yí

这句话大意是:幸公等勿疑。

tài suì lǜ qí liù qiān hái cháng ān shēng yán yù wǎng lǒng yòu

这句话大意是:”泰遂率骑六千还长安,声言欲往陇右。

jì ér qián jūn dōng chū chén xīng zhì xiǎo guān

这句话大意是:既而潜军东出晨兴,至小关。

dòu tài zú wén jūn zhì huáng jù yī shān wèi zhèn wèi jí chéng liè tài nǎi zòng bīng jī pò zhī zhǎn tài chuán shǒu cháng ān

这句话大意是:窦泰卒闻军至,惶惧,依山为阵,未及成列,泰乃纵兵击破之,斩泰,传首长安。

gāo áo cáo shì xiàn luò zhōu wén tài sǐ fén zī zhòng qì chéng ér zǒu

这句话大意是:高敖曹适陷洛州,闻泰死,焚辎重,弃城而走。

hòu zhōu duò gōng jiān wèi chéng xiàng yì zhōu zǒng guǎn wáng qiān jǔ bīng fǎn

这句话大意是:后周隋公坚为丞相,益州总管王谦举兵反。

jiān mìng liáng ruì wèi yuán shuài tǎo zhī jìn zhì lóng mén

这句话大意是:坚命梁睿为元帅讨之,进至龙门。

qiān jiāng zhào yǎn yōng zhòng shí wàn jù xiǎn wèi yíng zhōu gèn sān shí lǐ

这句话大意是:谦将赵俨拥众十万,据险为营,周亘三十里。

ruì lìng jiāng jūn xiè méi chū zì jiàn dào sì miàn fèn jī pò zhī

这句话大意是:睿令将军卸枚出自间道,四面奋击,破之。

qiān lìng gāo ā nà huán dá xī shén zhěng dùn shèng bīng gōng lì zhōu

这句话大意是:谦令高阿那环、达奚甚整顿,盛兵攻利州。

wén ruì jiāng zhì shén fēn bīng jù guān

这句话大意是:闻睿将至,甚分兵据关。

ruì gù wèi jiàng shì yuē cǐ lǔ kòu yù guò lóng mén wú dāng chū qí bù yì pò zhī bì yǐ

现代白话:睿顾谓将士曰:“此虏寇欲过龙门,我当出其不意,破之必了。

qiǎn yī jiāng fù jiàn gé yī jiāng yì bā xī yī jiāng shuǐ jūn rù jiā líng jí qiǎn jiàng fēn dào jìn zì wǔ jí shēn pò zhī

这句话大意是:”遣一将赴剑阁,一将诣巴西,一将水军入嘉陵,及遣将分道进,自午及申,破之。

shén bēn yú qiān ruì jìn bī chéng dū

这句话大意是:甚奔于谦,睿进逼成都。

qiān lìng dá xī shén shǒu chéng qīn lǜ jīng bīng wǔ wàn bèi chéng jié zhèn

这句话大意是:谦令达奚甚守城,亲率精兵五万背城结阵。

ruì jī zhī qiān bù lì jiāng rù chéng shén yǐ chéng jiàng qiān jiāng huī xià sān shí qí dùn zǒu

这句话大意是:睿击之,谦不利,将入城,甚以城降,谦将麾下三十骑遁走。

wèi zhèng guāng mò zéi yuán bó guī xi zì xiáo tóng dōng zhì gǒng luò tú xiàn wù bì suǒ zài wéi huàn

这句话大意是:魏正光末,贼元伯圭西自崤潼,东至巩洛,屠陷坞壁,所在为患。

xiào wǔ qiǎn jīng jī dū du pǐ lóu zhāo tǎo zhī zhāo qǐng yǐ wǔ qiān rén xíng duàn yǒng yuē cǐ zéi wú chéng shān wéi yǐ kòu chāo wèi zī qǔ zhī zài sù bù zài zhòng yě

这句话大意是:孝武遣京畿都督匹娄昭讨之,昭请以五千人行,段永曰:“此贼无城栅,惟以寇钞为资,取之在速,不在众也。

ruò xīng chí diàn fā chū qí bù yú jīng qí sān bǎi zú yǐ

现代白话:若星驰电发,出其不虞,精骑三百足了。

dì rán qí jì yú shì mìng yǒng dài zhāo yǐ wǔ bǎi qí bèi dào jiān jìn suì píng zhī

这句话大意是:”帝然其计,于是命永代昭,以五百骑倍道兼进,遂平之。

dōng wèi běi yù zhōu là shǐ gāo zhòng mì pàn jiàng wèi yǔ wén tài yǐ zhòng mì suǒ jù liáo yuǎn nán wéi yìng jiē

这句话大意是:东魏北豫州剌史高仲密叛降魏,宇文泰以仲密所据辽远,难为应接。

zhū jiāng jiē dàn cǐ xíng li dá dú yuē běi yù yuǎn zài zéi jìng gāo huān yòu tún bīng hé shàng yǐ cháng lǐ ér lùn shí nán jiù yuán

这句话大意是:诸将皆惮此行,李达独曰:“北豫远在贼境,高欢又屯兵河上,以常理而论,实难救援。

dàn bù rù shòu xué bù dé shòu zǐ

这句话大意是:但不入兽穴,不得兽子。

ruò qí bīng chū qí bù yì shì huò kě jì

这句话大意是:若奇兵出其不意,事或可济。

tuō yǒu lì dùn gù shì bīng jiā zhī cháng

这句话大意是:脱有利钝,固是兵家之常。

rú qí gù wàng bù xíng biàn wú kè dìng zhī rì

这句话大意是:如其顾望不行,便无克定之日。

tài dà xǐ yuē li wàn suì suǒ yán chā qiáng rén yì

这句话大意是:”泰大喜曰:“李万岁所言差强人意。

nǎi shòu xíng tái shàng shū qián qū dōng chū

这句话大意是:”乃授行台尚书,前驱东出。

tài lǜ dà jūn jì jìn yuǎn nǎi qián shī ér wǎng bá zhòng mì yǐ guī

这句话大意是:泰率大军继进,远乃潜师而往,拔仲密以归。

táng zhēn guàn zhōng tǔ yù hún kòu biān yǐ lǐ jìng wèi xī hǎi dào héng jūn dà zǒng guǎn tǒng hóu jūn jí rèn chéng wáng dào zōng děng wǔ zǒng guǎn zhēng zhī

这句话大意是:唐贞观中,吐谷浑寇边,以李靖为西海道行军大总管,统侯君集、任城王道宗等五总管征之。

jūn cì fú hóu chéng tǔ yù hún shāo qù yě cǎo yǐ è wǒ shī tuì bǎo dà fēi chuān

这句话大意是:军次伏侯城,吐谷浑烧去野草以饿我师,退保大非川。

zhū jiāng xián yán chūn cǎo wèi shēng mǎ yǐ léi shòu bù kě fù

这句话大意是:诸将咸言春草未生,马已羸瘦,不可赴。

wéi jìng jué jì ér jìn chū qí bù yì shēn rù dí jìng suì yú jī shí shān qián hòu zhàn shù shí hé shā shāng shén zhòng dà pò qí guó

这句话大意是:惟靖决计而进,出其不意,深入敌境,遂逾积石山,前后战数十合,杀伤甚众,大破其国。

táng guāng qǐ zhōng qín zōng quán shù wèi zhū quán zhōng suǒ bài chǐ zhī xī lì yǐ gōng biàn zhōu

这句话大意是:唐光启中,秦宗权数为朱全忠所败,耻之,悉力以攻汴州。

qí jiāng zhāng zhì zhūn yú běi jiāo qín xián zhūn yú bǎn qiáo gè yǒu zhòng shù wàn liè sān shí liù zhài lián yán èr shí yú lǐ

这句话大意是:其将张至屯于北郊,秦贤屯于板桥,各有众数万,列三十六寨,连延二十余里。

quán zhōng wèi zhū jiāng yuē

这句话大意是:全忠谓诸将曰;。

zéi xù ruì xiū bīng fāng lái jī wǒ

这句话大意是:“贼蓄锐休兵,方来击我。

wèi wú bīng shǎo wèi jù zhǐ yú jiān shǒu ér yǐ

现代白话:谓我兵少畏惧,止于坚守而已。

jīn chū qí bù yì xiān jī zhī

这句话大意是:今出其不意,先击之。

nǎi qīn yǐn bīng gōng qín xián zhài jiàng shì yǒng yuè zhēng xiān zéi guǒ bù bèi lián bá sì zhài zhǎn shǒu wàn yú jí zéi zhòng yǐ wéi shén zhù

这句话大意是:”乃亲引兵攻秦贤寨,将士踊跃争先,贼果不备,连拔四寨,斩首万余级,贼众以为神助。

běn cháo chū zhēng wěi shǔ shǔ rén tuì shǒu jiàn mén duàn gé dào

这句话大意是:本朝初征伪蜀,蜀人退守剑门,断阁道。

wáng quán bīn qiǎn pí jiàng fēn bīng qū lái sū xiǎo lù dù jiāng chū jiàn guān nán yīn qǐ fú qiáo yú jiāng shàng

这句话大意是:王全斌遣裨将分兵趋来苏小路,渡江出剑关南,因起浮桥于江上。

shǔ rén jiàn qiáo chéng qì zhài ér dùn

这句话大意是:蜀人见桥成,弃寨而遁。

quán bīn děng yǐ ruì bīng jī pò jiàn guān shēng qín jiāng wáng zhāo yuǎn zhào zōng tāo

这句话大意是:全斌等以锐兵击破剑关,生擒将王昭远、赵宗韬。

dà zhèn dòng kě bài chūn qiū shí wú fá yuè

这句话大意是:大阵动可败春秋时,吴伐越。

gōu jiàn yù zhī zhèn yú li

这句话大意是:勾践御之,阵于李。

gōu jiàn huàn wú zhī zhěng yě shǐ sǐ shì zài qín yān bù dòng shǐ gǎn sǐ zhī shì wǎng zhé wèi wú suǒ qín yù shǐ wú shī luàn qǔ zhī ér wú bù dòng

现代白话:勾践患吴之整也,使死士再擒呢,不动(使敢死之士往辄为吴所擒,欲使吴师乱取之而吴不动)。

shǐ zuì rén sān xíng shǔ jiàn yú jǐng yǐ jiàn zhù jǐng ér cí yuē èr jūn yǒu zhì zhì jūn zhèng chén jiān qí gǔ fàn jūn lìng bù mǐn yú jūn zhī xíng qián bù gǎn táo xíng gǎn guī sǐ

这句话大意是:使罪人三行,属剑于颈(以剑注颈)而辞曰:“二君有治(治,军政),臣奸旗鼓(犯军令),不敏于君之行前,不敢逃刑,敢归死。

suì zì jǐng yě

这句话大意是:”遂自刭也。

shī shǔ zhī rì yuè zi yīn ér fá zhī dà bài zhī

这句话大意是:师属之日,越子因而伐之,大败之。

cài hóu wú zǐ táng hóu fá chu chén yú bǎi jǔ

这句话大意是:蔡侯、吴子、唐侯伐楚,陈于柏举。

hé lú zhī dì fu gài wáng chen qǐng yú hé lú yuē chu wǎ bù rén wǎ zi cháng míng qí chén mò yǒu sǐ zhì

这句话大意是:阖庐之弟夫概王晨请于阖庐曰:“楚瓦不仁(瓦,子常名),其臣莫有死志。

xiān fá zhī qí zú bì bēn bēn ér hòu dà shī jì zhī bì kè

这句话大意是:先伐之,其卒必奔,奔而后大师继之,必克。

fú xǔ

这句话大意是:”弗许。

fu gài wáng yuē suǒ wèi chén yì ér xíng bù dài mìng zhě cǐ zhī wèi yě

这句话大意是:夫概王曰:“所谓臣义而行,不待命者,此之谓也。

jīn rì wǒ sǐ chu kě rù yě

这句话大意是:今日我死,楚可入也。

yǐ qí shǔ wǔ qiān xiān jī zi cháng zi cháng zhī zú bēn chu shī luàn wú shī dà bài zhī

这句话大意是:”以其属五千先击子常,子常之卒奔,楚师乱,吴师大败之。

wǔ hòu fèi zhōng zōng xú jìng yè zài yáng zhōu móu luàn yǐ kuāng fù wèi cí

这句话大意是:武后废中宗,徐敬业在扬州谋乱,以匡复为辞。

xún rì jiān dé shèng bīng shí yú wàn

这句话大意是:旬日间得胜,兵十余万。

tài hòu qiǎn jiàng jūn li xiào yì tǎo zhī

这句话大意是:太后遣将军李孝逸讨之。

jìng yè zhūn gāo yóu zhī xià ā xī lè bīng jù shǒu

这句话大意是:敬业屯高邮之下阿溪,勒兵拒守。

xiào yì zhàn shù bù lì yù yǐn tuì wèi yuán zhōng gù qǐng jué zhàn

这句话大意是:孝逸战,数不利,欲引退,魏元忠固请决战。

jìng yè zhì zhèn jì jiǔ shì zú duō pí juàn gù wàng zhèn bù néng zhěng

这句话大意是:敬业置阵既久,士卒多疲倦,顾望,阵不能整。

xiào yì jìn jī zhī jìng yè dà bài

这句话大意是:孝逸进击之,敬业大败。

jī wèi chéng liè chūn qiū shí jìn zhōng xíng mù zi bài wú zhōng jí qún dí yú tài yuán jí tài xī yě wú zhōng shān róng yě

这句话大意是:击未成列春秋时,晋中行穆子败无终及群狄于太原(即太卤也,无终山戎也)。

chóng zú yě chóng zhòng yě jiāng zhàn wèi shū yuē bǐ tú wǒ chē suǒ yù yòu ài de ài bù biàn chē yǐ shén gòng chē bì kè gèng zēng shí rén yǐ dāng yī chē zhī yòng

这句话大意是:崇卒也(崇,众也),将战,魏舒曰:“彼徒我车,所遇又隘(地隘不便车),以什共车必克(更增十人以当一车之用)。

kùn zhū ě yòu kè chē měi kùn yú ě dào jīn qù chē gù wèi bì kè qǐng jiē zú qù chē wèi bù zú zì wǒ shǐ

这句话大意是:困诸厄,又克(车每困于厄道,今去车,故为必克),请皆卒(去车为步卒),自我始。

nǎi huǐ chē yǐ wéi xíng wèi shū xiān zì huǐ qí shǔ chē wèi bù zhèn wǔ chéng wèi sān wu chéng chē zhě sān rén wǔ chéng shí wǔ rén jīn gǎi qù chē gèng yǐ wǔ rén wéi wu fēn wéi sān fēn

这句话大意是:”乃毁车以为行(魏舒先自毁其属车为步阵),五乘为三伍(乘车者三人五乘十五人,今改去车,更以五人为伍,分为三分)。

xún wú zhī bì rén bù kěn jí zú zhǎn yǐ xùn wèi shū zhé zhǎn zhī xún wú bù hèn suǒ yǐ néng lì gōng

这句话大意是:荀吴之嬖人不肯即卒,斩以殉(魏舒辄斩之,荀吴不恨,所以能立功)。

wèi wǔ zhèn yǐ xiāng lí liǎng yú qián wu yú hòu

这句话大意是:为五阵以相离,两于前,伍于后。

zhuān wèi yòu jiǎo cān wèi zuǒ jiǎo piān wéi qián jù jiē lín shí chǔ zhì zhī míng yǐ yòu zhī dí rén xiào zhī xiào qí shī cháng wèi chén ér báo zhī dà bài zhī

这句话大意是:专为右角,参为左角,偏为前拒(皆临时处置之名),以诱之,翟人笑之(笑其失常),未陈而薄之,大败之。

hòu wèi hóu mò chén chóng cóng hè bá yuè lì zhàn pò mò qí chǒu nú yǔ qīng jì suì běi zhì zhōu zhǎng kēng jí zhī

这句话大意是:后魏侯莫、陈崇从贺拔岳力战破万俟丑奴,与轻骑遂北至州长坑,及之。

zéi wèi chéng liè chóng dān qí rù zéi zhōng yú mǎ shàng shēng qín chǒu nú suì dà pò zhī

这句话大意是:贼未成列,崇单骑入贼中,于马上生擒丑奴,遂大破之。

duò hàn wáng liàng zuò luàn qiǎn qí jiāng qí mǔ liáng zì fǔ zhōng xùn lí yáng sāi bái mǎ jīn yú gōng lǐ zì tài xíng xià hé nèi

这句话大意是:隋汉王谅作乱,遣其将綦母良自滏中徇黎阳塞、白马津,余公理自太行下河内。

cháo tíng yǐ shǐ xiáng wéi xíng jūn zǒng guǎn tǎo zhī yú hé yīn jiǔ bù dé jì xiáng wèi jūn lì yuē yú gōng lǐ qīng ér wú móu yòu xīn dé zhì wèi qí zhòng de shì shì zhòng bì jiāo

这句话大意是:朝廷以史祥为行军总管讨之,于河阴久不得济,祥谓军吏曰:“余公理轻而无谋,又新得志,谓其众得恃,恃众必骄。

qiě hé dié běi rén xiān bù xí bīng suǒ wèi yōng shì rén ér zhàn bù zú tú yě

这句话大意是:且河谍北人先不习兵,所谓拥市人而战,不足图也。

nǎi lìng jūn zhōng xiū gōng jù gōng lǐ shǐ dié zhī zhī guǒ tún bīng yú hé yáng nèi chéng yǐ bèi

这句话大意是:乃令军中修攻具,公理使谍知之,果屯兵于河阳内城以备。

xiáng yú shì yǐ chuán nán àn gōng lǐ jù jiǎ dāng zhī

这句话大意是:祥于是舣船南岸,公理聚甲当之。

xiáng nǎi jiǎn jīng ruì yú xià liú qián dù

这句话大意是:祥乃简精锐,于下流潜渡。

gōng lǐ jù zhī wèi chéng liè xiáng zòng jī dà pò zhī

这句话大意是:公理拒之,未成列,祥纵击,大破之。

táng li xī liè fǎn yǐ tú biàn zhōu yòu qiǎn qí jiāng dù shǎo chéng jiāng bù qí wàn yú lái kòu qí huáng jiāng jué jiāng dào

这句话大意是:唐李希烈反,已屠汴州,又遣骑将杜少诚将步骑万余来寇蕲黄,将绝江道。

sì cáo wáng gāo qiǎn yǐn shèn jiāng qī qiān yú zhòng yù zhī yù yú yǒng ān shù

这句话大意是:嗣曹王皋遣尹慎将七千余众御之,遇于永安戍。

shèn liè sān zhà xiāng qù cái sì lǐ liè gǔ jiǎo zhōng zhà

这句话大意是:慎列三栅,相去才四里,列鼓角中栅。

shǎo chéng zhì fēn bīng wéi zhī bù duì wèi yán ér shēng gǔ fā sān zhà qí chū fèn jī bù wéi háng zhèn zéi luàn shǎo chéng bài zǒu zhǎn shǒu wàn jí fēng shī wèi jīng guān

这句话大意是:少诚至,分兵围之,部队未严,而声鼓发,三栅齐出奋击,不为行阵,贼乱,少诚败走,斩首万级,封尸为京观。

✦ You read 后集·卷十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.