史记 · 司马迁 · Chapter 11 of 130

十二本纪·孝景本纪

PinyinModern Translation
Size

xiào jǐng huáng dì zhě xiào wén zhī zhōng zi yě

孝景皇帝是孝文皇帝的次子。

mǔ dòu tài hòu

他的母亲是窦太后。

xiào wén zài dài shí qián hòu yǒu sān nán jí dòu tài hòu de xìng qián hòu sǐ jí sān zi gèng sǐ gù xiào jǐng de lì

孝文皇帝在代地时,前后有过三个儿子,等到窦太后得宠,这些儿子先后去世,三个儿子都死了,所以孝景皇帝得以继位。

yuán nián sì yuè yǐ mǎo shè tiān xià

元年四月乙卯日,大赦天下。

yǐ sì cì mín jué yī jí

乙巳日,赐给百姓一级爵位。

wǔ yuè chú tián bàn zū wèi xiào wén lì tài zōng miào

五月,减免一半田租,为孝文皇帝建立太宗庙。

lìng qún chén wú cháo hè

命令群臣不必朝贺。

xiōng nú rù dài yǔ yuē hé qīn

匈奴入侵代地,与他们约定和亲。

èr nián chūn fēng gù xiàng guó xiāo hé sūn xì wèi wǔ líng hóu

二年春天,封前相国萧何的孙子萧系为武陵侯。

nán zǐ èr shí ér de fu

男子二十岁开始登记服役。

sì yuè rén wǔ xiào wén tài hòu bēng

四月壬午日,孝文太后去世。

guǎng chuān cháng shā wáng jiē zhī guó

广川王和长沙王都前往自己的封国。

chéng xiàng shēn tú jiā zú

丞相申屠嘉去世。

bā yuè yǐ yù shǐ dài fū kāi fēng táo qīng wèi chéng xiàng

八月,任命御史大夫开封人陶青为丞相。

huì xīng chū dōng běi

彗星出现在东北方。

qiū héng shān yǔ báo dà zhě wǔ cùn shēn zhě èr chǐ

秋天,衡山地区下冰雹,大的有五寸,堆积深达二尺。

yíng huò nì xíng shǒu běi chén

火星逆行,停留在北极星附近。

yuè chū běi chén jiān

月亮出现在北极星之间。

suì xīng nì xíng tiān tíng zhōng

木星逆行穿过天廷区域。

zhì nán líng jí nèi shǐ duì yǔ wèi xiàn

设置南陵和内史、祋祤为县。

sān nián zhēng yuè yǐ sì shè tiān xià

三年正月乙巳日,大赦天下。

cháng xīng chū xī fāng

长星出现在西方。

tiān huǒ fán luò yáng dōng gōng dà diàn chéng shì

天火烧毁了洛阳东宫的大殿和城室。

wú wáng pì chǔ wáng wù zhào wáng suì jiāo xī wáng yǎng jǐ nán wáng pì guāng zī chuān wáng xián jiāo dōng wáng xióng qú fǎn fā bīng xī xiāng

吴王刘濞、楚王刘戊、赵王刘遂、胶西王刘卬、济南王刘辟光、菑川王刘贤、胶东王刘雄渠造反,发兵向西进发。

tiān zǐ wèi zhū cháo cuò qiǎn yuán àng yù gào bù zhǐ suì xi wéi liáng

皇帝为了诛杀晁错,派袁盎去传话劝告,但叛乱没有停止,于是叛军向西包围了梁国。

shàng nǎi qiǎn dà jiàng jūn dòu yīng tài wèi zhōu yà fu jiàng bīng zhū zhī

皇上于是派遣大将军窦婴、太尉周亚夫带兵去讨伐他们。

liù yuè yǐ hài

六月乙亥日。

shè wáng jūn jí chu yuán wáng zi děng yǔ móu fǎn zhě

赦免了逃亡的士兵以及楚元王的儿子刘戊等参与谋反的人。

fēng dà jiàng jūn dòu yīng wèi wèi qí hóu

封大将军窦婴为魏其侯。

lì chu yuán wáng zǐ píng lù hóu lǐ wèi chǔ wáng

立楚元王的儿子平陆侯刘礼为楚王。

lì huáng zǐ duān wèi jiāo xī wáng zi shèng wèi zhōng shān wáng

立皇子刘端为胶西王,皇子刘胜为中山王。

xǐ jì běi wáng zhì wèi zī chuān wáng huái yáng wáng yú wèi lǔ wáng rǔ nán wáng fēi wéi jiāng dū wáng

将济北王刘志改封为菑川王,淮阳王刘馀改封为鲁王,汝南王刘非改封为江都王。

qí wáng jiāng lú yàn wáng jiā jiē hōng

齐王刘将庐、燕王刘嘉都去世了。

sì nián xià lì tài zǐ

景帝四年夏天,立了太子。

lì huáng zǐ chè wèi jiāo dōng wáng

立皇子刘彻为胶东王。

liù yuè jiǎ xū shè tiān xià

六月甲戌日,大赦天下。

hòu jiǔ yuè gèng yǐ yáng wèi yáng líng

闰九月,将弋阳改名为阳陵。

fù zhì jīn guān yòng chuán chū rù

重新设置渡口和关隘,凭通行证出入。

dōng yǐ zhào guó wèi hán dān jùn

冬天,将赵国改为邯郸郡。

wǔ nián sān yuè zuò yáng líng wèi qiáo

景帝五年三月,修建阳陵和渭桥。

wǔ yuè mù xǐ yáng líng yǔ qián èr shí wàn

五月,招募百姓迁移到阳陵,给予二十万钱。

jiāng dū dà bào fēng cóng xī fāng lái huài chéng shí èr zhàng

江都地区刮起猛烈的西风,毁坏了城墙十二丈。

dīng mǎo fēng cháng gōng zhǔ zi jiǎo wèi lóng lǜ hóu

丁卯日,封长公主的儿子陈𫊸为隆虑侯。

xǐ guǎng chuān wáng wèi zhào wáng

改封广川王为赵王。

liù nián chūn fēng zhōng wèi wǎn wèi jiàn líng hóu jiāng dū chéng xiàng jiā wèi jiàn píng hóu lǒng xī tài shǒu hún yá wèi píng qǔ hóu zhào chéng xiàng jiā wèi jiāng líng hóu gù jiāng jūn bù wèi shū hóu

景帝六年春天,封中尉卫绾为建陵侯,江都国丞相程嘉为建平侯,陇西太守公孙浑邪为平曲侯,赵国丞相苏嘉为江陵侯,原将军栾布为鄃侯。

liáng chu èr wáng jiē hōng

梁王和楚王都去世了。

hòu jiǔ yuè fá chí dào shù zhí lán chí

闰九月,砍伐驰道旁的树木,在兰池种植植物。

qī nián dōng fèi lì tài zǐ wèi lín jiāng wáng

景帝七年冬天,废黜栗太子,将他降为临江王。

shí yuè huì rì yǒu shí zhī

十月最后一天,发生了日食。

chūn miǎn tú lì zuò yáng líng zhě

春天,赦免了在阳陵服劳役的囚徒。

chéng xiàng qīng miǎn

丞相卫青被免职。

èr yuè yǐ sì yǐ tài wèi tiáo hòu zhōu yà fu wèi chéng xiàng

二月乙巳日,任命太尉条侯周亚夫为丞相。

sì yuè yǐ sì lì jiāo dōng wáng tài hòu wèi huáng hòu

四月乙巳日,立胶东王的太后为皇后。

dīng sì lì jiāo dōng wáng wèi tài zǐ

丁巳日,立胶东王为太子。

míng chè

名字叫彻。

zhōng yuán nián fēng gù yù shǐ dài fū zhōu kē sūn píng wèi shéng hóu gù yù shǐ dài fū zhōu chāng zuǒ chē wèi ān yáng hóu sì yuè yǐ sì shè tiān xià cì jué yī jí

中元元年,封已故御史大夫周苛的孙子周平为绳侯,已故御史大夫周昌的儿子周左车为安阳侯。四月乙巳日,大赦天下,赐给百姓爵位一级。

chú jìn gù

解除对某些人的禁锢禁令。

dì dòng

发生地震。

héng shān yuán dōu yǔ báo dà zhě chǐ bā cùn

衡山、原都两地下了冰雹,大的直径有一尺八寸。

zhōng èr nián èr yuè xiōng nú rù yàn suì bù hé qīn

中元二年二月,匈奴入侵燕地,于是不再与匈奴和亲。

sān yuè zhào lín jiāng wáng lái

三月,召临江王来京城。

jí sǐ zhōng wèi fǔ zhōng

随即在中尉府中死去。

xià lì huáng zǐ yuè wèi guǎng chuān wáng zi jì wèi jiāo dōng wáng

夏天,立皇子刘越为广川王,皇子刘寄为胶东王。

fēng sì hóu

分封了四位侯爵。

jiǔ yuè jiǎ xū rì shí

九月甲戌日,发生日食。

zhōng sān nián dōng ba zhū hóu yù shǐ zhōng chéng

中元三年冬天,撤销了诸侯国的御史中丞官职。

chūn xiōng nú wáng èr rén lǜ qí tú lái jiàng jiē fēng wèi liè hóu

春天,两位匈奴王率领部众前来投降,都被封为列侯。

lì huáng zǐ fāng chéng wèi qīng hé wáng

立皇子刘方乘为清河王。

sān yuè huì xīng chū xī běi

三月,西北方出现了彗星。

chéng xiàng zhōu yà fu yǐ yù shǐ dài fū táo hóu liú shě wèi chéng xiàng

丞相周亚夫被免职,任命御史大夫桃侯刘舍为丞相。

sì yuè dì dòng

四月,发生地震。

jiǔ yuè wù xū huì rì shí

九月最后一天戊戌日,发生日食。

jūn dōng dōu mén wài

军队驻扎在东都门外。

zhōng sì nián sān yuè zhì dé yáng gōng

中元四年三月,修建德阳宫。

dà huáng

发生大规模蝗灾。

qiū shè tú zuò yáng líng zhě

秋季,赦免了正在修建阳陵的刑徒。

zhōng wǔ nián xià lì huáng zǐ shùn wèi cháng shān wáng

中元五年夏天,立皇子刘舜为常山王。

fēng shí hóu

分封了十位侯爵。

liù yuè dīng sì shè tiān xià cì jué yī jí

六月丁巳日,大赦天下,赐予百姓爵位一级。

tiān xià dà lǎo

全国发生严重水灾。

gèng mìng zhū hóu chéng xiàng yuē xiāng

将诸侯国的丞相改称为相。

qiū dì dòng

秋季,发生地震。

zhōng liù nián èr yuè jǐ mǎo xíng xìng yōng jiāo jiàn wǔ dì

中元六年二月己卯日,皇帝巡行至雍地,在郊外祭祀五帝。

sān yuè yǔ báo

三月,下冰雹。

sì yuè liáng xiào wáng chéng yáng gòng wáng rǔ nán wáng jiē hōng

四月,梁孝王、城阳共王、汝南王都去世了。

lì liáng xiào wáng zǐ míng wèi jì chuān wáng zi péng lí wèi jì dōng wáng zi dìng wéi shān yáng wáng zi bù shí wèi jì yīn wáng

立梁孝王的儿子刘明为济川王,刘彭离为济东王,刘定为山阳王,刘不识为济阴王。

liáng fēn wéi wǔ

梁国被分割为五个部分。

fēng sì hóu

分封了四位侯爵。

gèng mìng tíng wèi wèi dà lǐ jiāng zuò shào fǔ wèi jiāng zuò dà jiàng zhǔ jué zhōng wèi wèi dū wèi cháng xìn zhān shì wèi cháng xìn shào fǔ jiāng xíng wèi dà cháng qiū dà xíng wéi xíng rén fèng cháng wèi tài cháng diǎn kè wèi dà xíng zhì sù nèi shǐ wèi dà nóng

将廷尉改名为大理,将作少府改名为将作大匠,主爵中尉改名为都尉,长信詹事改名为长信少府,将行改名为大长秋,大行改名为行人,奉常改名为太常,典客改名为大行,治粟内史改名为大农。

yǐ dà nèi wèi èr qiān dàn zhì zuǒ yòu nèi guān shǔ dà nèi

将大内官秩定为二千石,设置左右内官,隶属于大内。

qī yuè xīn hài rì shí

七月辛亥日,发生日食。

bā yuè xiōng nú rù shàng jùn

八月,匈奴入侵上郡。

hòu yuán nián dōng gèng mìng zhòng dài fū lìng wèi wèi wèi

后元元年冬天,将中大夫令改名为卫尉。

sān yuè dīng yǒu shè tiān xià cì jué yī jí zhōng èr qiān dàn zhū hóu xiāng jué yòu shù cháng

三月丁酉日,大赦天下,赐予百姓爵位一级,赐予中二千石官员和诸侯国相右庶长的爵位。

sì yuè dà pú

四月,举行盛大的聚饮活动。

wǔ yuè bǐng xū dì dòng qí zǎo shí shí fù dòng

五月丙戌日,发生地震,当天早饭时分再次震动。

shàng yōng dì dòng èr shí èr rì huài chéng yuán

上庸地区地震持续了二十二天,城墙被震坏。

qī yuè yǐ sì rì shí

七月乙巳日,发生日食。

chéng xiàng liú shě miǎn

丞相刘舍被免职。

bā yuè rén chén yǐ yù shǐ dài fū wǎn wèi chéng xiàng fēng jiàn líng hóu

八月壬辰日,任命御史大夫卫绾为丞相,封为建陵侯。

hòu èr nián zhēng yuè dì yī rì sān dòng

后元二年正月,一天之内地震三次。

zhì jiāng jūn jī xiōng nú

郅都将军率军攻打匈奴。

pú wǔ rì

特许百姓聚饮五天。

lìng nèi shǐ jùn bù dé sì mǎ sù mò rù xiàn guān

下令内史和各郡不得用粮食喂马,违者粮食没收归官府。

lìng tú lì yī qī

规定服劳役的囚徒穿七升布做的衣服

布。

zhǐ mǎ chōng

禁止用马舂米。

wèi suì bù dēng jìn tiān xià shí bù zào suì

因为年成不好,禁止天下人过度消耗粮食,以免影响来年收成。

shěng liè hóu qiǎn zhī guó

减少列侯留在京城的数量,让他们返回封国。

sān yuè xiōng nú rù yàn mén

三月,匈奴入侵雁门郡。

shí yuè zū cháng líng tián

十月,出租长陵附近的田地。

dà hàn

发生大旱。

héng shān guó hé dōng yún zhōng jùn mín yì

衡山国、河东郡、云中郡发生瘟疫。

hòu sān nián shí yuè rì yuè jiē chì wǔ rì

后元三年十月,太阳和月亮连续五天呈现红色。

shí èr yuè huì kù

十二月最后一天,打雷。

rì rú zǐ

太阳颜色发紫。

wǔ xīng nì xíng shǒu tài wēi

五大行星逆行并停留在太微垣附近。

yuè guàn tiān tíng zhōng

月亮横穿天廷区域。

zhēng yuè jiǎ yín huáng tài zǐ guān

正月甲寅日,皇太子举行冠礼。

jiǎ zǐ xiào jǐng huáng dì bēng

甲子日,孝景皇帝驾崩。

yí zhào cì zhū hóu wáng yǐ xià zhì mín wèi fù hòu jué yī jí tiān xià hù bǎi qián

遗诏赐予诸侯王以下至平民中作为家族继承人的男子爵位一级,赏赐天下每户一百钱。

chū gōng rén guī qí jiā fù wú suǒ yǔ

释放宫中女子回家,免除其赋税徭役。

tài zǐ jí wèi shì wèi xiào wǔ huáng dì

太子登基,这就是孝武皇帝。

sān yuè fēng huáng tài hòu dì fén wèi wǔ ān hóu dì shèng wèi zhōu yáng hóu

三月,封皇太后的弟弟田蚡为武安侯,弟弟田胜为周阳侯。

zhì yáng líng

设置阳陵县。

tài shǐ gōng yuē hàn xìng xiào wén shī dà dé tiān xià huái ān zhì xiào jǐng bù fù yōu yì xìng ér zhāo cuò kè xuē zhū hóu suì shǐ qī guó jù qǐ hé zòng ér xī xiāng yǐ zhū hóu tài shèng ér cuò wèi zhī bù yǐ jiàn yě

太史公说:汉朝兴起后,孝文帝施行大德政,天下人心归附安定;到了孝景帝时,不再担忧异姓诸侯的威胁,但晁错强行削减诸侯封地,导致七国一同起兵,联合向西进攻,这是因为诸侯势力太强大,而晁错处理此事没有循序渐进。

jí zhǔ fù yǎn yán zhī ér zhū hóu yǐ ruò zú yǐ ān

等到主父偃提出推恩令的建议,诸侯势力因此削弱,最终天下安定。

ān wēi zhī jī qǐ bù yǐ móu zāi

国家安危的关键,难道不就在于谋划吗?

jǐng dì jí wèi yīn xiū jìng mò

景帝即位后,奉行清静无为的治国方略。

miǎn rén wū nóng lǜ xià yǐ dé

鼓励百姓从事农耕,以德行表率臣下。

zhì dù sī chuàng lǐ fǎ kě zé

制度由此创立,礼法成为准则。

yī zhāo wú chǔ zhà qǐ xiōng tè

突然之间,吴楚等国发动叛乱。

tí jú chéng xìn jù lún zhì huò

挑起事端引发冲突,抗拒朝廷导致混乱。

zhāo cuò suī zhū liáng chéng wèi kè

晁错虽被处死,梁国的城池仍未攻破。

tiáo hòu chū jiàng zhuī bēn zhú běi

条侯周亚夫领兵出征,追击败逃的敌军。

zuò jiàn xiāo qíng lì jiǎn mù zéi

坐着就见到叛军首领被斩首示众,立刻铲除了谋反的贼寇。

rú hé tài wèi hòu zú xià yù

为何像太尉周亚夫这样的功臣,后来竟被关进监狱?

xī zāi míng jūn sī gōng bù lù

可惜啊,贤明的君主,竟未记录这样的功绩!

✦ You read 十二本纪·孝景本纪

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.