dà jiàng jūn wèi qīng zhě píng yáng rén yě
大将军卫青,是平阳人。
qí fù zhèng jì wèi lì jǐ shì píng yáng hòu jiā yǔ hóu qiè wèi ǎo tōng shēng qīng
他的父亲郑季,是个小官,在平阳侯家做事,与平阳侯的妾室卫媪私通,生下了卫青。
qīng tóng mǔ xiōng wèi zhǎng zǐ ér zǐ wèi zǐ fu zì píng yáng gōng zhǔ jiā de xìng tiān zǐ gù mào xìng wèi wèi shì
卫青同母的哥哥叫卫长子,而他的姐姐卫子夫从平阳公主家得到天子宠幸,所以他们冒用了卫家的姓氏。
zì zhòng qīng
卫青的字是仲卿。
zhǎng zǐ gèng zì zhǎng jūn
他的哥哥卫长子改字为长君。
zhǎng jūn mǔ hào wèi wèi ǎo
长君的母亲被称为卫媪。
ǎo cháng nǚ wèi rú cì nǚ shǎo r cì nǚ wèi zǐ fu
卫媪的大女儿叫卫孺,二女儿叫少儿,三女儿叫卫子夫。
hòu zi fū nán dì bù guǎng jiē mào wèi shì
后来子夫的同母弟弟步、广也都冒用了卫姓。
qīng wèi hòu jiā rén shǎo shí guī qí fù qí fù shǐ mù yáng
卫青是平阳侯家的仆人,小时候回到父亲身边,父亲让他去放羊。
xiān mǔ zhī zǐ jiē nú chù zhī bù yǐ wèi xiōng dì shù
他父亲前妻生的儿子们都把他当奴隶看待,不把他当兄弟。
qīng cháng cóng rù zhì gān quán jū shì yǒu yī qián tú xiāng qīng yuē guì rén yě guān zhì fēng hóu
卫青曾经跟人一起到甘泉宫的居室,有个脖子上套着铁圈的刑徒给卫青看相说:“你是贵人啊,将来能做官封侯。”
qīng xiào yuē rén nú zhī shēng de wú chī mà jí zú yǐ ān dé fēng hóu shì hu
卫青笑着说:“我生来就是人家的奴仆,能不挨打受骂就满足了,哪敢想封侯的事呢!”
qīng zhuàng wèi hòu jiā qí cóng píng yáng zhǔ
卫青长大后,做了平阳侯家的骑兵,跟随平阳公主。
jiàn yuán èr nián chūn qīng zǐ zi fu de rù gōng xìng shàng
建元二年春天,卫青的姐姐卫子夫得以入宫,受到皇上宠幸。
huáng hòu táng yì dà zhǎng gōng zhǔ nǚ yě wú zi dù
当时的皇后,是堂邑大长公主的女儿,没有儿子,生性嫉妒。
dà zhǎng gōng zhǔ wén wèi zǐ fu xìng yǒu shēn dù zhī nǎi shǐ rén bǔ qīng
大长公主听说卫子夫受宠,并且怀了身孕,非常嫉妒,就派人捉拿卫青。
qīng shí jǐ shì jiàn zhāng wèi zhī míng
卫青当时在建章宫当差,还没有什么名气。
dà zhǎng gōng zhǔ zhí qiú qīng yù shā zhī
大长公主抓住并囚禁了卫青,想杀掉他。
qí you qí láng gōng sūn áo yǔ zhuàng shì wǎng cuàn qǔ zhī yǐ gù dé bù sǐ
他的朋友骑郎公孙敖带着壮士去把他抢了出来,因此才没死。
shàng wén nǎi zhào qīng wèi jiàn zhāng jiān shì zhōng jí tóng mǔ kūn dì guì shǎng cì shù rì jiān lèi qiān jīn
皇上听说了这件事,就召见卫青,任命他为建章监,加侍中衔,连同他的同母兄弟也都显贵起来,赏赐的财物几天之内就累积到千金。
rú wèi tài pú gōng sūn hè qī
卫孺做了太仆公孙贺的妻子。
shǎo r gù yǔ chén zhǎng tōng shàng zhào guì zhǎng
少儿以前和陈掌私通,皇上召见并让陈掌显贵起来。
gōng sūn áo yóu cǐ yì guì
公孙敖也因此更加显贵。
zi fu wèi fū rén
卫子夫被封为夫人。
qīng wèi dà zhōng dài fū
卫青被任命为大中大夫。
yuán guāng wǔ nián qīng wèi chē qí jiāng jūn jī xiōng nú chū shàng gǔ
元光五年,卫青担任车骑将军,攻打匈奴,从上谷出兵;
tài pú gōng sūn hè wèi qīng chē jiāng jūn chū yún zhōng
太仆公孙贺担任轻车将军,从云中出兵;
dà zhōng dài fū gōng sūn áo wèi qí jiāng jūn chū dài jùn
大中大夫公孙敖担任骑将军,从代郡出兵;
wèi wèi lǐ guǎng wèi xiāo qí jiāng jūn chū yàn mén jūn gè wàn qí
卫尉李广担任骁骑将军,从雁门出兵:每支军队各有一万骑兵。
qīng zhì lóng chéng zhǎn shǒu lǔ shù bǎi
卫青到达茏城,斩杀敌军数百人。
qí jiāng jūn áo wáng qī qiān jì
骑将军公孙敖损失了七千骑兵;
wèi wèi lǐ guǎng wèi lǔ suǒ de de tuō guī jiē dāng zhǎn shú wèi shù rén
卫尉李广被敌人俘虏,后来逃脱回来:两人都应当被处斩,但用钱财赎罪后贬为平民。
hè yì wú gōng
公孙贺也没有立下战功。
yuán shuò yuán nián chūn wèi fū rén yǒu nán lì wèi huáng hòu
元朔元年春天,卫夫人(卫子夫)生下儿子,被立为皇后。
qí qiū qīng wèi chē qí jiāng jūn chū yàn mén sān wàn qí jī xiōng nú zhǎn shǒu lǔ shù qiān rén
那年秋天,卫青担任车骑将军,从雁门出兵,率领三万骑兵攻打匈奴,斩杀敌军数千人。
míng nián xiōng nú rù shā liáo xī tài shǒu lǔ lüè yú yáng èr qiān yú rén bài hán jiāng jūn jūn
第二年,匈奴入侵并杀害了辽西太守,掳掠渔阳郡两千多人,击败了韩安国将军的军队。
hàn lìng jiāng jūn li xi jī zhī chū dài
汉朝命令将军李息出击匈奴,从代郡出兵;
lìng chē qí jiāng jūn qīng chū yún zhōng yǐ xī zhì gāo quē
命令车骑将军卫青从云中向西进军,直到高阙。
suì lüè hé nán de zhì yú lǒng xī bǔ shǒu lǔ shù qiān chù shù shí wàn zǒu bái yáng lóu fán wáng
于是夺取了黄河以南地区,一直打到陇西,俘获敌军数千人,牲畜数十万头,赶跑了白羊王和楼烦王。
suì yǐ hé nán de wèi shuò fāng jùn
随后将黄河以南地区设置为朔方郡。
yǐ sān qiān bā bǎi hù fēng qīng wèi cháng píng hóu
将三千八百户封给卫青,封他为长平侯。
qīng xiào wèi sū jiàn yǒu gōng yǐ qiān yī bǎi hù fēng jiàn wèi píng líng hóu
卫青的校尉苏建立下战功,将一千一百户封给苏建,封他为平陵侯。
shǐ jiàn zhù shuò fāng chéng
派苏建修筑朔方城。
qīng xiào wèi zhāng cì gōng yǒu gōng fēng wèi àn tóu hóu
卫青的校尉张次公立下战功,被封为岸头侯。
tiān zǐ yuē xiōng nú nì tiān lǐ luàn rén lún bào cháng nüè lǎo yǐ dào qiè wèi wu xíng zhà zhū mán yí zào móu jiè bīng shù wèi biān hài gù xīng shī qiǎn jiàng yǐ zhēng jué zuì
天子说:“匈奴违背天理,扰乱人伦,欺凌弱小虐待老人,以盗窃为业,对蛮夷各国施行欺诈,策划阴谋借助武力,多次成为边境祸害,因此出动军队派遣将领,来征讨他们的罪行。
shī bù yún hū báo fá xiǎn yǔn zhì yú tài yuán chū chē bāng bāng chéng bǐ shuò fāng
《诗经》上不是说过吗,‘征讨𤞤狁,直到太原’,‘战车隆隆,在那朔方筑城’。
jīn chē qí jiāng jūn qīng dù xī hé zhì gāo quē
如今车骑将军卫青渡过西河到达高阙,
huò shǒu lǔ èr qiān sān bǎi jí
斩获敌军首级两千三百个,
chē zī xù chǎn bì shōu wèi xī
车辆、辎重和牲畜全被缴获,
yǐ fēng wèi liè hóu
已被封为列侯,
suì xī dìng hé nán de
于是向西平定河南地区,
àn yú xī jiù sāi
沿着榆谿旧要塞,
jué zǐ lǐng
穿越梓领,
liáng běi hé
在北河架桥,
tǎo pú ní
讨伐蒲泥部族,
pò fú lí
攻破符离,
zhǎn qīng ruì zhī zú
斩杀精锐士兵,
bǔ fú tīng zhě sān qiān qī shí yī jí
俘虏侦察兵三千零七十一人,
zhí xùn huò chǒu
审讯俘虏并抓获敌首,
qū mǎ niú yáng bǎi yǒu yú wàn
驱赶马牛羊一百多万头,
quán jiǎ bīng ér hái
保全全部武器装备返回,
yì fēng qīng sān qiān hù
加封卫青三千户食邑。
qí míng nián xiōng nú rù shā dài jùn tài shǒu you rù lüè yàn mén qiān yú rén
”第二年,匈奴入侵杀死代郡太守友,掳掠雁门郡一千多人。
qí míng nián xiōng nú dà rù dài dìng xiāng shàng jùn shā lüè hàn shù qiān rén
再下一年,匈奴大举入侵代郡、定襄、上郡,杀害掳掠汉朝数千人。
qí míng nián yuán shuò zhī wǔ nián chūn hàn lìng chē qí jiāng jūn qīng jiāng sān wàn qí chū gāo quē
又过一年,即元朔五年春天,汉朝命令车骑将军卫青率领三万骑兵,从高阙出击;
wèi wèi sū jiàn wèi yóu jī jiāng jūn zuǒ nèi shǐ li jū wèi qiáng nǔ jiāng jūn tài pú gōng sūn hè wèi qí jiāng jūn dài xiāng li cài wèi qīng chē jiāng jūn jiē lǐng shǔ chē qí jiāng jūn jù chū shuò fāng
卫尉苏建任游击将军,左内史李沮任强弩将军,太仆公孙贺任骑将军,代相李蔡任轻车将军,都隶属车骑将军,一同从朔方出兵;
dà xíng li xi àn tóu hóu zhāng cì gōng wèi jiāng jūn chū yòu běi píng xián jī xiōng nú
大行李息、岸头侯张次公任将军,从右北平出兵:全部攻击匈奴。
xiōng nú yòu xián wáng dāng wèi qīng děng bīng yǐ wéi hàn bīng bù néng zhì cǐ yǐn zuì
匈奴右贤王面对卫青等部队,以为汉军不可能到达这里,饮酒大醉。
hàn bīng yè zhì wéi yòu xián wáng yòu xián wáng jīng yè táo dú yǔ qí ài qiè yī rén zhuàng qí shù bǎi chí kuì wéi běi qù
汉军夜间抵达,包围右贤王,右贤王惊慌,连夜逃跑,只带着他的一名爱妾和数百名精锐骑兵,冲破包围向北逃去。
hàn qīng jì xiào wèi guō chéng děng zhú shù bǎi lǐ bù jí de yòu xián bì wáng shí yú rén zhòng nán nǚ wàn wǔ qiān yú rén chù shù qiān bǎi wàn wū shì yǐn bīng ér hái
汉军轻骑校尉郭成等追击数百里,没有追上,俘获右贤王部下的裨王十多人,男女部众一万五千多人,牲畜数千万头,于是率军返回。
zhì sāi tiān zǐ shǐ shǐ zhě chí dà jiàng jūn yìn jí jūn zhōng bài chē qí jiāng jūn qīng wèi dà jiàng jūn zhū jiāng jiē yǐ bīng shǔ dà jiàng jūn dà jiàng jūn lì hào ér guī
到达边塞时,皇帝派使者持大将军印,就在军中任命车骑将军卫青为大将军,所有将领都将军队归属大将军指挥,大将军确立名号后班师。
tiān zǐ yuē dà jiàng jūn qīng gōng lǜ róng shì shī dà jié huò xiōng nú wáng shí yǒu yú rén yì fēng qīng liù qiān hù
皇帝说:“大将军卫青亲自率领将士,军队大获全胜,俘获匈奴王十多人,加封卫青六千户食邑。”
ér fēng qīng zǐ kàng wèi yí chūn hóu qīng zǐ bù yí wéi yīn ān hóu qīng zǐ dēng wèi fā gàn hòu
于是封卫青的儿子卫伉为宜春侯,卫青的儿子卫不疑为阴安侯,卫青的儿子卫登为发干侯。
qīng gù xiè yuē chén xìng de dài zuì háng jiān lài bì xià shén líng jūn dà jié jiē zhū xiào wèi lì zhàn zhī gōng yě
卫青坚决推辞说:“我侥幸能在军队中任职,依赖陛下的神威,军队取得大胜,这都是各位校尉奋力作战的功劳。
bì xià xìng yǐ yì fēng chén qīng
陛下已经加封了我卫青。
chén qīng zǐ zài liǎng bǎo zhōng wèi yǒu qín láo shàng xìng liè dì fēng wèi sān hòu fēi chén dài zuì háng jiān suǒ yǐ quàn shì lì zhàn zhī yì yě
我的儿子们还在襁褓之中,没有立下功劳,皇上却分封土地让他们三人为侯,这不是我在军中任职用来激励将士奋力作战的本意。
kàng děng sān rén hé gǎn shòu fēng
卫伉等三人怎么敢接受封赏!”
tiān zǐ yuē wǒ fēi wàng zhū xiào wèi gōng yě jīn gù qiě tú zhī
”天子说:“我没有忘记各位校尉的功劳,现在正要考虑他们。
nǎi zhào yù shǐ yuē hù jūn dū wèi gōng sūn áo sān cóng dà jiàng jūn jī xiōng nú cháng hù jūn fu xiào huò wáng yǐ qiān wǔ bǎi hù fēng áo wèi hé qí hóu
”于是下诏给御史说:“护军都尉公孙敖三次跟随大将军出击匈奴,经常担任护军,协助校尉俘获匈奴王,以一千五百户封公孙敖为合骑侯。
dū wèi hán shuō cóng dà jiàng jūn chū yǔ hún zhì xiōng nú yòu xián wáng tíng wèi huī xià bó zhàn huò wáng yǐ qiān sān bǎi hù fēng shuō wèi lóng yán hóu
都尉韩说跟随大将军从窳浑出兵,到达匈奴右贤王的王庭,作为部下搏战斗俘获匈奴王,以一千三百户封韩说为龙嵒侯。
qí jiāng jūn gōng sūn hè cóng dà jiàng jūn huò wáng yǐ qiān sān bǎi hù fēng hè wèi nán jiào hóu
骑将军公孙贺跟随大将军俘获匈奴王,以一千三百户封公孙贺为南窌侯。
qīng chē jiāng jūn li cài zài cóng dà jiàng jūn huò wáng yǐ qiān liù bǎi hù fēng cài wéi lè ān hóu
轻车将军李蔡两次跟随大将军俘获匈奴王,以一千六百户封李蔡为乐安侯。
xiào wèi li shuò xiào wèi zhào bù yú xiào wèi gōng sūn róng nú gè sān cóng dà jiàng jūn huò wáng yǐ qiān sān bǎi hù fēng shuò wèi shè zhǐ hóu yǐ qiān sān bǎi hù fēng bù yú wèi suí chéng hóu yǐ qiān sān bǎi hù fēng róng nú wéi cóng píng hóu
校尉李朔,校尉赵不虞,校尉公孙戎奴,各自三次跟随大将军俘获匈奴王,以一千三百户封李朔为涉轵侯,以一千三百户封赵不虞为随成侯,以一千三百户封公孙戎奴为从平侯。
jiāng jūn li jū li xi jí xiào wèi dòu rú yì yǒu gōng cì jué guān nèi hóu shí yì gè sān bǎi hù
将军李沮、李息以及校尉豆如意有功,赐予关内侯的爵位,每人食邑三百户。
qí qiū xiōng nú rù dài shā dū wèi zhū yīng
”那年秋天,匈奴入侵代郡,杀死都尉朱英。
qí míng nián chūn
第二年春天,
dà jiàng jūn qīng chū dìng xiāng
大将军卫青从定襄出兵,
hé qí hóu áo wèi zhōng jiàng jūn
合骑侯公孙敖担任中将军,
tài pú hè wèi zuǒ jiāng jūn
太仆公孙贺担任左将军,
xī hòu zhào xìn wèi qián jiāng jūn
翕侯赵信担任前将军,
wèi wèi sū jiàn wèi yòu jiāng jūn
卫尉苏建担任右将军,
láng zhōng lìng lǐ guǎng wèi hòu jiāng jūn
郎中令李广担任后将军,
yòu nèi shǐ li jū wèi qiáng nǔ jiāng jūn
右内史李沮担任强弩将军,
xián shǔ dà jiàng jūn
都归属大将军指挥,
zhǎn shǒu shù qiān jí ér hái
斩杀匈奴数千人后返回。
yuè yú xī fù chū dìng xiāng jī xiōng nú zhǎn shǒu lǔ wàn yú rén
一个多月后,全军再次从定襄出击匈奴,斩杀俘获敌军一万多人。
yòu jiāng jūn jiàn qián jiāng jūn xìn bìng jūn sān qiān yú qí dú féng chán yú bīng yǔ zhàn yī rì yú hàn bīng qiě jǐn
右将军赵建和前将军赵信带领三千多骑兵,单独遭遇单于的军队,激战一天多,汉军几乎全军覆没。
qián jiāng jūn gù hú rén jiàng wèi xī hòu jiàn jí xiōng nú yòu zhī suì jiāng qí yú qí kě bā bǎi le jiàng chán yú
前将军赵信原本是胡人,投降后被封为翕侯,在危急时刻,匈奴引诱他,于是他带领剩下的约八百骑兵,投降了单于。
yòu jiāng jūn sū jiàn jǐn wáng qí jūn dú yǐ shēn de wáng qù zì guī dà jiàng jūn
右将军苏建全军覆没,独自一人逃脱,自行返回大将军卫青那里。
dà jiàng jūn wèn qí zuì zhèng hóng zhǎng shǐ ān yì láng zhōu bà děng jiàn dāng yún hé
大将军卫青询问军法官正闳、长史安、议郎周霸等人:“苏建该如何处置?
bà yuē zì dà jiāng jūn chū wèi cháng zhǎn pí jiàng
”周霸说:“自从大将军出征以来,从未斩杀过副将。
jīn jiàn qì jūn kě zhǎn yǐ míng jiāng jūn zhī wēi
现在苏建弃军而逃,可以斩首以彰显将军的威严。
hóng ān yuē bù rán
”正闳和安说:“不对。
bīng fǎ xiǎo dí zhī jiān dà dí zhī qín yě
兵法上说‘弱小的军队如果硬拼,就会被强大的敌人俘虏’。
jīn jiàn yǐ shù qiān dāng chán yú shù wàn lì zhàn yī rì yú shì jǐn bù gǎn yǒu èr xīn zì guī
现在苏建以几千人对抗单于数万大军,奋力作战一天多,士兵耗尽,他却没有二心,自行归来。
zì guī ér zhǎn zhī shì shì hòu wú fǎn yì yě
如果自行归来却被斩首,这会让以后的人不敢再回来。
bù dàng zhǎn
不应该斩首。
dà jiàng jūn yuē qīng xìng de yǐ fèi fǔ dài zuì háng jiān bù huàn wú wēi ér bà shuō wǒ yǐ míng wēi shén shī chén yì
”大将军说:“我卫青有幸凭借亲近关系在军中任职,不担心没有威严,而周霸却建议我通过杀人来树立威信,这很违背臣子的本意。
qiě shǐ chén zhí suī dāng zhǎn jiāng yǐ chén zhī zūn chǒng ér bù gǎn zì shàn zhuān zhū wū jìng wài ér jù guī tiān zi tiān zǐ zì cái zhī wū shì yǐ jiàn wéi rén chén bù gǎn zhuān quán bù yì kě hu
况且即使我的职责允许斩杀将领,以我受宠的地位也不敢在境外擅自专权诛杀,而应把苏建送回朝廷,由天子亲自裁决,这样来体现臣子不敢专权,不是很好吗?
jūn lì jiē yuē shàn
”军官们都说“好”。
suì qiú jiàn yì xíng zài suǒ
于是将苏建囚禁起来,送往皇帝所在的地方。
rù sāi bà bīng
大军进入边塞,停止军事行动。
shì suì yě dà jiàng jūn zǐ zi huò qù bìng nián shí bā xìng wèi tiān zǐ shì zhōng
这一年,大将军卫青的姐姐的儿子霍去病十八岁,受到宠幸,担任天子的侍中。
shàn qí shè zài cóng dà jiàng jūn shòu zhào yǔ zhuàng shì wèi piāo yáo xiào wèi yǔ qīng yǒng qí bā bǎi zhí qì dà jūn shù bǎi lǐ fù lì zhǎn bǔ shǒu lǔ guò dāng
他擅长骑马射箭,再次跟随大将军出征,奉诏与壮士一起,担任剽姚校尉,带领八百轻勇骑兵,脱离大军数百里寻找战机,斩杀和俘虏的敌人数量超过自己的损失。
wū shì tiān zǐ yuē piāo yáo xiào wèi qù bìng zhǎn shǒu lǔ èr qiān èr shí bā jí jí xiàng guó dàng hù zhǎn chán yú dà fù xíng jí ruò hóu chǎn shēng bǔ jì fù luō gū bǐ zài guàn jūn yǐ qiān liù bǎi hù fēng qù bìng wèi guàn jūn hóu
于是天子说:“剽姚校尉霍去病斩杀敌人二千零二十八人,包括相国、当户等官员,斩杀单于的祖父辈籍若侯产,活捉叔父罗姑比,两次功冠全军,以一千六百户封霍去病为冠军侯。
shàng gǔ tài shǒu hǎo xián sì cóng dà jiàng jūn bǔ zhǎn shǒu lǔ èr qiān yú rén yǐ qiān yī bǎi hù fēng xián wèi zhòng lì hóu
上谷太守郝贤四次跟随大将军,捕获斩杀敌人二千多人,以一千一百户封郝贤为众利侯。
shì suì shī liǎng jiāng jūn jūn wáng xī hòu jūn gōng bù duō gù dà jiàng jūn bù yì fēng
”这一年,损失了两位将军的军队,翕侯投降,军功不多,所以大将军没有增加封赏。
yòu jiāng jūn jiàn zhì tiān zǐ bù zhū shè qí zuì shú wèi shù rén
右将军苏建被送到朝廷,天子没有杀他,赦免了他的罪过,让他赎身为平民。
dà jiàng jūn jì hái cì qiān jīn
大将军返回后,被赏赐千金。
shì shí wáng fū rén fāng xìng wū shàng nìng chéng shuō dà jiàng jūn yuē jiāng jūn suǒ yǐ gōng wèi shén duō shēn shí wàn hù sān zi jiē wèi hòu zhě tú yǐ huáng hòu gù yě
这时王夫人正受到皇上宠幸,宁乘劝大将军说:“将军之所以功劳不算特别大,却能享受万户食邑,三个儿子都封侯,只是因为皇后的缘故。”
jīn wáng fū rén xìng ér zōng zú wèi fù guì yuán jiāng jūn fèng suǒ cì qiān jīn wèi wáng fū rén qīn shòu
如今王夫人正得宠,但她的家族还未显贵,希望将军能将皇上赏赐的千金献给王夫人的双亲作为寿礼。
dà jiàng jūn nǎi yǐ wǔ bǎi jīn wéi shòu
”大将军于是拿出五百金作为寿礼。
tiān zǐ wén zhī wèn dà jiàng jūn dà jiàng jūn yǐ shí yán shàng nǎi bài nìng chéng wèi dōng hǎi dū wèi
天子听说后,询问大将军,大将军如实禀告,皇上便任命宁乘为东海都尉。
zhāng qiān cóng dà jiàng jūn yǐ cháng shǐ dà xià liú xiōng nú zhōng jiǔ dǎo jūn zhī shàn shuǐ cǎo chù jūn dé yǐ wú jī kě yīn qián shǐ jué guó gōng fēng qiān bó wàng hóu
张骞跟随大将军,因为他曾出使大夏,在匈奴中滞留很久,为军队做向导,知道水草丰美的地方,使军队免于饥渴,凭借先前出使遥远国家的功劳,封张骞为博望侯。
guàn jūn hóu qù bìng jì hóu sān suì yuán shòu èr nián chūn yǐ guàn jūn hóu qù bìng wèi piào qí jiāng jūn jiāng wàn qí chū lǒng xī yǒu gōng
冠军侯霍去病封侯三年后,元狩二年春天,任命冠军侯霍去病为骠骑将军,率领一万骑兵从陇西出击,立下战功。
tiān zǐ yuē piào qí jiāng jūn lǜ róng shì yú wū lì tǎo pú shè hú nú lì wǔ wáng guó zī zhòng rén zhòng shè shè zhě fú qǔ jì huò chán yú zi
天子说:“骠骑将军率领将士越过乌盭山,讨伐濮部族,渡过狐奴河,经过五个王国,对畏惧投降的辎重和民众不予掳掠,期望俘获单于的儿子。
zhuǎn zhàn liù rì guò yān zhī shān qiān yǒu yú lǐ hé duǎn bīng shā zhé lán wáng zhǎn lú hú wáng zhū quán jiǎ zhí hún yá wáng zǐ jí xiàng guó dū wèi shǒu lǔ bā qiān yú jí shōu xiū tú jì tiān jīn rén yì fēng qù bìng èr qiān hù
转战六天,越过焉支山一千多里,短兵相接,杀死折兰王,斩杀卢胡王,诛灭全副武装的敌军,俘获浑邪王的儿子及相国、都尉,斩首俘虏八千多人,缴获休屠王祭天的金人,加封霍去病二千户。
qí xià piào qí jiāng jūn yǔ hé qí hóu áo jù chū běi dì yì dào
那年夏天,骠骑将军与合骑侯公孙敖一同从北地出兵,分路进军;
bó wàng hóu zhāng qiān láng zhōng lìng lǐ guǎng jù chū yòu běi píng yì dào jiē jī xiōng nú
博望侯张骞、郎中令李广一同从右北平出兵,分路进军:都攻击匈奴。
láng zhōng lìng jiāng sì qiān jì xiān zhì bó wàng hóu jiāng wàn qí zài hòu zhì
郎中令率领四千骑兵先到,博望侯率领一万骑兵后到。
xiōng nú zuǒ xián wáng jiāng shù wàn qí wéi láng zhōng lìng láng zhōng lìng yǔ zhàn èr rì sǐ zhě guò bàn suǒ shā yì guò dāng
匈奴左贤王率领数万骑兵包围郎中令,郎中令与匈奴交战两天,士兵死伤过半,但杀死的敌人也超过己方损失。
bó wàng hóu zhì xiōng nú bīng yǐn qù
博望侯赶到,匈奴军队撤退。
bó wàng hóu zuò xíng liú dāng zhǎn shú wèi shù rén
博望侯因行军迟缓延误军机,被判斩首,赎罪后贬为平民。
ér piào qí jiāng jūn chū běi dì yǐ suì shēn rù yǔ hé qí hóu shī dào bù xiāng de piào qí jiāng jūn yú jū yán zhì qí lián shān bǔ shǒu lǔ shén duō
而骠骑将军从北地出兵,已经深入敌境,与合骑侯失去联系,未能会合,骠骑将军越过居延泽到达祁连山,俘获斩杀很多敌人。
tiān zǐ yuē piào qí jiāng jūn yú jū yán
天子说:“骠骑将军越过居延泽,
suì guò xiǎo ròu zhī
于是经过小月氏,
gōng qí lián shān
攻打祁连山,
de qiú tu wáng
俘获酋涂王,
yǐ zhòng jiàng zhě èr qiān wǔ bǎi rén
率众投降的有二千五百人,
zhǎn shǒu lǔ sān wàn èr bǎi jí
斩首俘虏三万零二百人,
huò wǔ wáng
俘获五个王,
wǔ wáng mǔ
五个王的母亲,
chán yú yān zhī wáng zǐ wǔ shí jiǔ rén
单于的妻妾、王子五十九人,
xiàng guó jiāng jūn dàng hù dū wèi liù shí sān rén
相国、将军、当户、都尉六十三人,
shī dà lǜ jiǎn shén sān
军队大致减少了十分之三,
yì fēng qù bìng wǔ qiān hù
加封霍去病五千户食邑。
cì xiào wèi cóng zhì xiǎo ròu zhī jué zuǒ shù cháng
赐予跟随到小月氏的校尉左庶长爵位。
yīng jī sī mǎ pò nú zài cóng piào qí jiāng jūn zhǎn pú wáng bǔ jī jū wáng qiān jì jiāng de wáng wáng mǔ gè yī rén wáng zǐ yǐ xià sì shí yī rén bǔ lǔ sān qiān sān bǎi sān shí rén qián xíng bǔ lǔ qiān sì bǎi rén yǐ qiān wǔ bǎi hù fēng pò nú wéi cóng biāo hóu
鹰击司马赵破奴再次跟随骠骑将军斩杀濮王,捕获稽沮王,千骑将俘获王和王母各一人,王子以下四十一人,俘虏三千三百三十人,前锋部队俘虏一千四百人,以一千五百户封赵破奴为从骠侯。
xiào wèi jù wáng gāo bù shí cóng piào qí jiāng jūn bǔ hū yú tú wáng wáng zǐ yǐ xià shí yī rén bǔ lǔ qiān qī bǎi liù shí bā rén yǐ qiān yī bǎi hù fēng bù shí wèi yi guān hóu
校尉句王高不识,跟随骠骑将军捕获呼于屠王王子以下十一人,俘虏一千七百六十八人,以一千一百户封高不识为宜冠侯。
xiào wèi pū duō yǒu gōng fēng wèi huī qú hóu
校尉仆多立有战功,封为𪸩渠侯。
hé qí hóu áo zuò xíng liú bù yǔ piào qí huì dāng zhǎn shú wèi shù rén
合骑侯公孙敖因行军滞留未能与骠骑将军会师,判处斩首,赎罪后贬为平民。
zhū sù jiàng suǒ jiàng shì mǎ bīng yì bù rú piào qí piào qí suǒ jiāng cháng xuǎn rán yì gǎn shēn rù cháng yǔ zhuàng qí xiān qí dà jūn jūn yì yǒu tiān xìng wèi cháng kùn jué yě
各位老将所率领的兵马也不如骠骑将军,骠骑将军的部队常是精选出来的,但也敢于深入敌境,常常率领精锐骑兵冲在大军前面,军队也有上天眷顾,从未陷入绝境。
rán ér zhū sù jiàng cháng zuò liú luò bù yù
然而各位老将常常因滞留落后而错失战机。
yóu cǐ piào qí rì yǐ qīn guì bǐ dà jiàng jūn
从此骠骑将军日益受到亲近和重用,地位可与大将军相比。
qí qiū chán yú nù hún yá wáng jū xī fāng shù wèi hàn suǒ pò wáng shù wàn rén yǐ piào qí zhī bīng yě
那年秋天,单于对浑邪王在西部多次被汉军击败,损失数万人,都是因为骠骑将军的部队而愤怒。
chán yú nù yù zhào zhū hún yá wáng
单于发怒,想召见并诛杀浑邪王。
hún yá wáng yǔ xiū tú wáng děng móu yù jiàng hàn shǐ rén xiān yào biān
浑邪王与休屠王等人商议想要投降汉朝,派人先到边境联络。
shì shí dà xíng li xi jiāng chéng hé shàng de hún yá wáng shǐ jí chí chuán yǐ wén
当时大行李息正在黄河边筑城,遇到浑邪王的使者,立即乘驿车飞报朝廷。
tiān zǐ wén zhī wū shì kǒng qí yǐ zhà xiáng ér xí biān nǎi lìng piào qí jiāng jūn jiàng bīng wǎng yíng zhī
天子听说后,于是担心他们假借投降而袭击边境,便命令骠骑将军率军前去迎接。
piào qí jì dù hé yǔ hún yá wáng zhòng xiāng wàng
骠骑将军渡过黄河后,与浑邪王的部众遥遥相望。
hún yá wáng pí jiàng jiàn hàn jūn ér duō yù bù jiàng zhě pō dùn qù
浑邪王的副将们见到汉军,很多人不想投降,纷纷逃走。
piào qí nǎi chí rù yǔ hún yá wáng xiāng jiàn zhǎn qí yù wáng zhě bā qiān rén suì dú qiǎn hún yá wáng chéng chuán xiān yì xíng zài suǒ jǐn jiāng qí zhòng dù hé jiàng zhě shù wàn hào chēng shí wàn
骠骑将军于是驱马进入浑邪王营地与他相见,斩杀了想要逃跑的八千人,然后单独送浑邪王乘驿车先到皇帝出行驻地,带领所有部众渡过黄河,投降的有数万人,号称十万。
jì zhì cháng ān tiān zǐ suǒ yǐ shǎng cì zhě shù shí jù wàn
到达长安后,天子赏赐的财物价值数十万万。
fēng hún yá wáng wàn hù wèi tà yīn hóu
封浑邪王为万户侯,称为漯阴侯。
fēng qí bì wáng hū dú ní wéi xià mó hóu yīng bì wèi huī qú hóu qín lí wèi hé qì hóu dà dāng hù tóng lí wèi cháng lè hóu
封他的副王呼毒尼为下摩侯,鹰庇为𪸩渠侯,禽犁为河綦侯,大当户铜离为常乐侯。
wū shì tiān zǐ jiā piào qí zhī gōng yuē piào qí jiāng jūn qù bìng lǜ shī gōng xiōng nú xī yù wáng hún yá
于是天子嘉奖骠骑将军的功劳说:“骠骑将军霍去病率领军队攻打匈奴西域王浑邪,
wáng jí jué zhòng méng xián xiāng le
浑邪王及其部众都来归降,
lǜ yǐ jūn liáng jiē shí
用军粮接济他们,
bìng jiāng kòng xián wàn yǒu yú rén
并且统领着超过一万名弓箭手,
zhū yào hàn
消灭了凶猛的敌人,
huò shǒu lǔ bā qiān yú jí
斩获了八千多颗首级,
jiàng yì guó zhī wáng sān shí èr rén
使三十二位异国国王归降,
zhàn shì bù lí shāng
士兵们没有受伤,
shí wàn zhī zhòng xián huái jí fú
十万大军都心悦诚服地归顺,
réng yǔ zhī láo
仍然给予他们功劳,
yuán jí hé sāi
一直到黄河边塞,
shù jī wú huàn
几乎没有了祸患,
xìng jì yǒng suí yǐ
幸运地已经永远安定了。
yǐ qiān qī bǎi hù yì fēng piào qí jiāng jūn
增加一千七百户的封地给骠骑将军。
jiǎn lǒng xī běi dì shàng jùn shù zú zhī bàn yǐ kuān tiān xià zhī yáo
”减少陇西、北地、上郡一半的守军,以减轻天下的徭役负担。
jū qǐng zhī nǎi fēn xǐ jiàng zhě biān wǔ jùn gù sāi wài ér jiē zài hé nán yīn qí gù sú wèi shǔ guó
不久之后,就将投降的人分别迁移到边境五个郡的旧塞外,而且都在黄河以南,按照他们原有的习俗,设立属国。
qí míng nián xiōng nú rù yòu běi píng dìng xiāng shā lüè hàn qiān yú rén
第二年,匈奴入侵右北平、定襄,杀害并掳掠了一千多名汉朝人。
qí míng nián tiān zǐ yǔ zhū jiāng yì yuē xī hòu zhào xìn wèi chán yú huà jì cháng yǐ wéi hàn bīng bù néng dù mù qīng liú jīn dà fā shì zú qí shì bì de suǒ yù
再下一年,皇帝与将领们商议说:“翕侯赵信为单于出谋划策,常常认为汉军不能越过沙漠轻易停留,现在大规模调遣士兵,势必能达到我们的目的。
shì suì yuán shòu sì nián yě
”这一年是元狩四年。
yuán shòu sì nián chūn shàng lìng dà jiàng jūn qīng piào qí jiāng jūn qù bìng jiāng gè wǔ wàn qí bù bīng zhuǎn zhě zhǒng jūn shù shí wàn ér gǎn lì zhàn shēn rù zhī shì jiē shǔ piào qí
元狩四年春天,皇帝命令大将军卫青、骠骑将军霍去病各自率领五万骑兵,步兵和运输部队紧随其后有数十万人,而敢于奋力作战、深入敌境的士兵都归属骠骑将军。
piào qí shǐ wèi chū dìng xiāng dāng chán yú
骠骑将军最初从定襄出发,正面迎击单于。
bǔ lǔ yán chán yú dōng nǎi gèng lìng piào qí chū dài jùn lìng dà jiàng jūn chū dìng xiāng
俘虏说单于在东边,于是改令骠骑将军从代郡出发,命令大将军从定襄出发。
láng zhōng lìng wèi qián jiāng jūn tài pú wèi zuǒ jiāng jūn zhǔ jué zhào shí qí wèi yòu jiāng jūn píng yáng hóu xiāng wèi hòu jiāng jūn jiē shǔ dà jiàng jūn
郎中令担任前将军,太仆担任左将军,主爵赵食其担任右将军,平阳侯曹襄担任后将军,都归属大将军。
bīng jí dù mù rén mǎ fán wǔ wàn qí yǔ piào qí děng xián jī xiōng nú chán yú
军队一越过沙漠,总共有五万骑兵,与骠骑将军等一同攻击匈奴单于。
zhào xìn wèi chán yú móu yuē hàn bīng jì dù mù rén mǎ ba xiōng nú kě zuò shōu lǔ ěr
赵信为单于谋划说:“汉军已经越过沙漠,人马疲惫,匈奴可以坐等俘虏他们。
nǎi xī yuǎn běi qí zī zhòng jiē yǐ jīng bīng dài mù běi
”于是将全部辎重远远地运到北方,都用精锐部队在沙漠以北等待。
ér shì zhí dà jiàng jūn jūn chū sài qiān yú lǐ jiàn chán yú bīng chén ér dài wū shì dà jiàng jūn lìng wǔ gāng chē zì huán wèi yíng ér zòng wǔ qiān jì wǎng dāng xiōng nú
而恰好大将军的军队出塞一千多里,看到单于的军队列阵等待,于是大将军命令用武刚车环绕成营垒,然后派出五千骑兵去迎战匈奴。
xiōng nú yì zòng kě wàn qí
匈奴也派出大约一万骑兵。
huì rì qiě rù dà fēng qǐ shā lì jī miàn liǎng jūn bù xiāng jiàn hàn yì zòng zuǒ yòu yì rào chán yú
恰逢太阳即将落山,大风刮起,沙石扑面而来,两军互相看不见对方,汉军于是派出左右两翼包抄单于。
chán yú shì hàn bīng duō ér shì mǎ shàng qiáng zhàn ér xiōng nú bù lì báo mò chán yú suì chéng liù zhuàng qí kě shǔ bǎi zhí mào hàn wéi xī běi chí qù
单于看到汉军人数众多,而且士兵和马匹还很健壮,交战对匈奴不利,接近傍晚时,单于便乘坐六匹马拉的车,带领数百名精锐骑兵,径直冲破汉军的包围向西北方向逃去。
shí yǐ hūn hàn xiōng nú xiāng fēn rú shā shāng dà dāng
这时天已经黑了,汉军和匈奴军混战在一起,双方伤亡大致相当。
hàn jūn zuǒ xiào bǔ lǔ yán chán yú wèi hūn ér qù hàn jūn yīn fā qīng jì yè zhuī zhī dà jiàng jūn jūn yīn suí qí hòu
汉军左校抓到俘虏说单于在天黑前就逃走了,汉军于是派出轻骑兵连夜追击,大将军的军队也跟随在后面。
xiōng nú bīng yì sàn zǒu
匈奴军队也四散逃跑。
chí míng xíng èr bǎi yú lǐ bù dé chán yú pō bǔ zhǎn shǒu lǔ wàn yú jí suì zhì tián yán shān zhào xìn chéng de xiōng nú jī sù shí jūn
天快亮时,汉军行军二百多里,没有抓到单于,但斩杀俘获了一万多名敌人,于是到达窴颜山的赵信城,获得了匈奴储存的粮食来供给军队。
jūn liú yī rì ér hái xī shāo qí chéng yú sù yǐ guī
军队停留一天后返回,把城里剩余的粮食全部烧毁才撤走。
dà jiàng jūn zhī yǔ chán yú huì yě ér qián jiāng jūn guǎng yòu jiāng jūn shí qí jūn bié cóng dōng dào huò shī dào hòu jī chán yú
大将军与单于交战时,前将军李广、右将军赵食其的军队另外从东路进军,有的迷了路,没能按时与单于交战。
dà jiàng jūn yǐn hái guò mù nán nǎi de qián jiāng jūn yòu jiāng jūn
大将军率军返回经过漠南时,才遇到前将军和右将军。
dà jiàng jūn yù shǐ shǐ guī bào lìng zhǎng shǐ bù zé qián jiāng jūn guǎng guǎng zì shā
大将军想派使者回去报告情况,命令长史按文书所列罪状责问前将军李广,李广自杀了。
yòu jiāng jūn zhì xià lì shú wèi shù rén
右将军回到朝廷,被交给司法官吏审判,花钱赎罪后成为平民。
dà jiàng jūn jūn rù sāi fán zhǎn bǔ shǒu lǔ wàn jiǔ qiān jí
大将军的军队进入边塞,总共斩杀俘获敌人一万九千名。
shì shí xiōng nú zhòng shī dān yú shí yú rì yòu gǔ lí wáng wén zhī zì lì wèi chán yú
这时匈奴部众失去单于的消息十多天,右谷蠡王听说后,自立为单于。
chán yú hòu de qí zhòng yòu wáng nǎi qù chán yú zhī hào
单于后来重新找到他的部众,右谷蠡王就去掉了单于的称号。
piào qí jiāng jūn yì jiāng wǔ wàn qí chē zhòng yǔ dà jiàng jūn jūn děng ér wú bì jiāng
骠骑将军霍去病也率领五万骑兵,辎重车辆与大将军的军队相当,但没有副将。
xī yǐ li gǎn děng wéi dà xiào dāng pí jiàng chū dài yòu běi píng qiān yú lǐ zhí zuǒ fāng bīng suǒ zhǎn bǔ gōng yǐ duō dà jiāng jūn
全部任用李敢等人担任大校,充当副将,从代郡、右北平出塞一千多里,直指匈奴左翼的军队,斩杀俘获敌人的功劳已经大大超过大将军。
jūn jì hái tiān zǐ yuē piào qí jiāng jūn qù bìng lǜ shī gōng jiāng suǒ huò xūn yù zhī shì yuē qīng jī jué dà mù shè huò zhāng qú yǐ zhū bǐ chē qí zhuǎn jī zuǒ dà jiàng zhǎn huò qí gǔ lì shè lí hóu
军队返回后,天子说:“骠骑将军霍去病率领军队,亲自带领所俘获的匈奴士兵,轻装简从,横穿大沙漠,渡过获章渠,诛杀比车耆,转而攻击左大将,斩杀敌人夺取军旗战鼓,翻越离侯山。
jì gōng lǘ huò zhūn tóu wáng hán wáng děng sān rén jiāng jūn xiàng guó dàng hù dū wèi bā shí sān rén fēng láng jū xū shān chán wū gū yǎn dēng lín hàn hǎi
渡过弓闾河,俘获屯头王、韩王等三人,将军、相国、当户、都尉八十三人,在狼居胥山祭天,在姑衍山祭地,登临瀚海。
zhí lǔ huò chǒu qī wàn yǒu sì bǎi sì shí sān jí shī lǜ jiǎn shén sān qǔ shí wū dí chuò xíng shū yuǎn ér liáng bù jué yǐ wǔ qiān bā bǎi hù yì fēng piào qí jiāng jūn
俘获敌人七万零四百四十三人,军队大约减员十分之三,从敌人那里获取粮食,行军极其遥远而粮草不断绝,因此加封骠骑将军五千八百户食邑。”
yòu běi píng tài shǒu lù bó dé shǔ piào qí jiāng jūn huì yǔ chéng bù shī qī cóng zhì táo yú shān zhǎn shǒu bǔ lǔ èr qiān qī bǎi jí yǐ qiān liù bǎi hù fēng bó dé wèi fú lí hóu
右北平太守路博德隶属于骠骑将军,如期在约定地点会师,跟随骠骑将军到达梼余山,斩杀俘获敌人二千七百名,因此封路博德一千六百户食邑,封为符离侯。
běi dì dū wèi xíng shān cóng piào qí jiāng jūn huò wáng yǐ qiān èr bǎi hù fēng shān wèi yì yáng hòu
北地都尉邢山跟随骠骑将军俘获匈奴王,因此封邢山一千二百户食邑,封为义阳侯。
gù guī yì yīn chún wáng fù lù zhī lóu zhuān wáng yī jí jiān jiē cóng piào qí jiāng jūn yǒu gōng yǐ qiān sān bǎi hù fēng fù lù zhī wèi zhuàng hóu yǐ qiān bā bǎi hù fēng yī jí jiān wèi zhòng lì hóu
先前归降的匈奴因淳王复陆支、楼专王伊即靬都跟随骠骑将军立有战功,因此封复陆支一千三百户食邑,封为壮侯,封伊即靬一千八百户食邑,封为众利侯。
cóng biāo hóu pò nú chāng wǔ hòu ān jī cóng piào qí yǒu gōng yì fēng gè sān bǎi hù
从骠侯赵破奴、昌武侯赵安稽跟随骠骑将军立有战功,各加封食邑三百户。
xiào wèi gǎn de qí gǔ wèi guān nèi hóu shí yì èr bǎi hù
校尉李敢因缴获敌军旗鼓,被封为关内侯,享有二百户的食邑。
xiào wèi zì wèi jué dà shù cháng
校尉自己则被授予大庶长的爵位。
jūn lì zú wèi guān shǎng cì shén duō
军中的官吏和士兵都得到了官职,赏赐非常丰厚。
ér dà jiàng jūn bù dé yì fēng jūn lì zú jiē wú fēng hòu zhě
但大将军卫青没有增加封地,军中的官吏和士兵也没有人被封侯。
liǎng jūn zhī chū sài sāi yuè guān jí sī mǎ fán shí sì wàn pǐ ér fù rù sāi zhě bù mǎn sān wàn pǐ
两军出塞时,检阅了官府和私人的马匹共计十四万匹,而返回塞内的却不足三万匹。
nǎi yì zhì dà sī mǎ wèi dà jiàng jūn piào qí jiāng jūn jiē wèi dà sī mǎ
于是增设大司马的职位,大将军和骠骑将军都担任大司马。
dìng lìng lìng piào qí jiāng jūn zhì lù yǔ dà jiàng jūn děng
制定法令,规定骠骑将军的俸禄和待遇与大将军相同。
zì shì zhī hòu dà jiàng jūn qīng rì tuì ér piào qí rì yì guì
从此以后,大将军卫青的权势日日减退,而骠骑将军一天比一天显贵。
jǔ dà jiàng jūn gù rén mén xià duō qù shì piào qí zhé de guān jué wéi rén ān bù kěn
大将军的旧部门下许多人转去投靠骠骑将军,往往能得到官职和爵位,只有任安不肯这样做。
piào qí jiāng jūn wéi rén shǎo yán bù xiè yǒu qì gǎn rèn
骠骑将军霍去病为人沉默寡言,不泄露机密,有胆识敢担当。
tiān zǐ cháng yù jiào zhī sūn wú bīng fǎ duì yuē gù fāng lüè hé rú ěr bù zhì xué gǔ bīng fǎ
皇帝曾想教他孙吴兵法,他回答说:“关键在于战略谋划如何,不必非得学习古代的兵法。”
tiān zǐ wèi zhì dì lìng piào qí shì zhī duì yuē xiōng nú wèi miè wú yǐ jiā wèi yě
皇帝为他修建府第,让他去看看,他回答说:“匈奴还没有消灭,顾不上考虑安家的事。”
yóu cǐ shàng yì zhòng ài zhī
因此皇帝更加器重和喜爱他。
rán shǎo ér shì zhōng guì bù xǐng shì
但他年轻时就担任侍中,地位尊贵,不体恤士兵。
qí cóng jūn tiān zǐ wèi qiǎn tài guān jī shù shí chéng jì hái zhòng chē yú qì liáng ròu ér shì yǒu jī zhě
他出征时,皇帝派太官为他运送几十车物资,回来时,剩下的车辆丢弃了粮食和肉,而士兵却有挨饿的。
qí zài sài wài zú fá liáng huò bù néng zì zhèn ér piào qí shàng chuān yù tà jū
他在塞外时,士兵缺粮,有人甚至饿得站不起来,而骠骑将军还在开辟场地踢球。
shì duō cǐ lèi
这类事情很多。
dà jiàng jūn wéi rén rén shàn tuì ràng yǐ hé róu zì mèi wū shàng rán tiān xià wèi yǒu chēng yě
大将军卫青为人仁厚谦让,以温和柔顺取悦皇帝,但天下人并不称赞他。
piào qí jiāng jūn zì sì nián jūn hòu sān nián yuán shòu liù nián ér zú
骠骑将军从元狩四年出征后的第三年,即元狩六年去世。
tiān zǐ dào zhī fā shǔ guó xuán jiǎ jūn chén zì cháng ān zhì mào líng wèi zhǒng xiàng qí lián shān
皇帝哀悼他,调集属国的玄甲军,列队从长安到茂陵,为他修建的坟墓形状像祁连山。
shì zhī bìng wǔ yǔ guǎng de yuē jǐng huán hóu
给他定谥号,结合武功与开拓疆土的功绩,称为景桓侯。
zi shàn dài hóu
他的儿子霍嬗继承侯位。
shàn shǎo zì zi hóu shàng ài zhī xìng qí zhuàng ér jiāng zhī
霍嬗年幼,字子侯,皇帝喜爱他,希望他长大后能成为将领。
jū liù suì yuán fēng yuán nián shàn zú shì āi hóu
过了六年,到元封元年,霍嬗去世,谥号为哀侯。
wú zi jué guó chú
他没有儿子,爵位断绝,封国被废除。
zì piào qí jiāng jūn sǐ hòu dà jiàng jūn zhǎng zǐ yí chūn hóu kàng zuò fǎ shī hóu
自从骠骑将军去世后,大将军的长子宜春侯卫伉因犯法被剥夺了侯爵。
hòu wǔ suì kàng dì èr rén yīn ān hòu bù yí jí fā gàn hòu dēng jiē zuò zhòu jīn shī hóu
五年后,卫伉的两个弟弟,阴安侯卫不疑和发干侯卫登,都因酎金不合规定被剥夺了侯爵。
shī hóu hòu èr suì guàn jūn hòu guó chú
失去侯爵两年后,冠军侯的封国被废除。
qí hòu sì nián dà jiàng jūn qīng zú shì wèi liè hóu
又过了四年,大将军卫青去世,谥号为烈侯。
zi kàng dài wéi cháng píng hóu
他的儿子卫伉继承了长平侯的爵位。
zì dà jiāng jūn wéi chán yú zhī hòu shí sì nián ér zú
从大将军围攻单于之后,过了十四年去世。
jìng bù fù jī xiōng nú zhě yǐ hàn mǎ shǎo ér fāng nán zhū liǎng yuè dōng fá cháo xiǎn jī qiāng xī nán yí yǐ gù jiǔ bù fá hú
最终没有再攻打匈奴,是因为汉朝马匹不足,而且当时正南征讨伐两越,东征朝鲜,攻打羌族和西南夷,因此很久没有讨伐匈奴。
dà jiàng jūn yǐ qí de shàng píng yáng cháng gōng zhǔ gù cháng píng hóu kàng dài hóu
大将军因为娶了平阳长公主的缘故,长平侯卫伉继承了侯爵。
liù suì zuò fǎ shī hóu
六年后,因犯法被剥夺了侯爵。
zuǒ fāng liǎng dà jiāng jūn jí zhū pí jiàng míng
以下是两位大将军及各位副将的名单:
zuì dà jiàng jūn qīng fán qī chū jī xiōng nú zhǎn bǔ shǒu lǔ wǔ wàn yú jí
首推大将军卫青,共七次出击匈奴,斩杀俘获敌军五万多人。
yī yǔ chán yú zhàn shōu hé nán de suì zhì shuò fāng jùn zài yì fēng fán wàn yī qiān bā bǎi hù
一次与单于交战,收复了河南地区,于是设置了朔方郡,两次增加封地,总共一万一千八百户。
fēng sān zi wèi hóu hóu qiān sān bǎi hù
封三个儿子为侯,每侯一千三百户。
bìng zhī wàn wǔ qiān qī bǎi hù
卫家受封的户数合并起来,共有一万五千七百户。
qí xiào wèi pí jiàng yǐ cóng dà jiàng jūn hòu zhě jiǔ rén
他的校尉副将因跟随大将军而封侯的有九人。
qí pí jiàng jí xiào wèi yǐ wèi jiāng zhě shí sì rén
他的副将和校尉后来成为将领的有十四人。
wèi pí jiàng zhě yuē lǐ guǎng zì yǒu chuán
担任副将的李广,自己有传记。
wú chuán zhě yuē
没有传记的将领有:
jiāng jūn gōng sūn hè
将军公孙贺。
hè yì qú rén qí xiān hú zhǒng
公孙贺是义渠人,祖先是胡人。
hè fù hún yá jǐng dì shí wéi píng qǔ hóu zuò fǎ shī hóu
公孙贺的父亲公孙浑邪,在景帝时是平曲侯,因犯法被剥夺了侯爵。
hè wǔ dì wèi tài zǐ shí shè rén
公孙贺在武帝还是太子时担任舍人。
wǔ dì lì bā suì yǐ tài pū wèi qīng chē jiāng jūn jūn mǎ yì
武帝即位八年,以太仆身份担任轻车将军,驻军马邑。
hòu sì suì yǐ qīng chē jiāng jūn chū yún zhōng
四年后,以轻车将军身份出兵云中。
hòu wǔ suì yǐ qí jiāng jūn cóng dà jiàng jūn yǒu gōng fēng wèi nán jiào hóu
五年后,以骑将军身份跟随大将军立下战功,被封为南窌侯。
hòu yī suì yǐ zuǒ jiāng jūn zài cóng dà jiàng jūn chū dìng xiāng wú gōng
一年后,以左将军身份再次跟随大将军从定襄出兵,没有战功。
hòu sì suì yǐ zuò zhòu jīn shī hóu
四年后,因酎金不合规定被削去侯爵。
hòu bā suì yǐ fú jū jiāng jūn chū wǔ yuán èr qiān yú lǐ wú gōng
八年后,以浮沮将军身份从五原出兵两千多里,没有战功。
hòu bā suì yǐ tài pū wèi chéng xiàng fēng gé yì hóu
八年后,以太仆身份升任丞相,封为葛绎侯。
hè qī wèi jiāng jūn chū jī xiōng nú wú dà gōng ér zài hóu wèi chéng xiàng
公孙贺七次担任将军,出击匈奴没有大功,却两次封侯,官至丞相。
zuò zi jìng shēng yǔ yáng shí gōng zhǔ jiān wèi wū gǔ zú miè wú hòu
因儿子公孙敬声与阳石公主私通,施行巫蛊之术,被灭族,没有后代。
jiāng jūn li xi yù zhì rén
将军李息,是郁郅人。
shì jǐng dì
侍奉汉景帝。
zhì wǔ dì lì bā suì wèi cái guān jiāng jūn jūn mǎ yì
到汉武帝即位第八年,担任材官将军,驻军马邑;
hòu liù suì wèi jiāng jūn chū dài
六年后,担任将军,从代郡出兵;
hòu sān suì wèi jiāng jūn cóng dà jiàng jūn chū shuò fāng jiē wú gōng
三年后,担任将军,跟随大将军从朔方出兵:都没有战功。
fán sān wèi jiāng jūn qí hòu cháng wèi dà xíng
总共三次担任将军,之后长期担任大行令。
jiāng jūn gōng sūn áo yì qú rén
将军公孙敖,是义渠人。
yǐ láng shì wǔ dì
以郎官身份侍奉汉武帝。
wǔ dì lì shí èr suì wèi qí jiāng jūn chū dài wáng zú qī qiān rén dāng zhǎn shú wèi shù rén
汉武帝即位第十二年,担任骑将军,从代郡出兵,损失士兵七千人,罪当斩首,赎罪后贬为平民。
hòu wǔ suì yǐ xiào wèi cóng dà jiàng jūn yǒu gōng fēng wèi hé qí hóu
五年后,以校尉身份跟随大将军立有战功,封为合骑侯。
hòu yī suì yǐ zhōng jiàng jūn cóng dà jiàng jūn zài chū dìng xiāng wú gōng
一年后,以中将军身份跟随大将军,再次从定襄出兵,没有战功。
hòu èr suì yǐ jiāng jūn chū běi dì hòu piào qí qī dāng zhǎn shú wèi shù rén
两年后,以将军身份从北地出兵,延误了与骠骑将军约定的日期,罪当斩首,赎罪后贬为平民。
hòu èr suì yǐ xiào wèi cóng dà jiàng jūn wú gōng
两年后,以校尉身份跟随大将军,没有战功。
hòu shí sì suì yǐ yīn yú jiāng jūn zhù shòu xiáng chéng
十四年以后,以因杆将军之职修筑受降城。
qī suì fù yǐ yīn yú jiāng jūn zài chū jī xiōng nú zhì yú wú wáng shì zú duō xià lì dāng zhǎn zhà sǐ wáng jū mín jiān wǔ liù suì
七年后,再次以因杅将军身份出击匈奴,打到余吾水,士兵损失很多,被交付法办,罪当斩首,他诈死,逃亡在民间五六年。
hòu fā jué fù xì
后来事情败露,又被逮捕。
zuò qī wèi wū gǔ zú
因妻子施行巫蛊之术,被灭族。
fán sì wèi jiāng jūn chū jī xiōng nú yī hóu
总共四次担任将军,出击匈奴,封侯一次。
jiāng jūn li jū yún zhōng rén
将军李沮,是云中人。
shì jǐng dì
侍奉汉景帝。
wǔ dì lì shí qī suì yǐ zuǒ nèi shǐ wèi qiáng nǔ jiāng jūn
汉武帝即位第十七年,左内史被任命为强弩将军。
hòu yī suì fù wèi qiáng nǔ jiāng jūn
一年后,再次担任强弩将军。
jiāng jūn li cài chéng jì rén yě
将军李蔡是成纪人。
shì xiào wén dì jǐng dì wǔ dì
曾侍奉汉文帝、汉景帝、汉武帝。
yǐ qīng chē jiāng jūn cóng dà jiàng jūn yǒu gōng fēng wéi lè ān hóu
以轻车将军身份跟随大将军立下战功,被封为乐安侯。
yǐ wèi chéng xiàng zuò fǎ sǐ
后来担任丞相,因犯法被处死。
jiāng jūn zhāng cì gōng hé dōng rén
将军张次公是河东人。
yǐ xiào wèi cóng wèi jiāng jūn qīng yǒu gōng fēng wèi àn tóu hóu
以校尉身份跟随卫青将军立下战功,被封为岸头侯。
qí hòu tài hòu bēng wèi jiāng jūn jūn běi jūn
后来太后去世,他担任将军,统领北军。
hòu yī suì wèi jiāng jūn cóng dà jiàng jūn zài wèi jiāng jūn zuò fǎ shī hóu
一年后,再次担任将军,跟随大将军出征,后又任将军,因犯法失去侯爵。
cì gōng fù lóng qīng chē wǔ shè yě
张次公的父亲张隆,是轻车部队的武射官。
yǐ shàn shè jǐng dì xìng jìn zhī yě
因为擅长射箭,受到汉景帝的亲近和宠信。
jiāng jūn sū jiàn dù líng rén
将军苏建是杜陵人。
yǐ xiào wèi cóng wèi jiāng jūn qīng yǒu gōng wèi píng líng hóu yǐ jiāng jūn zhù shuò fāng
以校尉身份跟随卫青将军,立下战功,被封为平陵侯,又以将军身份负责修筑朔方城。
hòu sì suì wèi yóu jī jiāng jūn cóng dà jiàng jūn chū shuò fāng
四年后,担任游击将军,跟随大将军从朔方出兵。
hòu yī suì yǐ yòu jiāng jūn zài cóng dà jiàng jūn chū dìng xiāng wáng xī hòu shī jūn dāng zhǎn shú wèi shù rén
一年后,以右将军身份再次跟随大将军从定襄出兵,损失了翕侯,军队溃败,按律当斩,花钱赎罪成为平民。
qí hòu wèi dài jùn tài shǒu zú zhǒng zài dà yóu xiāng
后来担任代郡太守,去世后,坟墓在大犹乡。
jiāng jūn zhào xìn yǐ xiōng nú xiàng guó jiàng wèi xī hòu
将军赵信原是匈奴相国,投降汉朝后,被封为翕侯。
wǔ dì lì shí qī suì wèi qián jiāng jūn yǔ chán yú zhàn bài jiàng xiōng nú
汉武帝即位第十七年,担任前将军,与匈奴单于交战,战败后投降了匈奴。
jiāng jūn zhāng qiān yǐ shǐ tōng dà xià hái wèi xiào wèi
将军张骞,因出使大夏归来,被任命为校尉。
cóng dà jiàng jūn yǒu gōng fēng wèi bó wàng hóu
跟随大将军立下战功,被封为博望侯。
hòu sān suì wèi jiāng jūn chū yòu běi píng shī qī dāng zhǎn shú wèi shù rén
三年后,担任将军,从右北平出兵,延误了期限,按律当斩,花钱赎罪成为平民。
qí hòu shǐ tōng wū sūn wèi dà xíng ér zú zhǒng zài hàn zhōng
后来出使乌孙,担任大行令时去世,坟墓在汉中。
jiāng jūn zhào shí qí duì yǔ rén yě
将军赵食其是祋祤人。
wǔ dì lì èr shí èr suì yǐ zhǔ jué wèi yòu jiāng jūn cóng dà jiàng jūn chū dìng xiāng mí shī dào dāng zhǎn shú wèi shù rén
汉武帝在位第二十二年,主爵都尉担任右将军,跟随大将军卫青出征定襄,因迷路延误军机,按律当斩,后赎罪贬为平民。
jiāng jūn cáo xiāng yǐ píng yáng hóu wèi hòu jiāng jūn cóng dà jiàng jūn chū dìng xiāng
将军曹襄,以平阳侯的身份担任后将军,随大将军卫青出征定襄。
xiāng cáo cān sūn yě
曹襄是曹参的孙子。
jiāng jūn hán shuō gōng gāo hóu shù sūn yě
将军韩说,是弓高侯韩颓当的庶出孙子。
yǐ xiào wèi cóng dà jiàng jūn yǒu gōng wèi lóng yán hóu zuò zhòu jīn shī hóu
以校尉身份跟随大将军卫青立下战功,封为龙嵒侯,后因进献的酎金成色不足被削去侯爵。
yuán dǐng liù nián yǐ dài zhào wèi héng hǎi jiāng jūn jī dōng yuè yǒu gōng wèi àn dào hóu
元鼎六年,以待诏身份被任命为横海将军,征讨东越有功,封为按道侯。
yǐ tài chū sān nián wèi yóu jī jiāng jūn zhūn wū wǔ yuán wài liè chéng
在太初三年担任游击将军,驻守在五原郡外的列城。
wèi guāng lù xūn jué gǔ tài zǐ gōng wèi tài zǐ shā zhī
后任光禄勋,因在太子宫中挖掘巫蛊,被卫太子杀死。
jiāng jūn guō chāng yún zhōng rén yě
将军郭昌,是云中郡人。
yǐ xiào wèi cóng dà jiàng jūn
以校尉身份跟随大将军卫青。
yuán fēng sì nián yǐ tài zhōng dài fū wèi bá hú jiāng jūn zhūn shuò fāng
元封四年,以太中大夫身份被任命为拔胡将军,驻守朔方。
huán jī kūn míng wú gōng duó yìn
回师攻打昆明,没有战功,被收回将军印信。
jiāng jūn xún zhì tài yuán guǎng wǔ rén
将军荀彘,是太原郡广武县人。
yǐ yù jiàn shì zhōng wèi xiào wèi shù cóng dà jiàng jūn
因善于驾车被皇帝赏识,担任侍中,后为校尉,多次跟随大将军卫青出征。
yǐ yuán fēng sān nián wèi zuǒ jiāng jūn jī cháo xiǎn wú gōng
在元封三年担任左将军攻打朝鲜,没有战功。
yǐ bǔ lóu chuán jiāng jūn zuò fǎ sǐ
因逮捕楼船将军杨仆而犯法被处死。
zuì piào qí jiāng jūn qù bìng fán liù chū jī xiōng nú qí sì chū yǐ jiāng jūn zhǎn bǔ shǒu lǔ shí yī wàn yú jí
总计骠骑将军霍去病,共六次出击匈奴,其中四次以将军身份出征,斩杀俘获敌军首级十一万余。
jí hún yá wáng yǐ zhòng jiàng shù wàn suì kāi hé xi jiǔ quán zhī de xī fāng yì shǎo hú kòu
加上浑邪王率数万部众归降,于是开拓了河西、酒泉地区,西部边境的胡人侵扰逐渐减少。
sì yì fēng fán wàn wǔ qiān yī bǎi hù
四次增加封邑,总计一万五千一百户。
qí xiào lì yǒu gōng wèi hòu zhě fán liù rén ér hòu wèi jiāng jūn èr rén
其部下校尉因功封侯的共有六人,后来成为将军的有两人。
jiāng jūn lù bó dé píng zhōu rén
将军路博德,是平州人。
yǐ yòu běi píng tài shǒu cóng piào qí jiāng jūn yǒu gōng wèi fú lí hóu
以右北平太守身份跟随骠骑将军霍去病立下战功,封为符离侯。
piào qí sǐ hòu bó dé yǐ wèi wèi wèi fú bō jiāng jūn fá pò nán yuè yì fēng
霍去病死后,路博德以卫尉身份担任伏波将军,讨伐并攻破南越,增加封邑。
qí hòu zuò fǎ shī hóu
后来因犯法失去侯爵。
wèi qiáng nǔ dū wèi tún jū yán zú
担任强弩都尉,驻守在居延,后来去世。
jiāng jūn zhào pò nú gù jiǔ yuán rén
将军赵破奴,原本是九原人。
cháng wáng rù xiōng nú yǐ ér guī hàn wèi piào qí jiāng jūn sī mǎ
曾经逃亡到匈奴,后来返回汉朝,担任骠骑将军的司马。
chū běi dì shí yǒu gōng fēng wéi cóng biāo hóu
在北地作战时立下功劳,被封为从骠侯。
zuò zhòu jīn shī hóu
后因献酎金不合规格被削去侯爵。
hòu yī suì wèi xiōng hé jiāng jūn gōng hú zhì xiōng hé shuǐ wú gōng
一年后,担任匈河将军,攻打胡人直到匈河水,但没有取得战功。
hòu èr suì jī lǔ lóu lán wáng fù fēng wèi zhuó yě hóu
两年后,击败并俘虏了楼兰王,再次被封为浞野侯。
hòu liù suì wèi jùn jī jiāng jūn jiāng èr wàn qí jī xiōng nú zuǒ xián wáng zuǒ xián wáng yǔ zhàn bīng bā wàn qí wéi pò nú pò nú shēng wèi lǔ suǒ de suì méi qí jūn
六年后,担任浚稽将军,率领两万骑兵攻打匈奴左贤王,左贤王与他交战,用八万骑兵包围了赵破奴,赵破奴被活捉成为俘虏,于是他的军队全军覆没。
jū xiōng nú zhōng shí suì fù yǔ qí tài zǐ ān guó wáng rù hàn
在匈奴中待了十年,又和他的太子安国逃回汉朝。
hòu zuò wū gǔ zú
后来因巫蛊之罪受牵连,被灭族。
zì wèi shì xìng dà jiàng jūn qīng shǒu fēng qí hòu zhī shǔ wèi wǔ hòu
自从卫氏家族兴起,大将军卫青首先被封侯,后来他的亲属中有五人成为侯爵。
fán èr shí sì suì ér wǔ hòu jǐn duó wèi shì wú wéi hòu zhě
总共二十四年后,五个侯爵的封号全被剥夺,卫氏家族再没有人当侯爵。
tài shǐ gōng yuē sū jiàn yǔ yú yuē wú cháng zé dà jiàng jūn zhì zūn zhòng ér tiān xià zhī xián dài fū wú chēng yān yuán jiāng jūn guān gǔ míng jiàng suǒ zhāo xuǎn zé xián zhě miǎn zhī zāi
太史公说:苏建对我说:“我曾经责备大将军地位极其尊贵,但天下的贤能士大夫却不称赞他,希望将军看看古代名将如何招揽选拔贤才,以此自勉吧。”
dà jiàng jūn xiè yuē zì wèi qí wǔ ān zhī hòu bīn kè tiān zǐ cháng qiè chǐ
大将军回答说:“自从魏其侯、武安侯厚待宾客以来,天子常常对此咬牙切齿。
bǐ qīn fù shì dà fū zhāo xián chù bù xiào zhě rén zhǔ zhī bǐng yě
那些亲近士大夫、招揽贤才而摒弃无能之辈的事,是君主的权力。
rén chén fèng fǎ zūn zhí ér yǐ hé yǔ zhāo shì
作为臣子,只需奉公守法、尽职尽责而已,何必去招揽士人!”
piào qí yì fàng cǐ yì qí wèi jiāng rú cǐ
”骠骑将军也遵循这个想法,他作为将领就是这样。
jūn zǐ bào biàn guì jiàn hé cháng
君子的变化如豹纹般显著,贵贱哪有固定不变。
qīng běn nú lǔ hū shēng róng háng
卫青本是奴仆出身,突然升入军队行列。
zǐ pèi huáng jí shēn shàng píng yáng
他的姐姐嫁给皇帝,自己则娶了平阳公主。
chǒng róng sī jiàn qǔ luàn yí zhāng
恩宠荣耀如此超越本分,扰乱了正常的礼法规章。
piáo yáo jì zhǒng zài jìng biān fāng
霍去病紧随其后,再次平定边疆。