mǐn yuè wáng wú zhū jí yuè dōng hǎi wáng yáo zhě qí xiān jiē yuè wáng jù jiàn zhī hòu yě xìng zōu shì
闽越王无诸和越东海王摇,他们的祖先都是越王勾践的后代,姓驺。
qín yǐ bìng tiān xià jiē fèi wèi jūn zhǎng yǐ qí de wèi mǐn zhōng jùn
秦朝统一天下后,将他们废为君长,把他们的土地设为闽中郡。
jí zhū hóu pàn qín wú zhū yáo lǜ yuè guī pó yáng lìng wú ruì suǒ wèi pó jūn zhě yě cóng zhū hóu miè qín
等到诸侯反叛秦朝时,无诸和摇率领越人归附鄱阳县令吴芮,也就是所谓的鄱君,跟随诸侯一起灭秦。
dàng shì zhī shí xiàng jí zhǔ mìng fú wáng yǐ gù bù fù chu
那个时候,项羽掌握大权,没有封他们为王,所以他们不依附楚国。
hàn jī xiàng jí wú zhū yáo lǜ yuè rén zuǒ hàn
汉军攻打项羽时,无诸和摇率领越人帮助汉朝。
hàn wǔ nián fù lì wú zhū wèi mǐn yuè wáng wáng mǐn zhōng gù dì dōu dōng yě
汉朝第五年,重新立无诸为闽越王,统治闽中旧地,都城在东冶。
xiào huì sān nián jǔ gāo dì shí yuè gōng yuē mǐn jūn yáo gōng duō qí mín biàn fù nǎi lì yáo wèi dōng hǎi wáng dōu dōng ōu shì sú hào wèi dōng ōu wáng
汉惠帝三年,列举汉高祖时期越人的功劳,说闽君摇功劳大,他的百姓也愿意归附,于是立摇为东海王,都城在东瓯,民间称他为东瓯王。
hòu shù shì zhì xiào jǐng sān nián wú wáng pì fǎn yù cóng mǐn yuè mǐn yuè wèi kěn xíng dú dōng ōu cóng wú
过了几代,到汉景帝三年,吴王刘濞反叛,想拉拢闽越,闽越不肯参与,只有东瓯跟随吴王。
jí wú pò dōng ōu shòu hàn gòu shā wú wáng dān tú yǐ gù jiē dé bù zhū guī guó
等到吴王被打败,东瓯接受汉朝的悬赏,在丹徒杀了吴王,因此都没有被诛杀,回到了自己的国家。
wú wáng zi zi jū wáng zǒu mǐn yuè yuàn dōng ōu shā qí fù cháng quàn mǐn yuè jī dōng ōu
吴王的儿子子驹逃到闽越,怨恨东瓯杀了他的父亲,经常劝闽越攻打东瓯。
zhì jiàn yuán sān nián mǐn yuè fā bīng wéi dōng ōu
到建元三年,闽越发兵包围东瓯。
dōng ōu shí jǐn kùn qiě jiàng nǎi shǐ rén gào jí tiān zǐ
东瓯粮食用尽了,蒙受困难,将要投降,就派人向汉天子告急。
tiān zǐ wèn tài wèi tián fén fén duì yuē yuè rén xiāng gōng jī gù qí cháng yòu shù fǎn fù bù zú yǐ fán zhōng guó wǎng jiù yě
天子问太尉田蚡,田蚡回答说:“越人互相攻打,本来就是常事,而且他们反复无常,不值得烦劳中原去救援。
zì qín shí qì fú shǔ
从秦朝时起就放弃不管了。
wū shì zhōng dài fū zhuāng zhù jí fén yuē tè huàn lì fú néng jiù dé fú néng fù
”于是中大夫庄助质问田蚡说:“只是担心力量不够救援,恩德不够覆盖;
chéng néng hé gù qì zhī
如果真的能做到,为什么要放弃他们?
qiě qín jǔ xián yáng ér qì zhī hé nǎi yuè yě
况且秦朝连咸阳都放弃了,何况是越地呢!
jīn xiǎo guó yǐ qióng kùn lái gào jí tiān zǐ tiān zǐ fú zhèn bǐ dāng ān suǒ gào shuò
现在小国因为穷困来向天子告急,天子不救助,他们还能向谁诉说?
yòu hé yǐ zi wàn guó hu
又怎么能统治万国呢?
shàng yuē tài wèi wèi zú yǔ jì
”皇上说:“太尉不值得一起商议。
wú chū jí wèi bù yù chū hǔ fú fā bīng jùn guó
我刚刚即位,不想动用虎符从郡国调兵。
nǎi qiǎn zhuāng zhù yǐ jié fā bīng kuài jī
”于是派庄助持节到会稽调兵。
kuài jī tài shǒu yù jù bù wéi fā bīng zhù nǎi zhǎn yī sī mǎ yù yì zhǐ suì fā bīng fú hǎi jiù dōng ōu
会稽太守想抗拒不发兵,庄助就杀了一个司马,说明意图,于是发兵渡海救援东瓯。
wèi zhì mǐn yuè yǐn bīng ér qù
还没到达,闽越就带兵撤退了。
dōng ōu qǐng jǔ guó xǐ zhōng guó nǎi xī jǔ zhòng lái chù jiāng huái zhī jiān
东瓯请求举国迁往中原,于是全部迁来,安置在江淮之间。
zhì jiàn yuán liù nián mǐn yuè jī nán yuè
到了建元六年,闽越攻打南越。
nán yuè shǒu tiān zi yuē bù gǎn shàn fā bīng jī ér yǐ wén
南越遵守天子的约定,不敢擅自发兵反击,而是上报朝廷。
shàng qiǎn dà xíng wáng huī chū yù zhāng dà nóng hán ān guó chū huì jī jiē wèi jiāng jūn
皇上派大行王恢从豫章出兵,大农韩安国从会稽出兵,都担任将军。
bīng wèi yú lǐng mǐn yuè wáng yǐng fā bīng jù xiǎn
军队还没翻过山岭,闽越王郢就派兵在险要处防守。
qí dì yú shàn nǎi yǔ xiāng zōng zú móu yuē wáng yǐ shàn fā bīng jī nán yuè bù qǐng gù tiān zǐ bīng lái zhū
他的弟弟馀善就和丞相、宗族商议说:“大王因为擅自发兵攻打南越,没有请示,所以天子的军队来讨伐。
jīn hàn bīng zhòng qiáng jīn jí xìng shèng zhī hòu lái yì duō zhōng miè guó ér zhǐ
现在汉军兵力强大,就算侥幸打赢了,后面还会来更多军队,直到灭掉我们国家为止。
jīn shā wáng yǐ xiè tiān zi
不如杀了大王向天子谢罪。
tiān zǐ tīng bà bīng gù yī guó wán
天子如果接受,撤兵,国家就能保全;
bù tīng nǎi lì zhàn
如果不接受,再全力作战;
bù shèng jí wáng rù hǎi
打不赢,就逃到海上去。
jiē yuē shàn
”大家都说“好”。
jí cōng shā wáng shǐ shǐ fèng qí tóu zhì dà xíng
于是用矛刺死闽越王,派使者带着他的头送给大行王恢。
dà xíng yuē suǒ wéi lái zhě zhū wáng
大行王恢说:“我们来的目的就是诛杀闽越王。
jīn wáng tóu zhì xiè zuì bù zhàn ér yún lì mò dà yān
现在闽越王的头送到了,谢了罪,不用打仗就解决了问题,没有比这更好的结果了。
nǎi yǐ biàn yi àn bīng gào dà nóng jūn ér shǐ shǐ fèng wáng tóu chí bào tiān zǐ
”于是见机行事,按兵不动,并告知大农韩安国的军队,同时派使者带着闽越王的头快马报告天子。
zhào ba liǎng jiàng bīng yuē yǐng děng shǒu è dú wú zhū sūn yáo jūn chǒu bù yǔ móu yān
天子下诏撤回两位将军的军队,说:“郢等人是首恶,只有无诸的孙子繇君丑没有参与阴谋。
nǎi shǐ láng zhōng jiāng lì chǒu wèi yuè yáo wáng fèng mǐn yuè xiān jì sì
”于是派郎中将立丑为越繇王,主持闽越先王的祭祀。
yú shàn yǐ shā yǐng wēi xíng wū guó guó mín duō shǔ qiè zì lì wèi wáng
馀善杀了郢之后,在国内树立了威望,国民大多归附他,他私下自立为王。
yáo wáng bù néng jiáo qí zhòng chí zhèng
繇王丑无法纠正民众的倾向,维持正道。
tiān zǐ wén zhī wèi yú shàn bù zú fù xīng shī yuē yú shàn shǔ yǔ yǐng móu luàn ér hòu shǒu zhū yǐng shī dé bù láo
天子听说后,认为不值得再为馀善兴师动众,说:“馀善多次和郢策划叛乱,但后来带头杀了郢,军队得以不劳累。
yīn lì yú shàn wèi dōng yuè wáng yǔ yáo wáng bìng chǔ
”于是立馀善为东越王,和繇王并存。
zhì yuán dǐng wǔ nián nán yuè fǎn dōng yuè wáng yú shàn shàng shū qǐng yǐ zú bā qiān rén cóng lóu chuán jiāng jūn jī lǚ jiā děng
到了元鼎五年,南越造反,东越王馀善上书,请求带领八千士兵跟随楼船将军攻打吕嘉等人。
bīng zhì jiē yáng yǐ hǎi fēng bō wèi jiě bù xíng chí liǎng duān yīn shǐ nán yuè
军队到了揭扬,以海上风浪大为借口,不再前进,采取观望态度,暗中与南越勾结。
jí hàn pò pān yú bù zhì
等到汉军攻破番禺,馀善的军队也没有赶到。
shì shí lóu chuán jiāng jūn yáng pú shǐ shǐ shàng shū yuán biàn yǐn bīng jī dōng yuè
当时楼船将军杨仆派遣使者上书,请求立即率军攻打东越。
shàng yuē shì zú láo juàn bù xǔ bà bīng lìng zhū xiào zhūn yù zhāng méi lǐng dài mìng
皇上说士兵们劳累疲倦,没有批准,下令撤军,命令各部驻扎在豫章梅岭待命。
yuán dǐng liù nián qiū yú shàn wén lóu chuán qǐng zhū zhī hàn bīng lín jìng qiě wǎng nǎi suì fǎn fā bīng jù hàn dào
元鼎六年秋天,馀善听说楼船将军请求诛杀他,汉军已逼近边境,即将到来,于是起兵反叛,派兵阻挡汉军道路。
hào jiāng jūn zōu lì děng wéi tūn hàn jiāng jūn rù bái shā wǔ lín méi lǐng shā hàn sān xiào wèi
他封将军驺力等人为“吞汉将军”,攻入白沙、武林、梅岭,杀死汉军三名校尉。
shì shí hàn shǐ dà nóng zhāng chéng gù shān zhōu hóu chǐ jiāng zhūn fú gǎn jī què jiù biàn chù jiē zuò wèi nuò zhū
当时汉朝派遣大农令张成、原山州侯齿率军驻守,却不敢出击,退到安全地方,都因怯懦畏战被处死。
yú shàn kè wǔ dì xǐ zì lì zhà qí mín wèi wàng yán
馀善刻制“武帝”玉玺自立为帝,欺骗百姓,散布狂妄言论。
tiān zǐ qiǎn héng hǎi jiāng jūn hán shuō chū jù zhāng fú hǎi cóng dōng fāng wǎng
天子派遣横海将军韩说从句章出发,渡海从东面进军;
lóu chuán jiāng jūn yáng pū chū wǔ lín
楼船将军杨仆从武林出兵;
zhōng wèi wáng wēn shū chū méi lǐng
中尉王温舒从梅岭出兵;
yuè hóu wèi gē chuán xià lài jiāng jūn chū ruò xié bái shā
越侯担任戈船将军和下濑将军,从若邪、白沙出兵。
yuán fēng yuán nián dōng xián rù dōng yuè
元封元年冬天,各路军队全部进入东越。
dōng yuè sù fā bīng jù xiǎn shǐ xùn běi jiāng jūn shǒu wǔ lín bài lóu chuán jūn shù xiào wèi shā zhǎng lì
东越早先已派兵据守险要,让徇北将军守卫武林,击败楼船将军的几名校尉,杀死高级官员。
lóu chuán jiāng jūn lǜ qián táng yuán zhōng gǔ zhǎn xùn běi jiāng jūn wèi yù r hóu
楼船将军率领钱唐人辕终古斩杀徇北将军,因此被封为御儿侯。
zì bīng wèi wǎng
其余军队尚未前往。
gù yuè yǎn hóu wú yáng qián zài hàn hàn shǐ guī yù yú shàn yú shàn fú tīng
原越国衍侯吴阳先前在汉朝,汉朝派他回去劝告馀善,馀善不听。
jí héng hǎi jiāng jūn xiān zhì yuè yǎn hóu wú yáng yǐ qí yì qī bǎi rén fǎn gōng yuè jūn wū hàn yáng
等到横海将军率先抵达,越国衍侯吴阳率领自己封邑的七百人反叛,在汉阳攻打越军。
cóng jiàn chéng hóu áo yǔ qí lǜ cóng yáo wáng jū gǔ móu yuē yú shàn shǒu è jié shǒu wú shǔ
他跟随建成侯敖,与其部下,和繇王居股商议说:“馀善是首恶,胁迫控制我们。
jīn hàn bīng zhì zhòng qiáng jì shā yú shàn zì guī zhū jiāng tǎng xìng de tuō
如今汉军到来,兵力强大,我们设计杀死馀善,自动归降汉军将领,或许能侥幸逃脱惩罚。
nǎi suì jù shā yú shàn yǐ qí zhòng jiàng héng hǎi jiāng jūn gù fēng yáo wáng jū gǔ wèi dōng chéng hóu wàn hù
”于是他们一起杀死馀善,率领部众向横海将军投降,因此封繇王居股为东成侯,食邑万户;
fēng jiàn chéng hóu áo wèi kāi líng hóu
封建成侯敖为开陵侯;
fēng yuè yǎn hóu wú yáng wèi běi shí hóu
封越国衍侯吴阳为北石侯;
fēng héng hǎi jiāng jūn shuō wèi àn dào hóu
封横海将军韩说为案道侯;
fēng héng hǎi xiào wèi fú wèi liáo yīng hóu
封横海校尉福为缭嫈侯。
fú zhě chéng yáng gòng wáng zǐ gù wèi hǎi cháng hóu zuò fǎ shī hóu
福是成阳共王的儿子,原为海常侯,因犯法失去侯爵。
jiù cóng jūn wú gōng yǐ zōng shì gù hòu
早年从军没有立下战功,因为出身皇族宗室而被封侯。
zhū jiāng jiē wú chéng gōng mò fēng
其他将领都没有取得战功,所以没有人受封。
dōng yuè jiāng duō jūn hàn bīng zhì qì qí jūn jiàng fēng wèi wú xī hóu
东越将领多军,在汉军到来时,抛弃自己的军队投降,被封为无锡侯。
wū shì tiān zǐ yuē dōng yuè xiá duō zǔ mǐn yuè hàn shù fǎn fù zhào jūn lì jiē jiāng qí mín xǐ chǔ jiāng huái jiān
于是天子说东越地方狭窄多险阻,闽越人强悍,多次反复叛乱,下令军官们将当地百姓全部迁移到江淮一带居住。
dōng yuè de suì xū
东越的土地于是变得空旷无人。
tài shǐ gōng yuē yuè suī mán yí qí xiān qǐ cháng yǒu dà gōng dé wū mín zāi hé qí jiǔ yě
太史公说:越地虽然被视为蛮夷,他们的祖先难道不是曾对百姓有过大功德吗,为何能延续如此长久!
lì shǔ dài cháng wèi jūn wáng jù jiàn yī chēng bó
经历数代常常有君王出现,勾践一度称霸。
rán yú shàn zhì dà nì miè guó qiān zhòng qí xiān miáo yì yáo wáng jū gǔ děng yóu shàng fēng wèi wàn hù hòu yóu cǐ zhī yuè shì shì wèi gōng hóu yǐ
然而馀善犯下大逆不道的罪行,导致国家灭亡、民众迁徙,他的先祖后代如繇王居股等人仍然被封为万户侯,由此可知越人世世代代都能成为公侯。
gài yǔ zhī yú liè yě
这大概是大禹遗留的功业影响吧。
jù jiàn zhī yì shì yuē wú zhū
勾践的后代,就是名叫无诸的。
jì xí hàn chǒng shí yīn qín yú
既已承受汉朝的恩宠,实际上也是因为秦朝遗留的根基。
zōu luò wèi xìng mǐn zhōng shì jū
以驺、骆为姓氏,居住在闽中地区。
wáng yáo zhī lì yuán chù dōng yú
王摇被立为王,于是统治东方边远之地。
hòu sì bù dào zì xiāng zhū chú
后代不守正道,自相残杀铲除。