史记 · 司马迁 · Chapter 17 of 130

十表·汉兴以来诸侯王年表

PinyinModern Translation
Size

tài shǐ gōng yuē yīn yǐ qián shàng yǐ

太史公说:商朝以前太久远了。

zhōu fēng wǔ děng gōng hóu bó zi nán

周朝分封五等爵位:公、侯、伯、子、男。

rán fēng bó qín kāng shū wū lǔ wèi de gè sì bǎi lǐ qīn qīn zhī yì bāo yǒu dé yě

但封伯禽、康叔在鲁国、卫国,封地各有四百里,这是出于亲近亲属的情义,褒奖有德之人;

tài gōng wū qí jiān wǔ hòu de zūn qín láo yě

封太公在齐国,面积相当于五个侯国,这是尊崇他的功劳和辛劳。

wǔ wáng chéng kāng suǒ fēng shù bǎi ér tóng xìng wǔ shí wǔ dì shàng bù guò bǎi lǐ xià sān shí lǐ yǐ fǔ wèi wáng shì

周武王、成王、康王所封的诸侯有数百个,其中同姓诸侯有五十五个,封地大的不超过百里,小的只有三十里,用来辅佐护卫周王室。

guǎn cài kāng shū cáo zhèng huò guò huò sǔn

管叔、蔡叔、康叔、曹国、郑国,封地有的过大,有的过小。

lì yōu zhī hòu wáng shì quē hòu bó qiáng guó xìng yān tiān zǐ wēi fú néng zhèng

周厉王、幽王之后,周王室衰败,诸侯强国兴起,天子势力微弱,无法匡正。

fēi dé bù chún xíng shì ruò yě

这不是因为德行不纯厚,而是形势衰弱了。

hàn xìng xù èr děng

汉朝兴起,分封制度定为两等。

gāo zǔ mò nián fēi liú shì ér wáng zhě ruò wú gōng shàng suǒ bù zhì ér hòu zhě tiān xià gòng zhū zhī

汉高祖末年规定,不是刘姓而称王的,或者没有功劳而由皇帝封侯的,天下人可以共同讨伐他。

gāo zǔ zǐ dì tóng xìng wèi wáng zhě jiǔ guó suī dú cháng shā yì xìng ér gōng chén hòu zhě bǎi yǒu yú rén

高祖的兄弟子侄同姓封王的有九国,虽然只有长沙王是异姓,但封侯的功臣有一百多人。

zì yàn mén tài yuán yǐ dōng zhì liáo yáng wèi yàn dài guó

从雁门、太原往东到辽阳,是燕国和代国;

cháng shān yǐ nán dà xíng zuǒ zhuǎn dù hé jì ā zhēn yǐ dōng bó hǎi wèi qí zhào guó

常山以南,太行山以东,渡过黄河、济水,阿城、甄城以东直到海边,是齐国和赵国;

zì chén yǐ xī nán zhì jiǔ yí dōng dài jiāng huái gǔ sì báo kuài jī wèi liáng chu huái nán cháng shā guó jiē wài jiē wū hú yuè

从陈县往西,南到九疑山,东面沿长江、淮河、谷水、泗水,直到会稽山,是梁国、楚国、淮南国、长沙国:这些封国都与胡人、越人地区接壤。

ér nèi dì běi jù shān yǐ dōng jǐn zhū hóu de dà zhě huò wǔ liù jùn lián chéng shù shí zhì bǎi guān gōng guàn jiàn wū tiān zǐ

而内地北面到太行山以东都是诸侯的封地,大的诸侯拥有五六个郡,城池相连数十座,设置百官和宫殿,规格僭越,与天子相似。

hàn dú yǒu sān hé dōng jùn yǐng chuān nán yáng zì jiāng líng yǐ xī zhì shǔ běi zì yún zhōng zhì lǒng xī yǔ nèi shǐ fán shí wǔ jùn ér gōng zhǔ liè hóu pō shí yì qí zhōng

汉朝直辖的只有三河、东郡、颍川、南阳,从江陵往西到蜀地,北面从云中到陇西,加上内史共十五个郡,而公主和列侯的食邑大多在这些郡中。

hé zhě

为什么呢?

tiān xià chū dìng gǔ ròu tóng xìng shǎo gù guǎng qiáng shù niè yǐ zhèn fǔ sì hǎi yòng chéng wèi tiān zǐ yě

天下刚刚平定,同姓骨肉较少,所以广泛分封庶子,以镇守安抚天下,用来护卫天子。

hàn dìng bǎi nián zhī jiān qīn shǔ yì shū zhū hóu huò jiāo shē shì xié chén jì móu wèi yín luàn dà zhě pàn nì xiǎo zhě bù guǐ yú fǎ yǐ wēi qí mìng yǔn shēn wáng guó

汉朝建立百年之间,亲属关系逐渐疏远,有的诸侯骄横奢侈,听从奸邪臣子的计谋胡作非为,大的反叛朝廷,小的不守法度,因此危及性命,身死国灭。

tiān zǐ guān wū shàng gǔ rán hòu jiā huì shǐ zhū hóu de tuī ēn fèn zǐ dì guó yì gù qí fēn wéi qī zhào fēn wéi liù liáng fēn wéi wǔ huái nán fēn sān jí tiān zǐ zhī shù zi wèi wáng wáng zǐ zhī shù wèi hóu bǎi yǒu yú yān

天子考察上古制度,然后施加恩惠,让诸侯能够推广恩德分封子弟城邑,所以齐国分为七国,赵国分为六国,梁国分为五国,淮南国分为三国,以及天子的庶子封王,王子的庶子封侯,共有一百多个。

wú chǔ shí qián hòu zhū hóu huò yǐ shì xuē dì shì yǐ yàn dài wú běi biān jùn wú huái nán cháng shā wú nán biān jùn qí zhào liáng chu zhī jùn míng shān bēi hǎi xián nà wū hàn

吴楚七国之乱前后,有的诸侯因罪被削减封地,因此燕国、代国没有了北部的边郡,吴国、淮南国、长沙国没有了南部的边郡,齐国、赵国、梁国、楚国边郡的名山大泽都收归汉朝。

zhū hóu shāo wēi dà guó bù guò shí yú chéng xiǎo hòu bù guò shù shí lǐ shàng zú yǐ fèng gòng zhí xià zú yǐ gōng yǎng jì sì yǐ fán fǔ jīng shī

诸侯势力逐渐削弱,大的诸侯国不过十几座城,小的侯国不过几十里,对上足以履行进贡职责,对下足以供养祭祀,作为藩国辅佐京师。

ér hàn jùn bā jiǔ shí xíng cuò zhū hóu jiān quǎn yá xiāng lín bǐng qí è sāi dì lì qiáng běn gàn ruò zhī yè zhī shì zūn bēi míng ér wàn shì gè dé qí suǒ yǐ

而汉朝直辖的郡有八九十个,交错分布在诸侯国之间,像犬牙一样相互交错,控制着险要关塞和有利地形,形成加强中央主干、削弱地方枝叶的态势,尊卑分明,万事各得其所。

chén qiān jǐn jì gāo zǔ yǐ lái zhì tài chū zhū hóu pǔ qí xià yì sǔn zhī shí lìng shí shì de lǎn

臣司马迁谨记高祖以来到太初年间的诸侯情况,列出他们势力增减的演变,让当代能够阅览。

xíng shì suī qiáng yào zhī yǐ rén yì wèi běn

形势虽然重要,但根本还是要以仁义为本。

biǎo lüè

(表格省略)

✦ You read 十表·汉兴以来诸侯王年表

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.