史记 · 司马迁 · Chapter 16 of 130

十表·秦楚之际月表

PinyinModern Translation
Size

tài shǐ gōng dú qín chu zhī jì yuē chū zuò nán fā wū chén shè

太史公读到秦朝到楚汉相争这段历史时,评论说:最初起事反抗秦朝的,是陈胜;

nüè lì miè qín zì xiàng shì

用暴虐手段灭亡秦朝的,是项羽;

bō luàn zhū bào píng dìng hǎi nèi zú jiàn dì zuò chéng wū hàn jiā

而拨乱反正、诛灭暴政、平定天下,最终登上皇帝宝座的,是汉朝。

wǔ nián zhī jiān hào lìng sān shàn

短短五年之间,天下号令就三次更替。

zì shēng mín yǐ lái wèi shǐ yǒu shòu mìng ruò sī zhī jí yě

自从有人类以来,从没有像这样急促地接受天命改朝换代的。

xī yú xià zhī xìng jī shàn lèi gōng shù shí nián dé qià bǎi xìng shè xíng zhèng shì kǎo zhī yú tiān rán hòu zài wèi

从前虞舜、夏禹的兴起,是积累善行功德几十年,恩德遍及百姓,代行天子政事,经过上天的考验,然后才正式即位。

tāng wǔ zhī wáng nǎi yóu qì hòu jì xiū rén xíng yì shí yú shì bù qī ér huì mèng jīn bā bǎi zhū hóu yóu yǐ wéi wèi kě qí hòu nǎi fàng shì

商汤、周武王的称王,也是从他们的祖先契、后稷开始,修仁行义十几代,后来在孟津会盟八百诸侯,还觉得时机未到,直到后来才放逐夏桀、诛杀商纣。

qín qǐ xiāng gōng zhāng wū wén miào xiàn xiào zhī hòu shāo yǐ cán shí liù guó bǎi yǒu yú zài zhì shǐ huáng nǎi néng bìng guàn dài zhī lún

秦国从襄公兴起,到文公、穆公时显赫,献公、孝公之后,逐渐蚕食六国,经过一百多年,到秦始皇才统一天下。

yǐ dé ruò bǐ yòng lì rú cǐ gài yī tǒng ruò sī zhī nán yě

像虞夏商周那样靠德行,像秦朝这样靠武力,统一天下都是如此艰难。

qín jì chēng dì huàn bīng gé bù xiū yǐ yǒu zhū hóu yě wū shì wú chǐ tǔ zhī fēng duò huài míng chéng xiāo fēng dí chú háo jié wéi wàn shì zhī ān

秦朝称帝后,担心战乱不止是因为有诸侯,于是不再分封一寸土地,毁坏名城,销毁兵器,铲除豪杰,想确保万世太平。

rán wáng jì zhī xìng qǐ wū lǘ xiàng hé zòng tǎo fá yì wū sān dài xiāng qín zhī jìn shì zú yǐ zī xián zhě wèi qū chú nán ěr

然而新的王者却从民间兴起,联合各方讨伐暴秦,功业超过夏商周三代,秦朝的那些禁令,反而给贤能的人扫除了障碍。

gù fèn fā qí suǒ wèi tiān xià xióng ān zài wú tǔ bù wáng

所以奋发而起成为天下雄主的人,哪里在乎没有封地就不能称王呢?

cǐ nǎi chuán zhī suǒ wèi dà shèng hu

这大概就是古书上所说的大圣人吧?

qǐ fēi tiān zāi qǐ fēi tiān zāi

这难道不是天意吗,难道不是天意吗!

fēi dà shèng shú néng dāng cǐ shòu mìng ér dì zhě hu

如果不是大圣人,谁能担当这样的天命成为皇帝呢?

biǎo lüè

(表格省略)

✦ You read 十表·秦楚之际月表

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.