史记 · 司马迁 · Chapter 58 of 130

三十世家·梁孝王世家

PinyinModern Translation
Size

liáng xiào wáng wǔ zhě xiào wén huáng dì zǐ yě ér yǔ xiào jǐng dì tóng mǔ

梁孝王刘武,是孝文皇帝的儿子,与孝景帝同母。

mǔ dòu tài hòu yě

他们的母亲是窦太后。

xiào wén dì fán sì nán zhǎng zǐ yuē tài zǐ shì wèi xiào jǐng dì

孝文帝共有四个儿子:长子是太子,即后来的孝景帝;

cì zǐ wǔ

次子是刘武;

cì zǐ cān

三子是刘参;

cì zǐ shèng

四子是刘胜。

xiào wén dì jí wèi èr nián yǐ wǔ wèi dài wáng yǐ cān wèi tài yuán wáng yǐ shèng wèi liáng wáng

孝文帝即位第二年,封刘武为代王,刘参为太原王,刘胜为梁王。

èr suì xǐ dài wáng wèi huái yáng wáng

两年后,将代王改封为淮阳王。

yǐ dài jǐn yǔ tài yuán wáng hào yuē dài wáng

把代地全部划给太原王,改称代王。

cān lì shí qī nián xiào wén hòu èr nián zú shì wèi xiào wáng

刘参在位十七年,于孝文帝后元二年去世,谥号为孝王。

zi dēng sì lì shì wèi dài gòng wáng

他的儿子刘登继位,即代共王。

lì èr shí jiǔ nián yuán guāng èr nián zú

在位二十九年,于元光二年去世。

zi yì lì shì wèi dài wáng

儿子刘义继位,即代王。

shí jiǔ nián hàn guǎng guān yǐ cháng shān wéi xiàn ér xǐ dài wáng wáng qīng hé

十九年后,汉朝扩展关隘,以常山为界,将代王迁至清河为王。

qīng hé wáng xǐ yǐ yuán dǐng sān nián yě

清河王的迁徙发生在元鼎三年。

chū wǔ wèi huái yáng wáng shí nián ér liáng wáng shèng zú shì wèi liáng huái wáng

起初,刘武做淮阳王十年时,梁王刘胜去世,谥号为梁怀王。

huái wáng zuì shǎo zi ài xìng yì wū tā zi

怀王是最小的儿子,深受宠爱,与其他儿子不同。

qí míng nián xǐ huái yáng wáng wǔ wèi liáng wáng

第二年,改封淮阳王刘武为梁王。

liáng wáng zhī chū wáng liáng xiào wén dì zhī shí èr nián yě

刘武最初受封梁王,是在孝文帝十二年。

liáng wáng zì chū wáng tōng lì yǐ shí yī nián yǐ

梁王从最初受封算起,已经十一年了。

liáng wáng shí sì nián rù cháo

梁王十四年时,入朝觐见。

shí qī nián shí bā nián bǐ nián rù cháo liú qí míng nián nǎi zhī guó

十七年、十八年,连续两年入朝,并留在京城,次年才返回封国。

èr shí yī nián rù cháo

二十一年,再次入朝。

èr shí èr nián xiào wén dì bēng

二十二年,孝文帝驾崩。

èr shí sì nián rù cháo

二十四年,入朝。

èr shí wǔ nián fù rù cháo

二十五年,又入朝。

shì shí shàng wèi zhì tài zǐ yě

这时皇上还没有立太子。

shàng yǔ liáng wáng yàn yǐn cháng cóng róng yán yuē qiān qiū wàn suì hòu chuán wū wáng

皇上和梁王一起喝酒,曾不经意地说:“我死后要把皇位传给你。”

wáng cí xiè

梁王推辞。

suī zhī fēi zhì yán rán xīn nèi xǐ

虽然知道这不是真心话,但心里暗自高兴。

tài hòu yì rán

太后也是这样。

qí chūn wú chǔ qí zhào qī guó fǎn

那年春天,吴、楚、齐、赵等七国反叛。

wú chǔ xiān jī liáng jí bì shā shù wàn rén

吴楚联军先攻打梁国的棘壁,杀了几万人。

liáng xiào wáng chéng shǒu suī yáng ér shǐ hán ān guó zhāng yǔ děng wéi dà jiàng jūn yǐ jù wú chǔ

梁孝王坚守睢阳城,派韩安国、张羽等人担任大将军,来抵抗吴楚联军。

wú chǔ yǐ liáng wéi xiàn bù gǎn guò ér xi yǔ tài wèi yà fu děng xiāng jù sān yuè

吴楚联军被梁国阻挡,不敢越过梁国向西进军,和太尉周亚夫等人对峙了三个月。

wú chǔ pò ér liáng suǒ pò shā lǔ lüè yǔ hàn zhōng fēn

吴楚联军被打败,梁国所斩杀俘虏的敌军数量大约和汉军相当。

míng nián hàn lì tài zǐ

第二年,汉朝立了太子。

qí hòu liáng zuì qīn yǒu gōng yòu wèi dà guó jū tiān xià gāo yú de

此后梁国最受亲近,立有战功,又是大国,占据天下最肥沃的土地。

de běi jiè tài shān xi zhì gāo yáng sì shí yú chéng jiē duō dà xiàn

领土北到泰山,西到高阳,四十多座城,大多是大县。

xiào wáng dòu tài hòu shǎo zǐ yě ài zhī shǎng cì bù kě shèng dào

梁孝王是窦太后的小儿子,深受宠爱,赏赐多得说不完。

wū shì xiào wáng zhù dōng yuàn fāng sān bǎi yú lǐ

于是梁孝王修建东苑,方圆三百多里。

guǎng suī yáng chéng qī shí lǐ

把睢阳城扩大到七十里。

dà zhì gōng shì wèi yī fù dào zì gōng lián shǔ wū píng tái sān shí yú lǐ

大规模修建宫殿,建造复道,从宫殿连接到平台长达三十多里。

de cì tiān zǐ jīng qí chū cóng qiān chéng wàn qí

得到赏赐可以使用天子的旌旗,外出时跟随的车马有上千辆、骑兵上万人。

dōng xī chí liè nǐ wū tiān zǐ

东西奔驰打猎,排场比得上天子。

chū yán

外出时清道戒严,

rù yán jǐng

回宫时也要警戒。

zhāo yán sì fāng háo jié zì shān yǐ dōng yóu shuì zhī shì

招揽四方的豪杰,崤山以东的游说之士。

mò bù bì zhì qí rén yáng shèng gōng sūn guǐ zōu yáng zhī shǔ

全都来了,比如齐国人羊胜、公孙诡、邹阳这些人。

gōng sūn guǐ duō qí xié jì chū jiàn wáng cì qiān jīn guān zhì zhōng wèi liáng hào zhī yuē gōng sūn jiāng jūn liáng duō zuò bīng qì nǔ gōng máo shù shí wàn ér fǔ kù jīn qián qiě bǎi jù wàn zhū yù bǎo qì duō wū jīng shī

公孙诡擅长各种奇谋诡计,初次见到梁王,就获得千金赏赐,官至中尉,梁国人都称他为公孙将军。梁国大量制造兵器,如弩弓、长矛等达数十万件,而国库中的金钱将近百亿,珠宝玉器比京城还要多。

èr shí jiǔ nián shí yuè liáng xiào wáng rù cháo

景帝二十九年十月,梁孝王进京朝见。

jǐng dì shǐ shǐ chí jié shèng yú sì mǎ yíng liáng wáng wū guān xià

景帝派使者手持符节,驾着四匹马拉的御用马车,到关下迎接梁王。

jì cháo shàng shū yīn liú yǐ tài hòu qīn gù

朝见之后,梁王上书请求留下,因为太后的缘故。

wáng rù zé shì jǐng dì tóng niǎn chū zé tóng chē yóu liè shè qín shòu shàng lín zhōng

梁王在宫内就陪伴景帝同乘御辇,出宫则同车游猎,在上林苑中射猎禽兽。

liáng zhī shì zhōng láng yè zhě zhe jí yǐn chū rù tiān zǐ diàn mén yǔ hàn huàn guān wú yì

梁国的侍中、郎、谒者等官员登记在册,可以出入天子的宫殿门禁,与汉朝的宦官没有区别。

shí yī yuè shàng fèi lì tài zǐ dòu tài hòu xīn yù yǐ xiào wáng wèi hòu sì

十一月,皇上废黜了栗太子,窦太后心里想立梁孝王为皇位继承人。

dà chén jí yuán àng děng yǒu suǒ guān shuō wū jǐng dì dòu tài hòu yì gé yì suì bù fù yán yǐ liáng wáng wèi sì shì yóu cǐ

大臣们和袁盎等人向景帝进言劝阻,窦太后的提议被搁置,从此也就不再提立梁王为继承人的事了。

yǐ shì mì shì mò zhī

因为这件事很隐秘,世人并不知道。

nǎi cí guī guó

于是梁王告辞返回封国。

qí xià sì yuè shàng lì jiāo dōng wáng wèi tài zǐ

那年夏天四月,皇上立胶东王为太子。

liáng wáng yuàn yuán àng jí yì chén nǎi yǔ yáng shèng gōng sūn guǐ zhī shǔ yīn shǐ rén cì shā yuán àng jí tā yì chén shí yú rén

梁王怨恨袁盎和参与议政的大臣,就和羊胜、公孙诡等人暗中派人刺杀了袁盎及其他十多位议政大臣。

zhú qí zéi wèi de yě

追捕凶手,没有抓到。

wū shì tiān zǐ yì liáng wáng zhú zéi guǒ liáng shǐ zhī

于是天子怀疑梁王,追查凶手,果然是梁王指使的。

nǎi qiǎn shǐ guān gài xiāng wàng wū dào fù àn liáng bǔ gōng sūn guǐ yáng shèng

便派遣使者络绎不绝于道路,前往梁国查办,逮捕公孙诡、羊胜。

gōng sūn guǐ yáng shèng nì wáng hòu gōng

公孙诡、羊胜躲藏在梁王的后宫。

shǐ zhě zé èr qiān dàn jí liáng xiāng xuān qiū bào jí nèi shǐ hán ān guó jìn jiàn wáng wáng nǎi lìng shèng guǐ jiē zì shā chū zhī

使者急切地责问梁国二千石官员,梁国丞相轩丘豹和内史韩安国向梁王进谏,梁王才命令羊胜、公孙诡都自杀,然后交出他们的尸体。

shàng yóu cǐ yuàn wàng wū liáng wáng

皇上因此对梁王心怀不满。

liáng wáng kǒng nǎi shǐ hán ān guó yīn cháng gōng zhǔ xiè zuì tài hòu rán hòu de shì

梁王害怕,就派韩安国通过长公主向太后谢罪,然后才得到宽恕。

shàng nù shāo jiě yīn shàng shū qǐng cháo

皇上的怒气渐渐消解,梁王于是上书请求入朝。

jì zhì guān máo lán shuō wáng shǐ chéng bù chē cóng liǎng qí rù nì wū cháng gōng zhǔ yuán

到了函谷关后,茅兰劝说梁王,让他乘坐普通的布车,只带两个随从骑马入关,躲藏在长公主的园林里。

hàn shǐ shǐ yíng wáng wáng yǐ rù guān chē qí jǐn jū wài bù zhī wáng chù

汉朝派使者迎接梁王,梁王已经入关,随从车马都留在关外,不知道梁王在哪里。

tài hòu qì yuē dì shā wú zǐ

太后哭着说:“皇帝杀了我的儿子!”

jǐng dì yōu kǒng

景帝又担忧又害怕。

wū shì liáng wáng fú fǔ zhì wū què xià xiè zuì rán hòu tài hòu jǐng dì dà xǐ xiāng qì fù rú gù

于是梁王在宫门前伏在刑具上请罪,之后太后和景帝非常高兴,相对哭泣,关系恢复如初。

xī zhào wáng cóng guān rù guān

将梁王的所有随从官员都召入关中。

rán jǐng dì yì shū wáng bù tóng chē niǎn yǐ

但景帝却更加疏远梁王,不再与他同乘一辆车了。

sān shí wǔ nián dōng fù cháo

三十五年冬天,梁王再次入朝。

shàng shū yù liú shàng fú xǔ

他上书请求留在长安,皇帝没有允许。

guī guó yì hū hū bù lè

回到封国后,梁王心中闷闷不乐。

běi liè liáng shān yǒu xiàn niú zú chū bèi shàng xiào wáng è zhī

他在北边的良山打猎时,有人献上一头牛,牛的脚从背上长出来,梁孝王认为这是不祥之兆。

liù yuè zhōng bìng rè liù rì zú shì yuē xiào wáng

六月中旬,梁王得了热病,六天后去世,谥号为孝王。

xiào wáng cí xiào měi wén tài hòu bìng kǒu bù néng shí jū bù ān qǐn cháng yù liú cháng ān shì tài hòu

梁孝王为人仁孝,每次听说太后生病,就吃不下饭,睡不好觉,常常想留在长安侍奉太后。

tài hòu yì ài zhī

太后也很疼爱他。

jí wén liáng wáng hōng dòu tài hòu kū jí āi bù shí yuē dì guǒ shā wú zǐ

等到听说梁王去世,窦太后哭得极其悲痛,不肯吃饭,说:“皇帝果然害死了我的儿子!”

jǐng dì āi jù bù zhī suǒ wéi

景帝既悲伤又害怕,不知如何是好。

yǔ cháng gōng zhǔ jì zhī nǎi fēn liáng wèi wǔ guó jǐn lì xiào wáng nán wǔ rén wéi wáng nǚ wǔ rén jiē shí tāng mù yì

他与长公主商议后,就把梁国分为五个诸侯国,将梁孝王的五个儿子全都封为王,五个女儿也都赐给汤沐邑。

wū shì zòu zhī tài hòu tài hòu nǎi shuō wèi dì jiā yī cān

于是把这个安排上奏给太后,太后这才高兴起来,为景帝多加了一餐饭。

liáng xiào wáng zhǎng zǐ mǎi wèi liáng wáng shì wèi gòng wáng

梁孝王的长子刘买继位为梁王,这就是梁共王;

zǐ míng wèi jì chuān wáng

次子刘明封为济川王;

zi péng lí wèi jì dōng wáng

三子刘彭离封为济东王;

zi dìng wéi shān yáng wáng

四子刘定封为山阳王;

zi bù shí wèi jì yīn wáng

五子刘不识封为济阴王。

xiào wáng wèi sǐ shí cái yǐ jù wàn jì bù kě shèng shǔ

梁孝王在世时,财产多得数以亿计,数都数不清。

jí sǐ zàng fǔ yú huáng jīn shàng sì shí yú wàn jīn tā cái wù chēng shì

到他死后,府库里剩下的黄金还有四十多万斤,其他财物的价值也与此相当。

liáng gòng wáng sān nián jǐng dì bēng

梁共王三年,汉景帝驾崩。

gòng wáng lì qī nián zú zi xiāng lì shì wèi píng wáng

梁共王在位七年后去世,他的儿子刘襄继位,这就是梁平王。

liáng píng wáng xiāng shí sì nián mǔ yuē chén tài hòu

梁平王刘襄十四年时,他的母亲被称为陈太后。

gòng wáng mǔ yuē li tài hòu

共王的母亲是李太后。

li tài hòu qīn píng wáng zhī dà mǔ yě

李太后,是梁平王的亲祖母。

ér píng wáng zhī hòu xìng rén yuē rèn wáng hòu

而平王的王后姓任,称为任王后。

rèn wáng hòu shén yǒu chǒng wū píng wáng xiāng

任王后很受平王刘襄的宠爱。

chū xiào wáng zài shí yǒu léi zūn zhí qiān jīn

当初,孝王在世时,有一个罍li雷樽,价值千金。

xiào wáng jiè hòu shì shàn bǎo léi zūn wú de yǐ yú rén

孝王曾告诫后代,要好好保管罍樽,不能把它送给别人。

rèn wáng hòu wén ér yù de léi zūn

任王后听说后就想得到这个罍樽。

píng wáng dà mǔ li tài hòu yuē xiān wáng yǒu mìng wú de yǐ léi zūn yú rén

平王的祖母李太后说:“先王有遗命,不能把罍樽给别人。

tā wù suī bǎi jù wàn yóu zì zì yě

其他东西即使价值百万,也随你取用。

rèn wáng hòu jué yù de zhī

”但任王后执意要得到它。

píng wáng xiāng zhí shǐ rén kāi fǔ qǔ léi zūn cì rèn wáng hòu

平王刘襄就直接派人打开府库取出罍樽,赐给了任王后。

li tài hòu dà nù hàn shǐ zhě lái yù zì yán píng wáng xiāng jí rèn wáng hòu zhē zhǐ bì mén li tài hòu yǔ zhēng mén cuò zhǐ suì bù dé jiàn hàn shǐ zhě

李太后非常生气,汉朝使者来时,她想亲自去告状,平王刘襄和任王后拦阻她,关上宫门,李太后争抢着要出门,手指被门夹伤,最终没能见到汉朝使者。

li tài hòu yì sī yǔ sì guān zhǎng jí láng zhōng yǐn bà děng shì tōng luàn ér wáng yǔ rèn wáng hòu yǐ cǐ shǐ rén fēng zhǐ li tài hòu li tài hòu nèi yǒu yín xíng yì yǐ

李太后私下里也曾与食官长及郎中尹霸等人私通淫乱,而平王和任王后借此派人暗示制止李太后,李太后因为自己有淫乱行为,也就作罢了。

hòu bìng hōng

后来李太后病逝。

bìng shí rèn hòu wèi cháng qǐng bìng

她生病时,任王后不曾来探病;

hōng yòu bù chí sàng

去世后,也不服丧守孝。

yuán shuò zhōng suī yáng rén lèi án fǎn zhě rén yǒu rǔ qí fù ér yǔ huái yáng tài shǒu kè chū tóng chē

元朔年间,睢阳有个叫类犴反的人,有人侮辱了他的父亲,而那人正与淮阳太守的门客同乘一辆车。

tài shǒu kè chū xià chē lèi àn fǎn shā qí chóu wū chē shàng ér qù

太守的门客下车时,类犴反在车上杀了他的仇人然后逃走。

huái yáng tài shǒu nù yǐ ràng liáng èr qiān dàn

淮阳太守大怒,为此责备梁国的二千石官员。

èr qiān dàn yǐ xià qiú fǎn shén jí zhí fǎn qīn qī

二千石以下的官员急于搜捕类犴反,抓了他的亲戚。

fǎn zhī guó yīn shì nǎi shàng biàn shì jù gào zhī wáng yǔ dà mǔ zhēng zūn zhuàng

类犴反知道梁国内部的隐秘事情,于是上书告发,详细陈述了平王与祖母争夺罍樽的情况。

shí chéng xiàng yǐ xià jiàn zhī zhī yù yǐ shāng liáng zhǎng lì qí shū wén tiān zǐ

当时丞相以下的官员都知道了这件事,想借此打击梁国的高级官吏,奏书被天子知晓。

tiān zǐ xià lì yàn wèn yǒu zhī

天子派官吏查问,情况属实。

gōng qīng qǐng fèi xiāng wèi shù rén

公卿大臣请求将刘襄废为平民。

tiān zǐ yuē li tài hòu yǒu yín xíng ér liáng wáng xiāng wú liáng shī fū gù xiàn bú yì

天子说:“李太后有淫乱行为,而梁王刘襄没有好的师傅教导,所以才陷于不义。”

nǎi xuē liáng bā chéng xiāo rèn wáng hòu shǒu yú shì

于是削去梁国八座城池,将任王后的头颅砍下悬挂在街市示众。

liáng yú shàng yǒu shí chéng

梁国还剩下十座城池。

xiāng lì sān shí jiǔ nián zú shì wèi píng wáng

刘襄在位三十九年后去世,谥号为平王。

zi wú shāng lì wèi liáng wáng yě

他的儿子刘无伤继位成为梁王。

jì chuān wáng míng zhě liáng xiào wáng zi yǐ huán yì hòu xiào jǐng zhōng liù nián wèi jì chuān wáng

济川王刘明,是梁孝王的儿子,在汉景帝中元六年以桓邑侯的身份被封为济川王。

qī suì zuò shè shā qí zhōng wèi hàn yǒu sī qǐng zhū tiān zǐ fú rěn zhū fèi míng wèi shù rén

七年后,因犯下射杀中尉的罪行,汉朝官员请求处死他,皇帝不忍心杀他,便废黜刘明为平民。

qiān fáng líng dì rù yú hàn wèi jùn

将他迁往房陵,封地收归汉朝设为郡。

jì dōng wáng péng lí zhě liáng xiào wáng zi yǐ xiào jǐng zhōng liù nián wèi jì dōng wáng

济东王刘彭离,是梁孝王的儿子,在汉景帝中元六年被封为济东王。

èr shí jiǔ nián péng lí jiāo hàn wú rén jūn lǐ hūn mù sī yǔ qí nú wáng mìng shào nián shù shí rén xíng piāo shā rén qǔ cái wù yǐ wéi hǎo

二十九年时,刘彭离骄横凶悍,没有君主应有的礼仪,常在黄昏后私自与奴仆、亡命少年数十人抢劫杀人,夺取财物作为嗜好。

suǒ shā fā jué zhě bǎi yú rén guó jiē zhī zhī mò gǎn yè xíng

被发现的杀人案就有一百多起,全国都知道此事,无人敢在夜间出行。

suǒ shā zhě zi shàng shū yán

被害者的子女上书告发。

hàn yǒu sī qǐng zhū shàng bù rěn fèi yǐ wéi shù rén qiān shàng yōng dì rù yú hàn wèi dà hé jùn

汉朝官员请求处死他,皇帝不忍心,便废黜他为平民,迁往上庸,封地收归汉朝,设为大河郡。

shān yáng āi wáng dìng zhě liáng xiào wáng zi yǐ xiào jǐng zhōng liù nián wéi shān yáng wáng

山阳哀王刘定,是梁孝王的儿子,在汉景帝中元六年被封为山阳王。

jiǔ nián zú wú zi guó chú dì rù yú hàn wéi shān yáng jùn

九年后去世,没有子嗣,封国被废除,土地收归汉朝,设为山阳郡。

jì yīn āi wáng bù shí zhě liáng xiào wáng zi yǐ xiào jǐng zhōng liù nián wèi jì yīn wáng

济阴哀王刘不识,是梁孝王的儿子,在汉景帝中元六年被封为济阴王。

yī suì zú wú zi guó chú dì rù yú hàn wèi jì yīn jùn

一年后去世,没有子嗣,封国被废除,土地收归汉朝,设为济阴郡。

tài shǐ gōng yuē liáng xiào wáng suī yǐ qīn ài zhī gù wáng gāo yú zhī dì rán huì hàn jiā lóng shèng bǎi xìng yīn fù gù néng zhí qí cái huò guǎng gōng shì chē fú nǐ wū tiān zǐ

太史公说:梁孝王虽然因为亲近受宠的缘故,被封在肥沃之地,但恰逢汉朝兴盛,百姓富足,所以能积聚财富,扩建宫室,车马服饰的规格比拟天子。

rán yì jiàn yǐ

但这已经是越礼行为了。

zhě xiān shēng yuē chén wèi láng shí wén zhī wū gōng diàn zhōng lǎo láng lì hào shì zhě chēng dào zhī yě

褚先生说:我担任郎官时,在宫殿中听好事的老年郎官官吏们谈论过这些事。

qiè yǐ wéi lìng liáng xiào wáng yuàn wàng yù wèi bù shàn zhě shì cóng zhōng shēng

私下认为让梁孝王产生怨恨,想要做坏事的原因,是事情从内部滋生。

jīn tài hòu nǚ zhǔ yě yǐ ài shǎo zǐ gù yù lìng liáng wáng wèi tài zǐ

当时的太后是女君主,因为疼爱小儿子,想立梁王为太子。

dà chén bù shí zhèng yán qí bù kě zhuàng ē yì zhì xiǎo sī shuō yì yǐ shòu shǎng cì fēi zhōng chén yě

大臣们不及时直言劝阻这种不当的做法,反而迎合太后心意处理小事,私下讨好以获取赏赐,这不是忠臣的行为。

qí rú wèi qí hóu dòu yīng zhī zhèng yán yě hé yǐ yǒu hòu huò

如果都能像魏其侯窦婴那样直言劝谏,怎么会有后来的祸患?

jǐng dì yǔ wáng yàn jiàn shì tài hòu yǐn jǐng dì yuē qiān qiū wàn suì zhī hòu chuán wáng

汉景帝与梁王私下会见,侍奉太后饮酒时,景帝说:“我千秋万岁之后,把皇位传给你。”

tài hòu xǐ shuō

太后听了很高兴。

dòu yīng zài qián jù dì yán yuē hàn fǎ zhī yuē chuán zi shì sūn jīn dì hé yǐ de chuán dì shàn luàn gāo dì yuē hu

窦婴上前,跪在地上说:“汉朝的法律规定,皇位应该传给儿子或嫡孙,现在皇上怎么能传给弟弟,擅自违背高祖定下的规矩呢!

wū shì jǐng dì mò rán wú shēng

”景帝听了沉默不语。

tài hòu yì bù shuō

太后心里不高兴。

gù chéng wáng yǔ xiǎo ruò dì lì shù xià qǔ yī tóng yè yǐ yǔ zhī yuē wú yòng fēng rǔ

从前周成王和年幼的弟弟站在树下,摘了一片梧桐叶给他,说:“我用这个封你。

zhōu gōng wén zhī jìn jiàn yuē tiān wáng fēng dì shén shàn

”周公听说后,进宫见成王说:“天子封弟弟,很好。

chéng wáng yuē wú zhí yǔ xì ěr

”成王说:“我只是开玩笑罢了。

zhōu gōng yuē rén zhǔ wú guò jǔ bù dàng yǒu xì yán yán zhī bì xíng zhī

”周公说:“君主不能有错误的举动,也不该说玩笑话,说了就必须做到。

wū shì nǎi fēng xiǎo dì yǐ yìng xiàn

”于是就把应县封给了小弟。

shì hòu chéng wáng mò chǐ bù gǎn yǒu xì yán yán bì xíng zhī

从此以后,成王一辈子都不敢再说玩笑话,说了就一定会做到。

xiào jīng yuē fēi fǎ bù yán fēi dào bù xíng

《孝经》上说:“不合礼法的话不说,不合道义的事不做。

cǐ shèng rén zhī fǎ yán yě

”这是圣人的教诲。

jīn zhǔ shàng bù yí chū hǎo yán wū liáng wáng

现在皇上不应该对梁王许下空话。

liáng wáng shàng yǒu tài hòu zhī zhòng jiāo jiǎn rì jiǔ shù wén jǐng dì hǎo yán qiān qiū wàn shì zhī hòu chuán wáng ér shí bù xíng

梁王上有太后撑腰,骄横跋扈已久,多次听说景帝说好话,答应千秋万代之后传位给他,但实际上并不实行。

yòu zhū hóu wáng cháo jiàn tiān zǐ hàn fǎ fán dāng sì jiàn ěr

另外,诸侯王朝见天子,按汉朝法律总共应当见四次。

shǐ dào rù xiǎo jiàn

刚到的时候,进行一次非正式觐见;

dào zhēng yuè shuò dàn fèng pí jiàn bì yù hè zhèng yuè fǎ jiàn

到正月初一早晨,献上皮革、玉璧祝贺新年,这是正式朝见;

hòu sān rì wèi wáng zhì jiǔ cì jīn qián cái wù

之后三天,皇帝设宴款待,赏赐金钱财物;

hòu èr rì fù rù xiǎo jiàn cí qù

再过两天,再次进行非正式觐见,然后告辞离开。

fán liú cháng ān bù guò èr shí rì

总共在长安停留不超过二十天。

xiǎo jiàn zhě yàn jiàn wū jìn mén nèi yǐn wū shěng zhōng fēi shì rén suǒ de rù yě

非正式觐见,是指在宫门内私下见面,在宫中饮酒,这不是一般官员能进去的。

jīn liáng wáng xī cháo yīn liú qiě bàn suì

如今梁王来长安朝见,趁机留下,将近半年。

rù yú rén zhǔ tóng niǎn chū yǔ tóng chē

进宫和皇上同坐一辆辇车,出宫和皇上同乘一辆马车。

shì fēng yǐ dà yán ér shí bù yǔ lìng chū yuàn yán móu pàn nì nǎi suí ér yōu zhī bù yì yuǎn hu

用大话许诺却不兑现,让他产生怨言,图谋反叛,然后再为此忧虑,不是太晚了吗!

fēi dà xián rén bù zhī tuì ràng

不是品德高尚的人,不懂得谦让退避。

jīn hàn zhī yí fǎ cháo jiàn hè zhèng yuè zhě cháng yī wáng yǔ sì hóu jù cháo jiàn shí yú suì yī zhì

如今汉朝的礼仪制度规定,诸侯王和列侯在正月朝见天子时,通常是一位诸侯王和四位列侯一同朝见,每十多年才来一次。

jīn liáng wáng cháng bǐ nián rù cháo jiàn jiǔ liú

现在梁王却常常连年入朝觐见,并且长时间逗留京城。

bǐ yǔ yuē jiāo zǐ bù xiào fēi è yán yě

俗话说“骄纵的孩子不孝顺”,这话不是没有道理的。

gù zhū hóu wáng dāng wèi zhì liáng shī fu xiāng zhōng yán zhī shì rú jí àn hán zhǎng rú děng gǎn zhí yán jí jiàn ān dé yǒu huàn hài

所以对诸侯王应当为他们安排贤良的师傅和敢于直言进谏的辅佐大臣,像汲黯、韩长孺那样的人,能够直言劝谏,这样怎么还会有祸患呢!

gài wén liáng wáng xi rù cháo yè dòu tài hòu yàn jiàn yǔ jǐng dì jù shì zuò wū tài hòu qián yǔ yán sī shuō

听说梁王西行入朝,拜见窦太后,在私下会面时,与汉景帝一同陪坐在太后面前,言谈亲密融洽。

tài hòu wèi dì yuē wú wén yīn dào qīn qīn zhōu dào zūn zūn qí yì yī yě

太后对景帝说:“我听说殷商的制度是亲爱自己的亲人,周朝的制度是尊重尊长,它们的道理是一样的。

ān chē dà jià yòng liáng xiào wáng wèi jì

我百年之后,就把梁孝王托付给你了。

jǐng dì guì xí jǔ shēn yuē nuò

”景帝跪在席上挺直身子说:“是。

ba jiǔ chū dì zhào yuán àng zhū dà chén tōng jīng shù zhě yuē tài hòu yán rú shì hé wèi yě

”酒宴结束后出来,景帝召见袁盎等通晓经学的大臣问道:“太后这样说,是什么意思呢?

jiē duì yuē tài hòu yì yù lì liáng wáng wèi dì tài zǐ

”众人都回答说:“太后的意思是想要立梁王为皇位继承人。

dì wèn qí zhuàng yuán àng děng yuē yīn dào qīn qīn zhě lì dì

”景帝询问具体情况,袁盎等人说:“殷商制度亲爱亲人,就是立弟弟为继承人。

zhōu dào zūn zūn zhě lì zǐ

周朝制度尊重尊长,就是立儿子为继承人。

yīn dào zhì zhì zhě fǎ tiān qīn qí suǒ qīn gù lì dì

殷商的制度质朴,质朴就是效法上天,亲爱自己所亲爱的人,所以立弟弟。

zhōu dào wén wén zhě fǎ de zūn zhě jìng yě jìng qí běn shǐ gù lì zhǎng zǐ

周朝的制度注重礼文,礼文就是效法大地,尊重尊长就是敬重,敬重根本和起始,所以立长子。

zhōu dào tài zǐ sǐ lì shì sūn

按照周朝的制度,太子死了,就立嫡长孙。

yīn dào

按照殷商的制度。

tài zǐ sǐ lì qí dì

太子死了,就立他的弟弟。

dì yuē wū gōng hé rú

”景帝说:“那你们认为应该怎么办?

jiē duì yuē fāng jīn hàn jiā fǎ zhōu zhōu dào bù dé lì dì dāng lì zǐ

”众人都回答说:“如今汉朝效法周朝的制度,周朝的制度不能立弟弟,应当立儿子。

gù chūn qiū suǒ yǐ fēi sòng xuān gōng

所以《春秋》因此批评宋宣公。

sòng xuān gōng sǐ bù lì zǐ ér yǔ dì

宋宣公死后,不立儿子却把君位传给弟弟。

dì shòu guó sǐ fù fǎn zhī yǔ xiōng zhī zǐ

弟弟接受国家后死了,又把君位归还给哥哥的儿子。

dì zhī zǐ zhēng zhī yǐ wéi wǒ dāng dài fù hòu jí cì shā xiōng zi

弟弟的儿子争夺君位,认为我应当代替父亲继承君位,就刺杀了哥哥的儿子。

yǐ gù guó luàn huò bù jué

因此国家动乱,灾祸不断。

gù chūn qiū yuē jūn zǐ dà jū zhèng sòng zhī huò xuān gōng wèi zhī

所以《春秋》上说:“君子重视遵循正道,宋国的祸乱是宣公造成的。”

chén qǐng jiàn tài hòu bái zhī

我请求拜见太后说明此事。

yuán àng děng rù jiàn tài hòu tài hòu yán yù lì liáng wáng liáng wáng jí zhōng yù shuí lì

袁盎等人入宫拜见太后:“太后说想立梁王为帝,梁王去世后,又打算立谁呢?

tài hòu yuē wú fù lì dì zǐ

”太后说:“我再立皇帝的儿子。”

yuán àng děng yǐ sòng xuān gōng bù lì zhèng shēng huò huò luàn hòu wǔ shì bù jué xiǎo bù rěn hài dà yì zhuàng bào tài hòu

袁盎等人用宋宣公不立嫡长子导致祸乱,灾祸延续五代不止的例子,以及小处不忍会损害大义的情况禀报太后。

tài hòu nǎi jiě shuō jí shǐ liáng wáng guī jiù guó

太后这才明白过来,立即让梁王返回封国。

ér liáng wáng wén qí yì chū wū yuán àng zhū dà chén suǒ yuàn wàng shǐ rén lái shā yuán àng

而梁王得知这个主意出自袁盎等大臣,心生怨恨,派人去刺杀袁盎。

yuán àng gù zhī yuē wǒ suǒ wèi yuán jiāng jūn zhě yě gōng de wú wù hu

袁盎回头看着刺客说:“我就是人们所说的袁将军,您是不是找错人了?

cì zhě yuē shì yǐ

”刺客说:“没错!”

cì zhī zhì qí jiàn jiàn zhe shēn

便刺杀了他,留下凶器,剑还插在身上。

shì qí jiàn xīn zhì

查看那把剑,是新打造的。

wèn cháng ān zhōng xuē lì gōng gōng yuē liáng láng mǒu zǐ lái zhì cǐ jiàn

询问长安城里的磨剑工匠,工匠说:“梁王的某个郎官来打磨过这把剑。”

yǐ cǐ zhī ér fā jué zhī fā shǐ zhě bǔ zhú zhī

由此查知真相并揭露此事,派使者追捕刺客。

dú liáng wáng suǒ yù shā dà chén shí yú rén wén lì qióng běn zhī móu fǎn duān pō jiàn

仅梁王想杀的大臣就有十多人,司法官员追查根源,谋反的迹象逐渐显露。

tài hòu bù shí rì yè qì bù zhǐ

太后不吃不喝,日夜哭泣不止。

jǐng dì shén yōu zhī wèn gōng qīng dà chén dà chén yǐ wéi qiǎn jīng shù lì wǎng zhì zhī nǎi kě jiě

景帝非常忧虑,询问公卿大臣,大臣认为派遣精通经学的官吏去处理,才能化解危机。

wū shì qiǎn tián shū lǚ jì zhǔ wǎng zhì zhī

于是派遣田叔、吕季主前去查办。

cǐ èr rén jiē tōng jīng shù zhī dà lǐ

这两人都精通经学,懂得大礼。

lái huán zhì bà chāng jiù qǔ huǒ xī shāo liáng zhī fǎn cí dàn kōng shǒu lái duì jǐng dì

返回途中,到达霸昌马厩,取火将梁王谋反的供词全部烧毁,空着手来见景帝。

jǐng dì yuē hé rú

景帝问:“情况如何?

duì yuē yán liáng wáng bù zhī yě

”他们回答:“梁王并不知情。

zào wéi zhī zhě dú qí xìng chén yáng shèng gōng sūn guǐ zhī shǔ wèi zhī ěr

策划这件事的,只是他的宠臣羊胜、公孙诡等人所为。

jǐn yǐ fú zhū sǐ liáng wáng wú yàng yě

这些人已认罪伏诛,梁王安然无恙。”

jǐng dì xǐ shuō yuē jí qū yè tài hòu

景帝听了很高兴,说道:“快去禀报太后。”

tài hòu wén zhī lì qǐ zuò cān qì píng fù

太后听说后,立刻起身坐好吃饭,怒气也平息了。

gù yuē bù tōng jīng shù zhī gǔ jīn zhī dà lǐ kě yǐ wèi sān gōng jí zuǒ yòu jìn chén

所以说,不通晓经学、不懂得古今大礼的人,是不能担任三公和皇帝身边近臣的。

shǎo jiàn zhī rén rú cóng guǎn zhōng kuī tiān yě

见识浅薄的人,就像从竹管里看天一样。

wén dì shǎo zǐ xǐ fēng wū liáng

文帝的小儿子,改封到梁地。

tài hòu zhōng ài guǎng zhù suī yáng

太后非常宠爱他,在睢阳大建宫室。

jīng qí jǐng bì shì nǐ tiān wáng

仪仗和护卫的规格,几乎和天子一样。

gōng hàn wú chǔ jì chǒu sūn yáng

他立下抵御吴楚叛军的功劳,却用计谋陷害孙膑、羊胜。

dòu yīng zhèng yì yuán àng jié shāng

窦婴坚持正义进言,袁盎遭到劫持受伤。

hàn qióng liáng yù guān gài xiāng wàng

汉朝为梁王的案件大费周章,官员往来不绝。

huò chéng jiāo zǐ zhì cǐ chāng kuáng

祸患起于骄纵的儿子,导致他如此狂妄。

suī fēn wǔ guó zú yì bù chāng

虽然将封地分为五国,最终也未能昌盛。

✦ You read 三十世家·梁孝王世家

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.