wèi bào zhě gù wèi zhū gōng zi yě
魏豹是原来魏国王室的公子。
qí xiōng wèi jiù gù wèi shí fēng wèi níng líng jūn
他的哥哥魏咎,在魏国时被封为宁陵君。
qín miè wèi qiān jiù wèi jiā rén
秦国灭了魏国后,魏咎被贬为平民。
chén shèng zhī qǐ wáng yě jiù wǎng cóng zhī
陈胜起兵称王时,魏咎前去投奔他。
chén wáng shǐ wèi rén zhōu shì xùn wèi de wèi de yǐ xià yù xiāng yǔ lì zhōu shì wèi wèi wáng
陈王派魏国人周市去攻占魏国故地,魏地已经拿下后,大家想共同拥立周市为魏王。
zhōu shì yuē tiān xià hūn luàn zhōng chén nǎi jiàn
周市说:“天下混乱时,忠臣才会显现。
jīn tiān xià gòng pàn qín qí yì bì lì wèi wáng hòu nǎi kě
如今天下共同反叛秦国,按道义必须立魏王的后代才行。”
qí zhào shǐ chē gè wǔ shí chéng lì zhōu shì wèi wèi wáng
齐国、赵国各派五十辆车,要立周市为魏王。
shì cí bù shòu yíng wèi jiù wū chén
周市辞谢不肯接受,却到陈国迎接魏咎。
wǔ fǎn chén wáng nǎi qiǎn lì jiù wèi wèi wáng
经过五次推辞,陈王才派人立魏咎为魏王。
zhāng hán yǐ pò chén wáng nǎi jìn bīng jī wèi wáng wū lín jì
章邯打败陈王后,就进军到临济攻打魏王。
wèi wáng nǎi shǐ zhōu shì chū qǐng jiù wū qí chu
魏王于是派周市出去向齐国、楚国求救。
qí chu qiǎn xiàng tā tián bā jiàng bīng suí shì jiù wèi
齐国、楚国派项它、田巴带兵跟随周市救援魏国。
zhāng hán suì jī pò shā zhōu shì děng jūn wéi lín jì
章邯于是击败并杀死了周市等人的军队,包围了临济。
jiù wèi qí mín yuē jiàng
魏咎为了他的百姓约定投降。
yuē dìng jiù zì shāo shā
约定好后,魏咎自焚而死。
wèi bào wáng zǒu chu
魏豹逃亡到楚国。
chǔ huái wáng yǔ wèi bào shù qiān rén fù xùn wèi de
楚怀王给了魏豹几千人,让他再去攻取魏国故地。
xiàng yǔ yǐ pò qín jiàng zhāng hán
项羽打败秦军,招降了章邯。
bào xià wèi èr shí yú chéng lì bào wèi wèi wáng
魏豹攻下魏地二十多座城,被立为魏王。
bào yǐn jīng bīng cóng xiàng yǔ rù guān
魏豹带领精兵跟随项羽进入函谷关。
hàn yuán nián xiàng yǔ fēng zhū hóu yù yǒu liáng de nǎi xǐ wèi wáng bào wū hé dōng dōu píng yáng wèi xī wèi wáng
汉元年,项羽分封诸侯,想占有梁地,就把魏王豹迁到河东,建都平阳,称为西魏王。
hàn wáng hái dìng sān qín dù lín jìn wèi wáng bào yǐ guó shǔ yān suì cóng jī chu wū péng chéng
汉王回军平定三秦,渡过临晋,魏王豹把国家归属汉王,于是跟随汉王在彭城攻打楚国。
hàn bài hái zhì xíng yáng bào qǐng guī shì qīn bìng zhì guó jí jué hé jīn pàn hàn
汉军战败,退到荥阳,魏豹请求回去探望生病的亲人,回到自己国家后,立即封锁黄河渡口背叛汉王。
hàn wáng wén wèi bào fǎn fāng dōng yōu chu wèi jí jī wèi lì shēng yuē huǎn jiá wǎng shuō wèi bào néng xià zhī wú yǐ wàn hù fēng ruò
汉王听说魏豹反叛,正为东边的楚国忧虑,没来得及攻打,就对郦生说:“你去委婉地劝说魏豹,如果能让他归顺,我把万户封地赏给你。”
lì shēng shuō bào
郦食其劝说魏豹。
bào xiè yuē rén shēng yī shì jiān rú bái jū guò xì ěr
魏豹推辞说:“人活一世,就像白马从门缝前一闪而过那样短暂。
jīn hàn wáng màn ér wǔ rén mà lì zhū hóu qún chén rú mà nú ěr fēi yǒu shàng xià lǐ jié yě wú bù rěn fù jiàn yě
如今汉王傲慢无礼,辱骂诸侯和臣子就像骂奴仆一样,毫无上下尊卑的礼节,我实在不忍心再去见他了。”
wū shì hàn wáng qiǎn hán xìn jī lǔ bào wū hé dōng chuán yì xíng yáng yǐ bào guó wèi jùn
于是汉王派韩信在河东攻打并俘虏了魏豹,将他押送到荥阳,把魏国故地改为郡县。
hàn wáng lìng bào shǒu xíng yáng
汉王命令魏豹守卫荥阳。
chu wéi zhī jí zhōu kē suì shā wèi bào
楚军围攻荥阳形势危急,周苛就杀了魏豹。
péng yuè zhě chāng yì rén yě zì zhòng
彭越,是昌邑人,字仲。
cháng yú jù yě zé zhōng wèi qún dào
他常常在钜野泽中捕鱼,结伙做强盗。
chén shèng xiàng liáng zhī qǐ shào nián huò wèi yuè yuē zhū háo jié xiāng lì pàn qín zhòng kě yǐ lái yì xiào zhī
陈胜、项梁起兵时,有年轻人对彭越说:“各路豪杰都纷纷起兵反秦,您也可以来,效仿他们。”
péng yuè yuē liǎng lóng fāng dòu qiě dài zhī
彭越说:“两条龙正在争斗,姑且等等看。”
jū suì yú zé jiān shào nián xiāng jù bǎi yú rén wǎng cóng péng yuè yuē qǐng zhòng wèi zhǎng
过了一年多,泽中的年轻人聚集了一百多人,前去投奔彭越,说:“请您做我们的首领。”
yuè xiè yuē chén bù yuán yǔ zhū jūn
彭越推辞说:“我不愿意和各位一起干。”
shào nián qiáng qǐng nǎi xǔ
年轻人再三恳求,他才答应。
yǔ qī dàn rì rì chū huì hòu qī zhě zhǎn
与他们约定第二天太阳出来时集合,迟到的人斩首。
dàn rì rì chū shí yú rén hòu hòu zhě zhì rì zhōng
第二天太阳出来时,有十几个人迟到,最晚的直到中午才到。
wū shì yuè xiè yuē chén lǎo zhū jūn qiáng yǐ wéi zhǎng
于是彭越道歉说:“我年纪大了,各位硬要推举我做首领。
jīn qī ér duō hòu bù kě jǐn zhū zhū zuì hòu zhě yī rén
现在约定了时间却这么多人迟到,不能全部杀掉,就杀最后到的那一个人。”
lìng xiào zhǎng zhǎn zhī
命令校长(小头目)去杀他。
jiē xiào yuē hé zhì shì
大家都笑着说:“何至于这样?
qǐng hòu bù gǎn
以后不敢再迟到了。”
wū shì yuè nǎi yǐn yī rén zhǎn zhī shè tán jì nǎi lìng tú shǔ
于是彭越就拉出一个人杀了,设立祭坛祭祀,然后向部下发布命令。
tú shǔ jiē dà jīng wèi yuè mò gǎn yǎng shì
部下都非常震惊,害怕彭越,没有人敢抬头看他。
nǎi xíng lüè de shōu zhū hóu sàn zú de qiān yú rén
于是他就攻占土地,收编各诸侯溃散的士兵,得到一千多人。
pèi gōng zhī cóng dàng běi jī chāng yì péng yuè zhù zhī
沛公从砀县向北攻打昌邑时,彭越帮助了他。
chāng yì wèi xià pèi gōng yǐn bīng xi
昌邑还没攻下,沛公就带兵向西去了。
péng yuè yì jiāng qí zhòng jū jù yě zhōng shōu wèi sàn zú
彭越也带着他的人马驻扎在钜野一带,收编魏国散落的士兵。
xiàng jí rù guān wáng zhū hóu hái guī péng yuè zhòng wàn yú rén wú suǒ shǔ
项羽进了函谷关,分封诸侯王,回师东归时,彭越手下的一万多人没有归属。
hàn yuán nián qiū qí wáng tián róng pàn xiàng wáng nǎi shǐ rén cì péng yuè jiāng jūn yìn shǐ xià jì yīn yǐ jī chu
汉元年秋天,齐王田荣背叛项羽,就派人赐给彭越将军印,让他攻下济阴来打楚国。
chu mìng xiāo gōng jiǎo jiàng bīng jī yuè yuè dà pò chu jūn
楚国派萧公角带兵攻打彭越,彭越大败楚军。
hàn wáng èr nián chūn yǔ wèi wáng bào jí zhū hóu dōng jī chu péng yuè jiāng qí bīng sān wàn yú rén guī hàn wū wài huáng
汉王二年春天,汉王和魏王豹以及各路诸侯向东攻打楚国,彭越带着他的三万多人马在外黄归附了汉王。
hàn wáng yuē péng jiāng jūn shōu wèi de de shí yú chéng yù jí lì wèi hòu
汉王说:“彭将军收复魏地得到十几座城池,急着想立魏国的后代为王。
jīn xī wèi wáng bào yì wèi wáng jiù cóng dì yě zhēn wèi hòu
如今西魏王豹也是魏王咎的堂弟,是真正的魏国后代。
nǎi bài péng yuè wèi wèi xiàng guó shàn jiāng qí bīng lüè dìng liáng de
”于是任命彭越为魏国相国,让他全权统领军队,平定梁地。
hàn wáng zhī bài péng chéng jiě ér xi yě péng yuè jiē fù wáng qí suǒ xià chéng dú jiāng qí bīng běi jū hé shàng
汉王在彭城战败后向西撤退,彭越之前攻下的城池又都丢失了,只好独自带着军队向北退到黄河边上。
hàn wáng sān nián péng yuè cháng wǎng lái wèi hàn yóu bīng jī chu jué qí hòu liáng wū liáng de
汉王三年,彭越经常作为汉军的游击部队,袭击楚国,在梁地截断楚军的后方粮道。
hàn sì nián dōng xiàng wáng yǔ hàn wáng xiāng jù xíng yáng péng yuè gōng xià suī yáng wài huáng shí qī chéng
汉四年冬天,项羽和汉王在荥阳对峙,彭越攻下了睢阳、外黄等十七座城池。
xiàng wáng wén zhī nǎi shǐ cáo jiù shǒu chéng gāo zì dōng shōu péng yuè suǒ xià chéng yì jiē fù wèi chu
项羽听说后,就派曹咎守卫成皋,自己率军东进,收复了彭越攻占的城邑,这些地方又都归了楚国。
yuè jiāng qí bīng běi zǒu gǔ chéng
彭越带着他的军队向北退到谷城。
hàn wǔ nián qiū xiàng wáng zhī nán zǒu yáng xià péng yuè fù xià chāng yì páng èr shí yú chéng de gǔ shí yú wàn hú yǐ gěi hàn wáng shí
汉五年秋天,项羽向南退到阳夏,彭越又攻下了昌邑附近的二十多座城池,获得粮食十多万斛,用来供给汉王军队。
hàn wáng bài shǐ shǐ zhào péng yuè bìng lì jī chu
汉王战事不利,派使者召彭越合力攻打楚国。
yuè yuē wèi de chū dìng shàng wèi chu wèi kě qù
彭越说:“魏地刚刚平定,还怕楚国反扑,不能离开。
hàn wáng zhuī chu wèi xiàng jí suǒ bài gù líng
”汉王追击楚军,在固陵被项羽打败。
nǎi wèi liú hòu yuē zhū hóu bīng bù cóng wèi zhī nài hé
于是对留侯张良说:“诸侯的军队不听从调遣,该怎么办?
liú hòu yuē qí wáng xìn zhī lì fēi jūn wáng zhī yì xìn yì bù zì jiān
”留侯说:“齐王韩信的封立,并非大王您的本意,韩信自己心里也不踏实。
péng yuè běn dìng liáng de gōng duō shǐ jūn wáng yǐ wèi bào gù bài péng yuè wèi wèi xiàng guó
彭越本来平定了梁地,功劳很大,当初大王因为魏豹的缘故,任命彭越为魏相国。
jīn bào sǐ wú hòu qiě yuè yì yù wáng ér jūn wáng bù zǎo dìng
如今魏豹死了没有后代,而且彭越也想称王,但大王没有及早决定。
yǔ cǐ liǎng guó yuē jí shèng chu suī yáng yǐ běi zhì gǔ chéng jiē yǐ wáng péng xiàng guó
现在和这两人约定:如果打败了楚国,睢阳以北到谷城一带,都封给彭相国为王;
cóng chén yǐ dōng fu hǎi yǔ qí wáng xìn
从陈县以东到海边,封给齐王韩信。”
qí wáng xìn jiā zài chu cǐ qí yì yù fù de gù yì
齐王韩信的家在楚国,这说明他心里想重新得到原来的封地。
jūn wáng néng chū juān cǐ dì xǔ èr rén èr rén jīn kě zhì
大王如果能舍弃这块地方答应他们两人,现在就能招来他们;
jí bù néng shì wèi kě zhī yě
如果不能,事情的结果就难以预料了。
wū shì hàn wáng nǎi fā shǐ shǐ péng yuè rú liú hòu cè
于是汉王就派使者出使彭越那里,按照留侯张良的计策行事。
shǐ zhě zhì péng yuè nǎi xī yǐn bīng huì gāi xià suì pò chu
使者到了以后,彭越就率领全部兵马在垓下会合,于是打败了楚军。
xiàng jí yǐ sǐ
项羽已经死了。
chūn lì péng yuè wèi liáng wáng dōu dìng táo
春天,封彭越为梁王,建都定陶。
liù nián cháo chén
汉六年,彭越到陈地朝见高祖。
jiǔ nián shí nián jiē lái cháo cháng ān
汉九年、十年,都来长安朝见。
shí nián qiū chén xī fǎn dài de gāo dì zì wǎng jī zhì hán dān zhēng bīng liáng wáng
汉十年秋天,陈豨在代地造反,高帝亲自前往讨伐,到了邯郸,向梁王征兵。
liáng wáng chēng bìng shǐ qiāng qiāng bīng yì hán dān
梁王推说有病,派将领带兵到邯郸。
gāo dì nù shǐ rén ràng liáng wáng
高帝发怒,派人责备梁王。
liáng wáng kǒng yù zì wǎng xiè
梁王害怕了,想亲自去谢罪。
qí jiāng hù zhé yuē wáng shǐ bù wǎng jiàn ràng ér wǎng wǎng zé wèi qín yǐ
他的部将扈辄说:“大王当初不去,被责备了才去,去了就会被抓起来。
bù rú suì fā bīng fǎn
不如干脆起兵造反。
liáng wáng bù tīng chēng bìng
”梁王没有听从,还是称病不去。
liáng wáng nù qí tài pú yù zhǎn zhī
梁王对他的太仆发怒,想杀掉他。
tài pú wáng zǒu hàn gào liáng wáng yǔ hù zhé móu fǎn
太仆逃跑到汉朝,告发梁王和扈辄谋反。
wū shì shàng shǐ shǐ yǎn liáng wáng liáng wáng bù jué bǔ liáng wáng qiú zhī luò yáng
于是皇上派使者突然袭击梁王,梁王没有察觉,被抓了起来,囚禁在洛阳。
yǒu sī zhì fǎn xíng jǐ jù qǐng lùn rú fǎ
主管官员审理后认为谋反的证据已经确凿,请求依法论处。
shàng shè yǐ wéi shù rén chuán chù shǔ qīng yī
皇上赦免了他,贬为平民,流放到蜀郡的青衣县。
xi zhì zhèng féng lǚ hòu cóng cháng ān lái yù zhī luò yáng dào jiàn péng wáng
向西走到郑县,遇到吕后从长安来,要去洛阳,在路上见到彭王。
péng wáng wèi lǚ hòu qì tì zì yán wú zuì yuán chǔ gù chāng yì
彭王对着吕后哭泣流泪,自己说没有罪过,希望回到原来的昌邑居住。
lǚ hòu xǔ nuò yǔ jù dōng zhì luò yáng
吕后答应了他,和他一起向东到了洛阳。
lǚ hòu bái shàng yuē péng wáng zhuàng shì jīn xǐ zhī shǔ cǐ zì yí huàn bù rú suì zhū zhī
吕后对皇上说:“彭王是个壮士,现在把他流放到蜀地,这是给自己留下祸患,不如干脆杀掉他。”
qiè jǐn yǔ jù lái
我这就和他一起来。
wū shì lǚ hòu nǎi lìng qí shè rén péng yuè fù móu fǎn
于是吕后便指使彭越的门客再次策划谋反。
tíng wèi wáng tián kāi zòu qǐng zú zhī
廷尉王恬开上奏请求诛灭彭越全族。
shàng nǎi kě suì yí yuè zōng zú guó chú
皇上批准了,于是诛灭了彭越的宗族,废除了他的封国。
tài shǐ gōng yuē wèi bào péng yuè suī gù jiàn rán yǐ xí juǎn qiān lǐ nán miàn chēng gū dié xuè chéng shèng rì yǒu wén yǐ
太史公说:魏豹、彭越虽然出身低微,但已经席卷了千里之地,南面称王,浴血奋战、乘胜追击的事迹当时常有所闻。
huái pàn nì zhī yì jí bài bù sǐ ér lǔ qiú shēn bèi xíng lù hé zāi
他们心怀叛逆的意图,等到失败时,没有战死却被俘虏囚禁,自身遭受刑罚处死,这是为什么呢?
zhōng cái yǐ shàng qiě xiū qí xíng kuàng wáng zhě hu
中等才能以上的人尚且会为自己的这种行为感到羞耻,何况是称王的人呢!
bǐ wú yì gù zhì lüè jué rén dú huàn wú shēn ěr
他们没有别的原因,只是智谋韬略超过常人,唯独担忧不能保全性命罢了。
de shè chǐ cùn zhī bǐng qí yún zhēng lóng biàn yù yǒu suǒ huì qí dù yǐ gù yōu qiú ér bù cí yún
一旦掌握了哪怕很小的权柄,他们就像云气升腾、蛟龙变化一样,想要抓住机会实现自己的抱负,因此即使被囚禁幽禁也不推辞。
wèi jiù xiōng dì yīn shí ér wáng
魏咎兄弟,是顺应时势而称王的。
bào hòu shǔ chu qí guó suì wáng
魏豹后来归属了楚国,他的封国也就灭亡了。
zhòng qǐ chāng yì guī hàn wài huáng
彭越从昌邑起兵,后来在外黄归附了汉王。
wǎng lái shēng yuán zài xù jūn liáng
他往来支援,再次为汉军补充了粮食。
zhēng bīng bù wǎng zū hǎi hé shāng
汉王征召他出兵他不去,最终被剁成肉酱又有什么可悲伤的呢?