huáng dì wèn yú qí bó yuē fu sì shí zhī qì gè bù tóng xíng bǎi bìng zhī qǐ jiē yǒu suǒ shēng jiǔ cì zhī dào hé zhě wèi dìng
黄帝问于岐伯曰:夫四时之气,各不同形,百病之起,皆有所生,灸刺之道,何者为定?
qí bó dá yuē sì shí zhī qì gè yǒu suǒ zài jiǔ cì zhī dào de qì xué wèi dìng
岐伯答曰:四时之气,各有所在,灸刺之道,得气穴为定。
gù chūn qǔ jīng xuè mài fēn ròu zhī jiān shèn zhě shēn cì zhī
故春取经、血脉、分肉之间,甚者深刺之;
jiān zhě qiǎn cì zhī
间者浅刺之。
xià qǔ shèng jīng sūn luò qǔ fēn jiān jué pí fū
夏取盛经孙络,取分间绝皮肤。
qiū qǔ jīng shù yá zài fǔ qǔ zhī hé
秋取经俞,邪在腑,取之合。
dōng qǔ jǐng xíng bì shēn yǐ liú zhī
冬取井荥,必深以留之。
wēn nüè hàn bù chū wèi wǔ shí jiǔ wěi
温疟汗不出,为五十九痏。
fēng shuì fū zhàng wèi wǔ shí qī wěi
风㽷肤胀,为五十(七)痏。
qǔ pí fū zhī xuè zhě jǐn qǔ zhī
取皮肤之血者,尽取之。
sūn xiè bǔ sān yīn zhī shàng bǔ yīn líng quán jiē jiǔ liú zhī rè xíng nǎi zhǐ
飧泄,补三阴之,上补阴陵泉,皆久留之,热行乃止。
zhuàn jīn yú yáng zhì qí yáng zhuàn jīn yú yīn zhì qí yīn jiē zú yī bù quán lù tóng cuì cì zhī
转筋于阳治其阳,转筋于阴治其阴,皆卒(《医部全录》:同焠)刺之。
tú shuì xiān qǔ huán gǔ yī yào kē jì dàng shì qí zhōng xià sān cùn yǐ pí zhēn zhēn zhī yǐ cì ér tǒng zhī ér nèi zhī rù ér fù zhī yǐ jǐn qí shuì bì jiān shù zhī
徒㽷,先取环谷(《医药科技》:当是脐中)下三寸,以铍针针之,已刺而筩之,而内之,入而复之,以尽其㽷,必坚(束之)。
lái bié běn zuò shù huǎn zé fán mán lái bié běn zuò shù jí zé ān jìng
来(别本作束)缓则烦悗,来(别本作束)急则安静。
jiàn rì yī cì zhī shuì jǐn nǎi zhǐ
间日一刺之,㽷尽乃止。
yǐn bì yào fāng cì zhī shí tú yǐn zhī fāng yǐn wú shí fāng shí wú yǐn wú shí tā shí bǎi sān shí wǔ rì
饮闭药,方刺之时徒饮之,方饮无食,方食无饮,无食他食,百三十五日。
zhe bì bù qù jiǔ hán bù yǐ zú qǔ qí sān lǐ
着痹不去,久寒不已,卒取其三里。
gǔ wèi gàn
骨为干。
dú zhù cǐ jù wèi yǎn wén
(读注:此句为衍文。
cháng zhōng bù biàn qǔ sān lǐ shèng xiè zhī xū bǔ zhī
肠中不便,取三里,盛泻之,虚补之。
lì fēng zhě sù cì qí zhǒng shàng
疠风者,素刺其肿上。
yǐ cì yǐ ruì zhēn zhēn qí chù àn chū qí è qì zhǒng jǐn nǎi zhǐ
已刺,以锐针针其处,按出其恶气,肿尽乃止。
cháng shí fāng shí wú shí tā shí
常食方食,无食他食。
fù zhōng cháng míng qì shàng chōng xiōng chuǎn bù néng jiǔ lì yá zài dà cháng cì huāng zhī yuán jù xū shàng lián sān lǐ
腹中常鸣,气上冲胸,喘不能久立,邪在大肠,刺肓之原、巨虚上廉、三里。
xiǎo fù kòng yì yǐn yāo jí shàng chōng xīn yá zài xiǎo cháng zhě lián yì xì shǔ yú jí guàn gān fèi luò xīn xì
小腹控睪,引腰脊,上冲心,邪在小肠者,连睪系,属于脊,贯肝肺,络心系。
qì shèng zé jué nì shàng chōng cháng wèi xūn gān sàn yú huāng jié yú qí gù qǔ zhī huāng yuán yǐ sàn zhī cì tài yīn yǐ yǔ zhī qǔ jué yīn yǐ xià zhī qǔ jù xū xià lián yǐ qù zhī àn qí suǒ guò zhī jīng yǐ diào zhī
气盛则厥逆,上冲肠胃,熏肝,散于肓,结于脐,故取之肓原以散之,刺太阴以予之,取厥阴以下之,取巨虚下廉以去之,按其所过之经以调之。
shàn ǒu ǒu yǒu kǔ cháng tài xī xīn zhōng dàn dàn kǒng rén jiāng bǔ zhī yá zài dǎn nì zài wèi dǎn yè xiè zé kǒu kǔ wèi qì nì zé ǒu kǔ gù yuē ǒu dǎn
善呕,呕有苦,长太息,心中憺憺,恐人将捕之,邪在胆,逆在胃,胆液泄则口苦,胃气逆则呕苦,故曰呕胆。
qǔ sān lǐ yǐ xià
取三里以下。
wèi qì nì zé cì shǎo yáng xuè luò yǐ bì dǎn nì què diào qí xū shí yǐ qù qí yá
胃气逆,则刺少阳血络以闭胆逆,却调其虚实,以去其邪。
yǐn shí bù xià gé sāi bù tōng yá zài wèi wǎn zài shàng wǎn zé cì yì ér xià zhī zài xià wǎn zé sàn ér qù zhī
饮食不下,膈塞不通,邪在胃脘,在上脘则刺抑而下之,在下脘则散而去之。
xiǎo fù tòng zhǒng bù dé xiǎo biàn yá zài sān jiāo yuē qǔ zhī tài yáng dà luò
小腹痛肿,不得小便,邪在三焦约,取之太阳大络。
shì qí luò mài yǔ jué yīn xiǎo luò jié ér xuè zhě
视其络脉与厥阴小络结而血者。
zhǒng shàng jí wèi wǎn qǔ sān lǐ
肿上及胃脘,取三里。
dǔ qí sè chá qí yǐ zhī qí sàn fù zhě shì qí mù sè yǐ zhī bìng zhī cún wáng yě
睹其色,察其以,知其散复者,视其目色,以知病之存亡也。
yī qí xíng tīng qí dòng jìng zhě chí qì kǒu rén yíng yǐ shì qí mài jiān qiě shèng qiě huá zhě bìng rì jìn mài ruǎn zhě bìng jiāng xià zhū jīng shí zhě bìng sān rì yǐ
一其形,听其动静者,持气口、人迎以视其脉,坚且盛且滑者病日进,脉软者病将下,诸经实者病三日已。
qì kǒu hou yīn rén yíng hòu yáng yě
气口候阴,人迎候阳也。