huáng dì wèn yú qí bó yuē rén yān shòu qì
黄帝问于岐伯曰:人焉受气?
yīn yáng yān huì
阴阳焉会?
hé qì wèi yíng
何气为营?
hé qì wèi wèi
何气为卫?
yíng ān cóng shēng
营安从生?
wèi yú yān huì
卫于焉会?
lǎo zhuàng bù tóng qì yīn yáng yì wèi yuàn wén qí huì
老壮不同气,阴阳异位,愿闻其会。
qí bó dá yuē rén shòu qì yú gǔ gǔ rù yú wèi yǐ chuán yǔ fèi wǔ zàng liù fǔ jiē yǐ shòu qì qí qīng zhě wèi yíng zhuó zhě wèi wèi yíng zài mài zhōng wèi zài mài wài yíng zhōu bù xiū wǔ shí dù ér fù dà huì yīn yáng xiāng guàn rú huán wú duān
岐伯答曰:人受气于谷,谷入于胃,以传与肺,五脏六腑,皆以受气,其清者为营,浊者为卫,营在脉中,卫在脉外,营周不休,五十度而复大会,阴阳相贯,如环无端。
wèi qì xíng yú yīn èr shí wǔ dù xíng yú yáng èr shí wǔ dù fēn wéi zhòu yè gù qì zhì yáng ér qǐ zhì yīn ér zhǐ
卫气行于阴二十五度,行于阳二十五度,分为昼夜,故气至阳而起,至阴而止。
gù yuē rì zhōng ér yáng lǒng wéi zhòng yáng yè bàn ér yīn lǒng wéi zhòng yīn
故曰,日中而阳陇为重阳,夜半而阴陇为重阴。
gù tài yīn zhǔ nèi tài yáng zhǔ wài gè xíng èr shí wǔ dù fēn wéi zhòu yè
故,太阴主内,太阳主外,各行二十五度,分为昼夜。
yè bàn wèi yīn lǒng yè bàn hòu ér wèi yīn shuāi píng dàn yīn jǐn ér yáng shòu qì yǐ
夜半为阴陇,夜半后而为阴衰,平旦阴尽而阳受气矣。
rì zhōng ér bié běn zuò wéi yáng lǒng rì xī ér yáng shuāi rì rù yáng jǐn ér yīn shòu qì yǐ
日中而(别本作为)阳陇,日西而阳衰,日入阳尽而阴受气矣。
yè bàn ér dà huì wàn mín jiē wò mìng yuē hé yīn píng dàn yīn jǐn ér yáng shòu qì rú shì wú yǐ yǔ tiān de tóng jì
夜半而大会,万民皆卧,命曰合阴,平旦阴尽而阳受气,如是无已,与天地同纪。
huáng dì yuē lǎo rén zhī bù yè míng zhě hé qì shǐ rán
黄帝曰:老人之不夜瞑者,何气使然?
shào zhuàng zhī rén bù zhòu míng zhě hé qì shǐ rán
少壮之人,不昼瞑者,何气使然?
qí bó dá yuē zhuàng zhě zhī qì xuè shèng qí jī ròu huá qì dào tōng yíng wèi zhī xíng bù shī qí cháng gù zhòu jīng ér yè míng
岐伯答曰:壮者之气血盛,其肌肉滑,气道通,营卫之行不失其常,故昼精而夜瞑。
lǎo zhě zhī qì xuè shuāi qí jī ròu kū qì dào sè wǔ zàng zhī qì xiāng bó qí yíng qì shuāi shǎo ér wèi qì nèi fá gù zhòu bù jīng yè bù míng
老者之气血衰,其肌肉枯,气道涩,五脏之气相搏,其营气衰少而卫气内伐,故昼不精,夜不瞑。
huáng dì yuē yuàn wén yíng wèi zhī suǒ xíng jiē hé dào cóng lái
黄帝曰:愿闻营卫之所行,皆何道从来?
qí bó dá yuē yíng chū yú zhōng jiāo wèi chū yú shàng jiāo
岐伯答曰:营出于中焦,卫出于上焦。
huáng dì yuē yuàn wén sān jiāo zhī suǒ chū
黄帝曰:愿闻三焦之所出。
qí bó dá yuē shàng jiāo chū yú wèi shàng kǒu
岐伯答曰:上焦出于胃上口,
bìng yàn yǐ shàng
并咽以上,
guàn gé
贯膈,
ér bù xiōng zhōng
而布胸中,
zǒu yè
走腋,
xún tài yīn zhī fēn ér xíng
循太阴之分而行,
hái zhì bié běn zuò zhù shǒu yáng míng
还至(别本作注)(手)阳明,
shàng zhì shé
上至舌,
xià zhù zú yáng míng
下(注)足阳明,
cháng yǔ yíng jù xíng yú yáng èr shí wǔ dù
常与营俱行于阳二十五度,
xíng yú yīn yì èr shí wǔ dù
行于阴亦二十五度,
yī zhōu yě
一周也。
gù wǔ shí dù ér fù dà huì yú shǒu tài yīn yǐ
故五十度而复大会于手太阴矣。
huáng dì yuē rén yǒu rè yǐn shí xià wèi qí qì wèi dìng hàn zé chū huò chū yú miàn huò chū yú bèi huò chū yú shēn bàn qí bù xún wèi qì zhī dào ér chū hé yě
黄帝曰:人有热饮食下胃,其气未定,汗则出,或出于面,或出于背,或出于身半,其不循卫气之道而出,何也?
qí bó yuē cǐ wài shāng yú fēng nèi kāi còu lǐ máo zhēng lǐ xiè wèi qì zǒu zhī gù bù dé xún qí dào cǐ qì piào hàn huá jí jiàn kāi ér chū gù bù dé cóng qí dào gù mìng yuē lòu xiè
岐伯曰:此外伤于风,内开腠理,毛蒸理泄,卫气走之,固不得循其道,此气慓悍滑疾,见开而出,故不得从其道,故命曰漏泄。
huáng dì yuē yuàn wén zhōng jiāo zhī suǒ chū
黄帝曰:愿闻中焦之所出。
qí bó dá yuē zhōng jiāo yì bìng wèi zhōng chū shàng jiāo zhī hòu cǐ suǒ shòu qì zhě mì zāo pò zhēng jīn yè huà qí jīng wēi shàng zhù yú fèi mài nǎi huà ér wèi xuè yǐ fèng shēng shēn mò guì yú cǐ gù dú de xíng yú jīng suì mìng yuē yíng qì
岐伯答曰:中焦亦并胃中,出上焦之后,此所受气者,泌糟粕,蒸津液,化其精微,上注于肺脉,乃化而为血,以奉生身,莫贵于此,故独得行于经隧,命曰营气。
huáng dì yuē fu xuè zhī yǔ qì yì míng tóng lèi
黄帝曰:夫血之与气,异名同类。
hé wèi yě
何谓也?
qí bó dá yuē yíng wèi zhě jīng qì yě
岐伯答曰:营卫者,精气也。
xuè zhě shén qì yě
血者,神气也。
gù xuè zhī yǔ qì yì míng tóng lèi yān
故血之与气,异名同类焉。
gù duó xuè zhě wú hàn duó hàn zhě wú xuè gù rén shēng yǒu liǎng sǐ ér wú liǎng shēng
故夺血者无汗,夺汗者无血,故人生有两死而无两生。
huáng dì yuē yuàn wén xià jiāo zhī suǒ chū
黄帝曰:愿闻下焦之所出。
qí bó dá yuē xià jiāo zhě bié huí cháng zhù yú páng guāng ér shèn rù yān
岐伯答曰:下焦者,别回肠,注于膀胱而渗入焉。
gù shuǐ gǔ zhě cháng bìng jū yú wèi zhōng chéng zāo pò ér jù xià yú dà cháng ér chéng xià jiāo shèn ér jù xià jì mì bié zhī xún xià jiāo ér shèn rù páng guāng yān
故水谷者,常并居于胃中,成糟粕,而俱下于大肠,而成下焦,渗而俱下,济泌别汁,循下焦而渗入膀胱焉。
huáng dì yuē rén yǐn jiǔ jiǔ yì rù wèi gǔ wèi shú ér xiǎo biàn dú xiān xià hé yě
黄帝曰:人饮酒,酒亦入胃,谷未熟而小便独先下,何也?
qí bó dá yuē jiǔ zhě shú gǔ zhī yè yě
岐伯答曰:酒者,熟谷之液也。
qí qì hàn yǐ qīng gù hòu gǔ ér rù xiān gǔ ér yè chū yān
其气悍以清,故后谷而入,先谷而液出焉。
huáng dì yuē shàn
黄帝曰:善。
yú wén shàng jiāo rú wù zhōng jiāo rú ōu xià jiāo rú dú cǐ zhī wèi yě
余闻上焦如雾,中焦如沤,下焦如渎,此之谓也。