黄帝内经 · 佚名 · Chapter 49 of 162

素问·脉解

PinyinModern Translation
Size

tài yáng suǒ wèi zhǒng yāo shuí tòng zhě zhēng yuè tài yáng yín yín tài yáng yě

太阳所谓肿腰脽痛者,正月太阳寅,寅,太阳也。

zhēng yuè yáng qì chū zài shàng ér yīn qì shèng yáng wèi de zì cì yě gù zhǒng yāo shuí tòng yě

正月阳气出在上而阴气盛,阳未得自次也,故肿腰脽痛也。

bìng piān xū wèi bǒ zhě zhēng yuè yáng qì dòng jiě dì qì ér chū yě

病偏虚为跛者,正月阳气冻解,地气而出也。

suǒ wèi piān xū zhě dōng hán pō yǒu bù zú zhě gù piān xū wèi bǒ yě

所谓偏虚者,冬寒颇有不足者,故偏虚为跛也。

suǒ wèi qiáng shàng yǐn bèi zhě yáng qì dà shàng ér zhēng gù qiáng shàng yě

所谓强上引背者,阳气大上而争,故强上也。

suǒ wèi ěr míng zhě yáng qì wàn wù shèng shàng ér yuè gù ěr míng yě

所谓耳鸣者,阳气万物盛上而跃,故耳鸣也。

suǒ wèi shén zé kuáng diān jí zhě yáng jǐn zài shàng ér yīn qì cóng xià xià xū shàng shí gù kuáng diān jí yě

所谓甚则狂巅疾者,阳尽在上而阴气从下,下虚上实,故狂巅疾也。

suǒ wèi fú wèi lóng zhě jiē zài qì yě

所谓浮为聋者,皆在气也。

suǒ wèi rù zhōng wèi yīn zhě yáng shèng yǐ shuāi gù wèi yīn yě

所谓入中为瘖者,阳盛已衰,故为瘖也。

nèi duó ér jué zé wèi yīn pái cǐ shèn xū yě

内夺而厥,则为瘖俳,此肾虚也。

shǎo yīn bù zhì zhě jué yě

少阴不至者,厥也。

shǎo yáng suǒ wèi xīn xié tòng zhě yán shǎo yáng shèng yě

少阳所谓心胁痛者,言少阳盛也。

shèng zhě xīn zhī suǒ biǎo yě

盛者,心之所表也。

jiǔ yuè yáng qì jǐn ér yīn qì shèng gù xīn xié tòng yě

九月阳气尽而阴气盛,故心胁痛也。

suǒ wèi bù kě fǎn cè zhě yīn qì cáng wù yě wù cáng zé bù dòng gù bù kě fǎn cè yě

所谓不可反侧者,阴气藏物也,物藏则不动,故不可反侧也。

suǒ wèi shén zé yuè zhě jiǔ yuè wàn wù jǐn shuāi cǎo mù bì luò ér duò zé qì qù yáng ér zhī yīn qì shèng ér yáng zhī xià zhǎng gù wèi yuè

所谓甚则跃者,九月万物尽衰,草木毕落而堕,则气去阳而之阴,气盛而阳之下长,故谓跃。

yáng míng suǒ wèi sǎ sǎ zhèn hán zhě yáng míng zhě wǔ yě wǔ yuè shèng yáng zhī yīn yě yáng shèng ér yīn qì jiā zhī gù sǎ sǎ zhèn hán yě

阳明经有所谓洒洒振寒的症状,是因为阳明旺于五月,月建在午,五月是阳极而阴生的时候,人体也是一样,阴气加于盛阳之上,故令人洒洒然寒栗。

suǒ wèi jìng zhǒng ér gǔ bù shōu zhě shì wǔ yuè shèng yáng zhī yīn yě yáng zhě shuāi yú wǔ yuè ér yī yīn qì shàng yǔ yáng shǐ zhēng gù jìng zhǒng ér gǔ bù shōu yě

所谓胫肿而股不收者,是五月盛阳之阴也,阳者衰于五月,而一阴气上,与阳始争,故胫肿而股不收也。

suǒ wèi shàng chuǎn ér wèi shuǐ zhě yīn qì xià ér fù shàng shàng zé yá kè yú zàng fǔ jiān gù wèi shuǐ yě

所谓上喘而为水者,阴气下而复上,上则邪客于脏腑间,故为水也。

suǒ wèi xiōng tòng shǎo qì zhě shuǐ qì zài zàng fǔ yě

所谓胷痛少气者,水气在脏腑也;

shuǐ zhě yīn qì yě yīn qì zài zhōng gù xiōng tòng shǎo qì yě

水者阴炁也,阴炁在中,故胷痛少炁也。

suǒ wèi shén zé jué è rén yǔ huǒ wén mù yīn zé tì rán ér jīng zhě yáng qì yǔ yīn qì xiāng báo shuǐ huǒ xiāng è gù tì rán ér jīng yě

所谓甚则厥,恶人与火,闻木音则惕然而惊者,阳气与阴气相薄,水火相恶,故惕然而惊也。

suǒ wèi yù dú bì hù yǒu ér chù zhě yīn yáng xiāng báo yě yáng jǐn ér yīn shèng gù yù dú bì hù yǒu ér jū

所谓欲独闭户牖而处者,阴阳相薄也,阳尽而阴盛,故欲独闭户牖而居。

suǒ wèi bìng zhì zé yù chéng gāo ér gē qì yī ér zǒu zhě yīn yáng fù zhēng ér wài bìng yú yáng gù shǐ zhī qì yī ér zǒu yě

所谓病至则欲乘高而歌,弃衣而走者,阴阳复争而外并于阳,故使之弃衣而走也。

suǒ wèi kè sūn mài zé tóu tòng bí qiú fù zhǒng zhě yáng míng bìng yú shàng shàng zhě zé qí sūn luò tài yīn yě gù tóu tòng bí qiú fù zhǒng yě

所谓客孙脉则头痛、鼻鼽、腹肿者,阳明并于上,上者则其孙络太阴也,故头痛、鼻鼽、腹肿也。

tài yīn suǒ wèi bìng zhàng zhě tài yīn zi yě shí yī yuè wàn wù qì jiē cáng yú zhōng gù yuē bìng zhàng

太阴所谓病胀者,太阴子也,十一月万物气皆藏于中,故曰病胀。

suǒ wèi shàng zǒu xīn wèi ǎi zhě yīn shèng ér shàng zǒu yú yáng míng yáng míng luò zhǔ xīn gù yuē shàng zǒu xīn wèi ǎi yě

所谓上走心为噫者,阴盛而上走于阳明,阳明络属心,故曰上走心为噫也。

suǒ wèi shí zé ǒu zhě wù chéng mǎn ér shàng yì gù ǒu yě

所谓食则呕者,物盛满而上溢,故呕也。

suǒ wèi de hòu yǔ qì zé kuài rán rú shuāi zhě shí èr yuè yīn qì xià shuāi ér yáng qì qiě chū gù yuē de hòu yǔ qì zé kuài rán rú shuāi yě

所谓得后与气则快然如衰者,十二月阴气下衰而阳气且出,故曰得后与气则快然如衰也。

shǎo yīn suǒ wèi yāo tòng zhě shǎo yīn zhě shèn yě shí yuè tài sù wèi qī yuè wàn wù yáng qì jiē shāng gù yāo tòng yě

少阴所谓腰痛者,少阴者,肾也,十月(《太素》为七月)万物阳气皆伤,故腰痛也。

suǒ wèi ǒu kài shàng qì chuǎn zhě yīn qì zài xià yáng qì zài shàng zhū yáng qì fú wú suǒ yī cóng gù ǒu kài shàng qì chuǎn yě

所谓呕欬上气喘者,阴气在下,阳气在上,诸阳气浮,无所依从,故呕欬上气喘也。

suǒ wèi sè sè bù néng jiǔ lì jiǔ zuò qǐ zé mù huāng huāng wú suǒ jiàn zhě wàn wù yīn yáng bù dìng wèi yǒu zhǔ yě qiū qì shǐ zhì wēi shuāng shǐ xià ér fāng shā wàn wù yīn yáng nèi duó gù mù huāng huāng wú suǒ jiàn yě

所谓色色不能久立久坐,起则目䀮䀮无所见者,万物阴阳不定未有主也,秋气始至,微霜始下,而方杀万物,阴阳内夺,故目䀮䀮无所见也。

suǒ wèi shǎo qì shàn nù zhě yáng qì bù zhì yáng qì bù zhì zé yáng qì bù dé chū gān qì dāng zhì ér wèi de gù shàn nù shàn nù zhě míng yuē jiān jué

所谓少气善怒者,阳气不治,阳气不治,则阳气不得出,肝气当治而未得,故善怒,善怒者,名曰煎厥。

suǒ wèi kǒng rú rén jiāng bǔ zhī zhě qiū qì wàn wù wèi yǒu bì qù yīn qì shǎo yáng qì rù yīn yáng xiāng báo gù kǒng yě

所谓恐如人将捕之者,秋气万物未有毕去,阴气少,阳气入,阴阳相薄,故恐也。

suǒ wèi è wén shí chòu zhě wèi wú qì gù è wén shí chòu yě

所谓恶闻食臭者,胃无气,故恶闻食臭也。

suǒ wèi miàn hēi rú de sè zhě qiū qì nèi duó gù biàn yú sè yě

所谓面黑如地色者,秋气内夺,故变于色也。

suǒ wèi kài zé yǒu xuè zhě yáng mài shāng yě yáng qì wèi shèng yú shàng ér mài mǎn mǎn zé kài gù xuè jiàn yú bí yě

所谓欬则有血者,阳脉伤也,阳气未盛于上而脉满,满则欬,故血见于鼻也。

jué yīn suǒ wèi tuí shàn fù rén shǎo fù zhǒng zhě jué yīn zhě chén yě sān yuè yáng zhōng zhī yīn yá zài zhōng gù yuē tuí shàn shǎo fù zhǒng yě

厥阴所谓𤻊疝,妇人少腹肿者,厥阴者辰也,三月阳中之阴,邪在中,故曰𤻊疝少腹肿也。

suǒ wèi yāo jí tòng bù kě yǐ fǔ yǎng zhě sān yuè yī zhèn róng huá wàn wù yī fǔ ér bù yǎng yě

所谓腰脊痛不可以俛仰者,三月一振,荣华万物,一俛而不仰也。

suǒ wèi tuí lóng shàn yīng zhàng zhě yuē yīn yì shèng ér mài zhàng bù tōng gù yuē tuí lóng shàn yě

所谓𤻊癃疝膺胀者,曰阴亦盛而脉胀不通,故曰𤻊癃疝也。

suǒ wèi shén zé yì gān rè zhōng zhě yīn yáng xiāng báo ér rè gù yì gàn yě

所谓甚则嗌干热中者,阴阳相薄而热,故嗌干也。

✦ You read 素问·脉解

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.