huáng dì wèn yuē yú wén qì xué sān bǎi liù shí wǔ yǐ yīng yī suì wèi zhī qí suǒ yuàn zú wén zhī
黄帝问曰:余闻气穴三百六十五以应一岁,未知其所,愿卒闻之。
qí bó qǐ shǒu zài bài duì yuē jiǒng hū zāi wèn yě
岐伯稽首再拜对曰:窘乎哉问也!
qí fēi shèng dì shú néng qióng qí dào yān
其非圣帝,孰能穷其道焉!
yīn qǐng yì yì jìn yán qí chù
因请溢意,尽言其处。
dì pěng shǒu qūn xún ér què yuē fū zǐ zhī kāi yú dào yě mù wèi jiàn qí chù ěr mò wén qí shù ér mù yǐ míng ěr yǐ cōng yǐ
帝捧手逡巡而却曰:夫子之开余道也,目未见其处,耳末闻其数,而目以明,耳以聪矣。
qí bó yuē cǐ suǒ wèi shèng rén yì yǔ liáng mǎ yì yù yě
岐伯曰:此所谓:“圣人易语,良马易御”也。
dì yuē yú fēi shèng rén zhī yì yǔ yě shì yán zhēn shù kāi rén yì jīn yú suǒ fǎng wèn zhě zhēn shù fā méng jiě huò wèi zú yǐ lùn yě
帝曰:余非圣人之易语也,世言真数开人意,今余所访问者真数,发蒙解惑,未足以论也。
rán yú yuàn wén fū zǐ yì zhì jìn yán qí chù lìng jiě qí yì qǐng cáng zhī jīn guì bù gǎn fù chū
然余愿闻夫子溢志尽言其处,令解其意,请藏之金匮,不敢复出。
qí bó zài bài ér qǐ yuē chén qǐng yán zhī
岐伯再拜而起曰:臣请言之。
bèi yǔ xīn xiāng kòng ér tòng suǒ zhì tiān tū yǔ shí chuí jí shàng jì
背与心相控而痛,所治天突与十椎及上纪。
shàng jì zhě wèi wǎn yě xià jì zhě guān yuán yě
上纪者胃脘也,下纪者关元也。
bèi xiōng yá xì yīn yáng zuǒ yòu rú cǐ qí bìng qián hòu tòng sè xiōng xié tòng ér bù dé xi bù dé wò shàng qì duǎn qì piān tòng mài mǎn qǐ xié chū kāo mài luò xiōng xié zhī xīn guàn lì shàng jiān jiā tiān tū xié xià jiān jiāo shí chuí xià
背胷邪系阴阳左右,如此其病前后痛濇,胷胁痛而不得息,不得卧,上气短气,偏痛,脉满起,斜出尻脉,络胷胁,支心贯鬲,上肩加天突,斜下肩,交十椎下。
zàng shù wǔ shí xué
脏俞五十穴。
fǔ shù qī shí èr xué
腑俞七十二穴。
rè shù wǔ shí jiǔ xué
热俞五十九穴。
shuǐ shù wǔ shí qī xué
水俞五十七穴。
tóu shàng wǔ xíng xíng wǔ wǔ wǔ èr shí wǔ xué
头上五行,行五,五五二十五穴。
zhōng liǎng páng gè wǔ fán shí xué
中?两旁各五,凡十穴。
dà chuí shàng liǎng páng gè yī fán èr xué
大椎上两旁各一,凡二穴。
mù tóng zǐ fú bái èr xué
目瞳子、浮白二穴。
liǎng bì yàn fēn zhōng èr xué
两髀厌分中二穴。
dú bí èr xué
犊鼻二穴。
ěr zhōng duō suǒ wén èr xué
耳中多所闻二穴。
méi běn èr xué
眉本二穴。
wán gǔ èr xué
完骨二穴。
xiàng zhōng yāng yī xué
项中央一穴。
zhěn gǔ èr xué
枕骨二穴。
shàng guān èr xué
上关二穴。
dà yíng èr xué
大迎二穴。
xià guān èr xué
下关二穴。
tiān zhù èr xué
天柱二穴。
jù xū shàng xià lián sì xué
巨虚上下廉四穴。
qū yá èr xué
曲牙二穴。
tiān tū yī xué
天突一穴。
tiān fǔ èr xué
天府二穴。
tiān yǒu èr xué
天牖二穴。
fú tū èr xué
扶突二穴。
tiān chuāng èr xué
天窻二穴。
jiān jiě èr xué
肩解二穴。
guān yuán yī xué
关元一穴。
wěi yáng èr xué
委阳二穴。
jiān zhēn èr xué
肩贞二穴。
yīn mén yī xué
瘖门一穴。
qí yī xué
齐一穴。
xiōng shù shí èr xué
胷俞十二穴。
bèi shù èr xué
背俞二穴。
yīng yú shí èr xué
膺俞十二穴。
fēn ròu èr xué
分肉二穴。
huái shàng héng èr xué
踝上横二穴。
yīn yáng qiāo sì xué
阴阳𫏋四穴。
shuǐ shù zài zhū fēn rè shù zài qì xué hán rè shù zài liǎng hái yàn zhōng èr xué
水俞在诸分,热俞在气穴,寒热俞在两骸厌中二穴。
dà jìn èr shí wǔ zài tiān fǔ xià wǔ cùn
大禁二十五,在天府下五寸。
fán sān bǎi liù shí wǔ xué zhēn zhī suǒ yóu xíng yě
凡三百六十五穴,针之所由行也。
huáng dì yuē yú yǐ zhī qì xué zhī chù yóu zhēn zhī jū yuàn wén sūn luò xī gǔ yì yǒu suǒ yīng hu
黄帝曰:余已知气穴之处,游针之居,愿闻孙络溪谷,亦有所应乎?
qí bó yuē sūn luò sān bǎi liù shí wǔ xué huì yì yǐ yīng yī suì yǐ yì qí xié yǐ tōng róng wèi
岐伯曰:孙络三百六十五穴会,亦以应一岁,以溢奇邪,以通荣卫。
róng wèi jī liú wèi sàn róng yì qì jié xuè zhe wài wèi fā rè nèi wèi shǎo qì
荣卫稽留,卫散荣溢,气竭血着,外为发热,内为少气。
jí xiè wú dài yǐ tōng róng wèi
疾泻无怠,以通荣卫。
jiàn ér xiè zhī wú wèn suǒ huì
见而泻之,无问所会。
dì yuē shàn
帝曰:善。
yuàn wén xī gǔ zhī huì yě
愿闻溪谷之会也。
qí bó yuē ròu zhī dà huì wèi gǔ ròu zhī xiǎo huì wèi xī ròu fēn zhī jiān xī gǔ zhī huì yǐ xíng róng wèi yǐ huì dà qì
岐伯曰:肉之大会为谷,肉之小会为溪,肉分之间,溪谷之会,以行荣卫,以会大气。
yá yì qì yōng mài rè ròu bài róng wèi bù xíng bì jiāng wèi nóng
邪溢气壅,脉热肉败,荣卫不行,必将为脓。
nèi xiāo gǔ suǐ wài pò dà guó bié běn zuò jùn
内销骨髓,外破大腘(别本作䐃)。
liú yú jié còu bì jiāng wèi bài
留于节凑,必将为败。
jī hán liú shè róng wèi bù jū
积寒留舍,荣卫不居。
juǎn ròu suō jīn quán yuán qǐ běn zuò hán ròu suō jīn lèi zhǒu bù dé shēn nèi wèi gǔ bì wài wèi bù rén mìng yuē bù zú dà hán liú yú xī gǔ yě
卷肉缩筋(全元起本作“寒肉缩筋”),肋肘不得伸,内为骨痹,外为不仁,命曰不足,大寒留于溪谷也。
xī gǔ sān bǎi liù shí wǔ xué huì yì yīng yī suì
溪谷三百六十五穴会,亦应一岁。
qí xiǎo bì yín yì xún mài wǎng lái wēi zhēn suǒ jí yǔ fǎ xiāng tóng
其小痹淫溢,循脉往来,微针所及,与法相同。
dì nǎi pì zuǒ yòu ér qǐ zài bài yuē jīn rì fā méng jiě huò cáng zhī jīn guì bù gǎn fù chū
帝乃辟左右而起,再拜曰:今日发蒙解惑,藏之金匮,不敢复出。
nǎi cáng zhī jīn lán zhī shì shǔ yuē qì xué suǒ zài
乃藏之金兰之室,署曰:“气穴所在”。
qí bó yuē sūn luò zhī mài bié jīng zhě qí xuè shèng ér dāng xiè zhě yì sān bǎi liù shí wǔ mài bìng zhù yú luò zhuàn zhù shí èr mài luò fēi dú shí sì mài luò yě
岐伯曰:孙络之脉别经者,其血盛而当泻者,亦三百六十五脉,并注于络,传注十二脉络,非独十四脉络也。
nèi jiě xiè yú zhōng zhě shí mài
内解泻于中者,十脉。