huáng dì wèn yuē tiān yuán jiǔ zhì yú yǐ zhī zhī
黄帝问曰：天元九窒，余已知之。
yuàn wén qì jiāo hé míng shī shǒu
愿闻气交何名失守？
qí bó yuē wèi qí shàng xià shēng jiàng qiān zhèng tuì wèi gè yǒu jīng lùn shàng xià gè yǒu bù qián gù míng shī shǒu yě
岐伯曰：谓其上下升降，迁正退位，各有经论，上下各有不前，故名失守也。
shì gù qì jiāo shī yì wèi qì jiāo nǎi biàn biàn yì fēi cháng jí sì shí shī xù wàn huà bù ān biàn mín bìng yě
是故气交失易位，气交乃变，变易非常，即四时失序，万化不安，变民病也。
dì yuē shēng jiàng bù qián yuàn wén qí gù qì jiāo yǒu biàn hé yǐ míng zhī
帝曰：升降不前，愿闻其故，气交有变，何以明知？
qí bó yuē zhāo hu wèn zāi
岐伯曰：昭乎问哉！
míng hu dào yǐ
明乎道矣。
qì jiāo yǒu biàn shì wèi tiān dì jī dàn yù jiàng ér bù dé jiàng zhě de zhì xíng zhī
气交有变，是为天地机，但欲降而不得降者，地窒刑之。
yòu yǒu wǔ yùn tài guò ér xiān tiān ér zhì zhě jí jiāo bù qián dàn yù shēng ér bù dé qí shēng zhōng yùn yì zhī dàn yù jiàng ér bù dé qí jiàng zhōng yùn yì zhī
又有五运太过，而先天而至者，即交不前，但欲升而不得其升，中运抑之，但欲降而不得其降，中运抑之。
yú shì yǒu shēng zhī bù qián jiàng zhī bù xià zhě
于是有升之不前，降之不下者；
yǒu jiàng zhī bù xià shēng ér zhì tiān zhě
有降之不下，升而至天者；
yǒu shēng jiàng jù bù qián zuò rú cǐ zhī fēn bié jí qì jiāo zhī biàn biàn zhī yǒu yì cháng gè gè bù tóng zāi yǒu wēi shèn zhě yě
有升降俱不前，作如此之分别，即气交之变，变之有异，常各各不同，灾有微甚者也。
dì yuē yuàn wén qì jiāo yù huì shèng yì zhī yóu biàn chéng mín bìng qīng zhòng hé rú
帝曰：愿闻气交遇会胜抑之由，变成民病，轻重何如？
qí bó yuē shèng xiāng huì yì fú shǐ rán
岐伯曰：胜相会，抑伏使然。
shì gù chén xū zhī suì mù qì shēng zhī zhǔ féng tiān zhù shèng ér bù qián
是故辰戌之岁，木气升之，主逢天柱，胜而不前。
yòu yù gēng xū jīn yùn xiān tiān zhōng yùn shèng zhī hū rán bù qián
又遇庚戌，金运先天，中运胜之，忽然不前。
mù yùn shēng tiān jīn nǎi yì zhī shēng ér bù qián jí qīng shēng fēng shǎo sù shā yú chūn lù shuāng fù jiàng cǎo mù nǎi wèi
木运升天，金乃抑之，升而不前，即清生风少，肃杀于春，露霜复降，草木乃萎。
mín bìng wēn yì zǎo fā yàn yì nǎi gàn sì zhī mǎn zhī jié jiē tòng
民病瘟疫早发，咽嗌乃干，四肢满，肢节皆痛。
jiǔ ér huà yù jí dà fēng cuī lā zhé yǔn míng wěn
久而化郁，即大风摧拉，折陨鸣紊。
mín bìng cù zhòng piān bì shǒu zú bù rén
民病卒中，偏痹，手足不仁。
shì gù sì hài zhī suì jūn huǒ shēng tiān zhǔ zhì tiān péng shèng zhī bù qián
是故巳亥之岁，君火升天，主窒天蓬，胜之不前。
yòu jué yīn wèi qiān zhèng zé shǎo yīn wèi de shēng tiān shuǐ yùn yǐ zhì qí zhōng zhě
又厥阴未迁正，则少阴未得升天，水运以至其中者。
jūn huǒ yù shēng ér zhōng shuǐ yùn yì zhī shēng zhī bù qián jí qīng hán fù zuò lěng shēng dàn mù
君火欲升，而中水运抑之，升之不前，即清寒复作，冷生旦暮。
mín bìng fú yáng ér nèi shēng fán rè xīn shén jīng jì hán rè jiàn zuò
民病伏阳而内生烦热，心神惊悸，寒热间作。
rì jiǔ chéng yù jí bào rè nǎi zhì chì fēng zhǒng yì huà yì wēn lì nuǎn zuò chì qì zhāng ér huà huǒ yì jiē fán ér zào kě kě shén zhì zhī yǐ xiè zhī kě zhǐ
日久成郁，即暴热乃至，赤风肿翳，化疫，温疠暖作，赤气彰而化火疫，皆烦而躁渴，渴甚治之，以泄之可止。
shì gù zǐ wǔ zhī suì tài yīn shēng tiān zhǔ zhì tiān chōng shèng zhī bù qián yòu huò yù rén zǐ mù yùn xiān tiān ér zhì zhě zhōng mù yùn yì zhī yě shēng tiān bù qián jí fēng āi sì qǐ shí jǔ āi hūn yǔ shī bù huà
是故子午之岁，太阴升天，主窒天冲，胜之不前，又或遇壬子，木运先天而至者，中木运抑之也，升天不前，即风埃四起，时举埃昏，雨湿不化。
mín bìng fēng jué xián cháo piān bì bù suí zhàng mǎn
民病风厥、涎潮、偏痹不随、胀满。
jiǔ ér fú yù jí huáng āi huà yì yě mín bìng yāo wáng liǎn zhī fǔ huáng dǎn mǎn bì shī lìng fú bù yǔ huà nǎi wēi
久而伏郁，即黄埃化疫也，民病夭亡，脸支府黄疸满闭，湿令弗布，雨化乃微。
shì gù chǒu wèi zhī nián shǎo yáng shēng tiān zhǔ zhì tiān péng shèng zhī bù qián
是故丑未之年，少阳升天，主窒天蓬，胜之不前。
yòu huò yù tài yīn wèi qiān zhèng zhě jí shǎo yīn wèi shēng tiān yě shuǐ yùn yǐ zhì zhě
又或遇太阴未迁正者，即少阴未升天也，水运以至者。
shēng tiān bù qián jí hán fēn fǎn bù lǐn liè rú dōng shuǐ fù hé bīng zài jié xuān nuǎn zhà zuò lěng fù bù zhī hán xuān bù shí
升天不前，即寒雰反布，凛冽如冬，水复涸，冰再结，喧暖乍作，冷复布之，寒暄不时。
mín bìng fú yáng zài nèi fán rè shēng zhōng xīn shén jīng hài hán rè jiān zhēng
民病伏阳在内，烦热生中、心神惊骇、寒热间争。
yǐ jiǔ chéng yù jí bào rè nǎi shēng chì fēng qì zhǒng yì huà chéng yù lì nǎi huà zuò fú rè nèi fán bì ér shēng jué shén zé xuè yì
以久成郁，即暴热乃生，赤风气肿翳，化成郁疠，乃化作伏热内烦、痹而生厥，甚则血溢。
shì gù yín shēn zhī nián yáng míng shēng tiān zhǔ zhì tiān yīng
是故寅申之年，阳明升天，主窒天英。
shèng zhī bù qián yòu huò yù wù shēn wù yín huǒ yùn xiān tiān ér zhì jīn yù shēng tiān huǒ yùn yì zhī shēng zhī bù qián shí shí yǔ bù jiàng xī fēng shù jǔ xián lǔ zào shēng
胜之不前，又或遇戊申戊寅，火运先天而至，金欲升天，火运抑之，升之不前，实时雨不降，西风数举，咸卤燥生。
mín bìng shàng rè chuǎn sou xuè yì
民病上热，喘、嗽，血溢。
jiǔ ér huà yù jí bái āi yì wù qīng shēng shā qì mín bìng xié mǎn bēi shāng hán qiú tì yì gàn shǒu chè pí fū zào
久而化郁，即白埃翳雾，清生杀气，民病胁满、悲伤、寒、鼽、嚏、嗌干、手坼、皮肤燥。
shì gù mǎo yǒu zhī nián tài yáng shēng tiān zhǔ zhì tiān ruì shèng zhī bù qián
是故卯酉之年，太阳升天，主窒天芮，胜之不前。
yòu yù yáng míng wèi qiān zhèng zhě jí tài yáng wèi shēng tiān yě
又遇阳明未迁正者，即太阳未升天也。
tǔ yùn yǐ zhì shuǐ yù shēng tiān tǔ yùn yì zhī shēng zhī bù qián jí shī ér rè zhēng hán shēng liǎng jiān
土运以至，水欲升天，土运抑之，升之不前，即湿而热蒸，寒生两间。
mín bìng zhù xià shí bù jí huà
民病注下、食不及化。
jiǔ ér chéng yù lěng lái kè rè bīng báo zú zhì
久而成郁，冷来客热，冰雹卒至。
mín bìng jué nì ér huì rè shēng yú nèi qì bì yú wài zú jìng suān téng fǎn shēng xīn jì yù rè bào fán ér fù jué
民病厥逆而哕，热生于内，气痹于外，足胫酸疼、反生心悸燠热、暴烦而复厥。
huáng dì yuē shēng zhī bù qián yú yǐ jǐn zhī qí zhǐ
黄帝曰：升之不前，余已尽知其旨。
yuàn wén jiàng zhī bù xià kě de míng hu
愿闻降之不下，可得明乎？
qí bó yuē xī hū zāi wèn yě
岐伯曰：悉乎哉问也！
shì wèi tiān dì wēi zhǐ kě yǐ jǐn chén sī dào
是谓天地微旨，可以尽陈斯道。
suǒ wèi shēng yǐ bì jiàng yě zhì tiān sān nián cì suì bì jiàng jiàng ér rù dì shǐ wèi zuǒ jiān yě rú cǐ shēng jiàng wǎng lái mìng zhī liù jì yě
所谓升已必降也，至天三年，次岁必降，降而入地，始为左间也，如此升降往来，命之六纪也。
shì gù chǒu wèi zhī suì jué yīn jiàng de zhǔ zhì de jīng shèng ér bù qián
是故丑未之岁，厥阴降地，主窒地晶，胜而不前。
yòu huò yù shǎo yīn wèi tuì wèi jí jué yīn wèi jiàng xià jīn yùn yǐ zhì zhōng jīn yùn chéng zhī jiàng zhī wèi xià yì zhī biàn yù mù yù jiàng xià jīn chéng zhī jiàng ér bù xià
又或遇少阴未退位，即厥阴未降下，金运以至中，金运承之，降之未下，抑之变郁，木欲降下，金承之，降而不下。
cāng āi yuǎn jiàn bái qì chéng zhī fēng jǔ āi hūn qīng zào xíng shā shuāng lù fù xià sù shā bù lìng
苍埃远见，白气承之，风举埃昏，清燥行杀，霜露复下，肃杀布令。
jiǔ ér bù jiàng yì zhī huà yù jí zuò fēng zào xiāng fú xuān ér fǎn qīng cǎo mù méng dòng shā shuāng nǎi xià zhé chóng wèi jiàn jù qīng shāng cáng
久而不降，抑之化郁，即作风燥相伏，暄而反清，草木萌动，杀霜乃下，蛰虫未见，惧清伤藏。
shì gù yín shēn zhī suì shǎo yīn jiàng de zhǔ zhì de xuán shèng zhī bù rù
是故寅申之岁，少阴降地，主窒地玄，胜之不入。
yòu huò yù bǐng shēn bǐng yín shuǐ yùn tài guò xiān tiān ér zhì jūn huǒ yù jiàng shuǐ yùn chéng zhī jiàng ér bù xià
又或遇丙申、丙寅，水运太过，先天而至，君火欲降，水运承之，降而不下。
jí tóng yún cái jiàn hēi qì fǎn shēng xuān nuǎn rú shū hán cháng bù xuě lǐn liè fù zuò tiān yún cǎn qī
即彤云才见，黑气反生，暄暖如舒，寒常布雪，凛冽复作，天云惨凄。
jiǔ ér bù jiàng fú zhī huà yù hán shèng fù rè chì fēng huà yì mín bìng miàn chì xīn fán tóu tòng mù xuàn yě
久而不降，伏之化郁，寒胜复热，赤风化疫，民病面赤、心烦、头痛、目眩也。
chì qì zhāng ér wēn bìng yù zuò yě
赤气彰而温病欲作也。
shì gù mǎo yǒu zhī suì tài yīn jiàng de zhǔ zhì de cāng shèng zhī bù rù
是故卯酉之岁，太阴降地，主窒地苍，胜之不入。
yòu huò shǎo yáng wèi tuì wèi zhě jí tài yīn wèi de jiàng yě
又或少阳未退位者，即太阴未得降也；
huò mù yùn yǐ zhì mù yùn chéng zhī jiàng ér bù xià
或木运以至，木运承之，降而不下。
jí huáng yún jiàn ér qīng xiá zhāng yù zhēng zuò ér dà fēng wù yì āi shèng shé sǔn nǎi zuò
即黄云见而青霞彰，郁蒸作而大风，雾翳埃胜，折损乃作。
jiǔ ér bù jiàng yě fú zhī huà yù tiān āi huáng qì de bù shī zhēng mín bìng sì zhī bù jǔ hūn xuàn zhī jié tòng fù mǎn chēn yì
久而不降也，伏之化郁，天埃黄气，地布湿蒸，民病四肢不举、昏眩、支节痛、腹满、䐜臆。
shì gù chén xū zhī suì shǎo yáng jiàng de zhǔ zhì de xuán shèng zhī bù rù
是故辰戌之岁，少阳降地，主窒地玄，胜之不入。
yòu huò yù shuǐ yùn tài guò xiān tiān ér zhì yě shuǐ yùn chéng zhī jiàng ér bù xià
又或遇水运太过，先天而至也，水运承之，降而不下。
jí tóng yún cái jiàn hēi qì fǎn shēng xuān nuǎn yù shēng lěng qì zú zhì shén jí bīng báo yě
即彤云才见，黑气反生，暄暖欲生，冷气卒至，甚即冰雹也。
jiǔ ér bù jiàng fú zhī huà yù lěng qì fù rè chì fēng huà yì
久而不降，伏之化郁，冷气复热，赤风化疫。
mín bìng miàn chì xīn fán tóu tòng mù xuàn yě
民病面赤、心烦、头痛、目眩也。
chì qì zhāng ér rè bìng yù zuò yě
赤气彰而热病欲作也。
shì gù sì hài zhī suì yáng míng jiàng de zhǔ zhì de tóng shèng ér bù rù
是故巳亥之岁，阳明降地，主窒地彤，胜而不入。
yòu huò yù tài yáng wèi tuì wèi jí yáng míng wèi de jiàng jí huǒ yùn yǐ zhì zhī huǒ yùn chéng zhī jiàng ér bù xià
又或遇太阳未退位，即阳明未得降，即火运以至之，火运承之，降而不下。
jí tiān qīng ér sù chì qì nǎi zhāng xuān rè fǎn zuò
即天清而肃，赤气乃彰，暄热反作。
mín jiē hūn juàn yè wò bù ān yàn gàn yǐn yǐn ào rè nèi fán
民皆昏倦，夜卧不安，咽干、引饮、懊热内烦。
dà qīng zhāo mù xuān hái fù zuò
大清朝暮，暄还复作。
jiǔ ér bù jiàng fú zhī huà yù tiān qīng báo hán yuǎn shēng bái qì
久而不降，伏之化郁，天清薄寒，远生白气。
mín bìng diào xuàn shǒu zú zhí ér bù rén liǎng xié zuò tòng mǎn mù huāng huāng
民病掉、眩、手足直而不仁、两胁作痛、满目䀮䀮。
shì gù zǐ wǔ zhī nián tài yáng jiàng de zhǔ zhì de fù shèng zhī jiàng ér bù rù
是故子午之年，太阳降地，主窒地阜胜之，降而不入。
yòu huò yù tǔ yùn tài guò xiān tiān ér zhì tǔ yùn chéng zhī jiàng ér bù rù
又或遇土运太过，先天而至，土运承之，降而不入。
jí tiān zhāng hēi qì míng àn qī cǎn cái shī huáng āi ér bù shī hán huà lìng qì zhēng shī fù lìng
即天彰黑气，暝暗凄惨，才施黄埃而布湿，寒化令气，蒸湿复令。
jiǔ ér bù jiàng fú zhī huà yù
久而不降，伏之化郁。
mín bìng dà jué sì zhī zhòng dài yīn wěi shǎo lì
民病大厥、四肢重怠、阴痿、少力。
tiān bù chén yīn zhēng shī jiàn zuò
天布沉阴，蒸湿间作。
dì yuē shēng jiàng bù qián xī zhī qí zōng
帝曰：升降不前，晰知其宗。
yuàn wén qiān zhèng kě de míng hu
愿闻迁正，可得明乎？
qí bó yuē zhèng sī zhōng wèi shì wèi qiān zhèng wèi
岐伯曰：正司中位，是谓迁正位。
sī tiān bù dé qí qiān zhèng zhě jí qián sī tiān yǐ guò jiāo sī zhī rì jí yù sī tiān tài guò yǒu yú rì yě jí réng jiù zhì tiān shù xīn sī tiān wèi de qiān zhèng yě
司天不得其迁正者，即前司天以过交司之日，即遇司天太过有余日也，即仍旧治天数，新司天未得迁正也。
jué yīn bù qiān zhèng jí fēng xuān bù shí huā huì wèi cuì mín bìng lín sǒu mù xì zhuǎn zhuàn jīn xǐ nù xiǎo biàn chì
厥阴不迁正，即风暄不时，花卉萎瘁，民病淋溲，目系转，转筋，喜怒，小便赤。
fēng yù lìng ér hán yóu bù qù wēn xuān bù zhèng chūn zhèng shī shí
风欲令而寒由不去，温暄不正，春正失时。
shǎo yīn bù qiān zhèng jí lěng qì bù tuì chūn lěng hòu hán xuān nuǎn bù shí
少阴不迁正，即冷气不退，春冷后寒，暄暖不时。
mín bìng hán rè sì zhī fán tòng yāo jí qiáng zhí
民病寒热，四肢烦痛、腰脊强直。
mù qì suī yǒu yú ér wèi bù guò yú jūn huǒ yě
木气虽有余，而位不过于君火也。
tài yīn bù qiān zhèng jí yún yǔ shī lìng wàn wù kū jiāo dāng shēng bù fā
太阴不迁正，即云雨失令，万物枯焦，当生不发。
mín bìng shǒu zú zhī jié zhǒng mǎn dà fù shuǐ zhǒng chēn yì bù shí sūn xiè xié mǎn sì zhī bù jǔ
民病手足肢节肿满、大腹水肿、䐜臆、不食、飧泄、胁满、四肢不举。
yǔ huà yù lìng rè yóu zhì zhī wēn xù yú qì gāng ér bù zé
雨化欲令，热犹治之，温煦于气，亢而不泽。
shǎo yáng bù qiān zhèng jí yán zhuó fú lìng miáo yǒu bù róng kù shǔ yú qiū sù shā wǎn zhì shuāng lù bù shí
少阳不迁正，即炎灼弗令，苗莠不荣，酷暑于秋，肃杀晚至，霜露不时。
mín bìng jiē nüè gǔ rè xīn jì jīng hài shén shí xuè yì
民病痎疟、骨热、心悸、惊骇，甚时血溢。
yáng míng bù qiān zhèng zé shǔ huà yú qián sù shā yú hòu cǎo mù fǎn róng
阳明不迁正，则暑化于前，肃杀于后，草木反荣。
mín bìng hán rè qiú tì pí máo zhé zhǎo jiǎ kū jiāo shén zé chuǎn sou xi gāo bēi shāng bù lè
民病寒热，鼽、嚏、皮毛折、爪甲枯焦，甚则喘嗽息高，悲伤不乐。
rè huà nǎi bù zào huà wèi lìng jí qīng jìn wèi xíng fèi jīn fù bìng
热化乃布，燥化未令，即清劲未行，肺金复病。
tài yáng bù qiān zhèng jí dōng qīng fǎn hán yì lìng yú chūn shā shuāng zài qián hán bīng yú hòu yáng guāng fù zhì lǐn liè bù zuò wù yún dài shí
太阳不迁正，即冬清反寒，易令于春，杀霜在前，寒冰于后，阳光复治，凛冽不作，雾云待时。
mín bìng wēn lì zhì hóu bì yì gàn fán zào ér kě chuǎn xī ér yǒu yīn yě
民病温、疠至，喉闭、嗌干、烦躁而渴、喘息而有音也。
hán huà dài zào yóu zhì tiān qì guò shī xù yǔ mín zuò zāi
寒化待燥，犹治天气，过失序，与民作灾。
dì yuē qiān zhèng zǎo wǎn yǐ mìng qí zhǐ yuàn wén tuì wèi kě de míng zāi
帝曰：迁正早晚，以命其旨，愿闻退位，可得明哉？
qí bó yuē suǒ wèi bù tuì zhě jí tiān shù wèi zhōng jí tiān shù yǒu yú míng yuē fù bù zhèng gù míng yuē zài zhì tiān yě jí tiān lìng rú gù ér bù tuì wèi yě
岐伯曰：所谓不退者，即天数未终，即天数有余，名曰复布政故名曰再治天也，即天令如故而不退位也。
jué yīn bù tuì wèi jí dà fēng zǎo jǔ shí yǔ bù jiàng shī lìng bù huà
厥阴不退位，即大风早举，时雨不降，湿令不化。
mín bìng wēn yì cī fèi
民病温疫、疵、废；
fēng shēng mín bìng jiē zhī jié tòng tóu mù tòng fú rè nèi fán yān hóu gàn yǐn yǐn
风生，民病皆肢节痛，头目痛，伏热内烦，咽喉干，引饮。
shǎo yīn bù tuì wèi jí wēn shēng chūn dōng zhé chóng zǎo zhì cǎo mù fā shēng
少阴不退位，即温生春冬，蛰虫早至，草木发生。
mín bìng gé rè yàn gàn xuè yì jīng hài xiǎo biàn chì sè dān liú zhěn chuāng yáng liú dú
民病膈热、咽干、血溢、惊骇、小便赤涩、丹瘤疹、疮疡、留毒。
tài yīn bù tuì wèi ér qǔ hán shǔ bù shí āi hūn bù zuò shī lìng bù qù
太阴不退位，而取寒暑不时，埃昏布作，湿令不去。
mín bìng sì zhī shǎo lì shí yǐn bù xià xiè zhù lín mǎn zú jìng hán yīn wěi bì sè shī nì xiǎo biàn shù
民病四肢少力、食饮不下、泄注、淋满、足胫寒、阴痿、闭塞、失溺、小便数。
shǎo yáng bù tuì wèi jí rè shēng yú chūn shǔ nǎi hòu huà dōng wēn bù dòng liú shuǐ bù bīng zhé chóng chū jiàn
少阳不退位，即热生于春，暑乃后化，冬温不冻，流水不冰，蛰虫出见。
mín bìng shǎo qì hán rè gèng zuò biàn xuè shàng rè xiǎo fù jiān mǎn xiǎo biàn chì wò shén zé xuè yì
民病少气、寒热更作、便血、上热、小腹坚满、小便赤沃，甚则血溢。
yáng míng bù tuì wèi jí chūn shēng qīng lěng cǎo mù wǎn róng hán rè jiàn zuò
阳明不退位，即春生清冷，草木晚荣，寒热间作。
mín bìng ǒu tù bào zhù shí yǐn bù xià dà biàn gān zào sì zhī bù jǔ mù míng diào xuàn
民病呕吐、暴注、食饮不下、大便干燥、四肢不举、目瞑、掉、眩。
tài yáng bù tuì wèi jí chūn hán xià zuò lěng báo nǎi jiàng chén yīn hūn yì èr zhī qì hán yóu bù qù
太阳不退位，即春寒夏作，冷雹乃降，沉阴昏翳，二之气寒犹不去。
mín bìng bì jué yīn wěi shī nì yāo xī jiē tòng wēn lì wǎn fā
民病痹厥，阴痿，失溺，腰膝皆痛，温疠晚发。
dì yuē tiān suì zǎo wǎn yú yǐ zhī zhī yuàn wén dì shù kě de wén hu
帝曰：天岁早晚，余以知之，愿闻地数，可得闻乎？
qí bó yuē dì xià qiān zhèng shēng tiān jí tuì wèi bù qián zhī fǎ jí dì shàng chǎn huà wàn wù shī shí zhī huà yě
岐伯曰：地下迁正、升天及退位不前之法，即地上产化，万物失时之化也。
dì yuē yú wén tiān dì èr jiǎ zi shí gàn shí èr zhī
帝曰：余闻天地二甲子，十干十二支。
shàng xià jīng wěi tiān dì shù yǒu dié yí shī shǒu qí wèi kě de zhāo hu
上下经纬天地，数有迭移，失守其位，可得昭乎？
qí bó yuē shī zhī dié wèi zhě wèi suī de suì zhèng wèi de zhèng wèi zhī sī jí sì shí bù jié jí shēng dà yì
岐伯曰：失之迭位者，谓虽得岁正，未得正位之司，即四时不节，即生大疫。
jiǎ lìng jiǎ zǐ yáng nián tǔ yùn tài zhì rú guǐ hài tiān shù yǒu yú zhě nián suī jiāo de jiǎ zǐ jué yīn yóu shàng zhì tiān
假令甲子阳年，土运太窒，如癸亥天数有余者，年虽交得甲子，厥阴犹尚治天；
de yǐ qiān zhèng yáng míng zài quán qù suì shǎo yáng yǐ zuò yòu jiān jí jué yīn zhī de yáng míng gù bù xiāng hè fèng zhě yě
地已迁正，阳明在泉，去岁少阳以作右间，即厥阴之地阳明，故不相和奉者也。
guǐ jǐ xiāng huì
癸己相会，
tǔ yùn tài guò
土运太过，
xū fǎn shòu mù shèng
虚反受木胜，
gù fēi tài guò yě
故非太过也，
hé yǐ yán tǔ yùn tài guò
何以言土运太过，
kuàng huáng zhōng bù yīng tài zhì
况黄钟不应太窒，
mù jì shèng ér jīn hái fù
木既胜而金还复，
jīn jì fù ér shǎo yīn rú zhì
金既复而少阴如至，
jí mù shèng rú huǒ ér jīn fù wēi
即木胜如火而金复微，
rú cǐ zé jiǎ jǐ shī shǒu
如此则甲己失守，
hòu sān nián huà chéng tǔ yì
后三年化成土疫，
wǎn zhì dīng mǎo
晚至丁卯，
zǎo zhì bǐng yín
早至丙寅，
tǔ yì zhì yě
土疫至也，
dà xiǎo shàn è
大小善恶，
tuī qí tiān dì
推其天地，
xiáng hu tài yī
详乎太一。
yòu zhī rú jiǎ zǐ nián rú jiǎ zhì zi ér hé yīng jiāo sī ér zhì tiān jí xià jǐ mǎo wèi qiān zhèng ér wù yín shǎo yáng wèi tuì wèi zhě yì jiǎ jǐ wèi hé dé yě jí tǔ yùn fēi tài guò ér mù nǎi chéng xū ér shèng tǔ yě jīn cì yòu xíng fù shèng zhī jí fǎn yá huà yě
又只如甲子年，如甲至子而合，应交司而治天，即下己卯未迁正，而戊寅少阳未退位者，亦甲己未合德也，即土运非太过，而木乃乘虚而胜土也，金次又行复胜之，即反邪化也。
yīn yáng tiān dì shū yì ěr gù qí dà xiǎo shàn è yī rú tiān dì zhī fǎ zhǐ yě
阴阳天地殊异尔，故其大小善恶，一如天地之法旨也。
jiǎ lìng bǐng yín yáng nián tài guò rú yǐ chǒu tiān shù yǒu yú zhě suī jiāo bié běn zuò rán de bǐng yín tài yīn shàng zhì tiān yě
假令丙寅阳年太过，如乙丑天数有余者，虽交（别本作然）得丙寅，太阴尚治天也；
de yǐ qiān zhèng jué yīn sī dì qù suì tài yáng yǐ zuò yòu jiān jí tiān tài yīn ér de jué yīn gù dì bù fèng tiān huà yě
地已迁正，厥阴司地，去岁太阳以作右间，即天太阴而地厥阴，故地不奉天化也。
yǐ xīn xiāng huì shuǐ yùn tài xū fǎn shòu tǔ shèng gù fēi tài guò jí tài cù zhī guǎn tài yǔ bù yīng tǔ shèng ér yǔ huà shuǐ fù jí fēng
乙辛相会，水运太虚，反受土胜，故非太过，即太簇之管，太羽不应，土胜而雨化，水复即风。
cǐ zhě bǐng xīn shī shǒu qí huì hòu sān nián huà chéng shuǐ yì wǎn zhì jǐ sì zǎo zhì wù chén shén jí sù wēi jí xú shuǐ yì zhì yě
此者丙辛失守其会，后三年化成水疫，晚至己巳，早至戊辰，甚即速，微即徐，水疫至也。
dà xiǎo shàn è tuī qí tiān dì shù nǎi tài yī yóu gōng
大小善恶，推其天地数，乃太一游宫。
yòu zhī rú bǐng yín nián
又只如丙寅年，
bǐng zhì yín qiě hé
丙至寅且合，
yīng jiāo sī ér zhì tiān
应交司而治天，
jí xīn sì wèi de qiān zhèng
即辛巳未得迁正，
ér gēng chén tài yáng wèi tuì wèi zhě
而庚辰太阳未退位者，
yì bǐng xīn bù hé dé yě
亦丙辛不合德也，
jí shuǐ yùn yì xiǎo xū ér xiǎo shèng
即水运亦小虚而小胜，
huò yǒu fù
或有复，
hòu sān nián huà lì
后三年化疠，
míng yuē shuǐ lì
名曰水疠，
qí zhuàng rú shuǐ yì
其状如水疫，
zhì fǎ rú qián
治法如前。
jiǎ lìng gēng chén yáng nián tài guò rú jǐ mǎo tiān shù yǒu yú zhě suī jiāo de gēng chén nián yě yáng míng yóu shàng zhì tiān
假令庚辰阳年太过，如己卯天数有余者，虽交得庚辰年也，阳明犹尚治天；
de yǐ qiān zhèng tài yīn sī dì qù suì shǎo yīn yǐ zuò yòu jiān jí tiān yáng míng ér de tài yīn yě gù dì xià fèng tiān yě
地以迁正，太阴司地，去岁少阴以作右间，即天阳明而地太阴也，故地下奉天也。
yǐ jǐ xiāng huì jīn yùn tài xū fǎn shòu huǒ shèng gù fēi tài guò yě jí gū xǐ zhī guǎn tài shāng bù yīng huǒ shèng rè huà shuǐ fù hán xíng cǐ yǐ gēng shī shǒu qí hòu sān nián huà chéng jīn yì yě sù zhì rén wǔ xú zhì guǐ wèi jīn yì zhì yě
乙己相会，金运太虚，反受火胜，故非太过也，即姑洗之管，太商不应，火胜热化，水复寒刑，此乙庚失守，其后三年化成金疫也，速至壬午，徐至癸未，金疫至也。
dà xiǎo shàn è tuī běn nián tiān shù jí tài yī yě
大小善恶，推本年天数及太一也。
yòu zhī rú gēng chén
又只如庚辰，
rú gēng zhì chén
如庚至辰，
qiě yīng jiāo sī ér zhì tiān
且应交司而治天，
jí xià yǐ wèi wèi de qiān zhèng zhě
即下乙未未得迁正者，
jí de jiǎ wǔ shǎo yīn wèi tuì wèi zhě
即地甲午少阴未退位者，
qiě yǐ gēng bù hé dé yě
且乙庚不合德也，
jí xià yǐ wèi róu gàn shī gāng
即下乙未柔干失刚，
yì jīn yùn xiǎo xū yě
亦金运小虚也，
yǒu xiǎo shèng huò wú fù
有小胜或无复，
hòu sān nián huà lì
后三年化疠，
míng yuē jīn lì
名曰金疠，
qí zhuàng rú jīn yì yě
其状如金疫也，
zhì fǎ rú qián
治法如前。
jiǎ lìng rén wǔ yáng nián tài guò rú xīn sì tiān shù yǒu yú zhě suī jiāo de rén wǔ nián yě jué yīn yóu shàng zhì tiān
假令壬午阳年太过，如辛巳天数有余者，虽交得壬午年也，厥阴犹尚治天；
de yǐ qiān zhèng yáng míng zài quán qù suì bǐng shēn shǎo yáng yǐ zuò yòu jiān jí tiān jué yīn ér de yáng míng gù dì bù fèng tiān zhě yě
地已迁正，阳明在泉，去岁丙申少阳以作右间，即天厥阴而地阳明，故地不奉天者也。
dīng xīn xiāng hé huì mù yùn tài xū fǎn shòu jīn shèng gù fēi tài guò yě jí ruí bīn zhī guǎn tài jiǎo bù yīng jīn xíng zào shèng huǒ huà rè fù shén jí sù wēi jí xú yì zhì dà xiǎo shàn è tuī yì zhì zhī nián tiān shù jí tài yī
丁辛相合会，木运太虚，反受金胜，故非太过也，即蕤宾之管，太角不应，金行燥胜，火化热复，甚即速，微即徐，疫至大小善恶，推疫至之年天数及太一。
yòu zhī rú rén wǔ
又只如壬午，
rú rén zhì wǔ
如壬至午，
qiě yīng jiāo sī ér zhì tiān
且应交司而治天，
jí xià dīng yǒu wèi de qiān zhèng zhě
即下丁酉未得迁正者，
jí dì xià bǐng shēn shǎo yáng wèi de tuì wèi zhě
即地下丙申少阳未得退位者，
qiě dīng rén bù hé dé yě
且丁壬不合德也，
jí dīng róu gàn shī gāng
即丁柔干失刚，
yì mù yùn xiǎo xū yě
亦木运小虚也，
yǒu xiǎo shèng xiǎo fù
有小胜小复，
hòu sān nián huà lì
后三年化疠，
míng yuē mù lì
名曰木疠，
qí zhuàng rú fēng yì yě
其状如风疫也，
zhì fǎ rú qián
治法如前。
jiǎ lìng wù shēn yáng nián tài guò rú dīng wèi tiān shù tài guò zhě suī jiāo hòu wù shēn nián yě tài yīn yóu shàng zhì tiān
假令戊申阳年太过，如丁未天数太过者，虽交后戊申年也，太阴犹尚治天；
de yǐ qiān zhèng jué yīn zài quán qù suì rén xū tài yáng yǐ tuì wèi zuò yòu jiān jí tiān dīng wèi de guǐ hài gù dì bù fèng tiān huà yě
地已迁正，厥阴在泉，去岁壬戌太阳以退位作右间，即天丁未，地癸亥，故地不奉天化也。
dīng guǐ xiāng huì huǒ yùn tài xū fǎn shòu shuǐ shèng gù fēi tài guò yě jí yí zé zhī guǎn shàng tài zhēng bù yīng
丁癸相会，火运太虚，反受水胜，故非太过也，即夷则之管，上太征不应。
cǐ wù guǐ shī shǒu qí huì hòu sān nián huà yì yě sù zhì gēng xū dà xiǎo shàn è tuī yì zhì zhī nián tiān shù jí tài yī
此戊癸失守其会，后三年化疫也，速至庚戌，大小善恶，推疫至之年天数及太一。
yòu zhī rú wù shēn
又只如戊申，
rú wù zhì shēn
如戊至申，
qiě qiān jiāo sī ér zhì tiān
且迁交司而治天，
jí xià guǐ hài wèi de qiān zhèng zhě
即下癸亥未得迁正者，
jí dì xià rén xū tài yáng wèi tuì wèi zhě
即地下壬戌太阳未退位者，
jiàn wù guǐ wèi hé dé yě
见戊癸未合德也，
jí xià guǐ róu gàn shī gāng
即下癸柔干失刚，
jiàn huǒ yùn xiǎo xū yě
见火运小虚也，
yǒu xiǎo shèng huò wú fù yě
有小胜或无复也，
hòu sān nián huà lì
后三年化疠，
míng yuē huǒ lì yě
名曰火疠也，
zhì fǎ rú qián
治法如前。
zhì zhī fǎ kě hán zhī xiè zhī
治之法，可寒之泄之。
huáng dì yuē rén qì bù zú tiān qì rú xū rén shén shī shǒu shén guāng bù jù xié guǐ gān rén zhì yǒu yāo wáng kě de wén hu
黄帝曰：人气不足，天气如虚，人神失守，神光不聚，邪鬼干人，致有夭亡，可得闻乎？
qí bó yuē rén zhī wǔ zàng yī cáng bù zú yòu huì tiān xū gǎn yá zhī zhì yě
岐伯曰：人之五藏，一藏不足，又会天虚，感邪之至也。
rén yōu chóu sī lǜ jí shāng xīn yòu huò yù shǎo yīn sī tiān tiān shù bù jí tài yīn zuò jiē jiān zhì jí wèi tiān xū yě cǐ jí rén qì tiān qì tóng xū yě
人忧愁思虑即伤心，又或遇少阴司天，天数不及，太阴作接间至，即谓天虚也，此即人气天气同虚也。
yòu yù jīng ér duó jīng hàn chū yú xīn yīn ér sān xū shén míng shī shǒu
又遇惊而夺精，汗出于心，因而三虚，神明失守。
xīn wèi jūn zhǔ zhī guān shén míng chū yān shén shī shǒu wèi jí shén yóu shàng dān tián zài dì tài yī dì jūn ní wán gōng xià shén jì shī shǒu shén guāng bù jù què yù huǒ bù jí zhī suì yǒu hēi shī guǐ jiàn zhī lìng rén bào wáng
心为君主之官，神明出焉，神失守位，即神游上丹田，在帝太一帝君泥丸宫下，神既失守，神光不聚，却遇火不及之岁，有黑尸鬼见之，令人暴亡。
rén yǐn shí láo juàn jí shāng pí yòu huò yù tài yīn sī tiān tiān shù bù jí jí shǎo yáng zuò jiē jiān zhì jí wèi tiān xū yě cǐ jí rén qì xū ér tiān qì xū yě
人饮食劳倦即伤脾，又或遇太阴司天，天数不及，即少阳作接间至，即谓天虚也，此即人气虚而天气虚也。
yòu yù yǐn shí bǎo shén hàn chū yú wèi zuì bǎo xíng fáng hàn chū yú pí yīn ér sān xū pí shén shī shǒu
又遇饮食饱甚，汗出于胃，醉饱行房，汗出于脾，因而三虚，脾神失守。
pí wèi jiàn yì zhī guān zhì zhōu chū yān shén jì shī shǒu shén guāng shī wèi ér bù jù yě què yù tǔ bù jí zhī nián huò jǐ nián huò jiǎ nián shī shǒu huò tài yīn tiān xū
脾为谏议之官，智周出焉，神既失守，神光失位而不聚也，却遇土不及之年，或己年或甲年失守，或太阴天虚；
qīng shī guǐ jiàn zhī lìng rén zú wáng
青尸鬼见之，令人卒亡。
rén jiǔ zuò shī dì qiáng lì rù shuǐ jí shāng shèn
人久坐湿地，强力入水即伤肾。
shèn wéi zuò qiáng zhī guān jì qiǎo chū yān yīn ér sān xū shèn shén shī shǒu shén zhì shī wèi shén guāng bù jù què yù shuǐ bù jí zhī nián huò xīn bú huì fú huò bǐng nián shī shǒu huò tài yáng sī tiān xū yǒu huáng shī guǐ zhì jiàn zhī lìng rén bào wáng
肾为作强之官，伎巧出焉，因而三虚，肾神失守，神志失位，神光不聚，却遇水不及之年，或辛不会符，或丙年失守，或太阳司天虚，有黄尸鬼至见之，令人暴亡。
rén huò huì nù qì nì shàng ér bù xià jí shāng gān yě yòu yù jué yīn sī tiān tiān shù bù jí jí shǎo yīn zuò jiē jiān zhì shì wèi tiān xū yě cǐ wèi tiān xū rén xū yě
人或恚怒，气逆上而不下，即伤肝也，又遇厥阴司天，天数不及，即少阴作接间至，是谓天虚也，此谓天虚人虚也。
yòu yù jí zǒu kǒng jù hàn chū yú gān gān wèi jiāng jūn zhī guān móu lǜ chū yān shén wèi shī shǒu shén guāng bù jù yòu yù mù bù jí nián huò dīng nián bù fú huò rén nián shī shǒu huò jué yīn sī tiān xū yě yǒu bái shī guǐ jiàn zhī lìng rén bào wáng yě
又遇疾走恐惧，汗出于肝，肝为将军之官，谋虑出焉，神位失守，神光不聚，又遇木不及年，或丁年不符，或壬年失守，或厥阴司天虚也，有白尸鬼见之，令人暴亡也。
yǐ shàng wǔ shī shǒu zhě tiān xū ér rén xū yě shén yóu shī shǒu qí wèi jí yǒu wǔ shī guǐ gān rén lìng rén bào wáng yě wèi zhī yuē shī jué
已上五失守者，天虚而人虚也，神游失守其位，即有五尸鬼干人，令人暴亡也，谓之曰尸厥。
rén fàn wǔ shén yì wèi jí shén guāng bù yuán yě fēi dàn shī guǐ jí yī qiè yá fàn zhě jiē shì shén shī shǒu wèi gù yě
人犯五神易位，即神光不圆也，非但尸鬼，即一切邪犯者，皆是神失守位故也。
cǐ wèi de shǒu zhě shēng shī shǒu zhě sǐ
此谓：“得守者生，失守者死；
de shén zhě chāng shī shén zhě wáng
得神者昌，失神者亡。