zhāng liáo zì wén yuǎn yàn mén mǎ yì rén yě
张辽字文远,雁门马邑人也。
běn niè yī zhī hòu yǐ bì yuàn biàn xìng
本聂壹之后,以避怨变姓。
shǎo wèi jùn lì
少为郡吏。
hàn mò bīng zhōu cì shǐ dīng yuán yǐ liáo wǔ lì guò rén zhào wéi cóng shì shǐ jiàng bīng yì jīng dū
汉末,并州刺史丁原以辽武力过人,召为从事,使将兵诣京都。
hé jìn qiǎn yì hé běi mù bīng de qiān yú rén
何进遣诣河北募兵,得千馀人。
hái jìn bài yǐ bīng shǔ dǒng zhuó
还,进败,以兵属董卓。
zhuō bài yǐ bīng shǔ lǚ bù qiān qí dū wèi
卓败,以兵属吕布,迁骑都尉。
bù wèi li què suǒ bài cóng bù dōng bēn xú zhōu lǐng lǔ xiāng shí nián èr shí bā
布为李傕所败,从布东奔徐州,领鲁相,时年二十八。
tài zǔ pò lǚ bù wū xià pī liáo jiāng qí zhòng jiàng bài zhōng láng jiàng cì jué guān nèi hóu
太祖破吕布于下邳,辽将其众降,拜中郎将,赐爵关内侯。
shù yǒu zhàn gōng qiān pí jiàng jūn
数有战功,迁裨将军。
yuán shào pò bié qiǎn liáo dìng lǔ guó zhū xiàn
袁绍破,别遣辽定鲁国诸县。
yǔ xià hóu yuān wéi chāng xī wū dōng hǎi shù yuè liáng jǐn yì yǐn jūn hái liáo wèi yuān yuē shù rì yǐ lái měi xíng zhū wéi xī zhé zhǔ mù shì liáo
与夏侯渊围昌豨于东海,数月粮尽,议引军还,辽谓渊曰:“数日已来,每行诸围,豨辄属目视辽。
yòu qí shè shǐ gèng xī cǐ bì xī jì yóu yù gù bù lì zhàn
又其射矢更稀,此必豨计犹豫,故不力战。
liáo yù tiāo yǔ yǔ tǎng kě yòu yě
辽欲挑与语,傥可诱也?
nǎi shǐ wèi xī yuē gōng yǒu mìng shǐ liáo chuán zhī
”乃使谓豨曰:“公有命,使辽传之。
xī guǒ xià yǔ liáo yǔ liáo wèi shuō tài zǔ shén wǔ fāng yǐ dé huái sì fāng xiān fù zhě shòu dà shǎng
”豨果下与辽语,辽为说“太祖神武,方以德怀四方,先附者受大赏”。
xī nǎi xǔ jiàng
豨乃许降。
liáo suì dān shēn shàng sān gōng shān rù xī jiā bài qī zǐ
辽遂单身上三公山,入豨家,拜妻子。
xī huān xǐ suí yì tài zǔ
豨欢喜,随诣太祖。
tài zǔ qiǎn xī hái zé liáo yuē cǐ fēi dà jiàng fǎ yě
太祖遣豨还,责辽曰:“此非大将法也。
liáo xiè yuē yǐ míng gōng wēi xìn zhe wū sì hǎi liáo fèng shèng zhǐ xī bì bù gǎn hài gù yě
”辽谢曰:“以明公威信著于四海,辽奉圣旨,豨必不敢害故也。
cóng tǎo yuán tán yuán shàng wū lí yáng yǒu gōng xíng zhōng jiān jiāng jūn
”从讨袁谭、袁尚于黎阳,有功,行中坚将军。
cóng gōng shàng wū qiū shàng jiān shǒu bù xià
从攻尚于邺,尚坚守不下。
tài zǔ hái xǔ shǐ liáo yǔ lè jìn bá yīn ān xǐ qí mín hé nán
太祖还许,使辽与乐进拔阴安,徙其民河南。
fù cóng gōng qiū qiū pò liáo bié xùn zhào guó cháng shān zhāo xiáng yuán shān zhū zéi jí hēi shān sūn qīng děng
复从攻邺,邺破,辽别徇赵国、常山,招降缘山诸贼及黑山孙轻等。
cóng gōng yuán tán tán pò bié jiāng xùn hǎi bīn pò liáo dōng zéi liǔ yì děng
从攻袁谭,谭破,别将徇海滨,破辽东贼柳毅等。
hái qiū tài zǔ zì chū yíng liáo yǐn gòng zài yǐ liáo wèi dàng kòu jiāng jūn
还邺,太祖自出迎辽,引共载,以辽为荡寇将军。
fù bié jī jīng zhōu dìng jiāng xià zhū xiàn hái zhūn lín yǐng fēng dū tíng hóu
复别击荆州,定江夏诸县,还屯临颍,封都亭侯。
cóng zhēng yuán shàng wū liǔ chéng zú yǔ lǔ yù liáo quàn tài zǔ zhàn qì shén fèn tài zǔ zhuàng zhī zì yǐ suǒ chí huī shòu liáo
从征袁尚于柳城,卒与虏遇,辽劝太祖战,气甚奋,太祖壮之,自以所持麾授辽。
suì jī dà pò zhī zhǎn chán yú tà dùn
遂击,大破之,斩单于蹋顿。
shí jīng zhōu wèi dìng fù qiǎn liáo tún zhǎng shè
时荆州未定,复遣辽屯长社。
lín fā jūn zhōng yǒu móu fǎn zhě yè jīng luàn qǐ huǒ yī jūn jǐn rǎo
临发,军中有谋反者,夜惊乱起火,一军尽扰。
liáo wèi zuǒ yòu yuē wù dòng
辽谓左右曰:“勿动。
shì bù yī yíng jǐn fǎn bì yǒu zào biàn zhě yù yǐ dòng luàn rén ěr
是不一营尽反,必有造变者,欲以动乱人耳。
nǎi lìng jūn zhōng qí bù fǎn zhě ān zuò
”乃令军中,其不反者安坐。
liáo jiāng qīn bīng shù shí rén zhōng chén ér lì
辽将亲兵数十人,中陈而立。
yǒu qǐng dìng jí de shǒu móu zhě shā zhī
有顷定,即得首谋者杀之。
chén lán méi chéng yǐ dǐ liù xiàn pàn tài zǔ qiǎn yú jìn zāng bà děng tǎo chéng liáo dū zhāng hé niú gài děng tǎo lán
陈兰、梅成以氐六县叛,太祖遣于禁、臧霸等讨成,辽督张郃、牛盖等讨兰。
chéng wěi jiàng jìn jìn hái
成伪降禁,禁还。
chéng suì jiāng qí zhòng jiù lán zhuǎn rù qián shān
成遂将其众就兰,转入灊山。
qián zhōng yǒu tiān zhù shān gāo jùn èr shí yú lǐ dào xiǎn xiá bù jìng cái tōng lán děng bì qí shàng
灊中有天柱山,高峻二十馀里,道险狭,步径裁通,兰等壁其上。
liáo yù jìn zhū jiāng yuē bīng shǎo dào xiǎn nán yòng shēn rù
辽欲进,诸将曰:“兵少道险,难用深入。
liáo yuē cǐ suǒ wèi yī yǔ yī yǒng zhě de qián ěr
”辽曰:“此所谓一与一,勇者得前耳。
suì jìn dào shān xià ān yíng gōng zhī zhǎn lán chéng shǒu jǐn lǔ qí zhòng
“遂进到山下安营,攻之,斩兰、成首,尽虏其众。
tài zǔ lùn zhū jiāng gōng yuē dēng tiān shān lǚ jùn xiǎn yǐ qǔ lán chéng dàng kòu gōng yě
太祖论诸将功,曰:“登天山,履峻险,以取兰、成,荡寇功也。
zēng yì jiǎ jié
”增邑,假节。
tài zǔ jì zhēng sūn quán hái shǐ liáo yǔ lè jìn li diǎn děng jiāng qī qiān yú rén tún hé féi
太祖既征孙权还,使辽与乐进、李典等将七千馀人屯合肥。
tài zǔ zhēng zhāng lǔ jiào yǔ hù jūn xuē tì shǔ hán biān yuē zéi zhì nǎi fā
太祖征张鲁,教与护军薛悌,署函边曰“贼至乃发”。
é ér quán lǜ shí wàn zhòng wéi hé féi nǎi gòng fā jiào jiào yuē ruò sūn quán zhì zhě zhāng li jiāng jūn chū zhàn
俄而权率十万众围合肥,乃共发教,教曰:“若孙权至者,张、李将军出战;
lè jiāng jūn shǒu hù jūn wù de yǔ zhàn
乐将军守,护军勿得与战。
zhū jiāng jiē yí
”诸将皆疑。
liáo yuē
辽曰;
gōng yuǎn zhēng zài wài bǐ jiù zhì bǐ pò wǒ bì yǐ
“公远征在外,比救至,彼破我必矣。
shì yǐ jiào zhǐ jí qí wèi hé nì jī zhī zhé qí shèng shì yǐ ān zhòng xīn rán hòu kě shǒu yě
是以教指及其未合逆击之,折其盛势,以安众心,然后可守也。
chéng bài zhī jī zài cǐ yī zhàn zhū jūn hé yí
成败之机,在此一战,诸君何疑?
li diǎn yì yǔ liáo tóng
”李典亦与辽同。
wū shì liáo yè mù gǎn cóng zhī shì de bā bǎi rén zhuī niú xiǎng jiàng shì míng rì dà zhàn
于是辽夜募敢从之士,得八百人,椎牛飨将士,明日大战。
píng dàn liáo bèi jiǎ chí jǐ xiān dēng xiàn chén shā shù shí rén zhǎn èr jiāng dà hū zì míng chōng lěi rù zhì quán huī xià
平旦,辽被甲持戟,先登陷陈,杀数十人,斩二将,大呼自名,冲垒入,至权麾下。
quán dà jīng zhòng bù zhī suǒ wéi zǒu dēng gāo zhǒng yǐ cháng jǐ zì shǒu
权大惊,众不知所为,走登高冢,以长戟自守。
liáo huà quán xià zhàn quán bù gǎn dòng wàng jiàn liáo suǒ jiāng zhòng shǎo nǎi jù wéi liáo shù zhòng
辽叱权下战,权不敢动,望见辽所将众少,乃聚围辽数重。
liáo zuǒ yòu huī wéi zhí qián jí jī wéi kāi liáo jiāng huī xià shù shí rén dé chū yú zhòng hào hū yuē jiāng jūn qì wǒ hu
辽左右麾围,直前急击,围开,辽将麾下数十人得出,馀众号呼曰:“将军弃我乎!
liáo fù huán tū wéi bá chū yú zhòng
”辽复还突围,拔出馀众。
quán rén mǎ jiē pī mǐ wú gǎn dāng zhě
权人马皆披靡,无敢当者。
zì dàn zhàn zhì rì zhōng wú rén duó qì hái xiū shǒu bèi zhòng xīn nǎi ān zhū jiāng xián fú
自旦战至日中,吴人夺气,还修守备,众心乃安,诸将咸服。
quán shǒu hé féi shí yú rì chéng bù kě bá nǎi yǐn tuì
权守合肥十馀日,城不可拔,乃引退。
liáo lǜ zhū jūn zhuī jī jǐ fù huò quán
辽率诸军追击,几复获权。
tài zǔ dà zhuàng liáo bài zhēng dōng jiāng jūn
太祖大壮辽,拜征东将军。
jiàn ān èr shí yī nián tài zǔ fù zhēng sūn quán dào hé féi xún háng liáo zhàn chù tàn xī zhě liáng jiǔ
建安二十一年,太祖复征孙权,到合肥,循行辽战处,叹息者良久。
nǎi zēng liáo bīng duō liú zhū jūn xǐ tún jū cháo
乃增辽兵,多留诸军,徙屯居巢。
guān yǔ wéi cáo rén wū fán huì quán chēng fān zhào liáo jí zhū jūn xī hái jiù rén
关羽围曹仁于樊,会权称藩,召辽及诸军悉还救仁。
liáo wèi zhì xú huang yǐ pò guān yǔ rén wéi jiě
辽未至,徐晃已破关羽,仁围解。
liáo yǔ tài zǔ huì mó bēi
辽与太祖会摩陂。
liáo jūn zhì tài zǔ chéng niǎn chū láo zhī hái zhūn chén jùn
辽军至,太祖乘辇出劳之,还屯陈郡。
wén dì jí wáng wèi zhuǎn qián jiāng jūn
文帝即王位,转前将军。
fēn fēng xiōng fàn jí yī zi liè hóu
分封兄泛及一子列侯。
sūn quán fù pàn qiǎn liáo hái tún hé féi jìn liáo jué dōu xiāng hòu
孙权复叛,遣辽还屯合肥,进辽爵都乡侯。
gěi liáo mǔ yú chē jí bīng mǎ sòng liáo jiā yì zhūn chì liáo mǔ zhì dǎo cóng chū yíng
给辽母舆车,及兵马送辽家诣屯,敕辽母至,导从出迎。
suǒ dū zhū jūn jiāng lì jiē luó bài dào cè guān zhě róng zhī
所督诸军将吏皆罗拜道侧,观者荣之。
wén dì jiàn zuò fēng jìn yáng hòu zēng yì qiān hù bìng qián èr qiān liù bǎi hù
文帝践阼,封晋阳侯,增邑千户,并前二千六百户。
huáng chū èr nián liáo cháo luò yáng gōng wén dì yǐn liáo huì jiàn shǐ diàn qīn wèn pò wú yì zhuàng
黄初二年,辽朝洛阳宫,文帝引辽会建始殿,亲问破吴意状。
dì tàn xī gù zuǒ yòu yuē cǐ yì gǔ zhī zhào hǔ yě
帝叹息顾左右曰:“此亦古之召虎也。
wèi qǐ dì shě yòu tè wèi liáo mǔ zuò diàn yǐ liáo suǒ cóng pò wú jūn yìng mù bù zú jiē wèi hǔ bēn
”为起第舍,又特为辽母作殿,以辽所从破吴军应募步卒,皆为虎贲。
sūn quán fù chēng fān
孙权复称藩。
liáo hái zhūn yōng qiū de jí
孙权再次称藩国,张辽又回军屯驻雍丘,得了疾病。
dì qiǎn shì zhōng liú yè jiāng tài yī shì jí hǔ bēn wèn xiāo xī dào lù xiāng zhǔ
帝遣侍中刘晔将太医视疾,虎贲问消息,道路相属。
jí wèi chōu dì yíng liáo jiù xíng zài suǒ chē jià qīn lín zhí qí shǒu cì yǐ yù yī tài guān rì sòng yù shí
疾未瘳,帝迎辽就行在所,车驾亲临,执其手,赐以御衣,太官日送御食。
jí xiǎo chāi hái zhūn
疾小差,还屯。
sūn quán fù pàn dì qiǎn liáo chéng zhōu yǔ cáo xiū zhì hǎi líng lín jiāng
孙权复叛,帝遣辽乘舟,与曹休至海陵,临江。
quán shén dàn yān chì zhū jiāng zhāng liáo suī bìng bù kě dāng yě shèn zhī
权甚惮焉,敕诸将:“张辽虽病,不可当也,慎之!
shì suì liáo yǔ zhū jiāng pò quán jiāng lǚ fàn
”是岁,辽与诸将破权将吕范。
liáo bìng dǔ suì hōng yú jiāng dū
辽病笃,遂薨于江都。
dì wèi liú tì shì yuē gāng hóu
帝为流涕,谥曰刚侯。
zi hǔ sì
子虎嗣。
liù nián dì zhuī niàn liáo diǎn zài hé féi zhī gōng zhào yuē hé féi zhī yì liáo diǎn yǐ bù zú bā bǎi pò zéi shí wàn zì gǔ yòng bīng wèi zhī yǒu yě
六年,帝追念辽、典在合肥之功,诏曰:“合肥之役,辽、典以步卒八百,破贼十万,自古用兵,未之有也。
shǐ zéi zhì jīn duó qì kě wèi guó zhī zhǎo yá yǐ
使贼至今夺气,可谓国之爪牙矣。
qí fēn liáo diǎn yì gè bǎi hù cì yī zǐ jué guān nèi hóu
其分辽、典邑各百户,赐一子爵关内侯。
hǔ wèi piān jiàng jūn hōng
”虎为偏将军,薨。
zi tǒng sì
子统嗣。
lè jìn zì wén qiān yáng píng wèi guó rén yě
乐进字文谦,阳平卫国人也。
róng mào duǎn xiǎo yǐ dǎn liè cóng tài zǔ wèi zhàng xià lì
容貌短小,以胆烈从太祖,为帐下吏。
qiǎn hái běn jùn mù bīng de qiān yú rén hái wèi jūn jiǎ sī mǎ xiàn chén dū wèi
遣还本郡募兵,得千馀人,还为军假司马、陷陈都尉。
cóng jī lǚ bù wū pú yáng zhāng chāo wū yōng qiū qiáo ruí wū kǔ jiē xiān dēng yǒu gōng fēng guǎng chāng tíng hòu
从击吕布于濮阳,张超于雍丘,桥蕤于苦,皆先登有功,封广昌亭侯。
cóng zhēng zhāng xiù wū ān zhòng wéi lǚ bù wū xià pī pò bié jiāng jī huī gù wū shè quǎn gōng liú bèi wū pèi jiē pò zhī bài tǎo kòu xiào wèi
从征张绣于安众,围吕布于下邳,破别将,击眭固于射犬,攻刘备于沛,皆破之,拜讨寇校尉。
dù hé gōng huò jiā hái cóng jī yuán shào wū guān dù lì zhàn zhǎn shào jiāng chún yú qióng
渡河攻获嘉,还,从击袁绍于官渡,力战,斩绍将淳于琼。
cóng jī tán shàng wū lí yáng zhǎn qí dà jiàng yán jìng xíng yóu jī jiāng jūn
从击谭、尚于黎阳,斩其大将严敬,行游击将军。
bié jī huáng jīn pò zhī dìng lè ān jùn
别击黄巾,破之,定乐安郡。
cóng wéi qiū qiū dìng cóng jī yuán tán wū nán pí xiān dēng rù tán dōng mén
从围邺,邺定,从击袁谭于南皮,先登,入谭东门。
tán bài bié gōng yōng nú pò zhī
谭败,别攻雍奴,破之。
jiàn ān shí yī nián tài zǔ biǎo hàn dì chēng jìn jí yú jìn zhāng liáo yuē wǔ lì jì hóng jì lüè zhōu bèi zhì zhōng xìng yī shǒu zhí jié yì měi lín zhàn gōng cháng wèi dū shuài fèn qiáng tū gù wú jiān bù xiàn zì yuán bāo gǔ shǒu bù zhī juàn
建安十一年,太祖表汉帝,称进及于禁、张辽曰:“武力既弘,计略周备,质忠性一,守执节义,每临战攻,常为督率,奋强突固,无坚不陷,自援枹鼓,手不知倦。
yòu qiǎn bié zhēng tǒng yù shī lǚ fǔ zhòng zé hé fèng lìng wú fàn dāng dí zhì jué mǐ yǒu yí shī
又遣别征,统御师旅,抚众则和,奉令无犯,当敌制决,靡有遗失。
lùn gōng jì yòng yi gè xiǎn chǒng
论功纪用,宜各显宠。
wū shì jìn wèi hǔ wēi
”于是禁为虎威;
jìn zhé chōng
进,折冲;
liáo dàng kòu jiāng jūn
辽,荡寇将军。
jìn bié zhēng gāo gàn cóng běi dào rù shàng dǎng huí chū qí hòu
进别征高干,从北道入上党,回出其后。
gàn děng hái shǒu hú guān lián zhàn zhǎn shǒu
干等还守壶关,连战斩首。
gàn jiān shǒu wèi xià huì tài zǔ zì zhēng zhī nǎi bá
干坚守未下,会太祖自征之,乃拔。
tài zǔ zhēng guǎn chéng jūn chún yú qiǎn jìn yǔ li diǎn jī zhī
太祖征管承,军淳于,遣进与李典击之。
chéng pò zǒu táo rù hǎi dǎo hǎi bīn píng jīng zhōu wèi fú qiǎn zhūn yáng dí
承破走,逃入海岛,海滨平,荆州未服,遣屯阳翟。
hòu cóng píng jīng zhōu liú tún xiāng yáng jī guān yǔ sū fēi děng jiē zǒu zhī nán jùn zhū jùn shān gǔ mán yí yì jìn jiàng
后从平荆州,留屯襄阳,击关羽、苏非等,皆走之,南郡诸郡山谷蛮夷诣进降。
yòu tǎo liú bèi lín jū zhǎng dù pǔ jīng yáng zhǎng liáng dà jiē dà pò zhī
又讨刘备临沮长杜普、旌阳长梁大,皆大破之。
hòu cóng zhēng sūn quán jiǎ jìn jié
后从征孙权,假进节。
tài zǔ hái liú jìn yǔ zhāng liáo li diǎn tún hé féi zēng yì wǔ bǎi bìng qián fán qiān èr bǎi hù
太祖还,留进与张辽、李典屯合肥,增邑五百,并前凡千二百户。
yǐ jìn shù yǒu gōng fēn wǔ bǎi hù fēng yī zi liè hóu
以进数有功,分五百户,封一子列侯;
jìn qiān yòu jiāng jūn
进迁右将军。
jiàn ān èr shí sān nián hōng shì yuē wēi hóu
建安二十三年薨,谥曰威侯。
zi chēn sì
子𬘭嗣。
chēn guǒ yì yǒu fù fēng guān zhì yáng zhōu cì shǐ
𬘭果毅有父风,官至扬州刺史。
zhū gě dàn fǎn yǎn xí shā chēn zhào dào xī zhī zhuī zèng wèi wèi shì yuē mǐn hóu
诸葛诞反,掩袭杀𬘭,诏悼惜之,追赠卫尉,谥曰愍侯。
zi zhào sì
子肇嗣。
yú jìn zì wén zé tài shān jù píng rén yě
于禁字文则,泰山钜平人也。
huáng jīn qǐ bào xìn zhāo hé tú zhòng jìn fù cóng yān
黄巾起,鲍信招合徒众,禁附从焉。
jí tài zǔ lǐng yǎn zhōu jìn yǔ qí dǎng jù yì wèi dōu bó shǔ jiāng jūn wáng lǎng
及太祖领兖州,禁与其党俱诣为都伯,属将军王朗。
lǎng yì zhī jiàn jìn cái rèn dà jiàng jūn
朗异之,荐禁才任大将军。
tài zǔ zhào jiàn yǔ yǔ bài jūn sī mǎ shǐ jiàng bīng yì xú zhōu gōng guǎng qi bá zhī bài xiàn chén dū wèi
太祖召见与语,拜军司马,使将兵诣徐州,攻广戚,拔之,拜陷陈都尉。
cóng tǎo lǚ bù wū pú yáng bié pò bù èr yíng wū chéng nán yòu bié jiāng pò gāo yǎ wū xū chāng
从讨吕布于濮阳,别破布二营于城南,又别将破高雅于须昌。
cóng gōng shòu zhāng dìng táo lí hú wéi zhāng chāo wū yōng qiū jiē bá zhī
从攻寿张、定陶、离狐,围张超于雍丘,皆拔之。
cóng zhēng huáng jīn liú pì huáng shào děng zhūn bǎn liáng shào děng yè xí tài zǔ yíng jìn shuài huī xià jī pò zhī zhǎn shào děng jǐn jiàng qí zhòng
从征黄巾刘辟、黄邵等,屯版梁,邵等夜袭太祖营,禁帅麾下击破之,斩邵等,尽降其众。
qiān píng lǔ xiào wèi
迁平虏校尉。
cóng wéi qiáo ruí wū kǔ zhǎn ruí děng sì jiāng
从围桥蕤于苦,斩蕤等四将。
cóng zhì wǎn jiàng zhāng xiù
从至宛,降张绣。
xiù fù pàn tài zǔ yǔ zhàn bù lì jūn bài hái wǔ yīn
绣复叛,太祖与战不利,军败,还舞阴。
shì shí jūn luàn gè jiān xíng qiú tài zǔ jìn dú lēi suǒ jiāng shù bǎi rén qiě zhàn qiě yǐn suī yǒu sǐ shāng bù xiāng lí
是时军乱,各间行求太祖,禁独勒所将数百人,且战且引,虽有死伤不相离。
lǔ zhuī shāo huǎn jìn xú zhěng xíng duì míng gǔ ér hái
虏追稍缓,禁徐整行队,鸣鼓而还。
wèi zhì tài zǔ suǒ dào jiàn shí yú rén bèi chuàng luǒ zǒu jìn wèn qí gù yuē wèi qīng zhōu bīng suǒ jié
未至太祖所,道见十馀人被创裸走,禁问其故,曰:“为青州兵所劫。
chū huáng jīn jiàng hào qīng zhōu bīng tài zǔ kuān zhī gù gǎn yīn yuán wèi lüè
”初,黄巾降,号青州兵,太祖宽之,故敢因缘为略。
jìn nù lìng qí zhòng yuē qīng zhōu bīng tóng shǔ cáo gōng ér hái wèi zéi hu
禁怒,令其众曰:“青州兵同属曹公,而还为贼乎!
nǎi tǎo zhī shù zhī yǐ zuì
”乃讨之,数之以罪。
qīng zhōu bīng jù zǒu yì tài zǔ zì sù
青州兵遽走诣太祖自诉。
jìn jì zhì xiān lì yíng lěi bù shí yè tài zǔ
禁既至,先立营垒,不时谒太祖。
huò wèi jìn qīng zhōu bīng yǐ su jūn yǐ yi cù yì gōng biàn zhī
或谓禁:“青州兵已诉君矣,宜促诣公辨之。
jìn yuē jīn zéi zài hòu zhuī zhì wú shí bù xiān wèi bèi hé yǐ dài dí
”禁曰:“今贼在后,追至无时,不先为备,何以待敌?
qiě gōng cōng míng zèn sù hé yuán
且公聪明,谮诉何缘!
xú záo qiàn ān yíng qì nǎi rù yè jù chén qí zhuàng
”徐凿堑安营讫,乃入谒,具陈其状。
tài zǔ yuè wèi jìn yuē yù shuǐ zhī nán wú qí jí yě jiāng jūn zài luàn néng zhěng tǎo bào jiān lěi yǒu bù kě dòng zhī jié suī gǔ míng jiàng hé yǐ jiā zhī wū shì lù jìn qián hòu gōng fēng yì shòu tíng hòu
太祖悦,谓禁曰:“淯水之难,吾其急也,将军在乱能整,讨暴坚垒,有不可动之节,虽古名将,何以加之”于是录禁前后功,封益寿亭侯。
fù cóng gōng zhāng xiù wū ráng qín lǚ bù wū xià pī bié yǔ shǐ huàn cáo rén gōng huī gù wū shè quǎn pò zhǎn zhī
复从攻张绣于穰,禽吕布于下邳,别与史涣、曹仁攻眭固于射犬,破斩之。
tài zǔ chū zhēng yuán shào shào bīng shèng jìn yuán wèi xiān dēng
太祖初征袁绍,绍兵盛,禁原为先登。
tài zǔ zhuàng zhī nǎi qiǎn bù zú èr qiān rén shǐ jìn jiāng shǒu yán jīn yǐ jù shào tài zǔ yǐn jūn hái guān dù
太祖壮之,乃遣步卒二千人,使禁将,守延津以拒绍,太祖引军还官渡。
liú bèi yǐ xú zhōu pàn tài zǔ dōng zhēng zhī
刘备以徐州叛,太祖东征之。
shào gōng jìn jìn jiān shǒu shào bù néng bá
绍攻禁,禁坚守,绍不能拔。
fù yǔ lè jìn děng jiāng bù qí wǔ qiān jī shào bié yíng cóng yán jīn xī nán yuán hé zhì jí huò jiā èr xiàn fén shāo bǎo jù sān shí yú zhūn zhǎn shǒu huò shēng gè shù qiān jiàng shào jiāng hé mào wáng mó děng èr shí yú rén
复与乐进等将步骑五千,击绍别营,从延津西南缘河至汲、获嘉二县,焚烧保聚三十馀屯,斩首获生各数千,降绍将何茂、王摩等二十馀人。
tài zǔ fù shǐ jìn bié jiāng zhūn yuán wǔ jī shào bié yíng wū dù shì jīn pò zhī
太祖复使禁别将屯原武,击绍别营于杜氏津,破之。
qiān pí jiàng jūn hòu cóng hái guān dù
迁裨将军,后从还官渡。
tài zǔ yǔ shào lián yíng qǐ tǔ shān xiāng duì
太祖与绍连营,起土山相对。
shào shè yíng zhōng shì zú duō sǐ shāng jūn zhōng jù
绍射营中,士卒多死伤,军中惧。
jìn dū shǒu tǔ shān lì zhàn qì yì fèn
禁督守土山,力战,气益奋。
shào pò qiān piān jiàng jūn
绍破,迁偏将军。
jì zhōu píng
冀州平。
chāng xī fù pàn qiǎn jìn zhēng zhī
昌豨复叛,遣禁征之。
jìn jí jìn gōng xī
禁急进攻豨;
xī yǔ jìn yǒu jiù yì jìn jiàng
豨与禁有旧,诣禁降。
zhū jiāng jiē yǐ wéi xī yǐ xiáng dāng sòng yì tài zǔ jìn yuē zhū jūn bù zhī gōng cháng lìng hu
诸将皆以为豨已降,当送诣太祖,禁曰:“诸君不知公常令乎!
wéi ér hòu jiàng zhě bù shè
围而后降者不赦。
fu fèng fǎ xíng lìng shì shàng zhī jié yě
夫奉法行令,事上之节也。
xī suī jiù yǒu jìn kě shī jié hu
豨虽旧友,禁可失节乎!
zì lín yǔ xī jué yǔn tì ér zhǎn zhī
”自临与豨决,陨涕而斩之。
shì shí tài zǔ jūn chún yú wén ér tàn yuē xī jiàng bù yì wú ér guī jìn qǐ fēi mìng yé
是时太祖军淳于,闻而叹曰:“豨降不诣吾而归禁,岂非命耶!
yì zhòng jìn
”益重禁。
dōng hǎi píng bài jìn hǔ wēi jiāng jūn
东海平,拜禁虎威将军。
hòu yǔ zāng bà děng gōng méi chéng zhāng liáo zhāng hé děng tǎo chén lán
后与臧霸等攻梅成,张辽、张郃等讨陈兰。
jìn dào chéng jǔ zhòng sān qiān yú rén jiàng
禁到,成举众三千馀人降。
jì jiàng fù pàn qí zhòng bēn lán
既降复叛,其众奔兰。
liáo děng yǔ lán xiāng chí jūn shí shǎo jìn yùn liáng qián hòu xiāng zhǔ liáo suì zhǎn lán chéng
辽等与兰相持,军食少,禁运粮前后相属,辽遂斩兰、成。
zēng yì èr bǎi hù bìng qián qiān èr bǎi hù
增邑二百户,并前千二百户。
shì shí jìn yǔ zhāng liáo lè jìn zhāng hé xú huang jù wèi míng jiàng tài zǔ měi zhēng fá xián dì xíng wéi jūn fēng hái wèi hòu jù
是时,禁与张辽、乐进、张郃、徐晃俱为名将,太祖每征伐,咸递行为军锋,还为后拒;
ér jìn chí jūn yán zhěng de zéi cái wù wú suǒ sī rù yóu shì shǎng cì tè zhòng
而禁持军严整,得贼财物,无所私入,由是赏赐特重。
rán yǐ fǎ yù xià bù shèn de shì zhòng xīn
然以法御下,不甚得士众心。
tài zǔ cháng hèn zhū líng yù duó qí yíng
太祖常恨朱灵,欲夺其营。
yǐ jìn yǒu wēi zhòng qiǎn jìn jiāng shù shí qí jī lìng shū jìng yì líng yíng duó qí jūn líng jí qí bù zhòng mò gǎn dòng
以禁有威重,遣禁将数十骑,赍令书,径诣灵营夺其军,灵及其部众莫敢动;
nǎi yǐ líng wèi jìn bù xià dū zhòng jiē zhèn fú qí jiàn dàn rú cǐ
乃以灵为禁部下督,众皆震服,其见惮如此。
qiān zuǒ jiāng jūn jiǎ jié yuè fēn yì wǔ bǎi hù fēng yī zi liè hóu
迁左将军,假节钺,分邑五百户,封一子列侯。
jiàn ān èr shí sì nián tài zǔ zài cháng ān shǐ cáo rén tǎo guān yǔ wū fán yòu qiǎn jìn zhù rén
建安二十四年,太祖在长安,使曹仁讨关羽于樊,又遣禁助仁。
qiū dà lín yǔ hàn shuǐ yì píng dì shuǐ shù zhàng jìn děng qī jūn jiē méi
秋,大霖雨,汉水溢,平地水数丈,禁等七军皆没。
jìn yǔ zhū jiāng dēng gāo wàng shuǐ wú suǒ huí bì yǔ chéng dà chuán jiù gōng jìn děng jìn suì jiàng wéi páng dé bù qū jié ér sǐ
禁与诸将登高望水,无所回避,羽乘大船就攻禁等,禁遂降,惟庞德不屈节而死。
tài zǔ wén zhī āi tàn zhě jiǔ zhī yuē wú zhī jìn sān shí nián hé yì lín wēi chù nán fǎn bù rú páng dé yá
太祖闻之,哀叹者久之,曰:“吾知禁三十年,何意临危处难,反不如庞德邪!
huì sūn quán qín yǔ huò qí zhòng jìn fù zài wú
”会孙权禽羽,获其众,禁复在吴。
wén dì jiàn zuò quán chēng fān qiǎn jìn hái
文帝践阼,权称藩,遣禁还。
dì yǐn jiàn jìn xū fà hào bái xíng róng qiáo cuì qì tì dùn shǒu
帝引见禁,须发皓白,形容憔悴,泣涕顿首。
dì wèi yù yǐ xún lín fù mèng míng shì gù shì bài wèi ān yuǎn jiāng jūn
帝慰谕以荀林父、孟明视故事,拜为安远将军。
yù qiǎn shǐ wú xiān lìng běi yì qiū yè gāo líng
欲遣使吴,先令北诣邺谒高陵。
dì shǐ yù wū líng wū huà guān yǔ zhàn kè páng dé fèn nù jìn xiáng fú zhī zhuàng
帝使豫于陵屋画关羽战克、庞德愤怒、禁降服之状。
jìn jiàn cán huì fā bìng hōng
禁见,惭恚发病薨。
zi guī sì fēng yì shòu tíng hòu
子圭嗣封益寿亭侯。
shì jìn yuē lì hóu
谥禁曰厉侯。
zhāng hé zì jùn yì hé jiān mào rén yě
张郃字俊乂,河间鄚人也。
hàn mò yìng mù tǎo huáng jīn wèi jūn sī mǎ shǔ hán fù
汉末应募讨黄巾,为军司马,属韩馥。
fù bài yǐ bīng guī yuán shào
馥败,以兵归袁绍。
shào yǐ hé wèi xiào wèi shǐ jù gōng sūn zàn
绍以郃为校尉,使拒公孙瓒。
zàn pò hé gōng duō qiān níng guó zhōng láng jiàng
瓒破,郃功多,迁宁国中郎将。
tài zǔ yǔ yuán shào xiāng jù wū guān dù shào qiǎn jiàng chún yú qióng děng dū yùn zhūn wū cháo tài zǔ zì jiāng jí jī zhī
太祖与袁绍相拒于官渡,绍遣将淳于琼等督运屯乌巢,太祖自将急击之。
hé shuō shào yuē cáo gōng bīng jīng wǎng bì pò qióng děng
郃说绍曰:“曹公兵精,往必破琼等;
qióng děng pò zé jiāng jūn shì qù yǐ yi jí yǐn bīng jiù zhī
琼等破,则将军事去矣,宜急引兵救之。
guō tú yuē hé jì fēi yě
”郭图曰:“郃计非也。
bù rú gōng qí běn yíng shì bì hái cǐ wèi bù jiù ér zì jiě yě
不如攻其本营,势必还,此为不救而自解也。
hé yuē cáo gōng yíng gù gōng zhī bì bù bá ruò qióng děng jiàn qín wú shǔ jǐn wèi lǔ yǐ
”郃曰:“曹公营固,攻之必不拔,若琼等见禽,吾属尽为虏矣。
shào dàn qiǎn qīng jì jiù qióng ér yǐ zhòng bīng gōng tài zǔ yíng bù néng xià
”绍但遣轻骑救琼,而以重兵攻太祖营,不能下。
tài zǔ guǒ pò qióng děng shào jūn kuì
太祖果破琼等,绍军溃。
tú cán yòu gèng zèn hé yuē hé kuài jūn bài chū yán bù xùn
图惭,又更谮郃曰:“郃快军败,出言不逊。
hé jù nǎi guī tài zǔ
”郃惧,乃归太祖。
tài zǔ de hé shén xǐ wèi yuē xī zǐ xū bù zǎo wù zì shǐ shēn wēi qǐ ruò wēi zǐ qù yīn hán xìn guī hàn yá
太祖得郃甚喜,谓曰:“昔子胥不早寤,自使身危,岂若微子去殷、韩信归汉邪?
bài hé piān jiàng jūn fēng dū tíng hóu
”拜郃偏将军,封都亭侯。
shòu yǐ zhòng cóng gōng qiū bá zhī
授以众,从攻邺,拔之。
yòu cóng jī yuán tán wū bó hǎi bié jiāng jūn wéi yōng nú dà pò zhī
又从击袁谭于渤海,别将军围雍奴,大破之。
cóng tǎo liǔ chéng yǔ zhāng liáo jù wèi jūn fēng yǐ gōng qiān píng dí jiāng jūn
从讨柳城,与张辽俱为军锋,以功迁平狄将军。
bié zhēng dōng lái tǎo guǎn chéng yòu yǔ zhāng liáo tǎo chén lán méi chéng děng pò zhī
别征东莱,讨管承,又与张辽讨陈兰、梅成等,破之。
cóng pò mǎ chāo hán suì wū wèi nán
从破马超、韩遂于渭南。
wéi ān dìng jiàng yáng qiū
围安定,降杨秋。
yǔ xià hóu yuān tǎo fū zéi liáng xìng jí wǔ dū dǐ
与夏侯渊讨鄜贼梁兴及武都氐。
yòu pò mǎ chāo píng sòng jiàn
又破马超,平宋建。
tài zǔ zhēng zhāng lǔ xiān qiǎn hé dū zhū jūn tǎo xīng hé dǐ wáng dòu mào
太祖征张鲁,先遣郃督诸军讨兴和氐王窦茂。
tài zǔ cóng sàn guān rù hàn zhōng yòu xiān qiǎn hé dū bù zú wǔ qiān wū qián tōng lù
太祖从散关入汉中,又先遣郃督步卒五千于前通路。
zhì yáng píng lǔ jiàng tài zǔ hái liú hé yǔ xià hóu yuān děng shǒu hàn zhōng jù liú bèi
至阳平,鲁降,太祖还,留郃与夏侯渊等守汉中,拒刘备。
hé bié dū zhū jūn jiàng bā dōng bā xī èr jùn xǐ qí mín wū hàn zhōng
郃别督诸军,降巴东、巴西二郡,徙其民于汉中。
jìn jūn dàng qú wèi bèi jiāng zhāng fēi suǒ jù yǐn hái nán zhèng
进军宕渠,为备将张飞所拒,引还南郑。
bài dàng kòu jiāng jūn
拜荡寇将军。
liú bèi zhūn yáng píng hé zhūn guǎng shí
刘备屯阳平,郃屯广石。
bèi yǐ jīng zú wàn yú fēn wéi shí bù yè jí gōng hé
备以精卒万馀,分为十部,夜急攻郃。
hé lǜ qīn bīng bó zhàn bèi bù néng kè
郃率亲兵搏战,备不能克。
qí hòu bèi wū zǒu mǎ gǔ shāo dōu wéi yuān jiù huǒ cóng tā dào yǔ bèi xiāng yù jiāo zhàn duǎn bīng jiē rèn
其后备于走马谷烧都围,渊救火,从他道与备相遇,交战,短兵接刃。
yuān suì méi hé huán yáng píng
渊遂没,郃还阳平。
dàng shì shí xīn shī yuán shuài kǒng wèi bèi suǒ chéng sān jūn jiē shī sè
当是时,新失元帅,恐为备所乘,三军皆失色。
yuān sī mǎ guō huái nǎi lìng zhòng yuē zhāng jiāng jūn guó jiā míng jiàng liú bèi suǒ dàn
渊司马郭淮乃令众曰:“张将军,国家名将,刘备所惮;
jīn rì shì jí fēi zhāng jiāng jūn bù néng ān yě
今日事急,非张将军不能安也。
suì tuī hé wèi jūn zhǔ
”遂推郃为军主。
hé chū lè bīng ān chén zhū jiāng jiē shòu hé jié dù zhòng xīn nǎi dìng
郃出,勒兵安陈,诸将皆受郃节度,众心乃定。
tài zǔ zài cháng ān qiǎn shǐ jiǎ hé jié
太祖在长安,遣使假郃节。
tài zǔ suì zì zhì hàn zhōng liú bèi bǎo gāo shān bù gǎn zhàn
太祖遂自至汉中,刘备保高山不敢战。
tài zǔ nǎi yǐn chū hàn zhōng zhū jūn hé hái zhūn chén cāng
太祖乃引出汉中诸军,郃还屯陈仓。
wén dì jí wáng wèi yǐ hé wèi zuǒ jiāng jūn jìn jué dōu xiāng hòu
文帝即王位,以郃为左将军,进爵都乡侯。
jí jiàn zuò jìn fēng mào hóu
及践阼,进封鄚侯。
zhào hé yǔ cáo zhēn tǎo ān dìng lú shuǐ hú jí dōng qiāng zhào hé yǔ zhēn bìng cháo xǔ gōng qiǎn nán yǔ xià hóu shàng jī jiāng líng
诏郃与曹真讨安定卢水胡及东羌,召郃与真并朝许宫,遣南与夏侯尚击江陵。
hé bié dū zhū jūn dù jiāng qǔ zhōu shàng tún wù
郃别督诸军渡江,取洲上屯坞。
míng dì jí wèi qiǎn nán zhūn jīng zhōu yǔ sī mǎ xuān wáng jī sūn quán bié jiāng liú ā děng zhuī zhì qí kǒu jiāo zhàn pò zhī
明帝即位,遣南屯荆州,与司马宣王击孙权别将刘阿等,追至祁口,交战,破之。
zhū gě liàng chū qí shān
诸葛亮出祁山。
jiā hé wèi tè jìn qiǎn dū zhū jūn jù liàng jiāng mǎ sù wū jiē tíng
加郃位特进,遣督诸军,拒亮将马谡于街亭。
sù yī zǔ nán shān bù xià jù chéng
谡依阻南山,不下据城。
hé jué qí jí dào jī dà pò zhī
郃绝其汲道,击,大破之。
nán ān tiān shuǐ ān dìng jùn fǎn yìng liàng hé jiē pò píng zhī
南安、天水、安定郡反应亮,郃皆破平之。
zhào yuē zéi liàng yǐ bā shǔ zhī zhòng dāng xiāo hǔ zhī shī
诏曰:“贼亮以巴蜀之众,当虓虎之师。
jiāng jūn bèi jiān zhí ruì suǒ xiàng kè dìng zhèn shén jiā zhī
将军被坚执锐,所向克定,朕甚嘉之。
yì yì qiān hù bìng qián sì qiān sān bǎi hù
益邑千户,并前四千三百户。
sī mǎ xuān wáng zhì shuǐ jūn wū jīng zhōu yù shùn miǎn rù jiāng fá wú zhào hé dū guān zhōng zhū jūn wǎng shòu jié dù
”司马宣王治水军于荆州,欲顺沔入江伐吴,诏郃督关中诸军往受节度。
zhì jīng zhōu huì dōng shuǐ qiǎn dà chuán bù dé xíng nǎi hái zhūn fāng chéng
至荆州,会冬水浅,大船不得行,乃还屯方城。
zhū gě liàng fù chū jí gōng chén cāng dì yì mǎ zhào hé dào jīng dū
诸葛亮复出,急攻陈仓,帝驿马召郃到京都。
dì zì xìng hé nán chéng zhì jiǔ sòng hé qiǎn nán běi jūn shì sān wàn jí fēn qiǎn wǔ wèi hǔ bēn shǐ wèi hé yīn wèn hé yuē chí jiāng jūn dào liàng dé wú yǐ de chén cāng hu
帝自幸河南城,置酒送郃,遣南北军士三万及分遣武卫、虎贲使卫郃,因问郃曰:“迟将军到,亮得无已得陈仓乎!
hé zhī liàng xiàn jūn wú gǔ bù néng jiǔ gōng duì yuē bǐ chén wèi dào liàng yǐ zǒu yǐ
”郃知亮县军无谷,不能久攻,对曰:“比臣未到,亮已走矣;
qū zhǐ jì liàng liáng bù zhì shí rì
屈指计亮粮不至十日。
hé chén yè jìn zhì nán zhèng liàng tuì
”郃晨夜进至南郑,亮退。
zhào hé hái jīng dū bài zhēng xi chē qí jiāng jūn
诏郃还京都,拜征西车骑将军。
hé shí biàn shù shàn chǔ yíng chén liào zhàn shì dì xíng wú bù rú jì zì zhū gé liàng jiē dàn zhī
郃识变数,善处营陈,料战势地形,无不如计,自诸葛亮皆惮之。
hé suī wǔ jiàng ér ài lè rú shì cháng jiàn tóng xiāng bēi chén jīng míng xíng xiū zhào yuē xī jì zūn wèi jiāng zòu zhì wǔ jīng dài fū jū jūn zhōng yǔ zhū shēng yǎ gē tóu hú
郃虽武将而爱乐儒士,尝荐同乡卑湛经明行修,诏曰:“昔祭遵为将,奏置五经大夫,居军中,与诸生雅歌投壶。
jīn jiāng jūn wài lēi róng lǚ nèi cún guó cháo
今将军外勒戎旅,内存国朝。
zhèn jiā jiāng jūn zhī yì jīn zhuó chén wèi bó shì
朕嘉将军之意,今擢湛为博士。
zhū gě liàng fù chū qí shān zhào hé dū zhū jiāng xi zhì lüè yáng liàng hái bǎo qí shān hé zhuī zhì mù mén yǔ liàng jūn jiāo zhàn fēi shǐ zhōng hé yòu xī hōng shì yuē zhuàng hóu
诸葛亮复出祁山,诏郃督诸将西至略阳,亮还保祁山,郃追至木门,与亮军交战,飞矢中郃右膝,薨,谥曰壮侯。
zi xióng sì
子雄嗣。
hé qián hòu zhēng fá yǒu gōng míng dì fēn hé hù fēng hé sì zǐ liè hóu
郃前后征伐有功,明帝分郃户,封郃四子列侯。
cì xiǎo zi jué guān nèi hóu
赐小子爵关内侯。
xú huang zì gōng míng hé dōng yáng rén yě
徐晃字公明,河东杨人也。
wèi jùn lì cóng chē qí jiāng jūn yáng fèng tǎo zéi yǒu gōng bài qí dū wèi
为郡吏,从车骑将军杨奉讨贼有功,拜骑都尉。
li què guō sì zhī luàn cháng ān yě huang shuō fèng lìng yǔ tiān zi hái luò yáng fèng cóng qí jì
李傕、郭汜之乱长安也,晃说奉,令与天子还洛阳,奉从其计。
tiān zǐ dù hé zhì ān yì fēng huang dū tíng hóu
天子渡河至安邑,封晃都亭侯。
jí dào luò yáng hán xiān dǒng chéng rì zhēng dòu huang shuō fèng lìng guī tài zǔ
及到洛阳,韩暹、董承日争斗,晃说奉令归太祖;
fèng yù cóng zhī hòu huǐ
奉欲从之,后悔。
tài zǔ tǎo fèng wū liáng huang suì guī tài zǔ
太祖讨奉于梁,晃遂归太祖。
tài zǔ shòu huang bīng shǐ jī juǎn yuán wǔ zéi pò zhī bài pí jiàng jūn
太祖授晃兵,使击卷、原武贼,破之,拜裨将军。
cóng zhēng lǚ bù bié jiàng bù jiāng zhào zhù li zōu děng
从征吕布,别降布将赵庶、李邹等。
yǔ shǐ huàn zhǎn huī gù wū hé nèi
与史涣斩眭固于河内。
cóng pò liú bèi yòu cóng pò yán liáng bá bái mǎ jìn zhì yán jīn pò wén chǒu bài piān jiàng jūn
从破刘备,又从破颜良,拔白马,进至延津,破文丑,拜偏将军。
yǔ cáo hóng jī shui yǐn qiáng zéi zhù bì pò zhī yòu yǔ shǐ huàn jī yuán shào yùn chē wū gù shì gōng zuì duō fēng dū tíng hóu
与曹洪击〈氵隐〉强贼祝臂,破之,又与史涣击袁绍运车于故市,功最多,封都亭侯。
tài zǔ jì wéi qiū pò hán dān yì yáng lìng hán fàn wěi yǐ chéng jiàng ér jù shǒu tài zǔ qiǎn huang gōng zhī
太祖既围邺,破邯郸,易阳令韩范伪以城降而拒守,太祖遣晃攻之。
huang zhì fēi shǐ chéng zhōng wèi chén chéng bài
晃至,飞矢城中,为陈成败。
fàn huǐ huang zhé jiàng zhī
范悔,晃辄降之。
jì ér yán wū tài zǔ yuē èr yuán wèi pò zhū chéng wèi xià zhě qīng ěr ér tīng jīn rì miè yì yáng míng rì jiē yǐ sǐ shǒu kǒng hé běi wú dìng shí yě
既而言于太祖曰:“二袁未破,诸城未下者倾耳而听,今日灭易阳,明日皆以死守,恐河北无定时也。
yuàn gōng jiàng yì yáng yǐ shì zhū chéng zé mò bù wàng fēng
愿公降易阳以示诸城,则莫不望风。
tài zǔ shàn zhī
”太祖善之。
bié tǎo máo chéng shè fú bīng yǎn jī pò sān zhūn
别讨毛城,设伏兵掩击,破三屯。
cóng pò yuán tán wū nán pí tǎo píng yuán pàn zéi kè zhī
从破袁谭于南皮,讨平原叛贼,克之。
cóng zhēng tà dùn bài héng yě jiāng jūn
从征蹋顿,拜横野将军。
cóng zhēng jīng zhōu bié tún fán tǎo zhōng lú lín jū yí chéng zéi
从征荆州,别屯樊,讨中庐、临沮、宜城贼。
yòu yǔ mǎn chǒng tǎo guān yǔ wū hàn jīn yǔ cáo rén jī zhōu yú wū jiāng líng
又与满宠讨关羽于汉津,与曹仁击周瑜于江陵。
shí wǔ nián tǎo tài yuán fǎn zhě wéi dà líng bá zhī zhǎn zéi shuài shāng yào
十五年,讨太原反者,围大陵,拔之,斩贼帅商曜。
hán suì mǎ chāo děng fǎn guān yòu qiǎn huang zhūn fén yīn yǐ fǔ hé dōng cì niú jiǔ lìng shàng xiān rén mù
韩遂、马超等反关右,遣晃屯汾阴以抚河东,赐牛酒,令上先人墓。
tài zǔ zhì tóng guān kǒng bù dé dù zhào wèn huang
太祖至潼关,恐不得渡,召问晃。
huang yuē gōng shèng bīng wū cǐ ér zéi bù fù bié shǒu pú bǎn zhī qí wú móu yě
晃曰:“公盛兵于此,而贼不复别守蒲阪,知其无谋也。
jīn jiǎ chén jīng bīng dù pú bǎn jīn wèi jūn xiān zhì yǐ jié qí lǐ zéi kě qín yě
今假臣精兵渡蒲坂津,为军先置,以截其里,贼可擒也。
tài zǔ yuē shàn
”太祖曰:“善。
shǐ huang yǐ bù qí sì qiān rén dù jīn
”使晃以步骑四千人渡津。
zuò qiàn zhà wèi chéng zéi liáng xìng yè jiāng bù qí wǔ qiān yú rén gōng huang huang jī zǒu zhī tài zǔ jūn de dù
作堑栅未成,贼梁兴夜将步骑五千馀人攻晃,晃击走之,太祖军得渡。
suì pò chāo děng shǐ huang yǔ xià hóu yuān píng yú mí qiān zhū dǐ yǔ tài zǔ huì ān dìng
遂破超等,使晃与夏侯渊平隃麋、汧诸氐,与太祖会安定。
tài zǔ hái qiū shǐ huang yǔ xià hóu yuān píng fū xià yáng yú zéi zhǎn liáng xìng jiàng sān qiān yú hù
太祖还邺,使晃与夏侯渊平鄜、夏阳馀贼,斩梁兴,降三千馀户。
cóng zhēng zhāng lǔ
从征张鲁。
bié qiǎn huang tǎo gōng dú chóu yí zhū shān dǐ jiē jiàng zhī
别遣晃讨攻椟、仇夷诸山氐,皆降之。
qiān píng kòu jiāng jūn
迁平寇将军。
jiě jiāng jūn zhāng shùn wéi
解将军张顺围。
jī zéi chén fú děng sān shí yú zhūn jiē pò zhī
击贼陈福等三十馀屯,皆破之。
tài zǔ hái qiū liú huang yǔ xià hóu yuān jù liú bèi wū yáng píng
太祖还邺,留晃与夏侯渊拒刘备于阳平。
bèi qiǎn chén shì děng shí yú yíng jué mǎ míng gé dào huang bié zhēng pò zhī zéi zì tóu shān gǔ duō sǐ zhě
备遣陈式等十馀营绝马鸣阁道,晃别征破之,贼自投山谷,多死者。
tài zǔ wén shén xǐ jiǎ huang jié lìng yuē cǐ gé dào hàn zhōng zhī xiǎn yào yān hóu yě
太祖闻,甚喜,假晃节,令曰:“此阁道,汉中之险要咽喉也。
liú bèi yù duàn jué wài nèi yǐ qǔ hàn zhōng
刘备欲断绝外内,以取汉中。
jiāng jūn yī jǔ kè duó zéi jì shàn zhī shàn zhě yě
将军一举,克夺贼计,善之善者也。
tài zǔ suì zì zhì yáng píng yǐn chū hàn zhōng zhū jūn
”太祖遂自至阳平,引出汉中诸军。
fù qiǎn huang zhù cáo rén tǎo guān yǔ zhūn wǎn
复遣晃助曹仁讨关羽,屯宛。
huì hàn shuǐ bào ài yú jìn děng méi
会汉水暴隘,于禁等没。
yǔ wéi rén wū fán yòu wéi jiāng jūn lǚ cháng wū xiāng yáng
羽围仁于樊,又围将军吕常于襄阳。
huang suǒ jiāng duō xīn zú yǐ yǔ nán yǔ zhēng fēng suì qián zhì yáng líng bēi zhūn
晃所将多新卒,以羽难与争锋,遂前至阳陵陂屯。
tài zǔ fù huán qiǎn jiàng jūn xú shāng lǚ jiàn děng yì huang lìng yuē xū bīng mǎ jí zhì nǎi jù qián
太祖复还,遣将军徐商、吕建等诣晃,令曰:“须兵马集至,乃俱前。
zéi zhūn yǎn chéng
”贼屯偃城。
huang dào guǐ dào zuò dōu qiàn shì yù jié qí hòu zéi shāo zhūn zǒu
晃到,诡道作都堑,示欲截其后,贼烧屯走。
huang de yǎn chéng liǎng miàn lián yíng shāo qián qù zéi wéi sān zhàng suǒ wèi gōng
晃得偃城,两面连营,稍前,去贼围三丈所,未攻。
tài zǔ qián hòu qiǎn yīn shǔ zhū gài děng fán shí èr yíng yì huang
太祖前后遣殷署、朱盖等凡十二营诣晃。
zéi wéi tóu yǒu zhūn yòu bié tún sì zhǒng
贼围头有屯,又别屯四冢。
huang yáng shēng dāng gōng wéi tóu zhūn ér mì gōng sì zhǒng
晃扬声当攻围头屯,而密攻四冢。
yǔ jiàn sì zhǒng yù huài zì jiāng bù qí wǔ qiān chū zhàn huang jī zhī tuì zǒu suì zhuī xiàn yǔ jù rù wéi pò zhī huò zì tóu miǎn shuǐ sǐ
羽见四冢欲坏,自将步骑五千出战,晃击之,退走,遂追陷与俱入围,破之,或自投沔水死。
tài zǔ lìng yuē zéi wéi qiàn lù jiǎo shí zhòng jiāng jūn zhì zhàn quán shèng suì xiàn zéi wéi duō zhǎn shǒu lǔ
太祖令曰:“贼围堑鹿角十重,将军致战全胜,遂陷贼围,多斩首虏。
wú yòng bīng sān shí yú nián jí suǒ wén gǔ zhī shàn yòng bīng zhě wèi yǒu cháng qū jìng rù dí wéi zhě yě
吾用兵三十馀年,及所闻古之善用兵者,未有长驱径入敌围者也。
qiě fán xiāng yáng zhī zài wéi guò wū jǔ jí mò jiāng jūn zhī gōng yú sūn wǔ ráng jū
且樊、襄阳之在围,过于莒、即墨,将军之功,逾孙武、穰苴。
huang zhèn lǚ hái mó bēi tài zǔ yíng huang qī lǐ zhì jiǔ dà huì
”晃振旅还摩陂,太祖迎晃七里,置酒大会。
tài zǔ jǔ zhī jiǔ quàn huang qiě láo zhī yuē quán fán xiāng yáng jiāng jūn zhī gōng yě
太祖举卮酒劝晃,且劳之曰:“全樊、襄阳,将军之功也。
shí zhū jūn jiē jí tài zǔ àn xíng zhū yíng shì zú xián lí chén guān ér huang jūn yíng zhěng qí jiàng shì zhù chén bù dòng
”时诸军皆集,太祖案行诸营,士卒咸离陈观,而晃军营整齐,将士驻陈不动。
tài zǔ tàn yuē xú jiāng jūn kě wèi yǒu zhōu yà fu zhī fēng yǐ
太祖叹曰:“徐将军可谓有周亚夫之风矣。
wén dì jí wáng wèi yǐ huang wèi yòu jiāng jūn jìn fēng lù xiāng hòu
文帝即王位,以晃为右将军,进封逯乡侯。
jí jiàn zuò jìn fēng yáng hóu
及践阼,进封杨侯。
yǔ xià hóu shàng tǎo liú bèi wū shàng yōng pò zhī
与夏侯尚讨刘备于上庸,破之。
yǐ huang zhèn yáng píng xǐ fēng yáng píng hóu
以晃镇阳平,徙封阳平侯。
míng dì jí wèi jù wú jiāng zhū gě jǐn wū xiāng yáng
明帝即位,拒吴将诸葛瑾于襄阳。
zēng yì èr bǎi bìng qián sān qiān yī bǎi hù
增邑二百,并前三千一百户。
bìng dǔ yí lìng liǎn yǐ shí fú
病笃,遗令敛以时服。
xìng jiǎn yuē wèi shèn jiāng jūn cháng yuǎn chì hòu xiān wèi bù kě shèng rán hòu zhàn zhuī bēn zhēng lì shì bù xiá shí
性俭约畏慎,将军常远斥候,先为不可胜,然后战,追奔争利,士不暇食。
cháng tàn yuē gǔ rén huàn bù zāo míng jūn jīn xìng yù zhī cháng yǐ gōng zì xiào hé yòng sī yù wèi
常叹曰:“古人患不遭明君,今幸遇之,常以功自效,何用私誉为!
zhōng bù guǎng jiāo yuán
”终不广交援。
tài hé yuán nián hōng shì yuē zhuàng hóu
太和元年薨,谥曰壮侯。
zi gài sì
子盖嗣。
gài hōng zi bà sì
盖薨,子霸嗣。
míng dì fēn huang hù fēng huàng zǐ sūn èr rén liè hóu
明帝分晃户,封晃子孙二人列侯。
chū qīng hé zhū líng wèi yuán shào jiāng
初,清河朱灵为袁绍将。
tài zǔ zhī zhēng táo qiān shào shǐ líng dū sān yíng zhù tài zǔ zhàn yǒu gōng
太祖之征陶谦,绍使灵督三营助太祖,战有功。
shào suǒ qiǎn zhū jiāng gè bà guī líng yuē líng guān rén duō yǐ wú ruò cáo gōng zhě cǐ nǎi zhēn míng zhǔ yě
绍所遣诸将各罢归,灵曰:“灵观人多矣,无若曹公者,此乃真明主也。
jīn yǐ yù fù hé zhī
今已遇,复何之?
suì liú bù qù
”遂留不去。
suǒ jiàng shì zú mù zhī jiē suí líng liú
所将士卒慕之,皆随灵留。
líng hòu suì wèi hǎo jiāng míng yà huang děng zhì hòu jiāng jūn fēng gāo táng tíng hòu
灵后遂为好将,名亚晃等,至后将军,封高唐亭侯。
píng yuē tài zǔ jiàn cí wǔ gōng ér shí zhī liáng jiàng wǔ zǐ wèi xiān
评曰:太祖建兹武功,而时之良将,五子为先。
yú jìn zuì hào yì zhòng rán fú kè qí zhōng
于禁最号毅重,然弗克其终。
zhāng hé yǐ qiǎo biàn wéi chēng lè jìn yǐ xiāo guǒ xiǎn míng ér jiàn qí xíng shì wèi fù suǒ wén
张郃以巧变为称,乐进以骁果显名,而鉴其行事,未副所闻。
huò zhù jì yǒu yí lòu wèi rú zhāng liáo xú huang zhī bèi xiáng yě
或注记有遗漏,未如张辽、徐晃之备详也。