三国志 · 陈寿 · Chapter 31 of 65

蜀书·刘二牧传

PinyinModern Translation
Size

liú yān zì jūn láng jiāng xià jìng líng rén yě hàn lǔ gōng wáng zhī hòu yì zhāng dì yuán hé zhōng xǐ fēng jìng líng zhī shù jiā yān

刘焉字君郎,江夏竟陵人也,汉鲁恭王之后裔,章帝元和中徙封竟陵,支庶家焉。

yān shǎo shì zhōu jùn yǐ zōng shì bài zhōng láng hòu yǐ shī zhù gōng sàng qù guān

焉少仕州郡,以宗室拜中郎,后以师祝公丧去官。

jū yáng chéng shān jī xué jiào shòu jǔ xián liáng fāng zhèng pì sī tú fǔ lì luò yáng lìng jì zhōu cì shǐ nán yáng tài shǒu zōng zhèng tài cháng

居阳城山,积学教授,举贤良方正,辟司徒府,历雒阳令、冀州刺史、南阳太守、宗正、太常。

yān dǔ líng dì zhèng zhì shuāi quē wáng shì duō gù nǎi jiàn yì yán cì shǐ tài shǒu huò lù wèi guān gē bō bǎi xìng yǐ zhì lí pàn

焉睹灵帝政治衰缺,王室多故,乃建议言:“刺史、太守,货赂为官,割剥百姓,以致离叛。

kě xuǎn qīng míng zhòng chén yǐ wéi mù bó zhèn ān fāng xià

可选清名重臣以为牧伯,镇安方夏。

yān nèi qiú jiāo zhǐ mù yù bì shì nán

”焉内求交址牧,欲避世难。

yì wèi jí xíng shì zhōng guǎng hàn dǒng fú sī wèi yān yuē jīng shī jiāng luàn yì zhōu fēn yě yǒu tiān zǐ qì

议未即行,侍中广汉董扶私谓焉曰:“京师将乱,益州分野有天子气。

yān wén fú yán yì gèng zài yì zhōu

”焉闻扶言,意更在益州。

huì yì zhōu cì shǐ xì jiǎn fù liǎn fán rǎo yáo yán yuǎn wén ér bīng zhōu shā cì shǐ zhāng yī liáng zhōu shā cì shǐ gěng bǐ yān móu dé shī

会益州刺史郤俭赋敛烦扰,谣言远闻,而并州杀刺史张壹,凉州杀刺史耿鄙,焉谋得施。

chū wèi jiān jūn shǐ zhě lǐng yì zhōu mù fēng yáng chéng hóu dāng shōu jiǎn zhì zuì

出为监军使者,领益州牧,封阳城侯,当收俭治罪;

fú yì qiú wèi shǔ jùn xī bù shǔ guó dū wèi jí tài cāng lìng huì bā xī zhào wěi qù guān jù suí yān

扶亦求为蜀郡西部属国都尉,及太仓令(会)巴西赵韪去官,俱随焉。

shì shí yì zhōu nì zéi mǎ xiāng zhào zhī děng yú mián zhú xiàn zì hào huáng jīn

是时益州逆贼马相、赵祗等于绵竹县自号黄巾,

hé jù pí yì zhī mín

合聚疲役之民,

yī èr rì zhōng de shù qiān rén

一二日中得数千人,

xiān shā mián zhú lìng li shēng

先杀绵竹令李升,

lì mín xī jí

吏民翕集,

hé wàn yú rén

合万余人,

biàn qián pò luò xiàn

便前破雒县,

gōng yì zhōu shā jiǎn

攻益州杀俭,

yòu dào shǔ jùn qián wéi

又到蜀郡、犍为,

xún yuè zhī jiān

旬月之间,

pò huài sān jùn

破坏三郡。

xiāng zì chēng tiān zǐ zhòng yǐ wàn shù

相自称天子,众以万数。

zhōu cóng shì gǔ lóng sù lǐng jiā bīng shù bǎi rén zài qián wéi dōng jiè shè liǎn lì mín de qiān yú rén gōng xiāng děng shù rì pò zǒu zhōu jiè qīng jìng

州从事贾龙(素)领[家]兵数百人在犍为东界,摄敛吏民,得千余人,攻相等,数日破走,州界清静。

lóng nǎi xuǎn lì zú yíng yān

龙乃选吏卒迎焉。

yān xǐ zhì mián zhú fǔ nà lí pàn wu xíng kuān huì yīn tú yì jì

焉徙治绵竹,抚纳离叛,务行宽惠,阴图异计。

zhāng lǔ mǔ shǐ yǐ guǐ dào yòu yǒu shǎo róng cháng wǎng lái yān jiā gù yān qiǎn lǔ wèi dū yì sī mǎ zhù hàn zhōng duàn jué gǔ gé shā hài hàn shǐ

张鲁母始以鬼道,又有少容,常往来焉家,故焉遣鲁为督义司马,住汉中,断绝谷阁,杀害汉使。

yān shàng shū yán mǐ zéi duàn dào bù dé fù tōng yòu tuō tā shì shā zhōu zhōng háo qiáng wáng xián li quán děng shí yú rén yǐ lì wēi xíng

焉上书言米贼断道,不得复通,又托他事杀州中豪强王咸、李权等十余人,以立威刑。

qián wéi tài shǒu rèn qí jí gǔ lóng yóu cǐ fǎn gōng yān yān jī shā qí lóng

犍为太守任岐及贾龙由此反攻焉,焉击杀岐、龙。

yān yì jiàn shèng zào zuò shèng yú chē jù qiān shèng

焉意渐盛,造作乘舆车具千乘。

jīng zhōu mù liú biǎo biǎo shàng yān yǒu sì zi xià zài xī hé yí shèng rén zhī lùn

荆州牧刘表表上焉有似子夏在西河疑圣人之论。

shí yān zi fàn wèi zuǒ zhōng láng jiàng dàn zhì shū yù shǐ zhāng wèi fèng chē dū wèi jiē cóng xiàn dì zài cháng ān wéi xiǎo shū zi bié bù sī mǎ mào sù suí yān

时焉子范为左中郎将,诞治书御史,璋为奉车都尉,皆从献帝在长安,惟(小)[叔]子别部司马瑁素随焉。

xiàn dì shǐ zhāng xiǎo yù yān yān liú zhāng bù qiǎn

献帝使璋晓谕焉,焉留璋不遣。

shí zhēng xi jiāng jūn mǎ téng zhūn méi ér fǎn yān jí fàn yǔ téng tōng móu yǐn bīng xí cháng ān

时征西将军马腾屯郿而反,焉及范与腾通谋,引兵袭长安。

fàn móu xiè bēn huái lǐ téng bài tuì huán liáng zhōu fàn yìng shí jiàn shā yú shì shōu dàn xíng xíng

范谋泄,奔槐里,腾败,退还凉州,范应时见杀,于是收诞行刑。

yì láng hé nán páng xī yǔ yān tōng jiā nǎi mù jiāng yān zhū sūn rù shǔ

议郎河南庞羲与焉通家,乃募将焉诸孙入蜀。

shí yān bèi tiān huǒ shāo chéng chē jù dàng jǐn yán jí mín jiā

时焉被天火烧城,车具荡尽,延及民家。

yān xǐ zhì chéng dū jì tòng qí zi yòu gǎn xiān zāi xīng píng yuán nián yōng jū fā bèi ér zú

焉徙治成都,既痛其子,又感祆灾,兴平元年,痈疽发背而卒。

zhōu dà lì zhào wěi děng tān zhāng wēn rén gòng shàng zhāng wèi yì zhōu cì shǐ zhào shū yīn yǐ wéi jiān jūn shǐ zhě lǐng yì zhōu mù yǐ wěi wèi zhēng dōng zhōng láng jiàng lǜ zhòng jī liú biǎo

州大吏赵韪等贪璋温仁,共上璋为益州刺史,诏书因以为监军使者,领益州牧,以韪为征东中郎将,率众击刘表。

zhāng zì jì yù jì xí yān wèi

璋,字季玉,既袭焉位。

ér zhāng lǔ shāo jiāo zì bù chéng shùn zhāng zhāng shā lǔ mǔ jí dì suì wèi chóu dí

而张鲁稍骄恣,不承顺璋,璋杀鲁母及弟,遂为仇敌。

zhāng lèi qiǎn páng xī děng gōng lǔ shù wèi suǒ pò

璋累遣庞羲等攻鲁,[数为]所破。

lǔ bù qǔ duō zài bā xī gù yǐ xī wèi bā xī tài shǒu lǐng bīng yù lǔ

鲁部曲多在巴西,故以羲为巴西太守,领兵御鲁。

hòu xī yǔ zhāng qíng hǎo xié xì zhào wěi chēng bīng nèi xiàng zhòng sǎn jiàn shā jiē yóu zhāng míng duàn shǎo ér wài yán rù gù yě

后羲与璋情好携隙,赵韪称兵内向,众散见杀,皆由璋明断少而外言入故也。

zhāng wén cáo gōng zhēng jīng zhōu yǐ dìng hàn zhōng qiǎn hé nèi yīn pǔ zhì jìng yú cáo gōng

璋闻曹公征荆州,已定汉中,遣河内阴溥致敬于曹公。

jiā zhāng zhèn wēi jiāng jūn xiōng mào píng kòu jiāng jūn

加璋振威将军,兄瑁平寇将军。

mào kuáng jí wù gù

瑁狂疾物故。

zhāng fù qiǎn bié jià cóng shì shǔ jùn zhāng sù sòng sǒu bīng sān bǎi rén bìng zá yù wù yú cáo gōng cáo gōng bài sù wèi guǎng hàn tài shǒu

璋复遣别驾从事蜀郡张肃送叟兵三百人并杂御物于曹公,曹公拜肃为广汉太守。

zhāng fù qiǎn bié jià zhāng sōng yì cáo gōng cáo gōng shí yǐ dìng jīng zhōu zǒu xiān zhǔ bù fù cún lù sōng sōng yǐ cǐ yuàn

璋复遣别驾张松诣曹公,曹公时已定荆州,走先主,不复存录松,松以此怨。

huì cáo gōng jūn bù lì chì bì jiān yǐ yì sǐ

会曹公军不利赤壁,兼以疫死。

sōng hái cī huǐ cáo gōng quàn zhāng zì jué yīn shuō zhāng yuē liú yù zhōu shǐ jūn zhī fèi fǔ kě yǔ jiāo tōng

松还,疵毁曹公,劝璋自绝,因说璋曰:“刘豫州,使君之肺腑,可与交通。

zhāng jiē rán zhī qiǎn fǎ zhèng lián hǎo xiān zhǔ xún yòu lìng zhèng jí mèng dá sòng bīng shù qiān zhù xiān zhǔ shǒu yù zhèng suì hái

”璋皆然之,遣法正连好先主,寻又令正及孟达送兵数千助先主守御,正遂还。

hòu sōng fù shuō zhāng yuē jīn zhōu zhōng zhū jiāng páng xī li yì děng jiē shì gōng jiāo háo yù yǒu wài yì bù dé yù zhōu zé dí gōng qí wài mín gōng qí nèi bì bài zhī dào yě

后松复说璋曰:“今州中诸将庞羲、李异等皆恃功骄豪,欲有外意,不得豫州,则敌攻其外,民攻其内,必败之道也。

zhāng yòu cóng zhī qiǎn fǎ zhèng qǐng xiān zhǔ

”璋又从之,遣法正请先主。

zhāng zhǔ bù huáng quán chén qí lì hài cóng shì guǎng hàn wáng lèi zì dǎo xiàn yú zhōu mén yǐ jiàn zhāng yī wú suǒ nà chì zài suǒ gòng fèng xiān zhǔ xiān zhǔ rù jìng rú guī

璋主簿黄权陈其利害,从事广汉王累自倒县于州门以谏,璋一无所纳,敕在所供奉先主,先主入境如归。

xiān zhǔ zhì jiāng zhōu běi yóu diàn jiāng shuǐ yì fú

先主至江州,北由垫江水诣涪。

qù chéng dū sān bǎi liù shí lǐ shì suì jiàn ān shí liù nián yě

去成都三百六十里,是岁建安十六年也。

zhāng lǜ bù qí sān wàn yú rén chē chéng zhàng màn jīng guāng yào mù wǎng jiù yù huì xiān zhǔ suǒ qiāng qiāng shì

璋率步骑三万余人,车乘帐幔,精光耀目,往就与会先主所将将士。

gēng xiāng zhī shì huān yǐn bǎi yú rì

更相之适,欢饮百余日。

zhāng zī gěi xiān zhǔ shǐ tǎo zhāng lǔ rán hòu fēn bié

璋资给先主,使讨张鲁,然后分别。

míng nián xiān zhǔ zhì jiā méng hái bīng nán xiàng suǒ zài jiē kè

明年,先主至葭萌,还兵南向,所在皆克。

shí jiǔ nián jìn wéi chéng dū shù shí rì chéng zhōng shàng yǒu jīng bīng sān wàn rén gǔ bó zhī yī nián lì mín xián yù sǐ zhàn

十九年,进围成都数十日,城中尚有精兵三万人,谷帛支一年,吏民咸欲死战。

zhāng yán fù zǐ zài zhōu èr shí yú nián wú ēn dé yǐ jiā bǎi xìng

璋言:“父子在州二十余年,无恩德以加百姓。

bǎi xìng gōng zhàn sān nián jī gāo cǎo yě zhě yǐ zhāng gù yě hé xīn néng ān

百姓攻战三年,肌膏草野者,以璋故也,何心能安!

suì kāi chéng chū jiàng qún xià mò bù liú tì

”遂开城出降,群下莫不流涕。

xiān zhǔ qiān zhāng yú nán jùn gōng ān jǐn guī qí cái wù jí gù pèi zhèn wēi jiāng jūn yìn shòu

先主迁璋于南郡公安,尽归其财物及故佩振威将军印绶。

sūn quán shā guān yǔ qǔ jīng zhōu yǐ zhāng wèi yì zhōu mù zhù zǐ guī

孙权杀关羽,取荆州,以璋为益州牧,驻秭归。

zhāng zú nán zhōng háo lǜ yōng kǎi jù yì jùn fǎn fù yú wú

璋卒,南中豪率雍闿据益郡反,附于吴。

quán fù yǐ zhāng zi chǎn wèi yì zhōu cì shǐ chǔ jiāo yì jiè shǒu

权复以璋子阐为益州刺史,处交、益界首。

chéng xiàng zhū gě liàng píng nán tǔ chǎn hái wú wèi yù shǐ zhōng chéng

丞相诸葛亮平南土,阐还吴,为御史中丞。

chū zhāng zhǎng zǐ xún qī páng xī nǚ yě

初,璋长子循妻,庞羲女也。

xiān zhǔ dìng shǔ xī wèi zuǒ jiāng jūn sī mǎ zhāng shí cóng xī qǐ liú xún xiān zhǔ yǐ wéi fèng chē zhōng láng jiàng

先主定蜀,羲为左将军司马,璋时从羲启留循,先主以为奉车中郎将。

shì yǐ zhāng èr zi zhī hòu fēn zài wú shǔ

是以璋二子之后,分在吴、蜀。

píng yuē xī wèi bào wén xǔ fù zhī yán zé nà báo jī yú shì liú xīn jiàn tú chèn zhī wén zé míng zì gǎi yì zhōng yú bù miǎn qí shēn ér qìng zhōng èr zhǔ

评曰:昔魏豹闻许负之言则纳薄姬于室,刘歆见图谶之文则名字改易,终于不免其身,而庆钟二主。

cǐ zé shén míng bù kě xū yào tiān mìng bù kě wàng jì bì rán zhī yàn yě

此则神明不可虚要,天命不可妄冀,必然之验也。

ér liú yān wén dǒng fú zhī cí zé xīn cún yì tǔ tīng xiāng zhě zhī yán zé qiú hūn wú shì jù zào yú fú tú qiè shén qì qí huò shén yǐ

而刘焉闻董扶之辞则心存益土,听相者之言则求婚吴氏,遽造舆服,图窃神器,其惑甚矣。

zhāng cái fēi rén xióng ér jù tǔ luàn shì fù shèng zhì kòu zì rán zhī lǐ qí jiàn duó qǔ fēi bù xìng yě

璋才非人雄,而据土乱世,负乘致寇,自然之理,其见夺取,非不幸也。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →