liú fēng zhě běn luō hóu kòu shì zhī zǐ cháng shā liú shì zhī shēng yě
刘封者，本罗侯寇氏之子，长沙刘氏之甥也。
xiān zhǔ zhì jīng zhōu yǐ wèi yǒu jì sì yǎng fēng wèi zi
先主至荆州，以未有继嗣，养封为子。
jí xiān zhǔ rù shǔ zì jiā méng hái gōng liú zhāng shí fēng nián èr shí yú yǒu wǔ yì qì lì guò rén jiàng bīng jù yǔ zhū gě liàng zhāng fēi děng sù liú xī shàng suǒ zài zhàn kè
及先主入蜀，自葭萌还攻刘璋，时封年二十馀，有武艺，气力过人，将兵俱与诸葛亮、张飞等溯流西上，所在战克。
yì zhōu jì dìng yǐ fēng wèi fù jūn zhōng láng jiàng
益州既定，以封为副军中郎将。
chū liú zhāng qiǎn fú fēng mèng dá fù fǎ zhèng gè jiàng bīng èr qiān rén shǐ yíng xiān zhǔ xiān zhǔ yīn lìng dá bìng lǐng qí zhòng liú tún jiāng líng
初，刘璋遣扶风孟达副法正，各将兵二千人，使迎先主，先主因令达并领其众，留屯江陵。
shǔ píng hòu yǐ dá wèi yí dū tài shǒu
蜀平后，以达为宜都太守。
jiàn ān èr shí sì nián mìng dá cóng zǐ guī běi gōng fáng líng fáng líng tài shǒu kuǎi qí wèi dá bīng suǒ hài
建安二十四年，命达从秭归北攻房陵，房陵太守蒯祺为达兵所害。
dá jiāng jìn gōng shàng yōng xiān zhǔ yīn kǒng dá nán dú rèn nǎi qiǎn fēng zì hàn zhōng chéng miǎn shuǐ xià tǒng dá jūn yǔ dá huì shàng yōng
达将进攻上庸，先主阴恐达难独任，乃遣封自汉中乘沔水下统达军，与达会上庸。
shàng yōng tài shǒu shēn dān jǔ zhòng jiàng qiǎn qī zǐ jí zōng zú yì chéng dū
上庸太守申耽举众降，遣妻子及宗族诣成都。
xiān zhǔ jiā dān zhēng běi jiāng jūn lǐng shàng yōng tài shǒu yuán xiāng hòu rú gù yǐ dān dì yí wèi jiàn xìn jiāng jūn xi chéng tài shǒu qiān fēng wèi fù jūn jiāng jūn
先主加耽征北将军，领上庸太守员乡侯如故，以耽弟仪为建信将军、西城太守，迁封为副军将军。
zì guān yǔ wéi fán chéng xiāng yáng lián hū fēng dá lìng fā bīng zì zhù
自关羽围樊城、襄阳，连呼封、达，令发兵自助。
fēng dá cí yǐ shān jùn chū fù wèi kě dòng yáo bù chéng yǔ mìng
封、达辞以山郡初附，未可动摇，不承羽命。
huì yǔ fù bài xiān zhǔ hèn zhī
会羽覆败，先主恨之。
yòu fēng yǔ dá fèn zhēng bù hé fēng xún duó dá gǔ chuī
又封与达忿争不和，封寻夺达鼓吹。
dá jì jù zuì yòu fèn huì fēng suì biǎo cí xiān zhǔ lǜ suǒ lǐng jiàng wèi
达既惧罪，又忿恚封，遂表辞先主，率所领降魏。
wèi wén dì shàn dá zhī zī cái róng guān yǐ wéi sàn qí cháng shì jiàn wǔ jiàng jūn fēng píng yáng tíng hòu
魏文帝善达之姿才容观，以为散骑常侍、建武将军，封平阳亭侯。
hé fáng líng shàng yōng xi chéng sān jùn wèi xīn chéng jùn yǐ dá lǐng xīn chéng tài shǒu
合房陵、上庸、西城三郡为新城郡，以达领新城太守。
qiǎn zhēng nán jiāng jūn xià hóu shàng yòu jiāng jūn xú huang yǔ dá gòng xí fēng
遣征南将军夏侯尚、右将军徐晃与达共袭封。
dá yǔ fēng shū yuē
达与封书曰：
gǔ rén yǒu yán bù jiān qīn xīn bù jiā jiù
古人有言：‘不间亲，新不加旧。
cǐ wèi shàng míng xià zhí chán tè bù xíng yě
’此谓上明下直，谗慝不行也。
ruò nǎi quán jūn jué zhǔ xián fù cí qīn yóu yǒu zhōng chén dǎo gōng yǐ lí huò xiào zǐ bào rén yǐ xiàn nán zhǒng shāng bái qǐ xiào jǐ bó qí jiē qí lèi yě
若乃权君谲主，贤父慈亲，犹有忠臣蹈功以罹祸，孝子抱仁以陷难，种、商、白起、孝己、伯奇，皆其类也。
qí suǒ yǐ rán fēi gǔ ròu hǎo lí qīn qīn lè huàn yě
其所以然，非骨肉好离，亲亲乐患也。
huò yǒu ēn yí ài yì yì yǒu chán jiān qí jiān suī zhōng chén bù néng yí zhī wū jūn xiào zǐ bù néng biàn zhī wū fù zhě yě
或有恩移爱易，亦有谗间其间，虽忠臣不能移之于君，孝子不能变之于父者也。
shì lì suǒ jiā gǎi qīn wéi chóu kuàng fēi qīn qīn hu
势利所加，改亲为雠，况非亲亲乎！
gù shēn shēng wèi jí yù kòu chu jiàn bǐng shòu xíng zhī qì dāng sì lì zhī zhèng ér yóu rú cǐ
故申生、卫伋、御寇、楚建禀受形之气，当嗣立之正，而犹如此。
jīn zú xià yǔ hàn zhōng wáng dào lù zhī rén ěr qīn fēi gǔ xuè ér jù shì quán yì fēi jūn chén ér chù shàng wèi zhēng zé yǒu piān rèn zhī wēi jū zé yǒu fù jūn zhī hào yuǎn jìn suǒ wén yě
今足下与汉中王，道路之人耳，亲非骨血而据势权，义非君臣而处上位，征则有偏任之威，居则有副军之号，远近所闻也。
zì lì ā dǒu wèi tài zǐ yǐ lái yǒu shí zhī rén xiāng wèi hán xīn
自立阿斗为太子已来，有识之人相为寒心。
rú shǐ shēn shēng cóng zǐ yú zhī yán bì wèi tài bó
如使申生从子舆之言，必为太伯；
wèi jí tīng qí dì zhī móu wú zhāng fù zhī jī yě
卫伋听其弟之谋，无彰父之讥也。
qiě xiǎo bái chū bēn rù ér wèi bà
且小白出奔，入而为霸；
zhòng ěr yú yuán zú yǐ kè fù
重耳逾垣，卒以克复。
zì gǔ yǒu zhī fēi dú jīn yě
自古有之，非独今也。
fu zhì guì miǎn huò míng shàng sù dá pū kuí hàn zhōng wáng lǜ dìng wū nèi yí shēng wū wài yǐ
夫智贵免祸，明尚夙达，仆揆汉中王虑定于内，疑生于外矣；
lǜ dìng zé xīn gù yí shēng zé xīn jù luàn huò zhī xīng zuò wèi zēng bù yóu fèi lì zhī jiān yě
虑定则心固，疑生则心惧，乱祸之兴作，未曾不由废立之间也。
sī yuàn rén qíng bù néng bù jiàn kǒng zuǒ yòu bì yǒu yǐ jiān wū hàn zhōng wáng yǐ
私怨人情，不能不见，恐左右必有以间于汉中王矣。
rán zé yí chéng yuàn wén qí fā ruò jiàn jī ěr
然则疑成怨闻，其发若践机耳。
jīn zú xià zài yuǎn shàng kě jiǎ xī yī shí
今足下在远，尚可假息一时；
ruò dà jūn suì jìn zú xià shī jù ér hái qiè xiāng wéi wēi zhī
若大军遂进，足下失据而还，窃相为危之。
xī wēi zǐ qù yīn zhì guǒ bié zú wéi nán bèi huò yóu jiē rú sī
昔微子去殷，智果别族，违难背祸，犹皆如斯。
jīn zú xià qì fù mǔ ér wéi rén hòu fēi lǐ yě
今足下弃父母而为人后，非礼也；
zhī huò jiāng zhì ér liú zhī fēi zhì yě
知祸将至而留之，非智也；
jiàn zhèng bù cóng ér yí zhī fēi yì yě
见正不从而疑之，非义也。
zì hào wèi zhàng fū wèi cǐ sān zhě hé suǒ guì hu
自号为丈夫，为此三者，何所贵乎？
yǐ zú xià zhī cái qì shēn lái dōng jì sì luō hóu bù wéi bèi qīn yě
以足下之才，弃身来东，继嗣罗侯，不为背亲也；
běi miàn shì jūn yǐ zhèng gāng jì bù wéi qì jiù yě
北面事君，以正纲纪，不为弃旧也；
nù bù zhì luàn yǐ miǎn wēi wáng bù wéi tú xíng yě
怒不致乱，以免危亡，不为徒行也。
jiā bì xià xīn shòu shàn mìng xū xīn cè xí yǐ dé huái yuǎn ruò zú xià fān rán nèi xiàng fēi dàn yǔ pū wèi lún shòu sān bǎi hù fēng jì tǒng luō guó ér yǐ dāng gèng pōu fú dà bāng wèi shǐ fēng zhī jūn
加陛下新受禅命，虚心侧席，以德怀远，若足下翻然内向，非但与仆为伦，受三百户封，继统罗国而已，当更剖符大邦，为始封之君。
bì xià dà jūn jīn gǔ yǐ zhèn dāng zhuǎn dōu wǎn shān
陛下大军，金鼓以震，当转都宛、邓；
ruò èr dí bù píng jūn wú hái qī
若二敌不平，军无还期。
zú xià yi yīn cǐ shí zǎo dìng liáng jì
足下宜因此时早定良计。
yì yǒu lì jiàn dà rén shī yǒu zì qiú duō fú xíng yǐ
易有‘利见大人’，诗有‘自求多福’，行矣。
jīn zú xià miǎn zhī wú shǐ hú tū bì mén bù chū
今足下勉之，无使狐突闭门不出。
fēng bù cóng dá yán
封不从达言。
shēn yí pàn fēng fēng pò zǒu hái chéng dū
申仪叛封，封破走还成都。
shēn dān jiàng wèi wèi jiǎ dān huái jí jiāng jūn xǐ jū nán yáng yí wèi xìng tài shǒu fēng yuán xiāng hòu zhūn xún kǒu
申耽降魏，魏假耽怀集将军，徙居南阳，仪魏兴太守，封员乡侯，屯洵口。
fēng jì zhì xiān zhǔ zé fēng zhī qīn líng dá yòu bù jiù yǔ
封既至，先主责封之侵陵达，又不救羽。
zhū gě liàng lǜ fēng gāng měng yì shì zhī hòu zhōng nán zhì yù quàn xiān zhǔ yīn cǐ chú zhī
诸葛亮虑封刚猛，易世之后终难制御，劝先主因此除之。
wū shì cì fēng sǐ shǐ zì cái
于是赐封死，使自裁。
fēng tàn yuē hèn bù yòng mèng zǐ dù zhī yán
封叹曰：“恨不用孟子度之言！
xiān zhǔ wèi zhī liú tì
”先主为之流涕。
dá běn zì zi jìng bì xiān zhǔ shū fù jìng gǎi zhī
达本字子敬，避先主叔父敬，改之。
péng yàng zì yǒng nián guǎng hàn rén
彭羕字永年，广汉人。
shēn cháng bā chǐ róng mào shén wěi
身长八尺，容貌甚伟。
zī xìng jiāo ào duō suǒ qīng hū wéi jìng tóng jùn qín zi chì jiàn zhī wū tài shǒu xǔ jìng yuē xī gāo zōng mèng fù shuō zhōu wén qiú lǚ shàng yuán jí hàn zǔ nà shí qí wū bù yī cǐ nǎi dì wáng zhī suǒ yǐ chàng yè chuí tǒng jī xī jué gōng yě
姿性骄傲，多所轻忽，惟敬同郡秦子敕，荐之于太守许靖曰：“昔高宗梦傅说，周文求吕尚，爰及汉祖，纳食其于布衣，此乃帝王之所以倡业垂统，缉熙厥功也。
jīn míng fǔ jī gǔ huáng jí yǔn zhí shén líng tǐ gōng liú zhī dé xíng wù jiǎn zhī huì qīng miào zhī zuò wū shì hu shǐ bāo biǎn zhī yì wū shì hu xìng rán ér liù hé wèi zhī bèi yě
今明府稽古皇极，允执神灵，体公刘之德，行勿翦之惠，清庙之作于是乎始，褒贬之义于是乎兴，然而六翮未之备也。
fú jiàn chǔ shì mián zhú qín mì yīng shān fǔ zhī dé lǚ juàn shēng zhī zhí zhěn shí sòu liú yín yǒng yùn páo yǎn xī wū rén yì zhī tú tián dàn wū hào rán zhī yù gāo gài jié xíng shǒu zhēn bù kuī suī gǔ rén qián dùn miè yǐ jiā zhān
伏见处士绵竹秦宓，膺山甫之德，履隽生之直，枕石漱流，吟咏缊袍，偃息于仁义之途，恬淡于浩然之域，高概节行，守真不亏，虽古人潜遁，蔑以加旃。
ruò míng fǔ néng zhāo zhì cǐ rén bì yǒu zhōng dǎng luò luò zhī yù fēng gōng hòu lì jiàn jī lì xūn rán hòu jì gōng wū wáng fǔ fēi shēng wū lái shì bù yì měi zāi
若明府能招致此人，必有忠谠落落之誉，丰功厚利，建迹立勋，然后纪功于王府，飞声于来世，不亦美哉！
yàng shì zhōu bù guò shū zuǒ hòu yòu wèi zhòng rén suǒ bàng huǐ wū zhōu mù liú zhāng zhāng kūn qián yàng wèi tú lì
羕仕州，不过书佐，后又为众人所谤毁于州牧刘璋，璋髡钳羕为徒隶。
huì xiān zhǔ rù shǔ sù liú běi xíng
会先主入蜀，溯流北行。
yàng yù nà shuō xiān zhǔ nǎi wǎng jiàn páng tǒng
羕欲纳说先主，乃往见庞统。
tǒng yǔ yàng fēi gù rén yòu shì yǒu bīn kè yàng jìng shàng tǒng chuáng wò wèi tǒng yuē xū kè ba dāng yǔ qīng shàn tán
统与羕非故人，又适有宾客，羕径上统床卧，谓统曰：“须客罢当与卿善谈。
tǒng kè jì ba wǎng jiù yàng zuò yàng yòu xiān zé tǒng shí rán hòu gòng yǔ yīn liú xìn sù zhì yú jīng rì
”统客既罢，往就羕坐，羕又先责统食，然后共语，因留信宿，至于经日。
tǒng dà shàn zhī ér fǎ zhèng sù zì zhī yàng suì bìng zhì zhī xiān zhǔ
统大善之，而法正宿自知羕，遂并致之先主。
xiān zhǔ yì yǐ wéi qí shù lìng yàng xuān chuán jūn shì zhǐ shòu zhū jiāng fèng shǐ chēng yì shí yù rì jiā
先主亦以为奇，数令羕宣传军事，指授诸将，奉使称意，识遇日加。
chéng dū jì dìng xiān zhǔ lǐng yì zhōu mù bá yàng wèi zhì zhōng cóng shì
成都既定，先主领益州牧，拔羕为治中从事。
yàng qǐ tú bù yī zhāo chù zhōu rén zhī shàng xíng sè áo rán zì jīn de yù zī shén
羕起徒步，一朝处州人之上，形色嚣然，自矜得遇滋甚。
zhū gě liàng suī wài jiē dài yàng ér nèi bù néng shàn
诸葛亮虽外接待羕，而内不能善。
lǚ mì yán xiān zhǔ yàng xīn dà zhì guǎng nán kě bǎo ān
屡密言先主，羕心大志广，难可保安。
xiān zhǔ jì jìng xìn liàng jiā chá yàng xíng shì yì yǐ shāo shū zuǒ qiān yàng wèi jiāng yáng tài shǒu
先主既敬信亮，加察羕行事，意以稍疏，左迁羕为江阳太守。
yàng wén dāng yuǎn chū sī qíng bú yuè wǎng yì mǎ chāo
羕闻当远出，私情不悦，往诣马超。
chāo wèn yàng yuē qīng cái jù xiù bá zhǔ gōng xiāng dài zhì zhòng wèi qīng dāng yǔ kǒng míng xiào zhí zhū rén qí zú bìng qū níng dāng wài shòu xiǎo jùn shī rén běn wàng hu
超问羕曰：“卿才具秀拔，主公相待至重，谓卿当与孔明、孝直诸人齐足并驱，宁当外授小郡，失人本望乎？
yàng yuē lǎo gé huāng bèi kě fù dào yá
“羕曰：“老革荒悖，可复道邪！
yòu wèi chāo yuē qīng wèi qí wài wǒ wèi qí nèi tiān xià bù zú dìng yě
”又谓超曰：“卿为其外，我为其内，天下不足定也。
chāo jī lǚ guī guó cháng huái wēi jù wén yàng yán dà jīng mò rán bù dá
”超羁旅归国，常怀危惧，闻羕言大惊，默然不答。
yàng tuì jù biǎo yàng cí wū shì shōu yàng fù yǒu sī
羕退，具表羕辞，于是收羕付有司。
yàng wū yù zhōng yǔ zhū gě liàng shū yuē pū xī yǒu shì wū zhū hóu yǐ wéi cáo cāo bào nüè sūn quán wú dào zhèn wēi ān ruò qí wéi zhǔ gōng yǒu bà wáng zhī qì kě yǔ xīng yè zhì zhì gù nǎi fān rán yǒu qīng jǔ zhī zhì
羕于狱中与诸葛亮书曰：“仆昔有事于诸侯，以为曹操暴虐，孙权无道，振威暗弱，其惟主公有霸王之器，可与兴业致治，故乃翻然有轻举之志。
huì gōng lái xi pū yīn fǎ xiào zhí zì xuàn zhōu páng tǒng zhēn zhuó qí jiān suì de yì gōng wū jiā méng zhǐ zhǎng ér tán lùn zhì shì zhī wu jiǎng bà wáng zhī yì jiàn qǔ yì zhōu zhī cè gōng yì sù lǜ míng dìng jí xiāng rán zàn suì jǔ shì yān
会公来西，仆因法孝直自衒鬻，庞统斟酌其间，遂得诣公于葭萌，指掌而谭，论治世之务，讲霸王之义，建取益州之策，公亦宿虑明定，即相然赞，遂举事焉。
pū wū gù zhōu bù miǎn fán yōng yōu wū zuì wǎng de zāo fēng yún jī shǐ zhī zhōng qiú jūn de jūn zhì xíng míng xiǎn cóng bù yī zhī zhōng zhuó wèi guó shì dào qiè mào cái
仆于故州不免凡庸，忧于罪罔，得遭风云激矢之中，求君得君，志行名显，从布衣之中擢为国士，盗窃茂才。
fèn zǐ zhī hòu shuí fù guò cǐ
分子之厚，谁复过此。
yàng yī zhāo kuáng bèi zì qiú zū hǎi wèi bù zhōng bú yì zhī guǐ hu
羕一朝狂悖，自求菹醢，为不忠不义之鬼乎！
xiān mín yǒu yán zuǒ shǒu jù tiān xià zhī tú yòu shǒu wěn yān hóu yú fū bù wéi yě
先民有言，左手据天下之图，右手刎咽喉，愚夫不为也。
kuàng pū pō bié shū mài zhě zāi
况仆颇别菽麦者哉！
suǒ yǐ yǒu yuàn wàng yì zhě bù zì dù liàng gǒu yǐ wéi shǒu xīng shì yè ér yǒu tóu jiāng yáng zhī lùn bù jiě zhǔ gōng zhī yì yì zú gǎn jī pō yǐ bèi jiǔ tuì shī lǎo yǔ
所以有怨望意者，不自度量，苟以为首兴事业，而有投江阳之论，不解主公之意，意卒感激，颇以被酒，侻失'老'语。
cǐ pū zhī xià yú báo lǜ suǒ zhì zhǔ gōng shí wèi lǎo yě
此仆之下愚薄虑所致，主公实未老也。
qiě fú lì yè qǐ zài lǎo shào xī bó jiǔ shí níng yǒu shuāi zhì fù wǒ cí fù zuì yǒu bǎi sǐ
且夫立业，岂在老少，西伯九十，宁有衰志，负我慈父，罪有百死。
zhì wū nèi wài zhī yán yù shǐ mèng qǐ lì gōng běi zhōu lù lì zhǔ gōng gòng tǎo cáo cāo ěr níng gǎn yǒu tā zhì yá
至于内外之言，欲使孟起立功北州，戮力主公，共讨曹操耳，宁敢有他志邪？
mèng qǐ shuō zhī shì yě dàn bù fēn bié qí jiān tòng rén xīn ěr
孟起说之是也，但不分别其间，痛人心耳。
xī měi yǔ páng tǒng gòng xiāng shì yuē zhù tuō zú xià mò zōng jìn xīn wū zhǔ gōng zhī yè zhuī míng gǔ rén zài xūn zhú bó
昔每与庞统共相誓约，庶讬足下末踪，尽心于主公之业，追名古人，载勋竹帛。
tǒng bù xìng ér sǐ pū bài yǐ qǔ huò
统不幸而死，仆败以取祸。
zì wǒ duò zhī jiāng fù shuí yuàn
自我堕之，将复谁怨！
zú xià dāng shì yī lǚ yě yi shàn yǔ zhǔ gōng jì shì jì qí dà yóu
足下，当世伊、吕也，宜善与主公计事，济其大猷。
tiān míng de chá shén qí yǒu líng fù hé yán zāi
天明地察，神祇有灵，复何言哉！
guì shǐ zú xià míng pū běn xīn ěr
贵使足下明仆本心耳。
xíng yǐ nǔ lì zì ài zì ài
行矣努力，自爱，自爱！
yàng jìng zhū sǐ shí nián sān shí qī
”羕竟诛死，时年三十七。
liáo lì zì gōng yuān wǔ líng lín yuán rén
廖立字公渊，武陵临沅人。
xiān zhǔ lǐng jīng zhōu mù pì wéi cóng shì nián wèi sān shí zhuó wèi cháng shā tài shǒu
先主领荆州牧，辟为从事，年未三十，擢为长沙太守。
xiān zhǔ rù shǔ zhū gě liàng zhèn jīng tǔ sūn quán qiǎn shǐ tōng hǎo wū liàng yīn wèn shì rén jiē shuí xiāng jīng wěi zhě liàng dá yuē páng tǒng liáo lì chu zhī liáng cái dāng zàn xīng shì yè zhě yě
先主入蜀，诸葛亮镇荆土，孙权遣使通好于亮，因问士人皆谁相经纬者，亮答曰：“庞统、廖立，楚之良才，当赞兴世业者也。
jiàn ān èr shí nián quán qiǎn lǚ méng yǎn xí nán sān jùn lì tuō shēn zǒu zì guī xiān zhǔ
”建安二十年，权遣吕蒙奄袭南三郡，立脱身走，自归先主。
xiān zhǔ sù shi dài zhī bù shēn zé yě yǐ wéi ba jùn tài shǒu
先主素识待之，不深责也，以为巴郡太守。
èr shí sì nián xiān zhǔ wèi hàn zhōng wáng zhēng lì wèi shì zhōng
二十四年，先主为汉中王，征立为侍中。
hòu zhǔ xí wèi xǐ zhǎng shuǐ xiào wèi
后主袭位，徙长水校尉。
lì běn yì zì wèi cái míng yi wèi zhū gě liàng zhī èr ér gèng yóu sàn zài li yán děng xià cháng huái yàng yàng
立本意，自谓才名宜为诸葛亮之贰，而更游散在李严等下，常怀怏怏。
hòu chéng xiāng yuàn li shào jiǎng wǎn zhì lì jì yuē jūn dāng yuǎn chū qīng zhū rén hǎo dì qí shì
后丞相掾李邵、蒋琬至，立计曰：“军当远出，卿诸人好谛其事。
xī xiān dì bù qǔ hàn zhōng zǒu yǔ wú rén zhēng nán sān jùn zú yǐ sān jùn yǔ wú rén tú láo yì lì shì wú yì ér hái
昔先帝不取汉中，走与吴人争南三郡，卒以三郡与吴人，徒劳役吏士，无益而还。
jì wáng hàn zhōng shǐ xià hóu yuān zhāng hé shēn rù yú ba jǐ sàng yī zhōu
既亡汉中，使夏侯渊、张郃深入于巴，几丧一州。
hòu zhì hàn zhōng shǐ guān hòu shēn sǐ wú jié yí shàng yōng fù bài tú shī yī fāng
后至汉中，使关侯身死无孑遗，上庸覆败，徒失一方。
shì yǔ hù shì yǒng míng zuò jūn wú fǎ zhí yǐ yì tū ěr gù qián hòu shù sàng shī zhòng yě
是羽怙恃勇名，作军无法，直以意突耳，故前后数丧师众也。
rú xiàng lǎng wén gōng fán sú zhī rén ěr
如向朗、文恭，凡俗之人耳。
gōng zuò zhì zhōng wú gāng jì
恭作治中无纲纪；
lǎng xī fèng mǎ liáng xiōng dì wèi wéi shèng rén jīn zuò zhǎng shǐ sù néng hé dào
朗昔奉马良兄弟，谓为圣人，今作长史，素能合道。
zhōng láng guō yǎn zhǎng cóng rén zhě ěr bù zú yǔ jīng dà shì ér zuò shì zhōng
中郎郭演长，从人者耳，不足与经大事，而作侍中。
jīn ruò shì yě yù rèn cǐ sān rén wèi bù rán yě
今弱世也，欲任此三人，为不然也。
wáng lián liú sú gǒu zuò póu kè shǐ bǎi xìng pí bì yǐ zhì jīn rì
王连流俗，苟作掊克，使百姓疲弊，以致今日。
shào wǎn jù bái qí yán wū zhū gě liàng
”邵、琬具白其言于诸葛亮。
liàng biǎo lì yuē zhǎng shuǐ xiào wèi liáo lì zuò zì guì dà zāng pǐ qún shì gōng yán guó jiā bù rèn xián dá ér rèn sú lì yòu yán wàn rén lǜ zhě jiē xiǎo zi yě
亮表立曰：“长水校尉廖立，坐自贵大，臧否群士，公言国家不任贤达而任俗吏，又言万人率者皆小子也；
fěi bàng xiān dì cī huǐ zhòng chén
诽谤先帝，疵毁众臣。
rén yǒu yán guó jiā bīng zhòng jiǎn liàn bù wǔ fēn míng zhě lì jǔ tóu shì wū fèn zhà zuò sè yuē zú yán
人有言国家兵众简练，部伍分明者，立举头视屋，愤咤作色曰：‘足言！
fán rú shì zhě bù kě shèng shǔ
’凡如是者不可胜数。
yáng zhī luàn qún yóu néng wéi hài kuàng lì tuō zài dà wèi zhōng rén yǐ xià shí zhēn wěi yá
羊之乱群，犹能为害，况立讬在大位，中人以下识真伪邪？
wū shì fèi lì wèi mín xǐ wèn shān jùn
”于是废立为民，徙汶山郡。
lì gōng lǜ qī zǐ gēng zhí zì shǒu wén zhū gě liàng zú chuí qì tàn yuē wú zhōng wèi zuǒ rèn yǐ
立躬率妻子耕殖自守，闻诸葛亮卒，垂泣叹曰：“吾终为左衽矣！
hòu jiān jūn jiāng wéi lǜ piān jūn jīng wèn shān yì lì chēng lì yì qì bù shuāi yán lùn zì ruò
”后监军姜维率偏军经汶山、诣立，称立意气不衰，言论自若。
lì suì zhōng xǐ suǒ
立遂终徙所。
qī zǐ hái shǔ
妻子还蜀。
li yán zì zhèng fāng nán yáng rén yě
李严字正方，南阳人也。
shǎo wèi jùn zhí lì yǐ cái gàn chēng
少为郡职吏，以才干称。
jīng zhōu mù liú biǎo shǐ lì zhū jùn xiàn
荆州牧刘表使历诸郡县。
cáo gōng rù jīng zhōu shí yán zǎi zǐ guī suì xi yì shǔ liú zhāng yǐ wéi chéng dū lìng fù yǒu néng míng
曹公入荆州时，严宰秭归，遂西诣蜀，刘璋以为成都令，复有能名。
jiàn ān shí bā nián shǔ yán wèi hù jūn jù xiān zhǔ wū mián zhú
建安十八年，署严为护军，拒先主于绵竹。
yán lǜ zhòng jiàng xiān zhǔ xiān zhǔ bài yán pí jiàng jūn
严率众降先主，先主拜严裨将军。
chéng dū jì dìng wèi qián wéi tài shǒu xīng yè jiāng jūn
成都既定，为犍为太守、兴业将军。
èr shí sān nián dào zéi mǎ qín gāo shèng děng qǐ shì wū qī hé jù bù wǔ shù wàn rén dào zī zhōng xiàn
二十三年，盗贼马秦、高胜等起事于郪，合聚部伍数万人，到资中县。
shí xiān zhǔ zài hàn zhōng yán bù gēng fā bīng dàn lǜ jiāng jùn shì wǔ qiān rén tǎo zhī zhǎn qín shèng děng shǒu
时先主在汉中，严不更发兵，但率将郡士五千人讨之，斩秦、胜等首。
zhī dǎng xīng sàn xī fù mín jí
枝党星散，悉复民籍。
yòu yuè guī yí lǜ gāo dìng qiǎn jūn wéi xīn dào xiàn yán chí wǎng fù jiù zéi jiē pò zǒu
又越巂夷率高定遣军围新道县，严驰往赴救，贼皆破走。
jiā fǔ hàn jiāng jūn lǐng jùn rú gù
加辅汉将军，领郡如故。
zhāng wǔ èr nián xiān zhǔ zhēng yán yì yǒng ān gōng bài shàng shū lìng
章武二年，先主征严诣永安宫，拜尚书令。
sān nián xiān zhǔ jí bìng yán yǔ zhū gě liàng bìng shòu yí zhào fǔ shǎo zhǔ
三年，先主疾病，严与诸葛亮并受遗诏辅少主；
yǐ yán wèi zhōng dōu hù tǒng nèi wài jūn shì liú zhèn yǒng ān
以严为中都护，统内外军事，留镇永安。
jiàn xìng yuán nián fēng dōu xiāng hòu jiǎ jié jiā guāng lù xūn
建兴元年，封都乡侯，假节，加光禄勋。
sì nián zhuǎn wéi qián jiāng jūn
四年，转为前将军。
yǐ zhū gě liàng yù chū jūn hàn zhōng yán dāng zhī hòu shì yí tún jiāng zhōu liú hù jūn chén dào zhù yǒng ān jiē tǒng shǔ yán
以诸葛亮欲出军汉中，严当知后事，移屯江州，留护军陈到驻永安，皆统属严。
yán yǔ mèng dá shū yuē wú yǔ kǒng míng jù shòu jì tuō yōu shēn zé zhòng sī de liáng bàn
严与孟达书曰：“吾与孔明俱受寄讬，忧深责重，思得良伴。
liàng yì yǔ dá shū yuē bù fèn rú liú qū shè wǎng zhì zhèng fāng xìng yě
”亮亦与达书曰：“部分如流，趋舍罔滞，正方性也。
qí jiàn guì zhòng rú cǐ
”其见贵重如此。
bā nián qiān piào qí jiāng jūn
八年，迁骠骑将军。
yǐ cáo zhēn yù sān dào xiàng hàn chuān liàng mìng yán jiāng èr wàn rén fù hàn zhōng
以曹真欲三道向汉川，亮命严将二万人赴汉中。
liàng biǎo yán zǐ fēng wèi jiāng zhōu dū du dū jūn diǎn yán hòu shì
亮表严子丰为江州都督督军，典严后事。
liàng yǐ míng nián dāng chū jūn mìng yán yǐ zhōng dōu hù shǔ fǔ shì
亮以明年当出军，命严以中都护署府事。
yán gǎi míng wèi píng
严改名为平。
jiǔ nián chūn liàng jūn qí shān píng cuī dū yùn shì
九年春，亮军祁山，平催督运事。
qiū xià zhī jì zhí tiān lín yǔ yùn liáng bù jì píng qiǎn cān jūn hú zhōng dū jūn chéng fān yù zhǐ hū liàng lái huán
秋夏之际，值天霖雨，运粮不继，平遣参军狐忠、督军成藩喻指，呼亮来还；
liàng chéng yǐ tuì jūn
亮承以退军。
píng wén jūn tuì nǎi gèng yáng jīng shuō jūn liáng ráo zú hé yǐ biàn guī
平闻军退，乃更阳惊，说“军粮饶足，何以便归“！
yù yǐ jiě jǐ bù bàn zhī zé xiǎn liàng bù jìn zhī qiān yě
欲以解己不办之责，显亮不进之愆也。
yòu biǎo hòu zhǔ shuō jūn wěi tuì yù yǐ yòu zéi yǔ zhàn
又表后主，说“军伪退，欲以诱贼与战”。
liàng jù chū qí qián hòu shǒu bǐ shū shū běn mò píng wéi cuò zhāng zhuó
亮具出其前后手笔书疏本末，平违错章灼。
píng cí qióng qíng jié shǒu xiè zuì fù
平辞穷情竭，首谢罪负。
wū shì liàng biǎo píng yuē zì xiān dì bēng hòu píng suǒ zài zhì jiā shàng wèi xiǎo huì ān shēn qiú míng wú yōu guó zhī shì
于是亮表平曰：“自先帝崩后，平所在治家，尚为小惠，安身求名，无忧国之事。
chén dāng běi chū yù de píng bīng yǐ zhèn hàn zhōng píng qióng nán zòng héng wú yǒu lái yì ér qiú yǐ wǔ jùn wèi bā zhōu cì shǐ
臣当北出，欲得平兵以镇汉中，平穷难纵横，无有来意，而求以五郡为巴州刺史。
qù nián chén yù xī zhēng yù lìng píng zhǔ dū hàn zhōng píng shuō sī mǎ yì děng kāi fǔ bì zhào
去年臣欲西征，欲令平主督汉中，平说司马懿等开府辟召。
chén zhī píng bǐ qíng yù yīn xíng zhī jì bī chén qǔ lì yě shì yǐ biǎo píng zi fēng dū zhǔ jiāng zhōu lóng chóng qí yù yǐ qǔ yī shí zhī wu
臣知平鄙情，欲因行之际偪臣取利也，是以表平子丰督主江州，隆崇其遇，以取一时之务。
píng zhì zhī rì dōu wěi zhū shì qún chén shàng xià jiē guài chén dài píng zhī hòu yě
平至之日，都委诸事，群臣上下皆怪臣待平之厚也。
zhèng yǐ dà shì wèi dìng hàn shì qīng wēi fá píng zhī duǎn mò ruò bāo zhī
正以大事未定，汉室倾危，伐平之短，莫若褒之。
rán wèi píng qíng zài wū róng lì ér yǐ bù yì píng xīn diān dǎo nǎi ěr
然谓平情在于荣利而已，不意平心颠倒乃尔。
ruò shì jī liú jiāng zhì huò bài shì chén bù mǐn yán duō zēng jiù
若事稽留，将致祸败，是臣不敏，言多增咎。
nǎi fèi píng wèi mín xǐ zǐ tóng jùn
”乃废平为民，徙梓潼郡。
shí èr nián píng wén liàng zú fā bìng sǐ
十二年，平闻亮卒，发病死。
píng cháng jì liàng dāng zì bǔ fù cè hòu rén bù néng gù yǐ jī fèn yě
平常冀亮当自补复，策后人不能，故以激愤也。
fēng guān zhì zhū tí tài shǒu
丰官至朱提太守。
liú yǎn zì wēi shuò lǔ guó rén yě
刘琰字威硕，鲁国人也。
xiān zhǔ zài yù zhōu pì wéi cóng shì yǐ qí zōng xìng yǒu fēng liú shàn tán lùn hòu qīn dài zhī suì suí cóng zhōu xuán cháng wèi bīn kè
先主在豫州，辟为从事，以其宗姓，有风流，善谈论，厚亲待之，遂随从周旋，常为宾客。
xiān zhǔ dìng yì zhōu yǐ yǎn wèi gù líng tài shǒu
先主定益州，以琰为固陵太守。
hòu zhǔ lì fēng dōu xiāng hòu bān wèi měi yà li yán wèi wèi wèi zhōng jūn shī hòu jiāng jūn qiān chē qí jiāng jūn
后主立，封都乡侯，班位每亚李严，为卫尉中军师后将军，迁车骑将军。
rán bù yù guó zhèng dàn lǐng bīng qiān yú suí chéng xiàng liàng fěng yì ér yǐ
然不豫国政，但领兵千馀，随丞相亮讽议而已。
chē fú yǐn shí hào wèi chǐ mí shì bì shù shí jiē néng wéi shēng yuè yòu xī jiào sòng dú lǔ líng guāng diàn fù
车服饮食，号为侈靡，侍婢数十，皆能为声乐，又悉教诵读鲁灵光殿赋。
jiàn xìng shí nián yǔ qián jūn shī wèi yán bù hé yán yǔ xū dàn liàng zé ràng zhī
建兴十年，与前军师魏延不和，言语虚诞，亮责让之。
yǎn yǔ liàng jiān xiè yuē yǎn bǐng xìng kōng xū běn báo cāo xíng jiā yǒu jiǔ huāng zhī bìng zì xiān dì yǐ lái fēn yún zhī lùn dài jiāng qīng fù
琰与亮笺谢曰：“琰禀性空虚，本薄操行，加有酒荒之病，自先帝以来，纷纭之论，殆将倾覆。
pō méng míng gōng běn qí yī xīn zài guó yuán qí shēn zhōng huì gòu fú chí quán jì zhì qí lù wèi yǐ zhì jīn rì
颇蒙明公本其一心在国，原其身中秽垢，扶持全济，致其禄位，以至今日。
jiān zhě mí zuì yán yǒu wéi cuò cí ēn hán rěn bù zhì zhī yú lǐ shǐ de quán wán bǎo yù xìng mìng
间者迷醉，言有违错，慈恩含忍，不致之于理，使得全完，保育性命。
suī bì kè jǐ zé gōng gǎi guò tóu sǐ yǐ shì shén líng
虽必克己责躬，改过投死，以誓神灵；
wú suǒ yòng mìng zé mǐ jì yán
无所用命，则靡寄颜。
wū shì liàng qiǎn yǎn hái chéng dū guān wèi rú gù
”于是亮遣琰还成都，官位如故。
yǎn shī zhì huāng hū
琰失志慌惚。
shí èr nián zhēng yuè yǎn qī hú shì rù hè tài hòu tài hòu lìng tè liú hú shì jīng yuè nǎi chū
十二年正月，琰妻胡氏入贺太后，太后令特留胡氏，经月乃出。
hú shì yǒu měi sè yǎn yí qí yǔ hòu zhǔ yǒu sī hū wǔ bǎi wō hú zhì wū yǐ lǚ bó miàn ér hòu qì qiǎn
胡氏有美色，琰疑其与后主有私，呼五百挝胡，至于以履搏面，而后弃遣。
hú jù yǐ gào yán yǎn yǎn zuò xia yù
胡具以告言琰，琰坐下狱。
yǒu sī yì yuē zú fēi wō qī zhī rén miàn fēi shòu lǚ zhī de
有司议曰：“卒非挝妻之人，面非受履之地。
yǎn jìng qì shì
”琰竟弃市。
zì shì dà chén qī mǔ cháo qìng suì jué
自是大臣妻母朝庆遂绝。
wèi yán zì wén zhǎng yì yáng rén yě
魏延字文长，义阳人也。
yǐ bù qǔ suí xiān zhǔ rù shǔ shù yǒu zhàn gōng qiān yá mén jiāng jūn
以部曲随先主入蜀，数有战功，迁牙门将军。
xiān zhǔ wèi hàn zhōng wáng qiān zhì chéng dōu dāng de zhòng jiāng yǐ zhèn hàn chuān zhòng lùn yǐ wéi bì zài zhāng fēi fēi yì yǐ xīn zì xǔ
先主为汉中王，迁治成都，当得重将以镇汉川，众论以为必在张飞，飞亦以心自许。
xiān zhǔ nǎi bá yán wèi dū hàn zhōng zhèn yuǎn jiāng jūn lǐng hàn zhōng tài shǒu yī jūn jǐn jīng
先主乃拔延为督汉中镇远将军，领汉中太守，一军尽惊。
xiān zhǔ dà huì qún chén wèn yán yuē jīn wěi qīng yǐ zhòng rèn qīng jū zhī yù yún hé
先主大会群臣，问延曰：“今委卿以重任，卿居之欲云何？
yán duì yuē ruò cáo cāo jǔ tiān xià ér lái qǐng wèi dài wáng jù zhī
”延对曰：“若曹操举天下而来，请为大王拒之；
piān jiàng shí wàn zhī zhòng zhì qǐng wèi dài wáng tūn zhī
偏将十万之众至，请为大王吞之。
xiān zhǔ chēng shàn zhòng xián zhuàng qí yán
“先主称善，众咸壮其言。
xiān zhǔ jiàn zūn hào jìn bài zhèn běi jiāng jūn
先主践尊号，进拜镇北将军。
jiàn xìng yuán nián fēng dū tíng hóu
建兴元年，封都亭侯。
wǔ nián
五年，
zhū gě liàng zhù hàn zhōng
诸葛亮驻汉中，
gèng yǐ yán wèi dū qián bù
更以延为督前部，
lǐng chéng xiàng sī mǎ liáng zhōu cì shǐ
领丞相司马、凉州刺史，
bā nián
八年，
shǐ yán xi rù qiāng zhōng
使延西入羌中，
wèi hòu jiāng jūn fèi yáo yōng zhōu cì shǐ guō huái yǔ yán zhàn yú yáng xī
魏后将军费瑶、雍州刺史郭淮与延战于阳谿，
yán dà pò huái děng
延大破淮等，
qiān wèi qián jūn shī zhēng xi dà jiàng jūn
迁为前军师征西大将军，
jiǎ jié
假节，
jìn fēng nán zhèng hóu
进封南郑侯。
yán měi suí liàng chū zhé yù qǐng bīng wàn rén yǔ liàng yì dào huì yú tóng guān rú hán xìn gù shì liàng zhì ér bù xǔ
延每随亮出，辄欲请兵万人，与亮异道会于潼关，如韩信故事，亮制而不许。
yán cháng wèi liàng wèi qiè tàn hèn jǐ cái yòng zhī bù jìn
延常谓亮为怯，叹恨己才用之不尽。
yán jì shàn yǎng shì zú yǒng měng guò rén yòu xìng jīn gāo dāng shí jiē bì xià zhī
延既善养士卒，勇猛过人，又性矜高，当时皆避下之。
wéi yáng yí bù jiǎ jiè yán yán yǐ wéi zhì fèn yǒu rú shuǐ huǒ
唯杨仪不假借延，延以为至忿，有如水火。
shí èr nián liàng chū běi gǔ kǒu yán wèi qián fēng
十二年，亮出北谷口，延为前锋。
chū liàng yíng shí lǐ yán mèng tóu shàng shēng jué yǐ wèn zhān mèng zhào zhí zhí zhà yán yuē fu qí lín yǒu jiǎo ér bù yòng cǐ bù zhàn ér zéi yù zì pò zhī xiàng yě
出亮营十里，延梦头上生角，以问占梦赵直，直诈延曰：“夫麒麟有角而不用，此不战而贼欲自破之象也。
tuì ér gào rén yuē jiǎo zhī wèi zì dāo xià yòng yě
”退而告人曰：“角之为字，刀下用也；
tóu shàng yòng dāo qí xiōng shén yǐ
头上用刀，其凶甚矣。
qiū liàng bìng kùn mì yǔ zhǎng shǐ yáng yí sī mǎ fèi yī hù jūn jiāng wéi děng zuò shēn mò zhī hòu tuì jūn jié dù lìng yán duàn hòu jiāng wéi cì zhī
秋，亮病困，密与长史杨仪、司马费祎、护军姜维等作身殁之后退军节度，令延断后，姜维次之；
ruò yán huò bù cóng mìng jūn biàn zì fā
若延或不从命，军便自发。
liàng shì zú mì bù fā sāng yí lìng yī wǎng chuāi yán yì zhǐ
亮适卒，秘不发丧，仪令祎往揣延意指。
yán yuē chéng xiàng suī wáng wú zì xiàn zài
延曰：“丞相虽亡，吾自见在。
fǔ qīn guān shǔ biàn kě jiāng sàng hái zàng wú zì dāng lǜ zhū jūn jī zéi yún hé yǐ yī rén sǐ fèi tiān xià zhī shì yá
府亲官属便可将丧还葬，吾自当率诸军击贼，云何以一人死废天下之事邪？
qiě wèi yán hé rén dāng wèi yáng yí suǒ bù lēi zuò duàn hòu jiāng hu
且魏延何人，当为杨仪所部勒，作断后将乎！
yīn yǔ yī gòng zuò xíng liú bù fèn lìng yī shǒu shū yǔ jǐ lián míng gào xià zhū jiāng
”因与祎共作行留部分，令祎手书与己连名，告下诸将。
yī dài yán yuē dāng wèi jūn hái jiě yáng zhǎng shǐ zhǎng shǐ wén lì xī gèng jūn shì bì bù wéi mìng yě
祎绐延曰：“当为君还解杨长史，长史文吏，稀更军事，必不违命也。
yī chū mén chí mǎ ér qù yán xún huǐ zhuī zhī yǐ bù jí yǐ
”祎出门驰马而去，延寻悔，追之已不及矣。
yán qiǎn rén chān yí děng suì shǐ yù àn liàng chéng guī zhū yíng xiāng cì yǐn jūn hái
延遣人觇仪等，遂使欲案亮成规，诸营相次引军还。
yán dà nù cái chān yí wèi fā lǜ suǒ lǐng jìng xiān nán guī suǒ guò shāo jué gé dào
延大怒，【才】搀仪未发，率所领径先南归，所过烧绝阁道。
yán yí gè xiāng biǎo pàn nì yī rì zhī zhōng yǔ xí jiāo zhì
延、仪各相表叛逆，一日之中，羽檄交至。
hòu zhǔ yǐ wèn shì zhōng dǒng yǔn liú fǔ zhǎng shǐ jiǎng wǎn wǎn yǔn xián bǎo yí yí yán
后主以问侍中董允、留府长史蒋琬，琬、允咸保仪疑延。
yí děng chá shān tōng dào zhòu yè jiān xíng yì jì yán hòu
仪等槎山通道，昼夜兼行，亦继延后。
yán xiān zhì jù nán gǔ kǒu qiǎn bīng nì jī yí děng yí děng lìng hé píng zài qián yù yán
延先至，据南谷口，遣兵逆击仪等，仪等令何平在前御延。
píng huà yán xiān dēng yuē gōng wáng shēn shàng wèi hán rǔ bèi hé gǎn nǎi ěr
平叱延先登曰：“公亡，身尚未寒，汝辈何敢乃尔！
yán shì zhòng zhī qū zài yán mò wèi yòng mìng jūn jiē sàn
”延士众知曲在延，莫为用命，军皆散。
yán dú yǔ qí zi shù rén táo wáng bēn hàn zhōng
延独与其子数人逃亡，奔汉中。
yí qiǎn mǎ dài zhuī zhǎn zhī zhì shǒu wū yí yí qǐ zì tà zhī yuē yōng nú
仪遣马岱追斩之，致首于仪，仪起自踏之，曰：“庸奴！
fù néng zuò è bù suì yí yán sān zú
复能作恶不”遂夷延三族。
chū jiǎng wǎn lǜ sù wèi zhū yíng fù nàn běi xíng xíng shù shí lǐ yán sǐ wèn zhì nǎi xuán
初，蒋琬率宿卫诸营赴难北行，行数十里，延死问至，乃旋。
yuán yán yì bù běi jiàng wèi ér nán hái zhě dàn yù chú shā yí děng
原延意不北降魏而南还者，但欲除杀仪等。
píng rì zhū jiāng sù bù tóng jì shí lùn bì dāng yǐ dài liàng
平日诸将素不同，冀时论必当以代亮。
běn zhǐ rú cǐ
本指如此。
bù biàn bèi pàn
不便背叛。
yáng yí zì wēi gōng xiāng yáng rén yě
杨仪字威公，襄阳人也。
jiàn ān zhōng wèi jīng zhōu cì shǐ fu qún zhǔ bù bèi qún ér yì xiāng yáng tài shǒu guān yǔ
建安中，为荆州刺史傅群主簿，背群而诣襄阳太守关羽。
yǔ mìng wèi gōng cáo qiǎn fèng shǐ xi yì xiān zhǔ
羽命为功曹，遣奉使西诣先主。
xiān zhǔ yǔ yǔ lùn jūn guó jì cè zhèng zhì dé shī dà yuè zhī yīn pì wèi zuǒ jiāng jūn bīng cáo yuàn
先主与语论军国计策，政治得失，大悦之，因辟为左将军兵曹掾。
jí xiān zhǔ wèi hàn zhōng wáng bá yí wèi shàng shū
及先主为汉中王，拔仪为尚书。
xiān zhǔ chēng zūn hào dōng zhēng wú yí yǔ shàng shū lìng liú ba bù mù zuǒ qiān yáo shǔ hóng nóng tài shǒu
先主称尊号，东征吴，仪与尚书令刘巴不睦，左迁遥署弘农太守。
jiàn xìng sān nián chéng xiàng liàng yǐ wéi cān jūn shǔ fǔ shì jiāng nán xíng
建兴三年，丞相亮以为参军，署府事，将南行。
wǔ nián suí liàng hàn zhōng
五年，随亮汉中。
bā nián qiān zhǎng shǐ jiā suí jūn jiāng jūn
八年，迁长史，加绥军将军。
liàng shǔ chū jūn yí cháng guī huà fēn bù chóu dù liáng gǔ bù jī sī lǜ sī xū biàn liǎo
亮数出军，仪常规画分部，筹度粮谷，不稽思虑，斯须便了。
jūn róng jié dù qǔ bàn wū yí
军戎节度，取办于仪。
liàng shēn xī yí zhī cái gàn píng wèi yán zhī xiāo yǒng cháng hèn èr rén zhī bù píng bù rěn yǒu suǒ piān fèi yě
亮深惜仪之才干，凭魏延之骁勇，常恨二人之不平，不忍有所偏废也。
shí èr nián suí liàng chū zhūn gǔ kǒu
十二年，随亮出屯谷口。
liàng zú yú dí chǎng
亮卒于敌场。
yí jì lǐng jūn hái yòu zhū tǎo yán zì yǐ wéi gōng xūn zhì dà yí dāng dài liàng bǐng zhèng hū dū wèi zhào zhèng yǐ zhōu yì shì zhī guà de jiā rén mò rán bú yuè
仪既领军还，又诛讨延，自以为功勋至大，宜当代亮秉政，呼都尉赵正以周易筮之，卦得家人，默然不悦。
ér liàng píng shēng mì zhǐ yǐ yí xìng juàn xiá yì zài jiǎng wǎn wǎn suì wèi shàng shū lìng yì zhōu cì shǐ
而亮平生密指，以仪性狷狭，意在蒋琬，琬遂为尚书令、益州刺史。
yí zhì bài wèi zhōng jūn shī wú suǒ tǒng lǐng cóng róng ér yǐ
仪至，拜为中军师，无所统领，从容而已。
chū yí wèi xiān zhǔ shàng shū wǎn wèi shàng shū láng hòu suī jù wèi chéng xiàng cān jūn zhǎng shǐ yí měi cóng xíng dāng qí láo jù zì wéi nián huàn xiān wǎn cái néng yú zhī wū shì yuàn fèn xíng yú shēng sè tàn zhà zhī yīn fā wū wǔ nèi
初，仪为先主尚书，琬为尚书郎，后虽俱为丞相参军长史，仪每从行，当其劳剧，自惟年宦先琬，才能逾之，于是怨愤形于声色，叹咤之音发于五内。
shí rén wèi qí yán yǔ bù jié mò gǎn cóng yě wéi hòu jūn shī fèi yī wǎng wèi shěng zhī
时人畏其言语不节，莫敢从也，惟后军师费祎往慰省之。
yí duì yī hèn wàng qián hòu yún yún yòu yǔ yī yuē wǎng zhě chéng xiàng wáng méi zhī jì wú ruò jǔ jūn yǐ jiù wèi shì chǔ shì níng dāng luò dù rú cǐ yá
仪对祎恨望，前后云云，又语祎曰：“往者丞相亡没之际，吾若举军以就魏氏，处世宁当落度如此邪！
lìng rén zhuī huǐ bù kě fù jí
令人追悔不可复及。
yī mì biǎo qí yán
”祎密表其言。
shí sān nián fèi yí wèi mín xǐ hàn jiā jùn
十三年，废仪为民，徙汉嘉郡。
yí zhì xǐ suǒ fù shàng shū fěi bàng cí zhǐ jī qiè suì xià jùn shōu yí
仪至徙所，复上书诽谤，辞指激切，遂下郡收仪。
yí zì shā qí qī zǐ hái shǔ
仪自杀，其妻子还蜀。
píng yuē liú fēng chù xián yí zhī de ér sī fáng bù zú yǐ zì wèi
评曰：刘封处嫌疑之地，而思防不足以自卫。
péng yàng liáo lì yǐ cái bá jìn li yán yǐ gàn jú dá wèi yán yǐ yǒng lüè rèn yáng yí yǐ dāng guān xiǎn liú yǎn jiù shì bìng xián guì zhòng
彭羕、廖立以才拔进，李严以干局达，魏延以勇略任，杨仪以当官显，刘琰旧仕，并咸贵重。
lǎn qí jǔ cuò jī qí guī ju zhāo huò qǔ jiù wú bù zì jǐ yě
览其举措，迹其规矩，招祸取咎，无不自己也。