三国志 · 陈寿 · Chapter 45 of 65

蜀书·邓张宗杨传

PinyinModern Translation
Size

shān zhī zì bó miáo yì yáng xīn yě rén hàn sī tú yǔ zhī hòu yě

邓芝字伯苗,义阳新野人,汉司徒禹之后也。

hàn mò rù shǔ wèi jiàn zhī dài

汉末入蜀,未见知待。

shí yì zhōu cóng shì zhāng yù shàn xiāng zhī wǎng cóng zhī yù wèi zhī yuē jūn nián guò qī shí wèi zhì dà jiàng jūn fēng hóu

时益州从事张裕善相,芝往从之,裕谓芝曰:“君年过七十,位至大将军,封侯。

zhī wén bā xī tài shǒu páng xī hǎo shì wǎng yī yān

”芝闻巴西太守庞羲好士,往依焉。

xiān zhǔ dìng yì zhōu zhī wèi pí dǐ gé dū

先主定益州,芝为郫邸阁督。

xiān zhǔ chū zhì pí yǔ yǔ dà qí zhī zhuó wèi pí lìng qiān guǎng hàn tài shǒu

先主出至郫,与语,大奇之,擢为郫令,迁广汉太守。

suǒ zài qīng yán yǒu zhì jì rù wèi shàng shū

所在清严有治绩,入为尚书。

xiān zhǔ hōng wū yǒng ān

先主薨于永安。

xiān shì wú wáng sūn quán qǐng hé xiān zhǔ lèi qiǎn sòng wěi fèi yī děng yǔ xiāng bào dá

先是,吴王孙权请和,先主累遣宋玮、费祎等与相报答。

chéng xiàng zhū gě liàng shēn lǜ quán wén xiān zhǔ cú yǔn kǒng yǒu yì jì wèi zhī suǒ rú

丞相诸葛亮深虑权闻先主殂陨,恐有异计,未知所如。

zhī jiàn liàng yuē jīn zhǔ shàng yòu ruò chū zài wèi yi qiǎn dà shǐ chóng shēn wú hǎo

芝见亮曰:“今主上幼弱,初在位,宜遣大使重申吴好。

liàng dá zhī yuē wú sī zhī jiǔ yǐ wèi de qí rén ěr jīn rì shǐ de zhī

”亮答之曰:“吾思之久矣,未得其人耳,今日始得之。

zhī wèn qí rén wèi shuí

”芝问其人为谁?

liàng yuē jí shǐ jūn yě

亮曰:“即使君也。

nǎi qiǎn zhī xiū hǎo wū quán

”乃遣芝修好于权。

quán guǒ hú yí bù shí jiàn zhī zhī nǎi zì biǎo qǐng jiàn quán yuē chén jīn lái yì yù wèi wú fēi dàn wèi shǔ yě

权果狐疑,不时见芝,芝乃自表请见权曰:“臣今来亦欲为吴,非但为蜀也。

quán nǎi jiàn zhī yǔ zhī yuē gū chéng yuàn yǔ shǔ hé qīn rán kǒng shǔ zhǔ yòu ruò guó xiǎo shì bī wèi wèi suǒ chéng bù zì bǎo quán yǐ cǐ yóu yù ěr

“权乃见之,语芝曰:“孤诚愿与蜀和亲,然恐蜀主幼弱,国小势偪,为魏所乘,不自保全,以此犹豫耳。

zhī duì yuē wú shǔ èr guó sì zhōu zhī de dài wáng mìng shì zhī yīng zhū gě liàng yì yī shí zhī jié yě

”芝对曰:“吴、蜀二国四州之地,大王命世之英,诸葛亮亦一时之杰也。

shǔ yǒu zhòng xiǎn zhī gù wú yǒu sān jiāng zhī zǔ hé cǐ èr zhǎng gòng wéi chún chǐ jìn kě bìng jiān tiān xià tuì kě dǐng zú ér lì cǐ lǐ zhī zì rán yě

蜀有重险之固,吴有三江之阻,合此二长,共为唇齿,进可并兼天下,退可鼎足而立,此理之自然也。

dài wáng jīn ruò wěi zhì wū wèi wèi bì shàng wàng dài wáng zhī rù cháo xià qiú tài zǐ zhī nèi shì ruò bù cóng mìng zé fèng cí fá pàn shǔ bì shùn liú jiàn kě ér jìn rú cǐ jiāng nán zhī de fēi fù dài wáng zhī yǒu yě

大王今若委质于魏,魏必上望大王之入朝,下求太子之内侍,若不从命,则奉辞伐叛,蜀必顺流见可而进,如此,江南之地非复大王之有也。

quán mò rán liáng jiǔ yuē jūn yán shì yě

”权默然良久曰:“君言是也。

suì zì jué wèi yǔ shǔ lián hé qiǎn zhāng wēn bào pìn wū shǔ

”遂自绝魏,与蜀连和,遣张温报聘于蜀。

shǔ fù lìng zhī zhòng wǎng quán wèi zhī yuē ruò tiān xià tài píng èr zhǔ fēn zhì bù yì lè hū

蜀复令芝重往,权谓芝曰:“若天下太平,二主分治,不亦乐乎!

zhī duì yuē fu tiān wú èr rì tǔ wú èr wáng rú bìng wèi zhī hòu dài wáng wèi shēn shí tiān mìng zhě yě jūn gè mào qí dé chén gè jǐn qí zhōng jiāng tí bāo gǔ zé zhàn zhēng fāng shǐ ěr

”芝对曰:“夫天无二日,土无二王,如并魏之后,大王未深识天命者也,君各茂其德,臣各尽其忠,将提枹鼓,则战争方始耳。

quán dà xiào yuē jūn zhī chéng kuǎn nǎi dāng ěr yá

“权大笑曰:“君之诚款,乃当尔邪!

quán yǔ liàng shū yuē dīng gōng yàn zhāng yīn huà bù jìn

”权与亮书曰:“丁厷掞张,阴化不尽;

hé hé èr guó wéi yǒu shān zhī

和合二国,唯有邓芝。

jí liàng běi zhù hàn zhōng yǐ zhī wèi zhōng jiān jūn yáng wǔ jiàng jūn

”及亮北住汉中,以芝为中监军、扬武将军。

liàng zú qiān qián jūn shī qián jiāng jūn lǐng gǔn zhōu cì shǐ fēng yáng wǔ tíng hòu qǐng zhī wèi dū jiāng zhōu

亮卒,迁前军师前将军,领衮州刺史,封阳武亭侯,顷之为督江州。

quán shù yǔ zhī xiāng wén kuì yí yōu wò

权数与芝相闻,馈遗优渥。

yán xī liù nián jiù qiān wèi chē qí jiāng jūn hòu jiǎ jié

延熙六年,就迁为车骑将军,后假节。

shí yī nián fú líng guó rén shā dū wèi fǎn pàn zhī shuài jūn zhēng tǎo jí xiāo qí qú shuài bǎi xìng ān dǔ shí sì nián zú

十一年,涪陵国人杀都尉反叛,芝率军征讨,即枭其渠帅,百姓安堵,十四年卒。

zhī wèi jiāng jūn èr shí yú nián shǎng fá míng duàn shàn xù zú wǔ

芝为将军二十馀年,赏罚明断,善恤卒伍。

shēn zhī yī shí zī yǎng wū guān bù gǒu sù jiǎn rán zhōng bù zhì sī chǎn qī zǐ bù miǎn jī hán sǐ zhī rì jiā wú yú cái

身之衣食资仰于官,不苟素俭,然终不治私产,妻子不免饥寒,死之日家无馀财。

xìng gāng jiǎn bù shì yì qì bù dé shì lèi zhī hé

性刚简,不饰意气,不得士类之和。

wū shí rén shǎo suǒ jìng guì wéi qì yì jiāng wéi yún

于时人少所敬贵,唯器异姜维云。

zi liáng xí jué jǐng yào zhōng wèi shàng shū zuǒ xuǎn láng jìn cháo guǎng hàn tài shǒu

子良,袭爵,景耀中为尚书左选郎,晋朝广汉太守。

zhāng yì zì bó gōng qián wéi wǔ yáng rén yě

张翼字伯恭,犍为武阳人也。

gāo zǔ fù sī kōng hào zēng zǔ fù guǎng líng tài shǒu gāng jiē yǒu míng jī

高祖父司空浩,曾祖父广陵太守纲,皆有名迹。

xiān zhǔ dìng yì zhōu lǐng mù yì wéi shū zuǒ

先主定益州,领牧,翼为书佐。

jiàn ān mò jǔ xiào lián wèi jiāng yáng zhǎng xǐ fú líng lìng qiān zǐ tóng tài shǒu lèi qiān zhì guǎng hàn shǔ jùn tài shǒu

建安末,举孝廉,为江阳长,徙涪陵令,迁梓潼太守,累迁至广汉、蜀郡太守。

jiàn xìng jiǔ nián wèi lái jiàng dū du suí nán zhōng láng jiàng

建兴九年,为庲降都督、绥南中郎将。

yì xìng chí fǎ yán bù dé shū sú zhī huān xīn

翼性持法严,不得殊俗之欢心。

qí lǜ liú zhòu bèi pàn zuò luàn yì jǔ bīng tǎo zhòu

耆率刘胄背叛作乱,翼举兵讨胄。

zhòu wèi pò huì bèi zhēng dāng hái qún xià xián yǐ wéi yí biàn chí qí jí zuì yì yuē bù rán

胄未破,会被征当还,群下咸以为宜便驰骑即罪,翼曰:“不然。

wú yǐ mán yí chǔn dòng bù chēng zhí gù hái ěr rán dài rén wèi zhì wú fāng lín zhàn chǎng dāng yùn liáng jī gǔ wèi miè zéi zhī zī qǐ kě yǐ chù tuì zhī gù ér fèi gōng jiā zhī wu hu

吾以蛮夷蠢动,不称职故还耳,然代人未至,吾方临战场,当运粮积谷,为灭贼之资,岂可以黜退之故而废公家之务乎?

wū shì tǒng shè bù xiè dài dào nǎi fā

“于是统摄不懈,代到乃发。

mǎ zhōng yīn qí chéng jī yǐ pò tiǎn zhòu chéng xiàng liàng wén ér shàn zhī

马忠因其成基以破殄胄,丞相亮闻而善之。

liàng chū wǔ gōng yǐ yì wèi qián jūn dū du lǐng fú fēng tài shǒu

亮出武功,以翼为前军都督,领扶风太守。

liàng zú bài qián lǐng jūn zhuī lùn tǎo liú zhòu gōng cì jué guān nèi hóu

亮卒,拜前领军,追论讨刘胄功,赐爵关内侯。

yán xī yuán nián rù wèi shàng shū shāo qiān dū jiàn wēi jiǎ jié jìn fēng dū tíng hóu zhēng xi dà jiàng jūn

延熙元年,入为尚书,稍迁督建威,假节,进封都亭侯,征西大将军。

shí bā nián yǔ wèi jiāng jūn jiāng wéi jù hái chéng dū

十八年,与卫将军姜维俱还成都。

wéi yì fù chū jūn wéi yì tíng zhēng yǐ wéi guó xiǎo mín láo bù yí dú wǔ

维议复出军,唯翼廷争,以为国小民劳,不宜黩武。

wéi bù tīng jiāng yì děng xíng jìn yì wèi zhèn nán dà jiāng jūn

维不听,将翼等行,进翼位镇南大将军。

wéi zhì dí dào dà pò wèi yōng zhōu cì shǐ wáng jīng jīng zhòng sǐ wū táo shuǐ zhě yǐ wàn jì

维至狄道,大破魏雍州刺史王经,经众死于洮水者以万计。

yì yuē kě zhǐ yǐ bù yí fù jìn jìn huò huǐ cǐ dà gōng

翼曰:“可止矣,不宜复进,进或毁此大功。

wéi dà nù

”维大怒。

yuē wéi shé huà zú

曰:“为蛇画足。

wéi jìng wéi jīng wū dí dào chéng bù néng kè

”维竟围经于狄道,城不能克。

zì yì jiàn yì lùn wéi xīn yǔ yì bù shàn rán cháng qiān lǜ tóng háng yì yì bù dé yǐ ér wǎng

自翼建异论,维心与翼不善,然常牵率同行,翼亦不得已而往。

jǐng yào èr nián qiān zuǒ chē qí jiāng jūn lǐng jì zhōu cì shǐ

景耀二年,迁左车骑将军,领冀州刺史。

liù nián yǔ wéi xián zài jiàn gé gòng yì jiàng zhōng huì yú fú

六年,与维咸在剑阁,共诣降锺会于涪。

míng nián zhēng yuè suí huì zhì chéng dū wéi luàn bīng suǒ shā

明年正月,随会至成都,为乱兵所杀。

zōng yù zì dé yàn nán yáng ān zhòng rén yě

宗预字德艳,南阳安众人也。

jiàn ān zhōng suí zhāng fēi rù shǔ

建安中,随张飞入蜀。

jiàn xìng chū chéng xiàng liàng yǐ wéi zhǔ bù qiān cān jūn yòu zhōng láng jiàng

建兴初,丞相亮以为主簿,迁参军右中郎将。

jí liàng zú wú lǜ wèi huò chéng shuāi qǔ shǔ zēng ba qiū shǒu bīng wàn rén yī yù yǐ wèi jiù yuán èr yù yǐ shì fēn gē yě

及亮卒,吴虑魏或承衰取蜀,增巴丘守兵万人,一欲以为救援,二欲以事分割也。

shǔ wén zhī yì yì yǒng ān zhī shǒu yǐ fáng fēi cháng

蜀闻之,亦益永安之守,以防非常。

yù jiāng mìng shǐ wú sūn quán wèn yù yuē dōng zhī yǔ xi pì yóu yī jiā ér wén xi gèng zēng bái dì zhī shǒu hé yě

预将命使吴,孙权问预曰:“东之与西,譬犹一家,而闻西更增白帝之守,何也?

yù duì yuē chén yǐ wéi dōng yì ba qiū zhī shù xi zēng bái dì zhī shǒu jiē shì shì yí rán jù bù zú yǐ xiāng wèn yě

”预对曰:“臣以为东益巴丘之戍,西增白帝之守,皆事势宜然,俱不足以相问也。

quán dà xiào jiā qí kàng zhí shén ài dài zhī jiàn jìng yà wū shān zhī fèi yī

”权大笑,嘉其抗直,甚爱待之,见敬亚于邓芝、费祎。

qiān wèi shì zhōng xǐ shàng shū

迁为侍中,徙尚书。

yán xī shí nián wèi tún qí xiào wèi

延熙十年,为屯骑校尉。

shí chē qí jiāng jūn shān zhī zì jiāng zhōu hái lái cháo wèi yù yuē lǐ liù shí bù fú róng ér qīng fu shòu bīng hé yě

时车骑将军邓芝自江州还,来朝,谓预曰:“礼,六十不服戎,而卿甫受兵,何也?

yù dá yuē qīng qī shí bù hái bīng wǒ liù shí hé wéi bù shòu yá

”预答曰:“卿七十不还兵,我六十何为不受邪?

zhī xìng jiāo ào zì dà jiāng jūn fèi yī děng jiē bì xià zhī ér yù dú bù wéi qū

”芝性骄傲,自大将军费祎等皆避下之,而预独不为屈。

yù fù dōng pìn wú sūn quán zhuō yù shǒu tì qì ér bié yuē jūn měi xián mìng jié èr guó zhī hǎo

预复东聘吴,孙权捉预手,涕泣而别曰:“君每衔命结二国之好。

jīn jūn nián zhǎng gū yì shuāi lǎo kǒng bù fù xiāng jiàn

今君年长,孤亦衰老,恐不复相见!

yí yù dà zhū yī hú nǎi hái

”遗预大珠一斛,乃还。

qiān hòu jiāng jūn dū yǒng ān jiù bài zhēng xi dà jiàng jūn cì jué guān nèi hóu

迁后将军,督永安,就拜征西大将军,赐爵关内侯。

jǐng yào yuán nián yǐ jí zhēng hái chéng dū

景耀元年,以疾征还成都。

hòu wèi zhèn jūn dà jiàng jūn lǐng yǎn zhōu cì shǐ

后为镇军大将军,领兖州刺史。

shí dū hù zhū gě zhān chū tǒng cháo shì liáo huà guò yù yù yǔ yù gòng yì zhān xǔ

时都护诸葛瞻初统朝事,廖化过预,欲与预共诣瞻许。

yù yuē wú děng nián yú qī shí suǒ qiè yǐ guò dàn shǎo yī sǐ ěr hé qiú wū nián shào bèi ér xiè xiè zào mén yá

预曰:“吾等年逾七十,所窃已过,但少一死耳,何求于年少辈而屑屑造门邪?

suì bù wǎng

”遂不往。

liáo huà zì yuán jiǎn běn míng chún xiāng yáng rén yě

廖化字元俭,本名淳,襄阳人也。

wèi qián jiāng jūn guān yǔ zhǔ bù yǔ bài shǔ wú

为前将军关羽主簿,羽败,属吴。

sī guī xiān zhǔ nǎi zhà sǐ shí rén wèi wéi xìn rán yīn xié chí lǎo mǔ zhòu yè xi xíng

思归先主,乃诈死,时人谓为信然,因携持老母昼夜西行。

huì xiān zhǔ dōng zhēng yù wū zǐ guī

会先主东征,遇于秭归。

xiān zhǔ dà yuè yǐ huà wèi yí dū tài shǒu

先主大悦,以化为宜都太守。

xiān zhǔ hōng wèi chéng xiàng cān jūn hòu wèi dū guǎng wǔ shāo qiān zhì yòu chē qí jiāng jūn jiǎ jié lǐng bīng zhōu cì shǐ fēng zhōng xiāng hóu yǐ guǒ liè chēng

先主薨,为丞相参军,后为督广武,稍迁至右车骑将军,假节,领并州刺史,封中乡侯,以果烈称。

guān wèi yǔ zhāng yì qí ér zài zōng yù zhī yòu

官位与张翼齐,而在宗预之右。

xián xī yuán nián chūn huà yù jù nèi xǐ luò yáng dào bìng zú

咸熙元年春,化、预俱内徙洛阳,道病卒。

yáng xì zì wén rán qián wéi wǔ yáng rén yě

杨戏字文然,犍为武阳人也。

shǎo yǔ bā xī chéng qí gōng hóng ba jùn yáng tài jì rú shǔ jùn zhāng biǎo bó dá bìng zhī míng

少与巴西程祁公弘、巴郡杨汰季儒、蜀郡张表伯达并知名。

xì měi tuī qí yǐ wéi guàn shǒu chéng xiàng liàng shēn shí zhī

戏每推祁以为冠首,丞相亮深识之。

xì nián èr shí yú cóng zhōu shū zuǒ wèi dū jūn cóng shì zhí diǎn xíng yù lùn fǎ jué yí hào wèi píng dāng fǔ pì wèi shǔ zhǔ bù

戏年二十馀,从州书佐为督军从事,职典刑狱,论法决疑,号为平当,府辟为属主簿。

liàng zú wèi shàng shū yòu xuǎn bù láng cì shǐ jiǎng wǎn qǐng wèi zhì zhōng cóng shì shǐ

亮卒,为尚书右选部郎,刺史蒋琬请为治中从事史。

wǎn yǐ dà jiàng jūn kāi fǔ yòu pì wèi dōng cáo yuàn qiān nán zhōng láng cān jūn fù èr lái jiàng dū du lǐng jiàn níng tài shǒu

琬以大将军开府,又辟为东曹掾,迁南中郎参军,副贰庲降都督,领建宁太守。

yǐ jí zhēng hái chéng dū bài hù jūn jiān jūn chū lǐng zǐ tóng tài shǒu rù wèi shè shēng xiào wèi suǒ zài qīng yuē bù fán

以疾征还成都,拜护军监军,出领梓潼太守,入为射声校尉,所在清约不烦。

yán xī èr shí nián suí dà jiàng jūn jiāng wéi chū jūn zhì máng shuǐ

延熙二十年,随大将军姜维出军至芒水。

xì sù xīn bù fú wéi jiǔ hòu yán xiào měi yǒu ào nòng zhī cí

戏素心不服维,酒后言笑,每有傲弄之辞。

wéi wài kuān nèi jì yì bù néng kān jūn hái yǒu sī chéng zhǐ zòu xì miǎn wèi shù rén

维外宽内忌,意不能堪,军还,有司承旨奏戏,免为庶人。

hòu jǐng yào sì nián zú

后景耀四年卒。

xì xìng suī jiǎn duò shěng lüè wèi cháng yǐ gān yán jiā rén guò qíng jiē wù

戏性虽简惰省略,未尝以甘言加人,过情接物。

shū fú zhǐ shì xī yǒu yíng zhǐ

书符指事,希有盈纸。

rán dǔ wū jiù gù jū chéng cún hòu

然笃于旧故,居诚存厚。

yǔ bā xī hán yǎn lí tāo tóng yòu xiāng qīn hòu hòu yǎn gù jí fèi dùn tāo wú xíng jiàn juān xì jīng jì zhèn xù ēn hǎo rú chū

与巴西韩俨、黎韬童幼相亲厚,后俨痼疾废顿,韬无行见捐,戏经纪振恤,恩好如初。

yòu shí rén wèi qiáo zhōu wú dàng shì cái shǎo guī jìng zhě wéi xì zhòng zhī cháng chēng yuē wú děng hòu shì zhōng zì bù rú cǐ zhǎng r yě

又时人谓谯周无当世才,少归敬者,唯戏重之,尝称曰:“吾等后世,终自不如此长儿也。

yǒu shí yǐ cǐ guì xì

”有识以此贵戏。

zhāng biǎo yǒu wēi yí fēng guān shǐ míng wèi yǔ xì qí hòu zhì shàng shū dū lái jiàng hòu jiāng jūn xiān xì méi

张表有威仪风观,始名位与戏齐,后至尚书,督庲降后将军,先戏没。

qí tài gè zǎo sǐ

祁、汰各早死。

xì yǐ yán xī sì nián zhe jì hàn fǔ chén zàn qí suǒ sòng shù jīn duō zài yú shǔ shū shì yǐ jì zhī wū zuǒ

戏以延熙四年著季汉辅臣赞,其所颂述,今多载于蜀书,是以记之于左。

zì cǐ zhī hòu zú zhě zé bù zhuī shì gù huò yǒu yīng jiàn chēng jì ér bù zài hu piān zhě yě

自此之后卒者,则不追谥,故或有应见称纪而不在乎篇者也。

qí xì zhī suǒ zàn ér jīn bù zuò chuán zhě yú jiē zhù shū běn mò wū qí cí xià kě yǐ cū zhī qí fǎng fú yún ěr

其戏之所赞而今不作传者,余皆注疏本末于其辞下,可以觕知其仿佛云尔。

xī wén wáng gē dé wǔ wáng gē xìng fu mìng shì zhī zhǔ shù shēn háng dào fēi wéi yī shí yì yóu kāi jī zhí xù guāng yú lái shì zhě yě

昔文王歌德,武王歌兴,夫命世之主,树身行道,非唯一时,亦由开基植绪,光于来世者也。

zì wǒ zhōng hàn zhī mò wáng gāng qì bǐng xióng háo bìng qǐ yì yīn nán jié shēng rén tú dì

自我中汉之末,王纲弃柄,雄豪并起,役殷难结,生人涂地。

wū shì shì zhǔ gǎn ér lǜ zhī

于是世主感而虑之,

chū zì yàn dài zé rén shēng qià zhe

初自燕、代则仁声洽著,

xíng zì qí lǔ zé yīng fēng bō liú

行自齐、鲁则英风播流,

jì yè jīng yǐng zé chén zhǔ guī xīn

寄业荆、郢则臣主归心,

gù yuán wú yuè zé xián yú lài fēng

顾援吴、越则贤愚赖风,

fèn wēi ba shǔ zé wàn lǐ sù zhèn

奋威巴、蜀则万里肃震,

lì shī yōng hàn zé yuán kòu liǎn jì

厉师庸、汉则元寇敛迹,

gù néng chéng gāo zǔ zhī shǐ zhào

故能承高祖之始兆,

fù huáng hàn zhī zōng sì yě

复皇汉之宗祀也。

rán ér jiān xiōng duì xiǎn tiān zhēng wèi jiā yóu mèng jīn zhī xiáng shī fù xū zhàn wū míng tiáo yě

然而奸凶怼险,天征未加,犹孟津之翔师,复须战于鸣条也。

tiān lù yǒu zhōng yǎn hū bù yù

天禄有终,奄忽不豫。

suī shè guī yī tǒng wàn guó hé zòng zhě dāng shí jùn yì fú xié yì dài míng dé zhī suǒ huái zhì yě gài jì jì yǒu kě guān yān

虽摄归一统,万国合从者,当时俊乂扶携翼戴,明德之所怀致也,盖济济有可观焉。

suì nǎi bìng shù xiū fēng dòng yú hòu tīng

遂乃并述休风,动于后听。

qí cí yuē

原文写道:

huáng dì yí zhí yuán zī bā fāng bié zì zhōng shān líng jīng shì zhōng shùn qī tǐng shēng jié qǐ lóng xiāng

皇帝遗植,爰滋八方,别自中山,灵精是锺,顺期挺生,杰起龙骧。

shǐ yú yàn dài bó yù jūn jīng wú yuè píng lài wàng fēng qǐng méng xié ba kuà shǔ yōng hàn yǐ bìng

始于燕、代,伯豫君荆,吴、越凭赖,望风请盟,挟巴跨蜀,庸汉以并。

qián kūn fù zhì zōng sì wéi níng niè jī lǚ jì bō dé fāng shēng

乾坤复秩,宗祀惟宁,蹑基履迹,播德芳声。

huá xià sī měi xī bó qí yīn kāi qìng lái shì lì zǎi yōu xìng

华夏思美,西伯其音,开庆来世,历载攸兴。

zàn zhāo liè huáng dì

──赞昭烈皇帝

zhōng wǔ yīng gāo xiàn cè jiāng bīn pān wú lián shǔ quán wǒ shì zhēn

忠武英高,献策江滨,攀吴连蜀,权我世真。

shòu yí ā héng zhěng wǔ qí wén fū chén dé jiào lǐ wù yí fēng xián yú jìng xīn qiān wàng qí shēn

受遗阿衡,整武齐文,敷陈德教,理物移风,贤愚竞心,佥忘其身。

dàn jìng bāng nèi sì yì yǐ suí lǚ lín dí tíng shí yào qí wēi yán jīng dà guó hèn wū wèi yí

诞静邦内,四裔以绥,屡临敌庭,实耀其威,研精大国,恨于未夷。

zàn zhū gě chéng xiàng

──赞诸葛丞相

sī tú qīng fēng shì zī shì zāng shi ài rén lún kǒng yīn qiāng qiāng

司徒清风,是咨是臧,识爱人伦,孔音锵锵。

zàn xǔ sī tú

──赞许司徒

guān zhāng jiū jiū chū shēn kuāng shì fú yì xié shàng xióng zhuàng hǔ liè

关、张赳赳,出身匡世,扶翼携上,雄壮虎烈。

fān píng zuǒ yòu fān fēi diàn fà jì yú jiān nán zàn zhǔ hóng yè móu jì hán gěng qí shēng shuāng dé

藩屏左右,翻飞电发,济于艰难,赞主洪业,侔迹韩、耿,齐声双德。

jiāo dài wú lǐ bìng zhì jiān tè dào wéi qīng lǜ yǔn shēn kuāng guó

交待无礼,并致奸慝,悼惟轻虑,陨身匡国。

zàn guān yún cháng zhāng yì dé

──赞关云长、张益德

piào qí fèn qǐ lián héng hé zòng shǒu shì sān qín bǎo jù hé tóng

骠骑奋起,连横合从,首事三秦,保据河、潼。

zōng jì wū cháo huò yì huò tóng dí yǐ chéng xìn jiā pò jūn wáng

宗计于朝,或异或同,敌以乘衅,家破军亡。

guāi dào fǎn dé tuō fèng pān lóng

乖道反德,讬凤攀龙。

zàn mǎ mèng qǐ

──赞马孟起

yì hóu liáng móu liào shì xīng shuāi wěi zhì yú zhǔ shì xun shì zī zàn sī jīng suàn dǔ shì zhī jī

翼侯良谋,料世兴衰,委质于主,是训是谘,暂思经算,睹事知机。

zàn fǎ xiào zhí

──赞法孝直

jūn shī měi zhì yǎ qì yè yè zhì mìng míng zhǔ zhōng qíng fā yì wéi cǐ yì zōng wáng shēn bào dé

军师美至,雅气晔晔,致命明主,忠情发臆,惟此义宗,亡身报德。

zàn páng shì yuán

──赞庞士元

jiāng jūn dūn zhuàng cuī fēng dēng nán lì gōng lì shì yú shí zhī gàn

将军敦壮,摧峰登难,立功立事,于时之干。

zàn huáng hàn shēng

──赞黄汉升

zhǎng jūn qīng jié gāng rán héng cháng dǎng yán wéi sī mín sī qí gāng

掌军清节,亢然恒常,谠言惟司,民思其纲。

zàn dǒng yòu zǎi

──赞董幼宰

ān yuǎn qiáng zhì yǔn xiū yǔn liè qīng cái guǒ zhuàng dāng nán bù huò yǐ shǎo yù duō shū fāng bǎo yè

安远强志,允休允烈,轻财果壮,当难不惑,以少御多,殊方保业。

zàn shān kǒng shān

──赞邓孔山

kǒng shān míng fāng nán jùn rén yě

孔山名方,南郡人也。

yǐ jīng zhōu cóng shì suí xiān zhǔ rù shǔ

以荆州从事随先主入蜀。

shǔ jì dìng wèi qián wéi shǔ guó dū wèi yīn yì jùn míng wèi zhū tí tài shǒu xuǎn wèi ān yuǎn jiāng jūn lái jiàng dū du zhù nán chāng xiàn

蜀既定,为犍为属国都尉,因易郡名,为朱提太守,选为安远将军、庲降都督,住南昌县。

zhāng wǔ èr nián zú

章武二年卒。

shī qí xíng shì gù bù wéi chuán

失其行事,故不为传。

yáng wēi cái gàn xī xū wén wǔ dāng guān lǐ rèn kàn kàn biàn jǔ tú zhí cái shī yǒu yì yǒu xù

扬威才干,欷歔文武,当官理任,衎衎辩举,图殖财施,有义有叙。

zàn fèi bīn bó

──赞费宾伯

bīn bó míng guān jiāng xià méng rén yě

宾伯名观,江夏𫑡人也。

liú zhāng mǔ guān zhī zú gū zhāng yòu yǐ nǚ qī guān

刘璋母,观之族姑,璋又以女妻观。

guān jiàn ān shí bā nián cān li yán jūn jù xiān zhǔ wū mián zhú yǔ yán jù jiàng xiān zhǔ jì dìng yì zhōu bài wèi pí jiàng jūn hòu wèi ba jùn tài shǒu jiāng zhōu dū du jiàn xìng yuán nián fēng dū tíng hóu jiā zhèn wēi jiāng jūn

观建安十八年参李严军,拒先主于绵竹,与严俱降,先主既定益州,拜为裨将军,后为巴郡太守、江州都督,建兴元年封都亭侯,加振威将军。

guān wéi rén shàn wū jiāo jiē

观为人善于交接。

dū hù li yán xìng zì jīn gāo hù jūn fǔ kuāng děng nián wèi yǔ yán xiāng cì ér yán bù yǔ qīn xiè

都护李严性自矜高,护军辅匡等年位与严相次,而严不与亲亵;

guān nián shào yán èr shí yú suì ér yǔ yán tōng xiá rú shí bèi yún

观年少严二十馀岁,而与严通狎如时辈云。

nián sān shí qī zú

年三十七卒。

shī qí xíng shì gù bù wéi chuán

失其行事,故不为传。

tún qí zhǔ jiù gù jié bù yí jì jiù chū mìng jìn xīn shì guī jūn zī suǒ shì shì biàn shì bì

屯骑主旧,固节不移,既就初命,尽心世规,军资所恃,是辨是裨。

zàn wáng wén yí

──赞王文仪

shàng shū qīng shàng chì xíng zhěng shēn kàng zhì cún yì wèi lǎn diǎn wén yǐ qí gāo fēng hǎo móu gǔ rén

尚书清尚,敕行整身,抗志存义,味览典文,倚其高风,好侔古人。

zàn liú zi chū

──赞刘子初

ān hàn yōng róng huò hūn huò bīn jiàn lǐ dāng shí shì wèi xún chén

安汉雍容,或婚或宾,见礼当时,是谓循臣。

zàn mí zi zhòng

──赞麋子仲

shào fǔ xiū shèn hóng lú míng zhēn jiàn yì yǐn xíng rú lín tiān wén

少府修慎,鸿胪明真,谏议隐行,儒林天文。

xuān bān dà huà huò shǒu huò lín

宣班大化,或首或林。

zàn wáng yuán tài hé yàn yīng dù fǔ guó zhōu zhòng zhí

──赞王元泰、何彦英、杜辅国、周仲直

wáng yuán tài míng móu hàn jiā rén yě

王元泰名谋,汉嘉人也。

yǒu róng zhǐ cāo xíng

有容止操行。

liú zhāng shí wèi ba jùn tài shǒu hái wèi zhōu zhì zhōng cóng shì

刘璋时,为巴郡太守,还为州治中从事。

xiān zhǔ dìng yì zhōu lǐng mù yǐ wéi bié jià

先主定益州,领牧,以为别驾。

xiān zhǔ wèi hàn zhōng wáng yòng jīng chǔ sù shì líng líng lài gōng wèi tài cháng nán yáng huáng zhù wèi guāng lù xūn móu wèi shào fǔ

先主为汉中王,用荆楚宿士零陵赖恭为太常,南阳黄柱为光禄勋,谋为少府;

jiàn xìng chū cì jué guān nèi hóu hòu dài lài gōng wèi tài cháng

建兴初,赐爵关内侯,后代赖恭为太常。

gōng zhù móu jiē shī qí xíng shì gù bù wéi chuán

恭、柱、谋皆失其行事,故不为传。

gōng zi gōng wèi chéng xiàng xī cáo lìng shǐ suí zhū gě liàng wū hàn zhōng zǎo yāo liàng shén xī zhī yǔ liú fǔ zhǎng shǐ cān jūn zhāng yì jiǎng wǎn shū yuē lìng shǐ shī lài gōng yuàn shǔ sàng yáng yóng wèi cháo zhōng sǔn yì duō yǐ

恭子厷,为丞相西曹令史,随诸葛亮于汉中,早夭,亮甚惜之,与留府长史参军张裔、蒋琬书曰:“令史失赖厷,掾属丧杨颙,为朝中损益多矣。

yóng yì jīng zhōu rén yě

“颙亦荆州人也。

hòu dà jiàng jūn jiǎng wǎn wèn zhāng xiū yuē hàn jiā qián bèi yǒu wáng yuán tài jīn shuí jì zhě

后大将军蒋琬问张休曰:“汉嘉前辈有王元泰,今谁继者?

xiū duì yuē zhì wū yuán tài zhōu lǐ wú jì kuàng bǐ jùn hu

“休对曰:“至于元泰,州里无继,况鄙郡乎!

qí jiàn zhòng rú cǐ

“其见重如此。

hé yàn yīng míng zōng shǔ jùn pí rén yě

何彦英名宗,蜀郡郫人也。

shì guǎng hàn rén ān xué jīng jiū ān shù yǔ dù qióng tóng shī ér míng wèn guò zhī

事广汉任安学,精究安术,与杜琼同师而名问过之。

liú zhāng shí wèi qián wéi tài shǒu

刘璋时,为犍为太守。

xiān zhǔ dìng yì zhōu lǐng mù pì wéi cóng shì jì jiǔ

先主定益州,领牧,辟为从事祭酒。

hòu yuán yǐn tú chèn quàn xiān zhǔ jí zūn hào

后援引图、谶,劝先主即尊号。

jiàn zuò zhī hòu qiān wèi dà hóng lú

践阼之后,迁为大鸿胪。

jiàn xìng zhōng zú

建兴中卒。

shī qí xíng shì gù bù wéi chuán

失其行事,故不为传。

zi shuāng zì hàn ǒu

子双,字汉偶。

huá jī tán xiào yǒu chún yú kūn dōng fāng shuò zhī fēng

滑稽谈笑,有淳于髡、东方朔之风。

wèi shuāng bǎi zhǎng

为双柏长。

zǎo zú

早卒。

chē qí gāo jìn wéi qí fàn ài yǐ ruò zhì qiáng bù xiàn wēi zhuì

车骑高劲,惟其泛爱,以弱制强,不陷危坠。

zàn wú zǐ yuǎn zi yuǎn míng yī chén liú rén yě

──赞吴子远子远名壹,陈留人也。

suí liú yān rù shǔ

随刘焉入蜀。

liú zhāng shí wèi zhōng láng jiàng jiàng bīng jù xiān zhǔ wū fú yì jiàng

刘璋时,为中郎将,将兵拒先主于涪,诣降。

xiān zhǔ dìng yì zhōu yǐ yī wèi hù jūn tǎo nì jiāng jūn nà yī mèi wèi fū rén

先主定益州,以壹为护军讨逆将军,纳壹妹为夫人。

zhāng wǔ yuán nián wèi guān zhōng dū du

章武元年,为关中都督。

jiàn xìng bā nián yǔ wèi yán rù nán ān jiè pò wèi jiāng fèi yáo xǐ tíng hòu jìn fēng gāo yáng xiāng hòu qiān zuǒ jiāng jūn

建兴八年,与魏延入南安界,破魏将费瑶,徙亭侯,进封高阳乡侯,迁左将军。

shí èr nián chéng xiàng liàng zú yǐ yī dū hàn zhōng chē qí jiāng jūn jiǎ jié lǐng yōng zhōu cì shǐ jìn fēng jì yáng hóu

十二年,丞相亮卒,以壹督汉中,车骑将军,假节,领雍州刺史,进封济阳侯。

shí wǔ nián zú

十五年卒。

shī qí xíng shì gù bù wéi chuán

失其行事,故不为传。

yī zú dì bān zì yuán xióng dà jiàng jūn hé jìn guān shǔ wú kuāng zhī zǐ yě

壹族弟班,字元雄,大将军何进官属吴匡之子也。

yǐ háo xiá chēng guān wèi cháng yǔ yī xiāng yà

以豪侠称,官位常与壹相亚。

xiān zhǔ shí wèi lǐng jūn

先主时,为领军。

hòu zhǔ shì shāo qiān zhì piào qí jiāng jūn jiǎ jié fēng mián zhú hóu

后主世,稍迁至骠骑将军,假节,封绵竹侯。

ān hàn zǎi nán fèn jī jiù xiāng jiǎn chú wú huì wéi xíng yǐ zhāng guǎng qiān mán pú guó yòng yòng qiáng

安汉宰南,奋击旧乡,翦除芜秽,惟刑以张,广迁蛮、濮,国用用强。

zàn lǐ dé áng

──赞李德昂

fǔ hàn wéi cōng jì jī qiě huì yīn yán yuǎn sī qiē wèn jìn duì zàn shí xiū měi hé wǒ yè shì

辅汉惟聪,既机且惠,因言远思,切问近对,赞时休美,和我业世。

zàn zhāng jūn sì

──赞张君嗣

zhèn běi mǐn sī chóu huà yǒu fāng dǎo shī ráng huì suì shì chéng zhāng

镇北敏思,筹画有方,导师禳秽,遂事成章。

piān rèn dōng yú mò mìng bù xiáng āi bēi běn zhì fàng liú shū jiāng

偏任东隅,末命不祥,哀悲本志,放流殊疆。

zàn huáng gōng héng

──赞黄公衡

yuè qí wéi zhōng lì zhì zì zhī zhí yú nèi wài niàn gōng wàng sī

越骑惟忠,厉志自祗,职于内外,念公忘私。

zàn yáng jì xiū

──赞杨季休

zhēng nán hòu zhòng zhēng xi zhōng kè tǒng shí xuǎn shì měng jiàng zhī liè

征南厚重,征西忠克,统时选士,猛将之烈。

zàn zhào zǐ lóng chén shū zhì shū zhì míng dào rǔ nán rén yě

──赞赵子龙、陈叔至叔至名到,汝南人也。

zì yù zhōu suí xiān zhǔ míng wèi cháng yà zhào yún jù yǐ zhōng yǒng chēng

自豫州随先主,名位常亚赵云,俱以忠勇称。

jiàn xìng chū guān zhì yǒng ān dū du zhēng xi jiāng jūn fēng tíng hòu

建兴初,官至永安都督、征西将军,封亭侯。

zhèn nán cū qiáng jiān jūn shàng dǔ bìng yù róng rèn rèn zì fēng yì

镇南粗强,监军尚笃,并豫戎任,任自封裔。

zàn fǔ yuán bì liú nán hé fǔ yuán bì míng kuāng xiāng yáng rén yě

──赞辅元弼、刘南和辅元弼名匡,襄阳人也。

suí xiān zhǔ rù shǔ

随先主入蜀。

yì zhōu jì dìng wèi ba jùn tài shǒu

益州既定,为巴郡太守。

jiàn xìng zhōng xǐ zhèn nán wèi yòu jiāng jūn fēng zhōng xiāng hóu

建兴中,徙镇南,为右将军,封中乡侯。

liú nán hé míng yōng yì yáng rén yě

刘南和名邕,义阳人也。

suí xiān zhǔ rù shǔ

随先主入蜀。

yì zhōu jì dìng wèi jiāng yáng tài shǒu

益州既定,为江阳太守。

jiàn xìng zhōng shāo qiān zhì jiān jūn hòu jiāng jūn cì jué guān nèi hóu zú

建兴中,稍迁至监军后将军,赐爵关内侯,卒。

zi shì sì

子式嗣。

shǎo zǐ wǔ yǒu wén yǔ fán jiàn qí míng guān yì zhì shàng shū

少子武,有文,与樊建齐名,官亦至尚书。

sī nóng xìng cái fū shù yǔn zhāng zǎo lì cí lǐ fěi fěi yǒu guāng

司农性才,敷述允章,藻丽辞理,斐斐有光。

zàn qín zi chì

──赞秦子敕

zhèng fāng shòu yí yù wén hòu gāng bù chén bù qiān zào cǐ yì duān chì zhú dāng shí rèn yè yǐ sàng

正方受遗,豫闻后纲,不陈不佥,造此异端,斥逐当时,任业以丧。

zàn li zhèng fāng

──赞李正方

wén zhǎng gāng cū lín nàn shòu mìng zhé chōng wài yù zhèn bǎo guó jìng

文长刚粗,临难受命,折冲外御,镇保国境。

bù xié bù hé wàng jié yán luàn jí zhōng xī shǐ shí wéi jué xìng

不协不和,忘节言乱,疾终惜始,实惟厥性。

zàn wèi wén zhǎng

──赞魏文长

wēi gōng juàn xiá qǔ yì zhòng rén

威公狷狭,取异众人;

xián zé jí lǐ bī zé shāng qīn shě shùn rù xiōng dà yì zhī yún

闲则及理,逼则伤侵,舍顺入凶,大易之云。

zàn yáng wēi gōng

──赞杨威公

jì cháng liáng shí wén jīng qín lèi shì yuán yán guī chù rén wén jì kǒng xiū wén xiáng huò cái huò zāng bō bō shù zhì chu zhī lán fāng

季常良实,文经勤类,士元言规,处仁闻计,孔休、文祥,或才或臧,播播述志,楚之兰芳。

zàn mǎ jì cháng wèi wén jīng hán shì yuán zhāng chù rén yīn kǒng lín xí wén xiáng wén jīng shì yuán jiē shī qí míng shí xíng shì jùn xiàn

──赞马季常、卫文经、韩士元、张处仁、殷孔林、习文祥文经、士元,皆失其名实、行事、郡县。

chù rén běn míng cún nán yáng rén yě

处仁本名存,南阳人也。

yǐ jīng zhōu cóng shì suí xiān zhǔ rù shǔ nán cì zhì luò yǐ wéi guǎng hàn tài shǒu

以荆州从事随先主入蜀,南次至雒,以为广汉太守。

cún sù bù fú páng tǒng tǒng zhōng shǐ zú xiān zhǔ fā yán jiā tàn cún yuē tǒng suī jìn zhōng kě xī rán wéi dà yá zhī yì

存素不服庞统,统中矢卒,先主发言嘉叹,存曰:“统虽尽忠可惜,然违大雅之义。

xiān zhǔ nù yuē tǒng shā shēn chéng rén gèng wéi fēi yě

“先主怒曰:“统杀身成仁,更为非也?

miǎn cún guān

“免存官。

qǐng zhī bìng zú

顷之,病卒。

shī qí xíng shì gù bù wéi chuán

失其行事,故不为传。

kǒng xiū míng guān wèi jīng zhōu zhǔ bù bié jià cóng shì jiàn xiān zhǔ chuán

孔休名观,为荆州主簿别驾从事,见先主传。

shī qí jùn xiàn

失其郡县。

wén xiáng míng zhēn xiāng yáng rén yě

文祥名祯,襄阳人也。

suí xiān zhǔ rù shǔ lì luò pí lìng guǎng hàn tài shǒu

随先主入蜀,历雒、郫令,广汉太守。

shī qí xíng shì

失其行事。

zi zhōng guān zhì shàng shū láng

子忠,官至尚书郎。

guó shān xiū fēng yǒng nán dān sī

国山休风,永南耽思;

shèng héng chéng bó yán cáng yán shí

盛衡、承伯,言藏言时;

sūn dé guǒ ruì wěi nán dǔ cháng

孙德果锐,伟南笃常;

dé xù yì qiáng zhì zhuàng qì gāng

德绪、义强,志壮气刚。

jì jì xiū zhì shǔ zhī fēn xiāng

济济修志,蜀之芬香。

zàn wáng guó shān li yǒng nán mǎ shèng héng mǎ chéng bó li sūn dé li wěi nán gōng dé xù wáng yì qiáng guó shān míng fu guǎng hàn qī rén yě

──赞王国山、李永南、马盛衡、马承伯、李孙德、李伟南,龚德绪、王义强国山名甫,广汉郪人也。

hǎo rén liú yán yì

好人流言议。

liú zhāng shí wèi zhōu shū zuǒ

刘璋时,为州书佐。

xiān zhǔ dìng shǔ hòu wèi mián zhú lìng hái wèi jīng zhōu yì cáo cóng shì

先主定蜀后,为绵竹令,还为荆州议曹从事。

suí xiān zhǔ zhēng wú jūn bài wū zǐ guī yù hài

随先主征吴,军败于秭归,遇害。

zi yòu yǒu fù fēng guān zhì shàng shū yòu xuǎn láng

子祐,有父风,官至尚书右选郎。

yǒng nán míng shào guǎng hàn qī rén yě

永南名邵,广汉郪人也。

xiān zhǔ dìng shǔ hòu wèi zhōu shū zuǒ bù cóng shì

先主定蜀后,为州书佐部从事。

jiàn xìng yuán nián chéng xiàng liàng pì wèi xī cáo yuàn

建兴元年,丞相亮辟为西曹掾。

liàng nán zhēng liú shào wèi zhì zhōng cóng shì shì suì zú

亮南征,留邵为治中从事,是岁卒。

shèng héng míng xūn chéng bó míng qí jiē bā xī láng zhōng rén yě

盛衡名勋,承伯名齐,皆巴西阆中人也。

xūn liú zhāng shí wéi zhōu shū zuǒ xiān zhǔ dìng shǔ pì wèi zuǒ jiāng jūn shǔ hòu zhuǎn zhōu bié jià cóng shì zú

勋,刘璋时为州书佐,先主定蜀,辟为左将军属,后转州别驾从事,卒。

qí wèi tài shǒu zhāng fēi gōng cáo

齐为太守张飞功曹。

fēi gòng zhī xiān zhǔ wèi shàng shū láng

飞贡之先主,为尚书郎。

jiàn xìng zhōng cóng shì chéng xiàng yuàn qiān guǎng hàn tài shǒu fù wèi cān jūn

建兴中,从事丞相掾,迁广汉太守,复为参军。

liàng zú wèi shàng shū

亮卒,为尚书。

xūn qí jiē yǐ cái gàn zì xiǎn jiàn

勋、齐皆以才干自显见;

guī xìn wū zhōu dǎng bù rú yáo zhòu

归信于州党,不如姚伷。

zhòu zì zi xù yì láng zhōng rén

伷字子绪,亦阆中人。

xiān zhǔ dìng yì zhōu hòu wèi gōng cáo shū zuǒ

先主定益州后,为功曹书佐。

jiàn xìng yuán nián wèi guǎng hàn tài shǒu

建兴元年,为广汉太守。

chéng xiàng liàng běi zhù hàn zhōng pì wèi yuàn

丞相亮北驻汉中,辟为掾。

bìng jìn wén wǔ zhī shì liàng chēng yuē zhōng yì zhě mò dà wū jìn rén jìn rén zhě gè wu qí suǒ shàng

并进文武之士,亮称曰:“忠益者莫大于进人,进人者各务其所尚;

jīn yáo yuàn bìng cún gāng róu yǐ guǎng wén wǔ zhī yòng kě wèi bó yǎ yǐ yuàn zhū yuàn gè xī cǐ shì yǐ shǔ qí wàng

今姚掾并存刚柔,以广文武之用,可谓博雅矣,愿诸掾各希此事,以属其望。

qiān wèi cān jūn

“迁为参军。

liàng zú shāo qiān wèi shàng shū pú yè

亮卒,稍迁为尚书仆射。

shí rén fú qí zhēn chéng dǔ cuì

时人服其真诚笃粹。

yán xī wǔ nián zú zài zuò zàn zhī hòu

延熙五年卒,在作赞之后。

sūn dé míng fú zǐ tóng fú rén yě

孙德名福,梓潼涪人也。

xiān zhǔ dìng yì zhōu hòu wéi shū zuǒ xī chōng guó zhǎng chéng dū lìng

先主定益州后,为书佐、西充国长、成都令。

jiàn xìng yuán nián xǐ bā xī tài shǒu wèi jiāng zhōu dū yáng wēi jiāng jūn rù wèi shàng shū pú yè fēng píng yáng tíng hòu

建兴元年,徙巴西太守,为江州督、杨威将军,入为尚书仆射,封平阳亭侯。

yán xī chū dà jiàng jūn jiǎng wǎn chū zhēng hàn zhōng fú yǐ qián jiān jūn lǐng sī mǎ zú

延熙初,大将军蒋琬出征汉中,福以前监军领司马,卒。

wěi nán míng cháo yǒng nán xiōng

伟南名朝,永南兄。

jùn gōng cáo jǔ xiào lián lín qióng lìng rù wéi bié jià cóng shì

郡功曹,举孝廉,临邛令,入为别驾从事。

suí xiān zhǔ dōng zhēng wú zhāng wǔ èr nián zú wū yǒng ān

随先主东征吴,章武二年卒于永安。

dé xù míng lù bā xī ān hàn rén yě

德绪名禄,巴西安汉人也。

xiān zhǔ dìng yì zhōu wèi jùn cóng shì yá mén jiāng

先主定益州,为郡从事牙门将。

jiàn xìng sān nián wèi yuè guī tài shǒu suí chéng xiàng liàng nán zhēng wèi mán yí suǒ hài shí nián sān shí yī

建兴三年,为越巂太守,随丞相亮南征,为蛮夷所害,时年三十一。

dì héng jǐng yào zhōng wèi lǐng jūn

弟衡,景耀中为领军。

yì qiáng míng shì guǎng hàn qī rén guó shān cóng xiōng yě

义强名士,广汉郪人,国山从兄也。

cóng xiān zhǔ rù shǔ hòu jǔ xiào lián wèi fú jié zhǎng qiān yá mén jiāng chū wèi dàng qú tài shǒu xǐ zài qián wéi

从先主入蜀后,举孝廉,为符节长,迁牙门将,出为宕渠太守,徙在犍为。

huì chéng xiàng liàng nán zhēng zhuǎn wéi yì zhōu tài shǒu jiāng nán xíng wèi mán yí suǒ hài

会丞相亮南征,转为益州太守,将南行,为蛮夷所害。

xiū yuán qīng kòu sǔn shí zhì hài wén jìn fèn shēn tóng cǐ diān pèi huàn shēng yī rén zhì wū hóng dà

休元轻寇,损时致害,文进奋身,同此颠沛,患生一人,至于弘大。

zàn féng xiū yuán zhāng wén jìn xiū yuán míng xí nán jùn rén

──赞冯休元、张文进休元名习,南郡人。

suí xiān zhǔ rù shǔ

随先主入蜀。

xiān zhǔ dōng zhēng wú xí wèi lǐng jūn tǒng zhū jūn dà bài wū xiāo tíng

先主东征吴,习为领军,统诸军,大败于猇亭。

wén jìn míng nán yì zì jīng zhōu suí xiān zhǔ rù shǔ lǐng bīng cóng xiān zhǔ zhēng wú yǔ xí jù sǐ

文进名南,亦自荆州随先主入蜀,领兵从先主征吴,与习俱死。

shí yòu yǒu yì yáng fu róng xiān zhǔ tuì jūn duàn hòu jù zhàn bīng rén sǐ jǐn wú jiāng yǔ róng lìng jiàng róng mà yuē wú gǒu

时又有义阳傅肜,先主退军,断后拒战,兵人死尽,吴将语肜令降,肜骂曰:“吴狗!

hé yǒu hàn jiāng jūn jiàng zhě

何有汉将军降者!

suì zhàn sǐ

“遂战死。

bài zi qiān wèi zuǒ zhōng láng hòu wèi guān zhōng dū du jǐng yào liù nián yòu lín wēi shòu mìng

拜子佥为左中郎,后为关中都督,景耀六年,又临危授命。

lùn zhě jiā qí fù zǐ yì shì zhōng yì

论者嘉其父子奕世忠义。

jiāng yáng gāng liè lì jié míng jūn bīng hé yù kòu bù qū qí shēn dān fu zhǐ yì yǔn mìng wū jūn

江阳刚烈,立节明君,兵合遇寇,不屈其身,单夫只役,陨命于军。

zàn chéng jì rán jì rán míng jī bā xī láng zhōng rén yě

──赞程季然季然名畿,巴西阆中人也。

liú zhāng shí wéi hàn chāng zhǎng

刘璋时为汉昌长。

xiàn yǒu cóng rén zhǒng lèi gāng měng xī gāo zǔ yǐ dìng guān zhōng

县有賨人,种类刚猛,昔高祖以定关中。

bā xī tài shǒu páng xī yǐ tiān xià rǎo luàn jùn yi yǒu wǔ wèi pō zhāo hé bù qǔ

巴西太守庞羲以天下扰乱,郡宜有武卫,颇招合部曲。

yǒu chán wū zhāng shuō xī yù pàn zhě zhāng yīn yí zhī

有谗于璋,说羲欲叛者,璋阴疑之。

xī wén shén jù jiāng móu zì shǒu qiǎn jī zi yù xuān zhǐ suǒ bīng zì zhù

羲闻,甚惧,将谋自守,遣畿子郁宣旨,索兵自助。

jī bào yuē jùn hé bù qǔ běn bù wéi pàn suī yǒu jiāo gòu yào zài jǐn chéng

畿报曰:“郡合部曲,本不为叛,虽有交构,要在尽诚;

ruò bì yǐ jù suì huái yì zhì fēi jī zhī suǒ wén

若必以惧,遂怀异志,非畿之所闻。

bìng chì yù yuē wǒ shòu zhōu ēn dāng wèi zhōu mù jìn jié

“并敕郁曰:“我受州恩,当为州牧尽节。

rǔ wèi jùn lì dāng wèi tài shǒu xiào lì bù dé yǐ wú gù yǒu yì zhì yě

汝为郡吏,当为太守效力,不得以吾故有异志也。

xī shǐ rén gào jī yuē ěr zi zài jùn bù cóng tài shǒu jiā jiāng jí huò

“羲使人告畿曰:“尔子在郡,不从太守,家将及祸!

jī yuē xī lè yáng wèi jiāng yǐn zǐ zhī gēng fēi fù zǐ wú ēn dà yì rán yě

“畿曰:“昔乐羊为将,饮子之羹,非父子无恩,大义然也。

jīn suī fù gēng zi wú bì yǐn zhī

今虽复羹子,吾必饮之。

xī zhī jī bì bù wéi jǐ hòu chén xiè wū zhāng yǐ zhì wú jiù

“羲知畿必不为己,厚陈谢于璋以致无咎。

zhāng wén zhī qiān jī jiāng yáng tài shǒu

璋闻之,迁畿江阳太守。

xiān zhǔ lǐng yì zhōu mù pì wéi cóng shì jì jiǔ

先主领益州牧,辟为从事祭酒。

hòu suí xiān zhǔ zhēng wú yù dà jūn bài jì sù jiāng ér hái huò gào zhī yuē hòu zhuī yǐ zhì jiě chuán qīng qù nǎi kě yǐ miǎn

后随先主征吴,遇大军败绩,溯江而还,或告之曰:“后追已至,解船轻去,乃可以免。

jī yuē wú zài jūn wèi zēng wèi dí zǒu kuàng cóng tiān zi ér jiàn wēi zāi

“畿曰:“吾在军,未曾为敌走,况从天子而见危哉!

zhuī rén suì jí jī chuán jī shēn zhí jǐ zhàn dí chuán yǒu fù zhě

“追人遂及畿船,畿身执戟战,敌船有覆者。

zhòng dà zhì gòng jī zhī nǎi sǐ

众大至,共击之,乃死。

gōng hóng hòu shēng zhuó ěr qí jīng yāo mìng èr shí dào hèn wèi chéng

公弘后生,卓尔奇精,夭命二十,悼恨未呈。

zàn chéng gōng hóng gōng hóng míng qí jì rán zhī zǐ yě

──赞程公弘公弘,名祁,季然之子也。

gǔ zhī bēn chén lǐ yǒu lái bī yuàn xìng sī guān bù gù dà dé

古之奔臣,礼有来偪,怨兴司官,不顾大德。

mǐ yǒu kuāng jiù bèi chéng bēn běi zì jué yú rén zuò xiào èr guó

靡有匡救,倍成奔北,自绝于人,作笑二国。

zàn mí fāng shì rén hǎo pǔ pān jùn mí fāng zì zi fāng dōng hǎi rén yě wèi nán jùn tài shǒu

──赞糜芳、士仁、郝普、潘濬糜芳字子方,东海人也,为南郡太守。

shì rén zì jūn yì guǎng yáng rén yě wèi jiāng jūn zhù gōng ān tǒng shǔ guān yǔ

士仁字君义,广阳人也,为将军,住公安,统属关羽;

yǔ yǔ yǒu xì pàn yíng sūn quán

与羽有隙,叛迎孙权。

hǎo pǔ zì zi tài yì yáng rén

郝普字子太,义阳人。

xiān zhǔ zì jīng zhōu rù shǔ yǐ pǔ wèi líng líng tài shǒu

先主自荆州入蜀,以普为零陵太守。

wèi wú jiāng lǚ méng suǒ jué kāi chéng yì méng

为吴将吕蒙所谲,开城诣蒙。

pān jùn zì chéng míng wǔ líng rén yě

潘濬字承明,武陵人也。

xiān zhǔ rù shǔ yǐ wéi jīng zhōu zhì zhōng diǎn liú zhōu shì yì yǔ guān yǔ bù mù

先主入蜀,以为荆州治中,典留州事,亦与关羽不穆。

sūn quán xí yǔ suì rù wú

孙权袭羽,遂入吴。

pǔ zhì tíng wèi jùn zhì tài cháng fēng hóu

普至廷尉,濬至太常,封侯。

píng yuē shān zhī jiān zhēn jiǎn liàng lín guān wàng jiā zhāng yì gāng jiāng wéi zhī ruì zōng yù yù sūn quán zhī yán xián yǒu kě chēng

评曰:邓芝坚贞简亮,临官忘家,张翼亢姜维之锐,宗预御孙权之严,咸有可称。

yáng xì shāng lüè yì zài bù qún rán zhì dù yǒu duǎn dài lí shì nán yún

杨戏商略,意在不群,然智度有短,殆罹世难云。

✦ You read 蜀书·邓张宗杨传

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.