sūn quán zì zhòng móu
孙权字仲谋。
xiōng cè jì dìng zhū jùn shí quán nián shí wǔ yǐ wéi yáng xiàn zhǎng
兄策既定诸郡,时权年十五,以为阳羡长。
jùn chá xiào lián zhōu jǔ mào cái xíng fèng yì xiào wèi
郡察孝廉,州举茂才,行奉义校尉。
hàn yǐ cè yuǎn xiū zhí gòng qiǎn shǐ zhě liú wǎn jiā xī mìng
汉以策远修职贡,遣使者刘琬加锡命。
wǎn yǔ rén yuē wú guān sūn shì xiōng dì suī gè cái xiù míng dá rán jiē lù zuò bù zhōng wéi zhōng dì xiào lián xíng mào qí wěi gǔ tǐ bù héng yǒu dà guì zhī biǎo nián yòu zuì shòu ěr shì shi zhī
琬语人曰:“吾观孙氏兄弟虽各才秀明达,然皆禄祚不终,惟中弟孝廉,形貌奇伟,骨体不恒,有大贵之表,年又最寿,尔试识之。
jiàn ān sì nián cóng cè zhēng lú jiāng tài shǒu liú xūn
建安四年,从策征庐江太守刘勋。
xūn pò jìn tǎo huáng zǔ wū shā xiàn
勋破,进讨黄祖于沙羡。
wǔ nián cè hōng yǐ shì shòu quán quán kū wèi jí xi
五年,策薨,以事授权,权哭未及息。
cè zhǎng shǐ zhāng zhāo wèi quán yuē xiào lián cǐ níng kū shí yá
策长史张昭谓权曰:“孝廉,此宁哭时邪?
qiě zhōu gōng lì fǎ ér bó qín bù shī fēi yù wéi fù shí bù dé xíng yě
且周公立法而伯禽不师,非欲违父,时不得行也。
kuàng jīn jiān guǐ jìng zhú chái láng mǎn dào nǎi yù āi qīn qī gù lǐ zhì shì yóu kāi mén ér yī dào wèi kě yǐ wéi rén yě
况今奸宄竞逐,豺狼满道,乃欲哀亲戚,顾礼制,是犹开门而揖盗,未可以为仁也。
nǎi gǎi yì quán fú fú lìng shàng mǎ shǐ chū xún jūn
”乃改易权服,扶令上马,使出巡军。
shì shí wéi yǒu kuài jī wú jùn dān yáng yù zhāng lú líng rán shēn xiǎn zhī de yóu wèi jǐn cóng ér tiān xià yīng háo bù zài zhōu jùn bīn lǚ jì yù zhī shì yǐ ān wēi qù jiù wéi yì wèi yǒu jūn chén zhī gù
是时惟有会稽、吴郡、丹杨、豫章、庐陵,然深险之地犹未尽从,而天下英豪布在州郡,宾旅寄寓之士以安危去就为意,未有君臣之固。
zhāng zhāo zhōu yú děng wèi quán kě yǔ gòng chéng dà yè gù wěi xīn ér fú shì yān
张昭、周瑜等谓权可与共成大业,故委心而服事焉。
cáo gōng biǎo quán wèi tǎo lǔ jiāng jūn lǐng huì jī tài shǒu zhūn wú shǐ chéng zhī jùn xíng wén shū shì
曹公表权为讨虏将军,领会稽太守,屯吴,使丞之郡行文书事。
dài zhāng zhāo yǐ shī fū zhī lǐ ér zhōu yú chéng pǔ lǚ fàn děng wéi jiāng lǜ
待张昭以师傅之礼,而周瑜、程普、吕范等为将率。
zhāo yán jùn xiù pìn qiú míng shì lǔ sù zhū gě jǐn děng shǐ wèi bīn kè
招延俊秀,聘求名士,鲁肃、诸葛瑾等始为宾客。
fēn bù zhū jiāng zhèn fǔ shān yuè tǎo bù cóng mìng
他分遣部署诸将,镇压抚恤山越族,讨伐那些不服从者。
qī nián quán mǔ wú shì hōng
七年,权母吴氏薨。
bā nián quán xi fá huáng zǔ pò qí zhōu jūn wéi chéng wèi kè ér shān kòu fù dòng
八年,权西伐黄祖,破其舟军,惟城未克,而山寇复动。
hái guò yù zhāng shǐ lǚ fàn píng pó yáng chéng pǔ tǎo lè ān tài shǐ cí lǐng hǎi hūn hán dāng zhōu tài lǚ méng děng wéi jù xiàn lìng zhǎng
还过豫章,使吕范平鄱阳,程普讨乐安,太史慈领海昏,韩当、周泰、吕蒙等为剧县令长。
jiǔ nián quán dì dān yáng tài shǒu yì wèi zuǒ yòu suǒ hài yǐ cóng xiōng yú dài yì
九年,权弟丹杨太守翊为左右所害,以从兄瑜代翊。
shí nián quán shǐ hè qí tǎo shàng ráo fēn wéi jiàn píng xiàn
十年,权使贺齐讨上饶,分为建平县。
shí èr nián xī zhēng huáng zǔ lǔ qí rén mín ér hái
十二年,西征黄祖,虏其人民而还。
shí sān nián chūn quán fù zhēng huáng zǔ zǔ xiān qiǎn zhōu bīng jù jūn dū wèi lǚ méng pò qí qián fēng ér lìng tǒng dǒng xí děng jǐn ruì gōng zhī suì tú qí chéng
十三年春,权复征黄祖,祖先遣舟兵拒军,都尉吕蒙破其前锋,而凌统、董袭等尽锐攻之,遂屠其城。
zǔ tǐng shēn wáng zǒu qí shì féng zé zhuī xiāo qí shǒu lǔ qí nán nǚ shù wàn kǒu
祖挺身亡走,骑士冯则追枭其首,虏其男女数万口。
shì suì shǐ hè qí tǎo yī xī fēn xī wèi shǐ xīn xīn dìng lí yáng xiū yáng xiàn yǐ liù xiàn wèi xīn dū jùn
是岁,使贺齐讨黟、歙,分歙为始新、新定、犁阳、休阳县,以六县为新都郡。
jīng zhōu mù liú biǎo sǐ lǔ sù qǐ fèng mìng diào biǎo èr zi qiě yǐ guān biàn
荆州牧刘表死,鲁肃乞奉命吊表二子,且以观变。
sù wèi dào ér cáo gōng yǐ lín qí jìng biǎo zǐ cóng jǔ zhòng yǐ jiàng
肃未到,而曹公已临其境,表子琮举众以降。
liú bèi yù nán jì jiāng sù yǔ xiāng jiàn yīn chuán quán zhǐ wèi chén chéng bài
刘备欲南济江,肃与相见,因传权旨,为陈成败。
bèi jìn zhù xià kǒu shǐ zhū gě liàng yì quán quán qiǎn zhōu yú chéng pǔ děng xíng
备进住夏口,使诸葛亮诣权,权遣周瑜、程普等行。
shì shí cáo gōng xīn de biǎo zhòng xíng shì shén shèng zhū yì zhě jiē wàng fēng wèi jù duō quàn quán yíng zhī
是时曹公新得表众,形势甚盛,诸议者皆望风畏惧,多劝权迎之。
wéi yú sù zhí jù zhī yì yì yǔ quán tóng
惟瑜、肃执拒之议,意与权同。
yú pǔ wèi zuǒ yòu dū gè lǐng wàn rén yǔ bèi jù jìn yù wū chì bì dà pò cáo gōng jūn
瑜、普为左右督,各领万人,与备俱进,遇于赤壁,大破曹公军。
gōng shāo qí yú chuán yǐn tuì shì zú jī yì sǐ zhě dà bàn
公烧其馀船引退,士卒饥疫,死者大半。
bèi yú děng fù zhuī zhì nán jùn cáo gōng suì běi hái liú cáo rén xú huang wū jiāng líng shǐ lè jìn shǒu xiāng yáng
备、瑜等复追至南郡,曹公遂北还,留曹仁、徐晃于江陵,使乐进守襄阳。
shí gān níng zài yí líng wèi rén dǎng suǒ wéi yòng lǚ méng jì liú lìng tǒng yǐ jù rén yǐ qí bàn jiù níng jūn yǐ shèng fǎn
时甘宁在夷陵,为仁党所围,用吕蒙计,留凌统以拒仁,以其半救宁,军以胜反。
quán zì lǜ zhòng wéi hé féi shǐ zhāng zhāo gōng jiǔ jiāng zhī dāng tú
权自率众围合肥,使张昭攻九江之当涂。
zhāo bīng bù lì quán gōng chéng yú yuè bù néng xià
昭兵不利,权攻城逾月不能下。
cáo gōng zì jīng zhōu hái qiǎn zhāng xǐ jiāng qí fù hé féi
曹公自荆州还,遣张喜将骑赴合肥。
wèi zhì quán tuì
未至,权退。
shí sì nián yú rén xiāng shǒu suì yú suǒ shā shāng shén zhòng
十四年,瑜、仁相守岁馀,所杀伤甚众。
rén wěi chéng zǒu
仁委城走。
quán yǐ yú wèi nán jùn tài shǒu
权以瑜为南郡太守。
liú bèi biǎo quán xíng chē qí jiāng jūn lǐng xú zhōu mù
刘备表权行车骑将军,领徐州牧。
bèi lǐng jīng zhōu mù zhūn gōng ān
备领荆州牧,屯公安。
shí wǔ nián fēn yù zhāng wèi pó yáng jùn
十五年,分豫章为鄱阳郡;
fēn cháng shā wèi hàn chāng jùn yǐ lǔ sù wèi tài shǒu zhūn lù kǒu
分长沙为汉昌郡,以鲁肃为太守,屯陆口。
shí liù nián quán xǐ zhì mò líng
十六年,权徙治秣陵。
míng nián chéng shí tou gǎi mò líng wèi jiàn yè
明年,城石头,改秣陵为建业。
wén cáo gōng jiāng lái qīn zuò rú xū wù
闻曹公将来侵,作濡须坞。
shí bā nián zhēng yuè cáo gōng gōng rú xū quán yǔ xiāng jù yuè yú
十八年正月,曹公攻濡须,权与相拒月馀。
cáo gōng wàng quán jūn tàn qí qí sù nǎi tuì
曹公望权军,叹其齐肃,乃退。
chū cáo gōng kǒng jiāng bīn jùn xiàn wèi quán suǒ lüè zhēng lìng nèi yí
初,曹公恐江滨郡县为权所略,征令内移。
mín zhuǎn xiāng jīng zì lú jiāng jiǔ jiāng qí chūn guǎng líng hù shí yú wàn jiē dōng dù jiāng jiāng xī suì xū hé féi yǐ nán wéi yǒu huàn chéng
民转相惊,自庐江、九江、蕲春、广陵户十馀万皆东渡江,江西遂虚,合肥以南惟有皖城。
shí jiǔ nián wǔ yuè quán zhēng huàn chéng
十九年五月,权征皖城。
rùn yuè kè zhī huò lú jiāng tài shǒu zhū guāng jí cān jūn dǒng hé nán nǚ shù wàn kǒu
闰月,克之,获庐江太守朱光及参军董和,男女数万口。
shì suì liú bèi dìng shǔ
是岁刘备定蜀。
quán yǐ bèi yǐ dé yì zhōu lìng zhū gě jǐn cóng qiú jīng zhōu zhū jùn
权以备已得益州,令诸葛瑾从求荆州诸郡。
bèi bù xǔ yuē wú fāng tú liáng zhōu liáng zhōu dìng nǎi jǐn yǐ jīng zhōu yǔ wú ěr
备不许,曰:“吾方图凉州,凉州定,乃尽以荆州与吴耳。
quán yuē cǐ jiǎ ér bù fǎn ér yù yǐ xū cí yǐn suì
”权曰:“此假而不反,而欲以虚辞引岁。
suì zhì nán sān jùn zhǎng lì guān yǔ jǐn zhú zhī
”遂置南三郡长吏,关羽尽逐之。
quán dà nù nǎi qiǎn lǚ méng dū xiān yú dān xú zhōng sūn guī děng bīng èr wàn qǔ cháng shā líng líng guì yáng sān jùn shǐ lǔ sù yǐ wàn rén zhūn ba qiū yǐ yù guān yǔ
权大怒,乃遣吕蒙督鲜于丹、徐忠、孙规等兵二万取长沙、零陵、桂阳三郡,使鲁肃以万人屯巴丘以御关羽。
quán zhù lù kǒu wèi zhū jūn jié dù
权住陆口,为诸军节度。
méng dào èr jùn jiē fú wéi líng líng tài shǒu hǎo pǔ wèi xià
蒙到,二郡皆服,惟零陵太守郝普未下。
huì bèi dào gōng ān shǐ guān yǔ jiāng sān wàn bīng zhì yì yáng quán nǎi zhào méng děng shǐ hái zhù sù
会备到公安,使关羽将三万兵至益阳,权乃召蒙等使还助肃。
méng shǐ rén yòu pǔ pǔ jiàng jǐn de sān jùn jiāng shǒu yīn yǐn jūn hái yǔ sūn jiǎo pān zhāng bìng lǔ sù bīng bìng jìn jù yǔ wū yì yáng
蒙使人诱普,普降,尽得三郡将守,因引军还,与孙皎、潘璋并鲁肃兵并进,拒羽于益阳。
wèi zhàn huì cáo gōng rù hàn zhōng bèi jù shī yì zhōu shǐ shǐ qiú hé
未战,会曹公入汉中,备惧失益州,使使求和。
quán lìng zhū gě jǐn bào gèng xún méng hǎo suì fēn jīng zhōu zhǎng shā jiāng xià guì yáng yǐ dōng shǔ quán nán jùn líng líng wǔ líng yǐ xī shǔ bèi
权令诸葛瑾报,更寻盟好,遂分荆州长沙、江夏、桂阳以东属权,南郡、零陵、武陵以西属备。
bèi guī ér cáo gōng yǐ hái
备归,而曹公已还。
quán fǎn zì lù kǒu suì zhēng hé féi
权反自陆口,遂征合肥。
hé féi wèi xià chè jūn hái
合肥未下,彻军还。
bīng jiē jiù lù quán yǔ lìng tǒng gān níng děng zài jīn běi wèi wèi jiāng zhāng liáo suǒ xí tǒng děng yǐ sǐ hàn quán quán chéng jùn mǎ yuè jīn qiáo de qù
兵皆就路,权与凌统、甘宁等在津北为魏将张辽所袭,统等以死扞权,权乘骏马越津桥得去。
èr shí yī nián dōng cáo gōng cì yú jū cháo suì gōng rú xū
二十一年冬,曹公次于居巢,遂攻濡须。
èr shí èr nián chūn quán lìng dū wèi xú xiáng yì cáo gōng qǐng xiáng gōng bào shǐ xiū hǎo shì zhòng jié hūn
二十二年春,权令都尉徐详诣曹公请降,公报使修好,誓重结婚。
èr shí sān nián shí yuè quán jiāng rú wú qīn chéng mǎ shè hǔ wū chěng tíng
二十三年十月,权将如吴,亲乘马射虎于庱亭。
mǎ wèi hǔ suǒ shāng quán tóu yǐ shuāng jǐ hǔ què fèi cháng cóng zhāng shì jī yǐ gē huò zhī
马为虎所伤,权投以双戟,虎却废,常从张世击以戈,获之。
èr shí sì nián guān yǔ wéi cáo rén wū xiāng yáng cáo gōng qiǎn zuǒ jiāng jūn yú jìn jiù zhī
二十四年,关羽围曹仁于襄阳,曹公遣左将军于禁救之。
huì hàn shuǐ bào qǐ yǔ yǐ zhōu bīng jǐn lǔ jìn děng bù qí sān wàn sòng jiāng líng wéi chéng wèi bá
会汉水暴起,羽以舟兵尽虏禁等步骑三万送江陵,惟城未拔。
quán nèi dàn yǔ wài yù yǐ wéi jǐ gōng jiān yǔ cáo gōng qǐ yǐ tǎo yǔ zì xiào
权内惮羽,外欲以为己功,笺与曹公,乞以讨羽自效。
cáo gōng qiě yù shǐ yǔ yǔ quán xiāng chí yǐ dòu zhī yì chuán quán shū shǐ cáo rén yǐ nǔ shè shì yǔ
曹公且欲使羽与权相持以斗之,驿传权书,使曹仁以弩射示羽。
yǔ yóu yù bù néng qù
羽犹豫不能去。
rùn yuè quán zhēng yǔ xiān qiǎn lǚ méng xí gōng ān huò jiāng jūn shì rén
闰月,权征羽,先遣吕蒙袭公安,获将军士仁。
méng dào nán jùn nán jùn tài shǒu mí fāng yǐ chéng jiàng
蒙到南郡,南郡太守麋芳以城降。
méng jù jiāng líng fǔ qí lǎo ruò shì yú jìn zhī qiú
蒙据江陵,抚其老弱,释于禁之囚。
lù xùn bié qǔ yí dū huò zǐ guī zhī jiāng yí dào hái tún yí líng shǒu xiá kǒu yǐ bèi shǔ
陆逊别取宜都,获秭归、枝江、夷道,还屯夷陵,守峡口以备蜀。
guān yǔ hái dāng yáng xi bǎo mài chéng
关羽还当阳,西保麦城。
quán shǐ yòu zhī
权使诱之。
yǔ wěi jiàng lì fān qí wèi xiàng rén wū chéng shàng yīn dùn zǒu bīng jiē jiě sàn shàng shí yú qí
羽伪降,立幡旗为象人于城上,因遁走,兵皆解散,尚十馀骑。
quán xiān shǐ zhū rán pān zhāng duàn qí jìng lù
权先使朱然、潘璋断其径路。
shí èr yuè zhāng sī mǎ mǎ zhōng huò yǔ jí qí zǐ píng dū du zhào lèi děng wū zhāng xiāng suì dìng jīng zhōu
十二月,璋司马马忠获羽及其子平、都督赵累等于章乡,遂定荆州。
shì suì dà yì jǐn chú jīng zhōu mín zū shuì
是岁大疫,尽除荆州民租税。
cáo gōng biǎo quán wèi piào qí jiāng jūn jiǎ jié lǐng jīng zhōu mù fēng nán chāng hóu
曹公表权为骠骑将军,假节领荆州牧,封南昌侯。
quán qiǎn xiào wèi liáng yù fèng gòng yú hàn jí lìng wáng dūn shì mǎ yòu qiǎn zhū guāng děng guī
权遣校尉梁寓奉贡于汉,及令王惇市马,又遣朱光等归。
èr shí wǔ nián chūn zhēng yuè cáo gōng hōng tài zǐ pī dài wéi chéng xiàng wèi wáng gǎi nián wèi yán kāng
二十五年春正月,曹公薨,太子丕代为丞相魏王,改年为延康。
qiū wèi jiāng méi fū shǐ zhāng jiǎn qiú jiàn fǔ nà
秋,魏将梅敷使张俭求见抚纳。
nán yáng yīn cuó zhù yáng shān dōu zhōng lú wǔ xiàn mín wǔ qiān jiā lái fù
南阳阴、酂、筑阳、山都、中卢五县民五千家来附。
dōng wèi sì wáng chēng zūn hào gǎi yuán wèi huáng chū
冬,魏嗣王称尊号,改元为黄初。
èr nián sì yuè liú bèi chēng dì wū shǔ
二年四月,刘备称帝于蜀。
quán zì gōng ān dōu è gǎi míng wǔ chāng yǐ wǔ chāng xià zhì xún yáng yáng xīn chái sāng shā xiàn liù xiàn wèi wǔ chāng jùn
权自公安都鄂,改名武昌,以武昌、下雉、寻阳、阳新、柴桑、沙羡六县为武昌郡。
wǔ yuè jiàn yè yán gān lù jiàng
五月,建业言甘露降。
bā yuè chéng wǔ chāng xià lìng zhū jiāng yuē fu cún bù wàng wáng ān bì lǜ wēi gǔ zhī shàn jiào
八月,城武昌,下令诸将曰:“夫存不忘亡,安必虑危,古之善教。
xī juàn bù yí hàn zhī míng chén wū ān píng zhī shì ér dāo jiàn bù lí wū shēn gài jūn zǐ zhī wū wǔ bèi bù kě yǐ yǐ
昔隽不疑汉之名臣,于安平之世而刀剑不离于身,盖君子之于武备,不可以已。
kuàng jīn chǔ shēn jiāng pàn chái láng jiāo jiē ér kě qīng hū bù sī biàn nán zāi
况今处身疆畔,豺狼交接,而可轻忽不思变难哉?
qǐng wén zhū jiāng chū rù gè shàng qiān yuē bù cóng rén bīng shén fēi bèi lǜ ài shēn zhī wèi
顷闻诸将出入,各尚谦约,不从人兵,甚非备虑爱身之谓。
fu bǎo jǐ yí míng yǐ ān jūn qīn shú yǔ wēi rǔ
夫保己遗名,以安君亲,孰与危辱?
yi shēn jǐng jiè wu chóng qí dà fù gū yì yān
宜深警戒,务崇其大,副孤意焉。
zì wèi wén dì jiàn zuò quán shǐ mìng chēng fān jí qiǎn yú jìn děng hái
“自魏文帝践阼,权使命称藩,及遣于禁等还。
shí yī yuè cè mìng quán yuē gài shèng wáng zhī fǎ yǐ dé shè jué yǐ gōng zhì lù
十一月,策命权曰:“盖圣王之法,以德设爵,以功制禄;
láo dà zhě lù hòu dé shèng zhě lǐ fēng
劳大者禄厚,德盛者礼丰。
gù shū dàn yǒu jiā fǔ zhī xūn tài gōng yǒu yīng yáng zhī gōng bìng qǐ tǔ yǔ bìng shòu bèi wù suǒ yǐ biǎo zhāng yuán gōng shū yì xián zhé yě
故叔旦有夹辅之勋,太公有鹰扬之功,并启土宇,并受备物,所以表章元功,殊异贤哲也。
jìn hàn gāo zǔ shòu mìng zhī chū fēn liè gāo yú yǐ wáng bā xìng sī zé qián shì zhī yì shì hòu wáng zhī yuán guī yě
近汉高祖受命之初,分裂膏腴以王八姓,斯则前世之懿事,后王之元龟也。
zhèn yǐ bù dé chéng yùn gé mìng jūn lín wàn guó bǐng tǒng tiān jī sī qí xiān dài zuò ér dài dàn
朕以不德,承运革命,君临万国,秉统天机,思齐先代,坐而待旦。
wéi jūn tiān zī zhōng liàng mìng shì zuò zuǒ shēn dǔ lì shǔ dá jiàn fèi xīng yuǎn qiǎn xíng rén fú yú qián hàn
惟君天资忠亮,命世作佐,深睹历数,达见废兴,远遣行人,浮于潜汉。
wàng fēng yǐng fù kàng shū chēng fān jiān nà xiān chī nán fāng zhī gòng pǔ qiǎn zhū jiāng lái huán běn cháo zhōng sù nèi fā kuǎn chéng wài zhāo xìn zhe jīn shí yì gài shān hé zhèn shén jiā yān
望风影附,抗疏称藩,兼纳纤𫄨南方之贡,普遣诸将来还本朝,忠肃内发,款诚外昭,信著金石,义盖山河,朕甚嘉焉。
jīn fēng jūn wèi wú wáng
今封君为吴王,
shǐ shǐ chí jié tài cháng gāo píng hóu zhēn
使使持节太常高平侯贞,
shòu jūn xǐ shòu cè shū jīn hǔ fú dì yī zhì dì wǔ zuǒ zhú shǐ fú dì yī zhì dì shí
授君玺绶策书、金虎符第一至第五、左竹使符第一至第十,
yǐ dà jiàng jūn shǐ chí jié dū jiāo zhōu
以大将军使持节督交州,
lǐng jīng zhōu mù shì
领荆州牧事,
xī jūn qīng tǔ
锡君青土,
jū yǐ bái máo
苴以白茅,
duì yáng zhèn mìng
对扬朕命,
yǐ yǐn dōng xià
以尹东夏。
qí shàng gù piào qí jiāng jūn nán chāng hòu yìn shòu fú cè
其上故骠骑将军南昌侯印绶符策。
jīn yòu jiā jūn jiǔ cì qí jìng tīng hòu mìng
今又加君九锡,其敬听后命。
yǐ jūn suí ān dōng nán gāng jì jiāng wài mín yí ān yè wú huò xié èr shì yòng xī jūn dà lù róng lù gè yī xuán mǔ èr sì
以君绥安东南,纲纪江外,民夷安业,无或携贰,是用锡君大辂、戎辂各一,玄牡二驷。
jūn wu cái quàn nóng cāng kù yíng jī shì yòng xī jūn gǔn miǎn zhī fú chì què fù yān
君务财劝农,仓库盈积,是用锡君衮冕之服,赤舄副焉。
jūn huà mín yǐ dé lǐ jiào xīng xíng shì yòng xī jūn xuān xiàn zhī lè
君化民以德,礼教兴行,是用锡君轩县之乐。
jūn xuān dǎo xiū fēng huái róu bǎi yuè shì yòng xī jūn zhū hù yǐ jū
君宣导休风,怀柔百越,是用锡君朱户以居。
jūn yùn qí cái móu guān fāng rèn xián shì yòng xī jūn nà bì yǐ dēng
因为您运用自己的才干谋略,选贤任能,所以赏您纳陛,以便登殿理事;
jūn zhōng yǒng bìng fèn qīng chú jiān tè shì yòng xī jūn hǔ bēn zhī shì bǎi rén
君忠勇并奋,清除奸慝,是用锡君虎贲之士百人。
jūn zhèn wēi líng mài xuān lì jīng nán xiāo miè xiōng chǒu zuì rén sī de shì yòng xī jūn fū yuè gè yī
君振威陵迈,宣力荆南,枭灭凶丑,罪人斯得,是用锡君𫓧钺各一。
jūn wén hé wū nèi wǔ xìn wū wài shì yòng xī jūn tóng gōng yī tóng shǐ bǎi lú gōng shí lú shǐ qiān
君文和于内,武信于外,是用锡君彤弓一、彤矢百、玈弓十、玈矢千。
jūn yǐ zhōng sù wèi jī gōng jiǎn wèi dé shì yòng xī jūn jù chàng yī yǒu guī zàn fù yān
君以忠肃为基,恭俭为德,是用锡君秬鬯一卣,圭瓒副焉。
qīn zāi
钦哉!
jìng fū xùn diǎn yǐ fú zhèn mìng yǐ xù xiāng wǒ guó jiā yǒng zhōng ěr xiǎn liè
敬敷训典,以服朕命,以勖相我国家,永终尔显烈。
shì suì liú bèi shuài jūn lái fá zhì wū shān zǐ guī shǐ shǐ yòu dǎo wǔ líng mán yí jiǎ yǔ yìn chuán xǔ zhī fēng shǎng
”是岁,刘备帅军来伐,至巫山、秭归,使使诱导武陵蛮夷,假与印传,许之封赏。
wū shì zhū xiàn jí wǔ xī mín jiē fǎn wèi shǔ
于是诸县及五谿民皆反为蜀。
quán yǐ lù xùn wèi dū dū zhū rán pān zhāng děng yǐ jù zhī
权以陆逊为督,督朱然、潘璋等以拒之。
qiǎn dū wèi zhào zī shǐ wèi
遣都尉赵咨使魏。
wèi dì wèn yuē wú wáng hé děng zhǔ yě
魏帝问曰:“吴王何等主也?
zī duì yuē cōng míng rén zhì xióng lüè zhī zhǔ yě
”咨对曰:“聪明仁智,雄略之主也。
dì wèn qí zhuàng zī yuē nà lǔ sù wū fán pǐn shì qí cōng yě
“帝问其状,咨曰:“纳鲁肃于凡品,是其聪也;
bá lǚ méng wū xíng chén shì qí míng yě
拔吕蒙于行陈,是其明也;
huò yú jìn ér bù hài shì qí rén yě
获于禁而不害,是其仁也;
qǔ jīng zhōu ér bīng bù xuè rèn shì qí zhì yě
取荆州而兵不血刃,是其智也;
jù sān zhōu hǔ shì wū tiān xià shì qí xióng yě
据三州虎视于天下,是其雄也;
qū shēn wū bì xià shì qí lüè yě
屈身于陛下,是其略也。
dì yù fēng quán zi dēng quán yǐ dēng nián yòu shàng shū cí fēng zhòng qiǎn xī cáo yuàn chén héng chén xiè bìng xiàn fāng wù
”帝欲封权子登,权以登年幼,上书辞封,重遣西曹掾沈珩陈谢,并献方物。
lì dēng wèi wáng tài zǐ
立登为王太子。
huáng wǔ yuán nián chūn zhēng yuè lù xùn bù jiàng jūn sòng qiān děng gōng shǔ wǔ zhūn jiē pò zhī zhǎn qí jiāng
黄武元年春正月,陆逊部将军宋谦等攻蜀五屯,皆破之,斩其将。
sān yuè pó yáng yán huáng lóng jiàn
三月,鄱阳言黄龙见。
shǔ jūn fēn jù xiǎn de qián hòu wǔ shí yú yíng xùn suí qīng zhòng yǐ bīng yīng jù zì zhēng yuè zhì rùn yuè dà pò zhī lín chén suǒ zhǎn jí tóu bīng jiàng shǒu shù wàn rén
蜀军分据险地,前后五十馀营,逊随轻重以兵应拒,自正月至闰月,大破之,临陈所斩及投兵降首数万人。
liú bèi bēn zǒu jǐn yǐ shēn miǎn
刘备奔走,仅以身免。
chū quán wài tuō shì wèi ér chéng xīn bù kuǎn
初,权外讬事魏,而诚心不款。
wèi yù qiǎn shì zhōng xīn pí shàng shū huán jiē wǎng yǔ méng shì bìng zhēng rèn zǐ quán cí ràng bù shòu
魏欲遣侍中辛毗、尚书桓阶往与盟誓,并征任子,权辞让不受。
qiū jiǔ yuè wèi nǎi mìng cáo xiū zhāng liáo zāng bà chū dòng kǒu cáo rén chū rú xū cáo zhēn xià hóu shàng zhāng hé xú huang wéi nán jùn
秋九月,魏乃命曹休、张辽、臧霸出洞口,曹仁出濡须,曹真、夏侯尚、张郃、徐晃围南郡。
quán qiǎn lǚ fàn děng dū wǔ jūn yǐ zhōu jūn jù xiū děng zhū gě jǐn pān zhāng yáng càn jiù nán jùn zhū huán yǐ rú xū dū jù rén
权遣吕范等督五军,以舟军拒休等,诸葛瑾、潘璋、杨粲救南郡,朱桓以濡须督拒仁。
shí yáng yuè mán yí duō wèi píng jí nèi nán wèi mǐ gù quán bēi cí shàng shū qiú zì gǎi lì ruò zuì zài nán chú bì bú jiàn zhì dāng fèng huán tǔ dì mín rén qǐ jì mìng jiāo zhōu yǐ zhōng yú nián
时扬、越蛮夷多未平集,内难未弭,故权卑辞上书,求自改厉,”若罪在难除,必不见置,当奉还土地民人,乞寄命交州,以终馀年。
wén dì bào yuē jūn shēng wū rǎo rǎng zhī jì běn yǒu cóng héng zhī zhì jiàng shēn fèng guó yǐ xiǎng cí zuò
”文帝报曰:“君生于扰攘之际,本有从横之志,降身奉国,以享兹祚。
zì jūn cè míng yǐ lái gòng xiàn yíng lù
自君策名已来,贡献盈路。
tǎo bèi zhī gōng guó cháo yǎng chéng
讨备之功,国朝仰成。
mái ér jué zhī gǔ rén zhī suǒ chǐ
埋而掘之,古人之所耻。
zhèn zhī yǔ jūn dà yì yǐ dìng qǐ lè láo shī yuǎn lín jiāng hàn
朕之与君,大义已定,岂乐劳师远临江汉?
láng miào zhī yì wáng zhě suǒ bù dé zhuān
廊庙之议,王者所不得专;
sān gōng shàng jūn guò shī jiē yǒu běn mò
三公上君过失,皆有本末。
zhèn yǐ bù míng suī yǒu zēng mǔ tóu zhù zhī yí yóu jì yán zhě bù xìn yǐ wéi guó fú
朕以不明,虽有曾母投杼之疑,犹冀言者不信,以为国福。
gù xiān qiǎn shǐ zhě kào láo yòu qiǎn shàng shū shì zhōng jiàn xiū qián yán yǐ dìng rèn zǐ
故先遣使者犒劳,又遣尚书、侍中践修前言,以定任子。
jūn suì shè cí bù yù shǐ jìn yì zhě guài zhī
君遂设辞,不欲使进,议者怪之。
yòu qián dū wèi hào zhōu quàn jūn qiǎn zi nǎi shí cháo chén jiāo móu yǐ cǐ bo jūn jūn guǒ yǒu cí wài yǐn wěi áo qiǎn zi bù zhōng nèi yù dòu róng shǒu zhōng ér yǐ
又前都尉浩周劝君遣子,乃实朝臣交谋,以此卜君,君果有辞,外引隗嚣遣子不终,内喻窦融守忠而已。
shì shū shí yì rén gè yǒu xīn
世殊时异,人各有心。
hào zhōu zhī hái kǒu chén zhǐ huī yì lìng yì zhě fā míng zhòng xián zhōng shǐ zhī běn wú suǒ jù zhàng gù suì fǔ yǎng cóng qún chén yì
浩周之还,口陈指麾,益令议者发明众嫌,终始之本,无所据仗,故遂俯仰从群臣议。
jīn shěng shàng shì kuǎn chéng shēn zhì xīn yòng kǎi rán qī chuàng dòng róng
今省上事,款诚深至,心用慨然,凄怆动容。
jí rì xià zhào chì zhū jūn dàn shēn gōu gāo lěi bù dé wàng jìn
即日下诏,敕诸军但深沟高垒,不得妄进。
ruò jūn bì xiào zhōng jié yǐ jiě yí yì dēng shēn cháo dào xī zhào bīng hái
若君必效忠节,以解疑议,登身朝到,夕召兵还。
cǐ yán zhī chéng yǒu rú dà jiāng
此言之诚,有如大江!
quán suì gǎi nián lín jiāng jù shǒu
”权遂改年,临江拒守。
dōng shí yī yuè dà fēng fàn děng bīng nì sǐ zhě shù qiān yú jūn hái jiāng nán
冬十一月,大风,范等兵溺死者数千,馀军还江南。
cáo xiū shǐ zāng bà yǐ qīng chuán wǔ bǎi gǎn sǐ wàn rén xí gōng xú líng shāo gōng chéng chē shā lüè shù qiān rén
曹休使臧霸以轻船五百、敢死万人袭攻徐陵,烧攻城车,杀略数千人。
jiāng jūn quán cóng xú shèng zhuī zhǎn wèi jiāng yǐn lú shā huò shù bǎi
将军全琮、徐盛追斩魏将尹卢,杀获数百。
shí èr yuè quán shǐ tài zhōng dài fū zhèng quán pìn liú bèi yú bái dì shǐ fù tōng yě
十二月,权使太中大夫郑泉聘刘备于白帝,始复通也。
rán yóu yǔ wèi wén dì xiāng wǎng lái zhì hòu nián nǎi jué
然犹与魏文帝相往来,至后年乃绝。
shì suì gǎi yí líng wèi xī líng
是岁改夷陵为西陵。
èr nián chūn zhēng yuè cáo zhēn fēn jūn jù jiāng líng zhōng zhōu
二年春正月,曹真分军据江陵中州。
shì yuè chéng jiāng xià shān
是月,城江夏山。
gǎi sì fēn yòng qián xiàng lì
改四分,用乾象历。
sān yuè cáo rén qiǎn jiàng jūn cháng diāo děng yǐ bīng wǔ qiān chéng yóu chuán chen dù rú xū zhōng zhōu
三月,曹仁遣将军常雕等,以兵五千,乘油船,晨渡濡须中州。
rén zǐ tài yīn yǐn jūn jí gōng zhū huán huán bīng jù zhī qiǎn jiàng jūn yán guī děng jī pò diāo děng
仁子泰因引军急攻朱桓,桓兵拒之,遣将军严圭等击破雕等。
shì yuè wèi jūn jiē tuì
是月,魏军皆退。
xià sì yuè quán qún chén quàn jí zūn hào quán bù xǔ
夏四月,权群臣劝即尊号,权不许。
liú bèi hōng yú bái dì
刘备薨于白帝。
wǔ yuè qǔ ā yán gān lù jiàng
五月,曲阿言甘露降。
xiān shì xì kǒu shǒu jiāng jìn zōng shā jiāng wáng zhí yǐ zhòng pàn rú wèi wèi yǐ wéi qí chūn tài shǒu shù fàn biān jìng
先是戏口守将晋宗杀将王直,以众叛如魏,魏以为蕲春太守,数犯边境。
liù yuè quán lìng jiāng jūn hè qí dū mí fāng liú shào děng xí qí chūn shào děng shēng lǔ zōng
六月,权令将军贺齐督糜芳、刘邵等袭蕲春,邵等生虏宗。
dōng shí yī yuè shǔ shǐ zhōng láng jiàng shān zhī lái pìn
冬十一月,蜀使中郎将邓芝来聘。
sān nián xià qiǎn fǔ yì zhōng láng jiàng zhāng wēn pìn yú shǔ
三年夏,遣辅义中郎将张温聘于蜀。
qiū bā yuè shè sǐ zuì
秋八月,赦死罪。
jiǔ yuè wèi wén dì chū guǎng líng wàng dà jiāng yuē bǐ yǒu rén yān wèi kě tú yě nǎi hái
九月,魏文帝出广陵,望大江,曰“彼有人焉,未可图也”,乃还。
sì nián xià wǔ yuè chéng xiàng sūn shào zú
四年夏五月,丞相孙邵卒。
liù yuè yǐ tài cháng gù yōng wèi chéng xiàng
六月,以太常顾雍为丞相。
huàn kǒu yán mù lián lǐ
皖口言木连理。
dōng shí èr yuè pó yáng zéi péng qǐ zì chēng jiāng jūn gōng méi zhū xiàn zhòng shù wàn rén
冬十二月,鄱阳贼彭绮自称将军,攻没诸县,众数万人。
shì suì de lián zhèn
是岁地连震。
wǔ nián chūn lìng yuē jūn xīng rì jiǔ mín lí nóng pàn fù zǐ fū fù bù tīng xiāng xù gū shén mǐn zhī
五年春,令曰:“军兴日久,民离农畔,父子夫妇,不听相恤,孤甚愍之。
jīn běi lǔ suō cuàn fāng wài wú shì qí xià zhōu jùn yǒu yǐ kuān xī
今北虏缩窜,方外无事,其下州郡,有以宽息。
shì shí lù xùn yǐ suǒ zài shǎo gǔ biǎo lìng zhū jiāng zēng guǎng nóng mǔ
”是时陆逊以所在少谷,表令诸将增广农亩。
quán bào yuē shén shàn
权报曰:“甚善。
jīn gū fù zǐ qīn zì shòu tián chē zhōng bā niú yǐ wéi sì ǒu suī wèi jí gǔ rén yì yù yǔ zhòng jūn děng qí láo yě
今孤父子亲自受田,车中八牛以为四耦,虽未及古人,亦欲与众均等其劳也。
qiū qī yuè quán wén wèi wén dì bēng zhēng jiāng xià wéi shí yáng bù kè ér hái
”秋七月,权闻魏文帝崩,征江夏,围石阳,不克而还。
cāng wú yán fèng huáng jiàn
苍梧言凤皇见。
fēn sān jùn è dì shí xiàn zhì dōng ān jùn yǐ quán cóng wèi tài shǒu píng tǎo shān yuè
分三郡恶地十县置东安郡,以全琮为太守,平讨山越。
dōng shí yuè lù xùn chén pián yí quàn yǐ shī dé huǎn xíng kuān fù xī diào
冬十月,陆逊陈便宜,劝以施德缓刑,宽赋息调。
yòu yún zhōng dǎng zhī yán bù néng jí chén qiú róng xiǎo chén shù yǐ lì wén
又云:“忠谠之言,不能极陈,求容小臣,数以利闻。
quán bào yuē fu fǎ lìng zhī shè yù yǐ è è fáng yá jǐng jiè wèi rán yě yān dé bù yǒu xíng fá yǐ wēi xiǎo rén hu
”权报曰:“夫法令之设,欲以遏恶防邪,儆戒未然也,焉得不有刑罚以威小人乎?
cǐ wèi xiān lìng hòu zhū bù yù shǐ yǒu fàn zhě ěr
此为先令后诛,不欲使有犯者耳。
jūn yǐ wéi tài zhòng zhě gū yì hé lì qí rán dàn bù dé yǐ ér wéi zhī ěr
君以为太重者,孤亦何利其然,但不得已而为之耳。
jīn chéng lái yì dāng zhòng zī móu wu cóng qí kě
今承来意,当重谘谋,务从其可。
qiě jìn chén yǒu jìn guī zhī jiàn qīn qī yǒu bǔ chá zhī zhēn suǒ yǐ kuāng jūn zhèng zhǔ míng zhōng xìn yě
且近臣有尽规之谏,亲戚有补察之箴,所以匡君正主明忠信也。
shū zài yú wéi rǔ bì rǔ wú miàn cóng gū qǐ bù lè zhōng yán yǐ zì bì bǔ yá
书载'予违汝弼,汝无面从’,孤岂不乐忠言以自裨补邪?
ér yún bù gǎn jí chén hé de wèi zhōng dǎng zāi
而云“不敢极陈”,何得为忠谠哉?
ruò xiǎo chén zhī zhōng yǒu kě nà yòng zhě níng dé yǐ rén fèi yán ér bù cǎi zé hu
若小臣之中,有可纳用者,宁得以人废言而不采择乎?
dàn chǎn mèi qǔ róng suī àn yì suǒ míng shí yě
但谄媚取容,虽暗亦所明识也。
zhì wū fā diào zhě tú yǐ tiān xià wèi dìng shì yǐ zhòng jì
至于发调者,徒以天下未定,事以众济。
ruò tú shǒu jiāng dōng xiū chóng kuān zhèng bīng zì zú yòng fù yòng duō wèi
若徒守江东,修崇宽政,兵自足用,复用多为?
gù zuò zì shǒu kě lòu ěr
顾坐自守可陋耳。
ruò bù yù diào kǒng lín shí wèi kě biàn yòng yě
若不豫调,恐临时未可便用也。
yòu gū yǔ jūn fēn yì tè yì róng qī shí tóng lái biǎo yún bù gǎn suí zhòng róng shēn gǒu miǎn cǐ shí gān xīn suǒ wàng wū jūn yě
又孤与君分义特异,荣戚实同,来表云不敢随众容身苟免,此实甘心所望于君也。
wū shì lìng yǒu sī jǐn xiě kē tiáo shǐ láng zhōng zhě féng jī yǐ jiù xùn jí zhū gě jǐn yì suǒ bù ān lìng sǔn yì zhī
”于是令有司尽写科条,使郎中褚逢赍以就逊及诸葛瑾,意所不安,令损益之。
shì suì fēn jiāo zhōu zhì guǎng zhōu é fù jiù
是岁,分交州置广州,俄复旧。
liù nián chūn zhēng yuè zhū jiāng huò péng qǐ
六年春正月,诸将获彭绮。
rùn yuè hán dāng zǐ zōng yǐ qí zhòng jiàng wèi
闰月,韩当子综以其众降魏。
qī nián chūn sān yuè fēng zǐ lǜ wèi jiàn chāng hóu
七年春三月,封子虑为建昌侯。
ba dōng ān jùn
罢东安郡。
xià wǔ yuè pó yáng tài shǒu zhōu fáng wěi pàn yòu wèi jiāng cáo xiū
夏五月,鄱阳太守周鲂伪叛,诱魏将曹休。
qiū bā yuè quán zhì huàn kǒu shǐ jiāng jūn lù xùn dū zhū jiāng dà pò xiū wū shí tíng
秋八月,权至皖口,使将军陆逊督诸将大破休于石亭。
dà sī mǎ lǚ fàn zú
大司马吕范卒。
shì suì gǎi hé pǔ wèi zhū guān jùn
是岁,改合浦为珠官郡。
huáng lóng yuán nián chūn gōng qīng bǎi sī jiē quàn quán zhèng zūn hào
黄龙元年春,公卿百司皆劝权正尊号。
xià sì yuè xià kǒu wǔ chāng bìng yán huáng lóng fèng huáng jiàn
夏四月,夏口、武昌并言黄龙、凤凰见。
bǐng shēn nán jiāo jí huáng dì wèi shì rì dà shè gǎi nián
丙申,南郊即皇帝位,是日大赦,改年。
zhuī zūn fù pò lǔ jiāng jūn jiān wèi wǔ liè huáng dì mǔ wú shì wèi wǔ liè huáng hòu xiōng tǎo nì jiāng jūn cè wèi cháng shā huán wáng
追尊父破虏将军坚为武烈皇帝,母吴氏为武烈皇后,兄讨逆将军策为长沙桓王。
wú wáng tài zǐ dēng wèi huáng tài zǐ
吴王太子登为皇太子。
jiāng lì jiē jìn jué jiā shǎng
将吏皆进爵加赏。
chū xīng píng zhōng wú zhōng tóng yáo yuē huáng jīn chē bān lán ěr kǎi chāng mén chū tiān zǐ
初,兴平中,吴中童谣曰:“黄金车,班兰耳,闿昌门,出天子。
wǔ yuè shǐ xiào wèi zhāng gāng guǎn dǔ zhī liáo dōng
”五月,使校尉张刚、管笃之辽东。
liù yuè shǔ qiǎn wèi wèi chén zhèn qìng quán jiàn wèi
六月,蜀遣卫尉陈震庆权践位。
quán nǎi cān fēn tiān xià yù qīng xú yōu shǔ wú yǎn jì bìng liáng shǔ shǔ
权乃参分天下,豫、青、徐、幽属吴,兖、冀、并、凉属蜀。
qí sī zhōu zhī tǔ
其司州之土,
yǐ hán gǔ guān wèi jiè
以函谷关为界,
zào wéi méng yuē tiān jiàng sàng luàn
造为盟曰:“天降丧乱,
huáng gāng shī xù
皇纲失叙,
nì chén chéng xìn
逆臣乘衅,
jié duó guó bǐng
劫夺国柄,
shǐ wū dǒng zhuó
始于董卓,
zhōng wū cáo cāo
终于曹操,
qióng xiōng jí è
穷凶极恶,
yǐ fù sì hǎi
以覆四海,
zhì lìng jiǔ zhōu fú liè
至令九州幅裂,
pǔ tiān wú tǒng
普天无统,
mín shén tòng yuàn
民神痛怨,
mǐ suǒ lì zhǐ
靡所戾止。
jí cāo zi pī jié nì yí chǒu jiàn zuò jiān huí tōu qǔ tiān wèi ér ruì me mó xún pī xiōng jì zǔ bīng dào tǔ wèi fú jué zhū
及操子丕,桀逆遗丑,荐作奸回,偷取天位,而叡幺么,寻丕凶迹,阻兵盗土,未伏厥诛。
xī gòng gōng luàn xiàng ér gāo xīn xíng shī sān miáo gàn dù ér yú shùn zhēng yān
昔共工乱象而高辛行师,三苗干度而虞舜征焉。
jīn rì miè ruì qín qí tú dǎng fēi hàn yǔ wú jiāng fù shuí rèn
今日灭叡,禽其徒党,非汉与吴,将复谁任?
fu tǎo è jiǎn bào bì shēng qí zuì yi xiān fēn zhì duó qí tǔ dì shǐ shì mín zhī xīn gè zhī suǒ guī
夫讨恶翦暴,必声其罪,宜先分制,夺其土地,使士民之心,各知所归。
shì yǐ chūn qiū jìn hóu fá wèi xiān fēn qí tián yǐ bì sòng rén sī qí yì yě
是以春秋晋侯伐卫,先分其田以畀宋人,斯其义也。
qiě gǔ jiàn dà shì bì xiān méng shì gù zhōu lǐ yǒu sī méng zhī guān shàng shū yǒu gào shì zhī wén hàn zhī yǔ wú suī xìn yóu zhōng rán fēn tǔ liè jìng yi yǒu méng yuē
且古建大事,必先盟誓,故周礼有司盟之官,尚书有告誓之文,汉之与吴,虽信由中,然分土裂境,宜有盟约。
zhū gě chéng xiàng dé wēi yuǎn zhe yì dài běn guó diǎn róng zài wài xìn gǎn yīn yáng chéng dòng tiān dì chóng fù jié méng guǎng chéng yuē shì shǐ dōng xī shì mín xián gòng wén zhī
诸葛丞相德威远著,翼戴本国,典戎在外,信感阴阳,诚动天地,重复结盟,广诚约誓,使东西士民咸共闻知。
gù lì tán shā shēng zhāo gào shén míng zài shà jiā shū fù zhī tiān fǔ
故立坛杀牲,昭告神明,再歃加书,副之天府。
tiān gāo tīng xià líng wēi fěi chén sī shèn sī méng qún shén qún sì mò bù lín zhī
天高听下,灵威棐谌,司慎司盟,群神群祀,莫不临之。
zì jīn rì hàn wú jì méng zhī hòu lù lì yī xīn tóng tǎo wèi zéi jiù wēi xù huàn fēn zāi gòng qìng hào wù qí zhī wú huò xié èr
自今日汉、吴既盟之后,戮力一心,同讨魏贼,救危恤患,分灾共庆,好恶齐之,无或携贰。
ruò yǒu hài hàn zé wú fá zhī
若有害汉,则吴伐之;
ruò yǒu hài wú zé hàn fá zhī
若有害吴,则汉伐之。
gè shǒu fèn tǔ wú xiāng qīn fàn
各守分土,无相侵犯。
chuán zhī hòu yè kè zhōng ruò shǐ
传之后叶,克终若始。
fán bǎi zhī yuē
凡百之约。
jiē rú zǎi shū
皆如载书。
xìn yán bù yàn shí jū yú hǎo
信言不艳,实居于好。
yǒu yū cǐ méng chuàng huò xiān luàn wéi èr bù xié tāo màn tiān mìng míng shén shàng dì shì tǎo shì dū shān chuān bǎi shén shì jiū shì jí bǐ zhuì qí shī wú kè zuò guó
有渝此盟,创祸先乱,违贰不协,慆慢天命,明神上帝是讨是督,山川百神是纠是殛,俾坠其师,无克祚国。
yú ěr dà shén qí míng jiàn zhī
于尔大神,其明鉴之!
qiū jiǔ yuè quán qiān dū jiàn yè yīn gù fǔ bù gǎi guǎn zhēng shàng dà jiàng jūn lù xùn fǔ tài zǐ dēng zhǎng wǔ chāng liú shì
”秋九月,权迁都建业,因故府不改馆,征上大将军陆逊辅太子登,掌武昌留事。
èr nián chūn zhēng yuè wèi zuò hé féi xīn chéng
二年春正月,魏作合肥新城。
zhào lì dōu jiǎng jì jiǔ yǐ jiào xué zhū zǐ
诏立都讲祭酒,以教学诸子。
qiǎn jiàng jūn wèi wēn zhū gě zhí jiāng jiá shì wàn rén fú hǎi qiú yí zhōu jí dǎn zhōu
遣将军卫温、诸葛直将甲士万人浮海求夷洲及亶洲。
dǎn zhōu zài hǎi zhōng zhǎng lǎo chuán yán qín shǐ huáng dì qiǎn fāng shì xú fú jiāng tóng nán tóng nǚ shù qiān rén rù hǎi qiú péng lái shén shān jí xiān yào zhǐ cǐ zhōu bù hái
亶洲在海中,长老传言秦始皇帝遣方士徐福将童男童女数千人入海,求蓬莱神山及仙药,止此洲不还。
shì xiàng chéng yǒu shù wàn jiā qí shàng rén mín shí yǒu zhì huì jī huò bù kuài jī dōng xiàn rén hǎi xíng yì yǒu zāo fēng liú yí zhì dǎn zhōu zhě
世相承有数万家,其上人民,时有至会稽货布,会稽东县人海行,亦有遭风流移至亶洲者。
suǒ zài jué yuǎn zú bù kě de zhì dàn de yí zhōu shù qiān rén hái
所在绝远,卒不可得至,但得夷洲数千人还。
sān nián chūn èr yuè qiǎn tài cháng pān jùn lǜ zhòng wǔ wàn tǎo wǔ líng mán yí
三年春二月,遣太常潘濬率众五万讨武陵蛮夷。
wèi wēn zhū gě zhí jiē yǐ wéi zhào wú gōng xià yù zhū
卫温、诸葛直皆以违诏无功,下狱诛。
xià yǒu yě cán chéng jiǎn dà rú luǎn
夏,有野蚕成茧,大如卵。
yóu quán yě dào zì shēng gǎi wéi hé xīng xiàn
由拳野稻自生,改为禾兴县。
zhōng láng jiàng sūn bù zhà xiáng yǐ yòu wèi jiāng wáng lìng lìng yǐ jūn yíng bù
中郎将孙布诈降以诱魏将王凌,凌以军迎布。
dōng shí yuè quán yǐ dà bīng qián fú wū fù líng sì zhī lìng jué ér zǒu
冬十月,权以大兵潜伏于阜陵俟之,凌觉而走。
kuài jī nán shǐ píng yán jiā hé shēng
会稽南始平言嘉禾生。
shí èr yuè dīng mǎo dà shè gǎi míng nián yuán yě
十二月丁卯,大赦,改明年元也。
jiā hé yuán nián chūn zhèng yuè jiàn chāng hóu lǜ zú
嘉禾元年春正月,建昌侯虑卒。
sān yuè qiǎn jiàng jūn zhōu hè xiào wèi péi qián chéng hǎi zhī liáo dōng
三月,遣将军周贺、校尉裴潜乘海之辽东。
qiū jiǔ yuè wèi jiāng tián yù yāo jī zhǎn hè yú chéng shān
秋九月,魏将田豫要击,斩贺于成山。
dōng shí yuè wèi liáo dōng tài shǒu gōng sūn yuān qiǎn xiào wèi sù shū láng zhōng lìng sūn zōng chēng fān wū quán bìng xiàn diāo mǎ
冬十月,魏辽东太守公孙渊遣校尉宿舒、阆中令孙综称藩于权,并献貂马。
quán dà yuè jiā yuān jué wèi
权大悦,加渊爵位。
èr nián chūn zhēng yuè zhào yuē zhèn yǐ bù dé zhào shòu yuán mìng sù yè jīng jīng bù huáng jiǎ qǐn
二年春正月,诏曰:“朕以不德,肇受元命,夙夜兢兢,不遑假寝。
sī píng shì nán jiù jì lí shù shàng dá shén zhī xià wèi mín wàng
思平世难,救济黎庶,上答神祗,下慰民望。
shì yǐ juàn juàn qín qiú jùn jié jiāng yǔ lù lì gòng dìng hǎi nèi gǒu zài tóng xīn yǔ zhī xié lǎo
是以眷眷,勤求俊杰,将与戮力,共定海内,苟在同心,与之偕老。
jīn shǐ chí jié dū yōu zhōu lǐng qīng zhōu mù liáo dōng tài shǒu yàn wáng jiǔ xié zéi lǔ gé zài yī fāng suī nǎi xīn wū guó qí lù mǐ yuán
今使持节督幽州领青州牧辽东太守燕王,久胁贼虏,隔在一方,虽乃心于国,其路靡缘。
jīn yīn tiān mìng yuǎn qiǎn èr shǐ kuǎn chéng xiǎn lù zhāng biǎo yīn qín zhèn zhī de cǐ hé xǐ rú zhī
今因天命,远遣二使,款诚显露,章表殷勤,朕之得此,何喜如之!
suī tāng yù yī yǐn zhōu huò lǚ wàng shì zǔ wèi dìng ér de hé yòu fāng zhī jīn rì qǐ fù shì guò
虽汤遇伊尹,周获吕望,世祖未定而得河右,方之今日,岂复是过?
pǔ tiān yī tǒng wū shì dìng yǐ
普天一统,于是定矣。
shū bù yún hū yī rén yǒu qìng zhào mín lài zhī
书不云乎,‘一人有庆,兆民赖之’。
qí dà shè tiān xià yǔ zhī gēng shǐ qí míng xià zhōu jùn xián shǐ wén zhī
其大赦天下,与之更始,其明下州郡,咸使闻知。
tè xià yān guó fèng xuān zhào ēn lìng pǔ tiān shuài tǔ bèi wén sī qìng
特下燕国,奉宣诏恩,令普天率土备闻斯庆。
sān yuè qiǎn shū zōng hái shǐ tài cháng zhāng mí zhí jīn wú xǔ yàn jiāng jūn hè dá děng jiàng bīng wàn rén jīn bǎo zhēn huò jiǔ cì bèi wù chéng hǎi shòu yuān
三月,遣舒、综还,使太常张弥、执金吾许晏、将军贺达等将兵万人,金宝珍货,九锡备物,乘海授渊。
jǔ cháo dà chén zì chéng xiàng yōng yǐ xià jiē jiàn yǐ wéi yuān wèi kě xìn ér chǒng dài tài hòu dàn kě qiǎn lì bīng shù bǎi hù sòng shū zōng quán zhōng bù tīng
举朝大臣,自丞相雍已下皆谏,以为渊未可信,而宠待太厚,但可遣吏兵数百护送舒、综,权终不听。
yuān guǒ zhǎn mí děng sòng qí shǒu yú wèi méi qí bīng zī
渊果斩弥等,送其首于魏,没其兵资。
quán dà nù yù zì zhēng yuān shàng shū pú yè xuē zōng děng qiē jiàn nǎi zhǐ
权大怒,欲自征渊,尚书仆射薛综等切谏乃止。
shì suì quán xiàng hé féi xīn chéng qiǎn jiàng jūn quán cóng zhēng lù ān jiē bù kè hái
是岁,权向合肥新城,遣将军全琮征六安,皆不克还。
sān nián chūn zhēng yuè zhào yuē bīng jiǔ bù chuò mín kùn wū yì suì huò bù dēng
三年春正月,诏曰:“兵久不辍,民困于役,岁或不登。
qí kuān zhū bū wù fù dū kè
其宽诸逋,勿复督课。
xià wǔ yuè quán qiǎn lù xùn zhū gě jǐn děng zhūn jiāng xià miǎn kǒu sūn sháo zhāng chéng děng xiàng guǎng líng huái yáng quán lǜ dà zhòng wéi hé féi xīn chéng
”夏五月,权遣陆逊、诸葛瑾等屯江夏、沔口,孙韶、张承等向广陵、淮阳,权率大众围合肥新城。
shì shí shǔ xiàng zhū gě liàng chū wǔ gōng quán wèi wèi míng dì bù néng yuǎn chū ér dì qiǎn bīng zhù sī mǎ xuān wáng jù liàng zì lǜ shuǐ jūn dōng zhēng
是时蜀相诸葛亮出武功,权谓魏明帝不能远出,而帝遣兵助司马宣王拒亮,自率水军东征。
wèi zhì shòu chūn quán tuì huán sūn sháo yì ba
未至寿春,权退还,孙韶亦罢。
qiū bā yuè yǐ zhū gě kè wèi dān yáng tài shǒu tǎo shān yuè
秋八月,以诸葛恪为丹杨太守,讨山越。
jiǔ yuè shuò yǔn shuāng shāng gǔ
九月朔,陨霜伤谷。
dōng shí yī yuè tài cháng pān jùn píng wǔ líng mán yí shì bì hái wǔ chāng
冬十一月,太常潘濬平武陵蛮夷,事毕,还武昌。
zhào fù qǔ ā wèi yún yáng dān tú wèi wǔ jìn
诏复曲阿为云阳,丹徒为武进。
lú líng zéi li huán luō lì děng wéi luàn
庐陵贼李桓、罗厉等为乱。
sì nián xià qiǎn lǚ dài tǎo huán děng
四年夏,遣吕岱讨桓等。
qiū qī yuè yǒu báo
秋七月,有雹。
wèi shǐ yǐ mǎ qiú yì zhū jī fěi cuì dài mào quán yuē cǐ jiē gū suǒ bù yòng ér kě de mǎ hé kǔ ér bù tīng qí jiāo yì
魏使以马求易珠玑、翡翠、玳瑁,权曰:“此皆孤所不用,而可得马,何苦而不听其交易?
wǔ nián chūn zhù dà qián yī dāng wǔ bǎi
五年春,铸大钱,一当五百。
zhào shǐ lì mín shū tóng jì tóng bì zhí
诏使吏民输铜,计铜畀直。
shè dào zhù zhī kē
设盗铸之科。
èr yuè wǔ chāng yán gān lù jiàng wū lǐ bīn diàn
二月,武昌言甘露降于礼宾殿。
fǔ wú jiāng jūn zhāng zhāo zú
辅吴将军张昭卒。
zhōng láng jiàng wú càn huò li huán jiāng jūn táng zī huò luō lì děng
中郎将吾粲获李桓,将军唐咨获罗厉等。
zì shí yuè bù yǔ zhì wū xià
自十月不雨,至于夏。
dōng shí yuè huì xīng jiàn yú dōng fāng
冬十月,彗星见于东方。
pó yáng zéi péng dàn děng wéi luàn
鄱阳贼彭旦等为乱。
liù nián chūn zhēng yuè zhào yuē fu sān nián zhī sàng tiān xià zhī dá zhì rén qíng zhī jí tòng yě
六年春正月,诏曰:“夫三年之丧,天下之达制,人情之极痛也;
xián zhě gē āi yǐ cóng lǐ bù xiào zhě miǎn ér zhì zhī
贤者割哀以从礼,不肖者勉而致之。
shì zhì dào tài shàng xià wú shì jūn zǐ bù duó rén qíng gù sān nián bù dǎi xiào zǐ zhī mén
世治道泰,上下无事,君子不夺人情,故三年不逮孝子之门。
zhì wū yǒu shì zé shā lǐ yǐ cóng yí yào dié ér chǔ shì
至于有事,则杀礼以从宜,要绖而处事。
gù shèng rén zhì fǎ yǒu lǐ wú shí zé bù xíng
故圣人制法,有礼无时则不行。
zāo sàng bù bēn fēi gǔ yě gài suí shí zhī yi yǐ yì duàn ēn yě
遭丧不奔非古也,盖随时之宜,以义断恩也。
qián gù shè kē zhǎng lì zài guān dāng xū jiāo dài ér gù fàn zhī suī suí jiū zuò yóu yǐ fèi kuàng
前故设科,长吏在官,当须交代,而故犯之,虽随纠坐,犹已废旷。
fāng shì zhī yīn guó jiā duō nàn fán zài guān sī yi gè jìn jié xiān gōng hòu sī ér bù gōng chéng shén fēi wèi yě
方事之殷,国家多难,凡在官司,宜各尽节,先公后私,而不恭承,甚非谓也。
zhōng wài qún liáo qí gèng píng yì wu lìng dé zhōng xiáng wèi jié dù
中外群僚,其更平议,务令得中,详为节度。
gù tán yì yǐ wéi bēn sāng lì kē qīng zé bù zú yǐ jìn xiào zǐ zhī qíng zhòng zé běn fēi yīng sǐ zhī zuì suī yán xíng yì shè wéi duó bì shǎo
“顾谭议,以为奔丧立科,轻则不足以禁孝子之情,重则本非应死之罪,虽严刑益设,违夺必少。
ruò ǒu yǒu fàn zhě jiā qí xíng zé ēn suǒ bù rěn yǒu jiǎn zé fǎ fèi bù xíng
若偶有犯者,加其刑则恩所不忍,有减则法废不行。
yú yǐ wéi zhǎng lì zài yuǎn gǒu bù gào yǔ shì bù dé zhī
愚以为长吏在远,苟不告语,势不得知。
bǐ xuǎn dài zhī jiān ruò yǒu chuán zhě bì jiā dà pì zé zhǎng lì wú fèi zhí zhī fù xiào zǐ wú fàn zhòng zhī xíng
比选代之间,若有传者,必加大辟,则长吏无废职之负,孝子无犯重之刑。
jiāng jūn hú zōng yì yǐ wéi sàng jì zhī lǐ suī yǒu diǎn zhì gǒu wú qí shí suǒ bù dé xíng
”将军胡综议,以为“丧纪之礼,虽有典制,苟无其时,所不得行。
fāng jīn róng shì jūn guó yì róng ér zhǎng lì zāo sàng zhī yǒu kē jìn gōng gǎn gàn tū gǒu niàn wén yōu bù bēn zhī chǐ bù jì wéi chén fàn jìn zhī zuì cǐ yóu kē fáng běn qīng suǒ zhì
方今戎事军国异容,而长吏遭丧,知有科禁,公敢干突,苟念闻忧不奔之耻,不计为臣犯禁之罪,此由科防本轻所致。
zhōng jié zài guó xiào dào lì jiā chū shēn wéi chén yān de jiān zhī
忠节在国,孝道立家,出身为臣,焉得兼之?
gù wèi zhōng chén bù dé wèi xiào zǐ
故为忠臣不得为孝子。
yi dìng kē wén shì yǐ dà bì ruò gù wéi fàn yǒu zuì wú shè
宜定科文,示以大辟,若故违犯,有罪无赦。
yǐ shā zhǐ shā xíng zhī yī rén qí hòu bì jué
以杀止杀,行之一人,其后必绝。
chéng xiàng yōng zòu cóng dà bì
”丞相雍奏从大辟。
qí hòu wú lìng mèng zōng sàng mǔ bēn fù yǐ ér zì jū wū wǔ chāng yǐ tīng xíng
其后吴令孟宗丧母奔赴,已而自拘于武昌以听刑。
lù xùn chén qí sù xíng yīn wèi zhī qǐng quán nǎi jiǎn zōng yī děng hòu bù dé yǐ wéi bǐ yīn cǐ suì jué
陆逊陈其素行,因为之请,权乃减宗一等,后不得以为比,因此遂绝。
èr yuè lù xùn tǎo péng dàn děng qí nián jiē pò zhī
二月,陆逊讨彭旦等,其年,皆破之。
dōng shí yuè qiǎn wèi jiāng jūn quán cóng xí lù ān bù kè
冬十月,遣卫将军全琮袭六安,不克。
zhū gě kè píng shān yuè shì bì běi tún lú jiāng
诸葛恪平山越事毕,北屯庐江。
chì wū yuán nián chūn zhù dāng qiān dà qián
赤乌元年春,铸当千大钱。
xià lǚ dài tǎo lú líng zéi bì hái lù kǒu
夏,吕岱讨庐陵贼,毕,还陆口。
qiū bā yuè wǔ chāng yán qí lín jiàn
秋八月,武昌言麒麟见。
yǒu sī zòu yán qí lín zhě tài píng zhī yīng yi gǎi nián hào
有司奏言麒麟者太平之应,宜改年号。
zhào yuē jiān zhě chì wū jí wū diàn qián zhèn suǒ qīn jiàn ruò shén líng yǐ wéi jiā xiáng zhě gǎi nián yi yǐ chì wū wèi yuán
诏曰:“间者赤乌集于殿前,朕所亲见,若神灵以为嘉祥者,改年宜以赤乌为元。
qún chén zòu yuē xī wǔ wáng fá zhòu yǒu chì wū zhī xiáng jūn chén guān zhī suì yǒu tiān xià shèng rén shū cè zǎi shù zuì xiáng zhě yǐ wéi jìn shì jì jiā qīn jiàn yòu míng yě
”群臣奏曰:“昔武王伐纣,有赤乌之祥,君臣观之,遂有天下,圣人书策载述最详者,以为近事既嘉,亲见又明也。
wū shì gǎi nián
”于是改年。
bù fū rén zú zhuī zèng huáng hòu
步夫人卒,追赠皇后。
chū quán xìn rèn xiào shì lǚ yī yī xìng kē cǎn yòng fǎ shēn kè
初,权信任校事吕壹,壹性苛惨,用法深刻。
tài zǐ dēng shù jiàn quán bù nà dà chén yóu shì mò gǎn yán
太子登数谏,权不纳,大臣由是莫敢言。
hòu yī jiān zuì fā lù fú zhū quán yǐn jiù zé gōng nǎi shǐ zhōng shū láng yuán lǐ gào xiè zhū dà jiàng yīn wèn shí shì suǒ dāng sǔn yì
后壹奸罪发露伏诛,权引咎责躬,乃使中书郎袁礼告谢诸大将,因问时事所当损益。
lǐ hái fù yǒu zhào zé shù zhū gě jǐn bù zhì zhū rán lǚ dài děng yuē yuán lǐ hái yún yǔ zi yú zi shān yì fēng dìng gōng xiāng jiàn bìng yǐ shí shì dāng yǒu suǒ xiān hòu gè zì yǐ bù zhǎng mín shì bù kěn biàn yǒu suǒ chén xī tuī zhī bó yán chéng míng
礼还,复有诏责数诸葛瑾、步骘、朱然、吕岱等曰:“袁礼还,云与子瑜、子山、义封、定公相见,并以时事当有所先后,各自以不掌民事,不肯便有所陈,悉推之伯言、承明。
bó yán chéng míng jiàn lǐ qì tì kěn cè cí zhǐ xīn kǔ zhì nǎi huái zhí wēi bù yǒu bù zì ān zhī xīn
伯言、承明见礼,泣涕恳恻,辞旨辛苦,至乃怀执危怖,有不自安之心。
wén cǐ chàng rán shēn zì kè guài
闻此怅然,深自刻怪。
hé zhě
为什么呢?
fu wéi shèng rén néng wú guò xíng míng zhě néng zì xiàn ěr
夫惟圣人能无过行,明者能自见耳。
rén zhī jǔ cuò hé néng xī zhōng dú dāng jǐ yǒu yǐ shāng jù zhòng yì hū bù zì jué gù zhū jūn yǒu xián nán ěr
人之举措,何能悉中,独当己有以伤拒众意,忽不自觉,故诸君有嫌难耳;
bù ěr hé yuán nǎi zhì wū cǐ hu
不尔,何缘乃至于此乎?
zì gū xīng jūn wǔ shí nián suǒ yì fù fán bǎi jiē chū wū mín
自孤兴军五十年,所役赋凡百皆出于民。
tiān xià wèi dìng niè lèi yóu cún shì mín qín kǔ chéng suǒ guàn zhī
天下未定,孽类犹存,士民勤苦,诚所贯知。
rán láo bǎi xìng shì bù dé yǐ ěr
然劳百姓,事不得已耳。
yǔ zhū jūn cóng shì zì shǎo zhì zhǎng fā yǒu èr sè yǐ wèi biǎo lǐ zú yǐ míng lù gōng sī fēn jì zú yòng xiāng bǎo
与诸君从事,自少至长,发有二色,以谓表里足以明露,公私分计,足用相保。
jìn yán zhí jiàn suǒ wàng zhū jūn
尽言直谏,所望诸君;
shí yí bǔ quē gū yì wàng zhī
拾遗补阙,孤亦望之。
xī wèi wǔ gōng nián guò zhì zhuàng qín qiú fǔ bì měi dú tàn zé
昔卫武公年过志壮,勤求辅弼,每独叹责。
qiě bù yī wéi dài xiāng yǔ jiāo jié fēn chéng hǎo hé shàng wū gòu bù yì
且布衣韦带,相与交结,分成好合,尚污垢不异。
jīn rì zhū jūn yǔ gū cóng shì suī jūn chén yì cún yóu wèi gǔ ròu bù fù shì guò
今日诸君与孤从事,虽君臣义存,犹谓骨肉不复是过。
róng fú xǐ qi xiāng yǔ gòng zhī
荣福喜戚,相与共之。
zhōng bù nì qíng zhì wú yí jì shì tǒng shì fēi zhū jūn qǐ de cóng róng ér yǐ zāi
忠不匿情,智无遗计,事统是非,诸君岂得从容而已哉!
tóng chuán jǐ shuǐ jiāng shuí yǔ yì
同船济水,将谁与易?
qí huán zhū hóu zhī bà zhě ěr yǒu shàn guǎn zǐ wèi cháng bù tàn yǒu guò wèi cháng bù jiàn jiàn ér bù dé zhōng jiàn bù zhǐ
齐桓诸侯之霸者耳,有善管子未尝不叹,有过未尝不谏,谏而不得,终谏不止。
jīn gū zì xǐng wú huán gōng zhī dé ér zhū jūn jiàn zhèng wèi chū wū kǒu réng zhí xián nán
今孤自省无桓公之德,而诸君谏诤未出于口,仍执嫌难。
yǐ cǐ yán zhī gū wū qí huán liáng yōu wèi zhī zhū jūn wū guǎn zǐ hé rú ěr
以此言之,孤于齐桓良优,未知诸君于管子何如耳?
jiǔ bù xiāng jiàn yīn shì dāng xiào
久不相见,因事当笑。
gòng dìng dà yè zhěng qí tiān xià dāng fù yǒu shuí
共定大业,整齐天下,当复有谁?
fán bǎi shì yào suǒ dāng sǔn yì lè wén yì jì kuāng suǒ bù dǎi
凡百事要所当损益,乐闻异计,匡所不逮。
èr nián chūn sān yuè qiǎn shǐ zhě yáng dào zhèng zhòu jiāng jūn sūn yí zhī liáo dōng jī wèi shǒu jiāng zhāng chí gāo lǜ děng lǔ de nán nǚ
二年春三月,遣使者羊衟、郑胄、将军孙怡之辽东,击魏守将张持、高虑等,虏得男女。
líng líng yán gān lù jiàng
零陵言甘露降。
xià wǔ yuè chéng shā xiàn
夏五月,城沙羡。
dōng shí yuè jiāng jūn jiǎng mì nán tǎo yí zéi
冬十月,将军蒋秘南讨夷贼。
mì suǒ lǐng dū du liáo shì shā lín hè tài shǒu yán gāng děng zì chēng píng nán jiāng jūn yǔ dì qián gòng gōng líng líng guì yáng jí yáo dòng jiāo zhōu cāng wú yù lín zhū jùn zhòng shù wàn rén
秘所领都督廖式杀临贺太守严纲等,自称平南将军,与弟潜共攻零陵、桂阳,及摇动交州、苍梧、郁林诸郡,众数万人。
qiǎn jiàng jūn lǚ dài táng zī tǎo zhī suì yú jiē pò
遣将军吕岱、唐咨讨之,岁馀皆破。
sān nián chūn zhēng yuè zhào yuē gài jūn fēi mín bù lì mín fēi gǔ bù shēng
三年春正月,诏曰:“盖君非民不立,民非谷不生。
qīng zhě yǐ lái mín duō zhēng yì suì yòu shuǐ hàn nián gǔ yǒu sǔn ér lì huò bù liáng qīn duó mín shí yǐ zhì jī kùn
顷者以来,民多征役,岁又水旱,年谷有损,而吏或不良,侵夺民时,以致饥困。
zì jīn yǐ lái dū jūn jùn shǒu qí jǐn chá fēi fǎ dāng nóng sāng shí yǐ yì shì rǎo mín zhě jǔ zhèng yǐ wén
自今以来,督军郡守,其谨察非法,当农桑时,以役事扰民者,举正以闻。
xià sì yuè dà shè zhào zhū jùn xiàn zhì chéng guō qǐ qiáo lóu chuān qiàn fā qú yǐ bèi dào zéi
”夏四月,大赦,诏诸郡县治城郭,起谯楼,穿堑发渠,以备盗贼。
dōng shí yī yuè mín jī zhào kāi cāng lǐn yǐ zhèn pín qióng
冬十一月,民饥,诏开仓廪以赈贫穷。
sì nián chūn zhēng yuè dà xuě píng dì shēn sān chǐ niǎo shòu sǐ zhě dà bàn
四年春正月,大雪,平地深三尺,鸟兽死者大半。
xià sì yuè qiǎn wèi jiāng jūn quán cóng lüè huái nán jué què pí shāo ān chéng dǐ gé shōu qí rén mín
夏四月,遣卫将军全琮略淮南,决芍陂,烧安城邸阁,收其人民。
wēi běi jiāng jūn zhū gě kè gōng lù ān
威北将军诸葛恪攻六安。
cóng yǔ wèi jiāng wáng lìng zhàn yú què pí zhōng láng jiàng qín huang děng shí yú rén zhàn sǐ
琮与魏将王凌战于芍陂,中郎将秦晃等十馀人战死。
chē qí jiāng jūn zhū rán wéi fán dà jiàng jūn zhū gě jǐn qǔ zhā zhōng
车骑将军朱然围樊,大将军诸葛瑾取柤中。
wǔ yuè tài zǐ dēng zú
五月,太子登卒。
shì yuè wèi tài fù sī mǎ xuān wáng jiù fán
是月,魏太傅司马宣王救樊。
liù yuè jūn hái
六月,军还。
rùn yuè dà jiàng jūn jǐn zú
闰月,大将军瑾卒。
qiū bā yuè lù xùn chéng zhū
秋八月,陆逊城邾。
wǔ nián chūn zhēng yuè lì zǐ hé wèi tài zǐ dà shè gǎi hé xīng wéi jiā xīng
五年春正月,立子和为太子,大赦,改禾兴为嘉兴。
bǎi guān zòu lì huáng hòu jí sì wáng zhào yuē jīn tiān xià wèi dìng mín wù láo cuì qiě yǒu gōng zhě huò wèi lù jī hán zhě shàng wèi xù wěi gē tǔ rǎng yǐ fēng zǐ dì chóng jué wèi yǐ chǒng fēi qiè gū shén bù qǔ
百官奏立皇后及四王,诏曰:“今天下未定,民物劳瘁,且有功者或未录,饥寒者尚未恤,猥割土壤以丰子弟,崇爵位以宠妃妾,孤甚不取。
qí shì cǐ yì
其释此议。
sān yuè hǎi yán xiàn yán huáng lóng jiàn
”三月,海盐县言黄龙见。
xià sì yuè jìn jìn xiàn yù jiǎn tài guān shàn
夏四月,禁进献御,减太官膳。
qiū qī yuè qiǎn jiàng jūn niè you xiào wèi lù kǎi yǐ bīng sān wàn tǎo zhū yá dān ěr
秋七月,遣将军聂友、校尉陆凯以兵三万讨珠崖、儋耳。
shì suì dà yì yǒu sī yòu zòu lì hòu jí zhū wáng
是岁大疫,有司又奏立后及诸王。
bā yuè lì zǐ bà wèi lǔ wáng
八月,立子霸为鲁王。
liù nián chūn zhēng yuè xīn dū yán bái hǔ jiàn
六年春正月,新都言白虎见。
zhū gě kè zhēng lù ān pò wèi jiāng xiè shùn yíng shōu qí mín rén
诸葛恪征六安,破魏将谢顺营,收其民人。
dōng shí yī yuè chéng xiàng gù yōng zú
冬十一月,丞相顾雍卒。
shí èr yuè fú nán wáng fàn zhān qiǎn shǐ xiàn lè rén jí fāng wù
十二月,扶南王范旃遣使献乐人及方物。
shì suì sī mǎ xuān wáng shuài jūn rù shū zhū gě kè zì huàn qiān yú chái sāng
是岁,司马宣王率军入舒,诸葛恪自皖迁于柴桑。
qī nián chūn zhēng yuè yǐ shàng dà jiàng jūn lù xùn wèi chéng xiàng
七年春正月,以上大将军陆逊为丞相。
qiū wǎn líng yán jiā hé shēng
秋,宛陵言嘉禾生。
shì suì bù zhì zhū rán děng gè shàng shū yún zì shǔ hái zhě xián yán yù bèi méng yǔ wèi jiāo tōng duō zuò zhōu chuán shàn zhì chéng guō
是岁,步骘、朱然等各上疏云:“自蜀还者,咸言欲背盟与魏交通,多作舟船,缮治城郭。
yòu jiǎng wǎn shǒu hàn zhōng wén sī mǎ yì nán xiàng bù chū bīng chéng xū yǐ jǐ jiǎo zhī fǎn wěi hàn zhōng hái jìn chéng dū
又蒋琬守汉中,闻司马懿南向,不出兵乘虚以掎角之,反委汉中,还近成都。
shì yǐ zhāng zhuó wú suǒ fù yí yi wèi zhī bèi
事已彰灼,无所复疑,宜为之备。
quán kuí qí bù rán yuē wú dài shǔ bù báo pìn xiǎng méng shì wú suǒ fù zhī hé yǐ zhì cǐ
”权揆其不然,曰:“吾待蜀不薄,聘享盟誓,无所负之,何以致此?
yòu sī mǎ yì qián lái rù shū xún rì biàn tuì shǔ zài wàn lǐ hé zhī huǎn jí ér biàn chū bīng hu
又司马懿前来入舒,旬日便退,蜀在万里,何知缓急而便出兵乎?
xī wèi yù rù hàn chuān cǐ jiān shǐ yán yì wèi jǔ dòng huì wén wèi hái ér zhǐ shǔ nìng kě fù yǐ cǐ yǒu yí yá
昔魏欲入汉川,此间始严,亦未举动,会闻魏还而止,蜀宁可复以此有疑邪?
yòu rén jiā zhì guó zhōu chuán chéng guō hé de bù hù
又人家治国,舟船城郭,何得不护?
jīn cǐ jiān zhì jūn níng fù yù yǐ yù shǔ yá
今此间治军,宁复欲以御蜀邪?
rén yán kǔ bù kě xìn zhèn wèi zhū jūn pò jiā bǎo zhī
人言苦不可信,朕为诸君破家保之。
shǔ jìng zì wú móu rú quán suǒ chóu
”蜀竟自无谋,如权所筹。
bā nián chūn èr yuè chéng xiàng lù xùn zú
八年春二月,丞相陆逊卒。
xià léi tíng fàn gōng mén zhù yòu jī nán jīn dà qiáo yíng
夏,雷霆犯宫门柱,又击南津大桥楹。
chá líng xiàn hóng shuǐ yì chū liú piāo jū mín èr bǎi yú jiā
茶陵县鸿水溢出,流漂居民二百馀家。
qiū qī yuè jiāng jūn mǎ mào děng tú nì yí sān zú
秋七月,将军马茂等图逆,夷三族。
bā yuè dà shè
八月,大赦。
qiǎn xiào wèi chén xūn jiāng tún tián jí zuò shì sān wàn rén záo jù róng zhōng dào zì xiǎo qí zhì yún yáng xi chéng tōng huì shì zuò dǐ gé
遣校尉陈勋将屯田及作士三万人凿句容中道,自小其至云阳西城,通会市,作邸阁。
jiǔ nián chūn èr yuè chē qí jiāng jūn zhū rán zhēng wèi zhā zhōng zhǎn huò qiān yú
九年春二月,车骑将军朱然征魏柤中,斩获千馀。
xià sì yuè wǔ chāng yán gān lù jiàng
夏四月,武昌言甘露降。
qiū jiǔ yuè yǐ piào qí jiāng jūn bù zhì wèi chéng xiàng chē qí jiāng jūn zhū rán wèi zuǒ dà sī mǎ wèi jiāng jūn quán cóng wèi yòu dà sī mǎ zhèn nán jiāng jūn lǚ dài wéi shàng dà jiàng jūn wēi běi jiāng jūn zhū gě kè wèi dà jiàng jūn
秋九月,以骠骑将军步骘为丞相,车骑将军朱然为左大司马,卫将军全琮为右大司马,镇南将军吕岱为上大将军,威北将军诸葛恪为大将军。
shí nián chūn zhèng yuè yòu dà sī mǎ quán cóng zú
十年春正月,右大司马全琮卒。
èr yuè quán shì nán gōng
二月,权适南宫。
sān yuè gǎi zuò tài chū gōng zhū jiāng jí zhōu jùn jiē yì zuò
三月,改作太初宫,诸将及州郡皆义作。
xià wǔ yuè chéng xiàng bù zhì zú
夏五月,丞相步骘卒。
dōng shí yuè shè sǐ zuì
冬十月,赦死罪。
shí yī nián chūn zhēng yuè zhū rán chéng jiāng líng
十一年春正月,朱然城江陵。
èr yuè de réng zhèn
二月,地仍震。
sān yuè gōng chéng
三月,宫成。
xià sì yuè yǔ báo yún yáng yán huáng lóng jiàn
夏四月,雨雹,云阳言黄龙见。
wǔ yuè pó yáng yán bái hǔ rén
五月,鄱阳言白虎仁。
zhào yuē gǔ zhě shèng wáng jī xíng lèi shàn xiū shēn háng dào yǐ yǒu tiān xià gù fú ruì yīng zhī suǒ yǐ biǎo dé yě
诏曰:“古者圣王积行累善,修身行道,以有天下,故符瑞应之,所以表德也。
zhèn yǐ bù míng hé yǐ zhēn cí
朕以不明,何以臻兹?
shū yún suī xiū wù xiū gōng qīng bǎi sī qí miǎn xiū suǒ zhí yǐ kuāng bù dǎi
书云'虽休勿休',公卿百司,其勉修所职,以匡不逮。
shí èr nián chūn sān yuè zuǒ dà sī mǎ zhū rán zú
十二年春三月,左大司马朱然卒。
sì yuè yǒu liǎng wū xián que duò dōng guǎn
四月,有两乌衔鹊堕东馆。
bǐng yín piào qí jiāng jūn zhū jù lǐng chéng xiàng liǎo que yǐ jì
丙寅,骠骑将军朱据领丞相,燎鹊以祭。
shí sān nián xià wǔ yuè rì zhì yíng huò rù nán dòu qiū qī yuè fàn kuí dì èr xīng ér dōng
十三年夏五月,日至,荧惑入南斗,秋七月,犯魁第二星而东。
bā yuè dān yáng jù róng jí gù zhāng níng guó zhū shān bēng hóng shuǐ yì
八月,丹杨、句容及故鄣、宁国诸山崩,鸿水溢。
zhào yuán bū zé gěi dài zhǒng shí
诏原逋责,给贷种食。
fèi tài zǐ hé chù gù zhāng
废太子和,处故鄣。
lǔ wáng bà cì sǐ
鲁王孙霸被赐死。
dōng shí yuè wèi jiāng wén qīn wěi pàn yǐ yòu zhū yì quán qiǎn lǚ jù jiù yì yǐ yíng qīn
冬十月,魏将文钦伪叛以诱朱异,权遣吕据就异以迎钦。
yì děng chí zhòng qīn bù gǎn jìn
异等持重,钦不敢进。
shí yī yuè lì zǐ liàng wèi tài zǐ
十一月,立子亮为太子。
qiǎn jūn shí wàn zuò táng yì tu táng yǐ yān běi dào
遣军十万,作堂邑涂塘以淹北道。
shí èr yuè wèi dà jiàng jūn wáng chǎng wéi nán jùn jīng zhōu cì shǐ wáng jī gōng xī líng qiǎn jiàng jūn dài liè lù kǎi wǎng jù zhī jiē yǐn hái
十二月,魏大将军王昶围南郡,荆州刺史王基攻西陵,遣将军戴烈、陆凯往拒之,皆引还。
shì suì shén rén shòu shū gào yǐ gǎi nián lì hòu
是岁,神人授书,告以改年、立后。
tài yuán yuán nián xià wǔ yuè lì huáng hòu pān shì dà shè gǎi nián
太元元年夏五月,立皇后潘氏,大赦,改年。
chū lín hǎi luō yáng xiàn yǒu shén zì chēng wáng biǎo
初临海罗阳县有神,自称王表。
zhōu xuán mín jiān yǔ yán yǐn shí yú rén wú yì rán bù jiàn qí xíng
周旋民间,语言饮食,与人无异,然不见其形。
yòu yǒu yī bì míng fǎng jì
又有一婢,名纺绩。
shì yuè qiǎn zhōng shū láng li chóng jī fǔ guó jiāng jūn luō yáng wáng yìn shòu yíng biǎo
是月,遣中书郎李崇赍辅国将军罗阳王印绶迎表。
biǎo suí chóng jù chū yǔ chóng jí suǒ zài jùn shǒu lìng zhǎng tán lùn chóng děng wú yǐ yì
表随崇俱出,与崇及所在郡守令长谈论,崇等无以易。
suǒ lì shān chuān zhé qiǎn bì yǔ qí shén xiāng wén
所历山川,辄遣婢与其神相闻。
qiū qī yuè chóng yǔ biǎo zhì quán wū cāng lóng mén wài wèi lì dì shè shù shǐ jìn chén jī jiǔ shí wǎng
秋七月,崇与表至,权于苍龙门外为立第舍,数使近臣赍酒食往。
biǎo shuō shuǐ hàn xiǎo shì wǎng wǎng yǒu yàn
表说水旱小事,往往有验。
qiū bā yuè shuò dà fēng jiāng hǎi yǒng yì píng dì shēn bā chǐ wú gāo líng sōng bǎi sī bá jùn chéng nán mén fēi luò
秋八月朔,大风,江海涌溢,平地深八尺,吴高陵松柏斯拔,郡城南门飞落。
dōng shí yī yuè dà shè
冬十一月,大赦。
quán jì nán jiāo hái qǐn jí
权祭南郊还,寝疾。
shí èr yuè yì zhēng dà jiàng jūn kè bài wèi tài zǐ tài fù
十二月,驿征大将军恪,拜为太子太傅。
zhào shěng yáo yì jiǎn zhēng fù chú mín suǒ huàn kǔ
诏省徭役,减征赋,除民所患苦。
èr nián chūn zhēng yuè lì gù tài zǐ hé wèi nán yáng wáng jū cháng shā
二年春正月,立故太子和为南阳王,居长沙;
zi fèn wèi qí wáng jū wǔ chāng
子奋为齐王,居武昌;
zi xiū wèi láng yá wáng jū hǔ lín
子休为琅邪王,居虎林。
èr yuè dà shè gǎi yuán wèi shén fèng
二月,大赦,改元为神凤。
huáng hòu pān shì hōng
皇后潘氏薨。
zhū jiāng lì shù yì wáng biǎo qǐng fú biǎo wáng qù
诸将吏数诣王表请福,表亡去。
xià sì yuè quán hōng shí nián qī shí yī shì yuē tài huáng dì
夏四月,权薨,时年七十一,谥曰大皇帝。
qiū qī yuè zàng jiǎng líng
秋七月,葬蒋陵。
píng yuē sūn quán qū shēn rěn rǔ rèn cái shàng jì yǒu jù jiàn zhī qí yīng rén zhī jié yǐ
评曰:孙权屈身忍辱,任才尚计,有句践之奇,英人之杰矣。
gù néng zì shàn jiāng biǎo chéng dǐng zhì zhī yè
故能自擅江表,成鼎峙之业。
rán xìng duō xián jì guǒ wū shā lù jì zhēn mò nián mí yǐ zī shén
然性多嫌忌,果于杀戮,暨臻末年,弥以滋甚。
zhì yú chán shuō tiǎn xíng yìn sì fèi bì qǐ suǒ wèi yí jué sūn móu yǐ yàn yì zi zhě zāi
至于谗说殄行,胤嗣废毙,岂所谓贻厥孙谋以燕翼子者哉?
qí hòu yè ling chi suì zhì fù guó wèi bì bù yóu cǐ yě
其后叶陵迟,遂致覆国,未必不由此也。