sūn liàng zì zǐ míng quán shǎo zǐ yě
孙亮字子明，权少子也。
quán chūn qiū gāo ér liàng zuì shǎo gù yóu liú yì
权春秋高，而亮最少，故尤留意。
zǐ quán gōng zhǔ cháng zèn tài zǐ hé zǐ mǔ xīn bù zì ān yīn yǐ quán yì yù yù zì jié shù chēng shù quán shàng nǚ quàn wèi liàng nà
姊全公主尝谮太子和子母，心不自安，因倚权意，欲豫自结，数称述全尚女，劝为亮纳。
chì wū shí sān nián hé fèi quán suì lì liàng wèi tài zǐ yǐ quán shì wèi fēi
赤乌十三年，和废，权遂立亮为太子，以全氏为妃。
tài yuán yuán nián xià liàng mǔ pān shì lì wèi huáng hòu
太元元年夏，亮母潘氏立为皇后。
dōng quán qǐn jí zhēng dà jiàng jūn zhū gě kè wèi tài zǐ tài fù kuài jī tài shǒu téng yìn wèi tài cháng bìng shòu zhào fǔ tài zǐ
冬，权寝疾，征大将军诸葛恪为太子太傅，会稽太守滕胤为太常，并受诏辅太子。
míng nián sì yuè quán hōng tài zǐ jí zūn hào dà shè gǎi yuán
明年四月，权薨，太子即尊号，大赦，改元。
shì suì wū wèi jiā píng sì nián yě
是岁，于魏嘉平四年也。
jiàn xìng yuán nián rùn yuè yǐ kè wèi dì tài fù yìn wèi wèi jiāng jūn lǐng shàng shū shì shàng dà jiàng jūn lǚ dài wèi dà sī mǎ zhū wén wǔ zài wèi jiē jìn jué bān shǎng guān mián r jiā děng
建兴元年闰月，以恪为帝太傅，胤为卫将军领尚书事，上大将军吕岱为大司马，诸文武在位皆进爵班赏，官{宀儿}加等。
dōng shí yuè tài fù kè shuài jūn è cháo hú chéng dōng xīng shǐ jiāng jūn quán duān shǒu xi chéng dū wèi liú lüè shǒu dōng chéng
冬十月，太傅恪率军遏巢湖，城东兴，使将军全端守西城，都尉留略守东城。
shí èr yuè shuò bǐng shēn dà fēng léi diàn wèi shǐ jiāng jūn zhū gě dàn hú zūn děng bù qí qī wàn wéi dōng xīng jiāng jūn wáng chǎng gōng nán jùn guàn qiū jiǎn xiàng wǔ chāng
十二月朔丙申，大风雷电，魏使将军诸葛诞、胡遵等步骑七万围东兴，将军王昶攻南郡，毌丘俭向武昌。
jiǎ yín kè yǐ dà bīng fù dí
甲寅，恪以大兵赴敌。
wù wǔ bīng jí dōng xīng jiāo zhàn dà pò wèi jūn shā jiāng jūn hán zōng huán jiā děng
戊午，兵及东兴，交战，大破魏军，杀将军韩综、桓嘉等。
shì yuè léi yǔ tiān zāi wǔ chāng duān mén
是月，雷雨，天灾武昌端门；
gǎi zuò duān mén yòu zāi nèi diàn
改作端门，又灾内殿。
èr nián chūn zhēng yuè bǐng yín lì huáng hòu quán shì dà shè
二年春正月丙寅，立皇后全氏，大赦。
gēng wǔ wáng chǎng děng jiē tuì
庚午，王昶等皆退。
èr yuè jūn hái zì dōng xīng dà xíng fēng shǎng
二月，军还自东兴，大行封赏。
sān yuè kè shuài jūn fá wèi
三月，恪率军伐魏。
xià sì yuè wéi xīn chéng dà yì bīng zú sǐ zhě dà bàn
夏四月，围新城，大疫，兵卒死者大半。
qiū bā yuè kè yǐn jūn hái
秋八月，恪引军还。
dōng shí yuè dà xiǎng
冬十月，大飨。
wǔ wèi jiāng jūn sūn jùn fú bīng shā kè wū diàn táng
武卫将军孙峻伏兵杀恪于殿堂。
dà shè
大赦。
yǐ jùn wèi chéng xiàng fēng fù chūn hóu
以峻为丞相，封富春侯。
shí yī yuè yǒu dà niǎo wǔ jiàn yú chūn shēn gǎi míng nián yuán
十一月，有大鸟五见于春申，改明年元。
wǔ fèng yuán nián xià dà shuǐ
五凤元年夏，大水。
qiū wú hóu yīng móu shā jùn jué yīng zì shā
秋，吴侯英谋杀峻，觉，英自杀。
dōng shí yī yuè xīng fú yú dòu niú
冬十一月，星茀于斗、牛。
èr nián chūn zhēng yuè wèi zhèn dōng dà jiàng jūn guàn qiū jiǎn qián jiāng jūn wén qīn yǐ huái nán zhī zhòng xi rù zhàn yú lè jiā
二年春正月，魏镇东大将军毌丘俭、前将军文钦以淮南之众西入，战于乐嘉。
rùn yuè rén chén jùn jí piào qí jiāng jūn lǚ jù zuǒ jiāng jūn liú zàn lǜ bīng xí shòu chūn jūn jí dōng xīng wén qīn děng bài
闰月壬辰，峻及骠骑将军吕据、左将军留赞率兵袭寿春，军及东兴，闻钦等败。
rén yín bīng jìn yú tuó gāo qīn yì jùn jiàng huái nán yú zhòng shù wàn kǒu lái bēn
壬寅，兵进于橐皋，钦诣峻降，淮南馀众数万口来奔。
wèi zhū gě dàn rù shòu chūn jùn yǐn jūn hái
魏诸葛诞入寿春，峻引军还。
èr yuè jí wèi jiāng jūn cáo zhēn yù yú gāo tíng jiāo zhàn zhēn bài jì
二月，及魏将军曹珍遇于高亭，交战，珍败绩。
liú zàn wèi dàn bié jiāng jiǎng bān suǒ bài yú gū bēi zàn jí jiāng jūn sūn léng jiǎng xiū děng jiē yù hài
留赞为诞别将蒋班所败于菰陂，赞及将军孙楞、蒋修等皆遇害。
sān yuè shǐ zhèn nán jiāng jūn zhū yì xí ān fēng bù kè
三月，派镇南将军朱异袭击安丰，未能得胜。
qiū qī yuè jiāng jūn sūn yí zhāng yí lín xún děng móu shā jùn fā jué yí zì shā xún děng fú gū
秋七月，将军孙仪、张怡、林恂等谋杀峻，发觉，仪自杀，恂等伏辜。
yáng xiàn lí lǐ shān dà shí zì lì
阳羡离里山大石自立。
shǐ wèi wèi féng cháo chéng guǎng líng bài jiàng jūn wú ráng wèi guǎng líng tài shǒu liú lüè wéi dōng hǎi tài shǒu
使卫尉冯朝城广陵，拜将军吴穰为广陵太守，留略为东海太守。
shì suì dà hàn
是岁大旱。
shí èr yuè zuò tài miào
十二月，作太庙。
yǐ féng cháo wèi jiān jūn shǐ zhě dū xú zhōu zhū jūn shì mín jī jūn shì yuàn pàn
以冯朝为监军使者，督徐州诸军事，民饥，军士怨畔。
tài píng yuán nián chūn èr yuè shuò jiàn yè huǒ
太平元年春二月朔，建业火。
jùn yòng zhēng běi dà jiāng jūn wén qīn jì jiāng zhēng wèi
峻用征北大将军文钦计，将征魏。
bā yuè xiān qiǎn qīn jí piào qí jiāng jūn lǚ jù chē qí jiāng jūn liú zuǎn zhèn nán jiāng jūn zhū yì qián jiāng jūn táng zī jūn zì jiāng dū rù huái sì
八月，先遣钦及骠骑将军吕据、车骑将军刘纂、镇南将军朱异、前将军唐咨军自江都入淮、泗。
jiǔ yuè dīng hài jùn zú yǐ cóng dì piān jiàng jūn chēn wèi shì zhōng wǔ wèi jiāng jūn lǐng zhōng wài zhū jūn shì zhào hái jù děng
九月丁亥，峻卒，以从弟偏将军𬘭为侍中、武卫将军，领中外诸军事，召还据等。
jù wén chēn dài jùn dà nù
据闻𬘭代峻，大怒。
jǐ chǒu dà sī mǎ lǚ dài zú
己丑，大司马吕岱卒。
rén chén tài bái fàn nán dòu
壬辰，太白犯南斗。
jù qīn zī děng biǎo jiàn wèi jiāng jūn téng yìn wèi chéng xiàng chēn bù tīng
据、钦、咨等表荐卫将军滕胤为丞相，𬘭不听。
guǐ mǎo gèng yǐ yìn wèi dà sī mǎ dài lǚ dài zhù wǔ chāng
癸卯，更以胤为大司马，代吕岱驻武昌。
jù yǐn bīng hái yù tǎo chēn
据引兵还，欲讨𬘭。
chēn qiǎn shǐ yǐ zhào shū gào yù qīn zī děng shǐ qǔ jù
𬘭遣使以诏书告喻钦、咨等，使取据。
dōng shí yuè dīng wèi qiǎn sūn xiàn jí dīng fèng shī kuān děng yǐ zhōu bīng nì jù wū jiāng dū qiǎn jiàng jūn liú chéng dū bù qí gōng yìn
冬十月丁未，遣孙宪及丁奉、施宽等以舟兵逆据于江都，遣将军刘丞督步骑攻胤。
yìn bīng bài yí miè
胤兵败夷灭。
jǐ yǒu dà shè gǎi nián
己酉，大赦，改年。
xīn hài huò lǚ jù wū xīn zhōu
辛亥，获吕据于新州。
shí yī yuè yǐ chēn wèi dà jiàng jūn jiǎ jié fēng yǒng níng hóu
十一月，以𬘭为大将军、假节，封永宁侯。
sūn xiàn yǔ jiāng jūn wáng dūn móu shā chēn shì jué chēn shā dūn pò xiàn lìng zì shā
孙宪与将军王惇谋杀𬘭，事觉，𬘭杀惇，迫宪令自杀。
shí èr yuè shǐ wǔ guān zhōng láng jiàng diāo xuán gào luàn yú shǔ
十二月，使五官中郎将刁玄告乱于蜀。
èr nián chūn èr yuè jiǎ yín dà yǔ zhèn diàn
二年春二月甲寅，大雨，震电。
yǐ mǎo xuě dà hán
乙卯，雪，大寒。
yǐ cháng shā dōng bù wèi xiāng dōng jùn xī bù wèi héng yáng jùn kuài jī dōng bù wèi lín hǎi jùn yù zhāng dōng bù wèi lín chuān jùn
以长沙东部为湘东郡，西部为衡阳郡，会稽东部为临海郡，豫章东部为临川郡。
xià sì yuè liàng lín zhèng diàn dà shè shǐ qīn zhèng shì
夏四月，亮临正殿，大赦，始亲政事。
chēn suǒ biǎo zòu duō jiàn nán wèn yòu kē bīng zǐ dì nián shí bā yǐ xià shí wǔ yǐ shàng de sān qiān yú rén xuǎn dà jiàng zǐ dì nián shào yǒu yǒng lì zhě wèi zhī jiàng shuài
𬘭所表奏，多见难问，又科兵子弟年十八已下十五已上，得三千馀人，选大将子弟年少有勇力者为之将帅。
liàng yuē wú lì cǐ jūn yù yǔ zhī jù zhǎng
亮曰：“吾立此军，欲与之俱长。
rì wū yuàn zhōng xí yān
”日于苑中习焉。
wǔ yuè wèi zhēng dōng dà jiàng jūn zhū gě dàn yǐ huái nán zhī zhòng bǎo shòu chūn chéng qiǎn jiàng jūn zhū chéng chēng chén shàng shū yòu qiǎn zi jìng zhǎng shǐ wú gāng zhū yá mén zǐ dì wèi zhì
五月，魏征东大将军诸葛诞以淮南之众保寿春城，遣将军朱成称臣上疏，又遣子靓、长史吴纲诸牙门子弟为质。
liù yuè shǐ wén qīn táng zī quán duān děng bù qí sān wàn jiù dàn
六月，使文钦、唐咨、全端等步骑三万救诞。
zhū yì zì hǔ lín lǜ zhòng xí xià kǒu xià kǒu dū sūn yī bēn wèi
朱异自虎林率众袭夏口，夏口督孙壹奔魏。
qiū qī yuè chēn lǜ zhòng jiù shòu chūn cì yú huò lǐ zhū yì zhì zì xià kǒu chēn shǐ yì wèi qián bù dū yǔ dīng fèng děng jiāng jiè shì wǔ wàn jiě wéi
秋七月，𬘭率众救寿春，次于镬里，朱异至自夏口，𬘭使异为前部督，与丁奉等将介士五万解围。
bā yuè kuài jī nán bù fǎn shā dū wèi
八月，会稽南部反，杀都尉。
pó yáng xīn dū mín wéi luàn tíng wèi dīng mì bù bīng xiào wèi zhèng zhòu jiāng jūn zhōng lí mù shuài jūn tǎo zhī
鄱阳、新都民为乱，廷尉丁密、步兵校尉郑胄、将军锺离牧率军讨之。
zhū yì yǐ jūn shì fá shí yǐn hái chēn dà nù jiǔ yuè shuò jǐ sì shā yì wū huò lǐ
朱异以军士乏食引还，𬘭大怒，九月朔己巳，杀异于镬里。
xīn wèi chēn zì huò lǐ hái jiàn yè
辛未，𬘭自镬里还建业。
jiǎ shēn dà shè
甲申，大赦。
shí yī yuè quán xù zi yī yí yǐ qí mǔ bēn wèi
十一月，全绪子祎、仪以其母奔魏。
shí èr yuè quán duān yì děng zì shòu chūn chéng yì sī mǎ wén wáng
十二月，全端、怿等自寿春城诣司马文王。
sān nián chūn zhēng yuè zhū gě dàn shā wén qīn
三年春正月，诸葛诞杀文钦。
sān yuè sī mǎ wén wáng kè shòu chūn dàn jí zuǒ yòu zhàn sǐ jiāng lì yǐ xià jiē jiàng
三月，司马文王克寿春，诞及左右战死，将吏已下皆降。
qiū qī yuè fēng gù qí wáng fèn wèi zhāng ān hóu
秋七月，封故齐王奋为章安侯。
zhào zhōu jùn fá gōng cái
诏州郡伐宫材。
zì bā yuè shěn yīn bù yǔ sì shí yú rì
自八月沈阴不雨四十馀日。
liàng yǐ chēn zhuān zì yǔ tài cháng quán shàng jiāng jūn liú chéng móu zhū chēn
亮以𬘭专恣，与太常全尚，将军刘丞谋诛𬘭。
jiǔ yuè wù wǔ chēn yǐ bīng qǔ shàng qiǎn dì ēn gōng shā chéng wū cāng lóng mén wài zhào dà chén huì gōng mén chù liàng wèi kuài jī wáng shí nián shí liù
九月戊午，𬘭以兵取尚，遣弟恩攻杀丞于苍龙门外，召大臣会宫门，黜亮为会稽王，时年十六。
sūn xiū zì zi liè quán dì liù zǐ
孙休字子烈，权第六子。
nián shí sān cóng zhōng shū láng shè cí láng zhōng shèng chōng shòu xué
年十三，从中书郎射慈、郎中盛冲受学。
tài yuán èr nián zhēng yuè fēng láng yá wáng jū hǔ lín
太元二年正月，封琅邪王，居虎林。
sì yuè quán hōng xiū dì liàng chéng tǒng zhū gě kè bǐng zhèng bù yù zhū wáng zài bīn jiāng bīng mǎ zhī de xǐ xiū wū dān yáng jùn
四月，权薨，休弟亮承统，诸葛恪秉政，不欲诸王在滨江兵马之地，徙休于丹杨郡。
tài shǒu li héng shù yǐ shì qīn xiū xiū shàng shū qǐ xǐ tā jùn zhào xǐ kuài jī
太守李衡数以事侵休，休上书乞徙他郡，诏徙会稽。
jū shù suì mèng chéng lóng shàng tiān gù bú jiàn wěi jué ér yì zhī
居数岁，梦乘龙上天，顾不见尾，觉而异之。
sūn liàng fèi jǐ wèi sūn chēn shǐ zōng zhèng sūn jiè yǔ zhōng shū láng dǒng cháo yíng xiū
孙亮废，己未，孙𬘭使宗正孙楷与中书郎董朝迎休。
xiū chū wén wèn yì yí jiè cháo jù shù chēn děng suǒ yǐ fèng yíng běn yì liú yī rì èr yè suì fā
休初闻问，意疑，楷、朝具述𬘭等所以奉迎本意，留一日二夜，遂发。
shí yuè wù yín xíng zhì qǔ ā yǒu lǎo gōng gān xiū kòu tóu yuē shì jiǔ biàn shēng tiān xià yóng yóng yuàn bì xià sù xíng
十月戊寅，行至曲阿，有老公干休叩头曰：“事久变生，天下喁喁，愿陛下速行。
xiū shàn zhī shì rì jìn jí bù sāi tíng
”休善之，是日进及布塞亭。
wǔ wèi jiāng jūn ēn xíng chéng xiàng shì lǜ bǎi liáo yǐ shèng yú fǎ jià yíng wū yǒng chāng tíng zhù gōng yǐ wǔ zhàng wèi biàn diàn shè yù zuò
武卫将军恩行丞相事，率百僚以乘舆法驾迎于永昌亭，筑宫，以武帐为便殿，设御座。
jǐ mǎo xiū zhì wàng biàn diàn zhǐ zhù shǐ sūn jiè xiān jiàn ēn
己卯，休至，望便殿止住，使孙楷先见恩。
jiè hái xiū chéng niǎn jìn qún chén zài bài chēng chén
楷还，休乘辇进，群臣再拜称臣。
xiū shēng biàn diàn qiān bù jí yù zuò zhǐ dōng xiāng
休升便殿，谦不即御坐，止东厢。
hù cáo shàng shū qián jí jiē xià zàn zòu chéng xiàng fèng xǐ fú
户曹尚书前即阶下赞奏，丞相奉玺符。
xiū sān ràng qún chén sān qǐng
休三让，群臣三请。
xiū yuē jiàng xiàng zhū hóu xián tuī guǎ rén guǎ rén gǎn bù chéng shòu xǐ fú
休曰：“将相诸侯咸推寡人，寡人敢不承受玺符。
qún chén yǐ cì fèng yǐn xiū jiù shèng yú bǎi guān péi wèi chēn yǐ bīng qiān rén yíng wū bàn yě bài yú dào cè xiū xià chē dá bài
”群臣以次奉引，休就乘舆，百官陪位，𬘭以兵千人迎于半野，拜于道侧，休下车答拜。
jí rì yù zhèng diàn dà shè gǎi yuán
即日，御正殿，大赦，改元。
shì suì wū wèi gān lù sān nián yě
是岁，于魏甘露三年也。
yǒng ān yuán nián dōng shí yuè rén wǔ zhào yuē fu bāo dé shǎng gōng gǔ jīn tōng yì
永安元年冬十月壬午，诏曰：“夫褒德赏功，古今通义。
qí yǐ dà jiàng jūn chēn wèi chéng xiàng jīng zhōu mù zēng shí wǔ xiàn
其以大将军𬘭为丞相、荆州牧，增食五县。
wǔ wèi jiāng jūn ēn wèi yù shǐ dài fū wèi jiāng jūn zhōng jūn dū fēng xiàn hòu
武卫将军恩为御史大夫、卫将军、中军督，封县侯。
wēi yuǎn jiāng jūn jù wèi yòu jiāng jūn xiàn hòu
威远将军据为右将军、县侯。
piān jiàng jūn gàn zá hào jiāng jūn tíng hòu
偏将军干杂号将军、亭侯。
zhǎng shuǐ xiào wèi zhāng bù fǔ dǎo qín láo yǐ bù wèi fǔ yì jiāng jūn fēng yǒng kāng hóu
长水校尉张布辅导勤劳，以布为辅义将军，封永康侯。
dǒng cháo qīn yíng fēng wèi xiāng hòu
董朝亲迎，封为乡侯。
yòu zhào yuē dān yáng tài shǒu li héng yǐ wǎng shì zhī xián zì jū yǒu sī
”又诏曰：“丹阳太守李衡，以往事之嫌，自拘有司。
fu shè gōu zhǎn qū zài jūn wèi jūn qiǎn héng hái jùn wù lìng zì yí
夫射钩斩袪，在君为君，遣衡还郡，勿令自疑。
jǐ chǒu fēng sūn hào wèi wū chéng hóu hào dì dé qián táng hóu qiān yǒng ān hóu
”己丑，封孙皓为乌程侯，皓弟德钱唐侯，谦永安侯。
shí yī yuè jiǎ wǔ fēng sì zhuǎn wǔ fù méng wù lián rì
十一月甲午，风四转五复，蒙雾连日。
chēn yī mén wǔ hòu jiē diǎn jìn bīng quán qīng rén zhǔ yǒu suǒ chén shù jìng ér bù wéi wū shì yì zì
𬘭一门五侯皆典禁兵，权倾人主，有所陈述，敬而不违，于是益恣。
xiū kǒng qí yǒu biàn shù jiā shǎng cì
休恐其有变，数加赏赐。
bǐng shēn zhào yuē dà jiàng jūn zhōng kuǎn nèi fā shǒu jiàn dà jì yǐ ān shè jì qīng shì nèi wài xián zàn qí yì bìng yǒu xūn láo
丙申，诏曰：“大将军忠款内发，首建大计以安社稷，卿士内外，咸赞其议，并有勋劳。
xī huò guāng dìng jì bǎi liáo tóng xīn wú fù shì guò
昔霍光定计，百僚同心，无复是过。
jí àn qián rì yǔ yì dìng cè gào miào rén míng yī gù shì yīng jiā jué wèi zhě cù shī xíng zhī
亟案前日与议定策告庙人名，依故事应加爵位者，促施行之。
wù xū zhào yuē dà jiàng jūn zhǎng zhōng wài zhū jūn shì shì tǒng fán duō qí jiā wèi jiāng jūn yù shǐ dài fū ēn shì zhōng yǔ dà jiàng jūn fēn shěng zhū shì
“戊戌，诏曰：“大将军掌中外诸军事，事统烦多，其加卫将军御史大夫恩侍中，与大将军分省诸事。
rén zǐ zhào yuē zhū lì jiā yǒu wǔ rén sān rén jiān zhòng wèi yì fù xiōng zài dōu zǐ dì gěi jùn xiàn lì jì chū xiàn mǐ jūn chū yòu cóng zhì wū jiā shì wú jīng hù zhě zhèn shén mǐn zhī
“壬子，诏曰：“诸吏家有五人三人兼重为役，父兄在都，子弟给郡县吏，既出限米，军出又从，至于家事无经护者，朕甚愍之。
qí yǒu wǔ rén sān rén wéi yì tīng qí fù xiōng suǒ yù liú wèi liú yī rén chú qí mǐ xiàn jūn chū bù cóng
其有五人三人为役，听其父兄所欲留，为留一人，除其米限，军出不从。
yòu yuē zhū jiāng lì fèng yíng péi wèi zài yǒng chāng tíng zhě jiē jiā wèi yī jí
”又曰：“诸将吏奉迎陪位在永昌亭者，皆加位一级。
qǐng zhī xiū wén chēn nì móu yīn yǔ zhāng bù tú jì
”顷之，休闻𬘭逆谋，阴与张布图计。
shí èr yuè wù chén xī bǎi liáo cháo hè gōng qīng shēng diàn zhào wǔ shì fù chēn jí rì fú zhū
十二月戊辰腊，百僚朝贺，公卿升殿，诏武士缚𬘭，即日伏诛。
jǐ sì zhào yǐ zuǒ jiāng jūn zhāng bù tǎo jiān chén jiā bù wèi zhōng jūn dū fēng bù dì dūn wèi dū tíng hóu gěi bīng sān bǎi rén dūn dì xún wèi xiào wèi
己巳，诏以左将军张布讨奸臣，加布为中军督，封布弟惇为都亭侯，给兵三百人，惇弟恂为校尉。
zhào yuē gǔ zhě jiàn guó jiào xué wèi xiān suǒ yǐ dào shì zhì xìng wéi shí yǎng qì yě
诏曰：“古者建国，教学为先，所以道世治性，为时养器也。
zì jiàn xìng yǐ lái shí shì duō gù lì mín pō yǐ mù qián qū wu qù běn jiù mò bù xún gǔ dào
自建兴以来，时事多故，吏民颇以目前趋务，去本就末，不循古道。
fu suǒ shàng bù dūn zé shāng huà bài sú
夫所尚不惇，则伤化败俗。
qí àn gǔ zhì xué guān lì wǔ jīng bó shì hé qǔ yìng xuǎn jiā qí chǒng lù kē jiàn lì zhī zhōng jí jiāng lì zǐ dì yǒu zhì hǎo zhě gè lìng jiù yè
其案古置学官，立五经博士，核取应选，加其宠禄，科见吏之中及将吏子弟有志好者，各令就业。
yī suì kè shì chà qí pǐn dì jiā yǐ wèi shǎng
一岁课试，差其品第，加以位赏。
shǐ jiàn zhī zhě lè qí róng wén zhī zhě xiàn qí yù
使见之者乐其荣，闻之者羡其誉。
yǐ dūn wáng huà yǐ lóng fēng sú
以敦王化，以隆风俗。
èr nián chūn zhēng yuè zhèn diàn
二年春正月，震电。
sān yuè bèi jiǔ qīng guān zhào yuē zhèn yǐ bù dé tuō yú wáng gōng zhī shàng sù yè zhàn zhàn wàng qǐn yǔ shí
三月，备九卿官，诏曰：“朕以不德，讬于王公之上，夙夜战战，忘寝与食。
jīn yù yǎn wǔ xiū wén yǐ chóng dà huà
今欲偃武修文，以崇大化。
tuī cǐ zhī dào dāng yóu shì mín zhī shàn bì xū nóng sāng
推此之道，当由士民之赡，必须农桑。
guǎn zǐ yǒu yán cāng lǐn shí zhī lǐ jié
管子有言：‘仓廪实，知礼节；
yī shí zú zhī róng rǔ
衣食足，知荣辱。
fu yī fū bù gēng yǒu shòu qí jī yī fù bù zhī yǒu shòu qí hán
’夫一夫不耕，有受其饥，一妇不织，有受其寒；
jī hán bìng zhì ér mín bù wéi fēi zhě wèi zhī yǒu yě
饥寒并至而民不为非者，未之有也。
zì qǐng nián yǐ lái zhōu jùn lì mín jí zhū yíng bīng duō wéi cǐ yè jiē fú chuán zhǎng jiāng jiǎ zuò shàng xià liáng tián jiàn fèi jiàn gǔ rì shǎo yù qiú dà dìng qǐ kě de zāi
自顷年已来，州郡吏民及诸营兵，多违此业，皆浮船长江，贾作上下，良田渐废，见谷日少，欲求大定，岂可得哉？
yì yóu zū rù guò zhòng nóng rén lì báo shǐ zhī rán hu
亦由租入过重，农人利薄，使之然乎！
jīn yù guǎng kāi tián yè qīng qí fù shuì chà kē qiáng léi kè qí tián mǔ wu lìng yōu jūn guān sī de suǒ shǐ jiā gěi hù shàn zú xiāng gōng yǎng zé ài shēn zhòng mìng bù fàn kē fǎ rán hòu xíng fá bù yòng fēng sú kě zhěng
今欲广开田业，轻其赋税，差科强羸，课其田亩，务令优均，官私得所，使家给户赡，足相供养，则爱身重命，不犯科法，然后刑罚不用，风俗可整。
yǐ qún liáo zhī zhōng xián ruò jìn xīn wū shí suī tài gǔ shèng huà wèi kě zú zhì hàn wén shēng píng shù jī kě jí
以群僚之忠贤，若尽心于时，虽太古盛化，未可卒致，汉文升平，庶几可及。
jí zhī zé chén zhǔ jù róng bù jí zé sǔn xuē qīn rǔ hé kě cóng róng fǔ yǎng ér yǐ
及之则臣主俱荣，不及则损削侵辱，何可从容俯仰而已？
zhū qīng shàng shū kě gòng zī dù wu qǔ biàn jiā
诸卿尚书，可共咨度，务取便佳。
tián sāng yǐ zhì bù kě hòu shí
田桑已至，不可后时。
shì dìng shī xíng chēng zhèn yì yān
事定施行，称朕意焉。
sān nián chūn sān yuè xī líng yán chì wū jiàn
三年春三月，西陵言赤乌见。
qiū yòng dū wèi yán mì yì zuò pǔ lǐ táng
秋，用都尉严密议，作浦里塘。
kuài jī jùn yáo yán wáng liàng dāng hái wèi tiān zǐ ér liàng gōng rén gào liàng shǐ wū dǎo cí yǒu è yán
会稽郡谣言王亮当还为天子，而亮宫人告亮使巫祷祠，有恶言。
yǒu sī yǐ wén chù wèi hòu guān hóu qiǎn zhī guó
有司以闻，黜为候官侯，遣之国。
dào zì shā wèi sòng zhě fú zuì
道自杀，卫送者伏罪。
yǐ kuài jī nán bù wèi jiàn ān jùn fēn yí dōu zhì jiàn píng jùn
以会稽南部为建安郡，分宜都置建平郡。
sì nián xià wǔ yuè dà yǔ shuǐ quán yǒng yì
四年夏五月，大雨，水泉涌溢。
qiū bā yuè qiǎn guāng lù dài fu zhōu yì shí wěi xún xíng fēng sú chá jiāng lì qīng zhuó mín suǒ jí kǔ wèi chù zhì zhī zhào
秋八月，遣光禄大夫周奕、石伟巡行风俗，察将吏清浊，民所疾苦，为黜陟之诏。
jiǔ yuè bù shān yán bái lóng jiàn
九月，布山言白龙见。
shì suì ān wú mín chén jiāo sǐ mái zhī liù rì gēng shēng chuān tǔ zhōng chū
是岁，安吴民陈焦死，埋之，六日更生，穿土中出。
wǔ nián chūn èr yuè bái hǔ mén běi lóu zāi
五年春二月，白虎门北楼灾。
qiū qī yuè shǐ xīn yán huáng lóng jiàn
秋七月，始新言黄龙见。
bā yuè rén wǔ dà yǔ zhèn diàn shuǐ quán yǒng yì
八月壬午，大雨震电，水泉涌溢。
yǐ yǒu lì huáng hòu zhū shì
乙酉，立皇后朱氏。
wù zǐ lì zǐ yǔ dān wèi tài zǐ dà shè
戊子，立子｛雨单｝为太子，大赦。
dōng shí yuè yǐ wèi jiāng jūn pú yáng xīng wéi chéng xiàng tíng wèi dīng mì guāng lù xūn mèng zōng wèi zuǒ yòu yù shǐ dài fū
冬十月，以卫将军濮阳兴为丞相，廷尉丁密、光禄勋孟宗为左右御史大夫。
xiū yǐ chéng xiàng xìng jí zuǒ jiāng jūn zhāng bù yǒu jiù ēn wěi zhī yǐ shì bù diǎn gōng shěng xìng guān jūn guó
休以丞相兴及左将军张布有旧恩，委之以事，布典宫省，兴关军国。
xiū ruì yì wū diǎn jí yù bì lǎn bǎi jiā zhī yán yóu hǎo shè zhì chūn xià zhī jiān cháng chen chū yè hái wéi cǐ shí shě shū
休锐意于典籍，欲毕览百家之言，尤好射雉，春夏之间常晨出夜还，唯此时舍书。
xiū yù yǔ bó shì jì jiǔ wéi yào bó shì shèng chōng jiǎng lùn dào yì yào chōng sù jiē qiē zhí bù kǒng rù shì fā qí yīn shī lìng jǐ bù dé zhuān yīn wàng shì shuō yǐ jù è zhī
休欲与博士祭酒韦曜、博士盛冲讲论道艺，曜、冲素皆切直，布恐入侍，发其阴失，令己不得专，因妄饰说以拒遏之。
xiū dá yuē gū zhī shè xué qún shū lüè biàn suǒ jiàn bù shǎo yě
休答曰：“孤之涉学，群书略遍，所见不少也；
qí míng jūn ān wáng jiān chén zéi zǐ gǔ jīn xián yú chéng bài zhī shì wú bù lǎn yě
其明君暗王，奸臣贼子，古今贤愚成败之事，无不览也。
jīn yào děng rù dàn yù yǔ lùn jiǎng shū ěr bù wéi cóng yào děng shǐ gèng shòu xué yě
今曜等入，但欲与论讲书耳，不为从曜等始更受学也。
zòng fù rú cǐ yì hé suǒ sǔn
纵复如此，亦何所损？
jūn tè dāng yǐ yào děng kǒng dào chén xià jiān biàn zhī shì yǐ cǐ bù yù lìng rù ěr
君特当以曜等恐道臣下奸变之事，以此不欲令入耳。
rú cǐ zhī shì gū yǐ zì bèi zhī bù xū yào děng rán hòu nǎi jiě yě
如此之事，孤已自备之，不须曜等然后乃解也。
cǐ dōu wú suǒ sǔn jūn yì tè yǒu suǒ jì gù ěr
此都无所损，君意特有所忌故耳。
bù de zhào chén xiè zhòng zì xù shù yòu yán jù fáng zhèng shì
“布得诏陈谢，重自序述，又言惧妨政事。
xiū dá yuē shū jí zhī shì huàn rén bù hǎo hǎo zhī wú shāng yě
休答曰：“书籍之事，患人不好，好之无伤也。
cǐ wú suǒ wèi fēi ér jūn yǐ wéi bù yí shì yǐ gū yǒu suǒ jí ěr
此无所为非，而君以为不宜，是以孤有所及耳。
zhèng wù xué yè qí liú gè yì bù xiāng fáng yě
政务学业，其流各异，不相妨也。
bù tú jūn jīn rì zài shì gēng xíng cǐ wū gū yě liáng suǒ bù qǔ
不图君今日在事，更行此于孤也，良所不取。
bù bài biǎo kòu tóu xiū dá yuē liáo xiāng kāi wù ěr hé zhì kòu tóu hu
”布拜表叩头，休答曰：“聊相开悟耳，何至叩头乎！
rú jūn zhī zhōng chéng yuǎn jìn suǒ zhī
如君之忠诚，远近所知。
wǎng zhě suǒ yǐ xiāng gǎn jīn rì zhī wēi wēi yě
往者所以相感，今日之巍巍也。
shī yún mǐ bù yǒu chū xiǎn kè yǒu zhōng
诗云：‘靡不有初，鲜克有终。
zhōng zhī shí nán jūn qí zhōng zhī
’终之实难，君其终之。
chū xiū wèi wáng shí bù wèi zuǒ yòu jiāng dū sù jiàn xìn ài jí zhì jiàn zuò hòu jiā chǒng dài zhuān shàn guó shì duō xíng wú lǐ zì xián xiá duǎn jù yào chōng yán zhī gù yóu huàn jì
“初休为王时，布为左右将督，素见信爱，及至践阼，厚加宠待，专擅国势，多行无礼，自嫌瑕短，惧曜、冲言之，故尤患忌。
xiū suī jiě cǐ zhǐ xīn bù néng yuè gèng kǒng qí yí jù jìng rú bù yì fèi qí jiǎng yè bù fù shǐ chōng děng rù
休虽解此旨，心不能悦，更恐其疑惧，竟如布意，废其讲业，不复使冲等入。
shì suì shǐ chá zhàn dào jiāo zhǐ diào kǒng jué dà zhū
是岁使察战到交阯调孔爵、大猪。
liù nián xià sì yuè quán líng yán huáng lóng jiàn
六年夏四月，泉陵言黄龙见。
wǔ yuè jiāo zhǐ jùn lì lǚ xìng děng fǎn shā tài shǒu sūn xū
五月，交阯郡吏吕兴等反，杀太守孙谞。
xū xiān shì kē jùn shàng shǒu gōng qiān yú rén sòng jiàn yè ér chá zhàn zhì kǒng fù jiàn qǔ gù xìng děng yīn cǐ shān dòng bīng mín zhāo yòu zhū yí yě
谞先是科郡上手工千馀人送建业，而察战至，恐复见取，故兴等因此扇动兵民，招诱诸夷也。
dōng shí yuè shǔ yǐ wèi jiàn fá lái gào
冬十月，蜀以魏见伐来告。
guǐ wèi jiàn yè shí tou xiǎo chéng huǒ shāo xī nán bǎi bā shí zhàng
癸未，建业石头小城火，烧西南百八十丈。
jiǎ shēn shǐ dà jiàng jūn dīng fèng dū zhū jūn xiàng wèi shòu chūn jiāng jūn liú píng bié yì shī jī wū nán jùn yì bīng suǒ xiàng jiāng jūn dīng fēng sūn yì rú miǎn zhōng jiē jiù shǔ
甲申，使大将军丁奉督诸军向魏寿春，将军留平别诣施绩于南郡，议兵所向，将军丁封、孙异如沔中，皆救蜀。
shǔ zhǔ liú shàn jiàng wèi wèn zhì rán hòu ba
蜀主刘禅降魏问至，然后罢。
lǚ xìng jì shā sūn xū shǐ shǐ rú wèi qǐng tài shǒu jí bīng
吕兴既杀孙谞，使使如魏，请太守及兵。
chéng xiàng xīng jiàn qǔ tún tián wàn rén yǐ wéi bīng
丞相兴建取屯田万人以为兵。
fēn wǔ líng wèi tiān mén jùn
分武陵为天门郡。
qī nián chūn zhēng yuè dà shè
七年春正月，大赦。
èr yuè zhèn jūn jiāng jūn lù kàng fǔ jūn jiāng jūn bù xié zhēng xi jiāng jūn liú píng jiàn píng tài shǒu shèng màn lǜ zhòng wéi shǔ bā dōng shǒu jiāng luō xiàn
二月，镇军将军陆抗、抚军将军步协、征西将军留平、建平太守盛曼，率众围蜀巴东守将罗宪。
xià sì yuè wèi jiāng xīn fù dū wáng zhì fú hǎi rù jù zhāng lüè zhǎng lì zī cái jí nán nǚ èr bǎi yú kǒu
夏四月，魏将新附督王稚浮海入句章，略长吏赀财及男女二百馀口。
jiāng jūn sūn yuè jiǎo dé yī chuán huò sān shí rén
将军孙越徼得一船，获三十人。
qiū qī yuè hǎi zéi pò hǎi yán shā sī yán xiào wèi luò xiù
秋七月，海盗攻破海盐，杀死司盐校尉骆秀。
shǐ zhōng shū láng liú chuān fā bīng lú líng
使中书郎刘川发兵庐陵。
yù zhāng mín zhāng jié děng wéi luàn zhòng wàn yú rén
豫章民张节等为乱，众万馀人。
wèi shǐ jiāng jūn hú liè bù qí èr wàn qīn xī líng yǐ jiù luō xiàn lù kàng děng yǐn jūn tuì
魏使将军胡烈步骑二万侵西陵，以救罗宪，陆抗等引军退。
fù fēn jiāo zhōu zhì guǎng zhōu
复分交州置广州。
rén wǔ dà shè
壬午，大赦。
guǐ wèi xiū hōng shí nián sān shí shì yuē jǐng huáng dì
癸未，休薨，时年三十，谥曰景皇帝。
sūn hào zì yuán zōng quán sūn hé zi yě yī míng péng zǔ zì hào zōng
孙皓字元宗，权孙，和子也，一名彭祖，字皓宗。
sūn xiū lì fēng hào wèi wū chéng hóu qiǎn jiù guó
孙休立，封皓为乌程侯，遣就国。
xī hú mín jǐng yǎng xiāng hào dāng dà guì hào yīn xǐ ér bù gǎn xiè
西湖民景养相皓当大贵，皓阴喜而不敢泄。
xiū hōng shì shí shǔ chū wáng ér jiāo zhǐ xié pàn guó nèi zhèn jù tān de zhǎng jūn
休薨，是时蜀初亡，而交阯携叛，国内震惧，贪得长君。
zuǒ diǎn jūn wàn yù xī wèi wū chéng lìng yǔ hào xiāng shàn chēng hào cái shí míng duàn shì cháng shā huán wáng zhī chóu yě yòu jiā zhī hào xué fèng zūn fǎ dù lǚ yán zhī wū chéng xiàng pú yáng xìng zuǒ jiāng jūn zhāng bù
左典军万彧昔为乌程令，与皓相善，称皓才识明断，是长沙桓王之畴也，又加之好学，奉遵法度，屡言之于丞相濮阳兴、左将军张布。
xìng bù shuō xiū fēi tài hòu zhū yù yǐ hào wèi sì
兴、布说休妃太后朱，欲以皓为嗣。
zhū yuē wǒ guǎ fù rén ān zhī shè jì zhī lǜ gǒu wú guó wú sǔn zōng miào yǒu lài kě yǐ
朱曰：“我寡妇人，安知社稷之虑，苟吴国无损，宗庙有赖可矣。
wū shì suì yíng lì hào shí nián èr shí sān
”于是遂迎立皓，时年二十三。
gǎi yuán dà shè
改元，大赦。
shì suì wū wèi xián xī yuán nián yě
是岁，于魏咸熙元年也。
yuán xìng yuán nián bā yuè yǐ shàng dà jiàng jūn shī jī dà jiàng jūn dīng fèng wéi zuǒ yòu dà sī mǎ zhāng bù wèi piào qí jiāng jūn jiā shì zhōng zhū zēng wèi bān shǎng yī jiē rú jiù
元兴元年八月，孙皓任上大将军施绩、大将军丁奉为左右大司马，张布为骠骑将军，加授侍中，所有官员都升级加赏，官职保持不变。
jiǔ yuè biǎn tài hòu wèi jǐng huáng hòu zhuī shì fù hé yuē wén huáng dì zūn mǔ hé wéi tài hòu
九月，贬太后为景皇后，追谥父和曰文皇帝，尊母何为太后。
shí yuè fēng xiū tài zǐ yǔ dān wèi yù zhāng wáng cì zǐ rǔ nán wáng cì zǐ liáng wáng cì zǐ chén wáng lì huáng hòu téng shì
十月，封休太子｛雨单｝为豫章王，次子汝南王，次子梁王，次子陈王，立皇后滕氏。
hào jì dé zhì cū bào jiāo yíng duō jì huì hǎo jiǔ sè dà xiǎo shī wàng
皓既得志，粗暴骄盈，多忌讳，好酒色，大小失望。
xìng bù qiè huǐ zhī
兴、布窃悔之。
huò yǐ zèn hào shí yī yuè zhū xìng bù
或以谮皓，十一月，诛兴、布。
shí èr yuè sūn xiū zàng dìng líng
十二月，孙休葬定陵。
fēng hòu fù téng mù wèi gāo mì hòu jiù hé hóng děng sān rén jiē liè hóu
封后父滕牧为高密侯，舅何洪等三人皆列侯。
shì suì wèi zhì jiāo zhǐ tài shǒu zhī jùn
是岁，魏置交阯太守之郡。
jìn wén dì wèi wèi xiàng guó qiǎn xī wú shòu chūn chéng xiáng jiàng xú shào sūn yù xián mìng jī shū chén shì shì lì hài yǐ shēn yù hào
晋文帝为魏相国，遣昔吴寿春城降将徐绍、孙彧衔命赍书，陈事势利害，以申喻皓。
gān lù yuán nián sān yuè hào qiǎn shǐ suí shào yù bào shū yuē zhī yǐ gāo shì zhī cái chù zǎi fǔ zhī rèn jiàn dǎo zhī gōng qín yì zhì yǐ
甘露元年三月，皓遣使随绍、彧报书曰：“知以高世之才，处宰辅之任，渐导之功，勤亦至矣。
gū yǐ bù dé jiē chéng tǒng xù sī yǔ xián liáng gòng jì shì dào ér yǐ yōng gé wèi yǒu suǒ yuán jiā yì yǔn zhe shēn yòng yī yī
孤以不德，阶承统绪，思与贤良共济世道，而以壅隔未有所缘，嘉意允著，深用依依。
jīn qiǎn guāng lù dài fu jì zhì wǔ guān zhōng láng jiàng hóng qiú xuān míng zhì huái
今遣光禄大夫纪陟、五官中郎将弘璆宣明至怀。
shào xíng dào rú xū zhào hái shā zhī xǐ qí jiā shǔ jiàn ān shǐ yǒu bái shào chēng měi zhōng guó zhě gù yě
”绍行到濡须，召还杀之，徙其家属建安，始有白绍称美中国者故也。
xià sì yuè jiǎng líng yán gān lù jiàng wū shì gǎi nián dà shè
夏四月，蒋陵言甘露降，于是改年大赦。
qiū qī yuè hào bī shā jǐng hòu zhū shì wáng bù zài zhèng diàn wū yuàn zhōng xiǎo wū zhì sāng zhòng zhī qí fēi jí bìng mò bù tòng qiè
秋七月，皓逼杀景后朱氏，亡不在正殿，于苑中小屋治丧，众知其非疾病，莫不痛切。
yòu sòng xiū sì zǐ wū wú xiǎo chéng xún fù zhuī shā dà zhě èr rén
又送休四子于吴小城，寻复追杀大者二人。
jiǔ yuè cóng xī líng dū bù chǎn biǎo xǐ dōu wǔ chāng yù shǐ dài fū dīng gù yòu jiāng jūn zhū gě jìng zhèn jiàn yè
九月，从西陵督步阐表，徙都武昌，御史大夫丁固、右将军诸葛靓镇建业。
zhì qiú zhì luò yù jìn wén dì bēng shí yī yuè nǎi qiǎn hái
陟、璆至洛，遇晋文帝崩，十一月，乃遣还。
hào zhì wǔ chāng yòu dà shè
皓至武昌，又大赦。
yǐ líng líng nán bù wèi shǐ ān jùn guì yáng nán bù wèi shǐ xīng jùn
以零陵南部为始安郡，桂阳南部为始兴郡。
shí èr yuè jìn shòu shàn
十二月，晋受禅。
bǎo dǐng yuán nián zhēng yuè qiǎn dà hóng lú zhāng yǎn wǔ guān zhōng láng jiàng dīng zhōng diào jì jìn wén dì
宝鼎元年正月，遣大鸿胪张俨、五官中郎将丁忠吊祭晋文帝。
jí hái yǎn dào bìng sǐ
及还，俨道病死。
zhōng shuō hào yuē běi fāng shǒu zhàn zhī jù bù shè yì yáng kě xí ér qǔ
忠说皓曰：“北方守战之具不设，弋阳可袭而取。
hào fǎng qún chén zhèn xi dà jiàng jūn lù kǎi yuē fu bīng bù dé yǐ ér yòng zhī ěr qiě sān guó dǐng lì yǐ lái gēng xiāng qīn fá wú suì níng jū
”皓访群臣，镇西大将军陆凯曰：“夫兵不得已而用之耳，且三国鼎立已来，更相侵伐，无岁宁居。
jīn qiáng dí xīn bìng bā shǔ yǒu jiān tǔ zhī shí ér qiǎn shǐ qiú qīn yù xī bīng yì bù kě wèi qí qiú yuán wū wǒ
今强敌新并巴蜀，有兼土之实，而遣使求亲，欲息兵役，不可谓其求援于我。
jīn dí xíng shì fāng qiáng ér yù jiǎo xìng qiú shèng wèi jiàn qí lì yě
今敌形势方强，而欲徼幸求胜，未见其利也。
chē qí jiāng jūn liú zuǎn yuē tiān shēng wǔ cái shuí néng qù bīng
“车骑将军刘纂曰：“天生五才，谁能去兵？
jué zhà xiāng xióng yǒu zì lái yǐ
谲诈相雄，有自来矣。
ruò qí yǒu quē yōng kě qì hu
若其有阙，庸可弃乎？
yi qiǎn jiàn dié yǐ guān qí shì
宜遣间谍，以观其势。
hào yīn nà zuǎn yán qiě yǐ shǔ xīn píng gù bù xíng rán suì zì jué
”皓阴纳纂言，且以蜀新平，故不行，然遂自绝。
bā yuè suǒ zài yán de dà dǐng wū shì gǎi nián dà shè
八月，所在言得大鼎，于是改年，大赦。
yǐ lù kǎi wèi zuǒ chéng xiàng cháng shì wàn yù wèi yòu chéng xiàng
以陆凯为左丞相，常侍万彧为右丞相。
dōng shí yuè yǒng ān shān zéi shī dàn děng jù zhòng shù qiān rén jié hào shù dì yǒng ān hóu qiān chū wū chéng qǔ sūn hé líng shàng gǔ chuī qǔ gài
冬十月，永安山贼施但等聚众数千人，劫皓庶弟永安侯谦出乌程，取孙和陵上鼓吹曲盖。
bǐ zhì jiàn yè zhòng wàn yú rén
比至建业，众万馀人。
dīng gù zhū gě jìng nì zhī wū niú zhūn dà zhàn dàn děng bài zǒu
丁固、诸葛靓逆之于牛屯，大战，但等败走。
huò qiān qiān zì shā
获谦，谦自杀。
fēn huì jī wèi dōng yáng jùn fēn wú dān yáng wèi wú xīng jùn
分会稽为东阳郡，分吴、丹杨为吴兴郡。
yǐ líng líng běi bù wèi shào líng jùn
以零陵北部为邵陵郡。
shí èr yuè hào hái dōu jiàn yè wèi jiāng jūn téng mù liú zhèn wǔ chāng
十二月，皓还都建业，卫将军滕牧留镇武昌。
èr nián chūn dà shè
二年春，大赦。
yòu chéng xiàng wàn yù shàng zhèn bā qiū
右丞相万彧上镇巴丘。
xià liù yuè qǐ xiǎn míng gōng dōng shí èr yuè hào yí jū zhī
夏六月，起显明宫，冬十二月，皓移居之。
shì suì fēn yù zhāng lú líng cháng shā wèi ān chéng jùn
是岁，分豫章、庐陵、长沙为安成郡。
sān nián chūn èr yuè yǐ zuǒ yòu yù shǐ dài fū dīng gù mèng rén wèi sī tú sī kōng
三年春二月，以左右御史大夫丁固、孟仁为司徒、司空。
qiū jiǔ yuè hào chū dōng guān dīng fèng zhì hé féi
秋九月，皓出东关，丁奉至合肥。
shì suì qiǎn jiāo zhōu cì shǐ liú jùn qián bù dū xiū zé děng rù jī jiāo zhǐ wèi jìn jiāng máo jiǒng děng suǒ pò jiē sǐ bīng sàn hái hé pǔ
是岁，遣交州刺史刘俊、前部督修则等入击交阯，为晋将毛炅等所破，皆死，兵散还合浦。
jiàn héng yuán nián chūn zhèng yuè lì zǐ jǐn wèi tài zǐ jí huái yáng dōng píng wáng
建衡元年春正月，立子瑾为太子，及淮阳、东平王。
dōng shí yuè gǎi nián dà shè
冬十月，改年，大赦。
shí yī yuè zuǒ chéng xiàng lù kǎi zú
十一月，左丞相陆凯卒。
qiǎn jiān jūn yú sì wēi nán jiāng jūn xuē xǔ cāng wú tài shǒu táo huáng yóu jīng zhōu jiān jūn li xù dū jūn xú cún cóng jiàn ān hǎi dào jiē jiù hé pǔ jī jiāo zhǐ
遣监军虞汜、威南将军薛珝、苍梧太守陶璜由荆州，监军李勖、督军徐存从建安海道，皆就合浦击交阯。
èr nián chūn
二年春。
wàn yù hái jiàn yè
万彧还建业。
li xù yǐ jiàn ān dào bù tōng lì shā dǎo jiāng féng fěi yǐn jūn hái
李勖以建安道不通利，杀导将冯斐，引军还。
sān yuè tiān huǒ shāo wàn yú jiā sǐ zhě qī bǎi rén
三月，天火烧万馀家，死者七百人。
xià sì yuè zuǒ dà sī mǎ shī jī zú
夏四月，左大司马施绩卒。
diàn zhōng liè jiāng hé dìng yuē shào fǔ li xù wǎng shā féng fěi shàn chè jūn tuì huán
殿中列将何定曰：“少府李勖枉杀冯斐，擅彻军退还。
xù jí xú cún jiā shǔ jiē fú zhū
”勖及徐存家属皆伏诛。
qiū jiǔ yuè hé dìng jiàng bīng wǔ qiān rén shàng xià kǒu liè
秋九月，何定将兵五千人上夏口猎。
dū du sūn xiù bēn jìn
都督孙秀奔晋。
shì suì dà shè
是岁大赦。
sān nián chūn zhēng yuè huì hào jǔ dà zhòng chū huá lǐ hào mǔ jí fēi qiè jiē xíng dōng guān lìng huá hé děng gù zhēng nǎi hái
三年春正月晦，皓举大众出华里，皓母及妃妾皆行，东观令华核等固争，乃还。
shì suì sì huáng pò jiāo zhǐ qín shā jìn suǒ zhì shǒu jiāng jiǔ zhēn rì nán jiē hái shǔ
是岁，汜、璜破交阯，禽杀晋所置守将，九真、日南皆还属。
dà shè fēn jiāo zhǐ wèi xīn chāng jùn
大赦，分交阯为新昌郡。
zhū jiāng pò fú yán zhì wǔ píng jùn
诸将破扶严，置武平郡。
yǐ wǔ chāng dū fàn shèn wèi tài wèi
以武昌督范慎为太尉。
yòu dà sī mǎ dīng fèng sī kōng mèng rén zú
右大司马丁奉、司空孟仁卒。
xī yuàn yán fèng huáng jí gǎi míng nián yuán
西苑言凤凰集，改明年元。
fèng huáng yuán nián qiū bā yuè zhēng xī líng dū bù chǎn
凤皇元年秋八月，征西陵督步阐。
chǎn bù yīng jù chéng jiàng jìn
阐不应，据城降晋。
qiǎn lè xiāng dū du lù kàng wéi qǔ chǎn chǎn zhòng xī jiàng
遣乐乡都督陆抗围取阐，阐众悉降。
chǎn jí tóng jì shù shí rén jiē yí sān zú
阐及同计数十人皆夷三族。
dà shè
大赦。
shì suì yòu chéng xiàng wàn yù bèi qiǎn yōu sǐ xǐ qí zǐ dì wū lú líng
是岁右丞相万彧被谴忧死，徙其子弟于庐陵。
hé dìng jiān huì fā wén fú zhū
何定奸秽发闻，伏诛。
hào yǐ qí è shì zhāng bù zhuī gǎi dìng míng wéi bù
皓以其恶似张布，追改定名为布。
èr nián chūn sān yuè yǐ lù kàng wèi dà sī mǎ
二年春三月，以陆抗为大司马。
sī tú dīng gù zú
司徒丁固卒。
qiū jiǔ yuè gǎi fēng huái yáng wèi lǔ dōng píng wèi qí yòu fēng chén liú zhāng líng děng jiǔ wáng fán shí yī wáng wáng gěi sān qiān bīng
秋九月，改封淮阳为鲁，东平为齐，又封陈留、章陵等九王，凡十一王，王给三千兵。
dà shè
大赦。
hào ài qiè huò shǐ rén zhì shì jié duó bǎi xìng cái wù sī shì zhōng láng jiàng chén shēng sù hào xìng chén yě shì hào chǒng yù shéng zhī yǐ fǎ
皓爱妾或使人至市劫夺百姓财物，司市中郎将陈声，素皓幸臣也，恃皓宠遇，绳之以法。
qiè yǐ sù hào hào dà nù jiǎ tā shì shāo jù duàn shēng tóu tóu qí shēn wū sì wàng zhī xià
妾以愬皓，皓大怒，假他事烧锯断声头，投其身于四望之下。
shì suì tài wèi fàn shèn zú
是岁，太尉范慎卒。
sān nián kuài jī yāo yán zhāng ān hóu fèn dāng wèi tiān zǐ
三年，会稽妖言章安侯奋当为天子。
lín hǎi tài shǒu xī xī yù huì jī tài shǒu guō dàn shū fēi lùn guó zhèng
临海太守奚熙与会稽太守郭诞书，非论国政。
dàn dàn bái xī shū bù bái yāo yán sòng fù jiàn ān zuò chuán
诞但白熙书，不白妖言，送付建安作船。
qiǎn sān jùn dū hé zhí shōu xī xī fā bīng zì wèi duàn jué hǎi dào
遣三郡督何植收熙，熙发兵自卫，断绝海道。
xī bù qǔ shā xī sòng shǒu jiàn yè yí sān zú
熙部曲杀熙，送首建业，夷三族。
qiū qī yuè qiǎn shǐ zhě èr shí wǔ rén fēn zhì zhōu jùn kē chū wáng pàn
秋七月，遣使者二十五人分至州郡，科出亡叛。
dà sī mǎ lù kàng zú
大司马陆抗卒。
zì gǎi nián jí shì suì lián dà yì
自改年及是岁，连大疫。
fēn yù lín wèi guì lín jùn
分郁林为桂林郡。
tiān cè yuán nián wú jùn yán jué de de yín zhǎng yī chǐ guǎng sān fēn kè shàng yǒu nián yuè zì wū shì dà shè gǎi nián
天册元年，吴郡言掘地得银，长一尺，广三分，刻上有年月字，于是大赦，改年。
tiān xǐ yuán nián wú jùn yán lín píng hú zì hàn mò cǎo huì yōng sè jīn gèng kāi tōng
天玺元年，吴郡言临平湖自汉末草秽壅塞，今更开通。
zhǎng lǎo xiāng chuán cǐ hú sāi tiān xià luàn cǐ hú kāi tiān xià píng
长老相传，此湖塞，天下乱，此湖开，天下平。
yòu wū hú biān de shí hán zhōng yǒu xiǎo shí qīng bái sè zhǎng sì cùn guǎng èr cùn yú kè shàng zuò huáng dì zì wū shì gǎi nián dà shè
又于湖边得石函，中有小石，青白色，长四寸，广二寸馀，刻上作皇帝字，于是改年，大赦。
kuài jī tài shǒu chē jùn xiāng dōng tài shǒu zhāng yǒng bù chū suàn mín jiù zài suǒ zhǎn zhī xùn shǒu zhū jùn
会稽太守车浚、湘东太守张咏不出算缗，就在所斩之，徇首诸郡。
qiū bā yuè jīng xià dū sūn jiè jiàng jìn
秋八月，京下督孙楷降晋。
pó yáng yán lì yáng shān shí wén lǐ chéng zì fán èr shí yún chu jiǔ zhōu zhǔ wú jiǔ zhōu dōu yáng zhōu shì zuò tiān zǐ sì shì zhì tài píng shǐ
鄱阳言历阳山石文理成字，凡二十，云“楚九州渚，吴九州都，扬州士，作天子，四世治，太平始”。
yòu wú xīng yáng xiàn shān yǒu kòng shí zhǎng shí yú zhàng míng yuē shí shì zài suǒ biǎo wèi dà ruì
又吴兴阳羡山有空石，长十馀丈，名曰石室，在所表为大瑞。
nǎi qiǎn jiān sī tú dǒng cháo jiān tài cháng zhōu chǔ zhì yáng xiàn xiàn fēng dān guó shān
乃遣兼司徒董朝、兼太常周处至阳羡县，封襌国山。
gǎi míng nián yuán dà shè yǐ xié shí wén
改明年元，大赦，以协石文。
tiān jì yuán nián xià xià kǒu dū sūn shèn chū jiāng xià rǔ nán shāo lüè jū mín
天纪元年夏，夏口督孙慎出江夏、汝南，烧略居民。
chū zōu zǐ zhāng chù duō suǒ zèn bái lèi qiān wèi sī zhí zhōng láng jiàng fēng hóu shén jiàn chǒng ài shì suì jiān qíng fā wén fú zhū
初，驺子张俶多所谮白，累迁为司直中郎将，封侯，甚见宠爱，是岁奸情发闻，伏诛。
èr nián qiū qī yuè lì chéng jì xuān wēi děng shí yī wáng wáng gěi sān qiān bīng dà shè
二年秋七月，立成纪、宣威等十一王，王给三千兵，大赦。
sān nián xià guō mǎ fǎn
三年夏，郭马反。
mǎ běn hé pǔ tài shǒu xiū yǔn bù qǔ dū
马本合浦太守修允部曲督。
yǔn zhuǎn guì lín tài shǒu jí bìng zhù guǎng zhōu xiān qiǎn mǎ jiāng wǔ bǎi bīng zhì jùn ān fǔ zhū yí
允转桂林太守，疾病，住广州，先遣马将五百兵至郡安抚诸夷。
yǔn sǐ bīng dāng fēn gěi mǎ děng lěi shì jiù jūn bù lè lí bié
允死，兵当分给，马等累世旧军，不乐离别。
hào shí yòu kē shí guǎng zhōu hù kǒu mǎ yǔ bù qǔ jiāng hé diǎn wáng zú wú shù yīn xìng děng yīn cǐ kǒng dòng bīng mín hé jù rén zhòng gōng shā guǎng zhōu dū yú shòu
皓时又科实广州户口，马与部曲将何典、王族、吴述、殷兴等因此恐动兵民，合聚人众，攻杀广州督虞授。
mǎ zì hào dū du jiāo guǎng èr zhōu zhū jūn shì ān nán jiāng jūn xìng guǎng zhōu cì shǐ shù nán hǎi tài shǒu
马自号都督交、广二州诸军事、安南将军，兴广州刺史，述南海太守。
diǎn gōng cāng wú zú gōng shǐ xīng
典攻苍梧，族攻始兴。
bā yuè yǐ jūn shī zhāng tì wèi chéng xiàng niú zhǔ dū du hé zhí wèi sī tú
八月，以军师张悌为丞相，牛渚都督何植为司徒。
zhí jīn wú téng xún wèi sī kōng wèi bài zhuǎn zhèn nán jiāng jūn jiǎ jié lǐng guǎng zhōu mù lǜ wàn rén cóng dōng dào tǎo mǎ yǔ zú yù yú shǐ xīng wèi de qián
执金吾滕循为司空，未拜，转镇南将军，假节领广州牧，率万人从东道讨马，与族遇于始兴，未得前。
mǎ shā nán hǎi tài shǒu liú lüè zhú guǎng zhōu cì shǐ xú qí
马杀南海太守刘略，逐广州刺史徐旗。
hào yòu qiǎn xú líng dū táo jùn jiāng qī qiān rén cóng xī dào mìng jiāo zhōu mù táo huáng bù wǔ suǒ lǐng jí hé pǔ yù lín zhū jùn bīng dāng yǔ dōng xī jūn gòng jī mǎ
皓又遣徐陵督陶濬将七千人从西道，命交州牧陶璜部伍所领及合浦、郁林诸郡兵，当与东西军共击马。
yǒu guǐ mù cài shēng gōng rén huáng gǒu jiā yī yuán zǎo shù zhǎng zhàng yú jīng guǎng sì cùn hòu sān fēn
有鬼目菜生工人黄耇家，依缘枣树，长丈馀，茎广四寸，厚三分。
yòu yǒu mǎi cài shēng gōng rén wú píng jiā gāo sì chǐ hòu sān fēn rú pí pá xíng shàng guǎng chǐ bā cùn xià jīng guǎng wǔ cùn liǎng biān shēng yè lǜ sè
又有买菜生工人吴平家，高四尺，厚三分，如枇杷形，上广尺八寸，下茎广五寸，两边生叶绿色。
dōng guān àn tú míng guǐ mù zuò zhī cǎo mǎi cài zuò píng lǜ cǎo suì yǐ gǒu wèi shì zhī láng píng wèi píng lǜ láng jiē yín yìn qīng shòu
东观案图，名鬼目作芝草，买菜作平虑草，遂以耇为侍芝郎，平为平虑郎，皆银印青绶。
dōng
冬，
jìn mìng zhèn dōng dà jiàng jūn sī mǎ zhòu xiàng tú zhōng
晋命镇东大将军司马伷向涂中，
ān dōng jiāng jūn wáng hún yáng zhōu cì shǐ zhōu jùn xiàng niú zhǔ
安东将军王浑、扬州刺史周浚向牛渚，
jiàn wēi jiāng jūn wáng róng xiàng wǔ chāng
建威将军王戎向武昌，
píng nán jiāng jūn hú fèn xiàng xià kǒu
平南将军胡奋向夏口，
zhèn nán jiāng jūn dù yù xiàng jiāng líng
镇南将军杜预向江陵，
lóng xiāng jiāng jūn wáng jùn guǎng wǔ jiāng jūn táng bīn fú jiāng dōng xià
龙骧将军王濬、广武将军唐彬浮江东下，
tài wèi gǔ chōng wèi dà dū dū
太尉贾充为大都督，
liàng yi chù yào
量宜处要，
jǐn jūn shì zhī zhōng
尽军势之中。
táo jùn zhì wǔ chāng wén běi jūn dà chū tíng zhù bù qián
陶濬至武昌，闻北军大出，停驻不前。
chū hào měi yàn huì qún chén wú bù xián lìng shěn zuì
初，皓每宴会群臣，无不咸令沈醉。
zhì huáng mén láng shí rén tè bù yǔ jiǔ shì lì zhōng rì wèi sī guò zhī lì
置黄门郎十人，特不与酒，侍立终日，为司过之吏。
yàn ba zhī hòu gè zòu qí quē shī wǔ shì zhī jiù miù yán zhī qiān wǎng yǒu bù jǔ
宴罢之后，各奏其阙失，迕视之咎，谬言之愆，罔有不举。
dà zhě jí jiā wēi xíng xiǎo zhě zhé yǐ wéi zuì
大者即加威刑，小者辄以为罪。
hòu gōng shù qiān ér cǎi zé wú yǐ
后宫数千，而采择无已。
yòu jī shuǐ rù gōng gōng rén yǒu bù hé yì zhě zhé shā liú zhī
又激水入宫，宫人有不合意者，辄杀流之。
huò bāo rén zhī miàn huò záo rén zhī yǎn
或剥人之面，或凿人之眼。
cén hūn xiǎn yú guì xìng zhì wèi jiǔ liè hǎo xīng gōng yì zhòng suǒ huàn kǔ
岑昬险谀贵幸，致位九列，好兴功役，众所患苦。
shì yǐ shàng xià lí xīn mò wèi hào jìn lì gài jī è yǐ jí bù fù kān mìng gù yě
是以上下离心，莫为皓尽力，盖积恶已极，不复堪命故也。
sì nián chūn lì zhōng shān dài děng shí yī wáng dà shè
四年春，立中山、代等十一王，大赦。
jùn bīn suǒ zhì zé tǔ bēng wǎ jiě mǐ yǒu yù zhě
濬、彬所至，则土崩瓦解，靡有御者。
yù yòu zhǎn jiāng líng dū wu yán hún fù zhǎn chéng xiàng zhāng tì dān yáng tài shǒu shěn yíng děng suǒ zài zhàn kè
预又斩江陵督伍延，浑复斩丞相张悌、丹杨太守沈莹等，所在战克。
sān yuè bǐng yín diàn zhōng qīn jìn shù bǎi rén kòu tóu qǐng hào shā cén hūn hào huáng kuì cóng zhī
三月丙寅，殿中亲近数百人叩头请皓杀岑昬，皓惶愦从之。
wù chén táo jùn cóng wǔ chāng hái jí yǐn jiàn wèn shuǐ jūn xiāo xī duì yuē shǔ chuán jiē xiǎo jīn dé èr wàn bīng chéng dà chuán zhàn zì zú jī zhī
戊辰，陶濬从武昌还，即引见，问水军消息，对曰：“蜀船皆小，今得二万兵，乘大船战，自足击之。
wū shì hé zhòng shòu jùn jié yuè
”于是合众，授濬节钺。
míng rì dāng fā qí yè zhòng xī táo zǒu
明日当发，其夜众悉逃走。
ér wáng jùn shùn liú jiāng zhì sī mǎ zhòu wáng hún jiē lín jìn jìng
而王濬顺流将至，司马伷、王浑皆临近境。
hào yòng guāng lù xūn xuē yíng zhōng shū lìng hú chōng děng jì fēn qiǎn shǐ fèng shū wū jùn zhòu hún yuē xī hàn shì shī tǒng jiǔ zhōu fēn liè xiān rén yīn shí lüè yǒu jiāng nán suì fēn zǔ shān chuān yǔ wèi guāi gé
皓用光禄勋薛莹、中书令胡冲等计，分遣使奉书于濬、伷、浑曰：“昔汉室失统，九州分裂，先人因时，略有江南，遂分阻山川，与魏乖隔。
jīn dà jìn lóng xīng dé fù sì hǎi
今大晋龙兴，德覆四海。
ān liè tōu ān wèi yù tiān mìng
暗劣偷安，未喻天命。
zhì yú jīn zhě wěi fán liù jūn héng gài lù cì yuǎn lín jiāng zhǔ jǔ guó zhèn huáng jiǎ xī lòu kè
至于今者，猥烦六军，衡盖路次，远临江渚，举国震惶，假息漏刻。
gǎn yuán tiān cháo hán hóng guāng dà jǐn qiǎn sī shǔ tài cháng zhāng kuí děng fèng suǒ pèi yìn shòu wěi zhì qǐng mìng wéi chuí xìn nà yǐ jì yuán yuán
敢缘天朝含弘光大，谨遣私署太常张夔等奉所佩印绶，委质请命，惟垂信纳，以济元元。
rén shēn wáng jùn zuì xiān dào wū shì shòu hào zhī jiàng jiě fù fén chèn yán qǐng xiāng jiàn
壬申，王濬最先到，于是受皓之降，解缚焚榇，延请相见。
zhòu yǐ hào zhì yìn shòu wū jǐ qiǎn shǐ sòng hào
伷以皓致印绶于己，遣使送皓。
hào jǔ jiā xī qiān yǐ tài kāng yuán nián wǔ yuè dīng hài jí yú jīng yì
皓举家西迁，以太康元年五月丁亥集于京邑。
sì yuè jiǎ shēn zhào yuē sūn hào qióng pò guī xiáng qián zhào dài zhī yǐ bù sǐ jīn hào chuí zhì yì yóu mǐn zhī qí cì hào wèi guī mìng hóu
四月甲申，诏曰：“孙皓穷迫归降，前诏待之以不死，今皓垂至，意犹愍之，其赐号为归命侯。
jìn jǐ yī fú chē chéng tián sān shí qǐng suì gěi gǔ wǔ qiān hú qián wǔ shí wàn juàn wǔ bǎi pǐ mián wǔ bǎi jīn
进给衣服车乘，田三十顷，岁给谷五千斛，钱五十万，绢五百匹，绵五百斤。
hào tài zǐ jǐn bài zhōng láng zhū zǐ wèi wáng zhě bài láng zhōng
”皓太子瑾拜中郎，诸子为王者，拜郎中。
wǔ nián hào sǐ yú luò yáng
五年，皓死于洛阳。
píng yuē sūn liàng tóng rú ér wú xián fǔ qí tì wèi bù zhōng bì rán zhī shì yě
评曰：孙亮童孺而无贤辅，其替位不终，必然之势也。
xiū yǐ jiù ài sù ēn rèn yòng xìng bù bù néng bá jìn liáng cái gǎi xián yì zhāng suī zhì shàn hào xué hé yì jiù luàn hū
休以旧爱宿恩，任用兴、布，不能拔进良才，改弦易张，虽志善好学，何益救乱乎？
yòu shǐ jì fèi zhī liàng bù dé qí sǐ yǒu yú zhī yì báo yǐ
又使既废之亮不得其死，友于之义薄矣。
hào zhī yín xíng suǒ làn yǔn bì liú chù zhě gài bù kě shèng shǔ
皓之淫刑所滥，陨毙流黜者，盖不可胜数。
shì yǐ qún xià rén rén zhuì kǒng jiē rì rì yǐ jì zhāo bù móu xī
是以群下人人惴恐，皆日日以冀，朝不谋夕。
qí yíng huò wū zhù jiāo zhì xiáng ruì yǐ wéi zhì jí
其荧惑、巫祝，交致祥瑞，以为至急。
xī shùn yǔ gōng jià zhì shèng zhī dé yóu huò shǐ shì zhòng chén yǔ wéi nǚ bì huò bài chāng yán cháng ruò bù jí
昔舜、禹躬稼，至圣之德，犹或矢誓众臣，予违女弼，或拜昌言，常若不及。
kuàng hào xiōng wán sì xíng cán bào zhōng jiàn zhě zhū chán yú zhě jìn nüè yòng qí mín qióng yín jí chǐ yi yāo shǒu fēn lí yǐ xiè bǎi xìng
况皓凶顽，肆行残暴，忠谏者诛，谗谀者进，虐用其民，穷淫极侈，宜腰首分离，以谢百姓。
jì méng bù sǐ zhī zhào fù jiā guī mìng zhī chǒng qǐ fēi kuàng dàng zhī ēn guò hòu zhī zé yě zāi
既蒙不死之诏，复加归命之宠，岂非旷荡之恩，过厚之泽也哉！