三国志 · 陈寿 · Chapter 53 of 65

吴书·张严程阚薛传

PinyinModern Translation
Size

zhāng hóng zì zi gāng guǎng líng rén

张纮字子纲,广陵人。

yóu xué jīng dū huán běn jùn jǔ mào cái gōng fǔ pì jiē bù jiù bì nàn jiāng dōng

游学京都,还本郡,举茂才,公府辟,皆不就,避难江东。

sūn cè chuàng yè suì wěi zhì yān

孙策创业,遂委质焉。

biǎo wèi zhèng yì xiào wèi cóng tǎo dān yáng

表为正议校尉,从讨丹杨。

cè shēn lín xíng chén hóng jiàn yuē fū zhǔ jiāng nǎi chóu mó zhī suǒ zì chū sān jūn zhī suǒ xì mìng yě bù yí qīng tuō zì dí xiǎo kòu

策身临行陈,纮谏曰:“夫主将乃筹谟之所自出,三军之所系命也,不宜轻脱,自敌小寇。

yuàn huī xià zhòng tiān shòu zhī zī fù sì hǎi zhī wàng wú lìng guó nèi shàng xià wēi jù

愿麾下重天授之姿,副四海之望,无令国内上下危惧。

jiàn ān sì nián cè qiǎn hóng fèng zhāng zhì xǔ gōng liú wèi shì yù shǐ

建安四年,策遣纮奉章至许宫,留为侍御史。

shào fǔ kǒng róng děng jiē yǔ qīn shàn

少府孔融等皆与亲善。

cáo gōng wén cè hōng yù yīn sàng fá wú

曹公闻策薨,欲因丧伐吴。

hóng jiàn yǐ wéi chéng rén zhī sàng jì fēi gǔ yì ruò qí bù kè chéng chóu qì hǎo bù rú yīn ér hòu zhī

纮谏,以为乘人之丧,既非古义,若其不克,成雠弃好,不如因而厚之。

cáo gōng cóng qí yán jí biǎo quán wèi tǎo lǔ jiāng jūn lǐng huì jī tài shǒu

曹公从其言,即表权为讨虏将军,领会稽太守。

cáo gōng yù lìng hóng fǔ quán nèi fù chū hóng wèi kuài jī dōng bù dū wèi

曹公欲令纮辅权内附,出纮为会稽东部都尉。

hòu quán yǐ hóng wèi zhǎng shǐ cóng zhēng hé féi

后权以纮为长史,从征合肥。

quán lǜ qīng jì jiāng wǎng tū dí hóng jiàn yuē fu bīng zhě xiōng qì zhàn zhě wēi shì yě

权率轻骑将往突敌,纮谏曰:“夫兵者凶器,战者危事也。

jīn huī xià shì shèng zhuàng zhī qì hū qiáng bào zhī lǔ sān jūn zhī zhòng mò bù hán xīn suī zhǎn jiàng qiān qí wēi zhèn dí chǎng cǐ nǎi piān jiàng zhī rèn fēi zhǔ jiàng zhī yi yě

今麾下恃盛壮之气,忽强暴之虏,三军之众,莫不寒心,虽斩将搴旗,威震敌场,此乃偏将之任,非主将之宜也。

yuàn yì bēn yù zhī yǒng huái bà wáng zhī jì

愿抑贲、育之勇,怀霸王之计。

quán nà hóng yán ér zhǐ

”权纳纮言而止。

jì hái míng nián jiāng fù chū jūn hóng yòu jiàn yuē zì gǔ dì wáng shòu mìng zhī jūn suī yǒu huáng líng zuǒ wū shàng wén dé bō wū xià yì lài wǔ gōng yǐ zhāo qí xūn

既还,明年将复出军,纮又谏曰:“自古帝王受命之君,虽有皇灵佐于上,文德播于下,亦赖武功以昭其勋。

rán ér guì wū shí dòng nǎi hòu wèi wēi ěr

然而贵于时动,乃后为威耳。

jīn huī xià zhí sì bǎi zhī ě yǒu fú wēi zhī gōng yi qiě yǐn xī shī tú guǎng kāi bō zhí rèn xián shǐ néng wu chóng kuān huì shùn tiān mìng yǐ xíng zhū kě bù láo ér dìng yě

今麾下值四百之厄,有扶危之功,宜且隐息师徒,广开播殖,任贤使能,务崇宽惠,顺天命以行诛,可不劳而定也。

wū shì suì zhǐ bù xíng

”于是遂止不行。

hóng jiàn jì yi chū dōu mò líng quán cóng zhī

纮建计宜出都秣陵,权从之。

lìng hái wú yíng jiā dào bìng zú

令还吴迎家,道病卒。

lín kùn shòu zi jìng liú jiān yuē zì gǔ yǒu guó yǒu jiā zhě xián yù xiū dé zhèng yǐ bǐ lóng shèng shì zhì wū qí zhì duō bù xīn xiāng

临困,授子靖留笺曰:“自古有国有家者,咸欲修德政以比隆盛世,至于其治,多不馨香。

fēi wú zhōng chén xián zuǒ àn wū zhì tǐ yě yóu zhǔ bù shèng qí qíng fú néng yòng ěr

非无忠臣贤佐,暗于治体也,由主不胜其情,弗能用耳。

fū rén qíng dàn nán ér qū yì hǎo tóng ér è yì yǔ zhì dào xiāng fǎn

夫人情惮难而趋易,好同而恶异,与治道相反。

chuán yuē cóng shàn rú dēng cóng è rú bēng yán shàn zhī nán yě

传曰‘从善如登,从恶如崩’,言善之难也。

rén jūn chéng yì shì zhī jī jù zì rán zhī shì cāo bā bǐng zhī wēi gān yì tóng zhī huan wú jiǎ qǔ wū rén

人君承奕世之基,据自然之势,操八柄之威,甘易同之欢,无假取于人;

ér zhōng chén xié nán jìn zhī shù tǔ nì ěr zhī yán qí bù hé yě bù yì yi hu

而忠臣挟难进之术,吐逆耳之言,其不合也,不亦宜乎!

lí zé yǒu xìn qiǎo biàn yuán jiān xuàn wū xiǎo zhōng liàn wū ēn ài xián yú zá cuò zhǎng yòu shī xù qí suǒ yóu lái qíng luàn zhī yě

离则有衅,巧辩缘间,眩于小忠,恋于恩爱,贤愚杂错,长幼失叙,其所由来,情乱之也。

gù míng jūn wù zhī qiú xián rú jī kě shòu jiàn ér bù yàn yì qíng sǔn yù yǐ yì gē ēn shàng wú piān miù zhī shòu xià wú xī jì zhī wàng

故明君悟之,求贤如饥渴,受谏而不厌,抑情损欲,以义割恩,上无偏谬之授,下无希冀之望。

yi jiā sān sī hán gǒu cáng jí yǐ chéng rén fù zhī dà

宜加三思,含垢藏疾,以成仁覆之大。

shí nián liù shí zú

”时年六十卒。

quán shěng shū liú tì

权省书流涕。

hóng zhe shī fù míng lěi shí yú piān

纮著诗赋铭诔十馀篇。

zi xuán guān zhì nán jùn tài shǒu shàng shū

子玄,官至南郡太守、尚书。

xuán zǐ shàng sūn hào shí wéi shì láng yǐ yán yǔ biàn jié jiàn zhī zhuó wèi shì zhōng zhōng shū lìng

玄子尚,孙皓时为侍郎,以言语辩捷见知,擢为侍中、中书令。

hào shǐ shàng gǔ qín shàng duì yuē sù bù néng

皓使尚鼓琴,尚对曰:“素不能。

chì shǐ xué zhī

”敕使学之。

hòu yàn yán cì shuō qín zhī jīng miào shàng yīn dào jìn píng gōng shǐ shī kuàng zuò qīng jiǎo kuàng yán wú jūn dé bù bù zú yǐ tīng zhī

后晏言次说琴之精妙,尚因道“晋平公使师旷作清角,旷言吾君德簿,不足以听之。

hào yì wèi shàng yǐ sī yù jǐ bú yuè

”皓意谓尚以斯喻己,不悦。

hòu jī tā shì xià yù jiē zhuī yǐ cǐ wéi jí sòng jiàn ān zuò chuán

后积他事下狱,皆追以此为诘,送建安作船。

jiǔ zhī yòu jiù jiā zhū

久之,又就加诛。

chū hóng tóng jùn qín sōng zì wén biǎo chén duān zì zi zhèng bìng yǔ hóng jiàn dài wū sūn cè cān yù móu mó

初,纮同郡秦松字文表,陈端字子正,并与纮见待于孙策,参与谋谟。

gè zǎo zú

各早卒。

yán jùn zì màn cái péng chéng rén yě

严畯字曼才,彭城人也。

shǎo dān xué shàn shī shū sān lǐ yòu hǎo shuō wén

少耽学,善诗、书、三礼,又好说文。

bì luàn jiāng dōng yǔ zhū gě jǐn bù zhì qí míng yǒu shàn

避乱江东,与诸葛瑾、步骘齐名友善。

xìng zhì zhí chún hòu qí wū rén wù zhōng gào shàn dào zhì cún bǔ yì

性质直纯厚,其于人物,忠告善道,志存补益。

zhāng zhāo jìn zhī wū sūn quán quán yǐ wéi qí dū wèi cóng shì zhōng láng

张昭进之于孙权,权以为骑都尉、从事中郎。

jí héng jiāng jiāng jūn lǔ sù zú quán yǐ jùn dài sù dū bīng wàn rén zhèn jù lù kǒu

及横江将军鲁肃卒,权以畯代肃,督兵万人,镇据陆口。

zhòng rén xián wèi jùn xǐ jùn qián hòu gù cí pǔ sù shū shēng bù xián jūn shì fēi cái ér jù jiù huǐ bì zhì

众人咸为畯喜,畯前后固辞:“朴素书生,不闲军事,非才而据,咎悔必至。

fā yán kāng kǎi zhì wū liú tì quán nǎi tīng yān

”发言慷慨,至于流涕,权乃听焉。

shì jiā qí néng yǐ shí ràng

世嘉其能以实让。

quán wèi wú wáng jí chēng zūn hào jùn cháng wèi wèi wèi shǐ zhì shǔ shǔ xiàng zhū gě liàng shēn shàn zhī

权为吴王,及称尊号,畯尝为卫尉,使至蜀,蜀相诸葛亮深善之。

bù chù lù cì jiē sàn zhī qīn qī zhī gù jiā cháng bù chōng

不畜禄赐,皆散之亲戚知故,家常不充。

guǎng líng liú yǐng yǔ jùn yǒu jiù yǐng jīng xué jiā xiàng quán wén zhēng zhī yǐ jí bù jiù

广陵刘颖与畯有旧,颖精学家巷,权闻征之,以疾不就。

qí dì lüè wéi líng líng tài shǒu zú guān yǐng wǎng fù sàng quán zhī qí zhà bìng jí yì shōu lù

其弟略为零陵太守,卒官,颖往赴丧,权知其诈病,急驿收录。

jùn yì chí yǔ yǐng shǐ hái xiè quán

畯亦驰语颖,使还谢权。

quán nù fèi jùn ér yǐng de miǎn zuì

权怒废畯,而颖得免罪。

jiǔ zhī yǐ jùn wèi shàng shū lìng hòu zú

久之,以畯为尚书令,后卒。

jùn zhe xiào jīng chuán cháo shuǐ lùn yòu yǔ péi xuán zhāng chéng lùn guǎn zhòng jì lù jiē chuán wū shì

畯著孝经传、潮水论,又与裴玄、张承论管仲、季路,皆传于世。

xuán zì yàn huáng xià pī rén yě yì yǒu xué xíng guān zhì tài zhōng dài fū

玄字彦黄,下邳人也,亦有学行,官至太中大夫。

wèn zi qīn qí huán jìn wén yí huì sì rén yōu liè qīn dá suǒ jiàn yǔ xuán xiāng fǎn fù gè yǒu wén lǐ

问子钦齐桓、晋文、夷、惠四人优劣,钦答所见,与玄相反复,各有文理。

qīn yǔ tài zǐ dēng yóu chù dēng chēng qí hàn cǎi

钦与太子登游处,登称其翰采。

chéng bǐng zì dé shū rǔ nán nán dùn rén yě

程秉字德枢,汝南南顿人也。

dǎi shì zhèng xuán hòu bì luàn jiāo zhōu yǔ liú xī kǎo lùn dà yì suì bó tōng wǔ jīng

逮事郑玄,后避乱交州,与刘熙考论大义,遂博通五经。

shì xiè mìng wèi zhǎng shǐ

士燮命为长史。

quán wén qí míng rú yǐ lǐ zhēng bǐng jì dào bài tài zǐ tài fù

权闻其名儒,以礼征,秉既到,拜太子太傅。

huáng wǔ sì nián quán wèi tài zǐ dēng pìn zhōu yú nǚ bǐng shǒu tài cháng yíng fēi wū wú quán qīn xìng bǐng chuán shēn jiàn yōu lǐ

黄武四年,权为太子登娉周瑜女,秉守太常,迎妃于吴,权亲幸秉船,深见优礼。

jì hái bǐng cóng róng jìn shuō dēng yuē hūn yīn rén lún zhī shǐ wáng jiào zhī jī shì yǐ shèng wáng zhòng zhī suǒ yǐ shuài xiān zhòng shù fēng huà tiān xià gù shī měi guān jū yǐ wéi chēng shǒu

既还,秉从容进说登曰:“婚姻人伦之始,王教之基,是以圣王重之,所以率先众庶,风化天下,故诗美关雎,以为称首。

yuàn tài zǐ zūn lǐ jiào wū guī fáng cún zhōu nán zhī suǒ yǒng zé dào huà lóng wū shàng sòng shēng zuò wū xià yǐ

愿太子尊礼教于闺房,存周南之所咏,则道化隆于上,颂声作于下矣。

dēng xiào yuē jiāng shùn qí měi kuāng jiù qí è chéng suǒ lài wū fù jūn yě

”登笑曰:“将顺其美,匡救其恶,诚所赖于傅君也”

bìng zú guān

病卒官。

zhe zhōu yì zhāi shàng shū bó lún yǔ bì fán sān wàn yú yán

著周易摘、尚书駮、论语弼,凡三万馀言。

bǐng wèi fù shí lǜ gēng lìng hé nán zhēng chóng yì dǔ xué lì xíng yún

秉为傅时,率更令河南征崇亦笃学立行云。

hǎn zé zì dé rùn kuài jī shān yīn rén yě

阚泽字德润,会稽山阴人也。

jiā shì nóng fū zhì zé hào xué jū pín wú zī cháng wéi rén yōng shū yǐ gōng zhǐ bǐ suǒ xiě jì bì sòng dú yì biàn

家世农夫,至泽好学,居贫无资,常为人佣书,以供纸笔,所写既毕,诵读亦遍。

zhuī shī lùn jiǎng jiū lǎn qún jí jiān tōng lì shǔ yóu shì xiǎn míng

追师论讲,究览群籍,兼通历数,由是显名。

chá xiào lián chú qián táng zhǎng qiān chēn lìng

察孝廉,除钱唐长,迁郴令。

sūn quán wèi piào qí jiāng jūn pì bǔ xī cáo yuàn

孙权为骠骑将军,辟补西曹掾;

jí chēng zūn hào yǐ zé wèi shàng shū

及称尊号,以泽为尚书。

jiā hé zhōng wèi zhōng shū lìng jiā shì zhōng

嘉禾中,为中书令,加侍中。

chì wū wǔ nián bài tài zǐ tài fù lǐng zhōng shū rú gù

赤乌五年,拜太子太傅,领中书如故。

zé yǐ jīng zhuàn wén duō nán de jǐn yòng nǎi zhēn zhuó zhū jiā kān yuē lǐ wén jí zhū zhù shuō yǐ shòu èr gōng wèi zhì xíng chū rù jí jiàn bīn yí yòu zhe qián xiàng lì zhù yǐ zhèng shí rì

泽以经传文多,难得尽用,乃斟酌诸家,刊约礼文及诸注说以授二宫,为制行出入及见宾仪,又著乾象历注以正时日。

měi cháo tíng dà yì jīng diǎn suǒ yí zhé zī fǎng zhī

每朝廷大议,经典所疑,辄谘访之。

yǐ rú xué qín láo fēng dōu xiāng hòu

以儒学勤劳,封都乡侯。

xìng qiān gōng dǔ shèn gōng fǔ xiǎo lì hū zhào duì wèn jiē wèi kàng lǐ

性谦恭笃慎,宫府小吏,呼召对问,皆为抗礼。

rén yǒu fēi duǎn kǒu wèi cháng jí róng mào shì bù zú zhě rán suǒ wén shǎo qióng

人有非短,口未尝及,容貌似不足者,然所闻少穷。

quán cháng wèn shū chuán piān fù hé zhě wèi měi

权尝问:“书传篇赋,何者为美?

zé yù fěng yù yǐ míng zhì luàn yīn duì jiǎ yì guò qín lùn zuì shàn quán lǎn dú yān

”泽欲讽喻以明治乱,因对贾谊过秦论最善,权览读焉。

chū yǐ lǚ yī jiān zuì fā wén yǒu sī qióng zhì zòu yǐ dà bì huò yǐ wéi yi jiā fén liè yòng zhāng yuán è

初,以吕壹奸罪发闻,有司穷治,奏以大辟,或以为宜加焚裂,用彰元恶。

quán yǐ fǎng zé zé yuē shèng míng zhī shì bù yí fù yǒu cǐ xíng

权以访泽,泽曰:“盛明之世,不宜复有此刑。

quán cóng zhī

”权从之。

yòu zhū guān sī yǒu suǒ huàn jí yù zēng zhòng kē fáng yǐ jiǎn yù chén xià zé měi yuē yi yī lǐ lǜ qí hé ér yǒu zhèng jiē cǐ lèi yě

又诸官司有所患疾,欲增重科防,以检御臣下,泽每曰“宜依礼、律“,其和而有正,皆此类也。

liù nián dōng zú quán tòng xī gǎn dào shí bù jìn zhě shù rì

六年冬卒,权痛惜感悼,食不进者数日。

zé zhōu lǐ xiān bèi dān yáng táng gù yì xiū shēn jī xué chēng wéi rú zhě zhe guó yǔ gōng yáng gǔ liáng zhuàn zhù jiǎng shòu cháng shù shí rén

泽州里先辈丹杨唐固亦修身积学,称为儒者,著国语、公羊、谷梁传注,讲授常数十人。

quán wèi wú wáng bài gù yì láng zì lù xùn zhāng wēn luò tǒng děng jiē bài zhī

权为吴王,拜固议郎,自陆逊、张温、骆统等皆拜之。

huáng wǔ sì nián wèi shàng shū pú yè zú

黄武四年为尚书仆射,卒。

xuē zōng zì jìng wén pèi jùn zhú yì rén yě

薛综字敬文,沛郡竹邑人也。

shǎo yī zú rén bì dì jiāo zhōu cóng liú xī xué

少依族人避地交州,从刘熙学。

shì xiè jì fù sūn quán zhào zōng wèi wǔ guān zhōng láng jiàng chú hé pǔ jiāo zhǐ tài shǒu

士燮既附孙权,召综为五官中郎将,除合浦、交阯太守。

shí jiāo tǔ shǐ kāi cì shǐ lǚ dài lǜ shī tǎo fá zōng yǔ jù xíng yuè hǎi nán zhēng jí dào jiǔ zhēn

时交土始开,刺史吕岱率师讨伐,综与俱行,越海南征,及到九真。

shì bì hái dōu shǒu yè zhě pú yè

事毕还都,守谒者仆射。

xi shǐ zhāng fèng wū quán qián liè shàng shū hǎn zé xìng míng yǐ cháo zé zé bù néng dá

西使张奉于权前列尚书阚泽姓名以嘲泽,泽不能答。

zōng xià xíng jiǔ yīn quàn jiǔ yuē shǔ zhě hé yě

综下行酒,因劝酒曰:“蜀者何也?

yǒu quǎn wèi dú wú quǎn wèi shǔ héng mù gǒu shēn chóng rù qí fù

有犬为独,无犬为蜀,横目苟身,虫入其腹。

fèng yuē bù dàng fù liè jūn wú yá

”奉曰:“不当复列君吴邪?

zōng yīng shēng yuē wú kǒu wèi tiān yǒu kǒu wèi wú jūn lín wàn bāng tiān zǐ zhī dōu

”综应声曰:“无口为天,有口为吴,君临万邦,天子之都。

wū shì zhòng zuò xǐ xiào ér fèng wú yǐ duì

”于是众坐喜笑,而奉无以对。

qí shū jī mǐn jié jiē cǐ lèi yě

其枢机敏捷,皆此类也。

lǚ dài cóng jiāo zhōu zhào chū zōng jù jì dài zhě fēi qí rén shàng shū yuē xī dì shùn nán xún zú wū cāng wú

吕岱从交州召出,综惧继岱者非其人,上疏曰:“昔帝舜南巡,卒于苍梧。

qín zhì guì lín nán hǎi xiàng jùn rán zé sì guó zhī nèi shǔ yě yǒu zì lái yǐ

秦置桂林、南海、象郡,然则四国之内属也,有自来矣。

zhào tuó qǐ pān yú huái fú bǎi yuè zhī jūn zhū guān zhī nán shì yě

赵佗起番禺,怀服百越之君,珠官之南是也。

hàn wǔ dì zhū lǚ jiā kāi jiǔ jùn shè jiāo zhǐ cì shǐ yǐ zhèn jiān zhī

汉武帝诛吕嘉,开九郡,设交阯刺史以镇监之。

shān chuān cháng yuǎn xí sú bù qí yán yǔ tóng yì chóng yì nǎi tōng mín rú qín shòu zhǎng yòu wú bié zhuī jié tú xiǎn guàn tóu zuǒ rèn zhǎng lì zhī shè suī yǒu ruò wú

山川长远,习俗不齐,言语同异,重译乃通,民如禽兽,长幼无别,椎结徒跣,贯头左衽,长吏之设,虽有若无。

zì sī yǐ lái pō xǐ zhōng guó zuì rén zá jū qí jiān shāo shǐ xué shū cū zhī yán yǔ shǐ yì wǎng lái guān jiàn lǐ huà

自斯以来,颇徙中国罪人杂居其间,稍使学书,粗知言语,使驿往来,观见礼化。

jí hòu xī guāng wèi jiāo zhǐ rèn yán wèi jiǔ zhēn tài shǒu nǎi jiào qí gēng lí shǐ zhī guān lǚ

及后锡光为交阯,任延为九真太守,乃教其耕犁,使之冠履;

wèi shè méi guān shǐ zhī pìn qǔ

为设媒官,始知聘娶;

jiàn lì xué xiào dǎo zhī jīng yì

建立学校,导之经义。

yóu cǐ yǐ xiáng sì bǎi yú nián pō yǒu sì lèi

由此已降,四百馀年,颇有似类。

zì chén xī kè shǐ zhì zhī shí zhū yá chú zhōu xiàn jià qǔ jiē xū bā yuè yǐn hù rén mín jí huì zhī shí nán nǚ zì xiāng kě shì nǎi wèi fū qī fù mǔ bù néng zhǐ

自臣昔客始至之时,珠崖除州县嫁娶,皆须八月引户,人民集会之时,男女自相可适,乃为夫妻,父母不能止。

jiāo zhǐ mí líng jiǔ zhēn dōu páng èr xiàn jiē xiōng sǐ dì qī qí sǎo shì yǐ cǐ wéi sú zhǎng lì zì tīng bù néng jìn zhì

交阯糜泠、九真都庞二县,皆兄死弟妻其嫂,世以此为俗,长吏恣听,不能禁制。

rì nán jùn nán nǚ luǒ tǐ bù yǐ wèi xiū

日南郡男女倮体,不以为羞。

yóu cǐ yán zhī kě wèi chóng zhì yǒu tiǎn miàn mù ěr

由此言之,可谓虫豸,有腼面目耳。

rán ér tǔ guǎng rén zhòng zǔ xiǎn dú hài yì yǐ wéi luàn nán shǐ cóng zhì

然而土广人众,阻险毒害,易以为乱,难使从治。

xiàn guān jī mí shì lìng wēi fú tián hù zhī zū fù cái qǔ gòng bàn guì zhì yuǎn zhēn míng zhū xiāng yào xiàng yá xī jiǎo dài mào shān hú liú lí yīng wǔ fěi cuì kǒng què qí wù chōng bèi bǎo wán bù bì yǎng qí fù rù yǐ yì zhōng guó yě

县官羁縻,示令威服,田户之租赋,裁取供办,贵致远珍名珠、香药、象牙、犀角、玳瑁、珊瑚、琉璃、鹦鹉、翡翠、孔雀、奇物、充备宝玩,不必仰其赋入,以益中国也。

rán zài jiǔ diān zhī wài zhǎng lì zhī xuǎn lèi bù jīng hé

然在九甸之外,长吏之选,类不精核。

hàn shí fǎ kuān duō zì fàng zì gù shù fǎn wéi fǎ

汉时法宽,多自放恣,故数反违法。

zhū yá zhī fèi qǐ wū zhǎng lì dǔ qí hǎo fā kūn qǔ wèi bì

珠崖之废,起于长吏睹其好发,髡取为髲。

jí chén suǒ jiàn nán hǎi huáng gài wèi rì nán tài shǒu xià chē yǐ gòng shè bù fēng wō shā zhǔ bù réng jiàn qū zhú

及臣所见,南海黄盖为日南太守,下车以供设不丰,挝杀主簿,仍见驱逐。

jiǔ zhēn tài shǒu dān méng wèi qī fù zhōu jīng zuò zhǔ rén bìng qǐng dà lì jiǔ hān zuò yuè gōng cáo fān xīn qǐ wǔ shǔ jīng jīng bù kěn qǐ xīn yóu pò qiáng méng fèn zhàng xīn wáng wū jùn nèi

九真太守儋萌为妻父周京作主人,并请大吏,酒酣作乐,功曹番歆起舞属京,京不肯起,歆犹迫强,萌忿杖歆,亡于郡内。

xīn dì miáo shuài zhòng gōng fǔ dú shǐ shè méng méng zhì wù gù

歆弟苗帅众攻府,毒矢射萌,萌至物故。

jiāo zhǐ tài shǒu shì xiè qiǎn bīng zhì tǎo zú bù néng kè

交阯太守士燮遣兵致讨,卒不能克。

yòu gù cì shǐ kuài jī zhū fú duō yǐ xiāng rén yú bāo liú yàn zhī tú fēn zuò zhǎng lì qīn nüè bǎi xìng qiáng fù wū mín huáng yú yī méi shōu dào yī hú bǎi xìng yuàn pàn shān zéi bìng chū gōng zhōu tū jùn

又故刺史会稽朱符,多以乡人虞褒、刘彦之徒分作长吏,侵虐百姓,强赋于民,黄鱼一枚收稻一斛,百姓怨叛,山贼并出,攻州突郡。

fú zǒu rù hǎi liú lí sàng wáng

符走入海,流离丧亡。

cì de nán yáng zhāng jīn yǔ jīng zhōu mù liú biǎo wèi xì bīng ruò dí qiáng suì suì xìng jūn zhū jiāng yàn huàn qù liú zì zài

次得南阳张津,与荆州牧刘表为隙,兵弱敌强,岁岁兴军,诸将厌患,去留自在。

jīn xiǎo jiǎn shè wēi wǔ bù zú wèi suǒ líng wǔ suì zhì shā méi

津小检摄,威武不足,为所陵侮,遂至杀没。

hòu de líng líng lài gōng xiān bèi rén jǐn bù xiǎo shí shì

后得零陵赖恭,先辈仁谨,不晓时事。

biǎo yòu qiǎn cháng shā wú jù wèi cāng wú tài shǒu

表又遣长沙吴巨为苍梧太守。

jù wǔ fū qīng hàn bù wéi gōng suǒ fú zhé xiāng yuàn hèn zhú chū gōng qiú bù zhì

巨武夫轻悍,不为恭所服,辄相怨恨,逐出恭,求步骘。

shì shí jīn gù jiāng yí liáo qián bó zhī tú shàng duō zhì yǐ cì chú zhì gāng jì shì dìng huì réng zhào chū

是时津故将夷廖、钱博之徒尚多,骘以次鉏治,纲纪适定,会仍召出。

lǚ dài jì zhì yǒu shì shì zhī biàn

吕岱既至,有士氏之变。

yuè jūn nán zhēng píng tǎo zhī rì gǎi zhì zhǎng lì zhāng míng wáng gāng wēi jiā wàn lǐ dà xiǎo chéng fēng

越军南征,平讨之日,改置长吏,章明王纲,威加万里,大小承风。

yóu cǐ yán zhī suí biān fǔ yì shí yǒu qí rén

由此言之,绥边抚裔,实有其人。

mù bó zhī rèn jì yi qīng néng huāng liú zhī biǎo huò fú yóu shén

牧伯之任,既宜清能,荒流之表,祸福尤甚。

jīn rì jiāo zhōu suī míng cū dìng shàng yǒu gāo liáng sù zéi

今日交州虽名粗定,尚有高凉宿贼;

qí nán hǎi cāng wú yù lín zhū guān sì jùn jiè wèi suí yī zuò kòu dào zhuān wèi wáng pàn bū táo zhī sǒu

其南海、苍梧、郁林、珠官四郡界未绥,依作寇盗,专为亡叛逋逃之薮。

ruò dài bù fù nán xīn cì shǐ yi de jīng mì jiǎn shè bā jùn fāng lüè zhì jì néng shāo shāo yǐ jiàn zhì gāo liáng zhě jiǎ qí wēi chǒng jiè zhī xíng shì zé qí chéng xiào shù jī kě bǔ fù

若岱不复南,新刺史宜得精密,检摄八郡,方略智计,能稍稍以渐治高凉者,假其威宠,借之形势,责其成效,庶几可补复。

rú dàn zhōng rén jìn shǒu cháng fǎ wú jī shù yì shù zhě zé qún è rì zī jiǔ yuǎn chéng hài

如但中人,近守常法,无奇数异术者,则群恶日滋,久远成害。

gù guó zhī ān wēi zài wū suǒ rèn bù kě bù chá yě

故国之安危,在于所任,不可不察也。

qiè jù cháo tíng hū qīng qí xuǎn gù gǎn jié yú qíng yǐ guǎng shèng sī

窃惧朝廷忽轻其选,故敢竭愚情,以广圣思。

huáng lóng sān nián jiàn chāng hóu lǜ wèi zhèn jūn dà jiàng jūn zhūn bàn zhōu yǐ zōng wèi zhǎng shǐ wài zhǎng zhòng shì nèi shòu shū jí

黄龙三年,建昌侯虑为镇军大将军,屯半州,以综为长史,外掌众事,内授书籍。

lǜ zú rù shǒu zéi cáo shàng shū qiān shàng shū pú yè

虑卒,入守贼曹尚书,迁尚书仆射。

shí gōng sūn yuān jiàng ér fù pàn quán shèng nù yù zì qīn zhēng

时公孙渊降而复叛,权盛怒,欲自亲征。

zōng shàng shū jiàn yuē fu dì wáng zhě wàn guó zhī yuán shǒu tiān xià zhī suǒ xì mìng yě

综上疏谏曰:“夫帝王者,万国之元首,天下之所系命也。

shì yǐ jū zé chóng mén jī tuò yǐ jiè bù yú xíng zé qīng dào àn jié yǐ yǎng wēi yán gài suǒ yǐ cún wàn ān zhī fú zhèn sì hǎi zhī xīn

是以居则重门击柝以戒不虞,行则清道案节以养威严,盖所以存万安之福,镇四海之心。

xī kǒng zǐ jí shí tuō chéng fú fú hǎi zhī yǔ jì yóu sī xǐ jù yǐ wú suǒ qǔ cái

昔孔子疾时,讬乘桴浮海之语,季由斯喜,拒以无所取才。

hàn yuán dì yù yù lóu chuán xuē guǎng dé qǐng wěn jǐng yǐ xuè rǎn chē

汉元帝欲御楼船,薛广德请刎颈以血染车。

hé zé

为什么呢?

shuǐ huǒ zhī xiǎn zhì wēi fēi dì wáng suǒ yí shè yě

水火之险至危,非帝王所宜涉也。

yàn yuē qiān jīn zhī zǐ zuò bù chuí táng

谚曰:‘千金之子,坐不垂堂。

kuàng wàn shèng zhī zūn hu

’况万乘之尊乎?

jīn liáo dōng róng mò xiǎo guó wú chéng chí zhī gù bèi yù zhī shù qì xiè zhū dùn quǎn yáng wú zhèng wǎng bì qín kè chéng rú míng zhào

今辽东戎貊小国,无城池之固,备御之术,器械铢钝,犬羊无政,往必禽克,诚如明诏。

rán qí fāng tǔ hán què gǔ jià bù zhí mín xí ān mǎ zhuǎn xǐ wú cháng

然其方土寒确,谷稼不殖,民习鞍马,转徙无常。

zú wén dà jūn zhī zhì zì dù bù dí niǎo jīng shòu hài cháng qū bēn cuàn yī rén pǐ mǎ bù kě de jiàn suī huò kòng dì shǒu zhī wú yì cǐ bù kě yī yě

卒闻大军之至,自度不敌,鸟惊兽骇,长驱奔窜,一人匹马,不可得见,虽获空地,守之无益,此不可一也。

jiā yòu hóng liú huàng yàng yǒu chéng shān zhī nán hǎi xíng wú cháng fēng bō nán miǎn shū hū zhī jiān rén chuán yì shì

加又洪流滉瀁,有成山之难,海行无常,风波难免,倏忽之间,人船异势。

suī yǒu yáo shùn zhī dé zhì wú suǒ shī bēn yù zhī yǒng lì bù dé shè cǐ bù kě èr yě

虽有尧舜之德,智无所施,贲育之勇,力不得设,此不可二也。

jiā yǐ yù wù míng qí shàng xián shuǐ zhēng qí xià shàn shēng liú zhǒng zhuǎn xiāng wū rǎn fán xíng hǎi zhě xī wú sī huàn cǐ bù kě sān yě

加以郁雾冥其上,咸水蒸其下,善生流肿,转相洿染,凡行海者,稀无斯患,此不可三也。

tiān shēng shén shèng xiǎn yǐ fú ruì dāng chéng píng sāng luàn kāng cǐ mín wù

天生神圣,显以符瑞,当乘平丧乱,康此民物;

jiā xiáng rì jí hǎi nèi chuí dìng nì lǔ xiōng nüè miè wáng zài jìn

嘉祥日集,海内垂定,逆虏凶虐,灭亡在近。

zhōng guó yī píng liáo dōng zì bì dàn dāng gǒng shǒu yǐ dài ěr

中国一平,辽东自毙,但当拱手以待耳。

jīn nǎi wéi bì rán zhī tú xún zhì wēi zhī zǔ hū jiǔ zhōu zhī gù sì yī zhāo zhī fèn jì fēi shè jì zhī zhòng jì yòu kāi pì yǐ lái suǒ wèi cháng yǒu sī chéng qún liáo suǒ yǐ qīng shēn cè xī shí bù gān wèi qǐn bù ān xí zhě yě

今乃违必然之图,寻至危之阻,忽九州之固,肆一朝之忿,既非社稷之重计,又开辟以来所未尝有,斯诚群僚所以倾身侧息,食不甘味,寝不安席者也。

wéi bì xià yì léi tíng zhī wēi rěn hè sī zhī nù zūn chéng qiáo zhī ān yuǎn lǚ bīng zhī xiǎn zé chén zǐ lài zhǐ tiān xià xìng shèn

惟陛下抑雷霆之威,忍赫斯之怒,遵乘桥之安,远履冰之险,则臣子赖祉,天下幸甚。

shí qún chén duō jiàn quán suì bù xíng

“时群臣多谏,权遂不行。

zhēng yuè yǐ wèi quán chì zōng zhù zǔ bù dé yòng cháng wén zōng chéng zhào zú zào wén yì xìn cí càn làn

正月乙未,权敕综祝祖不得用常文,综承诏,卒造文义,信辞粲烂。

quán yuē fù wèi liǎng tóu shǐ mǎn sān yě

权曰:“复为两头,使满三也。

zōng fù zài zhù cí lìng jiē xīn zhòng xián chēng shàn

”综复再祝,辞令皆新,众咸称善。

chì wū sān nián xǐ xuǎn cáo shàng shū

赤乌三年,徙选曹尚书。

wǔ nián wèi tài zǐ shǎo fù lǐng xuǎn zhí rú gù

五年,为太子少傅,领选职如故。

liù nián chūn zú

六年春,卒。

fán suǒ zhe shī fù nán lùn shù wàn yán míng yuē sī zǎi yòu dìng wǔ zōng tú shù èr jīng jiě jiē chuán wū shì

凡所著诗赋难论数万言,名曰私载,又定五宗图述、二京解,皆传于世。

zi xǔ gōng zhì wēi nán jiāng jūn zhēng jiāo zhǐ hái dào bìng sǐ

子珝,宫至威南将军,征交阯还,道病死。

xǔ dì yíng zì dào yán chū wèi mì fǔ zhōng shū láng sūn xiū jí wèi wèi sàn qí zhōng cháng shì

珝弟莹,字道言,初为秘府中书郎,孙休即位,为散骑中常侍。

shù nián yǐ bìng qù guān

数年,以病去官。

sūn hào chū wèi zuǒ zhí fǎ qiān xuǎn cáo shàng shū jí lì tài zǐ yòu lǐng shǎo fù

孙皓初,为左执法,迁选曹尚书,及立太子,又领少傅。

jiàn héng sān nián hào zhuī tàn yíng fù zōng yí wén qiě mìng yíng jì zuò

建衡三年,皓追叹莹父综遗文,且命莹继作。

yíng xiàn shī yuē wéi chén zhī xiān xī shì yú hàn yì shì mián mián pō shè tái guān

莹献诗曰:“惟臣之先,昔仕于汉,奕世绵绵,颇涉台观。

jì chén fù zōng zāo shí zhī nán mǎo jīn shī yù bāng jiā huǐ luàn

暨臣父综,遭时之难,卯金失御,邦家毁乱。

shì cí lè tǔ zhù cún jié yí tiān qǐ qí xīn dōng nán shì guī

适兹乐土,庶存孑遗,天启其心,东南是归。

jué chū liú lì kùn yú mán chuí

厥初流隶,困于蛮垂。

tài huáng kāi jī ēn dé yuǎn shī

大皇开基,恩德远施。

tè méng zhāo mìng

特蒙招命。

zhěng zhuó ní wū shì fàng jīn hè shòu zhí pōu fú

拯擢泥污,释放巾褐,受职剖符。

zuò shǒu hé pǔ zài hǎi zhī yú qiān rù jīng niǎn suì shēng jī shū

作守合浦,在海之隅,迁入京辇,遂升机枢。

kū cuì gèng róng jué tǒng fù jì zì wēi ér xiǎn fēi yuàn zhī shǐ

枯瘁更荣,绝统复纪,自微而显,非愿之始。

yì wéi chǒng yù xīn cún zú zhǐ

亦惟宠遇,心存足止。

zhòng zhí wén huáng jiàn hào dōng gōng nǎi zuò shǎo fù guāng huá yì lóng

重值文皇,建号东宫,乃作少傅,光华益隆。

míng míng shèng sì zhì dé qiān chóng lǐ yù jiān jiā wéi wò wéi fēng

明明圣嗣,至德谦崇,礼遇兼加,惟渥惟丰。

āi āi xiān chén niàn jié qí zhōng hóng ēn wèi bào wěi shì yǐ zhōng

哀哀先臣,念竭其忠,洪恩未报,委世以终。

jiē chén miè jiàn wéi kūn jí dì xìng shēng xìng yù tuō zōng yí tǐ

嗟臣蔑贱,惟昆及弟,幸生幸育,讬综遗体。

guò tíng jì xun wán bì nán qǐ

过庭既训,顽蔽难启。

táng gòu fú kè zhì cún ǒu gēng

堂构弗克,志存耦耕。

qǐ wù shèng cháo rén zé liú yíng

岂悟圣朝,仁泽流盈。

zhuī lù xiān chén mǐn qí wú chéng shì jì shì bá bèi yǐ shū róng

追录先臣,愍其无成,是济是拔,被以殊荣。

xǔ tiǎn qiān lǐ shòu mìng nán zhēng jīng qí bèi wù jīn gé yáng shēng

珝忝千里,受命南征,旌旗备物,金革杨声。

jí chén sī lòu shí àn shí wēi jì xiǎn qián guǐ rén wù zhī jī

及臣斯陋,实暗实微,既显前轨,人物之机;

fù fu dōng gōng jì shì hé huī cái bù dǎi xiān shì tiǎn shì wéi

复傅东宫,继世荷辉,才不逮先,是忝是违。

qián dé bó hǎo wén yǎ shì guì zhuī dào wáng chén jì cún yí lèi

干德博好,文雅是贵,追悼亡臣,冀存遗类。

rú hé yú yìn céng wú fǎng fú

如何愚胤,曾无仿佛!

zhān bǐ jiù chǒng gù cǐ wán xū shú néng rěn kuì chén shí yǔ jū

瞻彼旧宠,顾此顽虚,孰能忍愧,臣实与居。

sù yè fǎn cè kè xīn zì lùn fù zǐ xiōng dì lěi shì méng ēn sǐ wéi jié cǎo shēng shì shā shēn suī zé huī yǔn wú bào wàn fēn

夙夜反侧,克心自论,父子兄弟,累世蒙恩,死惟结草,生誓杀身,虽则灰陨,无报万分。

shì suì hé dìng jiàn yì záo shèng xī yǐ tōng jiāng huái hào lìng yíng dū wàn rén wǎng suì yǐ duō pán shí nán shī gōng ba hái chū wèi wǔ chāng zuǒ bù dū

是岁,何定建议凿圣谿以通江淮,皓令莹督万人往,遂以多盘石难施功,罢还,出为武昌左部督。

hòu dìng bèi zhū hào zhuī shèng xī shì xià yíng yù xǐ guǎng zhōu

后定被诛,皓追圣谿事,下莹狱,徙广州。

yòu guó shǐ huá hé shàng shū yuē chén wén wǔ dì sān wáng jiē lì shǐ guān xù lù gōng měi chuí zhī wú qióng

右国史华核上疏曰:“臣闻五帝三王皆立史官,叙录功美,垂之无穷。

hàn shí sī mǎ qiān bān gù xián mìng shì dà cái suǒ zhuàn jīng miào yǔ liù jīng jù chuán

汉时司马迁、班固,咸命世大才,所撰精妙,与六经俱传。

dà wú shòu mìng jiàn guó nán tǔ

大吴受命,建国南土。

tài huáng dì mò nián mìng tài shǐ lìng dīng fú láng zhōng xiàng jùn shǐ zhuàn wú shū

大皇帝末年,命太史令丁孚、郎中项峻始撰吴书。

fú jùn jù fēi shǐ cái qí suǒ zhuàn zuò bù zú jì lù

孚、峻俱非史才,其所撰作,不足纪录。

zhì shǎo dì shí gèng chà wéi yào zhōu zhāo xuē yíng liáng guǎng jí chén wǔ rén fǎng qiú wǎng shì suǒ gòng zhuàn lì bèi yǒu běn mò

至少帝时,更差韦曜、周昭、薛莹、梁广及臣五人,访求往事,所共撰立,备有本末。

zhāo guǎng xiān wáng yào fù ēn dǎo zuì yíng chū wèi jiāng fù yǐ guò xǐ qí shū suì wěi zhì qì jīn wèi zhuàn zòu

昭、广先亡,曜负恩蹈罪,莹出为将,复以过徙,其书遂委滞,迄今未撰奏。

chén yú qiǎn cái liè shì kě wèi yíng děng jì zhù ér yǐ ruò shǐ zhuàn hé bì xí fú jùn zhī jī jù zhuì tài huáng dì zhī yuán gōng sǔn dāng shì zhī shèng měi

臣愚浅才劣,适可为莹等记注而已,若使撰合,必袭孚、峻之迹,惧坠大皇帝之元功,损当世之盛美。

yíng shè xué jì bó wén zhāng yóu miào tóng liáo zhī zhōng yíng wèi guàn shǒu

莹涉学既博,文章尤妙,同寮之中,莹为冠首。

jīn zhě jiàn lì suī duō jīng xué jì shù zhī cái rú yíng zhě shǎo shì yǐ lóu lóu wèi guó xī zhī

今者见吏,虽多经学,记述之才,如莹者少,是以㥪㥪为国惜之。

shí yù shǐ zú chuí chéng zhī gōng biān wū qián shǐ zhī mò

实欲使卒垂成之功,编于前史之末。

zòu shàng zhī hòu tuì tián gōu hè wú suǒ fù hèn

奏上之后,退填沟壑,无所复恨。

hào suì zhào yíng hái wèi zuǒ guó shǐ

”皓遂召莹还,为左国史。

qǐng zhī xuǎn cáo shàng shū tóng jùn miào yī yǐ zhí yì bù yí wèi qún xiǎo suǒ jí zuǒ qiān héng yáng tài shǒu

顷之,选曹尚书同郡缪祎以执意不移,为群小所疾,左迁衡阳太守。

jì bài yòu zhuī yǐ zhí shì jiàn jié zé bài biǎo chén xiè

既拜,又追以职事见诘责,拜表陈谢。

yīn guò yì yíng fù wéi rén suǒ bái yún yī bù jù zuì duō jiāng bīn kè huì jù yíng xǔ

因过诣莹,复为人所白,云祎不惧罪,多将宾客会聚莹许。

nǎi shōu yī xià yù xǐ guì yáng yíng hái guǎng zhōu

乃收祎下狱,徙桂阳,莹还广州。

wèi zhì zhào yíng hái fù zhí

未至,召莹还,复职。

shì shí fǎ zhèng duō miù jǔ cuò fán kē yíng měi shàng pián yí chén huǎn xíng jiǎn yì yǐ jì yù bǎi xìng shì huò shī xíng

是时法政多谬,举措烦苛,莹每上便宜,陈缓刑简役,以济育百姓,事或施行。

qiān guāng lù xūn

迁光禄勋。

tiān jì sì nián jìn jūn zhēng hào hào fèng shū wū sī mǎ zhòu wáng hún wáng jùn qǐng xiáng qí wén yíng suǒ zào yě

天纪四年,晋军征皓,皓奉书于司马伷、王浑、王濬请降,其文,莹所造也。

yíng jì zhì luò yáng tè xiān jiàn xù wèi sàn qí cháng shì dá wèn chǔ dāng jiē yǒu tiáo lǐ

莹既至洛阳,特先见叙,为散骑常侍,答问处当,皆有条理。

tài kāng sān nián zú

太康三年卒。

zhù shū bā piān míng yuē xīn yì

著书八篇,名曰新议。

píng yuē zhāng hóng wén lǐ yì zhèng wèi shì lìng qì sūn cè dài zhī yà wū zhāng zhāo chéng yǒu yǐ yě

评曰:张纮文理意正,为世令器,孙策待之亚于张昭,诚有以也。

yán chéng hǎn shēng yī shí rú lín yě

严、程、阚生,一时儒林也。

zhì jùn cí róng jì jiù bù yì zhǎng zhě hu

至畯辞荣济旧,不亦长者乎!

xuē zōng xué shi guī nà wèi wú liáng chén

薛综学识规纳,为吴良臣。

jí yíng zuǎn dǎo yǔn yǒu xiān fēng rán wū bào kù zhī cháo lǚ dēng xiǎn liè jūn zǐ dài zhū

及莹纂蹈,允有先风,然于暴酷之朝,屡登显列,君子殆诸。

✦ You read 吴书·张严程阚薛传

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.