jīng
【经】
èr nián chūn wáng zhēng yuè wù shēn sòng dū shì qí jūn yǔ yí jí qí dài fū kǒng fù
二年春,王正月戊申,宋督弑其君与夷,及其大夫孔父。
téng zǐ lái cháo
滕子来朝。
sān yuè gōng huì qí hóu chén hóu zhèng bó yú jì yǐ chéng sòng luàn
三月,公会齐侯、陈侯、郑伯于稷,以成宋乱。
xià sì yuè qǔ gào dà dǐng yú sòng
夏四月,取郜大鼎于宋。
wù shēn nà yú dà miào
戊申,纳于大庙。
qiū qī yuè qǐ hóu lái cháo
秋七月,杞侯来朝。
cài hóu zhèng bó huì yú shān
蔡侯、郑伯会于邓。
jiǔ yuè rù qǐ
九月,入杞。
gōng jí róng méng yú táng
公及戎盟于唐。
dōng gōng zhì zì táng
冬,公至自唐。
chuán
【传】
èr nián chūn sòng dū gōng kǒng shì shā kǒng fù ér qǔ qí qī
二年春,宋督攻孔氏,杀孔父而取其妻。
gōng nù dū jù suì shì shāng gōng
公怒,督惧,遂弑殇公。
jūn zǐ yǐ dū wèi yǒu wú jūn zhī xīn ér hòu dòng yú è gù xiān shū shì qí jūn
君子以督为有无君之心而后动于恶,故先书弑其君。
huì yú jì yǐ chéng sòng luàn wèi lù gù lì huá shì yě
会于稷以成宋乱,为赂故,立华氏也。
sòng shāng gōng lì shí nián shí yī zhàn mín bù kān mìng
宋殇公立,十年十一战,民不堪命。
kǒng fù jiā wèi sī mǎ dū wèi tài zǎi gù yīn mín bù kān mìng xiān xuān yán yuē sī mǎ zé rán
孔父嘉为司马,督为太宰,故因民不堪命,先宣言曰:“司马则然。
yǐ shā kǒng fù ér shì shāng gōng zhào zhuāng gōng yú zhèng ér lì zhī yǐ qīn zhèng
”已杀孔父而弑殇公,召庄公于郑而立之,以亲郑。
yǐ gào dà dǐng lù gōng qí chén zhèng jiē yǒu lù gù suì xiāng sòng gōng
以郜大鼎赂公,齐、陈、郑皆有赂,故遂相宋公。
xià sì yuè qǔ gào dà dǐng yú sòng
夏四月,取郜大鼎于宋。
wù shēn nà yú dà miào
戊申,纳于大庙。
fēi lǐ yě
非礼也。
zāng āi bó jiàn yuē jūn rén zhě jiāng zhāo dé sè wéi yǐ lín zhào bǎi guān yóu jù huò shī zhī
臧哀伯谏曰:“君人者将昭德塞违,以临照百官,犹惧或失之。
gù zhāo lìng dé yǐ shì zǐ sūn
故昭令德以示子孙。
shì yǐ qīng miào máo wū dà lù yuè xí dà gēng bù zhì zī shí bù záo zhāo qí jiǎn yě
是以清庙茅屋,大路越席,大羹不致,粢食不凿,昭其俭也。
gǔn miǎn fú tǐng dài shang fú què héng dǎn hóng yán zhāo qí dù yě
衮、冕、黻、珽,带、裳、幅、舄,衡、𬘘、纮、𫄧,昭其度也。
zǎo lǜ bǐng běng pán lì yóu yīng zhāo qí shù yě
藻率、鞞、鞛,鞶、厉、游、缨,昭其数也。
huǒ lóng fǔ fú zhāo qí wén yě
火、龙、黼、黻,昭其文也。
wǔ sè bǐ xiàng zhāo qí wù yě
五色比象,昭其物也。
xī luán hé líng zhāo qí shēng yě
锡、鸾、和、铃,昭其声也。
sān chén qí qí zhāo qí míng yě
三辰旗旗,昭其明也。
fu dé jiǎn ér yǒu dù dēng jiàng yǒu shù
夫德俭而有度,登降有数。
wén wù yǐ jì zhī shēng míng yǐ fā zhī yǐ lín zhào bǎi guān bǎi guān yú shì hū jiè jù ér bù gǎn yì jì lǜ
文物以纪之,声明以发之,以临照百官,百官于是乎戒惧而不敢易纪律。
jīn miè dé lì wéi ér tián qí lù qì yú dà miào yǐ míng shì bǎi guān bǎi guān xiàng zhī qí yòu hé zhū yān
今灭德立违,而寘其赂器于大庙,以明示百官,百官象之,其又何诛焉!
guó jiā zhī bài yóu guān xié yě guān zhī shī dé chǒng lù zhāng yě
国家之败,由官邪也,官之失德,宠赂章也。
gào dǐng zài miào zhāng shú shén yān
郜鼎在庙,章孰甚焉?
wǔ wáng kè shāng qiān jiǔ dǐng yú luò yì yì shì yóu huò fēi zhī ér kuàng jiāng zhāo wéi luàn zhī lù qì yú dà miào qí ruò zhī hé
武王克商,迁九鼎于雒邑,义士犹或非之,而况将昭违乱之赂器于大庙,其若之何?
gōng bù tīng
”襄公不听。
zhōu nà shǐ wén zhī yuē zāng sūn dá qí yǒu hòu yú lǔ hu
周内史闻之曰:“臧孙达其有后于鲁乎!
jūn wéi bù wàng jiàn zhī yǐ dé
君违,不忘谏之以德。
qiū qī yuè qǐ hóu lái cháo bù jìng
秋七月,杞侯来朝,不敬。
qǐ hóu guī nǎi móu fá zhī
杞侯归,乃谋伐之。
cài hóu zhèng bó huì yú shān shǐ jù chu yě
蔡侯、郑伯会于邓,始惧楚也。
jiǔ yuè rù qǐ
九月,入杞。
tǎo bù jìng yě
讨不敬也。
gōng jí róng méng yú táng xiū jiù hǎo yě
公及戎盟于唐,修旧好也。
dōng gōng zhì zì táng gào yú miào yě
冬,公至自唐,告于庙也。
fán gōng xíng gào yú zōng miào
凡公行,告于宗庙。
fǎn xíng yǐn zhì shě jué cè xūn yān lǐ yě
反行,饮至、舍爵,策勋焉,礼也。
tè xiāng huì wǎng lái chēng de ràng shì yě
特相会,往来称地,让事也。
zì cān yǐ shàng zé wǎng chēng de lái chēng huì chéng shì yě
自参以上,则往称地,来称会,成事也。
chū jìn mù hóu zhī fū rén jiāng shì yǐ tiáo zhī yì shēng tài zǐ mìng zhī yuē chóu
初,晋穆侯之夫人姜氏以条之役生大子,命之曰仇。
qí dì yǐ qiān mǔ zhī zhàn shēng mìng zhī yuē chéng shī
其弟以千亩之战生,命之曰成师。
shī fú yuē yì zāi jūn zhī míng zǐ yě
师服曰:“异哉,君之名子也!
fu míng yǐ zhì yì yì yǐ chū lǐ lǐ yǐ tǐ zhèng zhèng yǐ zhèng mín
夫名以制义,义以出礼,礼以体政,政以正民。
shì yǐ zhèng chéng ér mín tīng yì zé shēng luàn
是以政成而民听,易则生乱。
jiā ǒu yuē fēi yuàn ǒu yuē chóu gǔ zhī mìng yě
嘉耦曰妃,怨耦曰仇,古之命也。
jīn jūn mìng tài zǐ yuē chóu dì yuē chéng shī shǐ zhào luàn yǐ xiōng qí tì hu
今君命大子曰仇,弟曰成师,始兆乱矣,兄其替乎?
huì zhī èr shí sì nián jìn shǐ luàn gù fēng huán shū yú qǔ wò jìng hóu zhī sūn luán bīn fu zhī
惠之二十四年,晋始乱,故封桓叔于曲沃,靖侯之孙栾宾傅之。
shī fú yuē wú wén guó jiā zhī lì yě běn dà ér mò xiǎo shì yǐ néng gù
师服曰:“吾闻国家之立也,本大而末小,是以能固。
gù tiān zǐ jiàn guó zhū hóu lì jiā qīng zhì cè shì dài fū yǒu èr zōng shì yǒu lì zǐ dì shù rén gōng shāng gè yǒu fèn qīn jiē yǒu děng shuāi
故天子建国,诸侯立家,卿置侧室,大夫有贰宗,士有隶子弟,庶人工商各有分亲,皆有等衰。
shì yǐ mín fú shì qí shàng ér xià wú jì yú
是以民服事其上而下无觊觎。
jīn jìn diàn hòu yě ér jiàn guó
今晋,甸侯也,而建国。
běn jì ruò yǐ qí néng jiǔ hu
本既弱矣,其能久乎?
huì zhī sān shí nián jìn pān fù shì zhāo hóu ér nà huán shū bù kè
惠之三十年,晋潘父弑昭侯而纳桓叔,不克。
jìn rén lì xiào hóu
晋人立孝侯。
huì zhī sì shí wǔ nián qǔ wò zhuāng bó fá yì shì xiào hóu
惠之四十五年,曲沃庄伯伐翼,弑孝侯。
yì rén lì qí dì è hóu
翼人立其弟鄂侯。
è hóu shēng āi hóu
鄂侯生哀侯。
āi hóu qīn xíng tíng zhī tián
哀侯侵陉庭之田。
xíng tíng nán bǐ qǐ qǔ wò fá yì
陉庭南鄙启曲沃伐翼。