jīng
【经】
shí yǒu yī nián chūn wáng zhēng yuè zuò sān jūn
十有一年春,王正月,作三军。
xià sì yuè sì bǔ jiāo bù cóng nǎi bù jiāo
夏四月,四卜郊不从,乃不郊。
zhèng gōng sūn shě zhī shuài shī qīn sòng
郑公孙舍之帅师侵宋。
gōng huì jìn hóu sòng gōng wèi hóu cáo bó qí shì zi guāng jǔ zi zhū zi téng zi xuē bó qǐ bó xiǎo zhū zi fá zhèng
公会晋侯、宋公、卫侯、曹伯、齐世子光、莒子、邾子、滕子、薛伯、杞伯、小邾子伐郑。
qiū qī yuè jǐ wèi tóng méng yú bó chéng běi
秋七月己未,同盟于亳城北。
gōng zhì zì fá zhèng
公至自伐郑。
chu zi zhèng bó fá sòng
楚子、郑伯伐宋。
gōng huì jìn hóu sòng gōng wèi hóu cáo bó qí shì zi guāng jǔ zi zhū zi téng zi xuē bó qǐ bó xiǎo zhū zi fá zhèng
公会晋侯、宋公、卫侯、曹伯、齐世子光、莒子、邾子、滕子、薛伯、杞伯、小邾子伐郑。
huì yú xiāo yú
会于萧鱼。
gōng zhì zì huì
公至自会。
chu rén zhí zhèng xíng rén liáng xiāo
楚人执郑行人良霄。
dōng qín rén fá jìn
冬,秦人伐晋。
chuán
【传】
shí yī nián chūn jì wǔ zǐ jiāng zuò sān jūn gào shū sūn mù zǐ yuē qǐng wèi sān jūn gè zhēng qí jūn
十一年春,季武子将作三军,告叔孙穆子曰:“请为三军,各征其军。
mù zǐ yuē zhèng jiāng jí zi zi bì bù néng
”穆子曰:“政将及子,子必不能。
wǔ zi gù qǐng zhī mù zǐ yuē rán zé méng zhū
”武子固请之,穆子曰:“然则盟诸?
nǎi méng zhū xī hóng zǔ zhū wǔ fù zhī qú
”乃盟诸僖闳,诅诸五父之衢。
zhēng yuè zuò sān jūn sān fēn gōng shì ér gè yǒu qí yī
正月,作三军,三分公室而各有其一。
sān zi gè huǐ qí chéng
三子各毁其乘。
jì shì shǐ qí chéng zhī rén yǐ qí yì yì rù zhě wú zhēng
季氏使其乘之人,以其役邑入者,无征;
bù rù zhě bèi zhēng
不入者,倍征。
mèng shì shǐ bàn wéi chén ruò zi ruò dì
孟氏使半为臣,若子若弟。
shū sūn shì shǐ jìn wéi chén
叔孙氏使尽为臣。
bù rán bù shě
不然,不舍。
zhèng rén huàn jìn chu zhī gù
郑人患晋、楚之故。
zhū dài fū yuē bù cóng jìn guó jǐ wáng
诸大夫曰:“不从晋,国几亡。
chu ruò yú jìn jìn bù wú jí yě
楚弱于晋,晋不吾疾也。
jìn jí chu jiāng pì zhī
晋疾,楚将辟之。
hé wéi ér shǐ jìn shī zhì sǐ yú wǒ chu fú gǎn dí ér hòu kě gù yǔ yě
何为而使晋师致死于我,楚弗敢敌,而后可固与也。
zi zhǎn yuē yǔ sòng wèi è zhū hóu bì zhì wú cóng zhī méng
”子展曰:“与宋为恶,诸侯必至,吾从之盟。
chu shī zhì wú yòu cóng zhī zé jìn nù shén yǐ
楚师至,吾又从之,则晋怒甚矣。
jìn néng zhòu lái chu jiāng bù néng wú nǎi gù yǔ jìn
晋能骤来,楚将不能,吾乃固与晋。
dài fū shuō zhī shǐ jiāng yì zhī sī è yú sòng
”大夫说之,使疆埸之司恶于宋。
sòng xiàng xū qīn zhèng dà huò
宋向戌侵郑,大获。
zi zhǎn yuē shī ér fá sòng kě yǐ
子展曰:“师而伐宋可矣。
ruò wǒ fá sòng zhū hóu zhī fá wǒ bì jí wú nǎi tīng mìng yān qiě gào yú chu
若我伐宋,诸侯之伐我必疾,吾乃听命焉,且告于楚。
chu shī zhì wú yòu yǔ zhī méng ér zhòng lù jìn shī nǎi miǎn yǐ
楚师至,吾又与之盟,而重赂晋师,乃免矣。
xià zhèng zi zhǎn qīn sòng
”夏,郑子展侵宋。
sì yuè zhū hóu fá zhèng
四月,诸侯伐郑。
jǐ hài qí tài zǐ guāng sòng xiàng xū xiān zhì yú zhèng mén yú dōng mén
己亥,齐大子光、宋向戌先至于郑,门于东门。
qí mò jìn xún yīng zhì yú xi jiāo dōng qīn jiù xǔ
其莫,晋荀䓨至于西郊,东侵旧许。
wèi sūn lín fù qīn qí běi bǐ
卫孙林父侵其北鄙。
liù yuè zhū hóu huì yú běi lín shī yú xiàng yòu hái cì yú suǒ wéi zhèng
六月,诸侯会于北林,师于向,右还次于琐,围郑。
guān bīng yú nán mén xi jì yú jì suì
观兵于南门,西济于济隧。
zhèng rén jù nǎi xíng chéng
郑人惧,乃行成。
qiū qī yuè tóng méng yú bó
秋七月,同盟于亳。
fàn xuān zǐ yuē bù shèn bì shī zhū hóu
范宣子曰:“不慎,必失诸侯。
zhū hóu dào bì ér wú chéng néng wú èr hu
诸侯道敝而无成,能无贰乎?
nǎi méng zǎi shū yuē fán wǒ tóng méng wú yùn nián wú yōng lì wú bǎo jiān wú liú tè jiù zāi huàn xù huò luàn tóng hào è jiǎng wáng shì
”乃盟,载书曰:“凡我同盟:毋蕴年,毋壅利,毋保奸,毋留慝,救灾患,恤祸乱,同好恶,奖王室。
huò jiān cí mìng sī shèn sī méng míng shān míng chuān qún shén qún sì xiān wáng xiān gōng qī xìng shí èr guó zhī zǔ míng shén jí zhī
或间兹命,司慎司盟,名山名川,群神群祀,先王先公,七姓十二国之祖,明神殛之。
bǐ shī qí mín duì mìng wáng shì bó qí guó jiā
俾失其民,队命亡氏,踣其国家。
chu zǐ náng qǐ lǚ yú qín qín yòu dài fū zhān shuài shī cóng chu zi jiāng yǐ fá zhèng
楚子囊乞旅于秦,秦右大夫詹帅师从楚子,将以伐郑。
zhèng bó nì zhī
郑伯逆之。
bǐng zǐ fá sòng
丙子,伐宋。
jiǔ yuè zhū hóu xī shī yǐ fù fá zhèng
九月,诸侯悉师以复伐郑。
zhèng rén shǐ liáng xiāo dà zǎi shí chán rú chu gào jiāng fú yú jìn yuē gū yǐ shè jì zhī gù bù néng huái jūn
郑人使良霄、大宰石毚如楚,告将服于晋,曰:“孤以社稷之故,不能怀君。
jūn ruò néng yǐ yù bó suí jìn bù rán zé wǔ zhèn yǐ shè wēi zhī gū zhī yuàn yě
君若能以玉帛绥晋,不然则武震以摄威之,孤之愿也。
chu rén zhí zhī
”楚人执之。
shū yuē xíng rén yán shǐ rén yě
书曰“行人”,言使人也。
zhū hóu zhī shī guān bīng yú zhèng dōng mén zhèng rén shǐ wáng zǐ bó pián xíng chéng
诸侯之师观兵于郑东门,郑人使王子伯骈行成。
jiǎ xū jìn zhào wǔ rù méng zhèng bó
甲戌,晋赵武入盟郑伯。
dōng shí yuè dīng hài zhèng zi zhǎn chū méng jìn hóu
冬十月丁亥,郑子展出盟晋侯。
shí èr yuè wù yín huì yú xiāo yú
十二月戊寅,会于萧鱼。
gēng chén shè zhèng qiú jiē lǐ ér guī zhī
庚辰,赦郑囚,皆礼而归之。
nà chì hòu jìn qīn lüè
纳斥候,禁侵掠。
jìn hóu shǐ shū xī gào yú zhū hóu
晋侯使叔肸告于诸侯。
gōng shǐ zāng sūn gē duì yuē fán wǒ tóng méng xiǎo guó yǒu zuì dà guó zhì tǎo gǒu yǒu yǐ jiè shǒu xiān bù shè yòu
公使臧孙纥对曰:“凡我同盟,小国有罪,大国致讨,苟有以借手,鲜不赦宥。
guǎ jūn wén mìng yǐ
寡君闻命矣。
zhèng rén lù jìn hóu yǐ shī kuī shī chù shī juān guǎng chē chā tú chē chún shí wǔ chéng jiá bīng bèi
”郑人赂晋侯以师悝、师触、师蠲,广车、[插图]车淳十五乘,甲兵备。
fán bīng chē bǎi shèng gē zhōng èr sì jí qí bó qìng nǚ lè èr bā
凡兵车百乘,歌钟二肆,及其镈磬,女乐二八。
jìn hóu yǐ lè zhī bàn cì wèi jiàng yuē zi jiào guǎ rén hé zhū róng dí yǐ zhèng zhū huá
晋侯以乐之半赐魏绛,曰:“子教寡人和诸戎狄,以正诸华。
bā nián zhī zhōng jiǔ hé zhū hóu rú lè zhī hé wú suǒ bù xié
八年之中,九合诸侯,如乐之和,无所不谐。
qǐng yǔ zi lè zhī
请与子乐之。
cí yuē fu hé róng dí guó zhī fú yě
”辞曰:“夫和戎狄,国之福也。
bā nián zhī zhōng jiǔ hé zhū hóu zhū hóu wú tè jūn zhī líng yě èr sān zǐ zhī láo yě chén hé lì zhī yǒu yān
八年之中,九合诸侯,诸侯无慝,君之灵也,二三子之劳也,臣何力之有焉?
yì chén yuàn jūn ān qí lè ér sī qí zhōng yě
抑臣愿君安其乐而思其终也!
shī yuē lè zhī jūn zǐ diàn tiān zǐ zhī bāng
《诗》曰:‘乐只君子,殿天子之邦。
lè zhī jūn zǐ fú lù yōu tóng biàn fān zuǒ yòu yì shì shuài cóng
乐只君子,福禄攸同,便蕃左右,亦是帅从。
fu lè yǐ ān dé yì yǐ chù zhī lǐ yǐ xíng zhī xìn yǐ shǒu zhī rén yǐ lì zhī ér hòu kě yǐ diàn bāng guó tóng fú lù lái yuǎn rén suǒ wèi lè yě
’夫乐以安德,义以处之,礼以行之,信以守之,仁以厉之,而后可以殿邦国,同福禄,来远人,所谓乐也。
shū yuē jū ān sī wēi
《书》曰:‘居安思危。
sī zé yǒu bèi yǒu bèi wú huàn
’思则有备,有备无患。
gǎn yǐ cǐ guī
敢以此规。
gōng yuē zi zhī jiào gǎn bù chéng mìng
”公曰:“子之教,敢不承命。
yì wēi zi guǎ rén wú yǐ dài róng bù néng jì hé
抑微子,寡人无以待戎,不能济河。
fu shǎng guó zhī diǎn yě cáng zài méng fǔ bù kě fèi yě
夫赏,国之典也,藏在盟府,不可废也。
zi qí shòu zhī
子其受之!
wèi jiàng yú shì hū shǐ yǒu jīn shí zhī lè lǐ yě
”魏绛于是乎始有金石之乐,礼也。
qín shù cháng bào shù cháng wǔ shuài shī fá jìn yǐ jiù zhèng
秦庶长鲍、庶长武帅师伐晋以救郑。
bào xiān rù jìn de shì fáng yù zhī shǎo qín shī ér fú shè bèi
鲍先入晋地,士鲂御之,少秦师而弗设备。
rén wǔ wǔ jì zì fǔ shì yǔ bào jiāo fá jìn shī
壬午,武济自辅氏,与鲍交伐晋师。
jǐ chǒu qín jìn zhàn yú lì jìn shī bài jì yì qín gù yě
己丑,秦、晋战于栎,晋师败绩,易秦故也。