左传 · 左丘明 · Chapter 163 of 255

襄公·襄公十三年

PinyinModern Translation
Size

jīng

【经】

shí yǒu sān nián chūn gōng zhì zì jìn

十有三年春,公至自晋。

xià qǔ shī

夏,取邿。

qiū jiǔ yuè gēng chén chu zi shěn zú

秋九月庚辰,楚子审卒。

dōng chéng fáng

冬,城防。

chuán

【传】

shí sān nián chūn gōng zhì zì jìn mèng xiàn zǐ shū láo yú miào lǐ yě

十三年春,公至自晋,孟献子书劳于庙,礼也。

xià shī luàn fēn wéi sān

夏,邿乱,分为三。

shī jiù shī suì qǔ zhī

师救邿,遂取之。

fán shū qǔ yán yì yě

凡书“取”,言易也。

yòng dà shī yān yuē miè

用大师焉曰“灭”。

fú de yuē rù

弗地曰“入”。

xún yīng shì fáng zú

荀䓨、士鲂卒。

jìn hóu sōu yú mián shàng yǐ zhì bīng shǐ shì gài jiāng zhōng jūn cí yuē bó yóu zhǎng

晋侯搜于绵上以治兵,使士匄将中军,辞曰:“伯游长。

xī chén xí yú zhī bó shì yǐ zuǒ zhī fēi néng xián yě

昔臣习于知伯,是以佐之,非能贤也。

qǐng cóng bó yóu

请从伯游。

xún yǎn jiāng zhōng jūn shì gài zuǒ zhī

”荀偃将中军,士匄佐之。

shǐ hán qǐ jiāng shàng jūn cí yǐ zhào wǔ

使韩起将上军,辞以赵武。

yòu shǐ luán yǎn cí yuē chén bù rú hán qǐ

又使栾黡,辞曰:“臣不如韩起。

hán qǐ yuàn shàng zhào wǔ jūn qí tīng zhī

韩起愿上赵武,君其听之!

shǐ zhào wǔ jiàng shàng jūn hán qǐ zuǒ zhī

”使赵武将上军,韩起佐之。

luán yǎn jiāng xià jūn wèi jiàng zuǒ zhī

栾黡将下军,魏绛佐之。

xīn jūn wú shuài jìn hóu nán qí rén shǐ qí shí lì lǜ qí zú shèng guān shǔ yǐ cóng yú xià jūn lǐ yě

新军无帅,晋侯难其人,使其什吏,率其卒乘官属,以从于下军,礼也。

jìn guó zhī mín shì yǐ dà hé

晋国之民,是以大和。

zhū hóu suì mù

诸侯遂睦。

jūn zǐ yuē ràng lǐ zhī zhǔ yě

君子曰:“让,礼之主也。

fàn xuān zi ràng qí xià jiē ràng

范宣子让,其下皆让。

luán yǎn wèi tài fú gǎn wéi yě

栾黡为汰,弗敢违也。

jìn guó yǐ píng shù shì lài zhī

晋国以平,数世赖之。

xíng shàn yě fū

刑善也夫!

yī rén xíng shàn bǎi xìng xiū hé kě bù wu hu

一人刑善,百姓休和,可不务乎?

shū yuē yī rén yǒu qìng zhào mín lài zhī qí níng wéi yǒng

《书》曰:‘一人有庆,兆民赖之,其宁惟永。

qí shì zhī wèi hu

’其是之谓乎?

zhōu zhī xìng yě qí shī yuē yí xíng wén wáng wàn bāng zuò fú

周之兴也,其《诗》曰:‘仪刑文王,万邦作孚。

yán xíng shàn yě

’言刑善也。

jí qí shuāi yě qí shī yuē dài fū bù jūn wǒ cóng shì dú xián

及其衰也,其《诗》曰:‘大夫不均,我从事独贤。

yán bù ràng yě

’言不让也。

shì zhī zhì yě jūn zǐ shàng néng ér ràng qí xià xiǎo rén nóng lì yǐ shì qí shàng shì yǐ shàng xià yǒu lǐ ér chán tè chù yuǎn yóu bù zhēng yě

世之治也,君子尚能而让其下,小人农力以事其上,是以上下有礼,而谗慝黜远,由不争也。

wèi zhī yì dé

谓之懿德。

jí qí luàn yě jūn zǐ chēng qí gōng yǐ jiā xiǎo rén xiǎo rén fá qí jì yǐ féng jūn zǐ shì yǐ shàng xià wú lǐ luàn nüè bìng shēng yóu zhēng shàn yě

及其乱也,君子称其功以加小人,小人伐其技以冯君子,是以上下无礼,乱虐并生,由争善也。

wèi zhī hūn dé

谓之昏德。

guó jiā zhī bì héng bì yóu zhī

国家之敝,恒必由之。

chu zi jí gào dài fū yuē bù gǔ bù dé shǎo zhǔ shè jì shēng shí nián ér sàng xiān jūn wèi jí xí shī bǎo zhī jiào xùn ér yīng shòu duō fú

楚子疾,告大夫曰:“不谷不德,少主社稷,生十年而丧先君,未及习师保之教训,而应受多福。

shì yǐ bù dé ér wáng shī yú yān yǐ rǔ shè jì wèi dài fū yōu qí hóng duō yǐ

是以不德,而亡师于鄢,以辱社稷,为大夫忧,其弘多矣。

ruò yǐ dài fū zhī líng huò bǎo shǒu lǐng yǐ mò yú de wéi shì chūn qiū zhūn xī zhī shì suǒ yǐ cóng xiān jūn yú mí miào zhě qǐng wèi líng ruò lì

若以大夫之灵,获保首领以殁于地,唯是春秋窀穸之事,所以从先君于祢庙者,请为‘灵’若‘厉’。

dài fū zé yān

大夫择焉!

mò duì

”莫对。

jí wǔ mìng nǎi xǔ

及五命乃许。

qiū chu gòng wáng zú

秋,楚共王卒。

zǐ náng móu shì

子囊谋谥。

dài fū yuē jūn yǒu mìng yǐ

大夫曰:“君有命矣。

zǐ náng yuē jūn mìng yǐ gòng ruò zhī hé huǐ zhī

”子囊曰:“君命以共,若之何毁之?

hè hè chǔ guó ér jūn lín zhī fǔ yǒu mán yí yǎn zhēng nán hǎi yǐ shǔ zhū xià ér zhī qí guò kě bù wèi gòng hu

赫赫楚国,而君临之,抚有蛮夷,奄征南海,以属诸夏,而知其过,可不谓共乎?

qǐng shì zhī gòng

请谥之‘共’。

dài fū cóng zhī

”大夫们听从了他。

wú qīn chu yǎng yóu jī bèn mìng zi gēng yǐ shī jì zhī

吴侵楚,养由基奔命,子庚以师继之。

yǎng shū yuē wú chéng wǒ sàng wèi wǒ bù néng shī yě bì yì wǒ ér bù jiè

养叔曰:“吴乘我丧,谓我不能师也,必易我而不戒。

zi wèi sān fù yǐ dài wǒ wǒ qǐng yòu zhī

子为三覆以待我,我请诱之。

zi gēng cóng zhī

”子庚从之。

zhàn yú yōng pǔ dà bài wú shī huò gōng zǐ dǎng

战于庸浦,大败吴师,获公子党。

jūn zǐ yǐ wú wèi bù diào

君子以吴为不吊。

shī yuē bù diào hào tiān luàn mǐ yǒu dìng

《诗》曰:“不吊昊天,乱靡有定。

dōng chéng fáng shū shì shí yě

冬,城防,书事时也。

yú shì jiāng zǎo chéng zāng wǔ zhòng qǐng sì bì nóng shì lǐ yě

于是将早城,臧武仲请俟毕农事,礼也。

zhèng liáng xiāo dà zǎi shí chā tú yóu zài chu

郑良霄、大宰石[插图]犹在楚。

shí chán yán yú zǐ náng yuē xiān wáng bǔ zhēng wǔ nián ér suì xí qí xiáng xiáng xí zé xíng

石毚言于子囊曰:“先王卜征五年,而岁习其祥,祥习则行。

bù xí zé zēng xiū dé ér gǎi bǔ

不习则增,修德而改卜。

jīn chu shí bù jìng xíng rén hé zuì

今楚实不竞,行人何罪?

zhǐ zhèng yī qīng yǐ chú qí bī shǐ mù ér jí chu yǐ gù yú jìn yān yòng zhī

止郑一卿,以除其偪,使睦而疾楚,以固于晋,焉用之?

shǐ guī ér fèi qí shǐ yuàn qí jūn yǐ jí qí dài fū ér xiāng qiān yǐn yě bù yóu yù hu

使归而废其使,怨其君以疾其大夫,而相牵引也,不犹愈乎?

chu rén guī zhī

”楚人归之。

✦ You read 襄公·襄公十三年

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.