左传 · 左丘明 · Chapter 171 of 255

襄公·襄公二十一年

PinyinModern Translation
Size

jīng

【经】

èr shí yǒu yī nián chūn wáng zhēng yuè gōng rú jìn

二十有一年春,王正月,公如晋。

zhū zhù qí yǐ qī lǘ qiū lái bēn

邾庶其以漆、闾丘来奔。

xià gōng zhì zì jìn

夏,公至自晋。

qiū jìn luán yíng chū bēn chu

秋,晋栾盈出奔楚。

jiǔ yuè gēng xū shuò rì yǒu shí zhī

九月庚戌朔,日有食之。

cáo bó lái cháo

曹伯来朝。

gōng huì jìn hóu qí hóu sòng gōng wèi hóu zhèng bó cáo bó jǔ zi zhū zi yú shāng rèn

公会晋侯、齐侯、宋公、卫侯、郑伯、曹伯、莒子、邾子于商任。

chuán

【传】

èr shí yī nián chūn gōng rú jìn bài shī jí qǔ zhū tián yě

二十一年春,公如晋,拜师及取邾田也。

zhū zhù qí yǐ qī lǘ qiū lái bēn

邾庶其以漆、闾丘来奔。

jì wǔ zi yǐ gōng gū zǐ qī zhī jiē yǒu cì yú qí cóng zhě

季武子以公姑姊妻之,皆有赐于其从者。

yú shì lǔ duō dào

于是鲁多盗。

jì sūn wèi zāng wǔ zhòng yuē zi hé jié dào

季孙谓臧武仲曰:“子盍诘盗?

wǔ zhòng yuē bù kě jí yě gē yòu bù néng

”武仲曰:“不可诘也,纥又不能。

jì sūn yuē wǒ yǒu sì fēng ér jí qí dào hé gù bù kě

”季孙曰:“我有四封,而诘其盗,何故不可?

zi wèi sī kòu jiāng dào shì wu qù ruò zhī hé bù néng

子为司寇,将盗是务去,若之何不能?

wǔ zhòng yuē zi zhào wài dào ér dà lǐ yān hé yǐ zhǐ wú dào

”武仲曰:“子召外盗而大礼焉,何以止吾盗?

zi wèi zhèng qīng ér lái wài dào shǐ gē qù zhī jiāng hé yǐ néng

子为正卿而来外盗,使纥去之,将何以能?

zhù qí qiè yì yú zhū yǐ lái zi yǐ jī shì qī zhī ér yǔ zhī yì qí cóng zhě jiē yǒu cì yān

庶其窃邑于邾以来,子以姬氏妻之,而与之邑,其从者皆有赐焉。

ruò dà dào lǐ yān yǐ jūn zhī gū zǐ yǔ qí dà yì qí cì zào mù yú mǎ qí xiǎo zhě yī shang jiàn dài shì shǎng dào yě

若大盗,礼焉以君之姑姊与其大邑,其次皂牧舆马,其小者衣裳剑带,是赏盗也。

shǎng ér qù zhī qí huò nán yān

赏而去之,其或难焉。

gē yě wén zhī zài shàng wèi zhě sǎ zhuó qí xīn yī yǐ dài rén guǐ dù qí xìn kě míng zhēng yě ér hòu kě yǐ zhì rén

纥也闻之,在上位者,洒濯其心,壹以待人,轨度其信,可明征也,而后可以治人。

fu shàng zhī suǒ wéi mín zhī guī yě

夫上之所为,民之归也。

shàng suǒ bù wéi ér mín huò wèi zhī shì yǐ jiā xíng fá yān ér mò gǎn bù chéng

上所不为而民或为之,是以加刑罚焉,而莫敢不惩。

ruò shàng zhī suǒ wéi ér mín yì wèi zhī nǎi qí suǒ yě yòu kě jìn hu

若上之所为而民亦为之,乃其所也,又可禁乎?

xià shū yuē niàn zī zài zī shì cí zài cí míng yán cí zài cí yǔn chū cí zài cí wéi dì niàn gōng

《夏书》曰:‘念兹在兹,释兹在兹,名言兹在兹,允出兹在兹,惟帝念功。

jiāng wèi yóu jǐ yī yě

’将谓由己壹也。

xìn yóu jǐ yī ér hòu gōng kě niàn yě

信由己壹,而后功可念也。

zhù qí fēi qīng yě yǐ de lái suī jiàn bì shū zhòng dì yě

庶其非卿也,以地来,虽贱必书,重地也。

qí hóu shǐ qìng zuǒ wèi dài fū fù tǎo gōng zǐ yá zhī dǎng zhí gōng zǐ mǎi yú jù dú zhī qiū

齐侯使庆佐为大夫,复讨公子牙之党,执公子买于句渎之丘。

gōng zǐ chú lái bēn

公子鉏来奔。

shū sūn hái bēn yàn

叔孙还奔燕。

xià chu zi gēng zú chu zǐ shǐ wěi zi féng wèi lìng yǐn

夏,楚子庚卒,楚子使䓕子冯为令尹。

fǎng yú shēn shū yù shū yù yuē guó duō chǒng ér wáng ruò guó bù kě wèi yě

访于申叔豫,叔豫曰:“国多宠而王弱,国不可为也。

suì yǐ jí cí

”遂以疾辞。

fāng shǔ quē dì xià bīng ér chuáng yān

方暑,阙地下冰而床焉。

chóng jiǎn yī qiú xiān shí ér qǐn

重茧衣裘,鲜食而寝。

chu zǐ shǐ yī shì zhī fù yuē jí zé shèn yǐ

楚子使医视之,复曰:“瘠则甚矣!

ér xuè qì wèi dòng

而血气未动。

nǎi shǐ zi nán wéi lìng yǐn

”乃使子南为令尹。

luán huán zi qǔ yú fàn xuān zi shēng huái zǐ

栾桓子娶于范宣子,生怀子。

fàn yāng yǐ qí wáng yě yuàn luán shì gù yǔ luán yíng wèi gōng zú dài fū ér bù xiāng néng

范鞅以其亡也,怨栾氏,故与栾盈为公族大夫而不相能。

huán zi zú luán qí yǔ qí lǎo zhōu bīn tōng jǐ wáng shì yǐ

桓子卒,栾祁与其老州宾通,几亡室矣。

huái zǐ huàn zhī

怀子患之。

qí jù qí tǎo yě sù zhū xuān zǐ yuē yíng jiāng wéi luàn yǐ fàn shì wèi sǐ huán zhǔ ér zhuān zhèng yǐ yuē wú fù zhú yāng yě bù nù ér yǐ chǒng bào zhī yòu yǔ wú tóng guān ér zhuān zhī wú fù sǐ ér yì fù

祁惧其讨也,愬诸宣子曰:“盈将为乱,以范氏为死桓主而专政矣,曰:‘吾父逐鞅也,不怒而以宠报之,又与吾同官而专之,吾父死而益富。

sǐ wú fù ér zhuān yú guó yǒu sǐ ér yǐ

死吾父而专于国,有死而已!

wú miè cóng zhī yǐ

吾蔑从之矣。

qí móu rú shì jù hài yú zhǔ wú bù gǎn bù yán

’其谋如是,惧害于主,吾不敢不言。

fàn yāng wèi zhī zhēng

”范鞅为之征。

huái zǐ hào shī shì duō guī zhī

怀子好施,士多归之。

xuān zi wèi qí duō shì yě xìn zhī

宣子畏其多士也,信之。

huái zǐ wéi xià qīng xuān zǐ shǐ chéng zhe ér suì zhú zhī

怀子为下卿,宣子使城著而遂逐之。

qiū luán yíng chū bēn chu

秋,栾盈出奔楚。

xuān zi shā jī yí huáng yuān jiā fù sī kōng jìng bǐng yù dǒng shū bǐng shī shēn shū yáng shé hǔ shū pí qiú bó huá shū xiàng jí yǎn

宣子杀箕遗、黄渊、嘉父、司空靖、邴豫、董叔、邴师、申书、羊舌虎、叔罴,囚伯华、叔向、籍偃。

rén wèi shū xiàng yuē zi lí yú zuì qí wèi bù zhī hu

人谓叔向曰:“子离于罪,其为不知乎?

shū xiàng yuē yǔ qí sǐ wáng ruò hé

”叔向曰:“与其死亡若何?

shī yuē yōu zāi yóu zāi liáo yǐ zú suì

《诗》曰:‘优哉游哉,聊以卒岁。

zhī yě

’知也。

lè wáng fù jiàn shū xiàng yuē wú wèi zi qǐng

”乐王鲋见叔向曰:“吾为子请!

shū xiàng fú yīng

”叔向弗应。

chū bù bài

出,不拜。

qí rén jiē jiù shū xiàng

其人皆咎叔向。

shū xiàng yuē bì qí dài fū

叔向曰:“必祁大夫。

shì lǎo wén zhī yuē lè wáng fù yán yú jūn wú bù xíng qiú shè wú zǐ wú zǐ bù xǔ

”室老闻之曰:“乐王鲋言于君无不行,求赦吾子,吾子不许。

qí dài fū suǒ bù néng yě ér yuē bì yóu zhī hé yě

祁大夫所不能也,而曰‘必由之’,何也?

shū xiàng yuē lè wáng fù cóng jūn zhě yě hé néng xíng

”叔向曰:“乐王鲋,从君者也,何能行?

qí dài fū wài jǔ bù qì chóu nèi jǔ bù shī qīn qí dú yí wǒ hu

祁大夫外举不弃仇,内举不失亲,其独遗我乎?

shī yuē yǒu jué dé xíng sì guó shùn zhī

《诗》曰:‘有觉德行,四国顺之。

fū zǐ jué zhě yě

’夫子,觉者也。

jìn hóu wèn shū xiàng zhī zuì yú lè wáng fù duì yuē bù qì qí qīn qí yǒu yān

晋侯问叔向之罪于乐王鲋,对曰:“不弃其亲,其有焉。

yú shì qí xī lǎo yǐ wén zhī chéng rì ér jiàn xuān zi yuē shī yuē huì wǒ wú jiāng zǐ sūn bǎo zhī

”于是祁奚老矣,闻之,乘驲而见宣子,曰:“《诗》曰:‘惠我无疆,子孙保之。

shū yuē shèng yǒu mó xūn míng zhēng dìng bǎo

’《书》曰:‘圣有谟勋,明征定保。

fu móu ér xiān guò huì xun bù juàn zhě shū xiàng yǒu yān shè jì zhī gù yě

’夫谋而鲜过,惠训不倦者,叔向有焉,社稷之固也。

yóu jiāng shí shì yòu zhī yǐ quàn néng zhě

犹将十世宥之,以劝能者。

jīn yī bù miǎn qí shēn yǐ qì shè jì bù yì huò hu

今壹不免其身,以弃社稷,不亦惑乎?

gǔn jí ér yǔ xìng

鲧殛而禹兴。

yī yǐn fàng dà jiǎ ér xiāng zhī zú wú yuàn sè

伊尹放大甲而相之,卒无怨色。

guǎn cài wèi lù zhōu gōng yòu wáng

管、蔡为戮,周公右王。

ruò zhī hé qí yǐ hǔ yě qì shè jì

若之何其以虎也弃社稷?

zi wéi shàn shuí gǎn bù miǎn

子为善,谁敢不勉。

duō shā hé wéi

多杀何为?

xuān zi shuō yǔ zhī chéng yǐ yán zhū gōng ér miǎn zhī

”宣子说,与之乘,以言诸公而免之。

bú jiàn shū xiàng ér guī

不见叔向而归。

shū xiàng yì bù gào miǎn yān ér cháo

叔向亦不告免焉而朝。

chū shū xiàng zhī mǔ dù shū hǔ zhī mǔ měi ér bù shǐ

初,叔向之母妬叔虎之母美而不使。

qí zi jiē jiàn qí mǔ

其子皆谏其母。

qí mǔ yuē shēn shān dà zé shí shēng lóng shé

其母曰:“深山大泽,实生龙蛇。

bǐ měi yú jù qí shēng lóng shé yǐ huò nǚ

彼美,余惧其生龙蛇以祸女。

nǚ bì zú yě

女,敝族也。

guó duō dà chǒng bù rén rén jiān zhī bù yì nán hu

国多大宠,不仁人间之,不亦难乎?

yú hé ài yān

余何爱焉!

shǐ wǎng shì qǐn shēng shū hǔ

”使往视寝,生叔虎。

měi ér yǒu yǒng lì luán huái zǐ bì zhī gù yáng shé shì zhī zú jí yú nán

美而有勇力,栾怀子嬖之,故羊舌氏之族及于难。

luán yíng guò yú zhōu zhōu xī bǐ lüè zhī

栾盈过于周,周西鄙掠之。

cí yú xíng rén yuē tiān zǐ péi chén yíng dé zuì yú wáng zhī shǒu chén jiāng táo zuì

辞于行人,曰:“天子陪臣盈,得罪于王之守臣,将逃罪。

zuì zhòng yú jiāo diàn wú suǒ fú cuàn gǎn bù qí sǐ

罪重于郊甸,无所伏窜,敢布其死。

xī péi chén shū néng shū lì yú wáng shì wáng shī huì yān

昔陪臣书能输力于王室,王施惠焉。

qí zi yǎn bù néng bǎo rèn qí fù zhī láo

其子黡,不能保任其父之劳。

dà jūn ruò bù qì shū zhī lì wáng chén yóu yǒu suǒ táo

大君若不弃书之力,亡臣犹有所逃。

ruò qì shū zhī lì ér sī yǎn zhī zuì chén lù yú yě jiāng guī sǐ yú wèi shì bù gǎn hái yǐ

若弃书之力,而思黡之罪,臣戮馀也,将归死于尉氏,不敢还矣。

gǎn bù sì tǐ wéi dà jūn mìng yān

敢布四体,唯大君命焉!

wáng yuē yóu ér xiào zhī qí yòu shén yān

”王曰:“尤而效之,其又甚焉!

shǐ sī tú jìn lüè luán shì zhě guī suǒ qǔ yān

”使司徒禁掠栾氏者,归所取焉。

shǐ hou chū zhū chā tú yuán

使候出诸 [插图]辕。

dōng cáo wǔ gōng lái cháo shǐ jiàn yě

冬,曹武公来朝,始见也。

huì yú shāng rèn gù luán shì yě

会于商任,锢栾氏也。

qí hóu wèi hòu bù jìng

齐侯、卫侯不敬。

shū xiàng yuē èr jūn zhě bì bù miǎn

叔向曰:“二君者,必不免。

huì cháo lǐ zhī jīng yě

会朝,礼之经也。

lǐ zhèng zhī yú yě

礼,政之舆也。

zhèng shēn zhī shǒu yě

政,身之守也。

dài lǐ shī zhèng shī zhèng bù lì shì yǐ luàn yě

怠礼失政,失政不立,是以乱也。

zhī qǐ zhōng xíng xǐ zhōu chāo xíng kuǎi chū bēn qí jiē luán shì zhī dǎng yě

知起、中行喜、州绰、邢蒯出奔齐,皆栾氏之党也。

lè wáng fù wèi fàn xuān zǐ yuē hé fǎn zhōu chāo xíng kuǎi

乐王鲋谓范宣子曰:“盍反州绰、邢蒯?

yǒng shì yě

勇士也。

xuān zǐ yuē bǐ luán shì zhī yǒng yě yú hé huò yān

”宣子曰:“彼栾氏之勇也,余何获焉?

wáng fù yuē zi wèi bǐ luán shì nǎi yì zi zhī yǒng yě

”王鲋曰:“子为彼栾氏,乃亦子之勇也。

zhāi zhuāng gōng cháo zhǐ zhí chāo guō zuì yuē shì guǎ rén zhī xióng yě

齐庄公朝,指殖绰、郭最曰:“是寡人之雄也。

zhōu chāo yuē jūn yǐ wéi xióng shuí gǎn bù xióng

”州绰曰:“君以为雄,谁敢不雄?

rán chén bù mǐn píng yīn zhī yì xiān èr zi míng

然臣不敏,平阴之役,先二子鸣。

zhuāng gōng wèi yǒng jué

”庄公为勇爵。

zhí chāo guō zuì yù yǔ yān

殖绰、郭最欲与焉。

zhōu chāo yuē dōng lǘ zhī yì chén zuǒ cān pò hái yú mén zhōng shi qí méi shù

州绰曰:“东闾之役,臣左骖迫还于门中,识其枚数。

qí kě yǐ yǔ yú cǐ hu

其可以与于此乎?

gōng yuē zi wèi jìn jūn yě

”公曰:“子为晋君也。

duì yuē chén wèi lì xīn

”对曰:“臣为隶新。

rán èr zi zhě pì yú qín shòu chén shí qí ròu ér qǐn chǔ qí pí yǐ

然二子者,譬于禽兽,臣食其肉而寝处其皮矣。

✦ You read 襄公·襄公二十一年

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.